1.2 - Apa Undantu Jivase - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્નઃ - અગ્નિષ્ટોમે ક્રયઃ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

આપ॑ ઉન્દન્તુ જી॒વસે॑ દીર્ઘાયુ॒ત્વાય॒ વર્ચ॑સ॒ ઓષ॑ધે॒ ત્રાય॑સ્વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્વધિ॑તે॒ મૈનગ્ં॑ હિગ્ંસી-ર્દેવ॒શ્રૂરે॒તાનિ॒ પ્ર વ॑પે સ્વ॒સ્ત્યુત્ત॑રાણ્યશી॒યાપો॑ અ॒સ્મા-ન્મા॒તરઃ॑ શુન્ધન્તુ ઘૃ॒તેન॑ નો ઘૃત॒પુવઃ॑ પુનન્તુ॒ વિશ્વ॑મ॒સ્મ-ત્પ્ર વ॑હન્તુ રિ॒પ્રમુદા᳚ભ્ય॒-શ્શુચિ॒રા પૂ॒ત એ॑મિ॒ સોમ॑સ્ય ત॒નૂર॑સિ ત॒નુવ॑-મ્મે પાહિ મહી॒ના-મ્પયો॑-ઽસિ વર્ચો॒ધા અ॑સિ॒ વર્ચો॒- [વર્ચઃ॑, મયિ॑ ધેહિ વૃ॒ત્રસ્ય॑] 1

મયિ॑ ધેહિ વૃ॒ત્રસ્ય॑ ક॒નીનિ॑કા-ઽસિ ચક્ષુ॒ષ્પા અ॑સિ॒ ચક્ષુ॑ર્મે પાહિ ચિ॒ત્પતિ॑સ્ત્વા પુનાતુ વા॒ક્પતિ॑સ્ત્વા પુનાતુ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા પુ॑ના॒ત્વચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસો॒-સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિ॒સ્તસ્ય॑ તે પવિત્રપતે પ॒વિત્રે॑ણ॒ યસ્મૈ॒ ક-મ્પુ॒ને તચ્છ॑કેય॒મા વો॑ દેવાસ ઈમહે॒ સત્ય॑ધર્માણો અદ્ધ્વ॒રે યદ્વો॑ દેવાસ આગુ॒રે યજ્ઞિ॑યાસો॒ હવા॑મહ॒ ઇન્દ્રા᳚ગ્ની॒ દ્યાવા॑પૃથિવી॒ આપ॑ ઓષધી॒ સ્ત્વ-ન્દી॒ક્ષાણા॒-મધિ॑પતિરસી॒હ મા॒ સન્ત॑-મ્પાહિ ॥ 2 ॥

(વર્ચ॑ - ઓષધી- ર॒ષ્ટૌ ચ॑ ) (અ. 1)

આકૂ᳚ત્યૈ પ્ર॒યુજે॒-ઽગ્નયે॒ સ્વાહા॑ મે॒ધાયૈ॒ મન॑સે॒ ઽગ્નયે॒ સ્વાહા॑ દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સે॒-ઽગ્નયે॒ સ્વાહા॒ સર॑સ્વત્યૈ પૂ॒ષ્ણે᳚-ઽગ્નયે॒ સ્વાહા-ઽઽપો॑ દેવી-ર્બૃહતી-ર્વિશ્વશમ્ભુવો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ઉ॒ર્વ॑ન્તરિ॑ક્ષ॒-મ્બૃહ॒સ્પતિ॑ર્નો હ॒વિષા॑ વૃધાતુ॒ સ્વાહા॒ વિશ્વે॑ દે॒વસ્ય॑ ને॒તુર્મર્તો॑ વૃણીત સ॒ખ્યં-વિઁશ્વે॑ રા॒ય ઇ॑ષુદ્ધ્યસિ દ્યુ॒મ્નં-વૃઁ॑ણીત પુ॒ષ્યસે॒ સ્વાહ॑ર્ખ્સા॒મયો॒-શ્શિલ્પે᳚ સ્થ॒સ્તે વા॒મા ર॑ભે॒ તે મા॑- [તે મા᳚, પા॒ત॒મા-ઽસ્ય] 3

પાત॒મા-ઽસ્ય ય॒જ્ઞસ્યો॒દૃચ॑ ઇ॒મા-ન્ધિય॒ગ્ં॒ શિક્ષ॑માણસ્ય દેવ॒ ક્રતુ॒-ન્દક્ષં॑-વઁરુણ॒ સગ્ં શિ॑શાધિ॒ યયા-ઽતિ॒ વિશ્વા॑ દુરિ॒તા તરે॑મ સુ॒તર્મા॑ણ॒મધિ॒ નાવગ્ં॑ રુહે॒મોર્ગ॑સ્યાઙ્ગિર॒સ્યૂર્ણ॑મ્રદા॒ ઊર્જ॑-મ્મે યચ્છ પા॒હિ મા॒ મા મા॑ હિગ્ંસી॒-ર્વિષ્ણો॒-શ્શર્મા॑સિ॒ શર્મ॒ યજ॑માનસ્ય॒ શર્મ॑ મે યચ્છ॒ નક્ષ॑ત્રાણા-મ્મા-ઽતીકા॒શા-ત્પા॒હીન્દ્ર॑સ્ય॒ યોનિ॑રસિ॒- [યોનિ॑રસિ, મા મા॑ હિગ્ંસીઃ] 4

મા મા॑ હિગ્ંસીઃ કૃ॒ષ્યૈ ત્વા॑ સુસ॒સ્યાયૈ॑ સુપિપ્પ॒લાભ્ય॒-સ્ત્વૌષ॑ધીભ્ય-સ્સૂપ॒સ્થા દે॒વો વન॒સ્પતિ॑રૂ॒ર્ધ્વો મા॑ પા॒હ્યોદૃચ॒-સ્સ્વાહા॑ ય॒જ્ઞ-મ્મન॑સા॒ સ્વાહા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહો॒રો-ર॒ન્તરિ॑ક્ષા॒-થ્સ્વાહા॑ ય॒જ્ઞં-વાઁતા॒દા ર॑ભે ॥ 5 ॥

( મા॒ - યોનિ॑રસિ - ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 2)

દૈવી॒-ન્ધિય॑-મ્મનામહે સુમૃડી॒કા-મ॒ભિષ્ટ॑યે વર્ચો॒ધાં-યઁ॒જ્ઞવા॑હસગ્ં સુપા॒રા નો॑ અસ॒-દ્વશે᳚ । યે દે॒વા મનો॑જાતા મનો॒યુજઃ॑ સુ॒દક્ષા॒ દક્ષ॑પિતાર॒સ્તે નઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒ તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒-સ્સ્વાહા-ઽગ્ને॒ ત્વગ્ં સુ જા॑ગૃહિ વ॒યગ્ં સુ મ॑ન્દિષીમહિ ગોપા॒ય નઃ॑ સ્વ॒સ્તયે᳚ પ્ર॒બુધે॑ નઃ॒ પુન॑ર્દદઃ । ત્વમ॑ગ્ને વ્રત॒પા અ॑સિ દે॒વ આ મર્ત્યે॒ષ્વા । ત્વં- [ત્વમ્, ય॒જ્ઞેષ્વીડ્યઃ॑ ।] 6

ય॒જ્ઞેષ્વીડ્યઃ॑ ॥ વિશ્વે॑ દે॒વા અ॒ભિ મામા-ઽવ॑વૃત્ર-ન્પૂ॒ષા સ॒ન્યા સોમો॒ રાધ॑સા દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા વસો᳚ર્વસુ॒દાવા॒ રાસ્વેય॑-થ્સો॒મા ઽઽભૂયો॑ ભર॒ મા પૃ॒ણ-ન્પૂ॒ર્ત્યા વિ રા॑ધિ॒ મા-ઽહમાયુ॑ષા ચ॒ન્દ્રમ॑સિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવ॒ વસ્ત્ર॑મસિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવો॒સ્રા-ઽસિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવ॒ હયો॑-ઽસિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવ॒- [ભોગા॑ય ભવ, છાગો॑-ઽસિ॒ મમ॒] 7

છાગો॑-ઽસિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવ મે॒ષો॑-ઽસિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવ વા॒યવે᳚ ત્વા॒ વરુ॑ણાય ત્વા॒ નિર્-ઋ॑ત્યૈ ત્વા રુ॒દ્રાય॑ ત્વા॒ દેવી॑રાપો અપા-ન્નપા॒દ્ય ઊ॒ર્મિર્-હ॑વિ॒ષ્ય॑ ઇન્દ્રિ॒યાવા᳚-ન્મ॒દિન્ત॑મ॒સ્તં-વોઁ॒ મા-ઽવ॑ ક્રમિષ॒મચ્છિ॑ન્ન॒-ન્તન્તુ॑-મ્પૃથિ॒વ્યા અનુ॑ ગેષ-મ્ભ॒દ્રાદ॒ભિ શ્રેયઃ॒ પ્રેહિ॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ પુરએ॒તા તે॑ અ॒સ્ત્વથે॒મવ॑ સ્ય॒ વર॒ આ પૃ॑થિ॒વ્યા આ॒રે શત્રૂ᳚ન્ કૃણુહિ॒ સર્વ॑વીર॒ એદમ॑ગન્મ દેવ॒યજ॑ન-મ્પૃથિ॒વ્યા વિશ્વે॑ દે॒વા યદજુ॑ષન્ત॒ પૂર્વ॑ ઋખ્સા॒માભ્યાં॒-યઁજુ॑ષા સ॒ન્તર॑ન્તો રા॒યસ્પોષે॑ણ॒ સમિ॒ષા મ॑દેમ ॥ 8 ॥

( આ ત્વગ્ં-હયો॑-ઽસિ॒ મમ॒ ભોગા॑ય ભવ-સ્ય॒-પઞ્ચ॑વિગ્ંશતિશ્ચ ) (અ. 3)

ઇ॒ય-ન્તે॑ શુક્ર ત॒નૂરિ॒દં-વઁર્ચ॒સ્તયા॒ સ-મ્ભ॑વ॒ ભ્રાજ॑-ઙ્ગચ્છ॒ જૂર॑સિ ધૃ॒તા મન॑સા॒ જુષ્ટા॒ વિષ્ણ॑વે॒ તસ્યા᳚સ્તે સ॒ત્યસ॑વસઃ પ્રસ॒વે વા॒ચો ય॒ન્ત્રમ॑શીય॒ સ્વાહા॑ શુ॒ક્રમ॑સ્ય॒મૃત॑મસિ વૈશ્વદે॒વગ્ં હ॒વિ-સ્સૂર્ય॑સ્ય॒ ચક્ષુ॒રા -ઽરુ॑હમ॒ગ્ને ર॒ક્ષ્ણઃ ક॒નીનિ॑કાં॒-યઁદેત॑શેભિ॒રીય॑સે॒ ભ્રાજ॑માનો વિપ॒શ્ચિતા॒ ચિદ॑સિ મ॒ના-ઽસિ॒ ધીર॑સિ॒ દક્ષિ॑ણા- [દક્ષિ॑ણા, અ॒સિ॒ ય॒જ્ઞિયા॑-ઽસિ] 9

-ઽસિ ય॒જ્ઞિયા॑-ઽસિ ક્ષ॒ત્રિયા॒ ઽસ્યદિ॑તિ-રસ્યુભ॒યત॑॑શ્શીર્ષ્ણી॒ સા ન॒-સ્સુપ્રા॑ચી॒ સુપ્ર॑તીચી॒ સ-મ્ભ॑વ મિ॒ત્રસ્ત્વા॑ પ॒દિ બ॑દ્ધ્નાતુ પૂ॒ષા-ઽદ્ધ્વ॑નઃ પા॒ત્વિન્દ્રા॒યા-દ્ધ્ય॑ક્ષા॒યાનુ॑ ત્વા મા॒તા મ॑ન્યતા॒મનુ॑ પિ॒તા-ઽનુ॒ ભ્રાતા॒ સગ॒ર્ભ્યો-ઽનુ॒ સખા॒ સયૂ᳚થ્ય॒-સ્સા દે॑વિ દે॒વમચ્છે॒હીન્દ્રા॑ય॒ સોમગ્ં॑ રુ॒દ્રસ્ત્વા ઽઽવ॑ર્તયતુ મિ॒ત્રસ્ય॑ પ॒થા સ્વ॒સ્તિ સોમ॑સખા॒ પુન॒રેહિ॑ સ॒હ ર॒ય્યા ॥ 10 ॥

