Valmiki Ramayana Aranya Kanda Sarga 57 — Sinhala Script

Meaning —

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .

අථ සප්තපඤ්චාශස්සර්ගඃ .

Shloka 1

රාක්ෂසං මෘගරූපේණ චරන්තං කාමරූපිණම් .
නිහත්ය රාමෝ මාරීචං තූර්ණං පථි න්යවර්තත .. 1 ..

rākṣasaṃ mṛgarūpeṇa carantaṃ kāmarūpiṇam |
nihatya rāmo mārīcaṃ tūrṇaṃ pathi nyavartata || 1 ||

Shloka 2

තස්ය සන්ත්වරමාණස්ය ද්රෂ්ටුකාමස්ය මෛථිලීම් .
ක්රූරස්වනෝ(අ)ථ ගෝමායුර්විනනාදාස්ය පෘෂ්ඨතඃ .. 2 ..

tasya santvaramāṇasya draṣṭukāmasya maithilīm |
krūrasvano'tha gomāyurvinanādāsya pṛṣṭhataḥ || 2 ||

Shloka 3

ස තස්ය ස්වරමාජ්ඤාය දාරුණං රෝමහර්ෂණම් .
චින්තයාමාස ගෝමායෝස්ස්වරේණ පරිශඞ්කිතඃ .. 3 ..

sa tasya svaramājñāya dāruṇaṃ romaharṣaṇam |
cintayāmāsa gomāyossvareṇa pariśaṅkitaḥ || 3 ||

Shloka 4

අශුභං බත මන්යේ(අ)හං ගෝමායුර්වාශ්යතේ යථා .
ස්වස්ති ස්යාදපි වෛදේහ්යා රාක්ෂසෛර්භක්ෂණං විනා .. 4 ..

aśubhaṃ bata manye'haṃ gomāyurvāśyate yathā |
svasti syādapi vaidehyā rākṣasairbhakṣaṇaṃ vinā || 4 ||

Shloka 5

මාරීචේන තු විජ්ඤාය ස්වරමාලම්බ්ය මාමකම් .
වික්රුෂ්ටං මෘගරූපේණ ලක්ෂ්මණශ්ශෘණුයාද්යදි .. 5 ..

mārīcena tu vijñāya svaramālambya māmakam |
vikruṣṭaṃ mṛgarūpeṇa lakṣmaṇaśśṛṇuyādyadi || 5 ||

Shloka 6

ස සෞමිත්රිස්ස්වරං ශ්රුත්වා තාං ච හිත්වාච මෛථිලීම් .
තයේහ ප්රහිතඃ ක්ෂිප්රං මත්සකාශමිහෛෂ්යති .. 6 ..

sa saumitrissvaraṃ śrutvā tāṃ ca hitvāca maithilīm |
tayeha prahitaḥ kṣipraṃ matsakāśamihaiṣyati || 6 ||

Shloka 7

රාක්ෂසෛස්සහිතෛර්නූනං සීතායා ඊප්සිතෝ වධඃ .
කාඤ්චනශ්ච මෘගෝ භූත්වා ව්යපනීයාශ්රමාත්තු මාම් .. 7 ..

rākṣasaissahitairnūnaṃ sītāyā īpsito vadhaḥ |
kāñcanaśca mṛgo bhūtvā vyapanīyāśramāttu mām || 7 ||

Shloka 8

දූරං නීත්වා තු මාරීචෝ රාක්ෂසෝ(අ)භූච්ඡරා හතඃ .
හා ලක්ෂ්මණ හතෝ(අ)ස්මීති යද්වාක්යං ව්යාජහාර හ .. 8 ..

dūraṃ nītvā tu mārīco rākṣaso'bhūccharā hataḥ |
hā lakṣmaṇa hato'smīti yadvākyaṃ vyājahāra ha || 8 ||

Shloka 9

අපි ස්වස්ති භවේත්තාභ්යාං රහිතාභ්යාං මහාවනේ .
ජනස්ථානනිමිත්තං හි කෘතවෛරෝ(අ)ස්මි රාක්ෂසෛඃ .. 9 ..

api svasti bhavettābhyāṃ rahitābhyāṃ mahāvane |
janasthānanimittaṃ hi kṛtavairo'smi rākṣasaiḥ || 9 ||

Shloka 10

නිමිත්තානි ච ඝෝරාණි දෘශ්යන්තේ(අ)ද්ය බහූනි ච .
ඉත්යේවං චින්තයන්රාමශ්ශ්රුත්වා ගෝමායුනිස්ස්වනම් .. 10 ..

nimittāni ca ghorāṇi dṛśyante'dya bahūni ca |
ityevaṃ cintayanrāmaśśrutvā gomāyunissvanam || 10 ||

Shloka 11

ආත්මනශ්චාපනයනාන්මෘගරූපේණ රක්ෂසා .
ආජගාම ජනස්ථානං රාඝවඃ පරිශඞ්කිතඃ .. 11 ..

ātmanaścāpanayanānmṛgarūpeṇa rakṣasā |
ājagāma janasthānaṃ rāghavaḥ pariśaṅkitaḥ || 11 ||

Shloka 12

තං දීනමනසෝ දීනමාසේදුර්මෘගපක්ෂිණඃ .
සව්යං කෘත්වා මහාත්මානං ඝෝරාංශ්ච සසෘජුස්ස්වරාන් .. 12 ..

taṃ dīnamanaso dīnamāsedurmṛgapakṣiṇaḥ |
savyaṃ kṛtvā mahātmānaṃ ghorāṃśca sasṛjussvarān || 12 ||

Shloka 13

තානි දෘෂ්ට්වා නිමිත්තානි මහාඝෝරාණි රාඝවඃ .
න්යවර්තතාථ ත්වරිතෝ ජවේනාශ්රමමාත්මනඃ .. 13 ..

tāni dṛṣṭvā nimittāni mahāghorāṇi rāghavaḥ |
nyavartatātha tvarito javenāśramamātmanaḥ || 13 ||

Shloka 14

සීතාං ස තු වරාරෝහාං ලක්ෂ්මණං ච මහාබලම් .
ආජගාම ජනස්ථානං චින්තයන්නේව රාඝවඃ .. 14 ..

sītāṃ sa tu varārohāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
ājagāma janasthānaṃ cintayanneva rāghavaḥ || 14 ||

Shloka 15

තතෝ ලක්ෂ්මණමායාන්තං දදර්ශ විගතප්රභම් .
තතෝ(අ)විදූරේ රාමේණ සමීයාය ස ලක්ෂ්මණඃ .. 15 ..

tato lakṣmaṇamāyāntaṃ dadarśa vigataprabham |
tato'vidūre rāmeṇa samīyāya sa lakṣmaṇaḥ || 15 ||

Shloka 16

විෂණ්ණස්සුවිෂණ්ණේන දුඃඛිතෝ දුඃඛභාගිනා .
සඤ්ජගර්හේ(අ)ථ තං භ්රාතා ජ්යේෂ්ඨෝ ලක්ෂ්මණමාගතම් .. 16 ..

viṣaṇṇassuviṣaṇṇena duḥkhito duḥkhabhāginā |
sañjagarhe'tha taṃ bhrātā jyeṣṭho lakṣmaṇamāgatam || 16 ||

Shloka 17

විහාය සීතාං විජනේ වනේ රාක්ෂසසේවිතේ .
ගෘහීත්වා ච කරං සව්යං ලක්ෂ්මණං රඝුනන්දනඃ .. 17 ..

vihāya sītāṃ vijane vane rākṣasasevite |
gṛhītvā ca karaṃ savyaṃ lakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ || 17 ||

Shloka 18

උවාච මධුරෝදර්කමිදං පරුෂමාර්තිමත් .
අහෝ ලක්ෂ්මණ ගර්හ්යං තේ කෘතං යස්ත්වං විහාය තාම් .. 18 ..

uvāca madhurodarkamidaṃ paruṣamārtimat |
aho lakṣmaṇa garhyaṃ te kṛtaṃ yastvaṃ vihāya tām || 18 ||

