ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಷಟ್ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಏವಮುಕ್ತೋ ಹನುಮತಾ ರಾಮೋ ದಶರಥಾತ್ಮಜಃ ।
ತಂ ಮಣಿಂ ಹೃದಯೇ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರರುರೋದ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 1 ॥
ತಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಣಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ರಾಘವ ಶ್ಶೋಕಕರ್ಶಿತಃ ।
ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಮಶ್ರುಪೂರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಸುಗ್ರೀವಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥
ಯಥೈವ ಧೇನು ಸ್ಸ್ರವತಿ ಸ್ನೇಹಾದ್ವತ್ಸಸ್ಯ ವತ್ಸಲಾ ।
ತಥಾ ಮಮಾಪಿ ಹೃದಯಂ ಮಣಿರತ್ನಸ್ಯ ದರ್ಶನಾತ್ ॥ 3 ॥
ಮಣಿರತ್ನಮಿದಂ ದತ್ತಂ ವೈದೇಹ್ಯಾಶ್ಶ್ವಶುರೇಣ ಮೇ ।
ವಧೂಕಾಲೇ ಯಥಾಬದ್ಧಮಧಿಕಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಶೋಭತೇ ॥ 4 ॥
ಅಯಂ ಹಿ ಜಲಸಮ್ಭೂತೋ ಮಣಿಸ್ಸಜ್ಜನಪೂಜಿತಃ ।
ಯಜ್ಞೇ ಪರಮತುಷ್ಟೇನ ದತ್ತಶ್ಶಕ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ ॥ 5 ॥
ಇಮಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಣಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯಥಾ ತಾತಸ್ಯ ದರ್ಶನಮ್ ।
ಅದ್ಯಾಸ್ಮ್ಯವಗತಸ್ಸೌಮ್ಯ ವೈದೇಹಸ್ಯ ತಥಾ ವಿಭೋಃ ॥ 6 ॥
ಅಯಂ ಹಿ ಶೋಭತೇ ತಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಮೇ ಮಣಿಃ ।
ಅಸ್ಯಾದ್ಯ ದರ್ಶನೇ ನಾಹಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ತಾಮಿವ ಚಿನ್ತಯೇ ॥ 7 ॥
ಕಿಮಾಹ ಸೀತಾ ವೈದೇಹೀ ಬ್ರೂಹಿ ಸೌಮ್ಯ ಪುನಃ ಪುನಃ ।
ಪಿಪಾಸುಮಿವ ತೋಯೇನ ಸಿಞ್ಚನ್ತೀ ವಾಕ್ಯವಾರಿಣಾ ॥ 8 ॥
ಇತಸ್ತು ಕಿಂ ದುಃಖತರಂ ಯದಿಮಂ ವಾರಿಸಮ್ಭವಮ್ ।
ಮಣಿಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸೌಮಿತ್ರೇ ವೈದೇಹೀಮಾಗತಾಂ ವಿನಾ ॥ 9 ॥
ಚಿರಂ ಜೀವತಿ ವೈದೇಹೀ ಯದಿ ಮಾಸಂ ಧರಿಷ್ಯತಿ ।
ಕ್ಷಣಂ ಸೌಮ್ಯ ನ ಜೀವೇಯಂ ವಿನಾ ತಾಮಸಿತೇಕ್ಷಣಾಮ್ ॥ 10 ॥
ನಯ ಮಾಮಪಿ ತಂ ದೇಶಂ ಯತ್ರ ದೃಷ್ಟಾ ಮಮ ಪ್ರಿಯಾ ।
ನ ತಿಷ್ಠೇಯಂ ಕ್ಷಣಮಪಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಮುಪಲಭ್ಯ ಚ ॥ 11 ॥
ಕಥಂ ಸಾ ಮಮ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಭೀರುಭೀರು ಸ್ಸತೀ ಸದಾ ।
ಭಯಾವಹಾನಾಂ ಘೋರಾಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತಿಷ್ಠತಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 12 ॥
ಶಾರದ ಸ್ತಿಮಿರೋನ್ಮುಕ್ತೋ ನೂನಂ ಚನ್ದ್ರಂ ಇವಾಮ್ಬುಧೈಃ ।
ಆವೃತಂ ವದನಂ ತಸ್ಯಾ ನ ವಿರಾಜತಿ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ॥ 13 ॥
ಕಿಮಾಹ ಸೀತಾ ಹನುಮಂಸ್ತತ್ತ್ವತಃ ಕಥಯಾದ್ಯ ಮೇ ।
ಏತೇನ ಖಲು ಜೀವಿಷ್ಯೇ ಭೇಷಜೇನಾತುರೋ ಯಥಾ ॥ 14 ॥
ಮಧುರಾ ಮಧುರಾಲಾಪಾ ಕಿಮಾಹ ಮಮ ಭಾಮಿನೀ ।
ಮದ್ವಿಹೀನಾ ವರಾರೋಹಾ ಹನುಮನ್ ಕಥಯಸ್ವ ಮೇ ॥ 15 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಷಟ್ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
evamukto hanumatā rāmo daśarathātmajaḥ |
