2.97 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌨𑌵𑌤𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.97 Ayodhyakanda - Saptanavatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌨𑌵𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌸𑍁𑌸𑌂𑌰𑌬𑍍𑌧𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌪𑌰𑌿𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑍍𑌯𑌾𑌥 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌚𑍇𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌕𑌿𑌮𑌤𑍍𑌰 𑌧𑌨𑍁𑌷𑌾 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌸𑌿𑌨𑌾 𑌵𑌾 𑌸𑌚𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ।
𑌮𑌹𑍇𑌷𑍍𑌵𑌾𑌸𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍇 𑌭𑌰𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑌾𑌗𑌤𑍇 ॥ 2 ॥
𑌪𑌿𑌤𑍁𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌯 𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌰𑌤𑌮𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌕𑌿𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌸𑌾𑌪𑌵𑌾𑌦𑍇𑌨 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ॥ 3 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌦𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌾 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌵𑌾 𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ।
𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑍀𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌷𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑌿𑌵 ॥ 4 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚 𑌕𑌾𑌮𑌂 𑌚 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ।
𑌇𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌵𑌤𑌾𑌮𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌏𑌤𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌶𑍃𑌣𑍋𑌮𑌿 𑌤𑍇 ॥ 5 ॥
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍂𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚 𑌸𑍁𑌖𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌪𑍍𑌯𑌹𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌯𑍇𑌨𑌾𑌽𑌯𑍁𑌧𑌮𑌾𑌲𑌭𑍇 ॥ 6 ॥
𑌨𑍇𑌯𑌂 𑌮𑌮 𑌮𑌹𑍀 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌾 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌾 ।
𑌨 𑌹𑍀𑌚𑍍𑌛𑍇𑌯𑌮𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣 𑌶𑌕𑍍𑌰𑌤𑍍𑌵𑌮𑌪𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ॥ 7 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌚 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌮𑌾𑌨𑌦 ।
𑌭𑌵𑍇𑌨𑍍𑌮𑌮 𑌸𑍁𑌖𑌂 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌭𑌸𑍍𑌮 𑌤𑌤𑍍𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤𑌾𑌂 𑌶𑌿𑌖𑍀 ॥ 8 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇𑌽𑌹𑌮𑌾𑌗𑌤𑍋𑌽𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌃 ।
𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌤𑌰𑌃 𑌕𑍁𑌲𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑌨𑍁𑌸𑍍𑌮𑌰𑌨𑍍 ॥ 9 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌹𑌿 𑌜𑌟𑌾𑌵𑌲𑍍𑌕𑌲𑌧𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌜𑌾𑌨𑌕𑍍𑌯𑌾𑌸𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌵𑍀𑌰 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌚 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭 ॥ 10 ॥
𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑍇𑌨𑌾𑌽𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌹𑍃𑌦𑌯 𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑍇𑌨𑌾𑌕𑍁𑌲𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌭𑍍𑌯𑌾𑌗𑌤𑍋 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾𑌽𑌗𑌤𑌃 ॥ 11 ॥
𑌅𑌮𑍍𑌬𑌾𑌂 𑌚 𑌕𑍈𑌕𑌯𑍀𑌂 𑌰𑍁𑌷𑍍𑌯 𑌪𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌚𑌾𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌵𑌦𑌨𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌰𑍍𑌨𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌮𑍇 𑌦𑌾𑌤𑍁𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 12 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌯𑌦𑍇𑌷𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ।
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌾𑌸𑍁 𑌮𑌨𑌸𑌾𑌽𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌨𑌾𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌾𑌚𑌰𑍇𑌤𑍍 ॥ 13 ॥
𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌤𑍇 𑌭𑌰𑌤𑍇𑌨 𑌕𑌦𑌾 𑌨𑍁 𑌕𑌿𑌮𑍍 ।
𑌈𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌵𑌾 𑌭𑌯𑌂 𑌤𑍇𑌽𑌦𑍍𑌯 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌯𑍋𑌽𑌤𑍍𑌰 𑌶𑌙𑍍𑌕𑌸𑍇 ॥ 14 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌤𑍇 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌠𑍁𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌚𑍍𑌯𑍋 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌨𑌾𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌵𑌚𑌃 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌹𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑍇 𑌕𑍃𑌤𑍇 ॥ 15 ॥
𑌕𑌥𑌂 𑌨𑍁 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌹𑌨𑍍𑌯𑍁𑌃 𑌕𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌚𑌿𑌦𑌾𑌪𑌦𑌿 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌵𑌾 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌹𑌨𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 16 ॥
𑌯𑌦𑌿 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌹𑍇𑌤𑍋𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌿𑌮𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌚𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌷𑌸𑍇 ।
𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌪𑍍𑌰𑌦𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌉𑌚𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌮𑌯𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌚𑍍𑌛𑍇𑌤𑌿 𑌬𑌾𑌢𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 18 ॥
𑌤𑌥𑍋𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌶𑍀𑌲𑍇𑌨 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌰𑌤𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑍇𑌵 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌨𑌿 𑌗𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌲𑌜𑍍𑌜𑌯𑌾 ॥ 19 ॥
𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑍍𑌰𑍀𑌲𑌿𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ।
𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌾𑌯𑌾𑌤𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌵𑍍𑌰𑍀𑌲𑌿𑌤𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ।
𑌏𑌷 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑌿𑌹𑌾𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 21 ॥
𑌅𑌥𑌵𑌾 𑌨𑍗 𑌧𑍍𑌰𑍁𑌵𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌮𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌖𑍋𑌚𑌿𑌤𑍗 ।
𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌮𑌨𑍁𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯 𑌗𑍃𑌹𑌾𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌨𑍇𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 22 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌮𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌸𑍁𑌖𑌸𑍇𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌮𑍇 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌨𑌾𑌦𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 23 ॥
𑌏𑌤𑍗 𑌤𑍗 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑍇𑌤𑍇 𑌗𑍋𑌤𑍍𑌰𑌵𑌨𑍍𑌤𑍗 𑌮𑌨𑍋𑌰𑌮𑍗 ।
𑌵𑌾𑌯𑍁𑌵𑍇𑌗𑌸𑌮𑍗 𑌵𑍀𑌰 𑌜𑌵𑌨𑍗 𑌤𑍁𑌰𑌗𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑍗 ॥ 24 ॥
𑌸 𑌏𑌷 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌃 𑌕𑌮𑍍𑌪𑌤𑍇 𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌮𑍁𑌖𑍇 ।
𑌨𑌾𑌗𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌞𑍍𑌜𑌯𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ॥ 25 ॥
𑌨 𑌤𑍁 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌸𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 । 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌸𑌂𑌶𑌯𑍋 𑌭𑌵𑌤𑍀𑌹 𑌮𑍇 ॥ 26 ॥
𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌗𑍍𑌰𑌾𑌦𑌵𑌰𑍋𑌹 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌮𑌦𑍍𑌵𑌚𑌃 ।
𑌇𑌤𑍀𑌵 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 27 ॥
𑌅𑌵𑌤𑍀𑌰𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌸𑌾𑌲𑌾𑌗𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌸 𑌸𑌮𑌿𑌤𑌿𑌞𑍍𑌜𑌯𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌥𑍗 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑌤𑌃 ॥ 28 ॥
𑌭𑌰𑌤𑍇𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌸𑌮𑍍𑌮𑌰𑍍𑌦𑍋 𑌨 𑌭𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑌿 ।
𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌾𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍈𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌵𑌾𑌸𑌮𑌕𑌲𑍍𑌪𑌯𑌤𑍍 ॥ 29 ॥
𑌅𑌧𑍍𑌯𑌰𑍍𑌧𑌮𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌚𑌮𑍂𑌰𑍍𑌯𑍋𑌜𑌨𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌾 ।
𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇 𑌨𑍍𑌯𑌵𑌿𑌶𑌦𑌾𑌵𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌗𑌜𑌵𑌾𑌜𑌿𑌰𑌥𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾 ॥ 30 ॥
𑌸𑌾 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍂𑌟𑍇 𑌭𑌰𑌤𑍇𑌨 𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌧𑍂𑌯 𑌦𑌰𑍍𑌪𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌰𑌾𑌜𑌤𑍇 𑌨𑍀𑌤𑌿𑌮𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑌾 ॥ 31 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌨𑌵𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptanavatitamassargaḥ |
susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrchitam |
rāmastu parisāntvyātha vacanaṃ cedamabravīt || 1 ||
kimatra dhanuṣā kāryamasinā vā sacarmaṇā |
maheṣvāse mahāprājñe bharate svayamāgate || 2 ||
pitussatyaṃ pratiśrutya hatvā bharatamāgatam |
kiṃ kariṣyāmi rājyena sāpavādena lakṣmaṇa || 3 ||
yaddravyaṃ bāndhavānāṃ vā mitrāṇāṃ vā kṣaye bhavet |
nāhaṃ tatpratigṛhṇīyāṃ bhakṣānviṣakṛtāniva || 4 ||
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca pṛthivīṃ cāpi lakṣmaṇa |
icchāmi bhavatāmarthe etat pratiśṛṇomi te || 5 ||
bhrātrūṇāṃ saṅgrahārthaṃ ca sukhārthaṃ cāpi lakṣmaṇa |