Shloka 19

සීතාමිහා(අ)ගතස්සෞම්ය කච්චිත්ස්වස්ති භවේදිහ .
න මේ(අ)ස්ති සංශයෝ වීර සර්වථා ජනකාත්මජා .. 19 ..

sītāmihā'gatassaumya kaccitsvasti bhavediha |
na me'sti saṃśayo vīra sarvathā janakātmajā || 19 ||

Shloka 20

විනෂ්ටා භක්ෂිතා වාපි රාක්ෂසෛර්වනචාරිභිඃ .
අශුභාන්යේව භූයිෂ්ඨං යථා ප්රාදුර්භවන්ති මේ .. 20 ..

vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasairvanacāribhiḥ |
aśubhānyeva bhūyiṣṭhaṃ yathā prādurbhavanti me || 20 ||

Shloka 21

අපි ලක්ෂ්මණ සීතායාස්සාමග්ර්යං ප්රාප්නුයාවහේ .
ජීවන්ත්යාඃ පුරුෂව්යාඝ්ර සුතායා ජනකස්ය වෛ .. 21 ..

api lakṣmaṇa sītāyāssāmagryaṃ prāpnuyāvahe |
jīvantyāḥ puruṣavyāghra sutāyā janakasya vai || 21 ||

Shloka 22

යථා වෛ මෘගසඞ්ඝාශ්ච ගෝමායුශ්චෛව භෛරවම් .
වාශ්යන්තේ ශකුනාශ්චාපි ප්රදීප්තාමභිතෝ දිශම් .. 22 ..

yathā vai mṛgasaṅghāśca gomāyuścaiva bhairavam |
vāśyante śakunāścāpi pradīptāmabhito diśam || 22 ||

Shloka 23

අපි ස්වස්ති භවේත්තස්යා රාජපුත්ර්යා මහාබල .
ඉදං හි රක්ෂෝ මෘගසන්නිකාශං ප්රලෝභ්ය මාං දූරමනුප්රයාන්තම් .
හතං කථඤ්චින්මහතා ශ්රමේණ ස රාක්ෂසෝ(අ)භූන්ම්රියමාණ ඒව .. 23 ..

api svasti bhavettasyā rājaputryā mahābala |
idaṃ hi rakṣo mṛgasannikāśaṃ pralobhya māṃ dūramanuprayāntam |
hataṃ kathañcinmahatā śrameṇa sa rākṣaso'bhūnmriyamāṇa eva || 23 ||

Shloka 24

මනශ්ච මේ දීනමිහාප්රහෘෂ්ටං චක්ෂුශ්ච සව්යං කුරුතේ විකාරම් .
අසංශයං ලක්ෂ්මණ නාස්ති සීතා හෘතා මෘතා වා පථි වර්තතේ වා .. 24 ..

manaśca me dīnamihāprahṛṣṭaṃ cakṣuśca savyaṃ kurute vikāram |
asaṃśayaṃ lakṣmaṇa nāsti sītā hṛtā mṛtā vā pathi vartate vā || 24 ||

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ සප්තපඤ්චාශස්සර්ගඃ ..

