ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಸಪ್ತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸ ವೇಶ್ಮಜಾಲಂ ಬಲವಾನ್ ದದರ್ಶ ವ್ಯಾಸಕ್ತವೈಡೂರ್ಯಸುವರ್ಣಜಾಲಮ್ ।
ಯಥಾ ಮಹತ್ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಮೇಘಜಾಲಂ ವಿದ್ಯುತ್ಪಿನದ್ಧಂ ಸವಿಹಙ್ಗಜಾಲಮ್ ॥ 1 ॥
ನಿವೇಶನಾನಾಂ ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಶಾಲಾಃ ಪ್ರಧಾನಶಙ್ಖಾಯುಧಚಾಪಶಾಲಾಃ ।
ಮನೋಹರಾಶ್ಚಾಪಿ ಪುನರ್ವಿಶಾಲಾಃ ದದರ್ಶ ವೇಶ್ಮಾದ್ರಿಷು ಚನ್ದ್ರಶಾಲಾಃ ॥ 2 ॥
ಗೃಹಾಣಿ ನಾನಾವಸುರಾಜಿತಾನಿ ದೇವಾಸುರೈಶ್ಚಾಪಿ ಸುಪೂಜಿತಾನಿ ।
ಸರ್ವೈಶ್ಚ ದೋಷೈಃ ಪರಿವರ್ಜಿತಾನಿ ಕಪಿರ್ದದರ್ಶ ಸ್ವಬಲಾರ್ಜಿತಾನಿ ॥ 3 ॥
ತಾನಿ ಪ್ರಯತ್ನಾಭಿಸಮಾಹಿತಾನಿ ಮಯೇನ ಸಾಕ್ಷಾದಿವ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ।
ಮಹೀತಲೇ ಸರ್ವಗುಣೋತ್ತರಾಣಿ ದದರ್ಶ ಲಙ್ಕಾಧಿಪತೇರ್ಗೃಹಾಣಿ ॥ 4 ॥
ತತೋ ದದರ್ಶೋಛ್ರಚಿತಮೇಘರೂಪಂ ಮನೋಹರಂ ಕಾಞ್ಚನಚಾರುರೂಪಮ್ ।
ರಕ್ಷೋಽಧಿಪಸ್ಯಾತ್ಮಬಲಾನುರೂಪಂ ಗೃಹೋತ್ತಮಂ ಹ್ಯಪ್ರತಿರೂಪರೂಪಮ್ ॥ 5 ॥
ಮಹೀತಲೇ ಸ್ವರ್ಗಮಿವ ಪ್ರಕೀರ್ಣಂ ಶ್ರಿಯಾ ಜ್ವಲನ್ತಂ ಬಹುರತ್ನಕೀರ್ಣಮ್ ।
ನಾನಾತರೂಣಾಂ ಕುಸುಮಾವಕೀರ್ಣಂ ಗಿರೇರಿವಾಗ್ರಂ ರಜಸಾವಕೀರ್ಣಮ್ ॥ 6 ॥
ನಾರೀಪ್ರವೇಕೈರಿವ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ತಟಿದ್ಭಿರಮ್ಭೋದವದರ್ಚ್ಯಮಾನಮ್ ।
ಹಂಸಪ್ರವೇಕೈರಿವ ವಾಹ್ಯಮಾನಂ ಶ್ರಿಯಾ ಯುತಂ ಖೇ ಸುಕೃತಾಂ ವಿಮಾನಮ್ ॥ 7 ॥
ಯಥಾ ನಗಾಗ್ರಂ ಬಹುಧಾತುಚಿತ್ರಂ ಯಥಾ ನಭಶ್ಚ ಗ್ರಹಚನ್ದ್ರಚಿತ್ರಮ್ ।
ದದರ್ಶಯುಕ್ತೀಕೃತಮೇಘಚಿತ್ರಂ ವಿಮಾನರತ್ನಂ ಬಹುರತ್ನಚಿತ್ರಮ್ ॥ 8 ॥
ಮಹೀ ಕೃತಾ ಪರ್ವತರಾಜಿಪೂರ್ಣಾ ಶೈಲಾಃ ಕೃತಾ ವೃಕ್ಷವಿತಾನಪೂರ್ಣಾಃ ।
ವೃಕ್ಷಾಃ ಕೃತಾಃ ಪುಷ್ಪವಿತಾನಪೂರ್ಣಾಃ ಪುಷ್ಪಂ ಕೃತಂ ಕೇಸರಪತ್ರಪೂರ್ಣಮ್ ॥ 9 ॥
ಕೃತಾನಿ ವೇಶ್ಮಾನಿ ಚ ಪಾಣ್ಡುರಾಣಿ ತಥಾ ಸುಪುಷ್ಪಾಣ್ಯಪಿ ಪುಷ್ಕರಾಣಿ ।
ಪುನಶ್ಚ ಪದ್ಮಾನಿ ಸಕೇಸರಾಣಿ ಧನ್ಯಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ತಥಾ ವನಾನಿ ॥ 10 ॥
ಪುಷ್ಪಾಹ್ವಯಂ ನಾಮವಿರಾಜಮಾನಂ ರತ್ನಪ್ರಭಾಭಿಶ್ಚ ವಿವರ್ಧಮಾನಮ್ ।
ವೇಶ್ಮೋತ್ತಮಾನಾಮಪಿ ಚೋಚ್ಯಮಾನಂ ಮಹಾಕಪಿಸ್ತತ್ರ ಮಹಾವಿಮಾನಮ್ ॥ 11 ॥
ಕೃತಾಶ್ಚ ವೈಡೂರ್ಯಮಯಾ ವಿಹಙ್ಗಾಃ ರೂಪ್ಯಪ್ರವಾಲೈಶ್ಚ ತಥಾ ವಿಹಙ್ಗಾಃ ।
ಚಿತ್ರಾಶ್ಚ ನಾನಾವಸುಭಿರ್ಭುಜಙ್ಗಾಃ ಜಾತ್ಯಾನುರೂಪಾಸ್ತುರಗಾಃ ಶುಭಾಙ್ಗಾಃ ॥ 12 ॥
ಪ್ರವಾಲಜಾಮ್ಬೂನದಪುಷ್ಪಪಕ್ಷಾಃ ಸಲೀಲಮಾವರ್ಜಿತಜಿಹ್ಮಪಕ್ಷಾಃ ।
ಕಾಮಸ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾದಿವ ಭಾನ್ತಿ ಪಕ್ಷಾಃ ಕೃತಾ ವಿಹಙ್ಗಾಃ ಸುಮುಖಾಃ ಸುಪಕ್ಷಾಃ ॥ 13 ॥
