5.7 Sundarakanda - Saptama Sargah

ॐ

5.7 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ಸಪ್ತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಸಪ್ತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸ ವೇಶ್ಮಜಾಲಂ ಬಲವಾನ್ ದದರ್ಶ ವ್ಯಾಸಕ್ತವೈಡೂರ್ಯಸುವರ್ಣಜಾಲಮ್ ।

ಯಥಾ ಮಹತ್ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಮೇಘಜಾಲಂ ವಿದ್ಯುತ್ಪಿನದ್ಧಂ ಸವಿಹಙ್ಗಜಾಲಮ್ ॥ 1 ॥

ನಿವೇಶನಾನಾಂ ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಶಾಲಾಃ ಪ್ರಧಾನಶಙ್ಖಾಯುಧಚಾಪಶಾಲಾಃ ।

ಮನೋಹರಾಶ್ಚಾಪಿ ಪುನರ್ವಿಶಾಲಾಃ ದದರ್ಶ ವೇಶ್ಮಾದ್ರಿಷು ಚನ್ದ್ರಶಾಲಾಃ ॥ 2 ॥

ಗೃಹಾಣಿ ನಾನಾವಸುರಾಜಿತಾನಿ ದೇವಾಸುರೈಶ್ಚಾಪಿ ಸುಪೂಜಿತಾನಿ ।

ಸರ್ವೈಶ್ಚ ದೋಷೈಃ ಪರಿವರ್ಜಿತಾನಿ ಕಪಿರ್ದದರ್ಶ ಸ್ವಬಲಾರ್ಜಿತಾನಿ ॥ 3 ॥

ತಾನಿ ಪ್ರಯತ್ನಾಭಿಸಮಾಹಿತಾನಿ ಮಯೇನ ಸಾಕ್ಷಾದಿವ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ।

ಮಹೀತಲೇ ಸರ್ವಗುಣೋತ್ತರಾಣಿ ದದರ್ಶ ಲಙ್ಕಾಧಿಪತೇರ್ಗೃಹಾಣಿ ॥ 4 ॥

ತತೋ ದದರ್ಶೋಛ್ರಚಿತಮೇಘರೂಪಂ ಮನೋಹರಂ ಕಾಞ್ಚನಚಾರುರೂಪಮ್ ।

ರಕ್ಷೋಽಧಿಪಸ್ಯಾತ್ಮಬಲಾನುರೂಪಂ ಗೃಹೋತ್ತಮಂ ಹ್ಯಪ್ರತಿರೂಪರೂಪಮ್ ॥ 5 ॥

ಮಹೀತಲೇ ಸ್ವರ್ಗಮಿವ ಪ್ರಕೀರ್ಣಂ ಶ್ರಿಯಾ ಜ್ವಲನ್ತಂ ಬಹುರತ್ನಕೀರ್ಣಮ್ ।

ನಾನಾತರೂಣಾಂ ಕುಸುಮಾವಕೀರ್ಣಂ ಗಿರೇರಿವಾಗ್ರಂ ರಜಸಾವಕೀರ್ಣಮ್ ॥ 6 ॥

ನಾರೀಪ್ರವೇಕೈರಿವ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ತಟಿದ್ಭಿರಮ್ಭೋದವದರ್ಚ್ಯಮಾನಮ್ ।