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।

अथ सप्तपञ्चाशस्सर्गः ।

राक्षसं मृगरूपेण चरन्तं कामरूपिणम् ।

निहत्य रामो मारीचं तूर्णं पथि न्यवर्तत ॥ 1 ॥

तस्य सन्त्वरमाणस्य द्रष्टुकामस्य मैथिलीम् ।

क्रूरस्वनोऽथ गोमायुर्विननादास्य पृष्ठतः ॥ 2 ॥

स तस्य स्वरमाज्ञाय दारुणं रोमहर्षणम् ।

चिन्तयामास गोमायोस्स्वरेण परिशङ्कितः ॥ 3 ॥

अशुभं बत मन्येऽहं गोमायुर्वाश्यते यथा ।

स्वस्ति स्यादपि वैदेह्या राक्षसैर्भक्षणं विना ॥ 4 ॥

मारीचेन तु विज्ञाय स्वरमालम्ब्य मामकम् ।

विक्रुष्टं मृगरूपेण लक्ष्मणश्शृणुयाद्यदि ॥ 5 ॥

स सौमित्रिस्स्वरं श्रुत्वा तां च हित्वाच मैथिलीम् ।

तयेह प्रहितः क्षिप्रं मत्सकाशमिहैष्यति ॥ 6 ॥

राक्षसैस्सहितैर्नूनं सीताया ईप्सितो वधः ।

काञ्चनश्च मृगो भूत्वा व्यपनीयाश्रमात्तु माम् ॥ 7 ॥

दूरं नीत्वा तु मारीचो राक्षसोऽभूच्छरा हतः ।

हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति यद्वाक्यं व्याजहार ह ॥ 8 ॥

अपि स्वस्ति भवेत्ताभ्यां रहिताभ्यां महावने ।

जनस्थाननिमित्तं हि कृतवैरोऽस्मि राक्षसैः ॥ 9 ॥

निमित्तानि च घोराणि दृश्यन्तेऽद्य बहूनि च ।

इत्येवं चिन्तयन्रामश्श्रुत्वा गोमायुनिस्स्वनम् ॥ 10 ॥

आत्मनश्चापनयनान्मृगरूपेण रक्षसा ।

आजगाम जनस्थानं राघवः परिशङ्कितः ॥ 11 ॥

तं दीनमनसो दीनमासेदुर्मृगपक्षिणः ।

सव्यं कृत्वा महात्मानं घोरांश्च ससृजुस्स्वरान् ॥ 12 ॥

तानि दृष्ट्वा निमित्तानि महाघोराणि राघवः ।

न्यवर्तताथ त्वरितो जवेनाश्रममात्मनः ॥ 13 ॥

सीतां स तु वरारोहां लक्ष्मणं च महाबलम् ।

आजगाम जनस्थानं चिन्तयन्नेव राघवः ॥ 14 ॥

ततो लक्ष्मणमायान्तं ददर्श विगतप्रभम् ।

ततोऽविदूरे रामेण समीयाय स लक्ष्मणः ॥ 15 ॥

विषण्णस्सुविषण्णेन दुःखितो दुःखभागिना ।

सञ्जगर्हेऽथ तं भ्राता ज्येष्ठो लक्ष्मणमागतम् ॥ 16 ॥

विहाय सीतां विजने वने राक्षससेविते ।

गृहीत्वा च करं सव्यं लक्ष्मणं रघुनन्दनः ॥ 17 ॥

उवाच मधुरोदर्कमिदं परुषमार्तिमत् ।

अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यस्त्वं विहाय ताम् ॥ 18 ॥

सीतामिहाऽगतस्सौम्य कच्चित्स्वस्ति भवेदिह ।

न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा ॥ 19 ॥

विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः ।

अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ 20 ॥

अपि लक्ष्मण सीतायास्सामग्र्यं प्राप्नुयावहे ।

जीवन्त्याः पुरुषव्याघ्र सुताया जनकस्य वै ॥ 21 ॥

यथा वै मृगसङ्घाश्च गोमायुश्चैव भैरवम् ।

वाश्यन्ते शकुनाश्चापि प्रदीप्तामभितो दिशम् ॥ 22 ॥

अपि स्वस्ति भवेत्तस्या राजपुत्र्या महाबल ।

इदं हि रक्षो मृगसन्निकाशं प्रलोभ्य मां दूरमनुप्रयान्तम् ।

हतं कथञ्चिन्महता श्रमेण स राक्षसोऽभून्म्रियमाण एव ॥ 23 ॥

मनश्च मे दीनमिहाप्रहृष्टं चक्षुश्च सव्यं कुरुते विकारम् ।

असंशयं लक्ष्मण नास्ति सीता हृता मृता वा पथि वर्तते वा ॥ 24 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तपञ्चाशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

3.57 අරණ්යකාණ්ඩ - සප්තපඤ්චාශ සර්ගඃ