( દક્ષિ॑ણા॒-સોમ॑સખા॒, પઞ્ચ॑ ચ ) (અ. 4)

વસ્વ્ય॑સિ રુ॒દ્રા-ઽસ્યદિ॑તિ-રસ્યાદિ॒ત્યા-ઽસિ॑ શુ॒ક્રા-ઽસિ॑ ચ॒ન્દ્રા-ઽસિ॒ બૃહ॒સ્પતિ॑સ્ત્વા સુ॒મ્ને ર॑ણ્વતુ રુ॒દ્રો વસુ॑ભિ॒રા ચિ॑કેતુ પૃથિ॒વ્યાસ્ત્વા॑ મૂ॒ર્ધન્ના જિ॑ઘર્મિ દેવ॒યજ॑ન॒ ઇડા॑યાઃ પ॒દે ઘૃ॒તવ॑તિ॒ સ્વાહા॒ પરિ॑લિખિત॒ગ્ં॒ રક્ષઃ॒ પરિ॑લિખિતા॒ અરા॑તય ઇ॒દમ॒હગ્ં રક્ષ॑સો ગ્રી॒વા અપિ॑ કૃન્તામિ॒ યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મ ઇ॒દમ॑સ્ય ગ્રી॒વા [ગ્રી॒વાઃ, અપિ॑ કૃન્તામ્ય॒સ્મે] 11

અપિ॑ કૃન્તામ્ય॒સ્મે રાય॒સ્ત્વે રાય॒સ્તોતે॒ રાય॒-સ્સ-ન્દે॑વિ દે॒વ્યોર્વશ્યા॑ પશ્યસ્વ॒ ત્વષ્ટી॑મતી તે સપેય સુ॒રેતા॒ રેતો॒ દધા॑ના વી॒રં-વિઁ॑દેય॒ તવ॑ સ॒ન્દૃશિ॒ મા-ઽહગ્ંરા॒યસ્પોષે॑ણ॒ વિ યો॑ષમ્ ॥ 12 ॥

( અ॒સ્ય॒ ગ્રી॒વા-એકા॒ન્ન ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 5)

અ॒ગ્ં॒શુના॑ તે અ॒ગ્ં॒શુઃ પૃ॑ચ્યતા॒-મ્પરુ॑ષા॒ પરુ॑-ર્ગ॒ન્ધસ્તે॒ કામ॑મવતુ॒ મદા॑ય॒ રસો॒ અચ્યુ॑તો॒ ઽમાત્યો॑-ઽસિ શુ॒ક્રસ્તે॒ ગ્રહો॒-ઽભિ ત્ય-ન્દે॒વગ્ં સ॑વિ॒તાર॑મૂ॒ણ્યોઃ᳚ ક॒વિક્ર॑તુ॒મર્ચા॑મિ સ॒ત્યસ॑વસગ્ં રત્ન॒ધામ॒ભિ પ્રિ॒ય-મ્મ॒તિમૂ॒ર્ધ્વા યસ્યા॒મતિ॒ર્ભા અદિ॑દ્યુત॒-થ્સવી॑મનિ॒ હિર॑ણ્યપાણિરમિમીત સુ॒ક્રતુઃ॑ કૃ॒પા સુવઃ॑ । પ્ર॒જાભ્ય॑સ્ત્વા પ્રા॒ણાય॑ ત્વા વ્યા॒નાય॑ ત્વા પ્ર॒જાસ્ત્વમનુ॒ પ્રાણિ॑હિ પ્ર॒જાસ્ત્વામનુ॒ પ્રાણ॑ન્તુ ॥ 13 ॥

(અનુ॑-સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 6)

સોમ॑-ન્તે ક્રીણા॒મ્યૂર્જ॑સ્વન્ત॒-મ્પય॑સ્વન્તં-વીઁ॒ર્યા॑વન્તમભિ-માતિ॒ષાહગ્ં॑ શુ॒ક્ર-ન્તે॑ શુ॒ક્રેણ॑ ક્રીણામિ ચ॒ન્દ્ર-ઞ્ચ॒ન્દ્રેણા॒મૃત॑મ॒મૃતે॑ન સ॒મ્યત્તે॒ ગોર॒સ્મે ચ॒ન્દ્રાણિ॒ તપ॑સસ્ત॒નૂર॑સિ પ્ર॒જાપ॑તે॒-ર્વર્ણ॒સ્તસ્યા᳚સ્તે સહસ્રપો॒ષ-મ્પુષ્ય॑ન્ત્યાશ્ચર॒મેણ॑ પ॒શુના᳚ ક્રીણામ્ય॒સ્મે તે॒ બન્ધુ॒ર્મયિ॑ તે॒ રાયઃ॑ શ્રયન્તામ॒સ્મે જ્યોતિઃ॑ સોમવિક્ર॒યિણિ॒ તમો॑ મિ॒ત્રો ન॒ એહિ॒ સુમિ॑ત્રધા॒ ઇન્દ્ર॑સ્યો॒રુ મા વિ॑શ॒ દક્ષિ॑ણ-મુ॒શન્નુ॒શન્તગ્ગ્॑ સ્યો॒ન-સ્સ્યો॒નગ્ગ્ સ્વાન॒ ભ્રાજાઙ્ઘા॑રે॒ બમ્ભા॑રે॒ હસ્ત॒ સુહ॑સ્ત॒ કૃશા॑નવે॒તે વઃ॑ સોમ॒ ક્રય॑ણા॒સ્તા-ન્ર॑ક્ષદ્ધ્વ॒-મ્મા વો॑ દભન્ન્ ॥ 14 ॥

(ઉ॒રું-દ્વાવિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 7)

ઉદાયુ॑ષા સ્વા॒યુષોદોષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસે॒નો-ત્પ॒ર્જન્ય॑સ્ય॒ શુષ્મે॒ણોદ॑સ્થામ॒મૃતા॒ગ્ં॒ અનુ॑ । ઉ॒ર્વ॑ન્તરિ॑ક્ષ॒મન્વિ॒હ્યદિ॑ત્યા॒-સ્સદો॒-ઽસ્યદિ॑ત્યા॒-સ્સદ॒ આ સી॒દાસ્ત॑ભ્ના॒-દ્દ્યામૃ॑ષ॒ભો અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒મમિ॑મીત વરિ॒માણ॑-મ્પૃથિ॒વ્યા આ-ઽસી॑દ॒-દ્વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ સ॒મ્રા-ડ્વિશ્વેત્તાનિ॒ વરુ॑ણસ્ય વ્ર॒તાનિ॒ વને॑ષુ॒ વ્ય॑ન્તરિ॑ક્ષ-ન્તતાન॒ વાજ॒મર્વ॑થ્સુ॒ પયો॑ અઘ્નિ॒યાસુ॑ હૃ॒થ્સુ- [ ] ॥ 15 ॥

ક્રતું॒-વઁરુ॑ણો વિ॒ક્ષ્વ॑ગ્નિ-ન્દિ॒વિ સૂર્ય॑મદધા॒-થ્સોમ॒મદ્રા॒વુદુ॒ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ ॥ ઉસ્રા॒વેત॑-ન્ધૂર્ષાહાવન॒શ્રૂ અવી॑રહણૌ બ્રહ્મ॒ચોદ॑નૌ॒ વરુ॑ણસ્ય॒ સ્કમ્ભ॑નમસિ॒ વરુ॑ણસ્ય સ્કમ્ભ॒સર્જ॑નમસિ॒ પ્રત્ય॑સ્તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॑ ॥ 16 ॥

( હૃ॒થ્સુ-પઞ્ચ॑ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 8)

પ્ર ચ્ય॑વસ્વ ભુવસ્પતે॒ વિશ્વા᳚ન્ય॒ભિ ધામા॑નિ॒ મા ત્વા॑ પરિપ॒રી વિ॑દ॒ન્મા ત્વા॑ પરિપ॒ન્થિનો॑ વિદ॒ન્મા ત્વા॒ વૃકા॑ અઘા॒યવો॒ મા ગ॑ન્ધ॒ર્વો વિ॒શ્વાવ॑સુ॒રા દ॑ઘચ્છ્યે॒નો ભૂ॒ત્વા પરા॑ પત॒ યજ॑માનસ્ય નો ગૃ॒હે દે॒વૈ-સ્સગ્ગ્॑સ્કૃ॒તં-યઁજ॑માનસ્ય સ્વ॒સ્ત્યય॑ન્ય॒સ્યપિ॒ પન્થા॑મગસ્મહિ સ્વસ્તિ॒ગા-મ॑ને॒હસં॒-યેઁન॒ વિશ્વાઃ॒ પરિ॒ દ્વિષો॑ વૃ॒ણક્તિ॑ વિ॒ન્દતે॒ વસુ॒ નમો॑ મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્ય॒ ચક્ષ॑સે મ॒હો દે॒વાય॒ તદૃ॒તગ્ં સ॑પર્યત દૂરે॒દૃશે॑ દે॒વજા॑તાય કે॒તવે॑ દિ॒વસ્પુ॒ત્રાય॒ સૂર્યા॑ય શગ્ંસત॒ વરુ॑ણસ્ય॒ સ્કમ્ભ॑નમસિ॒ વરુ॑ણસ્ય સ્કમ્ભ॒સર્જ॑ન-મ॒સ્યુન્મુ॑ક્તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॑ ॥ 17 ॥

( મિ॒ત્રસ્ય॒-ત્રયો॑વિગ્ંશતિશ્ચ ) (અ. 9)

અ॒ગ્ને-રા॑તિ॒થ્યમ॑સિ॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા॒ સોમ॑સ્યા-ઽઽતિ॒થ્યમ॑સિ॒ વિષ્ણ॑વે॒ ત્વા-ઽતિ॑થેરાતિ॒થ્યમ॑સિ॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા॒-ઽગ્નયે᳚ ત્વા રાયસ્પોષ॒દાવ્ન્ને॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા શ્યે॒નાય॑ ત્વા સોમ॒ભૃતે॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા॒ યા તે॒ ધામા॑નિ હ॒વિષા॒ યજ॑ન્તિ॒ તા તે॒ વિશ્વા॑ પરિ॒ભૂર॑સ્તુ ય॒જ્ઞ-ઙ્ગ॑ય॒સ્ફાનઃ॑ પ્ર॒તર॑ણ-સ્સુ॒વીરો-ઽવી॑રહા॒ પ્રચ॑રા સોમ॒ દુર્યા॒નદિ॑ત્યા॒-સ્સદો॒-ઽસ્યદિ॑ત્યા॒-સ્સદ॒ આ- [સદ॒ આ, સી॒દ॒ વરુ॑ણો-ઽસિ] ॥ 18 ॥

સી॑દ॒ વરુ॑ણો-ઽસિ ધૃ॒તવ્ર॑તો વારુ॒ણમ॑સિ શં॒યોઁ-ર્દે॒વાનાગ્ં॑ સ॒ખ્યાન્મા દે॒વાના॑-મ॒પસ॑-શ્છિથ્સ્મ॒હ્યાપ॑તયે ત્વા ગૃહ્ણામિ॒ પરિ॑પતયે ત્વા ગૃહ્ણામિ॒ તનૂ॒નપ્ત્રે᳚ ત્વા ગૃહ્ણામિ શાક્વ॒રાય॑ ત્વા ગૃહ્ણામિ॒ શક્મ॒ન્નોજિ॑ષ્ઠાય ત્વા ગૃહ્ણા॒મ્ય-ના॑ધૃષ્ટમસ્ય-નાધૃ॒ષ્ય-ન્દે॒વાના॒મોજો॑- ઽભિષસ્તિ॒પા અ॑નભિશસ્તે॒-ઽન્યમનુ॑ મે દી॒ક્ષા-ન્દી॒ક્ષાપ॑તિ-ર્મન્યતા॒મનુ॒ તપ॒સ્તપ॑સ્પતિ॒રઞ્જ॑સા સ॒ત્યમુપ॑ ગેષગ્ં સુવિ॒તે મા॑ ધાઃ ॥ 19 ॥