taṃ maṇiṃ hṛdaye kṛtvā praruroda salakṣmaṇaḥ || 1 ||
taṃ tu dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ rāghava śśokakarśitaḥ |
netrābhyāmaśrupūrṇābhyāṃ sugrīvamidamabravīt || 2 ||
yathaiva dhenu ssravati snehādvatsasya vatsalā |
tathā mamāpi hṛdayaṃ maṇiratnasya darśanāt || 3 ||
maṇiratnamidaṃ dattaṃ vaidehyāśśvaśureṇa me |
vadhūkāle yathābaddhamadhikaṃ mūrdhni śobhate || 4 ||
ayaṃ hi jalasambhūto maṇissajjanapūjitaḥ |
yajñe paramatuṣṭena dattaśśakreṇa dhīmatā || 5 ||
imaṃ dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ yathā tātasya darśanam |
adyāsmyavagatassaumya vaidehasya tathā vibhoḥ || 6 ||
ayaṃ hi śobhate tasyāḥ priyāyā mūrdhni me maṇiḥ |
asyādya darśane nāhaṃ prāptāṃ tāmiva cintaye || 7 ||
kimāha sītā vaidehī brūhi saumya punaḥ punaḥ |
pipāsumiva toyena siñcantī vākyavāriṇā || 8 ||
itastu kiṃ duḥkhataraṃ yadimaṃ vārisambhavam |
maṇiṃ paśyāmi saumitre vaidehīmāgatāṃ vinā || 9 ||
ciraṃ jīvati vaidehī yadi māsaṃ dhariṣyati |
kṣaṇaṃ saumya na jīveyaṃ vinā tāmasitekṣaṇām || 10 ||
naya māmapi taṃ deśaṃ yatra dṛṣṭā mama priyā |
na tiṣṭheyaṃ kṣaṇamapi pravṛttimupalabhya ca || 11 ||
kathaṃ sā mama suśroṇī bhīrubhīru ssatī sadā |
bhayāvahānāṃ ghorāṇāṃ madhye tiṣṭhati rakṣasām || 12 ||
śārada stimironmukto nūnaṃ candraṃ ivāmbudhaiḥ |
āvṛtaṃ vadanaṃ tasyā na virājati rākṣasaiḥ || 13 ||
kimāha sītā hanumaṃstattvataḥ kathayādya me |
etena khalu jīviṣye bheṣajenāturo yathā || 14 ||
madhurā madhurālāpā kimāha mama bhāminī |
madvihīnā varārohā hanuman kathayasva me || 15 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ षट्षष्टितमस्सर्गः ।
एवमुक्तो हनुमता रामो दशरथात्मजः ।
तं मणिं हृदये कृत्वा प्ररुरोद सलक्ष्मणः ॥ 1 ॥
तं तु दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं राघव श्शोककर्शितः ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥
यथैव धेनु स्स्रवति स्नेहाद्वत्सस्य वत्सला ।
तथा ममापि हृदयं मणिरत्नस्य दर्शनात् ॥ 3 ॥
मणिरत्नमिदं दत्तं वैदेह्याश्श्वशुरेण मे ।
वधूकाले यथाबद्धमधिकं मूर्ध्नि शोभते ॥ 4 ॥
अयं हि जलसम्भूतो मणिस्सज्जनपूजितः ।
यज्ञे परमतुष्टेन दत्तश्शक्रेण धीमता ॥ 5 ॥
इमं दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं यथा तातस्य दर्शनम् ।
अद्यास्म्यवगतस्सौम्य वैदेहस्य तथा विभोः ॥ 6 ॥
अयं हि शोभते तस्याः प्रियाया मूर्ध्नि मे मणिः ।
अस्याद्य दर्शने नाहं प्राप्तां तामिव चिन्तये ॥ 7 ॥
किमाह सीता वैदेही ब्रूहि सौम्य पुनः पुनः ।
