𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌨𑌵𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑍍𑌯 𑌸𑍇𑌨𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌭𑍁𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌦𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌅𑌭𑌿𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌸 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌥𑍍𑌸𑌮𑌿𑌯𑍇𑌷 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌕𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌤𑍁 𑌯𑌥𑍋𑌦𑍍𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌵𑌤𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 2 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌨𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌨𑌰𑌸𑌙𑍍𑌘𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌲𑍁𑌬𑍍𑌧𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌹𑌿𑌤𑍈𑌰𑍇𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌨𑍍𑌵𑍇𑌷𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 3 ॥
𑌗𑍁𑌹𑍋 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌶𑌰𑌚𑌾𑌪𑌾𑌸𑌿𑌧𑌾𑌰𑌿𑌣𑌾 ।
𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑍇𑌷𑌤𑍁 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌮𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌅𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌪𑍗𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌾𑌤𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌪𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌯𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾𑌂 𑌨 𑌮𑍇 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 6 ॥
𑌯𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌶𑍁𑌭𑌮𑌾𑌨𑌨𑌮𑍍 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌪𑌲𑌾𑌶𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌨 𑌮𑍇 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 7 ॥
𑌯𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨 𑌚𑌰𑌣𑍗 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌃 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌵𑍍𑌯𑌞𑍍𑌜𑌨𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑍗 ।
𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌨 𑌮𑍇 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 8 ॥
𑌯𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌹𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑍈𑌤𑌾𑌮𑌹𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌜𑌲𑌕𑍍𑌲𑌿𑌨𑍍𑌨𑍋 𑌨 𑌮𑍇 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 9 ॥
𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌖𑌲𑍁 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌵𑌿𑌮𑌲𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ।
𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑍀𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌿 ॥ 10 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾 ।
𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌂 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌯𑌾𑌨𑍁𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 11 ॥
𑌸𑍁𑌭𑌗𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍂𑌟𑍋𑌽𑌸𑍗 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌰𑌾𑌜𑍋𑌪𑌮𑍋 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌃 ।
𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌵𑌸𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌃 𑌕𑍁𑌬𑍇𑌰 𑌇𑌵 𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑍇 ॥ 12 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑌂 𑌵𑌨𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌲𑌨𑌿𑌷𑍇𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌯𑌦𑌧𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ॥ 13 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ।
