ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .
අථ ප්රථමස්සර්ගඃ .
ප්රවිශ්ය තු මහාරණ්යං දණ්ඩකාරණ්යමාත්මවාන් .
දදර්ශ රාමෝ දුර්ධර්ෂස්තාපසාශ්රමමණ්ඩලම් .. 1 ..
කුශචීරපරික්ෂිප්තං බ්රාහ්ම්යා ලක්ෂ්ම්යා සමාවෘතම් .
යථා ප්රදීප්තං දුර්දර්ශං ගගනේ සූර්යමණ්ඩලම් .. 2 ..
ශරණ්යං සර්වභූතානාං සුසම්මෘෂ්ටාජිරං සදා .
මෘගෛර්බහුභිරාකීර්ණං පක්ෂිසඞ්ඝෛස්සමාවෘතම් .. 3 ..
පූජිතං ච ප්රනෘත්තං ච නිත්යමප්සරසාං ගණෛඃ .
විශාලෛරග්නිශරණෛඃ ස්රුග්භාණ්ඩෛරජිනෛඃ කුශෛඃ .. 4 ..
සමිද්භිස්තෝයකලශෛඃ ඵලමූලෛශ්ච ශෝභිතම් .
ආරණ්යෛශ්ච මහාවෘක්ෂෛඃ පුණ්යෛස්ස්වාදුඵලෛර්වෘතම් .. 5 ..
බලිහෝමාර්චිතං පුණ්යං බ්රහ්මඝෝෂනිනාදිතම් .
පුෂ්පෛශ්චාන්යෛඃ පරික්ෂිප්තං පද්මින්යා ච සපද්මයා .. 6 ..
ඵලමූලාශනෛර්දාන්තෛශ්චීරකෘෂ්ණාජිනාම්බරෛඃ .
සූර්යවෛශ්වානරාභෛශ්ච පුරාණෛර්මුනිභිර්වුතම් .. 7 ..
පුණ්යෛශ්ච නියතාහාරෛඃ ශෝභිතං පරමර්ෂිභිඃ .
තද්බ්රහ්මභවනප්රඛ්යං බ්රහ්මඝෝෂනිනාදිතම් .. 8 ..
බ්රහ්මවිද්භිර්මහාභාගෛර්බ්රාහ්මණෛරුපශෝභිතම් .
තද්දෘෂ්ට්වා රාඝවඃ ශ්රීමාංස්තාපසාශ්රමමණ්ඩලම් .. 9 ..
අභ්යගච්ඡන්මහාතේජා විජ්යං කෘත්වා මහද්ධනුඃ .
දිව්යජ්ඤානෝපපන්නාස්තේ රාමං දෘෂ්ට්වා මහර්ෂයඃ .. 10 ..
අභ්යගච්ඡන්ස්තදා ප්රීතා වෛදේහීං ච යශස්විනීම් .
තේ තං සෝමමිවෝද්යන්තං දෘෂ්ට්වා වෛ ධර්මචාරිණම් .. 11 ..
ලක්ෂ්මණං චෛව දෘෂ්ට්වා තු වෛදේහීං ච යශස්විනීම් .
මඞ්ගලානි ප්රයුඤ්ජානාඃ ප්රත්යගෘහ්ණන්දෘඪව්රතාඃ .. 12 ..
රූපසංහනනං ලක්ෂ්මීං සෞකුමාර්යං සුවේෂතාම් .
දදෘශුර්විස්මිතාකාරා රාමස්ය වනවාසිනඃ .. 13 ..
වෛදේහීං ලක්ෂ්මණං රාමං නේත්රෛරනිමිෂෛරිව .
ආශ්චර්යභූතාන්දදෘශුඃ සර්වේ තේ වනචාරිණඃ .. 14 ..
අත්රෛනං හි මහාභාගා ස්සර්වභූතහිතේ රතාඃ .
අතිථිං පර්ණශාලායාං රාඝවං සන්න්යවේශයන් .. 15 ..