पिपासुमिव तोयेन सिञ्चन्ती वाक्यवारिणा ॥ 8 ॥
इतस्तु किं दुःखतरं यदिमं वारिसम्भवम् ।
मणिं पश्यामि सौमित्रे वैदेहीमागतां विना ॥ 9 ॥
चिरं जीवति वैदेही यदि मासं धरिष्यति ।
क्षणं सौम्य न जीवेयं विना तामसितेक्षणाम् ॥ 10 ॥
नय मामपि तं देशं यत्र दृष्टा मम प्रिया ।
न तिष्ठेयं क्षणमपि प्रवृत्तिमुपलभ्य च ॥ 11 ॥
कथं सा मम सुश्रोणी भीरुभीरु स्सती सदा ।
भयावहानां घोराणां मध्ये तिष्ठति रक्षसाम् ॥ 12 ॥
शारद स्तिमिरोन्मुक्तो नूनं चन्द्रं इवाम्बुधैः ।
आवृतं वदनं तस्या न विराजति राक्षसैः ॥ 13 ॥
किमाह सीता हनुमंस्तत्त्वतः कथयाद्य मे ।
एतेन खलु जीविष्ये भेषजेनातुरो यथा ॥ 14 ॥
मधुरा मधुरालापा किमाह मम भामिनी ।
मद्विहीना वरारोहा हनुमन् कथयस्व मे ॥ 15 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे षट्षष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
evamukto hanumatā rāmo daśarathātmajaḥ |
taṃ maṇiṃ hṛdaye kṛtvā praruroda salakṣmaṇaḥ || 1 ||
taṃ tu dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ rāghava śśokakarśitaḥ |
netrābhyāmaśrupūrṇābhyāṃ sugrīvamidamabravīt || 2 ||
yathaiva dhenu ssravati snehādvatsasya vatsalā |
tathā mamāpi hṛdayaṃ maṇiratnasya darśanāt || 3 ||
maṇiratnamidaṃ dattaṃ vaidehyāśśvaśureṇa me |
vadhūkāle yathābaddhamadhikaṃ mūrdhni śobhate || 4 ||
ayaṃ hi jalasambhūto maṇissajjanapūjitaḥ |
yajñe paramatuṣṭena dattaśśakreṇa dhīmatā || 5 ||
imaṃ dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ yathā tātasya darśanam |
adyāsmyavagatassaumya vaidehasya tathā vibhoḥ || 6 ||
ayaṃ hi śobhate tasyāḥ priyāyā mūrdhni me maṇiḥ |
asyādya darśane nāhaṃ prāptāṃ tāmiva cintaye || 7 ||
kimāha sītā vaidehī brūhi saumya punaḥ punaḥ |
pipāsumiva toyena siñcantī vākyavāriṇā || 8 ||
itastu kiṃ duḥkhataraṃ yadimaṃ vārisambhavam |
maṇiṃ paśyāmi saumitre vaidehīmāgatāṃ vinā || 9 ||
ciraṃ jīvati vaidehī yadi māsaṃ dhariṣyati |
kṣaṇaṃ saumya na jīveyaṃ vinā tāmasitekṣaṇām || 10 ||
naya māmapi taṃ deśaṃ yatra dṛṣṭā mama priyā |
na tiṣṭheyaṃ kṣaṇamapi pravṛttimupalabhya ca || 11 ||
kathaṃ sā mama suśroṇī bhīrubhīru ssatī sadā |
bhayāvahānāṃ ghorāṇāṃ madhye tiṣṭhati rakṣasām || 12 ||
śārada stimironmukto nūnaṃ candraṃ ivāmbudhaiḥ |
āvṛtaṃ vadanaṃ tasyā na virājati rākṣasaiḥ || 13 ||
kimāha sītā hanumaṃstattvataḥ kathayādya me |
etena khalu jīviṣye bheṣajenāturo yathā || 14 ||
madhurā madhurālāpā kimāha mama bhāminī |
madvihīnā varārohā hanuman kathayasva me || 15 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.