( આ-મૈ-ક॑-ઞ્ચ ) (અ. 10)

અ॒ગ્ં॒શુરગ્ં॑શુસ્તે દેવ સો॒મા-ઽઽપ્યા॑યતા॒-મિન્દ્રા॑યૈકધન॒વિદ॒ આ તુભ્ય॒મિન્દ્રઃ॑ પ્યાયતા॒મા ત્વમિન્દ્રા॑ય પ્યાય॒સ્વા-ઽઽપ્યા॑યય॒ સખી᳚ન્-થ્સ॒ન્યા મે॒ધયા᳚ સ્વ॒સ્તિ તે॑ દેવ સોમ સુ॒ત્યામ॑શી॒યેષ્ટા॒ રાયઃ॒ પ્રેષે ભગા॑ય॒ર્તમૃ॑તવા॒દિભ્યો॒ નમો॑ દિ॒વે નમઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અગ્ને᳚ વ્રતપતે॒ ત્વં-વ્રઁ॒તાનાં᳚-વ્રઁ॒તપ॑તિરસિ॒ યા મમ॑ ત॒નૂરે॒ષા સા ત્વયિ॒ [ત્વયિ॑, યા તવ॑] ॥ 20 ॥

યા તવ॑ ત॒નૂરિ॒યગ્ં સા મયિ॑ સ॒હ નૌ᳚ વ્રતપતે વ્ર॒તિનો᳚-ર્વ્ર॒તાનિ॒ યા તે॑ અગ્ને॒ રુદ્રિ॑યા ત॒નૂસ્તયા॑ નઃ પાહિ॒ તસ્યા᳚સ્તે॒ સ્વાહા॒ યા તે॑ અગ્ને-ઽયાશ॒યા ર॑જાશ॒યા હ॑રાશ॒યા ત॒નૂર્વર્ષિ॑ષ્ઠા ગહ્વરે॒ષ્ઠો-ઽગ્રં-વઁચો॒ અપા॑વધી-ન્ત્વે॒ષં-વઁચો॒ અપા॑વધી॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ॥ 21 ॥

( ત્વયિ॑-ચત્વારિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 11)

વિ॒ત્તાય॑ની મે-ઽસિ તિ॒ક્તાય॑ની મે॒-ઽસ્યવ॑તાન્મા નાથિ॒તમવ॑તાન્મા વ્યથિ॒તં-વિઁ॒દેર॒ગ્નિર્નભો॒ નામાગ્ને॑ અઙ્ગિરો॒ યો᳚-ઽસ્યા-મ્પૃ॑થિ॒વ્યામસ્યાયુ॑ષા॒ નામ્નેહિ॒ યત્તે-ઽના॑ધૃષ્ટ॒-ન્નામ॑ ય॒જ્ઞિય॒-ન્તેન॒ ત્વા-ઽઽદ॒ધે-ઽગ્ને॑ અઙ્ગિરો॒ યો દ્વિ॒તીય॑સ્યા-ન્તૃ॒તીય॑સ્યા-મ્પૃથિ॒વ્યા-મસ્યાયુ॑ષા॒ નામ્નેહિ॒ યત્તે-ઽના॑ધૃષ્ટ॒-ન્નામ॑- [ ] 22

ય॒જ્ઞિય॒-ન્તેન॒ ત્વા-ઽઽદ॑ધે સિ॒ગ્ં॒હીર॑સિ મહિ॒ષીર॑સ્યુ॒રુ પ્ર॑થસ્વો॒રુ તે॑ ય॒જ્ઞપ॑તિઃ પ્રથતા-ન્ધ્રુ॒વા-ઽસિ॑ દે॒વેભ્યઃ॑ શુન્ધસ્વ દે॒વેભ્યઃ॑ શુમ્ભસ્વેન્દ્રઘો॒ષસ્ત્વા॒ વસુ॑ભિઃ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પાતુ॒ મનો॑જવાસ્ત્વા પિ॒તૃભિ॑-ર્દક્ષિણ॒તઃ પા॑તુ॒ પ્રચે॑તાસ્ત્વા રુ॒દ્રૈઃ પ॒શ્ચા-ત્પા॑તુ વિ॒શ્વક॑ર્મા ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યૈરુ॑ત્તર॒તઃ પા॑તુ સિ॒ગ્ં॒હીર॑સિ સપત્નસા॒હી સ્વાહા॑ સિ॒ગ્ં॒હીર॑સિ સુપ્રજા॒વનિ॒-સ્સ્વાહા॑ સિ॒ગ્ં॒હી- [સિ॒ગ્ં॒હીઃ, અ॒સિ॒ રા॒ય॒સ્પો॒ષ॒વનિ॒-સ્સ્વાહા॑] 23

ર॑સિ રાયસ્પોષ॒વનિ॒-સ્સ્વાહા॑ સિ॒ગ્ં॒હીર॑સ્યાદિત્ય॒વનિ॒-સ્સ્વાહા॑ સિ॒ગ્ં॒હીર॒સ્યા વ॑હ દે॒વાન્દે॑વય॒તે યજ॑માનાય॒ સ્વાહા॑ ભૂ॒તેભ્ય॑સ્ત્વા વિ॒શ્વાયુ॑રસિ પૃથિ॒વી-ન્દૃગ્ં॑હ ધ્રુવ॒ક્ષિદ॑સ્ય॒ન્તરિ॑ક્ષ-ન્દૃગ્ંહાચ્યુત॒ક્ષિદ॑સિ॒ દિવ॑-ન્દૃગ્ંહા॒ગ્ને-ર્ભસ્મા᳚સ્ય॒ગ્નેઃ પુરી॑ષમસિ ॥ 24 ॥

(નામ॑-સુપ્રજા॒વનિ॒-સ્સ્વાહા॑ સિ॒ગ્ં॒સીઃ; પઞ્ચ॑ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 12)

યુ॒ઞ્જતે॒ મન॑ ઉ॒ત યુ॑ઞ્જતે॒ ધિયો॒ વિપ્રા॒ વિપ્ર॑સ્ય બૃહ॒તો વિ॑પ॒શ્ચિતઃ॑ । વિ હોત્રા॑ દધે વયુના॒વિદેક॒ ઇન્મ॒હી દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુઃ પરિ॑ષ્ટુતિઃ ॥ સુ॒વાગ્દે॑વ॒ દુર્યા॒ગ્ં॒ આ વ॑દ દેવ॒શ્રુતૌ॑ દે॒વેષ્વા ઘો॑ષેથા॒મા નો॑ વી॒રો જા॑યતા-ઙ્કર્મ॒ણ્યો॑ યગ્ં સર્વે॑-ઽનુ॒ જીવા॑મ॒ યો બ॑હૂ॒નામસ॑દ્વ॒શી ॥ ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒-ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિ દ॑ધે પ॒દમ્ ॥ સમૂ॑ઢમસ્ય [સમૂ॑ઢમસ્ય, પા॒ગ્ં॒સુ॒ર] 25

પાગ્ંસુ॒ર ઇરા॑વતી ધેનુ॒મતી॒ હિ ભૂ॒તગ્ં સૂ॑યવ॒સિની॒ મન॑વે યશ॒સ્યે᳚ । વ્ય॑સ્કભ્ના॒-દ્રોદ॑સી॒ વિષ્ણુ॑રે॒તે દા॒ધાર॑ પૃથિ॒વીમ॒ભિતો॑ મ॒યૂખૈઃ᳚ ॥ પ્રાચી॒ પ્રેત॑મદ્ધ્વ॒ર-ઙ્ક॒લ્પય॑ન્તી ઊ॒ર્ધ્વં-યઁ॒જ્ઞ-ન્ન॑યત॒-મ્મા જી᳚હ્વરત॒મત્ર॑ રમેથાં॒-વઁર્ષ્મ॑-ન્પૃથિ॒વ્યા દિ॒વો વા॑ વિષ્ણવુ॒ત વા॑ પૃથિ॒વ્યા મ॒હો વા॑ વિષ્ણવુ॒ત વા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષા॒દ્ધસ્તૌ॑ પૃણસ્વ બ॒હુભિ॑-ર્વસ॒વ્યૈ॑રા પ્ર ય॑ચ્છ॒ [પ્ર ય॑ચ્છ, દક્ષિ॑ણા॒દોત] 26

દક્ષિ॑ણા॒દોત સ॒વ્યાત્ । વિષ્ણો॒ર્નુકં॑-વીઁ॒ર્યા॑ણિ॒ પ્ર વો॑ચં॒-યઃ ઁપાર્થિ॑વાનિ વિમ॒મે રજાગ્ં॑સિ॒ યો અસ્ક॑ભાય॒દુત્ત॑રગ્ં સ॒ધસ્થં॑-વિઁચક્રમા॒ણ સ્ત્રે॒ધોરુ॑ગા॒યો વિષ્ણો॑ ર॒રાટ॑મસિ॒ વિષ્ણોઃ᳚ પૃ॒ષ્ઠમ॑સિ॒ વિષ્ણો॒-શ્શ્ઞપ્ત્રે᳚ સ્થો॒ વિષ્ણો॒-સ્સ્યૂર॑સિ॒ વિષ્ણો᳚-ર્ધ્રુ॒વમ॑સિ વૈષ્ણ॒વમ॑સિ॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા ॥ 27 ॥

( અ॒સ્ય॒-ય॒ચ્છૈકા॒ન્ન ચ॑ત્વારિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 13)

કૃ॒ણુ॒ષ્વ પાજઃ॒ પ્રસિ॑તિ॒ન્ન પૃ॒થ્વીં-યાઁ॒હિ રાજે॒વામ॑વા॒ગ્ં॒ ઇભે॑ન । તૃ॒ષ્વીમનુ॒ પ્રસિ॑તિં-દ્રૂણા॒નો-ઽસ્તા॑-ઽસિ॒ વિદ્ધ્ય॑ ર॒ક્ષસ॒ સ્તપિ॑ષ્ઠૈઃ ॥ તવ॑ ભ્ર॒માસ॑ આશુ॒યા પ॑ન્ત॒ત્યનુ॑ સ્પૃશ-ધૃષ॒તા શોશુ॑ચાનઃ । તપૂગ્॑ષ્યગ્ને જુ॒હ્વા॑ પત॒ઙ્ગાનસ॑ન્દિતો॒ વિસૃ॑જ॒ વિષ્વ॑ગુ॒લ્કાઃ ॥ પ્રતિ॒સ્પશો॒ વિસૃ॑જ॒-તૂર્ણિ॑તમો॒ ભવા॑ પા॒યુર્વિ॒શો અ॒સ્યા અદ॑બ્ધઃ । યો નો॑ દૂ॒રે અ॒ઘશગ્ં॑સો॒ [અ॒ઘશગ્ં॑સઃ, યો અન્ત્યગ્ને॒] 28

યો અન્ત્યગ્ને॒ માકિ॑ષ્ટે॒ વ્યથિ॒રા દ॑ધર્ષીત્ ॥ ઉદ॑ગ્ને તિષ્ઠ॒ પ્રત્યા ઽઽત॑નુષ્વ॒ ન્ય॑મિત્રાગ્ં॑ ઓષતા-ત્તિગ્મહેતે । યો નો॒ અરા॑તિગ્ં સમિધાન ચ॒ક્રે ની॒ચા ત-ન્ધ॑ક્ષ્યત॒સ-ન્ન શુષ્ક᳚મ્ ॥ ઊ॒ર્ધ્વો ભ॑વ॒ પ્રતિ॑વિ॒દ્ધ્યા-ઽદ્ધ્ય॒સ્મદા॒વિષ્કૃ॑ણુષ્વ॒ દૈવ્યા᳚ન્યગ્ને । અવ॑સ્થિ॒રા ત॑નુહિ યાતુ॒જૂના᳚-ઞ્જા॒મિમજા॑મિં॒ પ્રમૃ॑ણીહિ॒ શત્રૂન્॑ ॥ સ તે॑ [સ તે᳚, જા॒ના॒તિ॒ સુ॒મ॒તિં] 29