ನಿಯುಜ್ಯಮಾನಾಸ್ತು ಗಜಾಃ ಸುಹಸ್ತಾಃ ಸಕೇಸರಾಶ್ಚೋತ್ಪಲಪತ್ರಹಸ್ತಾಃ ।
ಬಭೂವದೇವೀ ಚ ಕೃತಾ ಸುಹಸ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸ್ತಥಾ ಪದ್ಮಿನಿ ಪದ್ಮಹಸ್ತಾ ॥ 14 ॥
ಇತೀವ ತದ್ಗೃಹಮಭಿಗಮ್ಯ ಶೋಭನಂ ಸವಿಸ್ಮಯೋ ನಗಮಿವ ಚಾರುಶೋಭನಮ್ ।
ಪುನಶ್ಚ ತತ್ಪರಮಸುಗನ್ಧಿ ಸುನ್ದರಂ ಹಿಮಾತ್ಯಯೇ ನಗಮಿವ ಚಾರುಕನ್ದರಮ್ ॥ 15 ॥
ತತಃ ಸ ತಾಂ ಕಪಿರಭಿಪತ್ಯ ಪೂಜಿತಾಂ ಚರನ್ ಪುರೀಂ ದಶಮುಖಬಾಹುಪಾಲಿತಾಮ್ ।
ಅದೃಶ್ಯ ತಾಂ ಜನಕಸುತಾಂ ಸುಪೂಜಿತಾಂ ಸುದುಃಖಿತಃ ಪತಿಗುಣವೇಗವರ್ಜಿತಾಮ್ ॥ 16 ॥
ತತಸ್ತದಾ ಬಹುವಿಧಭಾವಿತಾತ್ಮನಃ ಕೃತಾತ್ಮನೋ ಜನಕಸುತಾಂ ಸುವರ್ತ್ಮನಃ ।
ಅಪಶ್ಯತೋಽಭವದತಿದುಃಖಿತಂ ಮನಃ ಸುಚಕ್ಷುಷಃ ಪ್ರವಿಚರತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 17 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
sa veśmajālaṃ balavān dadarśa vyāsaktavaiḍūryasuvarṇajālam |
yathā mahat prāvṛṣi meghajālaṃ vidyutpinaddhaṃ savihaṅgajālam || 1 ||
niveśanānāṃ vividhāśca śālāḥ pradhānaśaṅkhāyudhacāpaśālāḥ |
manoharāścāpi punarviśālāḥ dadarśa veśmādriṣu candraśālāḥ || 2 ||
gṛhāṇi nānāvasurājitāni devāsuraiścāpi supūjitāni |
sarvaiśca doṣaiḥ parivarjitāni kapirdadarśa svabalārjitāni || 3 ||
tāni prayatnābhisamāhitāni mayena sākṣādiva nirmitāni |
mahītale sarvaguṇottarāṇi dadarśa laṅkādhipatergṛhāṇi || 4 ||
tato dadarśochracitamegharūpaṃ manoharaṃ kāñcanacārurūpam |
rakṣo'dhipasyātmabalānurūpaṃ gṛhottamaṃ hyapratirūparūpam || 5 ||
mahītale svargamiva prakīrṇaṃ śriyā jvalantaṃ bahuratnakīrṇam |
nānātarūṇāṃ kusumāvakīrṇaṃ girerivāgraṃ rajasāvakīrṇam || 6 ||
nārīpravekairiva dīpyamānaṃ taṭidbhirambhodavadarcyamānam |
haṃsapravekairiva vāhyamānaṃ śriyā yutaṃ khe sukṛtāṃ vimānam || 7 ||
yathā nagāgraṃ bahudhātucitraṃ yathā nabhaśca grahacandracitram |
dadarśayuktīkṛtameghacitraṃ vimānaratnaṃ bahuratnacitram || 8 ||
mahī kṛtā parvatarājipūrṇā śailāḥ kṛtā vṛkṣavitānapūrṇāḥ |
vṛkṣāḥ kṛtāḥ puṣpavitānapūrṇāḥ puṣpaṃ kṛtaṃ kesarapatrapūrṇam || 9 ||
kṛtāni veśmāni ca pāṇḍurāṇi tathā supuṣpāṇyapi puṣkarāṇi |