𑌪𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌸 𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌜𑌾𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌜𑌾𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌸𑌾𑌨𑍁𑌷𑍁 ।
𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌗𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌵𑌦𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ॥ 15 ॥
𑌸 𑌗𑌿𑌰𑍇𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍂𑌟𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌾𑌲𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌗𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌗𑍍𑌨𑍇𑌰𑍍𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌧𑍍𑌵𑌜𑌮𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌰𑌤 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑍁𑌮𑍋𑌦 𑌸𑌹 𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌃 ।
𑌅𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌾𑌮 𑌇𑌤𑌿 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌗𑌤𑌃 𑌪𑌾𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑍍𑌭𑌸𑌃 ॥ 17 ॥
𑌸 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍂𑌟𑍇 𑌤𑍁 𑌗𑌿𑌰𑍗 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯𑌵 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌜𑌨𑍋𑌪𑌪𑌨𑍍𑌨𑌮𑍍 ।
𑌗𑍁𑌹𑍇𑌨 𑌸𑌾𑌰𑍍𑌧𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑍋 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌚𑌮𑍂𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 ॥ 18 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌨𑌵𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭanavatitamassargaḥ |
niveśya senāṃ tu vibhuḥ padbhyāṃ pādavatāṃ varaḥ |
abhigantuṃ sa kākutthsamiyeṣa guruvartakam || 1 ||
niviṣṭamātre sainye tu yathoddeśaṃ vinītavat |
bharato bhrātaraṃ vākyaṃ śatrughnamidamabravīt || 2 ||
kṣipraṃ vanamidaṃ saumya narasaṅghai ssamantataḥ |
lubdhaiśca sahitairebhi stvamanveṣitumarhasi || 3 ||
guho jñātisahasreṇa śaracāpāsidhāriṇā |
samanveṣatu kākutsthamasmin parivṛtassvayam || 4 ||
amātyai ssaha pauraiśca gurubhiśca dvijātibhiḥ |
vanaṃ sarvaṃ cariṣyāmi padbhyāṃ parivṛta ssvayam || 5 ||
yāvanna rāmaṃ drakṣyāmi lakṣmaṇaṃ vā mahābalam |
vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ na me śāntirbhaviṣyati || 6 ||
yāvanna candrasaṅkāśaṃ drakṣyāmi śubhamānanam |
bhrātuḥ padmapalāśākṣaṃ na me śāntirbhaviṣyati || 7 ||
yāvanna caraṇau bhrātuḥ pārthivavyañjanānvitau |
śirasā dhārayiṣyāmi na me śāntirbhaviṣyati || 8 ||
yāvanna rājye rājyārhaḥ pitṛpaitāmahe sthitaḥ |
abhiṣekajalaklinno na me śāntirbhaviṣyati || 9 ||
siddhārthaḥ khalu saumitriryaścandravimalopamam |
mukhaṃ paśyati rāmasya rājīvākṣaṃ mahādyuti || 10 ||
kṛtakṛtyā mahābhāgā vaidehī janakātmajā |
bhartāraṃ sāgarāntāyāḥ pṛthivyā yānugacchati || 11 ||
subhagaścitrakūṭo'sau girirājopamo giriḥ |
yasminvasati kākutsthaḥ kubera iva nandane || 12 ||
kṛtakāryamidaṃ durgaṃ vanaṃ vyālaniṣevitam |
yadadhyāste mahātejā rāma śśastrabhṛtāṃ varaḥ || 13 ||
evamuktvā mahātejā bharataḥ puraṣarṣabhaḥ |
padbhyāmeva mahābāhuḥ praviveśa mahādvanam || 14 ||
sa tāni drumajālāni jātāni girisānuṣu |
puṣpitāgrāṇi madhyena jagāma vadatāṃ varaḥ || 15 ||
sa gireścitrakūṭasya sālamāsādya puṣpitam |
rāmāśramagatasyāgnerdadarśa dhvajamucchritam || 16 ||
taṃ dṛṣṭvā bharata śrīmānmumoda saha bāndhavaḥ |
atra rāma iti jñātvā gataḥ pāramivāmbhasaḥ || 17 ||
sa citrakūṭe tu girau niśamyava rāmāśramaṃ puṇyajanopapannam |
guhena sārdhaṃ tvarito jagāma punarniveśyaiva camūṃ mahātmā || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ अष्टनवतितमस्सर्गः ।
निवेश्य सेनां तु विभुः पद्भ्यां पादवतां वरः ।
अभिगन्तुं स काकुत्थ्समियेष गुरुवर्तकम् ॥ 1 ॥
निविष्टमात्रे सैन्ये तु यथोद्देशं विनीतवत् ।
भरतो भ्रातरं वाक्यं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥
क्षिप्रं वनमिदं सौम्य नरसङ्घै स्समन्ततः ।
लुब्धैश्च सहितैरेभि स्त्वमन्वेषितुमर्हसि ॥ 3 ॥
गुहो ज्ञातिसहस्रेण शरचापासिधारिणा ।
समन्वेषतु काकुत्स्थमस्मिन् परिवृतस्स्वयम् ॥ 4 ॥
अमात्यै स्सह पौरैश्च गुरुभिश्च द्विजातिभिः ।
वनं सर्वं चरिष्यामि पद्भ्यां परिवृत स्स्वयम् ॥ 5 ॥
यावन्न रामं द्रक्ष्यामि लक्ष्मणं वा महाबलम् ।
वैदेहीं च महाभागां न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ 6 ॥
यावन्न चन्द्रसङ्काशं द्रक्ष्यामि शुभमाननम् ।
भ्रातुः पद्मपलाशाक्षं न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ 7 ॥
यावन्न चरणौ भ्रातुः पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ ।
शिरसा धारयिष्यामि न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ 8 ॥
यावन्न राज्ये राज्यार्हः पितृपैतामहे स्थितः ।
अभिषेकजलक्लिन्नो न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ 9 ॥
सिद्धार्थः खलु सौमित्रिर्यश्चन्द्रविमलोपमम् ।
मुखं पश्यति रामस्य राजीवाक्षं महाद्युति ॥ 10 ॥
कृतकृत्या महाभागा वैदेही जनकात्मजा ।
भर्तारं सागरान्तायाः पृथिव्या यानुगच्छति ॥ 11 ॥
सुभगश्चित्रकूटोऽसौ गिरिराजोपमो गिरिः ।
यस्मिन्वसति काकुत्स्थः कुबेर इव नन्दने ॥ 12 ॥
कृतकार्यमिदं दुर्गं वनं व्यालनिषेवितम् ।
यदध्यास्ते महातेजा राम श्शस्त्रभृतां वरः ॥ 13 ॥
एवमुक्त्वा महातेजा भरतः पुरषर्षभः ।
पद्भ्यामेव महाबाहुः प्रविवेश महाद्वनम् ॥ 14 ॥
स तानि द्रुमजालानि जातानि गिरिसानुषु ।
पुष्पिताग्राणि मध्येन जगाम वदतां वरः ॥ 15 ॥
स गिरेश्चित्रकूटस्य सालमासाद्य पुष्पितम् ।
रामाश्रमगतस्याग्नेर्ददर्श ध्वजमुच्छ्रितम् ॥ 16 ॥
तं दृष्ट्वा भरत श्रीमान्मुमोद सह बान्धवः ।
अत्र राम इति ज्ञात्वा गतः पारमिवाम्भसः ॥ 17 ॥
स चित्रकूटे तु गिरौ निशम्यव रामाश्रमं पुण्यजनोपपन्नम् ।
गुहेन सार्धं त्वरितो जगाम पुनर्निवेश्यैव चमूं महात्मा ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अष्टनवतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭanavatitamassargaḥ |
niveśya senāṃ tu vibhuḥ padbhyāṃ pādavatāṃ varaḥ |
abhigantuṃ sa kākutthsamiyeṣa guruvartakam || 1 ||
niviṣṭamātre sainye tu yathoddeśaṃ vinītavat |
bharato bhrātaraṃ vākyaṃ śatrughnamidamabravīt || 2 ||
kṣipraṃ vanamidaṃ saumya narasaṅghai ssamantataḥ |
lubdhaiśca sahitairebhi stvamanveṣitumarhasi || 3 ||
guho jñātisahasreṇa śaracāpāsidhāriṇā |
samanveṣatu kākutsthamasmin parivṛtassvayam || 4 ||
amātyai ssaha pauraiśca gurubhiśca dvijātibhiḥ |
vanaṃ sarvaṃ cariṣyāmi padbhyāṃ parivṛta ssvayam || 5 ||
yāvanna rāmaṃ drakṣyāmi lakṣmaṇaṃ vā mahābalam |
vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ na me śāntirbhaviṣyati || 6 ||
yāvanna candrasaṅkāśaṃ drakṣyāmi śubhamānanam |
bhrātuḥ padmapalāśākṣaṃ na me śāntirbhaviṣyati || 7 ||
yāvanna caraṇau bhrātuḥ pārthivavyañjanānvitau |
śirasā dhārayiṣyāmi na me śāntirbhaviṣyati || 8 ||
yāvanna rājye rājyārhaḥ pitṛpaitāmahe sthitaḥ |
abhiṣekajalaklinno na me śāntirbhaviṣyati || 9 ||
siddhārthaḥ khalu saumitriryaścandravimalopamam |
mukhaṃ paśyati rāmasya rājīvākṣaṃ mahādyuti || 10 ||
kṛtakṛtyā mahābhāgā vaidehī janakātmajā |
bhartāraṃ sāgarāntāyāḥ pṛthivyā yānugacchati || 11 ||
subhagaścitrakūṭo'sau girirājopamo giriḥ |
yasminvasati kākutsthaḥ kubera iva nandane || 12 ||
kṛtakāryamidaṃ durgaṃ vanaṃ vyālaniṣevitam |
yadadhyāste mahātejā rāma śśastrabhṛtāṃ varaḥ || 13 ||
evamuktvā mahātejā bharataḥ puraṣarṣabhaḥ |
padbhyāmeva mahābāhuḥ praviveśa mahādvanam || 14 ||
sa tāni drumajālāni jātāni girisānuṣu |
puṣpitāgrāṇi madhyena jagāma vadatāṃ varaḥ || 15 ||
sa gireścitrakūṭasya sālamāsādya puṣpitam |
rāmāśramagatasyāgnerdadarśa dhvajamucchritam || 16 ||
taṃ dṛṣṭvā bharata śrīmānmumoda saha bāndhavaḥ |
atra rāma iti jñātvā gataḥ pāramivāmbhasaḥ || 17 ||
sa citrakūṭe tu girau niśamyava rāmāśramaṃ puṇyajanopapannam |
guhena sārdhaṃ tvarito jagāma punarniveśyaiva camūṃ mahātmā || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.