જાનાતિ સુમ॒તિં-યઁ॑વિષ્ઠ॒ય ઈવ॑તે॒ બ્રહ્મ॑ણે ગા॒તુમૈર॑ત્ । વિશ્વા᳚ન્યસ્મૈ સુ॒દિના॑નિ રા॒યો દ્યુ॒મ્નાન્ય॒ર્યો વિદુરો॑ અ॒ભિ દ્યૌ᳚ત્ ॥ સેદ॑ગ્ને અસ્તુ સુ॒ભગઃ॑ સુ॒દાનુ॒-ર્યસ્ત્વા॒ નિત્યે॑ન હ॒વિષા॒ય ઉ॒ક્થૈઃ । પિપ્રી॑ષતિ॒ સ્વ આયુ॑ષિ દુરો॒ણે વિશ્વેદ॑સ્મૈ સુ॒દિના॒ સા-ઽસ॑દિ॒ષ્ટિઃ ॥ અર્ચા॑મિ તે સુમ॒તિ-ઙ્ઘોષ્ય॒ર્વાખ્-સન્તે॑ વા॒ વા તા॑ જરતા- [વા॒ વા તા॑ જરતામ્, ઇ॒યઙ્ગીઃ] 30

મિ॒યઙ્ગીઃ । સ્વશ્વા᳚સ્ત્વા સુ॒રથા॑ મર્જયેમા॒સ્મે ક્ષ॒ત્રાણિ॑ ધારયે॒રનુ॒ દ્યૂન્ ॥ ઇ॒હ ત્વા॒ ભૂર્યા ચ॑રે॒ દુપ॒ત્મ-ન્દોષા॑વસ્ત-ર્દીદિ॒વાગ્ંસ॒મનુ॒ દ્યૂન્ । ક્રીડ॑ન્તસ્ત્વા સુ॒મન॑સ-સ્સપેમા॒ભિ દ્યુ॒મ્ના ત॑સ્થિ॒વાગ્ંસો॒ જના॑નામ્ ॥ યસ્ત્વા॒-સ્વશ્વઃ॑ સુહિર॒ણ્યો અ॑ગ્ન ઉપ॒યાતિ॒ વસુ॑મતા॒ રથે॑ન । તસ્ય॑ ત્રા॒તા-ભ॑વસિ॒ તસ્ય॒ સખા॒ યસ્ત॑ આતિ॒થ્યમા॑નુ॒ષગ્ જુજો॑ષત્ ॥ મ॒હો રુ॑જામિ - [ ] 31

બ॒ન્ધુતા॒ વચો॑ભિ॒સ્તન્મા॑ પિ॒તુર્ગોત॑મા॒દ-ન્વિ॑યાય । ત્વન્નો॑ અ॒સ્ય વચ॑સ-શ્ચિકિદ્ધિ॒ હોત॑ર્યવિષ્ઠ સુક્રતો॒ દમૂ॑નાઃ ॥ અસ્વ॑પ્નજ સ્ત॒રણ॑ય-સ્સુ॒શેવા॒ અત॑ન્દ્રાસો-ઽવૃ॒કા અશ્ર॑મિષ્ઠાઃ । તે પા॒યવઃ॑ સ॒દ્ધ્રિય॑ઞ્ચો નિ॒ષદ્યા-ઽગ્ને॒ તવ॑નઃ પાન્ત્વમૂર ॥ યે પા॒યવો॑ મામતે॒ય-ન્તે॑ અગ્ને॒ પશ્ય॑ન્તો અ॒ન્ધ-ન્દુ॑રિ॒તાદર॑ક્ષન્ન્ । ર॒રક્ષ॒તાન્-થ્સુ॒કૃતો॑ વિ॒શ્વવે॑દા॒ દિફ્સ॑ન્ત॒ ઇદ્રિ॒પવો॒ ના હ॑ [ના હ॑, દે॒ભુઃ॒] 32

દેભુઃ ॥ ત્વયા॑ વ॒યગ્ં સ॑ધ॒ન્ય॑-સ્ત્વોતા॒-સ્તવ॒ પ્રણી᳚ત્યશ્યામ॒ વાજાન્॑ । ઉ॒ભા શગ્ંસા॑ સૂદય સત્યતાતે-ઽનુષ્ઠુ॒યા કૃ॑ણુહ્યહ્રયાણ ॥ અ॒યા તે॑ અગ્ને સ॒મિધા॑ વિધેમ॒ પ્રતિ॒સ્તોમગ્ં॑ શ॒સ્યમા॑ન-ઙ્ગૃભાય । દહા॒શસો॑ ર॒ક્ષસઃ॑ પા॒હ્ય॑સ્મા-ન્દ્રુ॒હો નિ॒દો મિ॑ત્રમહો અવ॒દ્યાત્ ॥ ર॒ક્ષો॒હણં॑ ઁવા॒જિન॒માજિ॑ઘર્મિ મિ॒ત્ર-મ્પ્રથિ॑ષ્ઠ॒-મુપ॑યામિ॒ શર્મ॑ । શિશા॑નો અ॒ગ્નિઃ ક્રતુ॑ભિ॒-સ્સમિ॑દ્ધ॒સ્સનો॒ દિવા॒ [દિવા᳚, સરિ॒ષઃ પા॑તુ॒ નક્તં᳚] 33

સરિ॒ષઃ પા॑તુ॒ નક્ત᳚મ્ ॥ વિજ્યોતિ॑ષા બૃહ॒તા ભા᳚ત્ય॒ગ્નિ-રા॒વિ-ર્વિશ્વા॑નિ કૃણુતે મહિ॒ત્વા । પ્રાદે॑વી-ર્મા॒યા-સ્સ॑હતે-દુ॒રેવા॒-શ્શિશી॑તે॒ શૃઙ્ગે॒ રક્ષ॑સે વિ॒નિક્ષે᳚ ॥ ઉ॒ત સ્વા॒નાસો॑ દિ॒વિષ॑ન્ત્વ॒ગ્ને સ્તિ॒ગ્માયુ॑ધા॒ રક્ષ॑સે॒ હન્ત॒વા ઉ॑ । મદે॑ ચિદસ્ય॒ પ્રરુ॑જન્તિ॒ ભામા॒ ન વ॑રન્તે પરિ॒બાધો॒ અદે॑વીઃ ॥ 34 ॥

(અ॒ઘશગ્ં॑સઃ॒-સ તે॑-જરતાગ્ં-રુજામિ-હ॒ -દિવૈ - ક॑ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 14)

(આપ॑ ઉન્દ॒, ન્ત્વાકૂ᳚ત્યૈ॒, દૈવી॑, મિ॒યન્તે॒, વસ્વ્ય॑સ્ય॒ગ્ં॒ શુના॑ તે॒, સોમ॑ન્ત॒, ઉદાયુ॑ષા॒, પ્ર ચ્ય॑વસ્વા॒, ઽગ્ને રા॑તિ॒થ્ય, -મ॒ગ્ં॒શુરગ્ં॑ શુ, ર્વિ॒ત્તાય॑ની મે-ઽસિ, યુ॒ઞ્ચતે॑, કૃણુ॒ષ્વ પાજ॒, શ્ચતુ॑ર્દશ ।)

(આપો॒-વસ્વ્ય॑સિ॒ યા તવે॒-યઙ્ગી-શ્ચતુ॑સ્ત્રિગ્ંશત્ ।)

(આપ॑ ઉન્દ॒ન્, ત્વદે॑વીઃ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome krayaḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

āpa̭ undantu jī॒vasḙ dīrghāyu॒tvāya॒ varca̭sa॒ oṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī-rdeva॒śrūre॒tāni॒ pra va̭pe sva॒styutta̭rāṇyaśī॒yāpo̭ a॒smā-nmā॒taraḥ̭ śundhantu ghṛ॒tena̭ no ghṛta॒puvaḥ̭ punantu॒ viśva̭ma॒sma-tpra va̭hantu ri॒pramudā᳚bhya॒-śśuci॒rā pū॒ta ḙmi॒ soma̭sya ta॒nūra̭si ta॒nuva̭-mme pāhi mahī॒nā-mpayo̭-'si varco॒dhā a̭si॒ varco॒- [varcaḥ̭, mayi̭ dhehi vṛ॒trasya̭] 1

mayi̭ dhehi vṛ॒trasya̭ ka॒nīni̭kā-'si cakṣu॒ṣpā a̭si॒ cakṣṷrme pāhi ci॒tpati̭stvā punātu vā॒kpati̭stvā punātu de॒vastvā̭ savi॒tā pṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhi॒stasya̭ te pavitrapate pa॒vitrḙṇa॒ yasmai॒ ka-mpu॒ne taccha̭keya॒mā vo̭ devāsa īmahe॒ satya̭dharmāṇo addhva॒re yadvo̭ devāsa āgu॒re yajñi̭yāso॒ havā̭maha॒ indrā᳚gnī॒ dyāvā̭pṛthivī॒ āpa̭ oṣadhī॒ stva-ndī॒kṣāṇā॒-madhi̭patirasī॒ha mā॒ santa̭-mpāhi || 2 ||

(varca̭ - oṣadhī- ra॒ṣṭau ca̭ ) (a. 1)

ākū᳚tyai pra॒yuje॒-'gnaye॒ svāhā̭ me॒dhāyai॒ mana̭se॒ 'gnaye॒ svāhā̭ dī॒kṣāyai॒ tapa̭se॒-'gnaye॒ svāhā॒ sara̭svatyai pū॒ṣṇe᳚-'gnaye॒ svāhā-''po̭ devī-rbṛhatī-rviśvaśambhuvo॒ dyāvā̭pṛthi॒vī u॒rva̭ntari̭kṣa॒-mbṛha॒spati̭rno ha॒viṣā̭ vṛdhātu॒ svāhā॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turmarto̭ vṛṇīta sa॒khyaṃ-vi~śvḙ rā॒ya i̭ṣuddhyasi dyu॒mnaṃ-vṛ~̭ṇīta pu॒ṣyase॒ svāha̭rkhsā॒mayo॒-śśilpe᳚ stha॒ste vā॒mā ra̭bhe॒ te mā̭- [te mā᳚, pā॒ta॒mā-'sya] 3

pāta॒mā-'sya ya॒jñasyo॒dṛca̭ i॒mā-ndhiya॒gṃ॒ śikṣa̭māṇasya deva॒ kratu॒-ndakṣaṃ̭-va~ruṇa॒ sagṃ śi̭śādhi॒ yayā-'ti॒ viśvā̭ duri॒tā tarḙma su॒tarmā̭ṇa॒madhi॒ nāvagṃ̭ ruhe॒morga̭syāṅgira॒syūrṇa̭mradā॒ ūrja̭-mme yaccha pā॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsī॒-rviṣṇo॒-śśarmā̭si॒ śarma॒ yaja̭mānasya॒ śarma̭ me yaccha॒ nakṣa̭trāṇā-mmā-'tīkā॒śā-tpā॒hīndra̭sya॒ yoni̭rasi॒- [yoni̭rasi, mā mā̭ higṃsīḥ] 4

mā mā̭ higṃsīḥ kṛ॒ṣyai tvā̭ susa॒syāyai̭ supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya-ssūpa॒sthā de॒vo vana॒spati̭rū॒rdhvo mā̭ pā॒hyodṛca॒-ssvāhā̭ ya॒jña-mmana̭sā॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāho॒ro-ra॒ntari̭kṣā॒-thsvāhā̭ ya॒jñaṃ-vā~tā॒dā ra̭bhe || 5 ||

( mā॒ - yoni̭rasi - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 2)

daivī॒-ndhiya̭-mmanāmahe sumṛḍī॒kā-ma॒bhiṣṭa̭ye varco॒dhāṃ-ya~॒jñavā̭hasagṃ supā॒rā no̭ asa॒-dvaśe᳚ | ye de॒vā mano̭jātā mano॒yujaḥ̭ su॒dakṣā॒ dakṣa̭pitāra॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒-ssvāhā-'gne॒ tvagṃ su jā̭gṛhi va॒yagṃ su ma̭ndiṣīmahi gopā॒ya naḥ̭ sva॒staye᳚ pra॒budhḙ naḥ॒ puna̭rdadaḥ | tvama̭gne vrata॒pā a̭si de॒va ā martye॒ṣvā | tvaṃ- [tvam, ya॒jñeṣvīḍyaḥ̭ |] 6

ya॒jñeṣvīḍyaḥ̭ || viśvḙ de॒vā a॒bhi māmā-'va̭vṛtra-npū॒ṣā sa॒nyā somo॒ rādha̭sā de॒va-ssa̭vi॒tā vaso᳚rvasu॒dāvā॒ rāsveya̭-thso॒mā ''bhūyo̭ bhara॒ mā pṛ॒ṇa-npū॒rtyā vi rā̭dhi॒ mā-'hamāyṷṣā ca॒ndrama̭si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava॒ vastra̭masi॒ mama॒ bhogā̭ya bhavo॒srā-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava॒ hayo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava॒- [bhogā̭ya bhava, chāgo̭-'si॒ mama॒] 7

chāgo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava me॒ṣo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava vā॒yave᳚ tvā॒ varṷṇāya tvā॒ nir-ṛ̭tyai tvā ru॒drāya̭ tvā॒ devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmir-ha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒staṃ-vo~॒ mā-'va̭ kramiṣa॒macchi̭nna॒-ntantṷ-mpṛthi॒vyā anṷ geṣa-mbha॒drāda॒bhi śreyaḥ॒ prehi॒ bṛha॒spatiḥ̭ purae॒tā tḙ a॒stvathe॒mava̭ sya॒ vara॒ ā pṛ̭thi॒vyā ā॒re śatrū᳚n kṛṇuhi॒ sarva̭vīra॒ edama̭ganma deva॒yaja̭na-mpṛthi॒vyā viśvḙ de॒vā yadajṷṣanta॒ pūrva̭ ṛkhsā॒mābhyāṃ॒-ya~jṷṣā sa॒ntara̭nto rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā ma̭dema || 8 ||

( ā tvagṃ-hayo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava-sya॒-pañca̭vigṃśatiśca ) (a. 3)

i॒ya-ntḙ śukra ta॒nūri॒daṃ-va~rca॒stayā॒ sa-mbha̭va॒ bhrāja̭-ṅgaccha॒ jūra̭si dhṛ॒tā mana̭sā॒ juṣṭā॒ viṣṇa̭ve॒ tasyā᳚ste sa॒tyasa̭vasaḥ prasa॒ve vā॒co ya॒ntrama̭śīya॒ svāhā̭ śu॒krama̭sya॒mṛta̭masi vaiśvade॒vagṃ ha॒vi-ssūrya̭sya॒ cakṣu॒rā -'rṷhama॒gne ra॒kṣṇaḥ ka॒nīni̭kāṃ॒-ya~deta̭śebhi॒rīya̭se॒ bhrāja̭māno vipa॒ścitā॒ cida̭si ma॒nā-'si॒ dhīra̭si॒ dakṣi̭ṇā- [dakṣi̭ṇā, a॒si॒ ya॒jñiyā̭-'si] 9

-'si ya॒jñiyā̭-'si kṣa॒triyā॒ 'syadi̭ti-rasyubha॒yata̭̭śśīrṣṇī॒ sā na॒-ssuprā̭cī॒ supra̭tīcī॒ sa-mbha̭va mi॒trastvā̭ pa॒di ba̭ddhnātu pū॒ṣā-'ddhva̭naḥ pā॒tvindrā॒yā-ddhya̭kṣā॒yānṷ tvā mā॒tā ma̭nyatā॒manṷ pi॒tā-'nu॒ bhrātā॒ saga॒rbhyo-'nu॒ sakhā॒ sayū᳚thya॒-ssā dḙvi de॒vamacche॒hīndrā̭ya॒ somagṃ̭ ru॒drastvā ''va̭rtayatu mi॒trasya̭ pa॒thā sva॒sti soma̭sakhā॒ puna॒rehi̭ sa॒ha ra॒yyā || 10 ||

( dakṣi̭ṇā॒-soma̭sakhā॒, pañca̭ ca ) (a. 4)

vasvya̭si ru॒drā-'syadi̭ti-rasyādi॒tyā-'si̭ śu॒krā-'si̭ ca॒ndrā-'si॒ bṛha॒spati̭stvā su॒mne ra̭ṇvatu ru॒dro vasṷbhi॒rā ci̭ketu pṛthi॒vyāstvā̭ mū॒rdhannā ji̭gharmi deva॒yaja̭na॒ iḍā̭yāḥ pa॒de ghṛ॒tava̭ti॒ svāhā॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā [grī॒vāḥ, api̭ kṛntāmya॒sme] 11

api̭ kṛntāmya॒sme rāya॒stve rāya॒stote॒ rāya॒-ssa-ndḙvi de॒vyorvaśyā̭ paśyasva॒ tvaṣṭī̭matī te sapeya su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi॒ mā-'hagṃrā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 12 ||

( a॒sya॒ grī॒vā-ekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)

a॒gṃ॒śunā̭ te a॒gṃ॒śuḥ pṛ̭cyatā॒-mparṷṣā॒ parṷ-rga॒ndhaste॒ kāma̭mavatu॒ madā̭ya॒ raso॒ acyṷto॒ 'mātyo̭-'si śu॒kraste॒ graho॒-'bhi tya-nde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mū॒ṇyoḥ᳚ ka॒vikra̭tu॒marcā̭mi sa॒tyasa̭vasagṃ ratna॒dhāma॒bhi pri॒ya-mma॒timū॒rdhvā yasyā॒mati॒rbhā adi̭dyuta॒-thsavī̭mani॒ hira̭ṇyapāṇiramimīta su॒kratuḥ̭ kṛ॒pā suvaḥ̭ | pra॒jābhya̭stvā prā॒ṇāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā pra॒jāstvamanu॒ prāṇi̭hi pra॒jāstvāmanu॒ prāṇa̭ntu || 13 ||

(anṷ-sa॒pta ca̭) (a. 6)

soma̭-nte krīṇā॒myūrja̭svanta॒-mpaya̭svantaṃ-vī~॒ryā̭vantamabhi-māti॒ṣāhagṃ̭ śu॒kra-ntḙ śu॒kreṇa̭ krīṇāmi ca॒ndra-ñca॒ndreṇā॒mṛta̭ma॒mṛtḙna sa॒myatte॒ gora॒sme ca॒ndrāṇi॒ tapa̭sasta॒nūra̭si pra॒jāpa̭te॒-rvarṇa॒stasyā᳚ste sahasrapo॒ṣa-mpuṣya̭ntyāścara॒meṇa̭ pa॒śunā᳚ krīṇāmya॒sme te॒ bandhu॒rmayi̭ te॒ rāyaḥ̭ śrayantāma॒sme jyotiḥ̭ somavikra॒yiṇi॒ tamo̭ mi॒tro na॒ ehi॒ sumi̭tradhā॒ indra̭syo॒ru mā vi̭śa॒ dakṣi̭ṇa-mu॒śannu॒śantagg̭ syo॒na-ssyo॒nagg svāna॒ bhrājāṅghā̭re॒ bambhā̭re॒ hasta॒ suha̭sta॒ kṛśā̭nave॒te vaḥ̭ soma॒ kraya̭ṇā॒stā-nra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhann || 14 ||

(u॒ruṃ-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthāma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ | u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi॒hyadi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī॒dāsta̭bhnā॒-ddyāmṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒mami̭mīta vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā ā-'sī̭da॒-dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni॒ vanḙṣu॒ vya̭ntari̭kṣa-ntatāna॒ vāja॒marva̭thsu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ hṛ॒thsu- [ ] || 15 ||

kratuṃ॒-va~rṷṇo vi॒kṣva̭gni-ndi॒vi sūrya̭madadhā॒-thsoma॒madrā॒vudu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || usrā॒veta̭-ndhūrṣāhāvana॒śrū avī̭rahaṇau brahma॒coda̭nau॒ varṷṇasya॒ skambha̭namasi॒ varṷṇasya skambha॒sarja̭namasi॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || 16 ||

( hṛ॒thsu-pañca̭trigṃśacca ) (a. 8)

pra cya̭vasva bhuvaspate॒ viśvā᳚nya॒bhi dhāmā̭ni॒ mā tvā̭ paripa॒rī vi̭da॒nmā tvā̭ paripa॒nthino̭ vida॒nmā tvā॒ vṛkā̭ aghā॒yavo॒ mā ga̭ndha॒rvo vi॒śvāva̭su॒rā da̭ghacchye॒no bhū॒tvā parā̭ pata॒ yaja̭mānasya no gṛ॒he de॒vai-ssagg̭skṛ॒taṃ-ya~ja̭mānasya sva॒styaya̭nya॒syapi॒ panthā̭magasmahi svasti॒gā-ma̭ne॒hasaṃ॒-ye~na॒ viśvāḥ॒ pari॒ dviṣo̭ vṛ॒ṇakti̭ vi॒ndate॒ vasu॒ namo̭ mi॒trasya॒ varṷṇasya॒ cakṣa̭se ma॒ho de॒vāya॒ tadṛ॒tagṃ sa̭paryata dūre॒dṛśḙ de॒vajā̭tāya ke॒tavḙ di॒vaspu॒trāya॒ sūryā̭ya śagṃsata॒ varṷṇasya॒ skambha̭namasi॒ varṷṇasya skambha॒sarja̭na-ma॒syunmṷkto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || 17 ||

( mi॒trasya॒-trayo̭vigṃśatiśca ) (a. 9)

a॒gne-rā̭ti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve tvā॒ soma̭syā-''ti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve॒ tvā-'ti̭therāti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve tvā॒-'gnaye᳚ tvā rāyaspoṣa॒dāvnne॒ viṣṇa̭ve tvā śye॒nāya̭ tvā soma॒bhṛte॒ viṣṇa̭ve tvā॒ yā te॒ dhāmā̭ni ha॒viṣā॒ yaja̭nti॒ tā te॒ viśvā̭ pari॒bhūra̭stu ya॒jña-ṅga̭ya॒sphānaḥ̭ pra॒tara̭ṇa-ssu॒vīro-'vī̭rahā॒ praca̭rā soma॒ duryā॒nadi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā- [sada॒ ā, sī॒da॒ varṷṇo-'si] || 18 ||

sī̭da॒ varṷṇo-'si dhṛ॒tavra̭to vāru॒ṇama̭si śaṃ॒yo~-rde॒vānāgṃ̭ sa॒khyānmā de॒vānā̭-ma॒pasa̭-śchithsma॒hyāpa̭taye tvā gṛhṇāmi॒ pari̭pataye tvā gṛhṇāmi॒ tanū॒naptre᳚ tvā gṛhṇāmi śākva॒rāya̭ tvā gṛhṇāmi॒ śakma॒nnoji̭ṣṭhāya tvā gṛhṇā॒mya-nā̭dhṛṣṭamasya-nādhṛ॒ṣya-nde॒vānā॒mojo̭- 'bhiṣasti॒pā a̭nabhiśaste॒-'nyamanṷ me dī॒kṣā-ndī॒kṣāpa̭ti-rmanyatā॒manu॒ tapa॒stapa̭spati॒rañja̭sā sa॒tyamupa̭ geṣagṃ suvi॒te mā̭ dhāḥ || 19 ||

( ā-mai-ka̭-ñca ) (a. 10)

a॒gṃ॒śuragṃ̭śuste deva so॒mā-''pyā̭yatā॒-mindrā̭yaikadhana॒vida॒ ā tubhya॒mindraḥ̭ pyāyatā॒mā tvamindrā̭ya pyāya॒svā-''pyā̭yaya॒ sakhī᳚n-thsa॒nyā me॒dhayā᳚ sva॒sti tḙ deva soma su॒tyāma̭śī॒yeṣṭā॒ rāyaḥ॒ preṣe bhagā̭ya॒rtamṛ̭tavā॒dibhyo॒ namo̭ di॒ve namaḥ̭ pṛthi॒vyā agne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūre॒ṣā sā tvayi॒ [tvayi̭, yā tava̭] || 20 ||

yā tava̭ ta॒nūri॒yagṃ sā mayi̭ sa॒ha nau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni॒ yā tḙ agne॒ rudri̭yā ta॒nūstayā̭ naḥ pāhi॒ tasyā᳚ste॒ svāhā॒ yā tḙ agne-'yāśa॒yā ra̭jāśa॒yā ha̭rāśa॒yā ta॒nūrvarṣi̭ṣṭhā gahvare॒ṣṭho-'graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāhā᳚ || 21 ||

( tvayi̭-catvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)

vi॒ttāya̭nī me-'si ti॒ktāya̭nī me॒-'syava̭tānmā nāthi॒tamava̭tānmā vyathi॒taṃ-vi~॒dera॒gnirnabho॒ nāmāgnḙ aṅgiro॒ yo᳚-'syā-mpṛ̭thi॒vyāmasyāyṷṣā॒ nāmnehi॒ yatte-'nā̭dhṛṣṭa॒-nnāma̭ ya॒jñiya॒-ntena॒ tvā-''da॒dhe-'gnḙ aṅgiro॒ yo dvi॒tīya̭syā-ntṛ॒tīya̭syā-mpṛthi॒vyā-masyāyṷṣā॒ nāmnehi॒ yatte-'nā̭dhṛṣṭa॒-nnāma̭- [ ] 22

ya॒jñiya॒-ntena॒ tvā-''da̭dhe si॒gṃ॒hīra̭si mahi॒ṣīra̭syu॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā-ndhru॒vā-'si̭ de॒vebhyaḥ̭ śundhasva de॒vebhyaḥ̭ śumbhasvendragho॒ṣastvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-tpātu॒ mano̭javāstvā pi॒tṛbhi̭-rdakṣiṇa॒taḥ pā̭tu॒ pracḙtāstvā ru॒draiḥ pa॒ścā-tpā̭tu vi॒śvaka̭rmā tvā-''di॒tyairṷttara॒taḥ pā̭tu si॒gṃ॒hīra̭si sapatnasā॒hī svāhā̭ si॒gṃ॒hīra̭si suprajā॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒hī- [si॒gṃ॒hīḥ, a॒si॒ rā॒ya॒spo॒ṣa॒vani॒-ssvāhā̭] 23

ra̭si rāyaspoṣa॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒hīra̭syāditya॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒hīra॒syā va̭ha de॒vāndḙvaya॒te yaja̭mānāya॒ svāhā̭ bhū॒tebhya̭stvā vi॒śvāyṷrasi pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dhruva॒kṣida̭sya॒ntari̭kṣa-ndṛgṃhācyuta॒kṣida̭si॒ diva̭-ndṛgṃhā॒gne-rbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi || 24 ||

(nāma̭-suprajā॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒sīḥ; pañca̭trigṃśacca ) (a. 12)

yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyo॒ viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ inma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || su॒vāgdḙva॒ duryā॒gṃ॒ ā va̭da deva॒śrutaṷ de॒veṣvā gho̭ṣethā॒mā no̭ vī॒ro jā̭yatā-ṅkarma॒ṇyo̭ yagṃ sarvḙ-'nu॒ jīvā̭ma॒ yo ba̭hū॒nāmasa̭dva॒śī || i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā ni da̭dhe pa॒dam || samṷ̄ḍhamasya [samṷ̄ḍhamasya, pā॒gṃ॒su॒ra] 25

pāgṃsu॒ra irā̭vatī dhenu॒matī॒ hi bhū॒tagṃ sṷ̄yava॒sinī॒ mana̭ve yaśa॒sye᳚ | vya̭skabhnā॒-droda̭sī॒ viṣṇṷre॒te dā॒dhāra̭ pṛthi॒vīma॒bhito̭ ma॒yūkhaiḥ᳚ || prācī॒ preta̭maddhva॒ra-ṅka॒lpaya̭ntī ū॒rdhvaṃ-ya~॒jña-nna̭yata॒-mmā jī᳚hvarata॒matra̭ ramethāṃ॒-va~rṣma̭-npṛthi॒vyā di॒vo vā̭ viṣṇavu॒ta vā̭ pṛthi॒vyā ma॒ho vā̭ viṣṇavu॒ta vā॒-'ntari̭kṣā॒ddhastaṷ pṛṇasva ba॒hubhi̭-rvasa॒vyai̭rā pra ya̭ccha॒ [pra ya̭ccha, dakṣi̭ṇā॒dota] 26

dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt | viṣṇo॒rnukaṃ̭-vī~॒ryā̭ṇi॒ pra vo̭caṃ॒-yaḥ ~pārthi̭vāni vima॒me rajāgṃ̭si॒ yo aska̭bhāya॒dutta̭ragṃ sa॒dhasthaṃ̭-vi~cakramā॒ṇa stre॒dhorṷgā॒yo viṣṇo̭ ra॒rāṭa̭masi॒ viṣṇoḥ᳚ pṛ॒ṣṭhama̭si॒ viṣṇo॒-śśñaptre᳚ stho॒ viṣṇo॒-ssyūra̭si॒ viṣṇo᳚-rdhru॒vama̭si vaiṣṇa॒vama̭si॒ viṣṇa̭ve tvā || 27 ||

( a॒sya॒-ya॒cchaikā॒nna ca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 13)

kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ || tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭nta॒tyanṷ spṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pata॒ṅgānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭gu॒lkāḥ || prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ | yo no̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒ [a॒ghaśagṃ̭saḥ, yo antyagne॒] 28

yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt || uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ''ta̭nuṣva॒ nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā ta-ndha̭kṣyata॒sa-nna śuṣka᳚m || ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭vi॒ddhyā-'ddhya॒smadā॒viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || sa tḙ [sa te᳚, jā॒nā॒ti॒ su॒ma॒tiṃ] 29

jānāti suma॒tiṃ-ya~̭viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhi dyau᳚t || seda̭gne astu su॒bhagaḥ̭ su॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒ sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ || arcā̭mi te suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vā tā̭ jaratā- [vā॒ vā tā̭ jaratām, i॒yaṅgīḥ] 30

mi॒yaṅgīḥ | svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjayemā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ranu॒ dyūn || i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒ dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃsa॒manu॒ dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa-ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām || yastvā॒-svaśvaḥ̭ suhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā-bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thyamā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || ma॒ho rṷjāmi - [ ] 31

ba॒ndhutā॒ vaco̭bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da-nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ || asva̭pnaja sta॒raṇa̭ya-ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒ddhriya̭ñco ni॒ṣadyā-'gne॒ tava̭naḥ pāntvamūra || ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tādara̭kṣann | ra॒rakṣa॒tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nā ha̭ [nā ha̭, de॒bhuḥ॒] 32

debhuḥ || tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒-stava॒ praṇī᳚tyaśyāma॒ vājāṋ | u॒bhā śagṃsā̭ sūdaya satyatāte-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhyahrayāṇa || a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt || ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒-mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒-ssami̭ddha॒ssano॒ divā॒ [divā᳚, sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ naktaṃ᳚] 33

sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni-rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvī-rmā॒yā-ssa̭hate-du॒revā॒-śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ || u॒ta svā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒vā ṷ | madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ na va̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 34 ||

(a॒ghaśagṃ̭saḥ॒-sa tḙ-jaratāgṃ-rujāmi-ha॒ -divai - ka̭catvārigṃśacca) (a. 14)

(āpa̭ unda॒, ntvākū᳚tyai॒, daivī̭, mi॒yante॒, vasvya̭sya॒gṃ॒ śunā̭ te॒, soma̭nta॒, udāyṷṣā॒, pra cya̭vasvā॒, 'gne rā̭ti॒thya, -ma॒gṃ॒śuragṃ̭ śu, rvi॒ttāya̭nī me-'si, yu॒ñcatḙ, kṛṇu॒ṣva pāja॒, ścatṷrdaśa |)

(āpo॒-vasvya̭si॒ yā tave॒-yaṅgī-ścatṷstrigṃśat |)

(āpa̭ unda॒n, tvadḙvīḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - अग्निष्टोमे क्रयः

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

आप॑ उन्दन्तु जी॒वसे॑ दीर्घायु॒त्वाय॒ वर्च॑स॒ ओष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी-र्देव॒श्रूरे॒तानि॒ प्र व॑पे स्व॒स्त्युत्त॑राण्यशी॒यापो॑ अ॒स्मा-न्मा॒तरः॑ शुन्धन्तु घृ॒तेन॑ नो घृत॒पुवः॑ पुनन्तु॒ विश्व॑म॒स्म-त्प्र व॑हन्तु रि॒प्रमुदा᳚भ्य॒-श्शुचि॒रा पू॒त ए॑मि॒ सोम॑स्य त॒नूर॑सि त॒नुव॑-म्मे पाहि मही॒ना-म्पयो॑-ऽसि वर्चो॒धा अ॑सि॒ वर्चो॒- [वर्चः॑, मयि॑ धेहि वृ॒त्रस्य॑] 1

मयि॑ धेहि वृ॒त्रस्य॑ क॒नीनि॑का-ऽसि चक्षु॒ष्पा अ॑सि॒ चक्षु॑र्मे पाहि चि॒त्पति॑स्त्वा पुनातु वा॒क्पति॑स्त्वा पुनातु दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता पु॑ना॒त्वच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒स्तस्य॑ ते पवित्रपते प॒वित्रे॑ण॒ यस्मै॒ क-म्पु॒ने तच्छ॑केय॒मा वो॑ देवास ईमहे॒ सत्य॑धर्माणो अद्ध्व॒रे यद्वो॑ देवास आगु॒रे यज्ञि॑यासो॒ हवा॑मह॒ इन्द्रा᳚ग्नी॒ द्यावा॑पृथिवी॒ आप॑ ओषधी॒ स्त्व-न्दी॒क्षाणा॒-मधि॑पतिरसी॒ह मा॒ सन्त॑-म्पाहि ॥ 2 ॥

(वर्च॑ - ओषधी- र॒ष्टौ च॑ ) (अ. 1)

आकू᳚त्यै प्र॒युजे॒-ऽग्नये॒ स्वाहा॑ मे॒धायै॒ मन॑से॒ ऽग्नये॒ स्वाहा॑ दी॒क्षायै॒ तप॑से॒-ऽग्नये॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै पू॒ष्णे᳚-ऽग्नये॒ स्वाहा-ऽऽपो॑ देवी-र्बृहती-र्विश्वशम्भुवो॒ द्यावा॑पृथि॒वी उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-म्बृह॒स्पति॑र्नो ह॒विषा॑ वृधातु॒ स्वाहा॒ विश्वे॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वृणीत स॒ख्यं-विँश्वे॑ रा॒य इ॑षुद्ध्यसि द्यु॒म्नं-वृँ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाह॑र्ख्सा॒मयो॒-श्शिल्पे᳚ स्थ॒स्ते वा॒मा र॑भे॒ ते मा॑- [ते मा᳚, पा॒त॒मा-ऽस्य] 3

पात॒मा-ऽस्य य॒ज्ञस्यो॒दृच॑ इ॒मा-न्धिय॒ग्ं॒ शिक्ष॑माणस्य देव॒ क्रतु॒-न्दक्षं॑-वँरुण॒ सग्ं शि॑शाधि॒ यया-ऽति॒ विश्वा॑ दुरि॒ता तरे॑म सु॒तर्मा॑ण॒मधि॒ नावग्ं॑ रुहे॒मोर्ग॑स्याङ्गिर॒स्यूर्ण॑म्रदा॒ ऊर्ज॑-म्मे यच्छ पा॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒-र्विष्णो॒-श्शर्मा॑सि॒ शर्म॒ यज॑मानस्य॒ शर्म॑ मे यच्छ॒ नक्ष॑त्राणा-म्मा-ऽतीका॒शा-त्पा॒हीन्द्र॑स्य॒ योनि॑रसि॒- [योनि॑रसि, मा मा॑ हिग्ंसीः] 4

मा मा॑ हिग्ंसीः कृ॒ष्यै त्वा॑ सुस॒स्यायै॑ सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य-स्सूप॒स्था दे॒वो वन॒स्पति॑रू॒र्ध्वो मा॑ पा॒ह्योदृच॒-स्स्वाहा॑ य॒ज्ञ-म्मन॑सा॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहो॒रो-र॒न्तरि॑क्षा॒-थ्स्वाहा॑ य॒ज्ञं-वाँता॒दा र॑भे ॥ 5 ॥

( मा॒ - योनि॑रसि - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 2)

दैवी॒-न्धिय॑-म्मनामहे सुमृडी॒का-म॒भिष्ट॑ये वर्चो॒धां-यँ॒ज्ञवा॑हसग्ं सुपा॒रा नो॑ अस॒-द्वशे᳚ । ये दे॒वा मनो॑जाता मनो॒युजः॑ सु॒दक्षा॒ दक्ष॑पितार॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा-ऽग्ने॒ त्वग्ं सु जा॑गृहि व॒यग्ं सु म॑न्दिषीमहि गोपा॒य नः॑ स्व॒स्तये᳚ प्र॒बुधे॑ नः॒ पुन॑र्ददः । त्वम॑ग्ने व्रत॒पा अ॑सि दे॒व आ मर्त्ये॒ष्वा । त्वं- [त्वम्, य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ।] 6

य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ॥ विश्वे॑ दे॒वा अ॒भि मामा-ऽव॑वृत्र-न्पू॒षा स॒न्या सोमो॒ राध॑सा दे॒व-स्स॑वि॒ता वसो᳚र्वसु॒दावा॒ रास्वेय॑-थ्सो॒मा ऽऽभूयो॑ भर॒ मा पृ॒ण-न्पू॒र्त्या वि रा॑धि॒ मा-ऽहमायु॑षा च॒न्द्रम॑सि॒ मम॒ भोगा॑य भव॒ वस्त्र॑मसि॒ मम॒ भोगा॑य भवो॒स्रा-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव॒ हयो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव॒- [भोगा॑य भव, छागो॑-ऽसि॒ मम॒] 7

छागो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव मे॒षो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव वा॒यवे᳚ त्वा॒ वरु॑णाय त्वा॒ निर्-ऋ॑त्यै त्वा रु॒द्राय॑ त्वा॒ देवी॑रापो अपा-न्नपा॒द्य ऊ॒र्मिर्-ह॑वि॒ष्य॑ इन्द्रि॒यावा᳚-न्म॒दिन्त॑म॒स्तं-वोँ॒ मा-ऽव॑ क्रमिष॒मच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॑-म्पृथि॒व्या अनु॑ गेष-म्भ॒द्राद॒भि श्रेयः॒ प्रेहि॒ बृह॒स्पतिः॑ पुरए॒ता ते॑ अ॒स्त्वथे॒मव॑ स्य॒ वर॒ आ पृ॑थि॒व्या आ॒रे शत्रू᳚न् कृणुहि॒ सर्व॑वीर॒ एदम॑गन्म देव॒यज॑न-म्पृथि॒व्या विश्वे॑ दे॒वा यदजु॑षन्त॒ पूर्व॑ ऋख्सा॒माभ्यां॒-यँजु॑षा स॒न्तर॑न्तो रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा म॑देम ॥ 8 ॥

( आ त्वग्ं-हयो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव-स्य॒-पञ्च॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 3)

इ॒य-न्ते॑ शुक्र त॒नूरि॒दं-वँर्च॒स्तया॒ स-म्भ॑व॒ भ्राज॑-ङ्गच्छ॒ जूर॑सि धृ॒ता मन॑सा॒ जुष्टा॒ विष्ण॑वे॒ तस्या᳚स्ते स॒त्यस॑वसः प्रस॒वे वा॒चो य॒न्त्रम॑शीय॒ स्वाहा॑ शु॒क्रम॑स्य॒मृत॑मसि वैश्वदे॒वग्ं ह॒वि-स्सूर्य॑स्य॒ चक्षु॒रा -ऽरु॑हम॒ग्ने र॒क्ष्णः क॒नीनि॑कां॒-यँदेत॑शेभि॒रीय॑से॒ भ्राज॑मानो विप॒श्चिता॒ चिद॑सि म॒ना-ऽसि॒ धीर॑सि॒ दक्षि॑णा- [दक्षि॑णा, अ॒सि॒ य॒ज्ञिया॑-ऽसि] 9

-ऽसि य॒ज्ञिया॑-ऽसि क्ष॒त्रिया॒ ऽस्यदि॑ति-रस्युभ॒यत॑॑श्शीर्ष्णी॒ सा न॒-स्सुप्रा॑ची॒ सुप्र॑तीची॒ स-म्भ॑व मि॒त्रस्त्वा॑ प॒दि ब॑द्ध्नातु पू॒षा-ऽद्ध्व॑नः पा॒त्विन्द्रा॒या-द्ध्य॑क्षा॒यानु॑ त्वा मा॒ता म॑न्यता॒मनु॑ पि॒ता-ऽनु॒ भ्राता॒ सग॒र्भ्यो-ऽनु॒ सखा॒ सयू᳚थ्य॒-स्सा दे॑वि दे॒वमच्छे॒हीन्द्रा॑य॒ सोमग्ं॑ रु॒द्रस्त्वा ऽऽव॑र्तयतु मि॒त्रस्य॑ प॒था स्व॒स्ति सोम॑सखा॒ पुन॒रेहि॑ स॒ह र॒य्या ॥ 10 ॥

( दक्षि॑णा॒-सोम॑सखा॒, पञ्च॑ च ) (अ. 4)

वस्व्य॑सि रु॒द्रा-ऽस्यदि॑ति-रस्यादि॒त्या-ऽसि॑ शु॒क्रा-ऽसि॑ च॒न्द्रा-ऽसि॒ बृह॒स्पति॑स्त्वा सु॒म्ने र॑ण्वतु रु॒द्रो वसु॑भि॒रा चि॑केतु पृथि॒व्यास्त्वा॑ मू॒र्धन्ना जि॑घर्मि देव॒यज॑न॒ इडा॑याः प॒दे घृ॒तव॑ति॒ स्वाहा॒ परि॑लिखित॒ग्ं॒ रक्षः॒ परि॑लिखिता॒ अरा॑तय इ॒दम॒हग्ं रक्ष॑सो ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इ॒दम॑स्य ग्री॒वा [ग्री॒वाः, अपि॑ कृन्ताम्य॒स्मे] 11

अपि॑ कृन्ताम्य॒स्मे राय॒स्त्वे राय॒स्तोते॒ राय॒-स्स-न्दे॑वि दे॒व्योर्वश्या॑ पश्यस्व॒ त्वष्टी॑मती ते सपेय सु॒रेता॒ रेतो॒ दधा॑ना वी॒रं-विँ॑देय॒ तव॑ स॒न्दृशि॒ मा-ऽहग्ंरा॒यस्पोषे॑ण॒ वि यो॑षम् ॥ 12 ॥

( अ॒स्य॒ ग्री॒वा-एका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 5)

अ॒ग्ं॒शुना॑ ते अ॒ग्ं॒शुः पृ॑च्यता॒-म्परु॑षा॒ परु॑-र्ग॒न्धस्ते॒ काम॑मवतु॒ मदा॑य॒ रसो॒ अच्यु॑तो॒ ऽमात्यो॑-ऽसि शु॒क्रस्ते॒ ग्रहो॒-ऽभि त्य-न्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मू॒ण्योः᳚ क॒विक्र॑तु॒मर्चा॑मि स॒त्यस॑वसग्ं रत्न॒धाम॒भि प्रि॒य-म्म॒तिमू॒र्ध्वा यस्या॒मति॒र्भा अदि॑द्युत॒-थ्सवी॑मनि॒ हिर॑ण्यपाणिरमिमीत सु॒क्रतुः॑ कृ॒पा सुवः॑ । प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्रा॒णाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा प्र॒जास्त्वमनु॒ प्राणि॑हि प्र॒जास्त्वामनु॒ प्राण॑न्तु ॥ 13 ॥

(अनु॑-स॒प्त च॑) (अ. 6)

सोम॑-न्ते क्रीणा॒म्यूर्ज॑स्वन्त॒-म्पय॑स्वन्तं-वीँ॒र्या॑वन्तमभि-माति॒षाहग्ं॑ शु॒क्र-न्ते॑ शु॒क्रेण॑ क्रीणामि च॒न्द्र-ञ्च॒न्द्रेणा॒मृत॑म॒मृते॑न स॒म्यत्ते॒ गोर॒स्मे च॒न्द्राणि॒ तप॑सस्त॒नूर॑सि प्र॒जाप॑ते॒-र्वर्ण॒स्तस्या᳚स्ते सहस्रपो॒ष-म्पुष्य॑न्त्याश्चर॒मेण॑ प॒शुना᳚ क्रीणाम्य॒स्मे ते॒ बन्धु॒र्मयि॑ ते॒ रायः॑ श्रयन्ताम॒स्मे ज्योतिः॑ सोमविक्र॒यिणि॒ तमो॑ मि॒त्रो न॒ एहि॒ सुमि॑त्रधा॒ इन्द्र॑स्यो॒रु मा वि॑श॒ दक्षि॑ण-मु॒शन्नु॒शन्तग्ग्॑ स्यो॒न-स्स्यो॒नग्ग् स्वान॒ भ्राजाङ्घा॑रे॒ बम्भा॑रे॒ हस्त॒ सुह॑स्त॒ कृशा॑नवे॒ते वः॑ सोम॒ क्रय॑णा॒स्ता-न्र॑क्षद्ध्व॒-म्मा वो॑ दभन्न् ॥ 14 ॥

(उ॒रुं-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

उदायु॑षा स्वा॒युषोदोष॑धीना॒ग्ं॒ रसे॒नो-त्प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॒णोद॑स्थाम॒मृता॒ग्ं॒ अनु॑ । उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॒ह्यदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॒दास्त॑भ्ना॒-द्द्यामृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒ममि॑मीत वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या आ-ऽसी॑द॒-द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॒ वने॑षु॒ व्य॑न्तरि॑क्ष-न्ततान॒ वाज॒मर्व॑थ्सु॒ पयो॑ अघ्नि॒यासु॑ हृ॒थ्सु- [ ] ॥ 15 ॥

क्रतुं॒-वँरु॑णो वि॒क्ष्व॑ग्नि-न्दि॒वि सूर्य॑मदधा॒-थ्सोम॒मद्रा॒वुदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ॥ उस्रा॒वेत॑-न्धूर्षाहावन॒श्रू अवी॑रहणौ ब्रह्म॒चोद॑नौ॒ वरु॑णस्य॒ स्कम्भ॑नमसि॒ वरु॑णस्य स्कम्भ॒सर्ज॑नमसि॒ प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ 16 ॥

( हृ॒थ्सु-पञ्च॑त्रिग्ंशच्च ) (अ. 8)

प्र च्य॑वस्व भुवस्पते॒ विश्वा᳚न्य॒भि धामा॑नि॒ मा त्वा॑ परिप॒री वि॑द॒न्मा त्वा॑ परिप॒न्थिनो॑ विद॒न्मा त्वा॒ वृका॑ अघा॒यवो॒ मा ग॑न्ध॒र्वो वि॒श्वाव॑सु॒रा द॑घच्छ्ये॒नो भू॒त्वा परा॑ पत॒ यज॑मानस्य नो गृ॒हे दे॒वै-स्सग्ग्॑स्कृ॒तं-यँज॑मानस्य स्व॒स्त्यय॑न्य॒स्यपि॒ पन्था॑मगस्महि स्वस्ति॒गा-म॑ने॒हसं॒-येँन॒ विश्वाः॒ परि॒ द्विषो॑ वृ॒णक्ति॑ वि॒न्दते॒ वसु॒ नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑से म॒हो दे॒वाय॒ तदृ॒तग्ं स॑पर्यत दूरे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय के॒तवे॑ दि॒वस्पु॒त्राय॒ सूर्या॑य शग्ंसत॒ वरु॑णस्य॒ स्कम्भ॑नमसि॒ वरु॑णस्य स्कम्भ॒सर्ज॑न-म॒स्युन्मु॑क्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ 17 ॥

( मि॒त्रस्य॒-त्रयो॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 9)

अ॒ग्ने-रा॑ति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा॒ सोम॑स्या-ऽऽति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे॒ त्वा-ऽति॑थेराति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा॒-ऽग्नये᳚ त्वा रायस्पोष॒दाव्न्ने॒ विष्ण॑वे त्वा श्ये॒नाय॑ त्वा सोम॒भृते॒ विष्ण॑वे त्वा॒ या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यज॑न्ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञ-ङ्ग॑य॒स्फानः॑ प्र॒तर॑ण-स्सु॒वीरो-ऽवी॑रहा॒ प्रच॑रा सोम॒ दुर्या॒नदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ- [सद॒ आ, सी॒द॒ वरु॑णो-ऽसि] ॥ 18 ॥

सी॑द॒ वरु॑णो-ऽसि धृ॒तव्र॑तो वारु॒णम॑सि शं॒योँ-र्दे॒वानाग्ं॑ स॒ख्यान्मा दे॒वाना॑-म॒पस॑-श्छिथ्स्म॒ह्याप॑तये त्वा गृह्णामि॒ परि॑पतये त्वा गृह्णामि॒ तनू॒नप्त्रे᳚ त्वा गृह्णामि शाक्व॒राय॑ त्वा गृह्णामि॒ शक्म॒न्नोजि॑ष्ठाय त्वा गृह्णा॒म्य-ना॑धृष्टमस्य-नाधृ॒ष्य-न्दे॒वाना॒मोजो॑- ऽभिषस्ति॒पा अ॑नभिशस्ते॒-ऽन्यमनु॑ मे दी॒क्षा-न्दी॒क्षाप॑ति-र्मन्यता॒मनु॒ तप॒स्तप॑स्पति॒रञ्ज॑सा स॒त्यमुप॑ गेषग्ं सुवि॒ते मा॑ धाः ॥ 19 ॥

( आ-मै-क॑-ञ्च ) (अ. 10)

अ॒ग्ं॒शुरग्ं॑शुस्ते देव सो॒मा-ऽऽप्या॑यता॒-मिन्द्रा॑यैकधन॒विद॒ आ तुभ्य॒मिन्द्रः॑ प्यायता॒मा त्वमिन्द्रा॑य प्याय॒स्वा-ऽऽप्या॑यय॒ सखी᳚न्-थ्स॒न्या मे॒धया᳚ स्व॒स्ति ते॑ देव सोम सु॒त्याम॑शी॒येष्टा॒ रायः॒ प्रेषे भगा॑य॒र्तमृ॑तवा॒दिभ्यो॒ नमो॑ दि॒वे नमः॑ पृथि॒व्या अग्ने᳚ व्रतपते॒ त्वं-व्रँ॒तानां᳚-व्रँ॒तप॑तिरसि॒ या मम॑ त॒नूरे॒षा सा त्वयि॒ [त्वयि॑, या तव॑] ॥ 20 ॥

या तव॑ त॒नूरि॒यग्ं सा मयि॑ स॒ह नौ᳚ व्रतपते व्र॒तिनो᳚-र्व्र॒तानि॒ या ते॑ अग्ने॒ रुद्रि॑या त॒नूस्तया॑ नः पाहि॒ तस्या᳚स्ते॒ स्वाहा॒ या ते॑ अग्ने-ऽयाश॒या र॑जाश॒या ह॑राश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठो-ऽग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 21 ॥

( त्वयि॑-चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 11)

वि॒त्ताय॑नी मे-ऽसि ति॒क्ताय॑नी मे॒-ऽस्यव॑तान्मा नाथि॒तमव॑तान्मा व्यथि॒तं-विँ॒देर॒ग्निर्नभो॒ नामाग्ने॑ अङ्गिरो॒ यो᳚-ऽस्या-म्पृ॑थि॒व्यामस्यायु॑षा॒ नाम्नेहि॒ यत्ते-ऽना॑धृष्ट॒-न्नाम॑ य॒ज्ञिय॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽद॒धे-ऽग्ने॑ अङ्गिरो॒ यो द्वि॒तीय॑स्या-न्तृ॒तीय॑स्या-म्पृथि॒व्या-मस्यायु॑षा॒ नाम्नेहि॒ यत्ते-ऽना॑धृष्ट॒-न्नाम॑- [ ] 22

य॒ज्ञिय॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽद॑धे सि॒ग्ं॒हीर॑सि महि॒षीर॑स्यु॒रु प्र॑थस्वो॒रु ते॑ य॒ज्ञप॑तिः प्रथता-न्ध्रु॒वा-ऽसि॑ दे॒वेभ्यः॑ शुन्धस्व दे॒वेभ्यः॑ शुम्भस्वेन्द्रघो॒षस्त्वा॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता᳚-त्पातु॒ मनो॑जवास्त्वा पि॒तृभि॑-र्दक्षिण॒तः पा॑तु॒ प्रचे॑तास्त्वा रु॒द्रैः प॒श्चा-त्पा॑तु वि॒श्वक॑र्मा त्वा-ऽऽदि॒त्यैरु॑त्तर॒तः पा॑तु सि॒ग्ं॒हीर॑सि सपत्नसा॒ही स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒हीर॑सि सुप्रजा॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒ही- [सि॒ग्ं॒हीः, अ॒सि॒ रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒-स्स्वाहा॑] 23

र॑सि रायस्पोष॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒हीर॑स्यादित्य॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒हीर॒स्या व॑ह दे॒वान्दे॑वय॒ते यज॑मानाय॒ स्वाहा॑ भू॒तेभ्य॑स्त्वा वि॒श्वायु॑रसि पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह ध्रुव॒क्षिद॑स्य॒न्तरि॑क्ष-न्दृग्ंहाच्युत॒क्षिद॑सि॒ दिव॑-न्दृग्ंहा॒ग्ने-र्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि ॥ 24 ॥

(नाम॑-सुप्रजा॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒सीः; पञ्च॑त्रिग्ंशच्च ) (अ. 12)

यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ सु॒वाग्दे॑व॒ दुर्या॒ग्ं॒ आ व॑द देव॒श्रुतौ॑ दे॒वेष्वा घो॑षेथा॒मा नो॑ वी॒रो जा॑यता-ङ्कर्म॒ण्यो॑ यग्ं सर्वे॑-ऽनु॒ जीवा॑म॒ यो ब॑हू॒नामस॑द्व॒शी ॥ इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा नि द॑धे प॒दम् ॥ समू॑ढमस्य [समू॑ढमस्य, पा॒ग्ं॒सु॒र] 25

पाग्ंसु॒र इरा॑वती धेनु॒मती॒ हि भू॒तग्ं सू॑यव॒सिनी॒ मन॑वे यश॒स्ये᳚ । व्य॑स्कभ्ना॒-द्रोद॑सी॒ विष्णु॑रे॒ते दा॒धार॑ पृथि॒वीम॒भितो॑ म॒यूखैः᳚ ॥ प्राची॒ प्रेत॑मद्ध्व॒र-ङ्क॒ल्पय॑न्ती ऊ॒र्ध्वं-यँ॒ज्ञ-न्न॑यत॒-म्मा जी᳚ह्वरत॒मत्र॑ रमेथां॒-वँर्ष्म॑-न्पृथि॒व्या दि॒वो वा॑ विष्णवु॒त वा॑ पृथि॒व्या म॒हो वा॑ विष्णवु॒त वा॒-ऽन्तरि॑क्षा॒द्धस्तौ॑ पृणस्व ब॒हुभि॑-र्वस॒व्यै॑रा प्र य॑च्छ॒ [प्र य॑च्छ, दक्षि॑णा॒दोत] 26

दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् । विष्णो॒र्नुकं॑-वीँ॒र्या॑णि॒ प्र वो॑चं॒-यः ँपार्थि॑वानि विम॒मे रजाग्ं॑सि॒ यो अस्क॑भाय॒दुत्त॑रग्ं स॒धस्थं॑-विँचक्रमा॒ण स्त्रे॒धोरु॑गा॒यो विष्णो॑ र॒राट॑मसि॒ विष्णोः᳚ पृ॒ष्ठम॑सि॒ विष्णो॒-श्श्ञप्त्रे᳚ स्थो॒ विष्णो॒-स्स्यूर॑सि॒ विष्णो᳚-र्ध्रु॒वम॑सि वैष्ण॒वम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा ॥ 27 ॥

( अ॒स्य॒-य॒च्छैका॒न्न च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 13)

कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः ॥ तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑न्त॒त्यनु॑ स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पत॒ङ्गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑गु॒ल्काः ॥ प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः । यो नो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒ [अ॒घशग्ं॑सः, यो अन्त्यग्ने॒] 28

यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् ॥ उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या ऽऽत॑नुष्व॒ न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा त-न्ध॑क्ष्यत॒स-न्न शुष्क᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑वि॒द्ध्या-ऽद्ध्य॒स्मदा॒विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ स ते॑ [स ते᳚, जा॒ना॒ति॒ सु॒म॒तिं] 29

जानाति सुम॒तिं-यँ॑विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भि द्यौ᳚त् ॥ सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भगः॑ सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒ सा-ऽस॑दि॒ष्टिः ॥ अर्चा॑मि ते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वा ता॑ जरता- [वा॒ वा ता॑ जरताम्, इ॒यङ्गीः] 30

मि॒यङ्गीः । स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जयेमा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒रनु॒ द्यून् ॥ इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒ दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ंस॒मनु॒ द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स-स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ॥ यस्त्वा॒-स्वश्वः॑ सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता-भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्यमा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ म॒हो रु॑जामि - [ ] 31

ब॒न्धुता॒ वचो॑भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द-न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः ॥ अस्व॑प्नज स्त॒रण॑य-स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒द्ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्या-ऽग्ने॒ तव॑नः पान्त्वमूर ॥ ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒तादर॑क्षन्न् । र॒रक्ष॒तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ ना ह॑ [ना ह॑, दे॒भुः॒] 32

देभुः ॥ त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒-स्तव॒ प्रणी᳚त्यश्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भा शग्ंसा॑ सूदय सत्यताते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्यह्रयाण ॥ अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् ॥ र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒-मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒-स्समि॑द्ध॒स्सनो॒ दिवा॒ [दिवा᳚, सरि॒षः पा॑तु॒ नक्तं᳚] 33

सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि-रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वी-र्मा॒या-स्स॑हते-दु॒रेवा॒-श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ॥ उ॒त स्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒वा उ॑ । मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ न व॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 34 ॥

(अ॒घशग्ं॑सः॒-स ते॑-जरताग्ं-रुजामि-ह॒ -दिवै - क॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 14)

(आप॑ उन्द॒, न्त्वाकू᳚त्यै॒, दैवी॑, मि॒यन्ते॒, वस्व्य॑स्य॒ग्ं॒ शुना॑ ते॒, सोम॑न्त॒, उदायु॑षा॒, प्र च्य॑वस्वा॒, ऽग्ने रा॑ति॒थ्य, -म॒ग्ं॒शुरग्ं॑ शु, र्वि॒त्ताय॑नी मे-ऽसि, यु॒ञ्चते॑, कृणु॒ष्व पाज॒, श्चतु॑र्दश ।)

(आपो॒-वस्व्य॑सि॒ या तवे॒-यङ्गी-श्चतु॑स्त्रिग्ंशत् ।)

(आप॑ उन्द॒न्, त्वदे॑वीः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