punaśca padmāni sakesarāṇi dhanyāni citrāṇi tathā vanāni || 10 ||
puṣpāhvayaṃ nāmavirājamānaṃ ratnaprabhābhiśca vivardhamānam |
veśmottamānāmapi cocyamānaṃ mahākapistatra mahāvimānam || 11 ||
kṛtāśca vaiḍūryamayā vihaṅgāḥ rūpyapravālaiśca tathā vihaṅgāḥ |
citrāśca nānāvasubhirbhujaṅgāḥ jātyānurūpāsturagāḥ śubhāṅgāḥ || 12 ||
pravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥ salīlamāvarjitajihmapakṣāḥ |
kāmasya sākṣādiva bhānti pakṣāḥ kṛtā vihaṅgāḥ sumukhāḥ supakṣāḥ || 13 ||
niyujyamānāstu gajāḥ suhastāḥ sakesarāścotpalapatrahastāḥ |
babhūvadevī ca kṛtā suhastā lakṣmī stathā padmini padmahastā || 14 ||
itīva tadgṛhamabhigamya śobhanaṃ savismayo nagamiva cāruśobhanam |
punaśca tatparamasugandhi sundaraṃ himātyaye nagamiva cārukandaram || 15 ||
tataḥ sa tāṃ kapirabhipatya pūjitāṃ caran purīṃ daśamukhabāhupālitām |
adṛśya tāṃ janakasutāṃ supūjitāṃ suduḥkhitaḥ patiguṇavegavarjitām || 16 ||
tatastadā bahuvidhabhāvitātmanaḥ kṛtātmano janakasutāṃ suvartmanaḥ |
apaśyato'bhavadatiduḥkhitaṃ manaḥ sucakṣuṣaḥ pravicarato mahātmanaḥ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ सप्तमस्सर्गः ।
स वेश्मजालं बलवान् ददर्श व्यासक्तवैडूर्यसुवर्णजालम् ।
यथा महत् प्रावृषि मेघजालं विद्युत्पिनद्धं सविहङ्गजालम् ॥ 1 ॥
निवेशनानां विविधाश्च शालाः प्रधानशङ्खायुधचापशालाः ।
मनोहराश्चापि पुनर्विशालाः ददर्श वेश्माद्रिषु चन्द्रशालाः ॥ 2 ॥
गृहाणि नानावसुराजितानि देवासुरैश्चापि सुपूजितानि ।
सर्वैश्च दोषैः परिवर्जितानि कपिर्ददर्श स्वबलार्जितानि ॥ 3 ॥
तानि प्रयत्नाभिसमाहितानि मयेन साक्षादिव निर्मितानि ।
महीतले सर्वगुणोत्तराणि ददर्श लङ्काधिपतेर्गृहाणि ॥ 4 ॥
ततो ददर्शोछ्रचितमेघरूपं मनोहरं काञ्चनचारुरूपम् ।
रक्षोऽधिपस्यात्मबलानुरूपं गृहोत्तमं ह्यप्रतिरूपरूपम् ॥ 5 ॥
महीतले स्वर्गमिव प्रकीर्णं श्रिया ज्वलन्तं बहुरत्नकीर्णम् ।
नानातरूणां कुसुमावकीर्णं गिरेरिवाग्रं रजसावकीर्णम् ॥ 6 ॥
नारीप्रवेकैरिव दीप्यमानं तटिद्भिरम्भोदवदर्च्यमानम् ।