rājyamapyahamicchāmi satyenā'yudhamālabhe || 6 ||
neyaṃ mama mahī saumya durlabhā sāgarāmbarā |
na hīccheyamadharmeṇa śakratvamapi lakṣmaṇa || 7 ||
yadvinā bharataṃ tvāṃ ca śatrughnaṃ cāpi mānada |
bhavenmama sukhaṃ kiñcidbhasma tatkurutāṃ śikhī || 8 ||
manye'hamāgato'yodhyāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ |
mama prāṇātpriyataraḥ kuladharmamanusmaran || 9 ||
śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam |
jānakyāsahitaṃ vīra tvayā ca puruṣarṣabha || 10 ||
snehenā'krāntahṛdaya śśokenākulitendriyaḥ |
draṣṭumabhyāgato hyeṣa bharato nānyathā'gataḥ || 11 ||
ambāṃ ca kaikayīṃ ruṣya paruṣaṃ cāpriyaṃ vadan |
prasādya pitaraṃ śrīmārnājyaṃ me dātumāgataḥ || 12 ||
prāptakālaṃ yadeṣo'smānbharato draṣṭumicchati |
asmāsu manasā'pyeṣa nāpriyaṃ kiñcidācaret || 13 ||
vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā nu kim |
īdṛśaṃ vā bhayaṃ te'dya bharataṃ yo'tra śaṅkase || 14 ||
na hi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vacaḥ |
ahaṃ hyapriyamukta ssyāṃ bharatasyāpriye kṛte || 15 ||
kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ cidāpadi |
bhrātā vā bhrātaraṃ hanyātsaumitre prāṇamātmanaḥ || 16 ||
yadi rājyasya hetostvamimāṃ vācaṃ prabhāṣase |
vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyamasmai pradīyatām || 17 ||
ucyamāno'pi bharato mayā lakṣmaṇa tadvacaḥ |
rājyamasmai prayaccheti bāḍhamityeva vakṣyati || 18 ||
tathokto dharmaśīlena bhrātrā tasya hite rataḥ |
lakṣmaṇaḥ praviveśeva svāni gātrāṇi lajjayā || 19 ||
tadvākyaṃ lakṣmaṇa śśrutvā vrīlitaḥ pratyuvāca ha |
tvāṃ manye draṣṭumāyātaḥ pitā daśaratha ssvayam || 20 ||
vrīlitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvāca ha |
eṣa manye mahābāhurihāsmāndraṣṭumāgataḥ || 21 ||
athavā nau dhruvaṃ manye manyamāna ssukhocitau |
vanavāsamanudhyāya gṛhāya pratineṣyati || 22 ||
imāṃ vāpyeṣa vaidehīmatyantasukhasevinīm |
pitā me rāghava śśrīmānvanādādāya yāsyati || 23 ||
etau tau samprakāśete gotravantau manoramau |
vāyuvegasamau vīra javanau turagottamau || 24 ||
sa eṣa sumahākāyaḥ kampate vāhinīmukhe |
nāgaśśatruñjayo nāma vṛddhastātasya dhīmataḥ || 25 ||
na tu paśyāmi tacchatraṃ pāṇḍuraṃ lokasatkṛtam | piturdivyaṃ mahābāho saṃśayo bhavatīha me || 26 ||
vṛkṣāgrādavaroha tvaṃ kuru lakṣmaṇa madvacaḥ |
itīva rāmo dharmātmā saumitriṃ tamuvāca ha || 27 ||
avatīrya tu sālāgrāttasmātsa samitiñjayaḥ |
lakṣmaṇaḥ prāñjalirbhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ || 28 ||
bharatenāpi sandiṣṭā sammardo na bhavediti |
samantāttasya śailasya senā vāsamakalpayat || 29 ||
adhyardhamikṣvākucamūryojanaṃ parvatasya sā |
pārśve nyaviśadāvṛtya gajavājirathākulā || 30 ||
sā citrakūṭe bharatena senā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darpam |
prasādanārthaṃ raghunandanasya virājate nītimatā praṇītā || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptanavatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्तनवतितमस्सर्गः ।
सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्छितम् ।
रामस्तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
किमत्र धनुषा कार्यमसिना वा सचर्मणा ।
महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयमागते ॥ 2 ॥
पितुस्सत्यं प्रतिश्रुत्य हत्वा भरतमागतम् ।
किं करिष्यामि राज्येन सापवादेन लक्ष्मण ॥ 3 ॥