තතෝ රාමස්ය සත්කෘත්ය විධිනා පාවකෝපමාඃ .
ආජහ්රුස්තේ මහාභාගාඃ සලිලං ධර්මචාරිණඃ .. 16 ..
පුෂ්පං මූලං ඵලං සර්වමාශ්රමං ච මහාත්මනඃ .
නිවේදයිත්වා ධර්මජ්ඤාස්තේ තතඃ ප්රාඤ්ජලයෝ(අ)බ්රුවන් .. 17 ..
ධර්මපාලෝ ජනස්යාස්ය ශරණ්යස්ත්වං මහායශාඃ .
පූජනීයශ්ච මාන්යශ්ච රාජා දණ්ඩධරෝ ගුරුඃ .. 18 ..
ඉන්ද්රස්යේහ චතුර්භාගඃ ප්රජා රක්ෂති රාඝව .
රාජා තස්මාද්වරාන්භෝගාන්රම්යාන් භුඞක්තේලෝකනමස්කෘතඃ .. 19 ..
තේ වයං භවතා රක්ෂ්යා භවද්විෂයවාසිනඃ .
නගරස්ථෝ වනස්ථෝ වා ත්වං නෝ රාජා ජනේශ්වරඃ .. 20 ..
න්යස්තදණ්ඩා වයං රාජඤ්ජිතක්රෝධා ජිතේන්ද්රියාඃ .
රක්ෂණීයාස්ත්වයා ශශ්වදගර්භභූතාස්තපෝධනාඃ .. 21 ..
ඒවමුක්ත්වා ඵලෛර්මූලෛඃ පුෂ්පෛර්වන්යෛශ්ච රාඝවම් .
අන්යෛශ්ච විවිධාහාරෛඃ සලක්ෂ්මණමපූජයන් .. 22 ..
තථාන්යේ තාපසාස්සිද්ධා රාමං වෛශ්වානරෝපමාඃ .
න්යායවෘත්තා යථාන්යායං තර්පයාමාසුරීශ්වරම් .. 23 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ ප්රථමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
praviśya tu mahāraṇyaṃ daṇḍakāraṇyamātmavān |
dadarśa rāmo durdharṣastāpasāśramamaṇḍalam || 1 ||
kuśacīraparikṣiptaṃ brāhmyā lakṣmyā samāvṛtam |
yathā pradīptaṃ durdarśaṃ gagane sūryamaṇḍalam || 2 ||
śaraṇyaṃ sarvabhūtānāṃ susammṛṣṭājiraṃ sadā |
mṛgairbahubhirākīrṇaṃ pakṣisaṅghaissamāvṛtam || 3 ||
pūjitaṃ ca pranṛttaṃ ca nityamapsarasāṃ gaṇaiḥ |
viśālairagniśaraṇaiḥ srugbhāṇḍairajinaiḥ kuśaiḥ || 4 ||
samidbhistoyakalaśaiḥ phalamūlaiśca śobhitam |
āraṇyaiśca mahāvṛkṣaiḥ puṇyaissvāduphalairvṛtam || 5 ||
balihomārcitaṃ puṇyaṃ brahmaghoṣanināditam |
puṣpaiścānyaiḥ parikṣiptaṃ padminyā ca sapadmayā || 6 ||
phalamūlāśanairdāntaiścīrakṛṣṇājināmbaraiḥ |
sūryavaiśvānarābhaiśca purāṇairmunibhirvutam || 7 ||
puṇyaiśca niyatāhāraiḥ śobhitaṃ paramarṣibhiḥ |
tadbrahmabhavanaprakhyaṃ brahmaghoṣanināditam || 8 ||
brahmavidbhirmahābhāgairbrāhmaṇairupaśobhitam |
taddṛṣṭvā rāghavaḥ śrīmāṃstāpasāśramamaṇḍalam || 9 ||
abhyagacchanmahātejā vijyaṃ kṛtvā mahaddhanuḥ |
divyajñānopapannāste rāmaṃ dṛṣṭvā maharṣayaḥ || 10 ||
abhyagacchanstadā prītā vaidehīṃ ca yaśasvinīm |
te taṃ somamivodyantaṃ dṛṣṭvā vai dharmacāriṇam || 11 ||
lakṣmaṇaṃ caiva dṛṣṭvā tu vaidehīṃ ca yaśasvinīm |
maṅgalāni prayuñjānāḥ pratyagṛhṇandṛḍhavratāḥ || 12 ||
rūpasaṃhananaṃ lakṣmīṃ saukumāryaṃ suveṣatām |
dadṛśurvismitākārā rāmasya vanavāsinaḥ || 13 ||
vaidehīṃ lakṣmaṇaṃ rāmaṃ netrairanimiṣairiva |
āścaryabhūtāndadṛśuḥ sarve te vanacāriṇaḥ || 14 ||
atrainaṃ hi mahābhāgā ssarvabhūtahite ratāḥ |
atithiṃ parṇaśālāyāṃ rāghavaṃ sannyaveśayan || 15 ||
tato rāmasya satkṛtya vidhinā pāvakopamāḥ |
ājahruste mahābhāgāḥ salilaṃ dharmacāriṇaḥ || 16 ||
puṣpaṃ mūlaṃ phalaṃ sarvamāśramaṃ ca mahātmanaḥ |
nivedayitvā dharmajñāste tataḥ prāñjalayo'bruvan || 17 ||
dharmapālo janasyāsya śaraṇyastvaṃ mahāyaśāḥ |
pūjanīyaśca mānyaśca rājā daṇḍadharo guruḥ || 18 ||
indrasyeha caturbhāgaḥ prajā rakṣati rāghava |
rājā tasmādvarānbhogānramyān bhuṅaktelokanamaskṛtaḥ || 19 ||
te vayaṃ bhavatā rakṣyā bhavadviṣayavāsinaḥ |
nagarastho vanastho vā tvaṃ no rājā janeśvaraḥ || 20 ||
nyastadaṇḍā vayaṃ rājañjitakrodhā jitendriyāḥ |
rakṣaṇīyāstvayā śaśvadagarbhabhūtāstapodhanāḥ || 21 ||
evamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairvanyaiśca rāghavam |
anyaiśca vividhāhāraiḥ salakṣmaṇamapūjayan || 22 ||
tathānye tāpasāssiddhā rāmaṃ vaiśvānaropamāḥ |
nyāyavṛttā yathānyāyaṃ tarpayāmāsurīśvaram || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe prathamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ प्रथमस्सर्गः ।
प्रविश्य तु महारण्यं दण्डकारण्यमात्मवान् ।
ददर्श रामो दुर्धर्षस्तापसाश्रममण्डलम् ॥ 1 ॥
कुशचीरपरिक्षिप्तं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम् ।
यथा प्रदीप्तं दुर्दर्शं गगने सूर्यमण्डलम् ॥ 2 ॥
शरण्यं सर्वभूतानां सुसम्मृष्टाजिरं सदा ।
मृगैर्बहुभिराकीर्णं पक्षिसङ्घैस्समावृतम् ॥ 3 ॥
पूजितं च प्रनृत्तं च नित्यमप्सरसां गणैः ।
विशालैरग्निशरणैः स्रुग्भाण्डैरजिनैः कुशैः ॥ 4 ॥
समिद्भिस्तोयकलशैः फलमूलैश्च शोभितम् ।
आरण्यैश्च महावृक्षैः पुण्यैस्स्वादुफलैर्वृतम् ॥ 5 ॥
बलिहोमार्चितं पुण्यं ब्रह्मघोषनिनादितम् ।
पुष्पैश्चान्यैः परिक्षिप्तं पद्मिन्या च सपद्मया ॥ 6 ॥
फलमूलाशनैर्दान्तैश्चीरकृष्णाजिनाम्बरैः ।
सूर्यवैश्वानराभैश्च पुराणैर्मुनिभिर्वुतम् ॥ 7 ॥
पुण्यैश्च नियताहारैः शोभितं परमर्षिभिः ।
तद्ब्रह्मभवनप्रख्यं ब्रह्मघोषनिनादितम् ॥ 8 ॥
ब्रह्मविद्भिर्महाभागैर्ब्राह्मणैरुपशोभितम् ।
तद्दृष्ट्वा राघवः श्रीमांस्तापसाश्रममण्डलम् ॥ 9 ॥
अभ्यगच्छन्महातेजा विज्यं कृत्वा महद्धनुः ।
दिव्यज्ञानोपपन्नास्ते रामं दृष्ट्वा महर्षयः ॥ 10 ॥
अभ्यगच्छन्स्तदा प्रीता वैदेहीं च यशस्विनीम् ।
ते तं सोममिवोद्यन्तं दृष्ट्वा वै धर्मचारिणम् ॥ 11 ॥
लक्ष्मणं चैव दृष्ट्वा तु वैदेहीं च यशस्विनीम् ।
मङ्गलानि प्रयुञ्जानाः प्रत्यगृह्णन्दृढव्रताः ॥ 12 ॥
रूपसंहननं लक्ष्मीं सौकुमार्यं सुवेषताम् ।
ददृशुर्विस्मिताकारा रामस्य वनवासिनः ॥ 13 ॥
वैदेहीं लक्ष्मणं रामं नेत्रैरनिमिषैरिव ।
आश्चर्यभूतान्ददृशुः सर्वे ते वनचारिणः ॥ 14 ॥
अत्रैनं हि महाभागा स्सर्वभूतहिते रताः ।
अतिथिं पर्णशालायां राघवं सन्न्यवेशयन् ॥ 15 ॥
ततो रामस्य सत्कृत्य विधिना पावकोपमाः ।
आजह्रुस्ते महाभागाः सलिलं धर्मचारिणः ॥ 16 ॥
पुष्पं मूलं फलं सर्वमाश्रमं च महात्मनः ।
निवेदयित्वा धर्मज्ञास्ते ततः प्राञ्जलयोऽब्रुवन् ॥ 17 ॥
धर्मपालो जनस्यास्य शरण्यस्त्वं महायशाः ।
पूजनीयश्च मान्यश्च राजा दण्डधरो गुरुः ॥ 18 ॥
इन्द्रस्येह चतुर्भागः प्रजा रक्षति राघव ।
राजा तस्माद्वरान्भोगान्रम्यान् भुङक्तेलोकनमस्कृतः ॥ 19 ॥
ते वयं भवता रक्ष्या भवद्विषयवासिनः ।
नगरस्थो वनस्थो वा त्वं नो राजा जनेश्वरः ॥ 20 ॥
न्यस्तदण्डा वयं राजञ्जितक्रोधा जितेन्द्रियाः ।
रक्षणीयास्त्वया शश्वदगर्भभूतास्तपोधनाः ॥ 21 ॥
एवमुक्त्वा फलैर्मूलैः पुष्पैर्वन्यैश्च राघवम् ।
अन्यैश्च विविधाहारैः सलक्ष्मणमपूजयन् ॥ 22 ॥
तथान्ये तापसास्सिद्धा रामं वैश्वानरोपमाः ।
न्यायवृत्ता यथान्यायं तर्पयामासुरीश्वरम् ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे प्रथमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
praviśya tu mahāraṇyaṃ daṇḍakāraṇyamātmavān |
dadarśa rāmo durdharṣastāpasāśramamaṇḍalam || 1 ||
kuśacīraparikṣiptaṃ brāhmyā lakṣmyā samāvṛtam |
yathā pradīptaṃ durdarśaṃ gagane sūryamaṇḍalam || 2 ||
śaraṇyaṃ sarvabhūtānāṃ susammṛṣṭājiraṃ sadā |
mṛgairbahubhirākīrṇaṃ pakṣisaṅghaissamāvṛtam || 3 ||
pūjitaṃ ca pranṛttaṃ ca nityamapsarasāṃ gaṇaiḥ |
viśālairagniśaraṇaiḥ srugbhāṇḍairajinaiḥ kuśaiḥ || 4 ||
samidbhistoyakalaśaiḥ phalamūlaiśca śobhitam |
āraṇyaiśca mahāvṛkṣaiḥ puṇyaissvāduphalairvṛtam || 5 ||
balihomārcitaṃ puṇyaṃ brahmaghoṣanināditam |
puṣpaiścānyaiḥ parikṣiptaṃ padminyā ca sapadmayā || 6 ||
phalamūlāśanairdāntaiścīrakṛṣṇājināmbaraiḥ |
sūryavaiśvānarābhaiśca purāṇairmunibhirvutam || 7 ||
puṇyaiśca niyatāhāraiḥ śobhitaṃ paramarṣibhiḥ |
tadbrahmabhavanaprakhyaṃ brahmaghoṣanināditam || 8 ||
brahmavidbhirmahābhāgairbrāhmaṇairupaśobhitam |
taddṛṣṭvā rāghavaḥ śrīmāṃstāpasāśramamaṇḍalam || 9 ||
abhyagacchanmahātejā vijyaṃ kṛtvā mahaddhanuḥ |
divyajñānopapannāste rāmaṃ dṛṣṭvā maharṣayaḥ || 10 ||
abhyagacchanstadā prītā vaidehīṃ ca yaśasvinīm |
te taṃ somamivodyantaṃ dṛṣṭvā vai dharmacāriṇam || 11 ||
lakṣmaṇaṃ caiva dṛṣṭvā tu vaidehīṃ ca yaśasvinīm |
maṅgalāni prayuñjānāḥ pratyagṛhṇandṛḍhavratāḥ || 12 ||
rūpasaṃhananaṃ lakṣmīṃ saukumāryaṃ suveṣatām |
dadṛśurvismitākārā rāmasya vanavāsinaḥ || 13 ||
vaidehīṃ lakṣmaṇaṃ rāmaṃ netrairanimiṣairiva |
āścaryabhūtāndadṛśuḥ sarve te vanacāriṇaḥ || 14 ||
atrainaṃ hi mahābhāgā ssarvabhūtahite ratāḥ |
atithiṃ parṇaśālāyāṃ rāghavaṃ sannyaveśayan || 15 ||
tato rāmasya satkṛtya vidhinā pāvakopamāḥ |
ājahruste mahābhāgāḥ salilaṃ dharmacāriṇaḥ || 16 ||
puṣpaṃ mūlaṃ phalaṃ sarvamāśramaṃ ca mahātmanaḥ |
nivedayitvā dharmajñāste tataḥ prāñjalayo'bruvan || 17 ||
dharmapālo janasyāsya śaraṇyastvaṃ mahāyaśāḥ |
pūjanīyaśca mānyaśca rājā daṇḍadharo guruḥ || 18 ||
indrasyeha caturbhāgaḥ prajā rakṣati rāghava |
rājā tasmādvarānbhogānramyān bhuṅaktelokanamaskṛtaḥ || 19 ||
te vayaṃ bhavatā rakṣyā bhavadviṣayavāsinaḥ |
nagarastho vanastho vā tvaṃ no rājā janeśvaraḥ || 20 ||
nyastadaṇḍā vayaṃ rājañjitakrodhā jitendriyāḥ |
rakṣaṇīyāstvayā śaśvadagarbhabhūtāstapodhanāḥ || 21 ||
evamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairvanyaiśca rāghavam |
anyaiśca vividhāhāraiḥ salakṣmaṇamapūjayan || 22 ||
tathānye tāpasāssiddhā rāmaṃ vaiśvānaropamāḥ |
nyāyavṛttā yathānyāyaṃ tarpayāmāsurīśvaram || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe prathamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.