हंसप्रवेकैरिव वाह्यमानं श्रिया युतं खे सुकृतां विमानम् ॥ 7 ॥
यथा नगाग्रं बहुधातुचित्रं यथा नभश्च ग्रहचन्द्रचित्रम् ।
ददर्शयुक्तीकृतमेघचित्रं विमानरत्नं बहुरत्नचित्रम् ॥ 8 ॥
मही कृता पर्वतराजिपूर्णा शैलाः कृता वृक्षवितानपूर्णाः ।
वृक्षाः कृताः पुष्पवितानपूर्णाः पुष्पं कृतं केसरपत्रपूर्णम् ॥ 9 ॥
कृतानि वेश्मानि च पाण्डुराणि तथा सुपुष्पाण्यपि पुष्कराणि ।
पुनश्च पद्मानि सकेसराणि धन्यानि चित्राणि तथा वनानि ॥ 10 ॥
पुष्पाह्वयं नामविराजमानं रत्नप्रभाभिश्च विवर्धमानम् ।
वेश्मोत्तमानामपि चोच्यमानं महाकपिस्तत्र महाविमानम् ॥ 11 ॥
कृताश्च वैडूर्यमया विहङ्गाः रूप्यप्रवालैश्च तथा विहङ्गाः ।
चित्राश्च नानावसुभिर्भुजङ्गाः जात्यानुरूपास्तुरगाः शुभाङ्गाः ॥ 12 ॥
प्रवालजाम्बूनदपुष्पपक्षाः सलीलमावर्जितजिह्मपक्षाः ।
कामस्य साक्षादिव भान्ति पक्षाः कृता विहङ्गाः सुमुखाः सुपक्षाः ॥ 13 ॥
नियुज्यमानास्तु गजाः सुहस्ताः सकेसराश्चोत्पलपत्रहस्ताः ।
बभूवदेवी च कृता सुहस्ता लक्ष्मी स्तथा पद्मिनि पद्महस्ता ॥ 14 ॥
इतीव तद्गृहमभिगम्य शोभनं सविस्मयो नगमिव चारुशोभनम् ।
पुनश्च तत्परमसुगन्धि सुन्दरं हिमात्यये नगमिव चारुकन्दरम् ॥ 15 ॥
ततः स तां कपिरभिपत्य पूजितां चरन् पुरीं दशमुखबाहुपालिताम् ।
अदृश्य तां जनकसुतां सुपूजितां सुदुःखितः पतिगुणवेगवर्जिताम् ॥ 16 ॥
ततस्तदा बहुविधभावितात्मनः कृतात्मनो जनकसुतां सुवर्त्मनः ।
अपश्यतोऽभवदतिदुःखितं मनः सुचक्षुषः प्रविचरतो महात्मनः ॥ 17 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे सप्तमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
sa veśmajālaṃ balavān dadarśa vyāsaktavaiḍūryasuvarṇajālam |
yathā mahat prāvṛṣi meghajālaṃ vidyutpinaddhaṃ savihaṅgajālam || 1 ||
niveśanānāṃ vividhāśca śālāḥ pradhānaśaṅkhāyudhacāpaśālāḥ |
manoharāścāpi punarviśālāḥ dadarśa veśmādriṣu candraśālāḥ || 2 ||
gṛhāṇi nānāvasurājitāni devāsuraiścāpi supūjitāni |
sarvaiśca doṣaiḥ parivarjitāni kapirdadarśa svabalārjitāni || 3 ||
tāni prayatnābhisamāhitāni mayena sākṣādiva nirmitāni |
mahītale sarvaguṇottarāṇi dadarśa laṅkādhipatergṛhāṇi || 4 ||
tato dadarśochracitamegharūpaṃ manoharaṃ kāñcanacārurūpam |
rakṣo'dhipasyātmabalānurūpaṃ gṛhottamaṃ hyapratirūparūpam || 5 ||
mahītale svargamiva prakīrṇaṃ śriyā jvalantaṃ bahuratnakīrṇam |
nānātarūṇāṃ kusumāvakīrṇaṃ girerivāgraṃ rajasāvakīrṇam || 6 ||
nārīpravekairiva dīpyamānaṃ taṭidbhirambhodavadarcyamānam |
haṃsapravekairiva vāhyamānaṃ śriyā yutaṃ khe sukṛtāṃ vimānam || 7 ||
yathā nagāgraṃ bahudhātucitraṃ yathā nabhaśca grahacandracitram |
dadarśayuktīkṛtameghacitraṃ vimānaratnaṃ bahuratnacitram || 8 ||
mahī kṛtā parvatarājipūrṇā śailāḥ kṛtā vṛkṣavitānapūrṇāḥ |
vṛkṣāḥ kṛtāḥ puṣpavitānapūrṇāḥ puṣpaṃ kṛtaṃ kesarapatrapūrṇam || 9 ||
kṛtāni veśmāni ca pāṇḍurāṇi tathā supuṣpāṇyapi puṣkarāṇi |
punaśca padmāni sakesarāṇi dhanyāni citrāṇi tathā vanāni || 10 ||
puṣpāhvayaṃ nāmavirājamānaṃ ratnaprabhābhiśca vivardhamānam |
veśmottamānāmapi cocyamānaṃ mahākapistatra mahāvimānam || 11 ||
kṛtāśca vaiḍūryamayā vihaṅgāḥ rūpyapravālaiśca tathā vihaṅgāḥ |
citrāśca nānāvasubhirbhujaṅgāḥ jātyānurūpāsturagāḥ śubhāṅgāḥ || 12 ||
pravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥ salīlamāvarjitajihmapakṣāḥ |
kāmasya sākṣādiva bhānti pakṣāḥ kṛtā vihaṅgāḥ sumukhāḥ supakṣāḥ || 13 ||
niyujyamānāstu gajāḥ suhastāḥ sakesarāścotpalapatrahastāḥ |
babhūvadevī ca kṛtā suhastā lakṣmī stathā padmini padmahastā || 14 ||
itīva tadgṛhamabhigamya śobhanaṃ savismayo nagamiva cāruśobhanam |
punaśca tatparamasugandhi sundaraṃ himātyaye nagamiva cārukandaram || 15 ||
tataḥ sa tāṃ kapirabhipatya pūjitāṃ caran purīṃ daśamukhabāhupālitām |
adṛśya tāṃ janakasutāṃ supūjitāṃ suduḥkhitaḥ patiguṇavegavarjitām || 16 ||
tatastadā bahuvidhabhāvitātmanaḥ kṛtātmano janakasutāṃ suvartmanaḥ |
apaśyato'bhavadatiduḥkhitaṃ manaḥ sucakṣuṣaḥ pravicarato mahātmanaḥ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.