ಹಂಸಪ್ರವೇಕೈರಿವ ವಾಹ್ಯಮಾನಂ ಶ್ರಿಯಾ ಯುತಂ ಖೇ ಸುಕೃತಾಂ ವಿಮಾನಮ್ ॥ 7 ॥

ಯಥಾ ನಗಾಗ್ರಂ ಬಹುಧಾತುಚಿತ್ರಂ ಯಥಾ ನಭಶ್ಚ ಗ್ರಹಚನ್ದ್ರಚಿತ್ರಮ್ ।

ದದರ್ಶಯುಕ್ತೀಕೃತಮೇಘಚಿತ್ರಂ ವಿಮಾನರತ್ನಂ ಬಹುರತ್ನಚಿತ್ರಮ್ ॥ 8 ॥

ಮಹೀ ಕೃತಾ ಪರ್ವತರಾಜಿಪೂರ್ಣಾ ಶೈಲಾಃ ಕೃತಾ ವೃಕ್ಷವಿತಾನಪೂರ್ಣಾಃ ।

ವೃಕ್ಷಾಃ ಕೃತಾಃ ಪುಷ್ಪವಿತಾನಪೂರ್ಣಾಃ ಪುಷ್ಪಂ ಕೃತಂ ಕೇಸರಪತ್ರಪೂರ್ಣಮ್ ॥ 9 ॥

ಕೃತಾನಿ ವೇಶ್ಮಾನಿ ಚ ಪಾಣ್ಡುರಾಣಿ ತಥಾ ಸುಪುಷ್ಪಾಣ್ಯಪಿ ಪುಷ್ಕರಾಣಿ ।

ಪುನಶ್ಚ ಪದ್ಮಾನಿ ಸಕೇಸರಾಣಿ ಧನ್ಯಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ತಥಾ ವನಾನಿ ॥ 10 ॥

ಪುಷ್ಪಾಹ್ವಯಂ ನಾಮವಿರಾಜಮಾನಂ ರತ್ನಪ್ರಭಾಭಿಶ್ಚ ವಿವರ್ಧಮಾನಮ್ ।

ವೇಶ್ಮೋತ್ತಮಾನಾಮಪಿ ಚೋಚ್ಯಮಾನಂ ಮಹಾಕಪಿಸ್ತತ್ರ ಮಹಾವಿಮಾನಮ್ ॥ 11 ॥

ಕೃತಾಶ್ಚ ವೈಡೂರ್ಯಮಯಾ ವಿಹಙ್ಗಾಃ ರೂಪ್ಯಪ್ರವಾಲೈಶ್ಚ ತಥಾ ವಿಹಙ್ಗಾಃ ।

ಚಿತ್ರಾಶ್ಚ ನಾನಾವಸುಭಿರ್ಭುಜಙ್ಗಾಃ ಜಾತ್ಯಾನುರೂಪಾಸ್ತುರಗಾಃ ಶುಭಾಙ್ಗಾಃ ॥ 12 ॥

ಪ್ರವಾಲಜಾಮ್ಬೂನದಪುಷ್ಪಪಕ್ಷಾಃ ಸಲೀಲಮಾವರ್ಜಿತಜಿಹ್ಮಪಕ್ಷಾಃ ।

ಕಾಮಸ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾದಿವ ಭಾನ್ತಿ ಪಕ್ಷಾಃ ಕೃತಾ ವಿಹಙ್ಗಾಃ ಸುಮುಖಾಃ ಸುಪಕ್ಷಾಃ ॥ 13 ॥

ನಿಯುಜ್ಯಮಾನಾಸ್ತು ಗಜಾಃ ಸುಹಸ್ತಾಃ ಸಕೇಸರಾಶ್ಚೋತ್ಪಲಪತ್ರಹಸ್ತಾಃ ।

ಬಭೂವದೇವೀ ಚ ಕೃತಾ ಸುಹಸ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸ್ತಥಾ ಪದ್ಮಿನಿ ಪದ್ಮಹಸ್ತಾ ॥ 14 ॥

ಇತೀವ ತದ್ಗೃಹಮಭಿಗಮ್ಯ ಶೋಭನಂ ಸವಿಸ್ಮಯೋ ನಗಮಿವ ಚಾರುಶೋಭನಮ್ ।

ಪುನಶ್ಚ ತತ್ಪರಮಸುಗನ್ಧಿ ಸುನ್ದರಂ ಹಿಮಾತ್ಯಯೇ ನಗಮಿವ ಚಾರುಕನ್ದರಮ್ ॥ 15 ॥

ತತಃ ಸ ತಾಂ ಕಪಿರಭಿಪತ್ಯ ಪೂಜಿತಾಂ ಚರನ್ ಪುರೀಂ ದಶಮುಖಬಾಹುಪಾಲಿತಾಮ್ ।

ಅದೃಶ್ಯ ತಾಂ ಜನಕಸುತಾಂ ಸುಪೂಜಿತಾಂ ಸುದುಃಖಿತಃ ಪತಿಗುಣವೇಗವರ್ಜಿತಾಮ್ ॥ 16 ॥

ತತಸ್ತದಾ ಬಹುವಿಧಭಾವಿತಾತ್ಮನಃ ಕೃತಾತ್ಮನೋ ಜನಕಸುತಾಂ ಸುವರ್ತ್ಮನಃ ।

ಅಪಶ್ಯತೋಽಭವದತಿದುಃಖಿತಂ ಮನಃ ಸುಚಕ್ಷುಷಃ ಪ್ರವಿಚರತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 17 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha saptamassargaḥ |