यद्द्रव्यं बान्धवानां वा मित्राणां वा क्षये भवेत् ।
नाहं तत्प्रतिगृह्णीयां भक्षान्विषकृतानिव ॥ 4 ॥
धर्ममर्थं च कामं च पृथिवीं चापि लक्ष्मण ।
इच्छामि भवतामर्थे एतत् प्रतिशृणोमि ते ॥ 5 ॥
भ्रात्रूणां सङ्ग्रहार्थं च सुखार्थं चापि लक्ष्मण ।
राज्यमप्यहमिच्छामि सत्येनाऽयुधमालभे ॥ 6 ॥
नेयं मम मही सौम्य दुर्लभा सागराम्बरा ।
न हीच्छेयमधर्मेण शक्रत्वमपि लक्ष्मण ॥ 7 ॥
यद्विना भरतं त्वां च शत्रुघ्नं चापि मानद ।
भवेन्मम सुखं किञ्चिद्भस्म तत्कुरुतां शिखी ॥ 8 ॥
मन्येऽहमागतोऽयोध्यां भरतो भ्रातृवत्सलः ।
मम प्राणात्प्रियतरः कुलधर्ममनुस्मरन् ॥ 9 ॥
श्रुत्वा प्रव्राजितं मां हि जटावल्कलधारिणम् ।
जानक्यासहितं वीर त्वया च पुरुषर्षभ ॥ 10 ॥
स्नेहेनाऽक्रान्तहृदय श्शोकेनाकुलितेन्द्रियः ।
द्रष्टुमभ्यागतो ह्येष भरतो नान्यथाऽगतः ॥ 11 ॥
अम्बां च कैकयीं रुष्य परुषं चाप्रियं वदन् ।
प्रसाद्य पितरं श्रीमार्नाज्यं मे दातुमागतः ॥ 12 ॥
प्राप्तकालं यदेषोऽस्मान्भरतो द्रष्टुमिच्छति ।
अस्मासु मनसाऽप्येष नाप्रियं किञ्चिदाचरेत् ॥ 13 ॥
विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा नु किम् ।
ईदृशं वा भयं तेऽद्य भरतं योऽत्र शङ्कसे ॥ 14 ॥
न हि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वचः ।
अहं ह्यप्रियमुक्त स्स्यां भरतस्याप्रिये कृते ॥ 15 ॥
कथं नु पुत्राः पितरं हन्युः कस्यां चिदापदि ।
भ्राता वा भ्रातरं हन्यात्सौमित्रे प्राणमात्मनः ॥ 16 ॥
यदि राज्यस्य हेतोस्त्वमिमां वाचं प्रभाषसे ।
वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यमस्मै प्रदीयताम् ॥ 17 ॥
उच्यमानोऽपि भरतो मया लक्ष्मण तद्वचः ।
राज्यमस्मै प्रयच्छेति बाढमित्येव वक्ष्यति ॥ 18 ॥
तथोक्तो धर्मशीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रतः ।
लक्ष्मणः प्रविवेशेव स्वानि गात्राणि लज्जया ॥ 19 ॥
तद्वाक्यं लक्ष्मण श्श्रुत्वा व्रीलितः प्रत्युवाच ह ।
त्वां मन्ये द्रष्टुमायातः पिता दशरथ स्स्वयम् ॥ 20 ॥
व्रीलितं लक्ष्मणं दृष्ट्वा राघवः प्रत्युवाच ह ।
एष मन्ये महाबाहुरिहास्मान्द्रष्टुमागतः ॥ 21 ॥
अथवा नौ ध्रुवं मन्ये मन्यमान स्सुखोचितौ ।
वनवासमनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति ॥ 22 ॥
इमां वाप्येष वैदेहीमत्यन्तसुखसेविनीम् ।
पिता मे राघव श्श्रीमान्वनादादाय यास्यति ॥ 23 ॥
एतौ तौ सम्प्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ ।
वायुवेगसमौ वीर जवनौ तुरगोत्तमौ ॥ 24 ॥
स एष सुमहाकायः कम्पते वाहिनीमुखे ।
नागश्शत्रुञ्जयो नाम वृद्धस्तातस्य धीमतः ॥ 25 ॥
न तु पश्यामि तच्छत्रं पाण्डुरं लोकसत्कृतम् । पितुर्दिव्यं महाबाहो संशयो भवतीह मे ॥ 26 ॥
वृक्षाग्रादवरोह त्वं कुरु लक्ष्मण मद्वचः ।
इतीव रामो धर्मात्मा सौमित्रिं तमुवाच ह ॥ 27 ॥
अवतीर्य तु सालाग्रात्तस्मात्स समितिञ्जयः ।
लक्ष्मणः प्राञ्जलिर्भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वतः ॥ 28 ॥
भरतेनापि सन्दिष्टा सम्मर्दो न भवेदिति ।
समन्तात्तस्य शैलस्य सेना वासमकल्पयत् ॥ 29 ॥
अध्यर्धमिक्ष्वाकुचमूर्योजनं पर्वतस्य सा ।
पार्श्वे न्यविशदावृत्य गजवाजिरथाकुला ॥ 30 ॥
सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मं पुरस्कृत्य विधूय दर्पम् ।
प्रसादनार्थं रघुनन्दनस्य विराजते नीतिमता प्रणीता ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्तनवतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptanavatitamassargaḥ |
susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrchitam |
rāmastu parisāntvyātha vacanaṃ cedamabravīt || 1 ||
kimatra dhanuṣā kāryamasinā vā sacarmaṇā |
maheṣvāse mahāprājñe bharate svayamāgate || 2 ||
pitussatyaṃ pratiśrutya hatvā bharatamāgatam |
kiṃ kariṣyāmi rājyena sāpavādena lakṣmaṇa || 3 ||
yaddravyaṃ bāndhavānāṃ vā mitrāṇāṃ vā kṣaye bhavet |
nāhaṃ tatpratigṛhṇīyāṃ bhakṣānviṣakṛtāniva || 4 ||
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca pṛthivīṃ cāpi lakṣmaṇa |
icchāmi bhavatāmarthe etat pratiśṛṇomi te || 5 ||
bhrātrūṇāṃ saṅgrahārthaṃ ca sukhārthaṃ cāpi lakṣmaṇa |
rājyamapyahamicchāmi satyenā'yudhamālabhe || 6 ||
neyaṃ mama mahī saumya durlabhā sāgarāmbarā |
na hīccheyamadharmeṇa śakratvamapi lakṣmaṇa || 7 ||
yadvinā bharataṃ tvāṃ ca śatrughnaṃ cāpi mānada |
bhavenmama sukhaṃ kiñcidbhasma tatkurutāṃ śikhī || 8 ||
manye'hamāgato'yodhyāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ |
mama prāṇātpriyataraḥ kuladharmamanusmaran || 9 ||
śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam |
jānakyāsahitaṃ vīra tvayā ca puruṣarṣabha || 10 ||
snehenā'krāntahṛdaya śśokenākulitendriyaḥ |
draṣṭumabhyāgato hyeṣa bharato nānyathā'gataḥ || 11 ||
ambāṃ ca kaikayīṃ ruṣya paruṣaṃ cāpriyaṃ vadan |
prasādya pitaraṃ śrīmārnājyaṃ me dātumāgataḥ || 12 ||
prāptakālaṃ yadeṣo'smānbharato draṣṭumicchati |
asmāsu manasā'pyeṣa nāpriyaṃ kiñcidācaret || 13 ||
vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā nu kim |
īdṛśaṃ vā bhayaṃ te'dya bharataṃ yo'tra śaṅkase || 14 ||
na hi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vacaḥ |
ahaṃ hyapriyamukta ssyāṃ bharatasyāpriye kṛte || 15 ||
kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ cidāpadi |
bhrātā vā bhrātaraṃ hanyātsaumitre prāṇamātmanaḥ || 16 ||
yadi rājyasya hetostvamimāṃ vācaṃ prabhāṣase |
vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyamasmai pradīyatām || 17 ||
ucyamāno'pi bharato mayā lakṣmaṇa tadvacaḥ |
rājyamasmai prayaccheti bāḍhamityeva vakṣyati || 18 ||
tathokto dharmaśīlena bhrātrā tasya hite rataḥ |
lakṣmaṇaḥ praviveśeva svāni gātrāṇi lajjayā || 19 ||
tadvākyaṃ lakṣmaṇa śśrutvā vrīlitaḥ pratyuvāca ha |
tvāṃ manye draṣṭumāyātaḥ pitā daśaratha ssvayam || 20 ||
vrīlitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvāca ha |
eṣa manye mahābāhurihāsmāndraṣṭumāgataḥ || 21 ||
athavā nau dhruvaṃ manye manyamāna ssukhocitau |
vanavāsamanudhyāya gṛhāya pratineṣyati || 22 ||
imāṃ vāpyeṣa vaidehīmatyantasukhasevinīm |
pitā me rāghava śśrīmānvanādādāya yāsyati || 23 ||
etau tau samprakāśete gotravantau manoramau |
vāyuvegasamau vīra javanau turagottamau || 24 ||
sa eṣa sumahākāyaḥ kampate vāhinīmukhe |
nāgaśśatruñjayo nāma vṛddhastātasya dhīmataḥ || 25 ||
na tu paśyāmi tacchatraṃ pāṇḍuraṃ lokasatkṛtam | piturdivyaṃ mahābāho saṃśayo bhavatīha me || 26 ||
vṛkṣāgrādavaroha tvaṃ kuru lakṣmaṇa madvacaḥ |
itīva rāmo dharmātmā saumitriṃ tamuvāca ha || 27 ||
avatīrya tu sālāgrāttasmātsa samitiñjayaḥ |
lakṣmaṇaḥ prāñjalirbhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ || 28 ||
bharatenāpi sandiṣṭā sammardo na bhavediti |
samantāttasya śailasya senā vāsamakalpayat || 29 ||
adhyardhamikṣvākucamūryojanaṃ parvatasya sā |
pārśve nyaviśadāvṛtya gajavājirathākulā || 30 ||
sā citrakūṭe bharatena senā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darpam |
prasādanārthaṃ raghunandanasya virājate nītimatā praṇītā || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptanavatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in