1.2 - Apa Undantu Jivase - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ କ୍ରଯଃ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଆପ॑ ଉନ୍ଦନ୍ତୁ ଜୀ॒ଵସେ॑ ଦୀର୍ଘାଯୁ॒ତ୍ଵାଯ॒ ଵର୍ଚ॑ସ॒ ଓଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ-ର୍ଦେଵ॒ଶ୍ରୂରେ॒ତାନି॒ ପ୍ର ଵ॑ପେ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯୁତ୍ତ॑ରାଣ୍ଯଶୀ॒ଯାପୋ॑ ଅ॒ସ୍ମା-ନ୍ମା॒ତରଃ॑ ଶୁନ୍ଧନ୍ତୁ ଘୃ॒ତେନ॑ ନୋ ଘୃତ॒ପୁଵଃ॑ ପୁନନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମ॒ସ୍ମ-ତ୍ପ୍ର ଵ॑ହନ୍ତୁ ରି॒ପ୍ରମୁଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶୁଚି॒ରା ପୂ॒ତ ଏ॑ମି॒ ସୋମ॑ସ୍ଯ ତ॒ନୂର॑ସି ତ॒ନୁଵ॑-ମ୍ମେ ପାହି ମହୀ॒ନା-ମ୍ପଯୋ॑-ଽସି ଵର୍ଚୋ॒ଧା ଅ॑ସି॒ ଵର୍ଚୋ॒- [ଵର୍ଚଃ॑, ମଯି॑ ଧେହି ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑] 1

ମଯି॑ ଧେହି ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ କ॒ନୀନି॑କା-ଽସି ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ପା ଅ॑ସି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଚି॒ତ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଵା॒କ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ତେ ପଵିତ୍ରପତେ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଯସ୍ମୈ॒ କ-ମ୍ପୁ॒ନେ ତଚ୍ଛ॑କେଯ॒ମା ଵୋ॑ ଦେଵାସ ଈମହେ॒ ସତ୍ଯ॑ଧର୍ମାଣୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ଯଦ୍ଵୋ॑ ଦେଵାସ ଆଗୁ॒ରେ ଯଜ୍ଞି॑ଯାସୋ॒ ହଵା॑ମହ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥିଵୀ॒ ଆପ॑ ଓଷଧୀ॒ ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷାଣା॒-ମଧି॑ପତିରସୀ॒ହ ମା॒ ସନ୍ତ॑-ମ୍ପାହି ॥ 2 ॥

(ଵର୍ଚ॑ - ଓଷଧୀ- ର॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑ ) (ଅ. 1)

ଆକୂ᳚ତ୍ଯୈ ପ୍ର॒ଯୁଜେ॒-ଽଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମେ॒ଧାଯୈ॒ ମନ॑ସେ॒ ଽଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦୀ॒କ୍ଷାଯୈ॒ ତପ॑ସେ॒-ଽଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ପୂ॒ଷ୍ଣେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା-ଽଽପୋ॑ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ନୋ ହ॒ଵିଷା॑ ଵୃଧାତୁ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ନେ॒ତୁର୍ମର୍ତୋ॑ ଵୃଣୀତ ସ॒ଖ୍ଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ରା॒ଯ ଇ॑ଷୁଦ୍ଧ୍ଯସି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନଂ-ଵୃଁ॑ଣୀତ ପୁ॒ଷ୍ଯସେ॒ ସ୍ଵାହ॑ର୍ଖ୍ସା॒ମଯୋ॒-ଶ୍ଶିଲ୍ପେ᳚ ସ୍ଥ॒ସ୍ତେ ଵା॒ମା ର॑ଭେ॒ ତେ ମା॑- [ତେ ମା᳚, ପା॒ତ॒ମା-ଽସ୍ଯ] 3

ପାତ॒ମା-ଽସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯୋ॒ଦୃଚ॑ ଇ॒ମା-ନ୍ଧିଯ॒ଗ୍ଂ॒ ଶିକ୍ଷ॑ମାଣସ୍ଯ ଦେଵ॒ କ୍ରତୁ॒-ନ୍ଦକ୍ଷଂ॑-ଵଁରୁଣ॒ ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାଧି॒ ଯଯା-ଽତି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଦୁରି॒ତା ତରେ॑ମ ସୁ॒ତର୍ମା॑ଣ॒ମଧି॒ ନାଵଗ୍ଂ॑ ରୁହେ॒ମୋର୍ଗ॑ସ୍ଯାଙ୍ଗିର॒ସ୍ଯୂର୍ଣ॑ମ୍ରଦା॒ ଊର୍ଜ॑-ମ୍ମେ ଯଚ୍ଛ ପା॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒-ର୍ଵିଷ୍ଣୋ॒-ଶ୍ଶର୍ମା॑ସି॒ ଶର୍ମ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଶର୍ମ॑ ମେ ଯଚ୍ଛ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ମ୍ମା-ଽତୀକା॒ଶା-ତ୍ପା॒ହୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ରସି॒- [ଯୋନି॑ରସି, ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ] 4

ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ କୃ॒ଷ୍ଯୈ ତ୍ଵା॑ ସୁସ॒ସ୍ଯାଯୈ॑ ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ଯ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ-ସ୍ସୂପ॒ସ୍ଥା ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ରୂ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ମା॑ ପା॒ହ୍ଯୋଦୃଚ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମନ॑ସା॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହୋ॒ରୋ-ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵାଁତା॒ଦା ର॑ଭେ ॥ 5 ॥

( ମା॒ - ଯୋନି॑ରସି - ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 2)

ଦୈଵୀ॒-ନ୍ଧିଯ॑-ମ୍ମନାମହେ ସୁମୃଡୀ॒କା-ମ॒ଭିଷ୍ଟ॑ଯେ ଵର୍ଚୋ॒ଧାଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞଵା॑ହସଗ୍ଂ ସୁପା॒ରା ନୋ॑ ଅସ॒-ଦ୍ଵଶେ᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ମନୋ॑ଜାତା ମନୋ॒ଯୁଜଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷା॒ ଦକ୍ଷ॑ପିତାର॒ସ୍ତେ ନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା-ଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୁ ଜା॑ଗୃହି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ ମ॑ନ୍ଦିଷୀମହି ଗୋପା॒ଯ ନଃ॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ପ୍ର॒ବୁଧେ॑ ନଃ॒ ପୁନ॑ର୍ଦଦଃ । ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଵ୍ରତ॒ପା ଅ॑ସି ଦେ॒ଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେ॒ଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ- [ତ୍ଵମ୍, ଯ॒ଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ॑ ।] 6

ଯ॒ଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ॑ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ମାମା-ଽଵ॑ଵୃତ୍ର-ନ୍ପୂ॒ଷା ସ॒ନ୍ଯା ସୋମୋ॒ ରାଧ॑ସା ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଵସୋ᳚ର୍ଵସୁ॒ଦାଵା॒ ରାସ୍ଵେଯ॑-ଥ୍ସୋ॒ମା ଽଽଭୂଯୋ॑ ଭର॒ ମା ପୃ॒ଣ-ନ୍ପୂ॒ର୍ତ୍ଯା ଵି ରା॑ଧି॒ ମା-ଽହମାଯୁ॑ଷା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ॒ ଵସ୍ତ୍ର॑ମସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵୋ॒ସ୍ରା-ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ॒ ହଯୋ॑-ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ॒- [ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ, ଛାଗୋ॑-ଽସି॒ ମମ॒] 7

ଛାଗୋ॑-ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ ମେ॒ଷୋ॑-ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ ଵା॒ଯଵେ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵରୁ॑ଣାଯ ତ୍ଵା॒ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଦେଵୀ॑ରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପା॒ଦ୍ଯ ଊ॒ର୍ମିର୍-ହ॑ଵି॒ଷ୍ଯ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵା᳚-ନ୍ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମ॒ସ୍ତଂ-ଵୋଁ॒ ମା-ଽଵ॑ କ୍ରମିଷ॒ମଚ୍ଛି॑ନ୍ନ॒-ନ୍ତନ୍ତୁ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅନୁ॑ ଗେଷ-ମ୍ଭ॒ଦ୍ରାଦ॒ଭି ଶ୍ରେଯଃ॒ ପ୍ରେହି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ପୁରଏ॒ତା ତେ॑ ଅ॒ସ୍ତ୍ଵଥେ॒ମଵ॑ ସ୍ଯ॒ ଵର॒ ଆ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଆ॒ରେ ଶତ୍ରୂ᳚ନ୍ କୃଣୁହି॒ ସର୍ଵ॑ଵୀର॒ ଏଦମ॑ଗନ୍ମ ଦେଵ॒ଯଜ॑ନ-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଯଦଜୁ॑ଷନ୍ତ॒ ପୂର୍ଵ॑ ଋଖ୍ସା॒ମାଭ୍ଯାଂ॒-ଯଁଜୁ॑ଷା ସ॒ନ୍ତର॑ନ୍ତୋ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦେମ ॥ 8 ॥

( ଆ ତ୍ଵଗ୍ଂ-ହଯୋ॑-ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ଯ ଭଵ-ସ୍ଯ॒-ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 3)

ଇ॒ଯ-ନ୍ତେ॑ ଶୁକ୍ର ତ॒ନୂରି॒ଦଂ-ଵଁର୍ଚ॒ସ୍ତଯା॒ ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ ଭ୍ରାଜ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ଜୂର॑ସି ଧୃ॒ତା ମନ॑ସା॒ ଜୁଷ୍ଟା॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ସ॒ତ୍ଯସ॑ଵସଃ ପ୍ରସ॒ଵେ ଵା॒ଚୋ ଯ॒ନ୍ତ୍ରମ॑ଶୀଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଶୁ॒କ୍ରମ॑ସ୍ଯ॒ମୃତ॑ମସି ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵି-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରା -ଽରୁ॑ହମ॒ଗ୍ନେ ର॒କ୍ଷ୍ଣଃ କ॒ନୀନି॑କାଂ॒-ଯଁଦେତ॑ଶେଭି॒ରୀଯ॑ସେ॒ ଭ୍ରାଜ॑ମାନୋ ଵିପ॒ଶ୍ଚିତା॒ ଚିଦ॑ସି ମ॒ନା-ଽସି॒ ଧୀର॑ସି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା- [ଦକ୍ଷି॑ଣା, ଅ॒ସି॒ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑-ଽସି] 9

-ଽସି ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑-ଽସି କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯା॒ ଽସ୍ଯଦି॑ତି-ରସ୍ଯୁଭ॒ଯତ॑॑ଶ୍ଶୀର୍ଷ୍ଣୀ॒ ସା ନ॒-ସ୍ସୁପ୍ରା॑ଚୀ॒ ସୁପ୍ର॑ତୀଚୀ॒ ସ-ମ୍ଭ॑ଵ ମି॒ତ୍ରସ୍ତ୍ଵା॑ ପ॒ଦି ବ॑ଦ୍ଧ୍ନାତୁ ପୂ॒ଷା-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॑ନଃ ପା॒ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରା॒ଯା-ଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷା॒ଯାନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ମ॑ନ୍ଯତା॒ମନୁ॑ ପି॒ତା-ଽନୁ॒ ଭ୍ରାତା॒ ସଗ॒ର୍ଭ୍ଯୋ-ଽନୁ॒ ସଖା॒ ସଯୂ᳚ଥ୍ଯ॒-ସ୍ସା ଦେ॑ଵି ଦେ॒ଵମଚ୍ଛେ॒ହୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ସୋମଗ୍ଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ତ୍ଵା ଽଽଵ॑ର୍ତଯତୁ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ପ॒ଥା ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ସୋମ॑ସଖା॒ ପୁନ॒ରେହି॑ ସ॒ହ ର॒ଯ୍ଯା ॥ 10 ॥

( ଦକ୍ଷି॑ଣା॒-ସୋମ॑ସଖା॒, ପଞ୍ଚ॑ ଚ ) (ଅ. 4)

ଵସ୍ଵ୍ଯ॑ସି ରୁ॒ଦ୍ରା-ଽସ୍ଯଦି॑ତି-ରସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯା-ଽସି॑ ଶୁ॒କ୍ରା-ଽସି॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା-ଽସି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ମ୍ନେ ର॑ଣ୍ଵତୁ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵସୁ॑ଭି॒ରା ଚି॑କେତୁ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ ମୂ॒ର୍ଧନ୍ନା ଜି॑ଘର୍ମି ଦେଵ॒ଯଜ॑ନ॒ ଇଡା॑ଯାଃ ପ॒ଦେ ଘୃ॒ତଵ॑ତି॒ ସ୍ଵାହା॒ ପରି॑ଲିଖିତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରି॑ଲିଖିତା॒ ଅରା॑ତଯ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷ॑ସୋ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃନ୍ତାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମ॑ସ୍ଯ ଗ୍ରୀ॒ଵା [ଗ୍ରୀ॒ଵାଃ, ଅପି॑ କୃନ୍ତାମ୍ଯ॒ସ୍ମେ] 11

ଅପି॑ କୃନ୍ତାମ୍ଯ॒ସ୍ମେ ରାଯ॒ସ୍ତ୍ଵେ ରାଯ॒ସ୍ତୋତେ॒ ରାଯ॒-ସ୍ସ-ନ୍ଦେ॑ଵି ଦେ॒ଵ୍ଯୋର୍ଵଶ୍ଯା॑ ପଶ୍ଯସ୍ଵ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୀ॑ମତୀ ତେ ସପେଯ ସୁ॒ରେତା॒ ରେତୋ॒ ଦଧା॑ନା ଵୀ॒ରଂ-ଵିଁ॑ଦେଯ॒ ତଵ॑ ସ॒ନ୍ଦୃଶି॒ ମା-ଽହଗ୍ଂରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ଵି ଯୋ॑ଷମ୍ ॥ 12 ॥

( ଅ॒ସ୍ଯ॒ ଗ୍ରୀ॒ଵା-ଏକା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 5)

ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁନା॑ ତେ ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁଃ ପୃ॑ଚ୍ଯତା॒-ମ୍ପରୁ॑ଷା॒ ପରୁ॑-ର୍ଗ॒ନ୍ଧସ୍ତେ॒ କାମ॑ମଵତୁ॒ ମଦା॑ଯ॒ ରସୋ॒ ଅଚ୍ଯୁ॑ତୋ॒ ଽମାତ୍ଯୋ॑-ଽସି ଶୁ॒କ୍ରସ୍ତେ॒ ଗ୍ରହୋ॒-ଽଭି ତ୍ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑ମୂ॒ଣ୍ଯୋଃ᳚ କ॒ଵିକ୍ର॑ତୁ॒ମର୍ଚା॑ମି ସ॒ତ୍ଯସ॑ଵସଗ୍ଂ ରତ୍ନ॒ଧାମ॒ଭି ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ମ॒ତିମୂ॒ର୍ଧ୍ଵା ଯସ୍ଯା॒ମତି॒ର୍ଭା ଅଦି॑ଦ୍ଯୁତ॒-ଥ୍ସଵୀ॑ମନି॒ ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିରମିମୀତ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ କୃ॒ପା ସୁଵଃ॑ । ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ଵ୍ଯା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵମନୁ॒ ପ୍ରାଣି॑ହି ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵାମନୁ॒ ପ୍ରାଣ॑ନ୍ତୁ ॥ 13 ॥

(ଅନୁ॑-ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 6)

ସୋମ॑-ନ୍ତେ କ୍ରୀଣା॒ମ୍ଯୂର୍ଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ପଯ॑ସ୍ଵନ୍ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯା॑ଵନ୍ତମଭି-ମାତି॒ଷାହଗ୍ଂ॑ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ କ୍ରୀଣାମି ଚ॒ନ୍ଦ୍ର-ଞ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରେଣା॒ମୃତ॑ମ॒ମୃତେ॑ନ ସ॒ମ୍ଯତ୍ତେ॒ ଗୋର॒ସ୍ମେ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରାଣି॒ ତପ॑ସସ୍ତ॒ନୂର॑ସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ର୍ଵର୍ଣ॒ସ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ସହସ୍ରପୋ॒ଷ-ମ୍ପୁଷ୍ଯ॑ନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚର॒ମେଣ॑ ପ॒ଶୁନା᳚ କ୍ରୀଣାମ୍ଯ॒ସ୍ମେ ତେ॒ ବନ୍ଧୁ॒ର୍ମଯି॑ ତେ॒ ରାଯଃ॑ ଶ୍ରଯନ୍ତାମ॒ସ୍ମେ ଜ୍ଯୋତିଃ॑ ସୋମଵିକ୍ର॒ଯିଣି॒ ତମୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ନ॒ ଏହି॒ ସୁମି॑ତ୍ରଧା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯୋ॒ରୁ ମା ଵି॑ଶ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମୁ॒ଶନ୍ନୁ॒ଶନ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯୋ॒ନ-ସ୍ସ୍ଯୋ॒ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାନ॒ ଭ୍ରାଜାଙ୍ଘା॑ରେ॒ ବମ୍ଭା॑ରେ॒ ହସ୍ତ॒ ସୁହ॑ସ୍ତ॒ କୃଶା॑ନଵେ॒ତେ ଵଃ॑ ସୋମ॒ କ୍ରଯ॑ଣା॒ସ୍ତା-ନ୍ର॑କ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମ୍ମା ଵୋ॑ ଦଭନ୍ନ୍ ॥ 14 ॥

(ଉ॒ରୁଂ-ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)

ଉଦାଯୁ॑ଷା ସ୍ଵା॒ଯୁଷୋଦୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସେ॒ନୋ-ତ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମେ॒ଣୋଦ॑ସ୍ଥାମ॒ମୃତା॒ଗ୍ଂ॒ ଅନୁ॑ । ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॒ହ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦୋ॒-ଽସ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦ॒ ଆ ସୀ॒ଦାସ୍ତ॑ଭ୍ନା॒-ଦ୍ଦ୍ଯାମୃ॑ଷ॒ଭୋ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମମି॑ମୀତ ଵରି॒ମାଣ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଆ-ଽସୀ॑ଦ॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ସ॒ମ୍ରା-ଡ୍ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵ୍ର॒ତାନି॒ ଵନେ॑ଷୁ॒ ଵ୍ଯ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ତତାନ॒ ଵାଜ॒ମର୍ଵ॑ଥ୍ସୁ॒ ପଯୋ॑ ଅଘ୍ନି॒ଯାସୁ॑ ହୃ॒ଥ୍ସୁ- [ ] ॥ 15 ॥

କ୍ରତୁଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣୋ ଵି॒କ୍ଷ୍ଵ॑ଗ୍ନି-ନ୍ଦି॒ଵି ସୂର୍ଯ॑ମଦଧା॒-ଥ୍ସୋମ॒ମଦ୍ରା॒ଵୁଦୁ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସ-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହନ୍ତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଉସ୍ରା॒ଵେତ॑-ନ୍ଧୂର୍ଷାହାଵନ॒ଶ୍ରୂ ଅଵୀ॑ରହଣୌ ବ୍ରହ୍ମ॒ଚୋଦ॑ନୌ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ସ୍କମ୍ଭ॑ନମସି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭ॒ସର୍ଜ॑ନମସି॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ସ୍ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଃ॑ ॥ 16 ॥

( ହୃ॒ଥ୍ସୁ-ପଞ୍ଚ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 8)

ପ୍ର ଚ୍ଯ॑ଵସ୍ଵ ଭୁଵସ୍ପତେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯ॒ଭି ଧାମା॑ନି॒ ମା ତ୍ଵା॑ ପରିପ॒ରୀ ଵି॑ଦ॒ନ୍ମା ତ୍ଵା॑ ପରିପ॒ନ୍ଥିନୋ॑ ଵିଦ॒ନ୍ମା ତ୍ଵା॒ ଵୃକା॑ ଅଘା॒ଯଵୋ॒ ମା ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୁ॒ରା ଦ॑ଘଚ୍ଛ୍ଯେ॒ନୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ ପତ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ନୋ ଗୃ॒ହେ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍॑ସ୍କୃ॒ତଂ-ଯଁଜ॑ମାନସ୍ଯ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯଯ॑ନ୍ଯ॒ସ୍ଯପି॒ ପନ୍ଥା॑ମଗସ୍ମହି ସ୍ଵସ୍ତି॒ଗା-ମ॑ନେ॒ହସଂ॒-ଯେଁନ॒ ଵିଶ୍ଵାଃ॒ ପରି॒ ଦ୍ଵିଷୋ॑ ଵୃ॒ଣକ୍ତି॑ ଵି॒ନ୍ଦତେ॒ ଵସୁ॒ ନମୋ॑ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ମ॒ହୋ ଦେ॒ଵାଯ॒ ତଦୃ॒ତଗ୍ଂ ସ॑ପର୍ଯତ ଦୂରେ॒ଦୃଶେ॑ ଦେ॒ଵଜା॑ତାଯ କେ॒ତଵେ॑ ଦି॒ଵସ୍ପୁ॒ତ୍ରାଯ॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ ଶଗ୍ଂସତ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ସ୍କମ୍ଭ॑ନମସି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭ॒ସର୍ଜ॑ନ-ମ॒ସ୍ଯୁନ୍ମୁ॑କ୍ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଃ॑ ॥ 17 ॥

( ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒-ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 9)

ଅ॒ଗ୍ନେ-ରା॑ତି॒ଥ୍ଯମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୋମ॑ସ୍ଯା-ଽଽତି॒ଥ୍ଯମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ତ୍ଵା-ଽତି॑ଥେରାତି॒ଥ୍ଯମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା ରାଯସ୍ପୋଷ॒ଦାଵ୍ନ୍ନେ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା ଶ୍ଯେ॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ସୋମ॒ଭୃତେ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା॒ ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ନ୍ତି॒ ତା ତେ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ପରି॒ଭୂର॑ସ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ॑ଯ॒ସ୍ଫାନଃ॑ ପ୍ର॒ତର॑ଣ-ସ୍ସୁ॒ଵୀରୋ-ଽଵୀ॑ରହା॒ ପ୍ରଚ॑ରା ସୋମ॒ ଦୁର୍ଯା॒ନଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦୋ॒-ଽସ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦ॒ ଆ- [ସଦ॒ ଆ, ସୀ॒ଦ॒ ଵରୁ॑ଣୋ-ଽସି] ॥ 18 ॥

ସୀ॑ଦ॒ ଵରୁ॑ଣୋ-ଽସି ଧୃ॒ତଵ୍ର॑ତୋ ଵାରୁ॒ଣମ॑ସି ଶଂ॒ଯୋଁ-ର୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ସ॒ଖ୍ଯାନ୍ମା ଦେ॒ଵାନା॑-ମ॒ପସ॑-ଶ୍ଛିଥ୍ସ୍ମ॒ହ୍ଯାପ॑ତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ପରି॑ପତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ତନୂ॒ନପ୍ତ୍ରେ᳚ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ଶାକ୍ଵ॒ରାଯ॑ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ଶକ୍ମ॒ନ୍ନୋଜି॑ଷ୍ଠାଯ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯ-ନା॑ଧୃଷ୍ଟମସ୍ଯ-ନାଧୃ॒ଷ୍ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମୋଜୋ॑- ଽଭିଷସ୍ତି॒ପା ଅ॑ନଭିଶସ୍ତେ॒-ଽନ୍ଯମନୁ॑ ମେ ଦୀ॒କ୍ଷା-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷାପ॑ତି-ର୍ମନ୍ଯତା॒ମନୁ॒ ତପ॒ସ୍ତପ॑ସ୍ପତି॒ରଞ୍ଜ॑ସା ସ॒ତ୍ଯମୁପ॑ ଗେଷଗ୍ଂ ସୁଵି॒ତେ ମା॑ ଧାଃ ॥ 19 ॥

( ଆ-ମୈ-କ॑-ଞ୍ଚ ) (ଅ. 10)

ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁରଗ୍ଂ॑ଶୁସ୍ତେ ଦେଵ ସୋ॒ମା-ଽଽପ୍ଯା॑ଯତା॒-ମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯୈକଧନ॒ଵିଦ॒ ଆ ତୁଭ୍ଯ॒ମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପ୍ଯାଯତା॒ମା ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପ୍ଯାଯ॒ସ୍ଵା-ଽଽପ୍ଯା॑ଯଯ॒ ସଖୀ᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ନ୍ଯା ମେ॒ଧଯା᳚ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ତେ॑ ଦେଵ ସୋମ ସୁ॒ତ୍ଯାମ॑ଶୀ॒ଯେଷ୍ଟା॒ ରାଯଃ॒ ପ୍ରେଷେ ଭଗା॑ଯ॒ର୍ତମୃ॑ତଵା॒ଦିଭ୍ଯୋ॒ ନମୋ॑ ଦି॒ଵେ ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁ॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁ॒ତପ॑ତିରସି॒ ଯା ମମ॑ ତ॒ନୂରେ॒ଷା ସା ତ୍ଵଯି॒ [ତ୍ଵଯି॑, ଯା ତଵ॑] ॥ 20 ॥

ଯା ତଵ॑ ତ॒ନୂରି॒ଯଗ୍ଂ ସା ମଯି॑ ସ॒ହ ନୌ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତିନୋ᳚-ର୍ଵ୍ର॒ତାନି॒ ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ରୁଦ୍ରି॑ଯା ତ॒ନୂସ୍ତଯା॑ ନଃ ପାହି॒ ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ-ଽଯାଶ॒ଯା ର॑ଜାଶ॒ଯା ହ॑ରାଶ॒ଯା ତ॒ନୂର୍ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠା ଗହ୍ଵରେ॒ଷ୍ଠୋ-ଽଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 21 ॥

( ତ୍ଵଯି॑-ଚତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 11)

ଵି॒ତ୍ତାଯ॑ନୀ ମେ-ଽସି ତି॒କ୍ତାଯ॑ନୀ ମେ॒-ଽସ୍ଯଵ॑ତାନ୍ମା ନାଥି॒ତମଵ॑ତାନ୍ମା ଵ୍ଯଥି॒ତଂ-ଵିଁ॒ଦେର॒ଗ୍ନିର୍ନଭୋ॒ ନାମାଗ୍ନେ॑ ଅଙ୍ଗିରୋ॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯା-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମସ୍ଯାଯୁ॑ଷା॒ ନାମ୍ନେହି॒ ଯତ୍ତେ-ଽନା॑ଧୃଷ୍ଟ॒-ନ୍ନାମ॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒-ନ୍ତେନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଦ॒ଧେ-ଽଗ୍ନେ॑ ଅଙ୍ଗିରୋ॒ ଯୋ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ସ୍ଯା-ନ୍ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯା-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ମସ୍ଯାଯୁ॑ଷା॒ ନାମ୍ନେହି॒ ଯତ୍ତେ-ଽନା॑ଧୃଷ୍ଟ॒-ନ୍ନାମ॑- [ ] 22

ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒-ନ୍ତେନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଦ॑ଧେ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀର॑ସି ମହି॒ଷୀର॑ସ୍ଯୁ॒ରୁ ପ୍ର॑ଥସ୍ଵୋ॒ରୁ ତେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଃ ପ୍ରଥତା-ନ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ଶୁନ୍ଧସ୍ଵ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ଶୁମ୍ଭସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରଘୋ॒ଷସ୍ତ୍ଵା॒ ଵସୁ॑ଭିଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପାତୁ॒ ମନୋ॑ଜଵାସ୍ତ୍ଵା ପି॒ତୃଭି॑-ର୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପା॑ତୁ॒ ପ୍ରଚେ॑ତାସ୍ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରୈଃ ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପା॑ତୁ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ତ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯୈରୁ॑ତ୍ତର॒ତଃ ପା॑ତୁ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀର॑ସି ସପତ୍ନସା॒ହୀ ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀର॑ସି ସୁପ୍ରଜା॒ଵନି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀ- [ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀଃ, ଅ॒ସି॒ ରା॒ଯ॒ସ୍ପୋ॒ଷ॒ଵନି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑] 23

ର॑ସି ରାଯସ୍ପୋଷ॒ଵନି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀର॑ସ୍ଯାଦିତ୍ଯ॒ଵନି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହୀର॒ସ୍ଯା ଵ॑ହ ଦେ॒ଵାନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ତେ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଭୂ॒ତେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ରସି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ଧ୍ରୁଵ॒କ୍ଷିଦ॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାଚ୍ଯୁତ॒କ୍ଷିଦ॑ସି॒ ଦିଵ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହା॒ଗ୍ନେ-ର୍ଭସ୍ମା᳚ସ୍ଯ॒ଗ୍ନେଃ ପୁରୀ॑ଷମସି ॥ 24 ॥

(ନାମ॑-ସୁପ୍ରଜା॒ଵନି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍ଂ॒ସୀଃ; ପଞ୍ଚ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 12)

ଯୁ॒ଞ୍ଜତେ॒ ମନ॑ ଉ॒ତ ଯୁ॑ଞ୍ଜତେ॒ ଧିଯୋ॒ ଵିପ୍ରା॒ ଵିପ୍ର॑ସ୍ଯ ବୃହ॒ତୋ ଵି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ । ଵି ହୋତ୍ରା॑ ଦଧେ ଵଯୁନା॒ଵିଦେକ॒ ଇନ୍ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପରି॑ଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ସୁ॒ଵାଗ୍ଦେ॑ଵ॒ ଦୁର୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଆ ଵ॑ଦ ଦେଵ॒ଶ୍ରୁତୌ॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵା ଘୋ॑ଷେଥା॒ମା ନୋ॑ ଵୀ॒ରୋ ଜା॑ଯତା-ଙ୍କର୍ମ॒ଣ୍ଯୋ॑ ଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେ॑-ଽନୁ॒ ଜୀଵା॑ମ॒ ଯୋ ବ॑ହୂ॒ନାମସ॑ଦ୍ଵ॒ଶୀ ॥ ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନି ଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ ॥ ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ [ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ, ପା॒ଗ୍ଂ॒ସୁ॒ର] 25

ପାଗ୍ଂସୁ॒ର ଇରା॑ଵତୀ ଧେନୁ॒ମତୀ॒ ହି ଭୂ॒ତଗ୍ଂ ସୂ॑ଯଵ॒ସିନୀ॒ ମନ॑ଵେ ଯଶ॒ସ୍ଯେ᳚ । ଵ୍ଯ॑ସ୍କଭ୍ନା॒-ଦ୍ରୋଦ॑ସୀ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ରେ॒ତେ ଦା॒ଧାର॑ ପୃଥି॒ଵୀମ॒ଭିତୋ॑ ମ॒ଯୂଖୈଃ᳚ ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ ପ୍ରେତ॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ଙ୍କ॒ଲ୍ପଯ॑ନ୍ତୀ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତ॒-ମ୍ମା ଜୀ᳚ହ୍ଵରତ॒ମତ୍ର॑ ରମେଥାଂ॒-ଵଁର୍ଷ୍ମ॑-ନ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଦି॒ଵୋ ଵା॑ ଵିଷ୍ଣଵୁ॒ତ ଵା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ମ॒ହୋ ଵା॑ ଵିଷ୍ଣଵୁ॒ତ ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒ଦ୍ଧସ୍ତୌ॑ ପୃଣସ୍ଵ ବ॒ହୁଭି॑-ର୍ଵସ॒ଵ୍ଯୈ॑ରା ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛ॒ [ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛ, ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ଦୋତ] 26

ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ଦୋତ ସ॒ଵ୍ଯାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୋ॒ର୍ନୁକଂ॑-ଵୀଁ॒ର୍ଯା॑ଣି॒ ପ୍ର ଵୋ॑ଚଂ॒-ଯଃ ଁପାର୍ଥି॑ଵାନି ଵିମ॒ମେ ରଜାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଯୋ ଅସ୍କ॑ଭାଯ॒ଦୁତ୍ତ॑ରଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥଂ॑-ଵିଁଚକ୍ରମା॒ଣ ସ୍ତ୍ରେ॒ଧୋରୁ॑ଗା॒ଯୋ ଵିଷ୍ଣୋ॑ ର॒ରାଟ॑ମସି॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣୋ॒-ଶ୍ଶ୍ଞପ୍ତ୍ରେ᳚ ସ୍ଥୋ॒ ଵିଷ୍ଣୋ॒-ସ୍ସ୍ଯୂର॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣୋ᳚-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା ॥ 27 ॥

( ଅ॒ସ୍ଯ॒-ଯ॒ଚ୍ଛୈକା॒ନ୍ନ ଚ॑ତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 13)

କୃ॒ଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜଃ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ନ୍ନ ପୃ॒ଥ୍ଵୀଂ-ଯାଁ॒ହି ରାଜେ॒ଵାମ॑ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ଇଭେ॑ନ । ତୃ॒ଷ୍ଵୀମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ-ଦ୍ରୂଣା॒ନୋ-ଽସ୍ତା॑-ଽସି॒ ଵିଦ୍ଧ୍ଯ॑ ର॒କ୍ଷସ॒ ସ୍ତପି॑ଷ୍ଠୈଃ ॥ ତଵ॑ ଭ୍ର॒ମାସ॑ ଆଶୁ॒ଯା ପ॑ନ୍ତ॒ତ୍ଯନୁ॑ ସ୍ପୃଶ-ଧୃଷ॒ତା ଶୋଶୁ॑ଚାନଃ । ତପୂଗ୍॑ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଜୁ॒ହ୍ଵା॑ ପତ॒ଙ୍ଗାନସ॑ନ୍ଦିତୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒ ଵିଷ୍ଵ॑ଗୁ॒ଲ୍କାଃ ॥ ପ୍ରତି॒ସ୍ପଶୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒-ତୂର୍ଣି॑ତମୋ॒ ଭଵା॑ ପା॒ଯୁର୍ଵି॒ଶୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଅଦ॑ବ୍ଧଃ । ଯୋ ନୋ॑ ଦୂ॒ରେ ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସୋ॒ [ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସଃ, ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ॒] 28

ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ॒ ମାକି॑ଷ୍ଟେ॒ ଵ୍ଯଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷୀତ୍ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ॒ ପ୍ରତ୍ଯା ଽଽତ॑ନୁଷ୍ଵ॒ ନ୍ଯ॑ମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଓଷତା-ତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ॒ ଅରା॑ତିଗ୍ଂ ସମିଧାନ ଚ॒କ୍ରେ ନୀ॒ଚା ତ-ନ୍ଧ॑କ୍ଷ୍ଯତ॒ସ-ନ୍ନ ଶୁଷ୍କ᳚ମ୍ ॥ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଭ॑ଵ॒ ପ୍ରତି॑ଵି॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ଽଦ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମଦା॒ଵିଷ୍କୃ॑ଣୁଷ୍ଵ॒ ଦୈଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵ॑ସ୍ଥି॒ରା ତ॑ନୁହି ଯାତୁ॒ଜୂନା᳚-ଞ୍ଜା॒ମିମଜା॑ମିଂ॒ ପ୍ରମୃ॑ଣୀହି॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ॥ ସ ତେ॑ [ସ ତେ᳚, ଜା॒ନା॒ତି॒ ସୁ॒ମ॒ତିଂ] 29

ଜାନାତି ସୁମ॒ତିଂ-ଯଁ॑ଵିଷ୍ଠ॒ଯ ଈଵ॑ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଗା॒ତୁମୈର॑ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॑ନି ରା॒ଯୋ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନାନ୍ଯ॒ର୍ଯୋ ଵିଦୁରୋ॑ ଅ॒ଭି ଦ୍ଯୌ᳚ତ୍ ॥ ସେଦ॑ଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁ॒ଭଗଃ॑ ସୁ॒ଦାନୁ॒-ର୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ନିତ୍ଯେ॑ନ ହ॒ଵିଷା॒ଯ ଉ॒କ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀ॑ଷତି॒ ସ୍ଵ ଆଯୁ॑ଷି ଦୁରୋ॒ଣେ ଵିଶ୍ଵେଦ॑ସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॒ ସା-ଽସ॑ଦି॒ଷ୍ଟିଃ ॥ ଅର୍ଚା॑ମି ତେ ସୁମ॒ତି-ଙ୍ଘୋଷ୍ଯ॒ର୍ଵାଖ୍-ସନ୍ତେ॑ ଵା॒ ଵା ତା॑ ଜରତା- [ଵା॒ ଵା ତା॑ ଜରତାମ୍, ଇ॒ଯଙ୍ଗୀଃ] 30

ମି॒ଯଙ୍ଗୀଃ । ସ୍ଵଶ୍ଵା᳚ସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ରଥା॑ ମର୍ଜଯେମା॒ସ୍ମେ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ଧାରଯେ॒ରନୁ॒ ଦ୍ଯୂନ୍ ॥ ଇ॒ହ ତ୍ଵା॒ ଭୂର୍ଯା ଚ॑ରେ॒ ଦୁପ॒ତ୍ମ-ନ୍ଦୋଷା॑ଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦି॒ଵାଗ୍ଂସ॒ମନୁ॒ ଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ମନ॑ସ-ସ୍ସପେମା॒ଭି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନା ତ॑ସ୍ଥି॒ଵାଗ୍ଂସୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ॥ ଯସ୍ତ୍ଵା॒-ସ୍ଵଶ୍ଵଃ॑ ସୁହିର॒ଣ୍ଯୋ ଅ॑ଗ୍ନ ଉପ॒ଯାତି॒ ଵସୁ॑ମତା॒ ରଥେ॑ନ । ତସ୍ଯ॑ ତ୍ରା॒ତା-ଭ॑ଵସି॒ ତସ୍ଯ॒ ସଖା॒ ଯସ୍ତ॑ ଆତି॒ଥ୍ଯମା॑ନୁ॒ଷଗ୍ ଜୁଜୋ॑ଷତ୍ ॥ ମ॒ହୋ ରୁ॑ଜାମି - [ ] 31

ବ॒ନ୍ଧୁତା॒ ଵଚୋ॑ଭି॒ସ୍ତନ୍ମା॑ ପି॒ତୁର୍ଗୋତ॑ମା॒ଦ-ନ୍ଵି॑ଯାଯ । ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଵଚ॑ସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି॒ ହୋତ॑ର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ॒ ଦମୂ॑ନାଃ ॥ ଅସ୍ଵ॑ପ୍ନଜ ସ୍ତ॒ରଣ॑ଯ-ସ୍ସୁ॒ଶେଵା॒ ଅତ॑ନ୍ଦ୍ରାସୋ-ଽଵୃ॒କା ଅଶ୍ର॑ମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପା॒ଯଵଃ॑ ସ॒ଦ୍ଧ୍ରିଯ॑ଞ୍ଚୋ ନି॒ଷଦ୍ଯା-ଽଗ୍ନେ॒ ତଵ॑ନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର ॥ ଯେ ପା॒ଯଵୋ॑ ମାମତେ॒ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ନ୍ଧ-ନ୍ଦୁ॑ରି॒ତାଦର॑କ୍ଷନ୍ନ୍ । ର॒ରକ୍ଷ॒ତାନ୍-ଥ୍ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା॒ ଦିଫ୍ସ॑ନ୍ତ॒ ଇଦ୍ରି॒ପଵୋ॒ ନା ହ॑ [ନା ହ॑, ଦେ॒ଭୁଃ॒] 32

ଦେଭୁଃ ॥ ତ୍ଵଯା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଧ॒ନ୍ଯ॑-ସ୍ତ୍ଵୋତା॒-ସ୍ତଵ॒ ପ୍ରଣୀ᳚ତ୍ଯଶ୍ଯାମ॒ ଵାଜାନ୍॑ । ଉ॒ଭା ଶଗ୍ଂସା॑ ସୂଦଯ ସତ୍ଯତାତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁ॒ଯା କୃ॑ଣୁହ୍ଯହ୍ରଯାଣ ॥ ଅ॒ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧା॑ ଵିଧେମ॒ ପ୍ରତି॒ସ୍ତୋମଗ୍ଂ॑ ଶ॒ସ୍ଯମା॑ନ-ଙ୍ଗୃଭାଯ । ଦହା॒ଶସୋ॑ ର॒କ୍ଷସଃ॑ ପା॒ହ୍ଯ॑ସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ରୁ॒ହୋ ନି॒ଦୋ ମି॑ତ୍ରମହୋ ଅଵ॒ଦ୍ଯାତ୍ ॥ ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॑ ଁଵା॒ଜିନ॒ମାଜି॑ଘର୍ମି ମି॒ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥି॑ଷ୍ଠ॒-ମୁପ॑ଯାମି॒ ଶର୍ମ॑ । ଶିଶା॑ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁ॑ଭି॒-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧ॒ସ୍ସନୋ॒ ଦିଵା॒ [ଦିଵା᳚, ସରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତଂ᳚] 33

ସରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ ଵିଜ୍ଯୋତି॑ଷା ବୃହ॒ତା ଭା᳚ତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ରା॒ଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି କୃଣୁତେ ମହି॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେ॑ଵୀ-ର୍ମା॒ଯା-ସ୍ସ॑ହତେ-ଦୁ॒ରେଵା॒-ଶ୍ଶିଶୀ॑ତେ॒ ଶୃଙ୍ଗେ॒ ରକ୍ଷ॑ସେ ଵି॒ନିକ୍ଷେ᳚ ॥ ଉ॒ତ ସ୍ଵା॒ନାସୋ॑ ଦି॒ଵିଷ॑ନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନେ ସ୍ତି॒ଗ୍ମାଯୁ॑ଧା॒ ରକ୍ଷ॑ସେ॒ ହନ୍ତ॒ଵା ଉ॑ । ମଦେ॑ ଚିଦସ୍ଯ॒ ପ୍ରରୁ॑ଜନ୍ତି॒ ଭାମା॒ ନ ଵ॑ରନ୍ତେ ପରି॒ବାଧୋ॒ ଅଦେ॑ଵୀଃ ॥ 34 ॥

(ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସଃ॒-ସ ତେ॑-ଜରତାଗ୍ଂ-ରୁଜାମି-ହ॒ -ଦିଵୈ - କ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 14)

(ଆପ॑ ଉନ୍ଦ॒, ନ୍ତ୍ଵାକୂ᳚ତ୍ଯୈ॒, ଦୈଵୀ॑, ମି॒ଯନ୍ତେ॒, ଵସ୍ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁନା॑ ତେ॒, ସୋମ॑ନ୍ତ॒, ଉଦାଯୁ॑ଷା॒, ପ୍ର ଚ୍ଯ॑ଵସ୍ଵା॒, ଽଗ୍ନେ ରା॑ତି॒ଥ୍ଯ, -ମ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁରଗ୍ଂ॑ ଶୁ, ର୍ଵି॒ତ୍ତାଯ॑ନୀ ମେ-ଽସି, ଯୁ॒ଞ୍ଚତେ॑, କୃଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜ॒, ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ।)

(ଆପୋ॒-ଵସ୍ଵ୍ଯ॑ସି॒ ଯା ତଵେ॒-ଯଙ୍ଗୀ-ଶ୍ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ ।)

(ଆପ॑ ଉନ୍ଦ॒ନ୍, ତ୍ଵଦେ॑ଵୀଃ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome krayaḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

āpa̭ undantu jī॒vasḙ dīrghāyu॒tvāya॒ varca̭sa॒ oṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī-rdeva॒śrūre॒tāni॒ pra va̭pe sva॒styutta̭rāṇyaśī॒yāpo̭ a॒smā-nmā॒taraḥ̭ śundhantu ghṛ॒tena̭ no ghṛta॒puvaḥ̭ punantu॒ viśva̭ma॒sma-tpra va̭hantu ri॒pramudā᳚bhya॒-śśuci॒rā pū॒ta ḙmi॒ soma̭sya ta॒nūra̭si ta॒nuva̭-mme pāhi mahī॒nā-mpayo̭-'si varco॒dhā a̭si॒ varco॒- [varcaḥ̭, mayi̭ dhehi vṛ॒trasya̭] 1

mayi̭ dhehi vṛ॒trasya̭ ka॒nīni̭kā-'si cakṣu॒ṣpā a̭si॒ cakṣṷrme pāhi ci॒tpati̭stvā punātu vā॒kpati̭stvā punātu de॒vastvā̭ savi॒tā pṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhi॒stasya̭ te pavitrapate pa॒vitrḙṇa॒ yasmai॒ ka-mpu॒ne taccha̭keya॒mā vo̭ devāsa īmahe॒ satya̭dharmāṇo addhva॒re yadvo̭ devāsa āgu॒re yajñi̭yāso॒ havā̭maha॒ indrā᳚gnī॒ dyāvā̭pṛthivī॒ āpa̭ oṣadhī॒ stva-ndī॒kṣāṇā॒-madhi̭patirasī॒ha mā॒ santa̭-mpāhi || 2 ||

(varca̭ - oṣadhī- ra॒ṣṭau ca̭ ) (a. 1)

ākū᳚tyai pra॒yuje॒-'gnaye॒ svāhā̭ me॒dhāyai॒ mana̭se॒ 'gnaye॒ svāhā̭ dī॒kṣāyai॒ tapa̭se॒-'gnaye॒ svāhā॒ sara̭svatyai pū॒ṣṇe᳚-'gnaye॒ svāhā-''po̭ devī-rbṛhatī-rviśvaśambhuvo॒ dyāvā̭pṛthi॒vī u॒rva̭ntari̭kṣa॒-mbṛha॒spati̭rno ha॒viṣā̭ vṛdhātu॒ svāhā॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turmarto̭ vṛṇīta sa॒khyaṃ-vi~śvḙ rā॒ya i̭ṣuddhyasi dyu॒mnaṃ-vṛ~̭ṇīta pu॒ṣyase॒ svāha̭rkhsā॒mayo॒-śśilpe᳚ stha॒ste vā॒mā ra̭bhe॒ te mā̭- [te mā᳚, pā॒ta॒mā-'sya] 3

pāta॒mā-'sya ya॒jñasyo॒dṛca̭ i॒mā-ndhiya॒gṃ॒ śikṣa̭māṇasya deva॒ kratu॒-ndakṣaṃ̭-va~ruṇa॒ sagṃ śi̭śādhi॒ yayā-'ti॒ viśvā̭ duri॒tā tarḙma su॒tarmā̭ṇa॒madhi॒ nāvagṃ̭ ruhe॒morga̭syāṅgira॒syūrṇa̭mradā॒ ūrja̭-mme yaccha pā॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsī॒-rviṣṇo॒-śśarmā̭si॒ śarma॒ yaja̭mānasya॒ śarma̭ me yaccha॒ nakṣa̭trāṇā-mmā-'tīkā॒śā-tpā॒hīndra̭sya॒ yoni̭rasi॒- [yoni̭rasi, mā mā̭ higṃsīḥ] 4

mā mā̭ higṃsīḥ kṛ॒ṣyai tvā̭ susa॒syāyai̭ supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya-ssūpa॒sthā de॒vo vana॒spati̭rū॒rdhvo mā̭ pā॒hyodṛca॒-ssvāhā̭ ya॒jña-mmana̭sā॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāho॒ro-ra॒ntari̭kṣā॒-thsvāhā̭ ya॒jñaṃ-vā~tā॒dā ra̭bhe || 5 ||

( mā॒ - yoni̭rasi - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 2)

daivī॒-ndhiya̭-mmanāmahe sumṛḍī॒kā-ma॒bhiṣṭa̭ye varco॒dhāṃ-ya~॒jñavā̭hasagṃ supā॒rā no̭ asa॒-dvaśe᳚ | ye de॒vā mano̭jātā mano॒yujaḥ̭ su॒dakṣā॒ dakṣa̭pitāra॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒-ssvāhā-'gne॒ tvagṃ su jā̭gṛhi va॒yagṃ su ma̭ndiṣīmahi gopā॒ya naḥ̭ sva॒staye᳚ pra॒budhḙ naḥ॒ puna̭rdadaḥ | tvama̭gne vrata॒pā a̭si de॒va ā martye॒ṣvā | tvaṃ- [tvam, ya॒jñeṣvīḍyaḥ̭ |] 6

ya॒jñeṣvīḍyaḥ̭ || viśvḙ de॒vā a॒bhi māmā-'va̭vṛtra-npū॒ṣā sa॒nyā somo॒ rādha̭sā de॒va-ssa̭vi॒tā vaso᳚rvasu॒dāvā॒ rāsveya̭-thso॒mā ''bhūyo̭ bhara॒ mā pṛ॒ṇa-npū॒rtyā vi rā̭dhi॒ mā-'hamāyṷṣā ca॒ndrama̭si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava॒ vastra̭masi॒ mama॒ bhogā̭ya bhavo॒srā-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava॒ hayo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava॒- [bhogā̭ya bhava, chāgo̭-'si॒ mama॒] 7

chāgo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava me॒ṣo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava vā॒yave᳚ tvā॒ varṷṇāya tvā॒ nir-ṛ̭tyai tvā ru॒drāya̭ tvā॒ devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmir-ha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒staṃ-vo~॒ mā-'va̭ kramiṣa॒macchi̭nna॒-ntantṷ-mpṛthi॒vyā anṷ geṣa-mbha॒drāda॒bhi śreyaḥ॒ prehi॒ bṛha॒spatiḥ̭ purae॒tā tḙ a॒stvathe॒mava̭ sya॒ vara॒ ā pṛ̭thi॒vyā ā॒re śatrū᳚n kṛṇuhi॒ sarva̭vīra॒ edama̭ganma deva॒yaja̭na-mpṛthi॒vyā viśvḙ de॒vā yadajṷṣanta॒ pūrva̭ ṛkhsā॒mābhyāṃ॒-ya~jṷṣā sa॒ntara̭nto rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā ma̭dema || 8 ||

( ā tvagṃ-hayo̭-'si॒ mama॒ bhogā̭ya bhava-sya॒-pañca̭vigṃśatiśca ) (a. 3)

i॒ya-ntḙ śukra ta॒nūri॒daṃ-va~rca॒stayā॒ sa-mbha̭va॒ bhrāja̭-ṅgaccha॒ jūra̭si dhṛ॒tā mana̭sā॒ juṣṭā॒ viṣṇa̭ve॒ tasyā᳚ste sa॒tyasa̭vasaḥ prasa॒ve vā॒co ya॒ntrama̭śīya॒ svāhā̭ śu॒krama̭sya॒mṛta̭masi vaiśvade॒vagṃ ha॒vi-ssūrya̭sya॒ cakṣu॒rā -'rṷhama॒gne ra॒kṣṇaḥ ka॒nīni̭kāṃ॒-ya~deta̭śebhi॒rīya̭se॒ bhrāja̭māno vipa॒ścitā॒ cida̭si ma॒nā-'si॒ dhīra̭si॒ dakṣi̭ṇā- [dakṣi̭ṇā, a॒si॒ ya॒jñiyā̭-'si] 9

-'si ya॒jñiyā̭-'si kṣa॒triyā॒ 'syadi̭ti-rasyubha॒yata̭̭śśīrṣṇī॒ sā na॒-ssuprā̭cī॒ supra̭tīcī॒ sa-mbha̭va mi॒trastvā̭ pa॒di ba̭ddhnātu pū॒ṣā-'ddhva̭naḥ pā॒tvindrā॒yā-ddhya̭kṣā॒yānṷ tvā mā॒tā ma̭nyatā॒manṷ pi॒tā-'nu॒ bhrātā॒ saga॒rbhyo-'nu॒ sakhā॒ sayū᳚thya॒-ssā dḙvi de॒vamacche॒hīndrā̭ya॒ somagṃ̭ ru॒drastvā ''va̭rtayatu mi॒trasya̭ pa॒thā sva॒sti soma̭sakhā॒ puna॒rehi̭ sa॒ha ra॒yyā || 10 ||

( dakṣi̭ṇā॒-soma̭sakhā॒, pañca̭ ca ) (a. 4)

vasvya̭si ru॒drā-'syadi̭ti-rasyādi॒tyā-'si̭ śu॒krā-'si̭ ca॒ndrā-'si॒ bṛha॒spati̭stvā su॒mne ra̭ṇvatu ru॒dro vasṷbhi॒rā ci̭ketu pṛthi॒vyāstvā̭ mū॒rdhannā ji̭gharmi deva॒yaja̭na॒ iḍā̭yāḥ pa॒de ghṛ॒tava̭ti॒ svāhā॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā [grī॒vāḥ, api̭ kṛntāmya॒sme] 11

api̭ kṛntāmya॒sme rāya॒stve rāya॒stote॒ rāya॒-ssa-ndḙvi de॒vyorvaśyā̭ paśyasva॒ tvaṣṭī̭matī te sapeya su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi॒ mā-'hagṃrā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 12 ||

( a॒sya॒ grī॒vā-ekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)

a॒gṃ॒śunā̭ te a॒gṃ॒śuḥ pṛ̭cyatā॒-mparṷṣā॒ parṷ-rga॒ndhaste॒ kāma̭mavatu॒ madā̭ya॒ raso॒ acyṷto॒ 'mātyo̭-'si śu॒kraste॒ graho॒-'bhi tya-nde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mū॒ṇyoḥ᳚ ka॒vikra̭tu॒marcā̭mi sa॒tyasa̭vasagṃ ratna॒dhāma॒bhi pri॒ya-mma॒timū॒rdhvā yasyā॒mati॒rbhā adi̭dyuta॒-thsavī̭mani॒ hira̭ṇyapāṇiramimīta su॒kratuḥ̭ kṛ॒pā suvaḥ̭ | pra॒jābhya̭stvā prā॒ṇāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā pra॒jāstvamanu॒ prāṇi̭hi pra॒jāstvāmanu॒ prāṇa̭ntu || 13 ||

(anṷ-sa॒pta ca̭) (a. 6)

soma̭-nte krīṇā॒myūrja̭svanta॒-mpaya̭svantaṃ-vī~॒ryā̭vantamabhi-māti॒ṣāhagṃ̭ śu॒kra-ntḙ śu॒kreṇa̭ krīṇāmi ca॒ndra-ñca॒ndreṇā॒mṛta̭ma॒mṛtḙna sa॒myatte॒ gora॒sme ca॒ndrāṇi॒ tapa̭sasta॒nūra̭si pra॒jāpa̭te॒-rvarṇa॒stasyā᳚ste sahasrapo॒ṣa-mpuṣya̭ntyāścara॒meṇa̭ pa॒śunā᳚ krīṇāmya॒sme te॒ bandhu॒rmayi̭ te॒ rāyaḥ̭ śrayantāma॒sme jyotiḥ̭ somavikra॒yiṇi॒ tamo̭ mi॒tro na॒ ehi॒ sumi̭tradhā॒ indra̭syo॒ru mā vi̭śa॒ dakṣi̭ṇa-mu॒śannu॒śantagg̭ syo॒na-ssyo॒nagg svāna॒ bhrājāṅghā̭re॒ bambhā̭re॒ hasta॒ suha̭sta॒ kṛśā̭nave॒te vaḥ̭ soma॒ kraya̭ṇā॒stā-nra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhann || 14 ||

(u॒ruṃ-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthāma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ | u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi॒hyadi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī॒dāsta̭bhnā॒-ddyāmṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒mami̭mīta vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā ā-'sī̭da॒-dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni॒ vanḙṣu॒ vya̭ntari̭kṣa-ntatāna॒ vāja॒marva̭thsu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ hṛ॒thsu- [ ] || 15 ||

kratuṃ॒-va~rṷṇo vi॒kṣva̭gni-ndi॒vi sūrya̭madadhā॒-thsoma॒madrā॒vudu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || usrā॒veta̭-ndhūrṣāhāvana॒śrū avī̭rahaṇau brahma॒coda̭nau॒ varṷṇasya॒ skambha̭namasi॒ varṷṇasya skambha॒sarja̭namasi॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || 16 ||

( hṛ॒thsu-pañca̭trigṃśacca ) (a. 8)

pra cya̭vasva bhuvaspate॒ viśvā᳚nya॒bhi dhāmā̭ni॒ mā tvā̭ paripa॒rī vi̭da॒nmā tvā̭ paripa॒nthino̭ vida॒nmā tvā॒ vṛkā̭ aghā॒yavo॒ mā ga̭ndha॒rvo vi॒śvāva̭su॒rā da̭ghacchye॒no bhū॒tvā parā̭ pata॒ yaja̭mānasya no gṛ॒he de॒vai-ssagg̭skṛ॒taṃ-ya~ja̭mānasya sva॒styaya̭nya॒syapi॒ panthā̭magasmahi svasti॒gā-ma̭ne॒hasaṃ॒-ye~na॒ viśvāḥ॒ pari॒ dviṣo̭ vṛ॒ṇakti̭ vi॒ndate॒ vasu॒ namo̭ mi॒trasya॒ varṷṇasya॒ cakṣa̭se ma॒ho de॒vāya॒ tadṛ॒tagṃ sa̭paryata dūre॒dṛśḙ de॒vajā̭tāya ke॒tavḙ di॒vaspu॒trāya॒ sūryā̭ya śagṃsata॒ varṷṇasya॒ skambha̭namasi॒ varṷṇasya skambha॒sarja̭na-ma॒syunmṷkto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || 17 ||

( mi॒trasya॒-trayo̭vigṃśatiśca ) (a. 9)

a॒gne-rā̭ti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve tvā॒ soma̭syā-''ti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve॒ tvā-'ti̭therāti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve tvā॒-'gnaye᳚ tvā rāyaspoṣa॒dāvnne॒ viṣṇa̭ve tvā śye॒nāya̭ tvā soma॒bhṛte॒ viṣṇa̭ve tvā॒ yā te॒ dhāmā̭ni ha॒viṣā॒ yaja̭nti॒ tā te॒ viśvā̭ pari॒bhūra̭stu ya॒jña-ṅga̭ya॒sphānaḥ̭ pra॒tara̭ṇa-ssu॒vīro-'vī̭rahā॒ praca̭rā soma॒ duryā॒nadi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā- [sada॒ ā, sī॒da॒ varṷṇo-'si] || 18 ||

sī̭da॒ varṷṇo-'si dhṛ॒tavra̭to vāru॒ṇama̭si śaṃ॒yo~-rde॒vānāgṃ̭ sa॒khyānmā de॒vānā̭-ma॒pasa̭-śchithsma॒hyāpa̭taye tvā gṛhṇāmi॒ pari̭pataye tvā gṛhṇāmi॒ tanū॒naptre᳚ tvā gṛhṇāmi śākva॒rāya̭ tvā gṛhṇāmi॒ śakma॒nnoji̭ṣṭhāya tvā gṛhṇā॒mya-nā̭dhṛṣṭamasya-nādhṛ॒ṣya-nde॒vānā॒mojo̭- 'bhiṣasti॒pā a̭nabhiśaste॒-'nyamanṷ me dī॒kṣā-ndī॒kṣāpa̭ti-rmanyatā॒manu॒ tapa॒stapa̭spati॒rañja̭sā sa॒tyamupa̭ geṣagṃ suvi॒te mā̭ dhāḥ || 19 ||

( ā-mai-ka̭-ñca ) (a. 10)

a॒gṃ॒śuragṃ̭śuste deva so॒mā-''pyā̭yatā॒-mindrā̭yaikadhana॒vida॒ ā tubhya॒mindraḥ̭ pyāyatā॒mā tvamindrā̭ya pyāya॒svā-''pyā̭yaya॒ sakhī᳚n-thsa॒nyā me॒dhayā᳚ sva॒sti tḙ deva soma su॒tyāma̭śī॒yeṣṭā॒ rāyaḥ॒ preṣe bhagā̭ya॒rtamṛ̭tavā॒dibhyo॒ namo̭ di॒ve namaḥ̭ pṛthi॒vyā agne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūre॒ṣā sā tvayi॒ [tvayi̭, yā tava̭] || 20 ||

yā tava̭ ta॒nūri॒yagṃ sā mayi̭ sa॒ha nau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni॒ yā tḙ agne॒ rudri̭yā ta॒nūstayā̭ naḥ pāhi॒ tasyā᳚ste॒ svāhā॒ yā tḙ agne-'yāśa॒yā ra̭jāśa॒yā ha̭rāśa॒yā ta॒nūrvarṣi̭ṣṭhā gahvare॒ṣṭho-'graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāhā᳚ || 21 ||

( tvayi̭-catvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)

vi॒ttāya̭nī me-'si ti॒ktāya̭nī me॒-'syava̭tānmā nāthi॒tamava̭tānmā vyathi॒taṃ-vi~॒dera॒gnirnabho॒ nāmāgnḙ aṅgiro॒ yo᳚-'syā-mpṛ̭thi॒vyāmasyāyṷṣā॒ nāmnehi॒ yatte-'nā̭dhṛṣṭa॒-nnāma̭ ya॒jñiya॒-ntena॒ tvā-''da॒dhe-'gnḙ aṅgiro॒ yo dvi॒tīya̭syā-ntṛ॒tīya̭syā-mpṛthi॒vyā-masyāyṷṣā॒ nāmnehi॒ yatte-'nā̭dhṛṣṭa॒-nnāma̭- [ ] 22

ya॒jñiya॒-ntena॒ tvā-''da̭dhe si॒gṃ॒hīra̭si mahi॒ṣīra̭syu॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā-ndhru॒vā-'si̭ de॒vebhyaḥ̭ śundhasva de॒vebhyaḥ̭ śumbhasvendragho॒ṣastvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-tpātu॒ mano̭javāstvā pi॒tṛbhi̭-rdakṣiṇa॒taḥ pā̭tu॒ pracḙtāstvā ru॒draiḥ pa॒ścā-tpā̭tu vi॒śvaka̭rmā tvā-''di॒tyairṷttara॒taḥ pā̭tu si॒gṃ॒hīra̭si sapatnasā॒hī svāhā̭ si॒gṃ॒hīra̭si suprajā॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒hī- [si॒gṃ॒hīḥ, a॒si॒ rā॒ya॒spo॒ṣa॒vani॒-ssvāhā̭] 23

ra̭si rāyaspoṣa॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒hīra̭syāditya॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒hīra॒syā va̭ha de॒vāndḙvaya॒te yaja̭mānāya॒ svāhā̭ bhū॒tebhya̭stvā vi॒śvāyṷrasi pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dhruva॒kṣida̭sya॒ntari̭kṣa-ndṛgṃhācyuta॒kṣida̭si॒ diva̭-ndṛgṃhā॒gne-rbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi || 24 ||

(nāma̭-suprajā॒vani॒-ssvāhā̭ si॒gṃ॒sīḥ; pañca̭trigṃśacca ) (a. 12)

yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyo॒ viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ inma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || su॒vāgdḙva॒ duryā॒gṃ॒ ā va̭da deva॒śrutaṷ de॒veṣvā gho̭ṣethā॒mā no̭ vī॒ro jā̭yatā-ṅkarma॒ṇyo̭ yagṃ sarvḙ-'nu॒ jīvā̭ma॒ yo ba̭hū॒nāmasa̭dva॒śī || i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā ni da̭dhe pa॒dam || samṷ̄ḍhamasya [samṷ̄ḍhamasya, pā॒gṃ॒su॒ra] 25

pāgṃsu॒ra irā̭vatī dhenu॒matī॒ hi bhū॒tagṃ sṷ̄yava॒sinī॒ mana̭ve yaśa॒sye᳚ | vya̭skabhnā॒-droda̭sī॒ viṣṇṷre॒te dā॒dhāra̭ pṛthi॒vīma॒bhito̭ ma॒yūkhaiḥ᳚ || prācī॒ preta̭maddhva॒ra-ṅka॒lpaya̭ntī ū॒rdhvaṃ-ya~॒jña-nna̭yata॒-mmā jī᳚hvarata॒matra̭ ramethāṃ॒-va~rṣma̭-npṛthi॒vyā di॒vo vā̭ viṣṇavu॒ta vā̭ pṛthi॒vyā ma॒ho vā̭ viṣṇavu॒ta vā॒-'ntari̭kṣā॒ddhastaṷ pṛṇasva ba॒hubhi̭-rvasa॒vyai̭rā pra ya̭ccha॒ [pra ya̭ccha, dakṣi̭ṇā॒dota] 26

dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt | viṣṇo॒rnukaṃ̭-vī~॒ryā̭ṇi॒ pra vo̭caṃ॒-yaḥ ~pārthi̭vāni vima॒me rajāgṃ̭si॒ yo aska̭bhāya॒dutta̭ragṃ sa॒dhasthaṃ̭-vi~cakramā॒ṇa stre॒dhorṷgā॒yo viṣṇo̭ ra॒rāṭa̭masi॒ viṣṇoḥ᳚ pṛ॒ṣṭhama̭si॒ viṣṇo॒-śśñaptre᳚ stho॒ viṣṇo॒-ssyūra̭si॒ viṣṇo᳚-rdhru॒vama̭si vaiṣṇa॒vama̭si॒ viṣṇa̭ve tvā || 27 ||

( a॒sya॒-ya॒cchaikā॒nna ca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 13)

kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ || tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭nta॒tyanṷ spṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pata॒ṅgānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭gu॒lkāḥ || prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ | yo no̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒ [a॒ghaśagṃ̭saḥ, yo antyagne॒] 28

yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt || uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ''ta̭nuṣva॒ nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā ta-ndha̭kṣyata॒sa-nna śuṣka᳚m || ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭vi॒ddhyā-'ddhya॒smadā॒viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || sa tḙ [sa te᳚, jā॒nā॒ti॒ su॒ma॒tiṃ] 29

jānāti suma॒tiṃ-ya~̭viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhi dyau᳚t || seda̭gne astu su॒bhagaḥ̭ su॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒ sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ || arcā̭mi te suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vā tā̭ jaratā- [vā॒ vā tā̭ jaratām, i॒yaṅgīḥ] 30

mi॒yaṅgīḥ | svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjayemā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ranu॒ dyūn || i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒ dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃsa॒manu॒ dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa-ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām || yastvā॒-svaśvaḥ̭ suhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā-bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thyamā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || ma॒ho rṷjāmi - [ ] 31

ba॒ndhutā॒ vaco̭bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da-nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ || asva̭pnaja sta॒raṇa̭ya-ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒ddhriya̭ñco ni॒ṣadyā-'gne॒ tava̭naḥ pāntvamūra || ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tādara̭kṣann | ra॒rakṣa॒tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nā ha̭ [nā ha̭, de॒bhuḥ॒] 32

debhuḥ || tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒-stava॒ praṇī᳚tyaśyāma॒ vājāṋ | u॒bhā śagṃsā̭ sūdaya satyatāte-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhyahrayāṇa || a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt || ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒-mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒-ssami̭ddha॒ssano॒ divā॒ [divā᳚, sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ naktaṃ᳚] 33

sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni-rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvī-rmā॒yā-ssa̭hate-du॒revā॒-śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ || u॒ta svā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒vā ṷ | madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ na va̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 34 ||

(a॒ghaśagṃ̭saḥ॒-sa tḙ-jaratāgṃ-rujāmi-ha॒ -divai - ka̭catvārigṃśacca) (a. 14)

(āpa̭ unda॒, ntvākū᳚tyai॒, daivī̭, mi॒yante॒, vasvya̭sya॒gṃ॒ śunā̭ te॒, soma̭nta॒, udāyṷṣā॒, pra cya̭vasvā॒, 'gne rā̭ti॒thya, -ma॒gṃ॒śuragṃ̭ śu, rvi॒ttāya̭nī me-'si, yu॒ñcatḙ, kṛṇu॒ṣva pāja॒, ścatṷrdaśa |)

(āpo॒-vasvya̭si॒ yā tave॒-yaṅgī-ścatṷstrigṃśat |)

(āpa̭ unda॒n, tvadḙvīḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - अग्निष्टोमे क्रयः

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

आप॑ उन्दन्तु जी॒वसे॑ दीर्घायु॒त्वाय॒ वर्च॑स॒ ओष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी-र्देव॒श्रूरे॒तानि॒ प्र व॑पे स्व॒स्त्युत्त॑राण्यशी॒यापो॑ अ॒स्मा-न्मा॒तरः॑ शुन्धन्तु घृ॒तेन॑ नो घृत॒पुवः॑ पुनन्तु॒ विश्व॑म॒स्म-त्प्र व॑हन्तु रि॒प्रमुदा᳚भ्य॒-श्शुचि॒रा पू॒त ए॑मि॒ सोम॑स्य त॒नूर॑सि त॒नुव॑-म्मे पाहि मही॒ना-म्पयो॑-ऽसि वर्चो॒धा अ॑सि॒ वर्चो॒- [वर्चः॑, मयि॑ धेहि वृ॒त्रस्य॑] 1

मयि॑ धेहि वृ॒त्रस्य॑ क॒नीनि॑का-ऽसि चक्षु॒ष्पा अ॑सि॒ चक्षु॑र्मे पाहि चि॒त्पति॑स्त्वा पुनातु वा॒क्पति॑स्त्वा पुनातु दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता पु॑ना॒त्वच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒स्तस्य॑ ते पवित्रपते प॒वित्रे॑ण॒ यस्मै॒ क-म्पु॒ने तच्छ॑केय॒मा वो॑ देवास ईमहे॒ सत्य॑धर्माणो अद्ध्व॒रे यद्वो॑ देवास आगु॒रे यज्ञि॑यासो॒ हवा॑मह॒ इन्द्रा᳚ग्नी॒ द्यावा॑पृथिवी॒ आप॑ ओषधी॒ स्त्व-न्दी॒क्षाणा॒-मधि॑पतिरसी॒ह मा॒ सन्त॑-म्पाहि ॥ 2 ॥

(वर्च॑ - ओषधी- र॒ष्टौ च॑ ) (अ. 1)

आकू᳚त्यै प्र॒युजे॒-ऽग्नये॒ स्वाहा॑ मे॒धायै॒ मन॑से॒ ऽग्नये॒ स्वाहा॑ दी॒क्षायै॒ तप॑से॒-ऽग्नये॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै पू॒ष्णे᳚-ऽग्नये॒ स्वाहा-ऽऽपो॑ देवी-र्बृहती-र्विश्वशम्भुवो॒ द्यावा॑पृथि॒वी उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-म्बृह॒स्पति॑र्नो ह॒विषा॑ वृधातु॒ स्वाहा॒ विश्वे॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वृणीत स॒ख्यं-विँश्वे॑ रा॒य इ॑षुद्ध्यसि द्यु॒म्नं-वृँ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाह॑र्ख्सा॒मयो॒-श्शिल्पे᳚ स्थ॒स्ते वा॒मा र॑भे॒ ते मा॑- [ते मा᳚, पा॒त॒मा-ऽस्य] 3

पात॒मा-ऽस्य य॒ज्ञस्यो॒दृच॑ इ॒मा-न्धिय॒ग्ं॒ शिक्ष॑माणस्य देव॒ क्रतु॒-न्दक्षं॑-वँरुण॒ सग्ं शि॑शाधि॒ यया-ऽति॒ विश्वा॑ दुरि॒ता तरे॑म सु॒तर्मा॑ण॒मधि॒ नावग्ं॑ रुहे॒मोर्ग॑स्याङ्गिर॒स्यूर्ण॑म्रदा॒ ऊर्ज॑-म्मे यच्छ पा॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒-र्विष्णो॒-श्शर्मा॑सि॒ शर्म॒ यज॑मानस्य॒ शर्म॑ मे यच्छ॒ नक्ष॑त्राणा-म्मा-ऽतीका॒शा-त्पा॒हीन्द्र॑स्य॒ योनि॑रसि॒- [योनि॑रसि, मा मा॑ हिग्ंसीः] 4

मा मा॑ हिग्ंसीः कृ॒ष्यै त्वा॑ सुस॒स्यायै॑ सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य-स्सूप॒स्था दे॒वो वन॒स्पति॑रू॒र्ध्वो मा॑ पा॒ह्योदृच॒-स्स्वाहा॑ य॒ज्ञ-म्मन॑सा॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहो॒रो-र॒न्तरि॑क्षा॒-थ्स्वाहा॑ य॒ज्ञं-वाँता॒दा र॑भे ॥ 5 ॥

( मा॒ - योनि॑रसि - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 2)

दैवी॒-न्धिय॑-म्मनामहे सुमृडी॒का-म॒भिष्ट॑ये वर्चो॒धां-यँ॒ज्ञवा॑हसग्ं सुपा॒रा नो॑ अस॒-द्वशे᳚ । ये दे॒वा मनो॑जाता मनो॒युजः॑ सु॒दक्षा॒ दक्ष॑पितार॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा-ऽग्ने॒ त्वग्ं सु जा॑गृहि व॒यग्ं सु म॑न्दिषीमहि गोपा॒य नः॑ स्व॒स्तये᳚ प्र॒बुधे॑ नः॒ पुन॑र्ददः । त्वम॑ग्ने व्रत॒पा अ॑सि दे॒व आ मर्त्ये॒ष्वा । त्वं- [त्वम्, य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ।] 6

य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ॥ विश्वे॑ दे॒वा अ॒भि मामा-ऽव॑वृत्र-न्पू॒षा स॒न्या सोमो॒ राध॑सा दे॒व-स्स॑वि॒ता वसो᳚र्वसु॒दावा॒ रास्वेय॑-थ्सो॒मा ऽऽभूयो॑ भर॒ मा पृ॒ण-न्पू॒र्त्या वि रा॑धि॒ मा-ऽहमायु॑षा च॒न्द्रम॑सि॒ मम॒ भोगा॑य भव॒ वस्त्र॑मसि॒ मम॒ भोगा॑य भवो॒स्रा-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव॒ हयो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव॒- [भोगा॑य भव, छागो॑-ऽसि॒ मम॒] 7

छागो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव मे॒षो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव वा॒यवे᳚ त्वा॒ वरु॑णाय त्वा॒ निर्-ऋ॑त्यै त्वा रु॒द्राय॑ त्वा॒ देवी॑रापो अपा-न्नपा॒द्य ऊ॒र्मिर्-ह॑वि॒ष्य॑ इन्द्रि॒यावा᳚-न्म॒दिन्त॑म॒स्तं-वोँ॒ मा-ऽव॑ क्रमिष॒मच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॑-म्पृथि॒व्या अनु॑ गेष-म्भ॒द्राद॒भि श्रेयः॒ प्रेहि॒ बृह॒स्पतिः॑ पुरए॒ता ते॑ अ॒स्त्वथे॒मव॑ स्य॒ वर॒ आ पृ॑थि॒व्या आ॒रे शत्रू᳚न् कृणुहि॒ सर्व॑वीर॒ एदम॑गन्म देव॒यज॑न-म्पृथि॒व्या विश्वे॑ दे॒वा यदजु॑षन्त॒ पूर्व॑ ऋख्सा॒माभ्यां॒-यँजु॑षा स॒न्तर॑न्तो रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा म॑देम ॥ 8 ॥

( आ त्वग्ं-हयो॑-ऽसि॒ मम॒ भोगा॑य भव-स्य॒-पञ्च॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 3)

इ॒य-न्ते॑ शुक्र त॒नूरि॒दं-वँर्च॒स्तया॒ स-म्भ॑व॒ भ्राज॑-ङ्गच्छ॒ जूर॑सि धृ॒ता मन॑सा॒ जुष्टा॒ विष्ण॑वे॒ तस्या᳚स्ते स॒त्यस॑वसः प्रस॒वे वा॒चो य॒न्त्रम॑शीय॒ स्वाहा॑ शु॒क्रम॑स्य॒मृत॑मसि वैश्वदे॒वग्ं ह॒वि-स्सूर्य॑स्य॒ चक्षु॒रा -ऽरु॑हम॒ग्ने र॒क्ष्णः क॒नीनि॑कां॒-यँदेत॑शेभि॒रीय॑से॒ भ्राज॑मानो विप॒श्चिता॒ चिद॑सि म॒ना-ऽसि॒ धीर॑सि॒ दक्षि॑णा- [दक्षि॑णा, अ॒सि॒ य॒ज्ञिया॑-ऽसि] 9

-ऽसि य॒ज्ञिया॑-ऽसि क्ष॒त्रिया॒ ऽस्यदि॑ति-रस्युभ॒यत॑॑श्शीर्ष्णी॒ सा न॒-स्सुप्रा॑ची॒ सुप्र॑तीची॒ स-म्भ॑व मि॒त्रस्त्वा॑ प॒दि ब॑द्ध्नातु पू॒षा-ऽद्ध्व॑नः पा॒त्विन्द्रा॒या-द्ध्य॑क्षा॒यानु॑ त्वा मा॒ता म॑न्यता॒मनु॑ पि॒ता-ऽनु॒ भ्राता॒ सग॒र्भ्यो-ऽनु॒ सखा॒ सयू᳚थ्य॒-स्सा दे॑वि दे॒वमच्छे॒हीन्द्रा॑य॒ सोमग्ं॑ रु॒द्रस्त्वा ऽऽव॑र्तयतु मि॒त्रस्य॑ प॒था स्व॒स्ति सोम॑सखा॒ पुन॒रेहि॑ स॒ह र॒य्या ॥ 10 ॥

( दक्षि॑णा॒-सोम॑सखा॒, पञ्च॑ च ) (अ. 4)

वस्व्य॑सि रु॒द्रा-ऽस्यदि॑ति-रस्यादि॒त्या-ऽसि॑ शु॒क्रा-ऽसि॑ च॒न्द्रा-ऽसि॒ बृह॒स्पति॑स्त्वा सु॒म्ने र॑ण्वतु रु॒द्रो वसु॑भि॒रा चि॑केतु पृथि॒व्यास्त्वा॑ मू॒र्धन्ना जि॑घर्मि देव॒यज॑न॒ इडा॑याः प॒दे घृ॒तव॑ति॒ स्वाहा॒ परि॑लिखित॒ग्ं॒ रक्षः॒ परि॑लिखिता॒ अरा॑तय इ॒दम॒हग्ं रक्ष॑सो ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इ॒दम॑स्य ग्री॒वा [ग्री॒वाः, अपि॑ कृन्ताम्य॒स्मे] 11

अपि॑ कृन्ताम्य॒स्मे राय॒स्त्वे राय॒स्तोते॒ राय॒-स्स-न्दे॑वि दे॒व्योर्वश्या॑ पश्यस्व॒ त्वष्टी॑मती ते सपेय सु॒रेता॒ रेतो॒ दधा॑ना वी॒रं-विँ॑देय॒ तव॑ स॒न्दृशि॒ मा-ऽहग्ंरा॒यस्पोषे॑ण॒ वि यो॑षम् ॥ 12 ॥

( अ॒स्य॒ ग्री॒वा-एका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 5)

अ॒ग्ं॒शुना॑ ते अ॒ग्ं॒शुः पृ॑च्यता॒-म्परु॑षा॒ परु॑-र्ग॒न्धस्ते॒ काम॑मवतु॒ मदा॑य॒ रसो॒ अच्यु॑तो॒ ऽमात्यो॑-ऽसि शु॒क्रस्ते॒ ग्रहो॒-ऽभि त्य-न्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मू॒ण्योः᳚ क॒विक्र॑तु॒मर्चा॑मि स॒त्यस॑वसग्ं रत्न॒धाम॒भि प्रि॒य-म्म॒तिमू॒र्ध्वा यस्या॒मति॒र्भा अदि॑द्युत॒-थ्सवी॑मनि॒ हिर॑ण्यपाणिरमिमीत सु॒क्रतुः॑ कृ॒पा सुवः॑ । प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्रा॒णाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा प्र॒जास्त्वमनु॒ प्राणि॑हि प्र॒जास्त्वामनु॒ प्राण॑न्तु ॥ 13 ॥

(अनु॑-स॒प्त च॑) (अ. 6)

सोम॑-न्ते क्रीणा॒म्यूर्ज॑स्वन्त॒-म्पय॑स्वन्तं-वीँ॒र्या॑वन्तमभि-माति॒षाहग्ं॑ शु॒क्र-न्ते॑ शु॒क्रेण॑ क्रीणामि च॒न्द्र-ञ्च॒न्द्रेणा॒मृत॑म॒मृते॑न स॒म्यत्ते॒ गोर॒स्मे च॒न्द्राणि॒ तप॑सस्त॒नूर॑सि प्र॒जाप॑ते॒-र्वर्ण॒स्तस्या᳚स्ते सहस्रपो॒ष-म्पुष्य॑न्त्याश्चर॒मेण॑ प॒शुना᳚ क्रीणाम्य॒स्मे ते॒ बन्धु॒र्मयि॑ ते॒ रायः॑ श्रयन्ताम॒स्मे ज्योतिः॑ सोमविक्र॒यिणि॒ तमो॑ मि॒त्रो न॒ एहि॒ सुमि॑त्रधा॒ इन्द्र॑स्यो॒रु मा वि॑श॒ दक्षि॑ण-मु॒शन्नु॒शन्तग्ग्॑ स्यो॒न-स्स्यो॒नग्ग् स्वान॒ भ्राजाङ्घा॑रे॒ बम्भा॑रे॒ हस्त॒ सुह॑स्त॒ कृशा॑नवे॒ते वः॑ सोम॒ क्रय॑णा॒स्ता-न्र॑क्षद्ध्व॒-म्मा वो॑ दभन्न् ॥ 14 ॥

(उ॒रुं-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

उदायु॑षा स्वा॒युषोदोष॑धीना॒ग्ं॒ रसे॒नो-त्प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॒णोद॑स्थाम॒मृता॒ग्ं॒ अनु॑ । उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॒ह्यदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॒दास्त॑भ्ना॒-द्द्यामृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒ममि॑मीत वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या आ-ऽसी॑द॒-द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॒ वने॑षु॒ व्य॑न्तरि॑क्ष-न्ततान॒ वाज॒मर्व॑थ्सु॒ पयो॑ अघ्नि॒यासु॑ हृ॒थ्सु- [ ] ॥ 15 ॥

क्रतुं॒-वँरु॑णो वि॒क्ष्व॑ग्नि-न्दि॒वि सूर्य॑मदधा॒-थ्सोम॒मद्रा॒वुदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ॥ उस्रा॒वेत॑-न्धूर्षाहावन॒श्रू अवी॑रहणौ ब्रह्म॒चोद॑नौ॒ वरु॑णस्य॒ स्कम्भ॑नमसि॒ वरु॑णस्य स्कम्भ॒सर्ज॑नमसि॒ प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ 16 ॥

( हृ॒थ्सु-पञ्च॑त्रिग्ंशच्च ) (अ. 8)

प्र च्य॑वस्व भुवस्पते॒ विश्वा᳚न्य॒भि धामा॑नि॒ मा त्वा॑ परिप॒री वि॑द॒न्मा त्वा॑ परिप॒न्थिनो॑ विद॒न्मा त्वा॒ वृका॑ अघा॒यवो॒ मा ग॑न्ध॒र्वो वि॒श्वाव॑सु॒रा द॑घच्छ्ये॒नो भू॒त्वा परा॑ पत॒ यज॑मानस्य नो गृ॒हे दे॒वै-स्सग्ग्॑स्कृ॒तं-यँज॑मानस्य स्व॒स्त्यय॑न्य॒स्यपि॒ पन्था॑मगस्महि स्वस्ति॒गा-म॑ने॒हसं॒-येँन॒ विश्वाः॒ परि॒ द्विषो॑ वृ॒णक्ति॑ वि॒न्दते॒ वसु॒ नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑से म॒हो दे॒वाय॒ तदृ॒तग्ं स॑पर्यत दूरे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय के॒तवे॑ दि॒वस्पु॒त्राय॒ सूर्या॑य शग्ंसत॒ वरु॑णस्य॒ स्कम्भ॑नमसि॒ वरु॑णस्य स्कम्भ॒सर्ज॑न-म॒स्युन्मु॑क्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ 17 ॥

( मि॒त्रस्य॒-त्रयो॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 9)

अ॒ग्ने-रा॑ति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा॒ सोम॑स्या-ऽऽति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे॒ त्वा-ऽति॑थेराति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा॒-ऽग्नये᳚ त्वा रायस्पोष॒दाव्न्ने॒ विष्ण॑वे त्वा श्ये॒नाय॑ त्वा सोम॒भृते॒ विष्ण॑वे त्वा॒ या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यज॑न्ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञ-ङ्ग॑य॒स्फानः॑ प्र॒तर॑ण-स्सु॒वीरो-ऽवी॑रहा॒ प्रच॑रा सोम॒ दुर्या॒नदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ- [सद॒ आ, सी॒द॒ वरु॑णो-ऽसि] ॥ 18 ॥

सी॑द॒ वरु॑णो-ऽसि धृ॒तव्र॑तो वारु॒णम॑सि शं॒योँ-र्दे॒वानाग्ं॑ स॒ख्यान्मा दे॒वाना॑-म॒पस॑-श्छिथ्स्म॒ह्याप॑तये त्वा गृह्णामि॒ परि॑पतये त्वा गृह्णामि॒ तनू॒नप्त्रे᳚ त्वा गृह्णामि शाक्व॒राय॑ त्वा गृह्णामि॒ शक्म॒न्नोजि॑ष्ठाय त्वा गृह्णा॒म्य-ना॑धृष्टमस्य-नाधृ॒ष्य-न्दे॒वाना॒मोजो॑- ऽभिषस्ति॒पा अ॑नभिशस्ते॒-ऽन्यमनु॑ मे दी॒क्षा-न्दी॒क्षाप॑ति-र्मन्यता॒मनु॒ तप॒स्तप॑स्पति॒रञ्ज॑सा स॒त्यमुप॑ गेषग्ं सुवि॒ते मा॑ धाः ॥ 19 ॥

( आ-मै-क॑-ञ्च ) (अ. 10)

अ॒ग्ं॒शुरग्ं॑शुस्ते देव सो॒मा-ऽऽप्या॑यता॒-मिन्द्रा॑यैकधन॒विद॒ आ तुभ्य॒मिन्द्रः॑ प्यायता॒मा त्वमिन्द्रा॑य प्याय॒स्वा-ऽऽप्या॑यय॒ सखी᳚न्-थ्स॒न्या मे॒धया᳚ स्व॒स्ति ते॑ देव सोम सु॒त्याम॑शी॒येष्टा॒ रायः॒ प्रेषे भगा॑य॒र्तमृ॑तवा॒दिभ्यो॒ नमो॑ दि॒वे नमः॑ पृथि॒व्या अग्ने᳚ व्रतपते॒ त्वं-व्रँ॒तानां᳚-व्रँ॒तप॑तिरसि॒ या मम॑ त॒नूरे॒षा सा त्वयि॒ [त्वयि॑, या तव॑] ॥ 20 ॥

या तव॑ त॒नूरि॒यग्ं सा मयि॑ स॒ह नौ᳚ व्रतपते व्र॒तिनो᳚-र्व्र॒तानि॒ या ते॑ अग्ने॒ रुद्रि॑या त॒नूस्तया॑ नः पाहि॒ तस्या᳚स्ते॒ स्वाहा॒ या ते॑ अग्ने-ऽयाश॒या र॑जाश॒या ह॑राश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठो-ऽग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 21 ॥

( त्वयि॑-चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 11)

वि॒त्ताय॑नी मे-ऽसि ति॒क्ताय॑नी मे॒-ऽस्यव॑तान्मा नाथि॒तमव॑तान्मा व्यथि॒तं-विँ॒देर॒ग्निर्नभो॒ नामाग्ने॑ अङ्गिरो॒ यो᳚-ऽस्या-म्पृ॑थि॒व्यामस्यायु॑षा॒ नाम्नेहि॒ यत्ते-ऽना॑धृष्ट॒-न्नाम॑ य॒ज्ञिय॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽद॒धे-ऽग्ने॑ अङ्गिरो॒ यो द्वि॒तीय॑स्या-न्तृ॒तीय॑स्या-म्पृथि॒व्या-मस्यायु॑षा॒ नाम्नेहि॒ यत्ते-ऽना॑धृष्ट॒-न्नाम॑- [ ] 22

य॒ज्ञिय॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽद॑धे सि॒ग्ं॒हीर॑सि महि॒षीर॑स्यु॒रु प्र॑थस्वो॒रु ते॑ य॒ज्ञप॑तिः प्रथता-न्ध्रु॒वा-ऽसि॑ दे॒वेभ्यः॑ शुन्धस्व दे॒वेभ्यः॑ शुम्भस्वेन्द्रघो॒षस्त्वा॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता᳚-त्पातु॒ मनो॑जवास्त्वा पि॒तृभि॑-र्दक्षिण॒तः पा॑तु॒ प्रचे॑तास्त्वा रु॒द्रैः प॒श्चा-त्पा॑तु वि॒श्वक॑र्मा त्वा-ऽऽदि॒त्यैरु॑त्तर॒तः पा॑तु सि॒ग्ं॒हीर॑सि सपत्नसा॒ही स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒हीर॑सि सुप्रजा॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒ही- [सि॒ग्ं॒हीः, अ॒सि॒ रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒-स्स्वाहा॑] 23

र॑सि रायस्पोष॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒हीर॑स्यादित्य॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒हीर॒स्या व॑ह दे॒वान्दे॑वय॒ते यज॑मानाय॒ स्वाहा॑ भू॒तेभ्य॑स्त्वा वि॒श्वायु॑रसि पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह ध्रुव॒क्षिद॑स्य॒न्तरि॑क्ष-न्दृग्ंहाच्युत॒क्षिद॑सि॒ दिव॑-न्दृग्ंहा॒ग्ने-र्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि ॥ 24 ॥

(नाम॑-सुप्रजा॒वनि॒-स्स्वाहा॑ सि॒ग्ं॒सीः; पञ्च॑त्रिग्ंशच्च ) (अ. 12)

यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ सु॒वाग्दे॑व॒ दुर्या॒ग्ं॒ आ व॑द देव॒श्रुतौ॑ दे॒वेष्वा घो॑षेथा॒मा नो॑ वी॒रो जा॑यता-ङ्कर्म॒ण्यो॑ यग्ं सर्वे॑-ऽनु॒ जीवा॑म॒ यो ब॑हू॒नामस॑द्व॒शी ॥ इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा नि द॑धे प॒दम् ॥ समू॑ढमस्य [समू॑ढमस्य, पा॒ग्ं॒सु॒र] 25

पाग्ंसु॒र इरा॑वती धेनु॒मती॒ हि भू॒तग्ं सू॑यव॒सिनी॒ मन॑वे यश॒स्ये᳚ । व्य॑स्कभ्ना॒-द्रोद॑सी॒ विष्णु॑रे॒ते दा॒धार॑ पृथि॒वीम॒भितो॑ म॒यूखैः᳚ ॥ प्राची॒ प्रेत॑मद्ध्व॒र-ङ्क॒ल्पय॑न्ती ऊ॒र्ध्वं-यँ॒ज्ञ-न्न॑यत॒-म्मा जी᳚ह्वरत॒मत्र॑ रमेथां॒-वँर्ष्म॑-न्पृथि॒व्या दि॒वो वा॑ विष्णवु॒त वा॑ पृथि॒व्या म॒हो वा॑ विष्णवु॒त वा॒-ऽन्तरि॑क्षा॒द्धस्तौ॑ पृणस्व ब॒हुभि॑-र्वस॒व्यै॑रा प्र य॑च्छ॒ [प्र य॑च्छ, दक्षि॑णा॒दोत] 26

दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् । विष्णो॒र्नुकं॑-वीँ॒र्या॑णि॒ प्र वो॑चं॒-यः ँपार्थि॑वानि विम॒मे रजाग्ं॑सि॒ यो अस्क॑भाय॒दुत्त॑रग्ं स॒धस्थं॑-विँचक्रमा॒ण स्त्रे॒धोरु॑गा॒यो विष्णो॑ र॒राट॑मसि॒ विष्णोः᳚ पृ॒ष्ठम॑सि॒ विष्णो॒-श्श्ञप्त्रे᳚ स्थो॒ विष्णो॒-स्स्यूर॑सि॒ विष्णो᳚-र्ध्रु॒वम॑सि वैष्ण॒वम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा ॥ 27 ॥

( अ॒स्य॒-य॒च्छैका॒न्न च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 13)

कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः ॥ तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑न्त॒त्यनु॑ स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पत॒ङ्गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑गु॒ल्काः ॥ प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः । यो नो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒ [अ॒घशग्ं॑सः, यो अन्त्यग्ने॒] 28

यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् ॥ उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या ऽऽत॑नुष्व॒ न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा त-न्ध॑क्ष्यत॒स-न्न शुष्क᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑वि॒द्ध्या-ऽद्ध्य॒स्मदा॒विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ स ते॑ [स ते᳚, जा॒ना॒ति॒ सु॒म॒तिं] 29

जानाति सुम॒तिं-यँ॑विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भि द्यौ᳚त् ॥ सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भगः॑ सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒ सा-ऽस॑दि॒ष्टिः ॥ अर्चा॑मि ते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वा ता॑ जरता- [वा॒ वा ता॑ जरताम्, इ॒यङ्गीः] 30

मि॒यङ्गीः । स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जयेमा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒रनु॒ द्यून् ॥ इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒ दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ंस॒मनु॒ द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स-स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ॥ यस्त्वा॒-स्वश्वः॑ सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता-भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्यमा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ म॒हो रु॑जामि - [ ] 31

ब॒न्धुता॒ वचो॑भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द-न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः ॥ अस्व॑प्नज स्त॒रण॑य-स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒द्ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्या-ऽग्ने॒ तव॑नः पान्त्वमूर ॥ ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒तादर॑क्षन्न् । र॒रक्ष॒तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ ना ह॑ [ना ह॑, दे॒भुः॒] 32

देभुः ॥ त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒-स्तव॒ प्रणी᳚त्यश्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भा शग्ंसा॑ सूदय सत्यताते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्यह्रयाण ॥ अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् ॥ र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒-मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒-स्समि॑द्ध॒स्सनो॒ दिवा॒ [दिवा᳚, सरि॒षः पा॑तु॒ नक्तं᳚] 33

सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि-रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वी-र्मा॒या-स्स॑हते-दु॒रेवा॒-श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ॥ उ॒त स्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒वा उ॑ । मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ न व॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 34 ॥

(अ॒घशग्ं॑सः॒-स ते॑-जरताग्ं-रुजामि-ह॒ -दिवै - क॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 14)

(आप॑ उन्द॒, न्त्वाकू᳚त्यै॒, दैवी॑, मि॒यन्ते॒, वस्व्य॑स्य॒ग्ं॒ शुना॑ ते॒, सोम॑न्त॒, उदायु॑षा॒, प्र च्य॑वस्वा॒, ऽग्ने रा॑ति॒थ्य, -म॒ग्ं॒शुरग्ं॑ शु, र्वि॒त्ताय॑नी मे-ऽसि, यु॒ञ्चते॑, कृणु॒ष्व पाज॒, श्चतु॑र्दश ।)

(आपो॒-वस्व्य॑सि॒ या तवे॒-यङ्गी-श्चतु॑स्त्रिग्ंशत् ।)

(आप॑ उन्द॒न्, त्वदे॑वीः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