sa veśmajālaṃ balavān dadarśa vyāsaktavaiḍūryasuvarṇajālam |

yathā mahat prāvṛṣi meghajālaṃ vidyutpinaddhaṃ savihaṅgajālam || 1 ||

niveśanānāṃ vividhāśca śālāḥ pradhānaśaṅkhāyudhacāpaśālāḥ |

manoharāścāpi punarviśālāḥ dadarśa veśmādriṣu candraśālāḥ || 2 ||

gṛhāṇi nānāvasurājitāni devāsuraiścāpi supūjitāni |

sarvaiśca doṣaiḥ parivarjitāni kapirdadarśa svabalārjitāni || 3 ||

tāni prayatnābhisamāhitāni mayena sākṣādiva nirmitāni |

mahītale sarvaguṇottarāṇi dadarśa laṅkādhipatergṛhāṇi || 4 ||

tato dadarśochracitamegharūpaṃ manoharaṃ kāñcanacārurūpam |

rakṣo'dhipasyātmabalānurūpaṃ gṛhottamaṃ hyapratirūparūpam || 5 ||

mahītale svargamiva prakīrṇaṃ śriyā jvalantaṃ bahuratnakīrṇam |

nānātarūṇāṃ kusumāvakīrṇaṃ girerivāgraṃ rajasāvakīrṇam || 6 ||

nārīpravekairiva dīpyamānaṃ taṭidbhirambhodavadarcyamānam |

haṃsapravekairiva vāhyamānaṃ śriyā yutaṃ khe sukṛtāṃ vimānam || 7 ||

yathā nagāgraṃ bahudhātucitraṃ yathā nabhaśca grahacandracitram |

dadarśayuktīkṛtameghacitraṃ vimānaratnaṃ bahuratnacitram || 8 ||

mahī kṛtā parvatarājipūrṇā śailāḥ kṛtā vṛkṣavitānapūrṇāḥ |

vṛkṣāḥ kṛtāḥ puṣpavitānapūrṇāḥ puṣpaṃ kṛtaṃ kesarapatrapūrṇam || 9 ||

kṛtāni veśmāni ca pāṇḍurāṇi tathā supuṣpāṇyapi puṣkarāṇi |

punaśca padmāni sakesarāṇi dhanyāni citrāṇi tathā vanāni || 10 ||

puṣpāhvayaṃ nāmavirājamānaṃ ratnaprabhābhiśca vivardhamānam |

veśmottamānāmapi cocyamānaṃ mahākapistatra mahāvimānam || 11 ||

kṛtāśca vaiḍūryamayā vihaṅgāḥ rūpyapravālaiśca tathā vihaṅgāḥ |

citrāśca nānāvasubhirbhujaṅgāḥ jātyānurūpāsturagāḥ śubhāṅgāḥ || 12 ||

pravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥ salīlamāvarjitajihmapakṣāḥ |

kāmasya sākṣādiva bhānti pakṣāḥ kṛtā vihaṅgāḥ sumukhāḥ supakṣāḥ || 13 ||

niyujyamānāstu gajāḥ suhastāḥ sakesarāścotpalapatrahastāḥ |

babhūvadevī ca kṛtā suhastā lakṣmī stathā padmini padmahastā || 14 ||

itīva tadgṛhamabhigamya śobhanaṃ savismayo nagamiva cāruśobhanam |

punaśca tatparamasugandhi sundaraṃ himātyaye nagamiva cārukandaram || 15 ||

tataḥ sa tāṃ kapirabhipatya pūjitāṃ caran purīṃ daśamukhabāhupālitām |

adṛśya tāṃ janakasutāṃ supūjitāṃ suduḥkhitaḥ patiguṇavegavarjitām || 16 ||

tatastadā bahuvidhabhāvitātmanaḥ kṛtātmano janakasutāṃ suvartmanaḥ |

apaśyato'bhavadatiduḥkhitaṃ manaḥ sucakṣuṣaḥ pravicarato mahātmanaḥ || 17 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptamassargaḥ ||