କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଯାଜମାନକାଣ୍ଡଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ସ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସିଞ୍ଚାମି॒ ଯଜୁ॑ଷା ପ୍ର॒ଜାମାଯୁ॒ର୍ଧନ॑-ଞ୍ଚ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ପ୍ରସୂତୋ॒ ଯଜ॑ମାନ ଇ॒ହ ମା ରି॑ଷତ୍ ॥ ଆଜ୍ଯ॑ମସି ସ॒ତ୍ଯମ॑ସି ସ॒ତ୍ଯସ୍ଯାଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷମସି ହ॒ଵିର॑ସି ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵ-ମୁତ୍ପୂ॑ତଶୁଷ୍ମଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯୌଜା॒-ସ୍ସହୋ॑-ଽସି॒ ସହ॑ମାନମସି॒ ସହ॒ସ୍ଵାରା॑ତୀ॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵାରାତୀଯ॒ତ-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵ॒ ପୃତ॑ନା॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ସ॒ହସ୍ର॑ଵୀର୍ଯମସି॒ ତନ୍ମା॑ ଜି॒ନ୍ଵାଜ୍ଯ॒ସ୍ଯାଜ୍ଯ॑ମସି ସ॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯମ॑ସି ସ॒ତ୍ଯାଯୁ॑- [ସ॒ତ୍ଯାଯୁଃ॑, ଅ॒ସି॒ ସ॒ତ୍ଯଶୁ॑ଷ୍ମମସି] 1
-ରସି ସ॒ତ୍ଯଶୁ॑ଷ୍ମମସି ସ॒ତ୍ଯେନ॑ ତ୍ଵା॒-ଽଭି ଘା॑ରଯାମି॒ ତସ୍ଯ॑ ତେ ଭକ୍ଷୀଯ ପଞ୍ଚା॒ନା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ନାଂ-ଯଁ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ପଞ୍ଚା॒ନା-ନ୍ତ୍ଵ॑ର୍ତୂ॒ନାଂ-ଯଁ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ପଞ୍ଚା॒ନା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଦି॒ଶାଂ-ଯଁ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ପଞ୍ଚା॒ନା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ପଞ୍ଚଜ॒ନାନାଂ᳚-ଯଁ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ଚ॒ରୋସ୍ତ୍ଵା॒ ପଞ୍ଚ॑ବିଲସ୍ଯ ଯ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣସ୍ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସେ ଯ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ତ୍ଵୌଜ॑ସେ ଯ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ [ ] 2
ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ଵି॒ଶେ ତ୍ଵା॑ ଯ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॑ ଧ॒ର୍ତ୍ରାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ସୁ॒ଵୀର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॑ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ଭୂର॒ସ୍ମାକଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିର୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମା॒ଶିଷୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାମି॒ କାମା॑ଯ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 3 ॥
(ସ॒ତ୍ଯାଯୁ॒-ରୋଜ॑ସେ ଯ॒ନ୍ତ୍ରାଯ॒-ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଧ୍ରୁ॒ଵୋ॑-ଽସି ଧ୍ରୁ॒ଵୋ॑-ଽହଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତେଷୁ॑ ଭୂଯାସ॒-ନ୍ଧୀର॒ଶ୍ଚେତ୍ତା॑ ଵସୁ॒ଵିଦୁ॒ଗ୍ରୋ᳚-ଽସ୍ଯୁ॒ଗ୍ରୋ॑-ଽହଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତେଷୁ॑ ଭୂଯାସ-ମୁ॒ଗ୍ରଶ୍ଚେତ୍ତା॑ ଵସୁ॒ଵିଦ॑ଭି॒-ଭୂର॑ସ୍ଯଭି॒ଭୂର॒ହଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତେଷୁ॑ ଭୂଯାସମଭି॒ଭୂଶ୍ଚେତ୍ତା॑ ଵସୁ॒ଵି-ଦ୍ଯୁ॒ନଜ୍ମି॑ ତ୍ଵା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଦୈଵ୍ଯେ॑ନ ହ॒ଵ୍ଯାଯା॒ସ୍ମୈ ଵୋଢ॒ଵେ ଜା॑ତଵେଦଃ ॥ ଇନ୍ଧା॑ନାସ୍ତ୍ଵା ସୁପ୍ର॒ଜସଃ॑ ସୁ॒ଵୀରା॒ ଜ୍ଯୋଗ୍ଜୀ॑ଵେମ ବଲି॒ହୃତୋ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ତେ᳚ ॥ ଯନ୍ମେ॑ ଅଗ୍ନେ ଅ॒ସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ରିଷ୍ଯା॒- [ରିଷ୍ଯା᳚ତ୍, ଦ୍ଯଦ୍ଵା॒] 4
-ଦ୍ଯଦ୍ଵା॒ ସ୍କନ୍ଦା॒-ଦାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯୋ॒ତ ଵି॑ଷ୍ଣୋ । ତେନ॑ ହନ୍ମି ସ॒ପତ୍ନ॑-ନ୍ଦୁର୍ମରା॒ଯୁମୈନ॑-ନ୍ଦଧାମି॒ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯା ଉ॒ପସ୍ଥେ᳚ । ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒ରୁଚ୍ଛୁ॑ଷ୍ମୋ ଅଗ୍ନେ॒ ଯଜ॑ମାନାଯୈଧି॒ ନିଶୁ॑ଷ୍ମୋ ଅଭି॒ଦାସ॑ତେ । ଅଗ୍ନେ॒ ଦେଵେ᳚ଦ୍ଧ॒ ମନ୍ଵି॑ଦ୍ଧ॒ ମନ୍ଦ୍ର॑ଜି॒ହ୍ଵା-ମ॑ର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତେ ହୋତର୍ମୂ॒ର୍ଧନ୍ନା ଜି॑ଘର୍ମି ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯା॑ଯ॒ ମନୋ॑-ଽସି ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ମ୍ମନ॑ସା ମା ଭୂ॒ତେନା ଵି॑ଶ॒ ଵାଗ॑ସ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀ ସ॑ପତ୍ନ॒କ୍ଷଯ॑ଣୀ [ ] 5
ଵା॒ଚା ମେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣା ଵି॑ଶ ଵସ॒ନ୍ତମୃ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାମି॒ ସ ମା᳚ ପ୍ରୀ॒ତଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତୁ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମମୃ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାମି॒ ସ ମା᳚ ପ୍ରୀ॒ତଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତୁ ଵ॒ର୍॒ଷା ଋ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାମି॒ ତା ମା᳚ ପ୍ରୀ॒ତାଃ ପ୍ରୀ॑ଣନ୍ତୁ ଶ॒ରଦ॑ମୃତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାମି॒ ସା ମା᳚ ପ୍ରୀ॒ତା ପ୍ରୀ॑ଣାତୁ ହେମନ୍ତଶିଶି॒ରାଵୃ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାମି॒ ତୌ ମା᳚ ପ୍ରୀ॒ତୌ ପ୍ରୀ॑ଣୀତା-ମ॒ଗ୍ନୀଷୋମ॑ଯୋ-ର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମା-ନ୍ଭୂଯାସମ॒ଗ୍ନେର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା᳚-ଽନ୍ନା॒ଦୋ ଭୂ॑ଯାସ॒- [ଭୂ॑ଯାସମ୍, ଦବ୍ଧି॑ର॒ସ୍ଯଦ॑ବ୍ଧୋ] 6
-ନ୍ଦବ୍ଧି॑ର॒ସ୍ଯଦ॑ବ୍ଧୋ ଭୂଯାସମ॒ମୁ-ନ୍ଦ॑ଭେଯ-ମ॒ଗ୍ନୀଷୋମ॑ଯୋ-ର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ଭୂ॑ଯାସମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ଯୋର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯ॑ନ୍ନା॒ଦୋ ଭୂ॑ଯାସ॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯା॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵୀ ଭୂ॑ଯାସ-ମ୍ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ଜେ॒ମାନ॑-ମ୍ମହି॒ମାନ॑-ଙ୍ଗମେଯମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତୋ॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମେଯମ୍ ॥ 7 ॥
(ରିଷ୍ଯା᳚-ଥ୍ସପତ୍ନ॒କ୍ଷଯ॑ଣ୍ଯ-ନ୍ନା॒ଦୋ ଭୂ॑ଯାସ॒ଗ୍ଂ॒-ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ଦୁରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପାତୁ ସଵି॒ତା-ଽଘଶଗ୍ଂ॑ସା॒ଦ୍ଯୋ ମେ-ଽନ୍ତି॑ ଦୂ॒ରେ॑-ଽରାତୀ॒ଯତି॒ ତମେ॒ତେନ॑ ଜେଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁରୂ॑ପଵର୍ଷଵର୍ଣ॒ ଏହୀ॒ମା-ନ୍ଭ॒ଦ୍ରା-ନ୍ଦୁର୍ଯାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଭ୍ଯେହି॒ ମାମନୁ॑ଵ୍ରତା॒ ନ୍ଯୁ॑ ଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॑ ମୃଢ୍ଵ॒ମିଡ॒ ଏହ୍ଯଦି॑ତ॒ ଏହି॒ ସର॑ସ୍ଵ॒ତ୍ଯେହି॒ ରନ୍ତି॑ରସି॒ ରମ॑ତିରସି ସୂ॒ନର୍ଯ॑ସି॒ ଜୁଷ୍ଟେ॒ ଜୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ତେ-ଽଶୀ॒ଯୋପ॑ହୂତ ଉପହ॒ଵ- [ଉପହ॒ଵମ୍, ତେ॒-ଽଶୀ॒ଯ॒ ସା ] 8
-ନ୍ତେ॑-ଽଶୀଯ॒ ସା ମେ॑ ସ॒ତ୍ଯା-ଽଽଶୀର॒ସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଭୂଯା॒ଦରେ॑ଡତା॒ ମନ॑ସା॒ ତଚ୍ଛ॑କେଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ଦିଵଗ୍ଂ॑ ରୋହତୁ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛତୁ॒ ଯୋ ଦେ॑ଵ॒ଯାନଃ॒ ପନ୍ଥା॒ସ୍ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଅପ୍ଯେ᳚ତ୍ଵ॒ସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧାତ୍ଵ॒ସ୍ମାନ୍ରାଯ॑ ଉ॒ତ ଯ॒ଜ୍ଞା-ସ୍ସ॑ଚନ୍ତାମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ସନ୍ତ୍ଵା॒ଶିଷ॒-ସ୍ସା ନଃ॑ ପ୍ରି॒ଯା ସୁ॒ପ୍ରତୂ᳚ର୍ତିର୍ମ॒ଘୋନୀ॒ ଜୁଷ୍ଟି॑ରସି ଜୁ॒ଷସ୍ଵ॑ ନୋ॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ ନୋ- [ଜୁଷ୍ଟା॑ ନଃ, ଅ॒ସି॒ ଜୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ତେ] 9
-ଽସି॒ ଜୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ତେ ଗମେଯ॒-ମ୍ମନୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑-ର୍ଜୁଷତା॒ମାଜ୍ଯଂ॒-ଵିଁଚ୍ଛି॑ନ୍ନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମି॒ମ-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ସ୍ତନୁତାମି॒ମନ୍ନୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ ॥ ବ୍ରଦ୍ଧ୍ନ॒ ପିନ୍ଵ॑ସ୍ଵ॒ ଦଦ॑ତୋ ମେ॒ ମା କ୍ଷା॑ଯି କୁର୍ଵ॒ତୋ ମେ॒ ମୋପ॑ ଦସ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ-ର୍ଭା॒ଗୋ᳚-ଽସ୍ଯୂର୍ଜ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ପଯ॑ସ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ମେ॑ ପାହି ସମାନଵ୍ଯା॒ନୌ ମେ॑ ପାହ୍ଯୁଦାନଵ୍ଯା॒ନୌ ମେ॑ ପା॒ହ୍ଯକ୍ଷି॑ତୋ॒-ଽସ୍ଯକ୍ଷି॑ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ମା ମେ᳚ କ୍ଷେଷ୍ଠା ଅ॒ମୁତ୍ରା॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ॥ 10 ॥
(ଉ॒ପ॒ହ॒ଵଂ-ଜୁଷ୍ଟା॑ନ-ସ୍ତ୍ଵା॒ ଷଟ୍ ଚ॑) (ଅ. 3)
ବ॒ର୍॒ହିଷୋ॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା᳚ ପ୍ର॒ଜାଵା᳚-ନ୍ଭୂଯାସ॒-ନ୍ନରା॒ଶଗ୍ଂସ॑ସ୍ଯା॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ପଶୁ॒ମା-ନ୍ଭୂ॑ଯାସମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତୋ॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମେଯମ॒ଗ୍ନେର॒ହ-ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒-ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑ସ୍ଯା॒ହ - ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒-ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷମ॒ଗ୍ନେର॒ହ-ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒-ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷ-ମ॒ଗ୍ନୀଷୋମ॑ଯୋର॒ହ-ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒-ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷ-ମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ଯୋର॒ହ-ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒-ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷ॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯା॒-ଽହ- [-ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯା॒-ଽହମ୍, ଉଜ୍ଜି॑ତି॒ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷଂ] 11
-ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷ-ମ୍ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା॒ହମୁଜ୍ଜି॑ତି॒- ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତୋ॒-ଽହ ମୁଜ୍ଜି॑ତି॒-ମନୂଜ୍ଜେ॑ଷଂ॒-ଵାଁଜ॑ସ୍ଯ ମା ପ୍ରସ॒ଵେନୋ᳚-ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭେଣୋଦ॑ଗ୍ରଭୀତ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॒ଗ୍ଂ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ନିଗ୍ରା॒ଭେଣାଧ॑ରାଗ୍ଂ ଅକଃ ॥ ଉ॒ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॑ ନିଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵୀଵୃଧନ୍ନ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମେ॑ ଵିଷୂ॒ଚୀନା॒ନ୍ ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯତାମ୍ ॥ ଏମା ଅ॑ଗ୍ମନ୍ନା॒ଶିଷୋ॒ ଦୋହ॑କାମା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଵନ୍ତୋ [ଇନ୍ଦ୍ର॑ଵନ୍ତଃ, ଵ॒ନା॒ମ॒ହେ॒ ଧୁ॒କ୍ଷୀ॒ମହି॑] 12
ଵନାମହେ ଧୁକ୍ଷୀ॒ମହି॑ ପ୍ର॒ଜାମିଷ᳚ମ୍ ॥ ରୋହି॑ତେନ ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନି-ର୍ଦେ॒ଵତା᳚-ଙ୍ଗମଯତୁ॒ ହରି॑ଭ୍ଯା॒-ନ୍ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚-ଙ୍ଗମଯ॒ତ୍ଵେତ॑ଶେନ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚-ଙ୍ଗମଯତୁ॒ ଵି ତେ॑ ମୁଞ୍ଚାମି ରଶ॒ନା ଵି ର॒ଶ୍ମୀନ୍ ଵି ଯୋକ୍ତ୍ରା॒ ଯାନି॑ ପରି॒ଚର୍ତ॑ନାନି ଧ॒ତ୍ତାଦ॒ସ୍ମାସୁ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣଂ॒-ଯଁଚ୍ଚ॑ ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପ୍ର ଣୋ᳚ ବ୍ରୂତା-ଦ୍ଭାଗ॒ଧା-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ସୁ ॥ ଵିଷ୍ଣୋ᳚-ଶ୍ଶଂ॒ଯୋଁର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମେଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑ସ୍ଯା॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ [ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା᳚, ସୁ॒ରେତା॒] 13
ସୁ॒ରେତା॒ ରେତୋ॑ ଧିଷୀଯ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ରୂ॒ପ-ମ୍ପୁ॑ଷେଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ପତ୍ନୀ॑ର॒ଗ୍ନି-ର୍ଗୃ॒ହପ॑ତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ମିଥୁ॒ନ-ନ୍ତଯୋ॑ର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ମିଥୁ॒ନେନ॒ ପ୍ରଭୂ॑ଯାସଂ-ଵେଁ॒ଦୋ॑-ଽସି॒ ଵିତ୍ତି॑ରସି ଵି॒ଦେଯ॒ କର୍ମା॑-ଽସି କ॒ରୁଣ॑ମସି କ୍ରି॒ଯାସଗ୍ଂ॑ ସ॒ନିର॑ସି ସନି॒ତା-ଽସି॑ ସ॒ନେଯ॑-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॑ନ୍ତ-ଙ୍କୁଲା॒ଯିନଗ୍ଂ॑ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସହ॒ସ୍ରିଣଂ॑-ଵେଁ॒ଦୋ ଦ॑ଦାତୁ ଵା॒ଜିନ᳚ମ୍ ॥ 14 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯା॒ହ-ମିନ୍ଦ୍ର॑ଵନ୍ତଃ॒-ସୋମ॑ସ୍ଯା॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॒-ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ନ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ଘୃ॒ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂଯଁ॑ଜ୍ଞ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଦେଵ॒ଯଦ୍ଭ୍ଯଃ॑ । ସୂ॒ର୍ଯାଯା॒ ଊଧୋ-ଽଦି॑ତ୍ଯା ଉ॒ପସ୍ଥ॑ ଉ॒ରୁଧା॑ରା ପୃଥି॒ଵୀ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ-ର୍ଵି॒ଭାନ୍ନାମ॑ ଲୋ॒କସ୍ତସ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ସ୍ତ୍ଵା ଦଧାମି ସ॒ହ ଯଜ॑ମାନେନ॒ ସଦ॑ସି॒ ସନ୍ମେ॑ ଭୂଯା॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ମସି॒ ସର୍ଵ॑-ମ୍ମେ ଭୂଯାଃ ପୂ॒ର୍ଣମ॑ସି ପୂ॒ର୍ଣ-ମ୍ମେ॑ ଭୂଯା॒ ଅକ୍ଷି॑ତମସି॒ ମା ମେ᳚ କ୍ଷେଷ୍ଠାଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ଦେ॒ଵା ଋ॒ତ୍ଵିଜୋ॑ ମାର୍ଜଯନ୍ତା॒-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣାଯା- [ଦକ୍ଷି॑ଣାଯାମ୍, ଦି॒ଶି] 15
ନ୍ଦି॒ଶି ମାସାଃ᳚ ପି॒ତରୋ॑ ମାର୍ଜଯନ୍ତା-ମ୍ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ଗୃ॒ହାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ମାର୍ଜଯନ୍ତା॒ମୁଦୀ᳚ଚ୍ଯା-ନ୍ଦି॒ଶ୍ଯାପ॒ ଓଷ॑ଧଯୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯୋ ମାର୍ଜଯନ୍ତାମୂ॒ର୍ଧ୍ଵାଯା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ର୍ମାର୍ଜଯନ୍ତାଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ᳚-ଽସ୍ଯଭିମାତି॒ହା ଗା॑ଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଵି କ୍ର॑ମେ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ᳚-ଽସ୍ଯଭିଶସ୍ତି॒ହା ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନୁ॒ ଵି କ୍ର॑ମେ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ᳚-ଽସ୍ଯରାତୀଯ॒ତୋ ହ॒ନ୍ତା ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଦିଵ॒ମନୁ॒ ଵି କ୍ର॑ମେ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମୋ॑-ଽସି ଶତ୍ରୂଯ॒ତୋ ହ॒ନ୍ତା-ଽଽନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵି କ୍ର॑ମେ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ 16 ॥
(ଦକ୍ଷି॑ଣାଯା - ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନୁ॒ ଵି କ୍ର॑ମେ॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋ॒- ରେକା॒ନ୍ନତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 5)
ଅଗ॑ନ୍ମ॒ ସୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॑ରଗନ୍ମ ସ॒ନ୍ଦୃଶ॑ସ୍ତେ॒ ମା ଛି॑ଥ୍ସି॒ ଯତ୍ତେ॒ ତପ॒ସ୍ତସ୍ମୈ॑ ତେ॒ ମା-ଽଽ ଵୃ॑କ୍ଷି ସୁ॒ଭୂର॑ସି॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ରଶ୍ମୀ॒ନାମା॑ଯୁ॒ର୍ଧା ଅ॒ସ୍ଯାଯୁ॑ର୍ମେ ଧେହି ଵର୍ଚୋ॒ଧା ଅ॑ସି॒ ଵର୍ଚୋ॒ ମଯି॑ ଧେହୀ॒ଦମ॒ହମ॒ମୁ-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମା॒ଭ୍ଯୋ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯୈ ଦି॒ଵୋ᳚-ଽସ୍ମାଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦ॒ସ୍ଯୈ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ସ୍ମାଦ॒ନ୍ନାଦ୍ଯା॒ନ୍ନିର୍ଭ॑ଜାମି॒ ନିର୍ଭ॑କ୍ତ॒-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ 17 ॥
ସ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା-ଽଭୂଵମୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀ-ମା॒ଵୃତ॑-ମ॒ନ୍ଵାଵ॑ର୍ତେ॒ ସମ॒ହ-ମ୍ପ୍ର॒ଜଯା॒ ସ-ମ୍ମଯା᳚ ପ୍ର॒ଜା ସମ॒ହଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସ-ମ୍ମଯା॑ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॒-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅଗ୍ନେ ମେ ଦୀଦିହି ସମେ॒ଦ୍ଧା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଦୀଦ୍ଯାସଂ॒-ଵଁସୁ॑ମାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭୂଯାସ॒ମଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ପଵସ॒ ଆ ସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 18 ॥
ଦଧ॒ତ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ର॒ଯି-ମ୍ମଯି॑ । ଅଗ୍ନେ॑ ଗୃହପତେ ସୁଗୃହପ॒ତିର॒ହ-ନ୍ତ୍ଵଯା॑ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଭୂଯାସଗ୍ଂ ସୁଗୃହପ॒ତିର୍ମଯା॒ ତ୍ଵ-ଙ୍ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଭୂଯା-ଶ୍ଶ॒ତଗ୍ଂ ହିମା॒ସ୍ତାମା॒ଶିଷ॒ମା ଶା॑ସେ॒ ତନ୍ତ॑ଵେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ॒-ନ୍ତାମା॒ଶିଷ॒ମା ଶା॑ସେ॒-ଽମୁଷ୍ମୈ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ॒-ଙ୍କସ୍ତ୍ଵା॑ ଯୁନକ୍ତି॒ ସ ତ୍ଵା॒ ଵିମୁ॑ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତମ॑ଚାରିଷ॒-ନ୍ତଦ॑ଶକ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑-ଽରାଧି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ବ॑ଭୂଵ॒ ସ ଆ [ସ ଆ, ବ॒ଭୂ॒ଵ॒ ସ] 19
ବ॑ଭୂଵ॒ ସ ପ୍ରଜ॑ଜ୍ଞେ॒ ସ ଵା॑ଵୃଧେ । ସ ଦେ॒ଵାନା॒ମଧି॑ପତି-ର୍ବଭୂଵ॒ ସୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଧି॑ପତୀନ୍ କରୋତୁ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପତ॑ଯୋ ରଯୀ॒ଣାମ୍ ॥ ଗୋମାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନେ-ଽଵି॑ମାଗ୍ଂ ଅ॒ଶ୍ଵୀ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନୃ॒ଵଥ୍ସ॑ଖା॒ ସଦ॒ମିଦ॑ପ୍ରମୃ॒ଷ୍ଯଃ ।ଇଡା॑ଵାଗ୍ଂ ଏ॒ଷୋ ଅ॑ସୁର ପ୍ର॒ଜାଵା᳚-ନ୍ଦୀ॒ର୍ଘୋ ର॒ଯିଃ ପୃ॑ଥୁବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନ-ସ୍ସ॒ଭାଵାନ୍॑ ॥ 20 ॥
(ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ-ସୁ॒ଵୀର୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒-ସ ଆ-ପଞ୍ଚ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଯଥା॒ ଵୈ ସ॑ମୃତସୋ॒ମା ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ତେ ସ॑ମୃତଯ॒ଜ୍ଞା ଯଦ୍ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ କସ୍ଯ॒ ଵା-ଽହ॑ ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମା॒ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତି॒ କସ୍ଯ॑ ଵା॒ ନ ବ॑ହୂ॒ନାଂ-ଯଁଜ॑ମାନାନାଂ॒-ଯୋଁ ଵୈ ଦେ॒ଵତାଃ॒ ପୂର୍ଵଃ॑ ପରିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॒ ସ ଏ॑ନା॒-ଶ୍ଶ୍ଵୋ ଭୂ॒ତେ ଯ॑ଜତ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑-ମା॒ଯତ॑ନଂ॒-ଯଁଦା॑ହଵ॒ନୀଯୋ᳚-ଽନ୍ତ॒ରା-ଽଗ୍ନୀ ପ॑ଶୂ॒ନା-ଙ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯୋ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା-ମନ୍ଵାହାର୍ଯ॒ପଚ॑ନଃ ପିତୃ॒ଣାମ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ସ୍ଵ ଏ॒ଵାଯତ॑ନେ ଦେ॒ଵତାଃ॒ ପରି॑ [ଦେ॒ଵତାଃ॒ ପରି॑, ଗୃ॒ହ୍ଣା॒ତି॒ ତା-ଶ୍ଶ୍ଵୋ] 21
ଗୃହ୍ଣାତି॒ ତା-ଶ୍ଶ୍ଵୋ ଭୂ॒ତେ ଯ॑ଜତେ ଵ୍ର॒ତେନ॒ ଵୈ ମେଦ୍ଧ୍ଯୋ॒ -ଽଗ୍ନି-ର୍ଵ୍ର॒ତପ॑ତି-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ଵ୍ର॑ତ॒ଭୃ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ମୁ॑ପୈ॒ଷ୍ଯ-ନ୍ବ୍ରୂ॑ଯା॒ଦଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତ-ଞ୍ଚ॑ରିଷ୍ଯା॒ମୀତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁ॒ତପ॑ତି॒ସ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତମା ଲ॑ଭତେ ବ॒ର୍॒ହିଷା॑ ପୂ॒ର୍ଣମା॑ସେ ଵ୍ର॒ତମୁପୈ॑ତି ଵ॒ଥ୍ସୈର॑ମାଵା॒ସ୍ଯା॑ଯାମେ॒ତଦ୍ଧ୍ଯେ॑ତଯୋ॑-ରା॒ଯତ॑ନମୁପ॒ସ୍ତୀର୍ଯଃ॒ ପୂର୍ଵ॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିରପ॑ର॒ଶ୍ଚେତ୍ଯା॑ହୁ-ର୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ [-ର୍ମନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚, ଇନ୍ନ୍ଵା] 22
ଇନ୍ନ୍ଵା ଉପ॑ସ୍ତୀର୍ଣ-ମି॒ଚ୍ଛନ୍ତି॒ କିମୁ॑ ଦେ॒ଵା ଯେଷା॒-ନ୍ନଵା॑ଵସାନ॒-ମୁପା᳚ସ୍ମି॒ଞ୍ଛ୍ଵୋ ଯ॒କ୍ଷ୍ଯମା॑ଣେ ଦେ॒ଵତା॑ ଵସନ୍ତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ମୁ॑ପସ୍ତୃ॒ଣାତି॒ ଯଜ॑ମାନେନ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଶ୍ଚ॑ ପ॒ଶଵୋ॑-ଽଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଆର॒ଣ୍ଯାଶ୍ଚେତ୍ଯା॑ହୁ॒-ର୍ଯ-ଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାନୁ॑ପ॒ଵସ॑ତି॒ ତେନ॑ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯସ୍ଯା॒-ଽଶ୍ଞାତି॒ ତେନା॑ର॒ଣ୍ଯାନ୍. ଯଦନା᳚ଶ୍ଵା-ନୁପ॒ଵସେ᳚-ତ୍ପିତୃଦେଵ॒ତ୍ଯଃ॑ ସ୍ଯାଦାର॒ଣ୍ଯସ୍ଯା᳚-ଶ୍ଞାତୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ- [ଶ୍ଞାତୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍, ଵା ଆ॑ର॒ଣ୍ଯଂ-] 23
-ଁଵା ଆ॑ର॒ଣ୍ଯ-ମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମେ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯଦନା᳚ଶ୍ଵା-ନୁପ॒ଵସେ॒-ତ୍କ୍ଷୋଧୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦ୍ଯ-ଦ॑ଶ୍ଞୀ॒ଯାଦ୍ରୁ॒-ଦ୍ରୋ᳚-ଽସ୍ଯ ପ॒ଶୂନ॒ଭି ମ॑ନ୍ଯେତା॒-ଽପୋ᳚-ଽଶ୍ଞାତି॒ ତନ୍ନେଵା॑ଶି॒ତ-ନ୍ନେଵା-ଽନ॑ଶିତ॒-ନ୍ନ କ୍ଷୋଧୁ॑କୋ॒ ଭଵ॑ତି॒ ନାସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂନ॒ଭି ମ॑ନ୍ଯତେ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞଃ, କ୍ଷୁ-ତ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଯଦନା᳚-ଽଶ୍ଵାନୁପ॒ଵସ॑ତି॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ସା॒କ୍ଷା-ତ୍କ୍ଷୁଧ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଗ୍ଂ ହନ୍ତି ॥ 24 ॥
(ପରି॑-ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑-ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ-ସା॒କ୍ଷାତ୍-ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 7)
ଯୋ ଵୈ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମନା॑ରଭ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ତେ॒ ନାସ୍ଯେ॒ଷ୍ଟାଯ॒ ଶ୍ରଦ୍ଦ॑ଧତେ॒-ଽପଃ ପ୍ର ଣ॑ଯତି ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ॑ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମେ॒ଵା-ଽଽରଭ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତ ଉ॒ଭଯେ᳚-ଽସ୍ଯ ଦେଵମନୁ॒ଷ୍ଯା ଇ॒ଷ୍ଟାଯ॒ ଶ୍ରଦ୍ଦ॑ଧତେ॒ ତଦା॑ହୁ॒ରତି॒ ଵା ଏ॒ତା ଵର୍ତ୍ର॑-ନ୍ନେଦ॒ନ୍ତ୍ଯତି॒ ଵାଚ॒-ମ୍ମନୋ॒ ଵାଵୈତା ନାତି॑ ନେଦ॒ନ୍ତୀତି॒ ମନ॑ସା॒ ପ୍ର ଣ॑ଯତୀ॒ଯଂ-ଵୈଁ ମନୋ॒- [ମନଃ॑, ଅ॒ନଯୈ॒ଵୈନାଃ॒] 25
-ଽନଯୈ॒ଵୈନାଃ॒ ପ୍ର ଣ॑ଯ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ନହଵି-ର୍ଭଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॒ ସ-ମ୍ଭ॑ରତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଯ॑ଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॑ ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ତଥ୍ସ-ମ୍ଭ॑ରତି॒ ଯଦେକ॑ମେକଗ୍ଂ ସ॒ମ୍ଭରେ᳚ତ୍-ପିତୃଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ନି ସ୍ଯୁ॒ର୍ଯ-ଥ୍ସ॒ହ ସର୍ଵା॑ଣି ମାନୁ॒ଷାଣି॒ ଦ୍ଵେଦ୍ଵେ॒ ସମ୍ଭ॑ରତି ଯାଜ୍ଯାନୁଵା॒କ୍ଯ॑ଯୋରେ॒ଵ ରୂ॒ପ-ଙ୍କ॑ରୋ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ମିଥୁ॒ନମେ॒ଵଯୋ ଵୈ ଦଶ॑ ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॒ ଵେଦ॑ ମୁଖ॒ତୋ᳚-ଽସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞଃ କ॑ଲ୍ପତେ॒ ସ୍ଫ୍ଯ- [କ॑ଲ୍ପତେ॒ ସ୍ଫ୍ଯଃ, ଚ॒ କ॒ପାଲା॑ନି] 26
-ଶ୍ଚ॑ କ॒ପାଲା॑ନି ଚାଗ୍ନିହୋତ୍ର॒ହଵ॑ଣୀ ଚ॒ ଶୂର୍ପ॑-ଞ୍ଚ କୃଷ୍ଣାଜି॒ନ-ଞ୍ଚ॒ ଶମ୍ଯା॑ ଚୋ॒ଲୂଖ॑ଲ-ଞ୍ଚ॒ ମୁସ॑ଲ-ଞ୍ଚ ଦୃ॒ଷଚ୍ଚୋପ॑ଲା ଚୈ॒ତାନି॒ ଵୈ ଦଶ॑ ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ମୁଖ॒ତୋ᳚-ଽସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞଃ କ॑ଲ୍ପତେ॒ ଯୋ ଵୈ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ତେ ଜୁ॒ଷନ୍ତେ᳚-ଽସ୍ଯ ଦେ॒ଵା ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ଵି-ର୍ନି॑ରୁ॒ପ୍ଯମା॑ଣମ॒ଭି ମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତା॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୋତା॑ରମି॒ହ ତଗ୍ଂ ହୁ॑ଵ॒ ଇତି॑ [ ] 27
ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ ଜୁ॒ଷନ୍ତେ᳚-ଽସ୍ଯ ଦେ॒ଵା ହ॒ଵ୍ଯମେ॒ଷ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଗ୍ରହୋ॑ ଗୃହୀ॒ତ୍ଵୈଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ॒ ତଦୁ॑ଦି॒ତ୍ଵା ଵାଚଂ॑-ଯଁଚ୍ଛତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॒ ମନ॑ସା॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ତନୁତ॒ ମନ॑ସୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ତ॑ନୁତେ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମନ॑ନ୍ଵଵଚାରାଯ॒ ଯୋ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଯୋଁଗ॒ ଆଗ॑ତେ ଯୁ॒ନକ୍ତି॑ ଯୁ॒ଙ୍କ୍ତେ ଯୁ॑ଞ୍ଜା॒ନେଷୁ॒ କସ୍ତ୍ଵା॑ ଯୁନକ୍ତି॒ ସ ତ୍ଵା॑ ଯୁନ॒କ୍ତ୍ଵି-( ) -ତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଵୈ କଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନୈ॒ଵୈନଂ॑-ଯୁଁନକ୍ତି ଯୁ॒ଙ୍କ୍ତେ ଯୁ॑ଞ୍ଜା॒ନେଷୁ॑ ॥ 28 ॥
(ଵୈମ॒ନଃ-ସ୍ଫ୍ଯ-ଇତି॑-ଯୁନ॒କ୍ତ୍ଵେ-କା॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 8)
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞାନ॑ସୃଜତା-ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଚା᳚ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମ-ଞ୍ଚ॑ ପୌର୍ଣମା॒ସୀ-ଞ୍ଚୋ॒କ୍ଥ୍ଯ॑-ଞ୍ଚାମାଵା॒ସ୍ଯା᳚-ଞ୍ଚାତିରା॒ତ୍ର-ଞ୍ଚ॒ ତାନୁଦ॑ମିମୀତ॒ ଯାଵ॑ଦଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମାସୀ॒-ତ୍ତାଵା॑ନଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମୋ ଯାଵ॑ତୀ ପୌର୍ଣମା॒ସୀ ତାଵା॑ନୁ॒କ୍ଥ୍ଯୋ॑ ଯାଵ॑ତ୍ଯମାଵା॒ସ୍ଯା॑ ତାଵା॑ନତିରା॒ତ୍ରୋ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯାଵ॑ଦଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମେନୋ॑ ପା॒ପ୍ନୋତି॒ ତାଵ॒ଦୁପା᳚-ଽଽପ୍ନୋତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀଂ-ଯଁଜ॑ତେ॒ ଯାଵ॑ଦୁ॒କ୍ଥ୍ଯେ॑ନୋପା॒ପ୍ନୋତି॒ [ଯାଵ॑ଦୁ॒କ୍ଥ୍ଯେ॑ନୋପା॒ପ୍ନୋତି॑, ତାଵ॒ଦୁପା᳚-ଽଽପ୍ନୋତି॒] 29
ତାଵ॒ଦୁପା᳚-ଽଽପ୍ନୋତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॑ମାଵା॒ସ୍ଯାଂ᳚-ଯଁଜ॑ତେ॒ ଯାଵ॑ଦତିରା॒ତ୍ରେଣୋ॑ପା॒ପ୍ନୋତି॒ ତାଵ॒ଦୁପା᳚-ଽଽପ୍ନୋତି ପରମେ॒ଷ୍ଠିନୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଗ୍ର॑ ଆସୀ॒-ତ୍ତେନ॒ ସ ପ॑ର॒ମା-ଙ୍କାଷ୍ଠା॑ମଗଚ୍ଛ॒-ତ୍ତେନ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ନ୍ନି॒ରଵା॑ସାଯଯ॒-ତ୍ତେନ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପର॒ମା-ଙ୍କାଷ୍ଠା॑ମଗଚ୍ଛ॒-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ନି॒ରଵା॑ସାଯଯ॒-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପର॒ମା-ଙ୍କାଷ୍ଠା॑ମଗଚ୍ଛ॒-ତ୍ତେନା॒-ଽଗ୍ନୀଷୋମୌ॑ ନି॒ରଵା॑ସାଯଯ॒-ତ୍ତେନା॒ଗ୍ନୀଷୋମୌ॑ ପ॒ରମା-ଙ୍କାଷ୍ଠା॑ମଗଚ୍ଛତାଂ॒-ଯଁ [କାଷ୍ଠା॑ମଗଚ୍ଛତାଂ॒-ଯଃ, ଁଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ] 30
ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ ଯଜ॑ତେ ପର॒ମାମେ॒ଵ କାଷ୍ଠା᳚-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି॒ ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଜା॑ତେନ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଯଜ॑ତେ॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଦ୍ଵ॒ନ୍ଦ୍ଵାନି॑ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସଯୋ॒ସ୍ତାନି॑ ସ॒ମ୍ପାଦ୍ଯା॒ନୀତ୍ଯା॑ହୁ-ର୍ଵ॒ଥ୍ସ-ଞ୍ଚୋ॑ପାଵସୃ॒ଜତ୍ଯୁ॒ଖା-ଞ୍ଚାଧି॑ ଶ୍ରଯ॒ତ୍ଯଵ॑ ଚ॒ ହନ୍ତି॑ ଦୃ॒ଷଦୌ॑ ଚ ସ॒ମାହ॒ନ୍ତ୍ଯଧି॑ ଚ॒ ଵପ॑ତେ କ॒ପାଲା॑ନି॒ ଚୋପ॑ ଦଧାତି ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ଞ୍ଚା- [ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ଞ୍ଚ, ଅ॒ଧି॒ଶ୍ରଯ॒ତ୍ଯାଜ୍ଯ॑-ଞ୍ଚ] 31
-ଽଧି॒ଶ୍ରଯ॒ତ୍ଯାଜ୍ଯ॑-ଞ୍ଚ ସ୍ତମ୍ବଯ॒ଜୁଶ୍ଚ॒ ହର॑ତ୍ଯ॒ଭି ଚ॑ ଗୃହ୍ଣାତି॒ ଵେଦି॑-ଞ୍ଚ ପରି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॒ ପତ୍ନୀ᳚-ଞ୍ଚ॒ ସନ୍ନ॑ହ୍ଯତି॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀଶ୍ଚା ଽଽସା॒ଦଯ॒ତ୍ଯାଜ୍ଯ॑-ଞ୍ଚୈ॒ତାନି॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଦ୍ଵ॒ନ୍ଦ୍ଵାନି॑ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସଯୋ॒ସ୍ତାନି॒ ଯ ଏ॒ଵଗ୍ଂ ସ॒ମ୍ପାଦ୍ଯ॒ ଯଜ॑ତେ॒ ପ୍ରଜା॑ତେନୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ ॥ 32 ॥
(ଉ॒କ୍ଥ୍ଯେ॑ନୋପା॒ପ୍ନୋତ୍ଯ॑-ଗଚ୍ଛତାଂ॒-ଯଃ ଁ- ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଂ॑-ଚତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 9)
ଧ୍ରୁ॒ଵୋ॑-ଽସି ଧ୍ରୁ॒ଵୋ॑-ଽହଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତେଷୁ॑ ଭୂଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଧ୍ରୁ॒ଵାନେ॒ଵୈନା᳚ନ୍ କୁରୁତ ଉ॒ଗ୍ରୋ᳚-ଽସ୍ଯୁ॒ଗ୍ରୋ॑-ଽହଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତେଷୁ॑ ଭୂଯାସ॒-ମିତ୍ଯା॒ହାପ୍ର॑ତିଵାଦିନ ଏ॒ଵୈନା᳚ନ୍ କୁରୁତେ-ଽଭି॒ଭୂର॑ସ୍ଯଭି॒ଭୂର॒ହଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତେଷୁ॑ ଭୂଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯୁ॒ତ୍ପିପୀ॑ତେ॒ ତମୁପା᳚ସ୍ଯତେ ଯୁ॒ନଜ୍ମି॑ ତ୍ଵା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଦୈଵ୍ଯେ॒ନେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ଵାଅ॒ଗ୍ନେର୍ଯୋଗ॒ସ୍ତେନୈ॒ - [ଵାଅ॒ଗ୍ନେର୍ଯୋଗ॒ସ୍ତେନ॑, ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଯୁଁନକ୍ତି] 33
ଵୈନଂ॑-ଯୁଁନକ୍ତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵୈ ସମୃ॑ଦ୍ଧେନ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧେ॒ନାସୁ॑ରା॒-ନ୍ପରା॑ଭାଵଯ॒ନ୍. ଯନ୍ମେ॑ ଅଗ୍ନେ ଅ॒ସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ରିଷ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯୈ॒ଵ ତଥ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧେନ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧେନ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒-ନ୍ପରା॑ ଭାଵଯତ୍ଯଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମେ॒ତାଭି॒-ର୍ଵ୍ଯାହୃ॑ତୀଭି॒ରୁପ॑ ସାଦଯେଦ୍ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖଂ-ଵାଁ ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୈ॒ତା ଵ୍ଯାହୃ॑ତଯୋ ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖ ଏ॒ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑ - [ବ୍ରହ୍ମ॑, କୁ॒ରୁ॒ତେ॒ ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେ] 34
କୁରୁତେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପ॒ର୍ଯାଗ॑ତ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵୋପ॑ ସାଦଯେ॒-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୋଭ॒ଯତଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପରି॑ ଗୃହ୍ଣାତି ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନ୍ଯା॒ଲଭ॑ମାନ ଏ॒ତାଭି॒-ର୍ଵ୍ଯାହୃ॑ତୀଭିର୍-ହ॒ଵୀଗ୍ଷ୍ଯାସା॑ଦଯେ-ଦ୍ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖଂ-ଵୈଁ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନି॒ ବ୍ରହ୍ମୈ॒ତା ଵ୍ଯାହୃ॑ତଯୋ ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖ ଏ॒ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑ କୁରୁତେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପ॒ର୍ଯାଗ॑ତ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵାସା॑ଦଯେ॒-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୋଭ॒ଯତଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି॒ ଯଦ୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସାମ୍ନା᳚ କ୍ରି॒ଯତେ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ- [ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ୍, ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒-ଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒] 35
-ଁଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒-ଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯଦୃ॒ଚା ଵିଶଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒- ଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯଥ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ॑-ଽନା॒ଶୀର୍କେ॑ଣ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ ସାମିଧେ॒ନୀ-ର॑ନୁଵ॒କ୍ଷ୍ଯନ୍ନେ॒ତା ଵ୍ଯାହୃ॑ତୀଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯା॒-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ପଦ॑-ଙ୍କୁରୁତେ॒ ତଥା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ସାଶୀ᳚ର୍କେଣ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମସ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒ଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛେ॒ଦିତି॒ ତସ୍ଯୈ॒ତା ଵ୍ଯାହୃ॑ତୀଃ ପୁରୋନୁଵା॒କ୍ଯା॑ଯା-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଵୈ ପୁ॑ରୋନୁଵା॒କ୍ଯା᳚ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒-[ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॑, ଆ॒ଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒] 36
-ଽଽଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯାନ୍ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଯଜ॑ମାନାନ୍-ଥ୍ସ॒ମାଵ॑ତ୍ଯେନାନ୍ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒ ଽଽଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛେ॒ଦିତି॒ ତେଷା॑ମେ॒ତା ଵ୍ଯାହୃ॑ତୀଃ ପୁରୋନୁଵା॒କ୍ଯା॑ଯା ଅର୍ଧ॒ର୍ଚ ଏକା᳚-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ଯା॒ଜ୍ଯା॑ଯୈ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦେକାଂ᳚-ଯାଁ॒ଜ୍ଯା॑ଯା ଅର୍ଧ॒ର୍ଚ ଏକା॒-ନ୍ତଥୈ॑ନାନ୍-ଥ୍ସ॒ମାଵ॑ତୀ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା॒ ଽଽଶୀର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯଥା॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯ॒-ସ୍ସୁଵୃ॑ଷ୍ଟଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତ୍ଯେ॒ଵଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ଯଜ॑ମାନାଯ ଵର୍ଷତି॒ ସ୍ଥଲ॑ଯୋଦ॒କ-ମ୍ପ॑ରିଗୃ॒ହ୍ଣନ୍ତ୍ଯା॒ଶିଷା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଯଁଜ॑ମାନଃ॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣାତି॒ ମନୋ॑-ଽସି ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯଂ- [ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯମ୍, ମନ॑ସା] 37
-ମନ॑ସା ମା ଭୂ॒ତେନା-ଽଽଵି॒ଶେତ୍ଯା॑ହ॒ ମନୋ॒ ଵୈ ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ମନ॑ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଵାଗ॑ସ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀ ସ॑ପତ୍ନ॒କ୍ଷଯ॑ଣୀ ଵା॒ଚା ମେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣା-ଽଽଵି॒ଶେତ୍ଯା॑ହୈ॒ନ୍ଦ୍ରୀ ଵୈ ଵାଗ୍ଵାଚ॑-ମେ॒ଵୈନ୍ଦ୍ରୀ- ମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ॥ 38 ॥
(ତେନୈ॒-ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑- ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒-ଵାସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑-ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ-ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଯୋ ଵୈ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॒ନ୍ଵାଯ॑ତ୍ତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ତିଷ୍ଠତି॒ ନ ଯ॒ଜ୍ଞା-ଦ୍ଭ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତ॒ ଆ ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯେତି॒ ଚତୁ॑ରକ୍ଷର॒ମସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡିତି॒ ଚତୁ॑ରକ୍ଷରଂ॒-ଯଁଜେତି॒ ଦ୍ଵ୍ଯ॑କ୍ଷରଂ॒-ଯେଁ ଯଜା॑ମହ॒ ଇତି॒ ପଞ୍ଚା᳚କ୍ଷର-ନ୍ଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷ॒ରୋ ଵ॑ଷଟ୍କା॒ର ଏ॒ଷ ଵୈ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॒ନ୍ଵାଯ॑ତ୍ତୋ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ତିଷ୍ଠତି॒ ନ ଯ॒ଜ୍ଞାଦ୍- ଭ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତେ॒ ଯୋ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପ୍ରାଯ॑ଣ-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା- [ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାମ୍, ଉ॒ଦଯ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॒] 39
ମୁ॒ଦଯ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତେ॒ନାରି॑ଷ୍ଟେନ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥା-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯାଶ୍ରା॑ଵ॒ଯାସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡ୍ଯଜ॒ ଯେ ଯଜା॑ମହେ ଵଷଟ୍କା॒ର ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପ୍ରାଯ॑ଣମେ॒ଷା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠୈତଦୁ॒ଦଯ॑ନଂ॒-ଯଁ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତେ॒ନା-ଽରି॑ଷ୍ଟେନ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥା-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯୋ ଵୈ ସୂ॒ନୃତା॑ଯୈ॒ ଦୋହଂ॒-ଵେଁଦ॑ ଦୁ॒ହ ଏ॒ଵୈନାଂ᳚-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ସୂ॒ନୃତା ଽଽ ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯେତ୍ଯୈଵୈନା॑-ମହ୍ଵ॒ଦସ୍ତୁ॒ [-ମହ୍ଵ॒ଦସ୍ତୁ॑, ଶ୍ରୌଷ॒ଡିତ୍ଯୁ॒ପାଵା᳚ସ୍ରା॒-] 40
ଶ୍ରୌଷ॒ଡିତ୍ଯୁ॒ପାଵା᳚ସ୍ରା॒-ଗ୍ଯଜେତ୍ଯୁଦ॑ନୈଷୀ॒ଦ୍ଯେ ଯଜା॑ମହ॒ ଇତ୍ଯୁପା॑-ଽସଦ-ଦ୍ଵଷଟ୍କା॒ରେଣ॑ ଦୋଗ୍ଦ୍ଧ୍ଯେ॒ଷ ଵୈ ସୂ॒ନୃତା॑ଯୈ॒ ଦୋହୋ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଦୁ॒ହ ଏ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା ଵୈ ସ॒ତ୍ରମା॑ସତ॒ ତେଷା॒-ନ୍ଦିଶୋ॑-ଽଦସ୍ଯ॒ନ୍ତ ଏ॒ତାମା॒ର୍ଦ୍ରା-ମ୍ପ॒ଙ୍କ୍ତିମ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍ନା ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯେତି॑ ପୁରୋଵା॒ତ-ମ॑ଜନଯ॒ନ୍ନସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡିତ୍ଯ॒ଭ୍ରଗ୍ଂ ସମ॑ପ୍ଲାଵଯ॒ନ୍॒. ଯଜେତି॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁତ॑- [ଵି॒ଦ୍ଯୁତ॑ମ୍, ଅ॒ଜ॒ନ॒ଯ॒ନ୍॒ ଯେ] 41
ମଜନଯ॒ନ୍॒ ଯେ ଯଜା॑ମହ॒ ଇତି॒ ପ୍ରାଵ॑ର୍ଷଯନ୍ନ॒ଭ୍ଯ॑ସ୍ତନଯନ୍ ଵଷଟ୍କା॒ରେଣ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ତେଭ୍ଯୋ॒ ଦିଶଃ॒ ପ୍ରାପ୍ଯା॑ଯନ୍ତ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରାସ୍ମୈ॒ ଦିଶଃ॑ ପ୍ଯାଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ନ୍ତ୍ଵୋ॒ଵେଦ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ସ୍ତ୍ଵଂଵେଁଦ॒ ଯ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଵେଦ॒ ସ ପୁଣ୍ଯୋ॑ ଭଵତ୍ଯେ॒ଷ ଵୈ ଛ॑ନ୍ଦ॒ସ୍ଯଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରା ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯା-ଽସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡ୍ଯଜ॒ ଯେ ଯଜା॑ମହେ ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପୁଣ୍ଯୋ॑ ଭଵତି ଵସ॒ନ୍ତ- [ଵସ॒ନ୍ତମ୍, ଋ॒ତୂ॒ନାଂ] 42
-ମୃ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ॒ର୍ତଵୋ॒ ଵୈ ପ୍ର॑ଯା॒ଜା ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ତେ᳚-ଽସ୍ମୈ ପ୍ରୀ॒ତା ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ଵ-ଙ୍କ॑ଲ୍ପନ୍ତେ॒ କଲ୍ପ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଋ॒ତଵୋ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦା॒ଗ୍ନୀଷୋମ॑ଯୋର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମା-ନ୍ଭୂଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑-ହା॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯାଂ॒-ଵୈଁ ଯ॒ଜ୍ଞଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ଚକ୍ଷୁ॑ରା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽଗ୍ନେର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା᳚-ଽନ୍ନା॒ଦୋ ଭୂ॑ଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑-ମନ୍ନା॒ଦସ୍ତେ ନୈ॒ଵା- [ମନ୍ନା॒ଦସ୍ତେ ନୈ॒ଵା, ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑ମା॒ତ୍ମନ୍] 43
-ଽନ୍ନାଦ୍ଯ॑ମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଦବ୍ଧି॑ର॒ସ୍ଯଦ॑ବ୍ଧୋ ଭୂଯାସମ॒ମୁ-ନ୍ଦ॑ଭେଯ॒ମିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଯା॒ ଵୈ ଦବ୍ଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରାନଦଭ୍ନୁଵ॒ନ୍ତଯୈ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ନ୍ଦଭ୍ନୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମ॑ଯୋର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ଭୂ॑ଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑ହା॒-ଽଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯାଂ॒-ଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣୁତ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ଯୋର॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯ॑ନ୍ନା॒ଦୋ ଭୂ॑ଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑ହେନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯେ॑ଵାନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵ॒ତୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯା॒- [ଭ॑ଵ॒ତୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ, ଅ॒ହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵୀ] 44
-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯେ᳚ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵୀ ଭୂ॑ଯାସ॒ମିତ୍ଯା॑ହେନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା॑ ଜେ॒ମାନ॑-ମ୍ମହି॒ମାନ॑-ଙ୍ଗମେଯ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଜେ॒ମାନ॑ମେ॒ଵ ମ॑ହି॒ମାନ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତୋ॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯଯା ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମେଯ॒ମିତ୍ଯା॒-ହାଯୁ॑ରେ॒ଵାତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ -ତିଷ୍ଠତି ॥ 45 ॥
( ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା-ମ॑ହ୍ଵ॒ଦସ୍ତୁ॑-ଵି॒ଦ୍ଯୁତଂ॑ଵଁସ॒ନ୍ତନ୍-ତେନୈ॒ଵେ-ନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯା॒-ଽଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 11)
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵୋଁ ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରି॒ ହଵା॑ମହେ॒ ଜନେ᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମସ୍ତୁ॒ କେଵ॑ଲଃ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନରୋ॑ ନେ॒ମଧି॑ତା ହଵନ୍ତେ॒ ଯତ୍ପାର୍ଯା॑ ଯୁ॒ନଜ॑ତେ॒ ଧିଯ॒ସ୍ତାଃ । ଶୂରୋ॒ ନୃଷା॑ତା॒ ଶଵ॑ସଶ୍ଚକା॒ନ ଆ ଗୋମ॑ତି ଵ୍ର॒ଜେ ଭ॑ଜା॒ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑ ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ ଶତକ୍ରତୋ॒ ଯା ତେ॒ ଜନେ॑ଷୁ ପ॒ଞ୍ଚସୁ॑ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ତାନି॑ ତ॒ ଆ ଵୃ॑ଣେ ॥ ଅନୁ॑ ତେ ଦାଯି ମ॒ହ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଯ॑ ସ॒ତ୍ରା ତେ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମନୁ॑ ଵୃତ୍ର॒ହତ୍ଯେ᳚ । ଅନୁ॑ [ ] 46
କ୍ଷ॒ତ୍ରମନୁ॒ ସହୋ॑ ଯଜ॒ତ୍ରେନ୍ଦ୍ର॑ ଦେ॒ଵେଭି॒ରନୁ॑ ତେ ନୃ॒ଷହ୍ଯେ᳚ ॥ ଆଯସ୍ମି᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଵା॑ସ॒ଵା ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି ସ୍ଵା॒ରୁହୋ॑ ଯଥା । ଋଷି॑ର୍ହ ଦୀର୍ଘ॒ଶ୍ରୁତ୍ତ॑ମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଘ॒ର୍ମୋ ଅତି॑ଥିଃ ॥ ଆ॒ମାସୁ॑ ପ॒କ୍ଵମୈର॑ଯ॒ ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯୋ ଦି॒ଵି । ଘ॒ର୍ମ-ନ୍ନ ସାମ॑-ନ୍ତପତା ସୁଵୃ॒କ୍ତିଭି॒-ର୍ଜୁଷ୍ଟ॒-ଙ୍ଗିର୍ଵ॑ଣସେ॒ ଗିରଃ॑ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ମି-ଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହଦିନ୍ଦ୍ର॑-ମ॒ର୍କେଭି॑-ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵାଁଣୀ॑ରନୂଷତ ॥ ଗାଯ॑ନ୍ତି ତ୍ଵା ଗାଯ॒ତ୍ରିଣୋ- [ଗାଯ॒ତ୍ରିଣଃ॑, ଅର୍ଚ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ର୍କ-ମ॒ର୍କିଣଃ॑ ।] 47
-ଽର୍ଚ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ର୍କ-ମ॒ର୍କିଣଃ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ସ୍ତ୍ଵା ଶତକ୍ରତ॒ଵୁ-ଦ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ମି॑ଵ ଯେମିରେ ॥ ଅ॒ଗ୍ଂ॒ହୋ॒ମୁଚେ॒ ପ୍ର ଭ॑ରେମା ମନୀ॒ଷାମୋ॑ଷିଷ୍ଠ॒ଦାଵଂନେ॑ ସୁମ॒ତି-ଙ୍ଗୃ॑ଣା॒ନାଃ । ଇ॒ଦମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ପ୍ରତି॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗୃ॑ଭାଯ ସ॒ତ୍ଯା-ସ୍ସ॑ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ କାମାଃ᳚ ॥ ଵି॒ଵେଷ॒ ଯନ୍ମା॑ ଧି॒ଷଣା॑ ଜ॒ଜାନ॒ ସ୍ତଵୈ॑ ପୁ॒ରା ପାର୍ଯା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒-ମହ୍ନଃ॑ । ଅଗ୍ଂହ॑ସୋ॒ ଯତ୍ର॑ ପୀ॒ପର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନୋ ନା॒ଵେଵ॒ ଯାନ୍ତ॑ ମୁ॒ଭଯେ॑ ହଵନ୍ତେ ॥ ପ୍ର ସ॒ମ୍ରାଜ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାଣା॑- [ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାଣା᳚ମ୍, ଅ॒ଗ୍ଂ॒ହୋ॒ମୁଚଂ॑] 48
-ମଗ୍ଂହୋ॒ମୁଚଂ॑-ଵୃଁଷ॒ଭଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନାମ୍ । ଅ॒ପା-ନ୍ନପା॑ତମଶ୍ଵିନା॒ ହଯ॑ନ୍ତ-ମ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ର ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ମୋଜଃ॑ ॥ ଵି ନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ମୃଧୋ॑ ଜହି ନୀ॒ଚା ଯ॑ଚ୍ଛ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ଅ॒ଧ॒ସ୍ପ॒ଦ-ନ୍ତମୀ᳚-ଙ୍କୃଧି॒ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅ॑ଭି॒ଦାସ॑ତି ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॒ଭି ଵା॒ମମୋଜୋ ଽଜା॑ଯଥା ଵୃଷଭ ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ଅପା॑ନୁଦୋ॒ ଜନ॑-ମମିତ୍ର॒ଯନ୍ତ॑-ମୁ॒ରୁ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଅକୃଣୋ-ରୁ ଲୋ॒କମ୍ ॥ ମୃ॒ଗୋ ନ ଭୀ॒ମଃ କୁ॑ଚ॒ରୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ ପ॑ରା॒ଵତ [ପ॑ରା॒ଵତଃ॑, ଆ ଜ॑ଗାମା॒ ପର॑ସ୍ଯାଃ ।] 49
ଆ ଜ॑ଗାମା॒ ପର॑ସ୍ଯାଃ । ସୃ॒କଗ୍ଂ ସ॒ଗ୍ଂ॒ଶାଯ॑ ପ॒ଵିମି॑ନ୍ଦ୍ର ତି॒ଗ୍ମଂ-ଵିଁ ଶତ୍ରୂ᳚-ନ୍ତାଢି॒ ଵିମୃଧୋ॑ ନୁଦସ୍ଵ ॥ ଵି ଶତ୍ରୂ॒ନ୍॒. ଵି ମୃଧୋ॑ ନୁଦ॒ ଵିଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ହନୂ॑ ରୁଜ । ଵି ମ॒ନ୍ଯୁମି॑ନ୍ଦ୍ର ଭାମି॒ତୋ॑-ଽମିତ୍ର॑ସ୍ଯା-ଽଭି॒ଦାସ॑ତଃ ॥ ତ୍ରା॒ତାର॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑-ମଵି॒ତାର॒-ମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ହଵେ॑ହଵେ ସୁ॒ହଵ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୂର॒ମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ । ହୁ॒ଵେ ନୁ ଶ॒କ୍ର-ମ୍ପୁ॑ରୁହୂ॒ତମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ ଧା॒ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ॥ ମା ତେ॑ ଅ॒ସ୍ଯାଗ୍ଂ [ଅ॒ସ୍ଯାଗ୍ଂ, ସ॒ହ॒ସା॒ଵ॒-ନ୍ପରି॑ଷ୍ଟାଵ॒ଘାଯ॑] 50
ସ॑ହସାଵ॒-ନ୍ପରି॑ଷ୍ଟାଵ॒ଘାଯ॑ ଭୂମ ହରିଵଃ ପରା॒ଦୈ । ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵ ନୋ ଽଵୃ॒କେଭି॒-ର୍ଵରୂ॑ଥୈ॒-ସ୍ତଵ॑ ପ୍ରି॒ଯାସଃ॑ ସୂ॒ରିଷୁ॑ ସ୍ଯାମ ॥ ଅନ॑ଵସ୍ତେ॒ ରଥ॒ମଶ୍ଵା॑ଯ ତକ୍ଷ॒-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵଜ୍ର॑-ମ୍ପୁରୁହୂତ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ᳚ମ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ମ॒ହଯ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ର୍କୈରଵ॑ର୍ଧଯ॒ନ୍ନହ॑ଯେ॒ ହନ୍ତ॒ଵା ଉ॑ ॥ ଵୃଷ୍ଣେ॒ ଯ-ତ୍ତେ॒ ଵୃଷ॑ଣୋ ଅ॒ର୍କମର୍ଚା॒ନିନ୍ଦ୍ର॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣୋ॒ ଅଦି॑ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ । ଅ॒ନ॒ଶ୍ଵାସୋ॒ ଯେ ପ॒ଵଯୋ॑-ଽର॒ଥା ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଷିତା ଅ॒ଭ୍ଯଵ॑ର୍ତ ନ୍ତ॒ ଦସ୍ଯୂନ୍॑ ॥ 51 ॥
(ଵୃ॒ତ୍ର॒ହତ୍ଯେ-ଽନୁ॑-ଗାଯ॒ତ୍ରିଣୋ᳚-ଽଦ୍ଧ॒ରାଣାଂ᳚-ପରା॒ଵତୋ॒-ଽସ୍ଯା-ମ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 12)
(ସନ୍ତ୍ଵା॑ ସିଞ୍ଚାମି-ଧ୍ରୁ॒ଵୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ଗ୍ନିର୍ମା॑-ବ॒ର୍॒ହିଷୋ॒-ଽହ-ମା ପ୍ଯା॑ଯତା॒-ମଗ॑ନ୍ମ॒-ଯଥା॒ ଵୈ-ଯୋ ଵୈ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ- ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଯଜ୍ଞାନ୍-ଧ୍ରୁ॒ଵୋ॑-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ॒-ଯୋ ଵୈ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶ-ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵୋଁ॒-ଦ୍ଵାଦ॑ଶ । )
(ସନ୍ତ୍ଵା॑-ବ॒ର୍॒ହିଷୋ॒-ଽହଂଯଁଥା॒ ଵା-ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ଞ୍ଛ୍ରୌଷ॑ଟ୍-ଥ୍ସାହସାଵ॒-ନ୍ନେକ॑ପଞ୍ଚା॒ଶତ୍ ।)
(ସନ୍ତ୍ଵା॑, ସିଞ୍ଚାମି॒ ଦସ୍ଯୂନ୍॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - yājamānakāṇḍaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa-ntvā̭ siñcāmi॒ yajṷṣā pra॒jāmāyu॒rdhana̭-ñca | bṛha॒spati̭prasūto॒ yaja̭māna i॒ha mā ri̭ṣat || ājya̭masi sa॒tyama̭si sa॒tyasyāddhya̭kṣamasi ha॒vira̭si vaiśvāna॒raṃ-vai~᳚śvade॒va-mutpṷ̄taśuṣmagṃ sa॒tyaujā॒-ssaho̭-'si॒ saha̭mānamasi॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryamasi॒ tanmā̭ ji॒nvājya॒syājya̭masi sa॒tyasya̭ sa॒tyama̭si sa॒tyāyṷ- [sa॒tyāyuḥ̭, a॒si॒ sa॒tyaśṷṣmamasi] 1
-rasi sa॒tyaśṷṣmamasi sa॒tyena̭ tvā॒-'bhi ghā̭rayāmi॒ tasya̭ te bhakṣīya pañcā॒nā-ntvā॒ vātā̭nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntva̭rtū॒nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ di॒śāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ pañcaja॒nānāṃ᳚-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi ca॒rostvā॒ pañca̭bilasya ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi॒ brahma̭ṇastvā॒ teja̭se ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi kṣa॒trasya॒ tvauja̭se ya॒ntrāya̭ [ ] 2
dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi vi॒śe tvā̭ ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi su॒vīryā̭ya tvā gṛhṇāmi suprajā॒stvāya̭ tvā gṛhṇāmi rā॒yaspoṣā̭ya tvā gṛhṇāmi brahmavarca॒sāya̭ tvā gṛhṇāmi॒ bhūra॒smākagṃ̭ ha॒virde॒vānā̭-mā॒śiṣo॒ yaja̭mānasya de॒vānā᳚-ntvā de॒vatā᳚bhyo gṛhṇāmi॒ kāmā̭ya tvā gṛhṇāmi || 3 ||
(sa॒tyāyu॒-roja̭se ya॒ntrāya॒-traya̭strigṃśacca) (a. 1)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vidu॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vida̭bhi॒-bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsamabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dyu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivyḙna ha॒vyāyā॒smai voḍha॒ve jā̭tavedaḥ || indhā̭nāstvā supra॒jasaḥ̭ su॒vīrā॒ jyogjī̭vema bali॒hṛto̭ va॒ya-nte᳚ || yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒- [riṣyā᳚t, dyadvā॒] 4
-dyadvā॒ skandā॒-dājya̭syo॒ta vi̭ṣṇo | tena̭ hanmi sa॒patna̭-ndurmarā॒yumaina̭-ndadhāmi॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ | bhū-rbhuva॒-ssuva॒rucchṷṣmo agne॒ yaja̭mānāyaidhi॒ niśṷṣmo abhi॒dāsa̭te | agne॒ deve᳚ddha॒ manvi̭ddha॒ mandra̭ji॒hvā-ma̭rtyasya te hotarmū॒rdhannā ji̭gharmi rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya॒ mano̭-'si prājāpa॒tya-mmana̭sā mā bhū॒tenā vi̭śa॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī [ ] 5
vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā vi̭śa vasa॒ntamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu grī॒ṣmamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu va॒r॒ṣā ṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tā mā᳚ prī॒tāḥ prī̭ṇantu śa॒rada̭mṛtū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sā mā᳚ prī॒tā prī̭ṇātu hemantaśiśi॒rāvṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tau mā᳚ prī॒tau prī̭ṇītā-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsama॒gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒- [bhṷ̄yāsam, dabdhi̭ra॒syada̭bdho] 6
-ndabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsamindrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mindra̭syā॒-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa-mmahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameyama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyam || 7 ||
(riṣyā᳚-thsapatna॒kṣaya̭ṇya-nnā॒do bhṷ̄yāsa॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 2)
a॒gnirmā॒ duri̭ṣṭā-tpātu savi॒tā-'ghaśagṃ̭sā॒dyo me-'nti̭ dū॒rḙ-'rātī॒yati॒ tame॒tena̭ jeṣa॒gṃ॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehī॒mā-nbha॒drā-nduryāgṃ̭ a॒bhyehi॒ māmanṷvratā॒ nyṷ śī॒r॒ṣāṇi̭ mṛḍhva॒miḍa॒ ehyadi̭ta॒ ehi॒ sara̭sva॒tyehi॒ ranti̭rasi॒ rama̭tirasi sū॒narya̭si॒ juṣṭe॒ juṣṭi̭-nte-'śī॒yopa̭hūta upaha॒va- [upaha॒vam, te॒-'śī॒ya॒ sā ] 8
-ntḙ-'śīya॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒darḙḍatā॒ mana̭sā॒ taccha̭keyaṃ-ya~॒jño divagṃ̭ rohatu ya॒jño diva̭-ṅgacchatu॒ yo dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stena̭ ya॒jño de॒vāgṃ apye᳚tva॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhātva॒smānrāya̭ u॒ta ya॒jñā-ssa̭cantāma॒smāsṷ santvā॒śiṣa॒-ssā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rtirma॒ghonī॒ juṣṭi̭rasi ju॒ṣasva̭ no॒ juṣṭā̭ no- [juṣṭā̭ naḥ, a॒si॒ juṣṭi̭-nte] 9
-'si॒ juṣṭi̭-nte gameya॒-mmano॒ jyoti̭-rjuṣatā॒mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒manno॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām || braddhna॒ pinva̭sva॒ dada̭to me॒ mā kṣā̭yi kurva॒to me॒ mopa̭ dasa-tpra॒jāpa̭te-rbhā॒go᳚-'syūrja̭svā॒-npaya̭svā-nprāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pāhyudānavyā॒nau mḙ pā॒hyakṣi̭to॒-'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke || 10 ||
(u॒pa॒ha॒vaṃ-juṣṭā̭na-stvā॒ ṣaṭ ca̭) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒-nnarā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒gṃ॒ soma̭syā॒ha - mujji̭ti॒-manūjjḙṣama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-ma॒gnīṣoma̭yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-mindrāgni॒yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mindra̭syā॒-'ha- [-mindra̭syā॒-'ham, ujji̭ti॒manūjjḙṣaṃ] 11
-mujji̭ti॒manūjjḙṣa-mmahe॒ndrasyā॒hamujji̭ti॒- manūjjḙṣama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha mujji̭ti॒-manūjjḙṣaṃ॒-vā~ja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || emā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ indra̭vanto [indra̭vantaḥ, va॒nā॒ma॒he॒ dhu॒kṣī॒mahi̭] 12
vanāmahe dhukṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣa᳚m || rohi̭tena tvā॒-'gni-rde॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ hari̭bhyā॒-ntvendro̭ de॒vatā᳚-ṅgamaya॒tveta̭śena tvā॒ sūryo̭ de॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīn vi yoktrā॒ yāni̭ pari॒carta̭nāni dha॒ttāda॒smāsu॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~cca̭ bha॒dra-mpra ṇo᳚ brūtā-dbhāga॒dhā-nde॒vatā̭su || viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒gṃ॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ [dḙvaya॒jyayā᳚, su॒retā॒] 13
su॒retā॒ reto̭ dhiṣīya॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya-nde॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsaṃ-ve~॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deya॒ karmā̭-'si ka॒ruṇa̭masi kri॒yāsagṃ̭ sa॒nira̭si sani॒tā-'si̭ sa॒neya̭-ṅghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina᳚m || 14 ||
(indra̭syā॒ha-mindra̭vantaḥ॒-soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 4)
ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tena̭ ya॒jñaṃya~̭jña॒-mprati̭ deva॒yadbhyaḥ̭ | sū॒ryāyā॒ ūdho-'di̭tyā u॒pastha̭ u॒rudhā̭rā pṛthi॒vī ya॒jñe a॒sminn || pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭mānena॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒-ssarva̭masi॒ sarva̭-mme bhūyāḥ pū॒rṇama̭si pū॒rṇa-mmḙ bhūyā॒ akṣi̭tamasi॒ mā me᳚ kṣeṣṭhāḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-ndakṣi̭ṇāyā- [dakṣi̭ṇāyām, di॒śi] 15
ndi॒śi māsāḥ᳚ pi॒taro̭ mārjayantā-mpra॒tīcyā᳚-ndi॒śi gṛ॒hāḥ pa॒śavo̭ mārjayantā॒mudī᳚cyā-ndi॒śyāpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo mārjayantāmū॒rdhvāyā᳚-ndi॒śi ya॒jña-ssaṃ̭va~thsa॒ro ya॒jñapa̭ti-rmārjayantāṃ॒-vi~ṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒treṇa॒ chanda̭sā pṛthi॒vīmanu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā॒ 'ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ diva॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-''nṷṣṭubhena॒ chanda̭sā॒ diśo-'nu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 16 ||
(dakṣi̭ṇāyā - ma॒ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒- rekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raganma sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā-'' vṛ̭kṣi su॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhehi varco॒dhā a̭si॒ varco॒ mayi̭ dhehī॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒vo᳚-'smāda॒ntari̭kṣāda॒syai pṛ̭thi॒vyā a॒smāda॒nnādyā॒nnirbha̭jāmi॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 17 ||
sa-ñjyoti̭ṣā-'bhūvamai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rte॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣa॒-ssami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsaṃ॒-va~sṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒magna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m || 18 ||
dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ | agnḙ gṛhapate sugṛhapa॒tira॒ha-ntvayā̭ gṛ॒hapa̭tinā bhūyāsagṃ sugṛhapa॒tirmayā॒ tva-ṅgṛ॒hapa̭tinā bhūyā-śśa॒tagṃ himā॒stāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒-ntāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒-ṅkastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vimṷñca॒tvagne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒-ntada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā [sa ā, ba॒bhū॒va॒ sa] 19
ba̭bhūva॒ sa praja̭jñe॒ sa vā̭vṛdhe | sa de॒vānā॒madhi̭pati-rbabhūva॒ so a॒smāgṃ adhi̭patīn karotu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || gomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jño nṛ॒vathsa̭khā॒ sada॒mida̭pramṛ॒ṣyaḥ |iḍā̭vāgṃ e॒ṣo a̭sura pra॒jāvā᳚-ndī॒rgho ra॒yiḥ pṛ̭thubu॒ddhna-ssa॒bhāvāṋ || 20 ||
(dvi॒ṣmaḥ-su॒vīrya॒gṃ॒-sa ā-pañca̭trigṃśacca) (a. 6)
yathā॒ vai sa̭mṛtaso॒mā e॒vaṃ-vā~ e॒te sa̭mṛtaya॒jñā yadda̭rśapūrṇamā॒sau kasya॒ vā-'ha̭ de॒vā ya॒jñamā॒gaccha̭nti॒ kasya̭ vā॒ na ba̭hū॒nāṃ-ya~ja̭mānānāṃ॒-yo~ vai de॒vatāḥ॒ pūrvaḥ̭ parigṛ॒hṇāti॒ sa ḙnā॒-śśvo bhū॒te ya̭jata e॒tadvai de॒vānā̭-mā॒yata̭naṃ॒-ya~dā̭hava॒nīyo᳚-'nta॒rā-'gnī pa̭śū॒nā-ṅgārha̭patyo manu॒ṣyā̭ṇā-manvāhārya॒paca̭naḥ pitṛ॒ṇāma॒gni-ṅgṛ̭hṇāti॒ sva e॒vāyata̭ne de॒vatāḥ॒ pari̭ [de॒vatāḥ॒ pari̭, gṛ॒hṇā॒ti॒ tā-śśvo] 21
gṛhṇāti॒ tā-śśvo bhū॒te ya̭jate vra॒tena॒ vai meddhyo॒ -'gni-rvra॒tapa̭ti-rbrāhma॒ṇo vra̭ta॒bhṛ-dvra॒ta-mṷpai॒ṣya-nbrṷ̄yā॒dagne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyā॒mītya॒gni-rvai de॒vānāṃ᳚-vra~॒tapa̭ti॒stasmā̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ vra॒tamā la̭bhate ba॒r॒hiṣā̭ pū॒rṇamā̭se vra॒tamupai̭ti va॒thsaira̭māvā॒syā̭yāme॒taddhyḙtayo̭-rā॒yata̭namupa॒stīryaḥ॒ pūrva̭ścā॒gnirapa̭ra॒ścetyā̭hu-rmanu॒ṣyā̭ [-rmanu॒ṣyāḥ᳚, innvā] 22
innvā upa̭stīrṇa-mi॒cchanti॒ kimṷ de॒vā yeṣā॒-nnavā̭vasāna॒-mupā᳚smi॒ñchvo ya॒kṣyamā̭ṇe de॒vatā̭ vasanti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-mṷpastṛ॒ṇāti॒ yaja̭mānena grā॒myāśca̭ pa॒śavo̭-'va॒ruddhyā̭ āra॒ṇyāścetyā̭hu॒-rya-dgrā॒myānṷpa॒vasa̭ti॒ tena̭ grā॒myānava̭ rundhe॒ yadā̭ra॒ṇyasyā॒-'śñāti॒ tenā̭ra॒ṇyān. yadanā᳚śvā-nupa॒vase᳚-tpitṛdeva॒tyaḥ̭ syādāra॒ṇyasyā᳚-śñātīndri॒yaṃ- [śñātīndri॒yam, vā ā̭ra॒ṇyaṃ-] 23
-~vā ā̭ra॒ṇya-mi̭ndri॒ya-me॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yadanā᳚śvā-nupa॒vase॒-tkṣodhṷka-ssyā॒dya-da̭śñī॒yādru॒-dro᳚-'sya pa॒śūna॒bhi ma̭nyetā॒-'po᳚-'śñāti॒ tannevā̭śi॒ta-nnevā-'na̭śita॒-nna kṣodhṷko॒ bhava̭ti॒ nāsya̭ ru॒draḥ pa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ vajro॒ vai ya॒jñaḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ yadanā᳚-'śvānupa॒vasa̭ti॒ vajrḙṇai॒va sā॒kṣā-tkṣudha॒-mbhrātṛ̭vyagṃ hanti || 24 ||
(pari̭-manu॒ṣyā̭-indri॒yagṃ-sā॒kṣāt-trīṇi̭ ca) (a. 7)
yo vai śra॒ddhāmanā̭rabhya ya॒jñena॒ yaja̭te॒ nāsye॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒-'paḥ pra ṇa̭yati śra॒ddhā vā āpaḥ̭ śra॒ddhāme॒vā-''rabhya̭ ya॒jñena̭ yajata u॒bhaye᳚-'sya devamanu॒ṣyā i॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒ tadā̭hu॒rati॒ vā e॒tā vartra̭-nneda॒ntyati॒ vāca॒-mmano॒ vāvaitā nāti̭ neda॒ntīti॒ mana̭sā॒ pra ṇa̭yatī॒yaṃ-vai~ mano॒- [manaḥ̭, a॒nayai॒vaināḥ॒] 25
-'nayai॒vaināḥ॒ pra ṇa̭ya॒tya-ska̭nnahavi-rbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ yajñāyu॒dhāni॒ sa-mbha̭rati ya॒jño vai ya̭jñāyu॒dhāni̭ ya॒jñame॒va tathsa-mbha̭rati॒ yadeka̭mekagṃ sa॒mbhare᳚t-pitṛdeva॒tyā̭ni syu॒rya-thsa॒ha sarvā̭ṇi mānu॒ṣāṇi॒ dvedve॒ sambha̭rati yājyānuvā॒kya̭yore॒va rū॒pa-ṅka̭ro॒tyatho̭ mithu॒name॒vayo vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ veda̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ sphya- [ka̭lpate॒ sphyaḥ, ca॒ ka॒pālā̭ni] 26
-śca̭ ka॒pālā̭ni cāgnihotra॒hava̭ṇī ca॒ śūrpa̭-ñca kṛṣṇāji॒na-ñca॒ śamyā̭ co॒lūkha̭la-ñca॒ musa̭la-ñca dṛ॒ṣaccopa̭lā cai॒tāni॒ vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ yo vai de॒vebhyaḥ̭ prati॒procya̭ ya॒jñena॒ yaja̭te ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyagṃ ha॒vi-rni̭ru॒pyamā̭ṇama॒bhi ma̭ntrayetā॒-'gnigṃ hotā̭rami॒ha tagṃ hṷva॒ iti̭ [ ] 27
de॒vebhya̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ ya॒jñena̭ yajate ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyame॒ṣa vai ya॒jñasya॒ graho̭ gṛhī॒tvaiva ya॒jñena̭ yajate॒ tadṷdi॒tvā vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ atho॒ mana̭sā॒ vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama̭tanuta॒ mana̭sai॒va ta-dya॒jña-nta̭nute॒ rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ yo vai ya॒jñaṃ-yo~ga॒ āga̭te yu॒nakti̭ yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣu॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yuna॒ktvi-( ) -tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~nakti yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣṷ || 28 ||
(vaima॒naḥ-sphya-iti̭-yuna॒ktve-kā̭daśa ca) (a. 8)
pra॒jāpa̭ti-rya॒jñāna̭sṛjatā-gniho॒tra-ñcā᳚gniṣṭo॒ma-ñca̭ paurṇamā॒sī-ñco॒kthya̭-ñcāmāvā॒syā᳚-ñcātirā॒tra-ñca॒ tānuda̭mimīta॒ yāva̭dagniho॒tra-māsī॒-ttāvā̭nagniṣṭo॒mo yāva̭tī paurṇamā॒sī tāvā̭nu॒kthyo̭ yāva̭tyamāvā॒syā̭ tāvā̭natirā॒tro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭gniho॒tra-ñju॒hoti॒ yāva̭dagniṣṭo॒meno̭ pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npau᳚rṇamā॒sīṃ-ya~ja̭te॒ yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti॒ [yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti̭, tāva॒dupā᳚-''pnoti॒] 29
tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭māvā॒syāṃ᳚-ya~ja̭te॒ yāva̭datirā॒treṇo̭pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti parame॒ṣṭhino॒ vā e॒ṣa ya॒jño-'gra̭ āsī॒-ttena॒ sa pa̭ra॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttena̭ pra॒jāpa̭ti-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttena̭ pra॒jāpa̭tiḥ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenendra̭-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttenendraḥ̭ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenā॒-'gnīṣomaṷ ni॒ravā̭sāyaya॒-ttenā॒gnīṣomaṷ pa॒ramā-ṅkāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-ya~ [kāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-yaḥ, ~e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau] 30
e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te para॒māme॒va kāṣṭhā᳚-ṅgacchati॒ yo vai prajā̭tena ya॒jñena॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ro dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni̭ sa॒mpādyā॒nītyā̭hu-rva॒thsa-ñco̭pāvasṛ॒jatyu॒khā-ñcādhi̭ śraya॒tyava̭ ca॒ hanti̭ dṛ॒ṣadaṷ ca sa॒māha॒ntyadhi̭ ca॒ vapa̭te ka॒pālā̭ni॒ copa̭ dadhāti puro॒ḍāśa̭-ñcā- [puro॒ḍāśa̭-ñca, a॒dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca] 31
-'dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca stambaya॒juśca॒ hara̭tya॒bhi ca̭ gṛhṇāti॒ vedi̭-ñca pari gṛ॒hṇāti॒ patnī᳚-ñca॒ sanna̭hyati॒ prokṣa̭ṇīścā ''sā॒daya॒tyājya̭-ñcai॒tāni॒ vai dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni॒ ya e॒vagṃ sa॒mpādya॒ yaja̭te॒ prajā̭tenai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || 32 ||
(u॒kthyḙnopā॒pnotya̭-gacchatāṃ॒-yaḥ ~- pṷro॒ḍāśaṃ̭-catvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha dhru॒vāne॒vainā᳚n kuruta u॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-mityā॒hāpra̭tivādina e॒vainā᳚n kurute-'bhi॒bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha॒ ya e॒vaina̭-mpratyu॒tpipī̭te॒ tamupā᳚syate yu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivye॒netyā̭hai॒ṣa vāa॒gneryoga॒stenai॒ - [vāa॒gneryoga॒stena̭, e॒vainaṃ̭-yu~nakti] 33
vainaṃ̭-yu~nakti ya॒jñasya॒ vai samṛ̭ddhena de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yan. ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhe॒nāsṷrā॒-nparā̭bhāvaya॒n. yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒dityā̭ha ya॒jñasyai॒va tathsamṛ̭ddhena॒ yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhena॒ bhrātṛ̭vyā॒-nparā̭ bhāvayatyagniho॒tra-me॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhi॒rupa̭ sādayedyajñamu॒khaṃ-vā~ a̭gniho॒tra-mbrahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ - [brahma̭, ku॒ru॒te॒ saṃ॒va~॒thsa॒re] 34
kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vopa̭ sādaye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭ gṛhṇāti darśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syānyā॒labha̭māna e॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhir-ha॒vīgṣyāsā̭daye-dyajñamu॒khaṃ-vai~ da̭rśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syāni॒ brahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vāsā̭daye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭gṛhṇāti॒ yadvai ya॒jñasya॒ sāmnā᳚ kri॒yatḙ rā॒ṣṭraṃ- [rā॒ṣṭram, ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒] 35
-~ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒ yadṛ॒cā viśaṃ̭-ya~॒jñasyā॒- śīrga̭ccha॒tyatha̭ brāhma॒ṇo̭-'nā॒śīrkḙṇa ya॒jñena̭ yajate sāmidhe॒nī-ra̭nuva॒kṣyanne॒tā vyāhṛ̭tīḥ pu॒rastā᳚ddaddhyā॒-dbrahmai॒va pra̭ti॒pada̭-ṅkurute॒ tathā᳚ brāhma॒ṇa-ssāśī᳚rkeṇa ya॒jñena̭ yajate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ yaja̭māna॒-mbhrātṛ̭vyamasya ya॒jñasyā॒śīrga̭cche॒diti॒ tasyai॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā-ndaddhyā-dbhrātṛvyadeva॒tyā̭ vai pṷronuvā॒kyā᳚ bhrātṛ̭vyame॒vāsya̭ ya॒jñasyā॒-[ya॒jñasyā̭, ā॒śīrga̭cchati॒] 36
-''śīrga̭cchati॒ yān kā॒mayḙta॒ yaja̭mānān-thsa॒māva̭tyenān ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒diti॒ teṣā̭me॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā ardha॒rca ekā᳚-ndaddhyā-dyā॒jyā̭yai pu॒rastā॒dekāṃ᳚-yā~॒jyā̭yā ardha॒rca ekā॒-ntathai̭nān-thsa॒māva̭tī ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchati॒ yathā॒ vai pa॒rjanya॒-ssuvṛ̭ṣṭaṃ॒-va~rṣa̭tye॒vaṃ-ya~॒jño yaja̭mānāya varṣati॒ sthala̭yoda॒ka-mpa̭rigṛ॒hṇantyā॒śiṣā̭ ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ pari̭ gṛhṇāti॒ mano̭-'si prājāpa॒tyaṃ- [prājāpa॒tyam, mana̭sā] 37
-mana̭sā mā bhū॒tenā-''vi॒śetyā̭ha॒ mano॒ vai prā̭jāpa॒tya-mprā̭jāpa॒tyo ya॒jño mana̭ e॒va ya॒jñamā॒tma-ndha̭tte॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā-''vi॒śetyā̭hai॒ndrī vai vāgvāca̭-me॒vaindrī- mā॒tma-ndha̭tte || 38 ||
(tenai॒-va brahma̭- rā॒ṣṭrame॒-vāsya̭ ya॒jñasya̭-prājāpa॒tyagṃ-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
yo vai sa̭ptada॒śa-mpra॒jāpa̭tiṃ-ya~॒jñama॒nvāya̭ttaṃ॒-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñā-dbhragṃ̭śata॒ ā śrā̭va॒yeti॒ catṷrakṣara॒mastu॒ śrauṣa॒ḍiti॒ catṷrakṣaraṃ॒-ya~jeti॒ dvya̭kṣaraṃ॒-ye~ yajā̭maha॒ iti॒ pañcā᳚kṣara-ndvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ra e॒ṣa vai sa̭ptada॒śaḥ pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama॒nvāya̭tto॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñād- bhragṃ̭śate॒ yo vai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇa-mprati॒ṣṭhā- [prati॒ṣṭhām, u॒daya̭naṃ॒-ve~da॒] 39
mu॒daya̭naṃ॒-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nāri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭ccha॒tyāśrā̭va॒yāstu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ra e॒tadvai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇame॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhaitadu॒daya̭naṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nā-'ri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭cchati॒ yo vai sū॒nṛtā̭yai॒ dohaṃ॒-ve~da̭ du॒ha e॒vaināṃ᳚-ya~॒jño vai sū॒nṛtā '' śrā̭va॒yetyaivainā̭-mahva॒dastu॒ [-mahva॒dastṷ, śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-] 40
śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-gyajetyuda̭naiṣī॒dye yajā̭maha॒ ityupā̭-'sada-dvaṣaṭkā॒reṇa̭ dogddhye॒ṣa vai sū॒nṛtā̭yai॒ doho॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ du॒ha e॒vainā᳚-nde॒vā vai sa॒tramā̭sata॒ teṣā॒-ndiśo̭-'dasya॒nta e॒tāmā॒rdrā-mpa॒ṅktima̭paśya॒nnā śrā̭va॒yeti̭ purovā॒ta-ma̭janaya॒nnastu॒ śrauṣa॒ḍitya॒bhragṃ sama̭plāvaya॒n॒. yajeti̭ vi॒dyuta̭- [vi॒dyuta̭m, a॒ja॒na॒ya॒n॒ ye] 41
majanaya॒n॒ ye yajā̭maha॒ iti॒ prāva̭rṣayanna॒bhya̭stanayan vaṣaṭkā॒reṇa॒ tato॒ vai tebhyo॒ diśaḥ॒ prāpyā̭yanta॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prāsmai॒ diśaḥ̭ pyāyante pra॒jāpa̭ti-ntvo॒veda̭ pra॒jāpa̭ti stvaṃve~da॒ ya-mpra॒jāpa̭ti॒-rveda॒ sa puṇyo̭ bhavatye॒ṣa vai cha̭nda॒syaḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rā śrā̭va॒yā-'stu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ro ya e॒vaṃ-ve~da॒ puṇyo̭ bhavati vasa॒nta- [vasa॒ntam, ṛ॒tū॒nāṃ] 42
-mṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇā॒mītyā̭ha॒rtavo॒ vai pra̭yā॒jā ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ te᳚-'smai prī॒tā ya̭thāpū॒rva-ṅka̭lpante॒ kalpa̭nte-'smā ṛ॒tavo॒ ya e॒vaṃ-ve~dā॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsa॒mityā̭-hā॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vai~ ya॒jñaścakṣṷṣmā॒-ntābhyā̭me॒va cakṣṷrā॒tma-ndha̭tte॒ 'gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒gnirvai de॒vānā̭-mannā॒daste nai॒vā- [mannā॒daste nai॒vā, a॒nnādya̭mā॒tman] 43
-'nnādya̭mā॒tma-ndha̭tte॒ dabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya॒mityā̭hai॒tayā॒ vai dabddhyā̭ de॒vā asṷrānadabhnuva॒ntayai॒va bhrātṛ̭vya-ndabhnotya॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒-'gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒ntābhyā̭me॒va bhrātṛ̭vyagg stṛṇuta indrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙvānnā॒do bha̭va॒tīndra̭syā॒- [bha̭va॒tīndra̭sya, a॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī] 44
-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙva bha̭vati mahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameya॒mityā̭ha je॒māna̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅgacchatya॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒-hāyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ -tiṣṭhati || 45 ||
( pra॒ti॒ṣṭhā-ma̭hva॒dastṷ-vi॒dyutaṃ̭va~sa॒ntan-tenai॒ve-ndra̭syā॒-'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 11)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ || i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ || indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ [ ] 46
kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā | ṛṣi̭rha dīrgha॒śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ || ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rma-nna sāma̭-ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭa॒-ṅgirva̭ṇase॒ giraḥ̭ || indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭-ma॒rkebhi̭-ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || gāya̭nti tvā gāya॒triṇo- [gāya॒triṇaḥ̭, arca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ |] 47
-'rca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒vu-dva॒gṃ॒śa-mi̭va yemire || a॒gṃ॒ho॒muce॒ pra bha̭remā manī॒ṣāmo̭ṣiṣṭha॒dāvaṃnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ | i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒-mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || pra sa॒mrāja̭-mpratha॒ma-ma̭ddhva॒rāṇā̭- [ma̭ddhva॒rāṇā᳚m, a॒gṃ॒ho॒mucaṃ̭] 48
-magṃho॒mucaṃ̭-vṛ~ṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām | a॒pā-nnapā̭tamaśvinā॒ haya̭nta-ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ || vi na̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti || indra̭ kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha carṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭-mamitra॒yanta̭-mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇo-ru lo॒kam || mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata [pa̭rā॒vataḥ̭, ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ |] 49
ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ | sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~ śatrū᳚-ntāḍhi॒ vimṛdho̭ nudasva || vi śatrū॒n॒. vi mṛdho̭ nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vi ma॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭-'mitra̭syā-'bhi॒dāsa̭taḥ || trā॒tāra॒-mindra̭-mavi॒tāra॒-mindra॒gṃ॒ havḙhave su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m | hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || mā tḙ a॒syāgṃ [a॒syāgṃ, sa॒ha॒sā॒va॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭] 50
sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai | trāya̭sva no 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒-stava̭ pri॒yāsaḥ̭ sū॒riṣṷ syāma || ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒-ntvaṣṭā॒ vajra̭-mpuruhūta dyu॒manta᳚m | bra॒hmāṇa॒ indra̭-mma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒nnaha̭ye॒ hanta॒vā ṷ || vṛṣṇe॒ ya-tte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta nta॒ dasyūṋ || 51 ||
(vṛ॒tra॒hatye-'nṷ-gāya॒triṇo᳚-'ddha॒rāṇāṃ᳚-parā॒vato॒-'syā-ma॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 12)
(santvā̭ siñcāmi-dhru॒vo᳚-'sya॒gnirmā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'ha-mā pyā̭yatā॒-maga̭nma॒-yathā॒ vai-yo vai śra॒ddhāṃ- pra॒jāpa̭ti॒-ryajñān-dhru॒vo̭-'sītyā̭ha॒-yo vai sa̭ptada॒śa-mindraṃ̭-vo~॒-dvāda̭śa | )
(santvā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃya~thā॒ vā-e॒vaṃ-vi~॒dvā-ñchrauṣa̭ṭ-thsāhasāva॒-nneka̭pañcā॒śat |)
(santvā̭, siñcāmi॒ dasyūṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - याजमानकाण्डं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
स-न्त्वा॑ सिञ्चामि॒ यजु॑षा प्र॒जामायु॒र्धन॑-ञ्च । बृह॒स्पति॑प्रसूतो॒ यज॑मान इ॒ह मा रि॑षत् ॥ आज्य॑मसि स॒त्यम॑सि स॒त्यस्याद्ध्य॑क्षमसि ह॒विर॑सि वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वदे॒व-मुत्पू॑तशुष्मग्ं स॒त्यौजा॒-स्सहो॑-ऽसि॒ सह॑मानमसि॒ सह॒स्वारा॑ती॒-स्सह॑स्वारातीय॒त-स्सह॑स्व॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व पृतन्य॒तः । स॒हस्र॑वीर्यमसि॒ तन्मा॑ जि॒न्वाज्य॒स्याज्य॑मसि स॒त्यस्य॑ स॒त्यम॑सि स॒त्यायु॑- [स॒त्यायुः॑, अ॒सि॒ स॒त्यशु॑ष्ममसि] 1
-रसि स॒त्यशु॑ष्ममसि स॒त्येन॑ त्वा॒-ऽभि घा॑रयामि॒ तस्य॑ ते भक्षीय पञ्चा॒ना-न्त्वा॒ वाता॑नां-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि पञ्चा॒ना-न्त्व॑र्तू॒नां-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि पञ्चा॒ना-न्त्वा॑ दि॒शां-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि पञ्चा॒ना-न्त्वा॑ पञ्चज॒नानां᳚-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि च॒रोस्त्वा॒ पञ्च॑बिलस्य य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि॒ ब्रह्म॑णस्त्वा॒ तेज॑से य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि क्ष॒त्रस्य॒ त्वौज॑से य॒न्त्राय॑ [ ] 2
ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि वि॒शे त्वा॑ य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि सु॒वीर्या॑य त्वा गृह्णामि सुप्रजा॒स्त्वाय॑ त्वा गृह्णामि रा॒यस्पोषा॑य त्वा गृह्णामि ब्रह्मवर्च॒साय॑ त्वा गृह्णामि॒ भूर॒स्माकग्ं॑ ह॒विर्दे॒वाना॑-मा॒शिषो॒ यज॑मानस्य दे॒वाना᳚-न्त्वा दे॒वता᳚भ्यो गृह्णामि॒ कामा॑य त्वा गृह्णामि ॥ 3 ॥
(स॒त्यायु॒-रोज॑से य॒न्त्राय॒-त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 1)
ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-न्धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒विदु॒ग्रो᳚-ऽस्यु॒ग्रो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒विद॑भि॒-भूर॑स्यभि॒भूर॒हग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयासमभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्यु॒नज्मि॑ त्वा॒ ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॑न ह॒व्याया॒स्मै वोढ॒वे जा॑तवेदः ॥ इन्धा॑नास्त्वा सुप्र॒जसः॑ सु॒वीरा॒ ज्योग्जी॑वेम बलि॒हृतो॑ व॒य-न्ते᳚ ॥ यन्मे॑ अग्ने अ॒स्य य॒ज्ञस्य॒ रिष्या॒- [रिष्या᳚त्, द्यद्वा॒] 4
-द्यद्वा॒ स्कन्दा॒-दाज्य॑स्यो॒त वि॑ष्णो । तेन॑ हन्मि स॒पत्न॑-न्दुर्मरा॒युमैन॑-न्दधामि॒ निर्-ऋ॑त्या उ॒पस्थे᳚ । भू-र्भुव॒-स्सुव॒रुच्छु॑ष्मो अग्ने॒ यज॑मानायैधि॒ निशु॑ष्मो अभि॒दास॑ते । अग्ने॒ देवे᳚द्ध॒ मन्वि॑द्ध॒ मन्द्र॑जि॒ह्वा-म॑र्त्यस्य ते होतर्मू॒र्धन्ना जि॑घर्मि रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य॒ मनो॑-ऽसि प्राजाप॒त्य-म्मन॑सा मा भू॒तेना वि॑श॒ वाग॑स्यै॒न्द्री स॑पत्न॒क्षय॑णी [ ] 5
वा॒चा मे᳚न्द्रि॒येणा वि॑श वस॒न्तमृ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ स मा᳚ प्री॒तः प्री॑णातु ग्री॒ष्ममृ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ स मा᳚ प्री॒तः प्री॑णातु व॒र्॒षा ऋ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ ता मा᳚ प्री॒ताः प्री॑णन्तु श॒रद॑मृतू॒ना-म्प्री॑णामि॒ सा मा᳚ प्री॒ता प्री॑णातु हेमन्तशिशि॒रावृ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ तौ मा᳚ प्री॒तौ प्री॑णीता-म॒ग्नीषोम॑यो-र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॒ चक्षु॑ष्मा-न्भूयासम॒ग्नेर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚-ऽन्ना॒दो भू॑यास॒- [भू॑यासम्, दब्धि॑र॒स्यद॑ब्धो] 6
-न्दब्धि॑र॒स्यद॑ब्धो भूयासम॒मु-न्द॑भेय-म॒ग्नीषोम॑यो-र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ वृत्र॒हा भू॑यासमिन्द्राग्नि॒योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒व्य॑न्ना॒दो भू॑यास॒मिन्द्र॑स्या॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी भू॑यास-म्महे॒न्द्रस्या॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ जे॒मान॑-म्महि॒मान॑-ङ्गमेयम॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेयम् ॥ 7 ॥
(रिष्या᳚-थ्सपत्न॒क्षय॑ण्य-न्ना॒दो भू॑यास॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 2)
अ॒ग्निर्मा॒ दुरि॑ष्टा-त्पातु सवि॒ता-ऽघशग्ं॑सा॒द्यो मे-ऽन्ति॑ दू॒रे॑-ऽराती॒यति॒ तमे॒तेन॑ जेष॒ग्ं॒ सुरू॑पवर्षवर्ण॒ एही॒मा-न्भ॒द्रा-न्दुर्याग्ं॑ अ॒भ्येहि॒ मामनु॑व्रता॒ न्यु॑ शी॒र्॒षाणि॑ मृढ्व॒मिड॒ एह्यदि॑त॒ एहि॒ सर॑स्व॒त्येहि॒ रन्ति॑रसि॒ रम॑तिरसि सू॒नर्य॑सि॒ जुष्टे॒ जुष्टि॑-न्ते-ऽशी॒योप॑हूत उपह॒व- [उपह॒वम्, ते॒-ऽशी॒य॒ सा ] 8
-न्ते॑-ऽशीय॒ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञस्य॑ भूया॒दरे॑डता॒ मन॑सा॒ तच्छ॑केयं-यँ॒ज्ञो दिवग्ं॑ रोहतु य॒ज्ञो दिव॑-ङ्गच्छतु॒ यो दे॑व॒यानः॒ पन्था॒स्तेन॑ य॒ज्ञो दे॒वाग्ं अप्ये᳚त्व॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धात्व॒स्मान्राय॑ उ॒त य॒ज्ञा-स्स॑चन्ताम॒स्मासु॑ सन्त्वा॒शिष॒-स्सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्तिर्म॒घोनी॒ जुष्टि॑रसि जु॒षस्व॑ नो॒ जुष्टा॑ नो- [जुष्टा॑ नः, अ॒सि॒ जुष्टि॑-न्ते] 9
-ऽसि॒ जुष्टि॑-न्ते गमेय॒-म्मनो॒ ज्योति॑-र्जुषता॒माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु । बृह॒स्पति॑-स्तनुतामि॒मन्नो॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॑स्व॒ दद॑तो मे॒ मा क्षा॑यि कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस-त्प्र॒जाप॑ते-र्भा॒गो᳚-ऽस्यूर्ज॑स्वा॒-न्पय॑स्वा-न्प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पाह्युदानव्या॒नौ मे॑ पा॒ह्यक्षि॑तो॒-ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ॥ 10 ॥
(उ॒प॒ह॒वं-जुष्टा॑न-स्त्वा॒ षट् च॑) (अ. 3)
ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚-न्भूयास॒-न्नरा॒शग्ंस॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मा-न्भू॑यासम॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया-ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेयम॒ग्नेर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒ग्ं॒ सोम॑स्या॒ह - मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑षम॒ग्नेर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष-म॒ग्नीषोम॑योर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष-मिन्द्राग्नि॒योर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मिन्द्र॑स्या॒-ऽह- [-मिन्द्र॑स्या॒-ऽहम्, उज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं] 11
-मुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑ष-म्महे॒न्द्रस्या॒हमुज्जि॑ति॒- मनूज्जे॑षम॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑षं॒-वाँज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚-द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभीत् । अथा॑ स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राग्ं अकः ॥ उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ निग्रा॒भ-ञ्च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अथा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न् व्य॑स्यताम् ॥ एमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इन्द्र॑वन्तो [इन्द्र॑वन्तः, व॒ना॒म॒हे॒ धु॒क्षी॒महि॑] 12
वनामहे धुक्षी॒महि॑ प्र॒जामिष᳚म् ॥ रोहि॑तेन त्वा॒-ऽग्नि-र्दे॒वता᳚-ङ्गमयतु॒ हरि॑भ्या॒-न्त्वेन्द्रो॑ दे॒वता᳚-ङ्गमय॒त्वेत॑शेन त्वा॒ सूर्यो॑ दे॒वता᳚-ङ्गमयतु॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीन् वि योक्त्रा॒ यानि॑ परि॒चर्त॑नानि ध॒त्ताद॒स्मासु॒ द्रवि॑णं॒-यँच्च॑ भ॒द्र-म्प्र णो᳚ ब्रूता-द्भाग॒धा-न्दे॒वता॑सु ॥ विष्णो᳚-श्शं॒योँर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒ग्ं॒ सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ [दे॑वय॒ज्यया᳚, सु॒रेता॒] 13
सु॒रेता॒ रेतो॑ धिषीय॒ त्वष्टु॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाग्ं रू॒प-म्पु॑षेय-न्दे॒वाना॒-म्पत्नी॑र॒ग्नि-र्गृ॒हप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒न-न्तयो॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यासं-वेँ॒दो॑-ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देय॒ कर्मा॑-ऽसि क॒रुण॑मसि क्रि॒यासग्ं॑ स॒निर॑सि सनि॒ता-ऽसि॑ स॒नेय॑-ङ्घृ॒तव॑न्त-ङ्कुला॒यिनग्ं॑ रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिणं॑-वेँ॒दो द॑दातु वा॒जिन᳚म् ॥ 14 ॥
(इन्द्र॑स्या॒ह-मिन्द्र॑वन्तः॒-सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॒-चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)
आ प्या॑यता-न्ध्रु॒वा घृ॒तेन॑ य॒ज्ञंयँ॑ज्ञ॒-म्प्रति॑ देव॒यद्भ्यः॑ । सू॒र्याया॒ ऊधो-ऽदि॑त्या उ॒पस्थ॑ उ॒रुधा॑रा पृथि॒वी य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् ॥ प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिग्ग्॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑मानेन॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒-स्सर्व॑मसि॒ सर्व॑-म्मे भूयाः पू॒र्णम॑सि पू॒र्ण-म्मे॑ भूया॒ अक्षि॑तमसि॒ मा मे᳚ क्षेष्ठाः॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-न्दक्षि॑णाया- [दक्षि॑णायाम्, दि॒शि] 15
न्दि॒शि मासाः᳚ पि॒तरो॑ मार्जयन्ता-म्प्र॒तीच्या᳚-न्दि॒शि गृ॒हाः प॒शवो॑ मार्जयन्ता॒मुदी᳚च्या-न्दि॒श्याप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यो मार्जयन्तामू॒र्ध्वाया᳚-न्दि॒शि य॒ज्ञ-स्सं॑वँथ्स॒रो य॒ज्ञप॑ति-र्मार्जयन्तां॒-विँष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हा गा॑य॒त्रेण॒ छन्द॑सा पृथि॒वीमनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिशस्ति॒हा त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा॒ ऽन्तरि॑क्ष॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यरातीय॒तो ह॒न्ता जाग॑तेन॒ छन्द॑सा॒ दिव॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो ह॒न्ता-ऽऽनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा॒ दिशो-ऽनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 16 ॥
(दक्षि॑णाया - म॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णो॒- रेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 5)
अग॑न्म॒ सुव॒-स्सुव॑रगन्म स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा-ऽऽ वृ॑क्षि सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्धा अ॒स्यायु॑र्मे धेहि वर्चो॒धा अ॑सि॒ वर्चो॒ मयि॑ धेही॒दम॒हम॒मु-म्भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚-ऽस्यै दि॒वो᳚-ऽस्माद॒न्तरि॑क्षाद॒स्यै पृ॑थि॒व्या अ॒स्माद॒न्नाद्या॒न्निर्भ॑जामि॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 17 ॥
स-ञ्ज्योति॑षा-ऽभूवमै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्ते॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जा सम॒हग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ स-म्मया॑ रा॒यस्पोष॒-स्समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यासं॒-वँसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑या-न्भूयास॒मग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् ॥ 18 ॥
दध॒त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ । अग्ने॑ गृहपते सुगृहप॒तिर॒ह-न्त्वया॑ गृ॒हप॑तिना भूयासग्ं सुगृहप॒तिर्मया॒ त्व-ङ्गृ॒हप॑तिना भूया-श्श॒तग्ं हिमा॒स्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒-न्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒-ङ्कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ विमु॑ञ्च॒त्वग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒-न्तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ [स आ, ब॒भू॒व॒ स] 19
ब॑भूव॒ स प्रज॑ज्ञे॒ स वा॑वृधे । स दे॒वाना॒मधि॑पति-र्बभूव॒ सो अ॒स्माग्ं अधि॑पतीन् करोतु व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा॒ सद॒मिद॑प्रमृ॒ष्यः ।इडा॑वाग्ं ए॒षो अ॑सुर प्र॒जावा᳚-न्दी॒र्घो र॒यिः पृ॑थुबु॒द्ध्न-स्स॒भावान्॑ ॥ 20 ॥
(द्वि॒ष्मः-सु॒वीर्य॒ग्ं॒-स आ-पञ्च॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 6)
यथा॒ वै स॑मृतसो॒मा ए॒वं-वाँ ए॒ते स॑मृतय॒ज्ञा यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ कस्य॒ वा-ऽह॑ दे॒वा य॒ज्ञमा॒गच्छ॑न्ति॒ कस्य॑ वा॒ न ब॑हू॒नां-यँज॑मानानां॒-योँ वै दे॒वताः॒ पूर्वः॑ परिगृ॒ह्णाति॒ स ए॑ना॒-श्श्वो भू॒ते य॑जत ए॒तद्वै दे॒वाना॑-मा॒यत॑नं॒-यँदा॑हव॒नीयो᳚-ऽन्त॒रा-ऽग्नी प॑शू॒ना-ङ्गार्ह॑पत्यो मनु॒ष्या॑णा-मन्वाहार्य॒पच॑नः पितृ॒णाम॒ग्नि-ङ्गृ॑ह्णाति॒ स्व ए॒वायत॑ने दे॒वताः॒ परि॑ [दे॒वताः॒ परि॑, गृ॒ह्णा॒ति॒ ता-श्श्वो] 21
गृह्णाति॒ ता-श्श्वो भू॒ते य॑जते व्र॒तेन॒ वै मेद्ध्यो॒ -ऽग्नि-र्व्र॒तप॑ति-र्ब्राह्म॒णो व्र॑त॒भृ-द्व्र॒त-मु॑पै॒ष्य-न्ब्रू॑या॒दग्ने᳚ व्रतपते व्र॒त-ञ्च॑रिष्या॒मीत्य॒ग्नि-र्वै दे॒वानां᳚-व्रँ॒तप॑ति॒स्तस्मा॑ ए॒व प्र॑ति॒प्रोच्य॑ व्र॒तमा ल॑भते ब॒र्॒हिषा॑ पू॒र्णमा॑से व्र॒तमुपै॑ति व॒थ्सैर॑मावा॒स्या॑यामे॒तद्ध्ये॑तयो॑-रा॒यत॑नमुप॒स्तीर्यः॒ पूर्व॑श्चा॒ग्निरप॑र॒श्चेत्या॑हु-र्मनु॒ष्या॑ [-र्मनु॒ष्याः᳚, इन्न्वा] 22
इन्न्वा उप॑स्तीर्ण-मि॒च्छन्ति॒ किमु॑ दे॒वा येषा॒-न्नवा॑वसान॒-मुपा᳚स्मि॒ञ्छ्वो य॒क्ष्यमा॑णे दे॒वता॑ वसन्ति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-मु॑पस्तृ॒णाति॒ यज॑मानेन ग्रा॒म्याश्च॑ प॒शवो॑-ऽव॒रुद्ध्या॑ आर॒ण्याश्चेत्या॑हु॒-र्य-द्ग्रा॒म्यानु॑प॒वस॑ति॒ तेन॑ ग्रा॒म्यानव॑ रुन्धे॒ यदा॑र॒ण्यस्या॒-ऽश्ञाति॒ तेना॑र॒ण्यान्. यदना᳚श्वा-नुप॒वसे᳚-त्पितृदेव॒त्यः॑ स्यादार॒ण्यस्या᳚-श्ञातीन्द्रि॒यं- [श्ञातीन्द्रि॒यम्, वा आ॑र॒ण्यं-] 23
-ँवा आ॑र॒ण्य-मि॑न्द्रि॒य-मे॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ यदना᳚श्वा-नुप॒वसे॒-त्क्षोधु॑क-स्स्या॒द्य-द॑श्ञी॒याद्रु॒-द्रो᳚-ऽस्य प॒शून॒भि म॑न्येता॒-ऽपो᳚-ऽश्ञाति॒ तन्नेवा॑शि॒त-न्नेवा-ऽन॑शित॒-न्न क्षोधु॑को॒ भव॑ति॒ नास्य॑ रु॒द्रः प॒शून॒भि म॑न्यते॒ वज्रो॒ वै य॒ज्ञः, क्षु-त्खलु॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ यदना᳚-ऽश्वानुप॒वस॑ति॒ वज्रे॑णै॒व सा॒क्षा-त्क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्यग्ं हन्ति ॥ 24 ॥
(परि॑-मनु॒ष्या॑-इन्द्रि॒यग्ं-सा॒क्षात्-त्रीणि॑ च) (अ. 7)
यो वै श्र॒द्धामना॑रभ्य य॒ज्ञेन॒ यज॑ते॒ नास्ये॒ष्टाय॒ श्रद्द॑धते॒-ऽपः प्र ण॑यति श्र॒द्धा वा आपः॑ श्र॒द्धामे॒वा-ऽऽरभ्य॑ य॒ज्ञेन॑ यजत उ॒भये᳚-ऽस्य देवमनु॒ष्या इ॒ष्टाय॒ श्रद्द॑धते॒ तदा॑हु॒रति॒ वा ए॒ता वर्त्र॑-न्नेद॒न्त्यति॒ वाच॒-म्मनो॒ वावैता नाति॑ नेद॒न्तीति॒ मन॑सा॒ प्र ण॑यती॒यं-वैँ मनो॒- [मनः॑, अ॒नयै॒वैनाः॒] 25
-ऽनयै॒वैनाः॒ प्र ण॑य॒त्य-स्क॑न्नहवि-र्भवति॒ य ए॒वं-वेँद॑ यज्ञायु॒धानि॒ स-म्भ॑रति य॒ज्ञो वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ य॒ज्ञमे॒व तथ्स-म्भ॑रति॒ यदेक॑मेकग्ं स॒म्भरे᳚त्-पितृदेव॒त्या॑नि स्यु॒र्य-थ्स॒ह सर्वा॑णि मानु॒षाणि॒ द्वेद्वे॒ सम्भ॑रति याज्यानुवा॒क्य॑योरे॒व रू॒प-ङ्क॑रो॒त्यथो॑ मिथु॒नमे॒वयो वै दश॑ यज्ञायु॒धानि॒ वेद॑ मुख॒तो᳚-ऽस्य य॒ज्ञः क॑ल्पते॒ स्फ्य- [क॑ल्पते॒ स्फ्यः, च॒ क॒पाला॑नि] 26
-श्च॑ क॒पाला॑नि चाग्निहोत्र॒हव॑णी च॒ शूर्प॑-ञ्च कृष्णाजि॒न-ञ्च॒ शम्या॑ चो॒लूख॑ल-ञ्च॒ मुस॑ल-ञ्च दृ॒षच्चोप॑ला चै॒तानि॒ वै दश॑ यज्ञायु॒धानि॒ य ए॒वं-वेँद॑ मुख॒तो᳚-ऽस्य य॒ज्ञः क॑ल्पते॒ यो वै दे॒वेभ्यः॑ प्रति॒प्रोच्य॑ य॒ज्ञेन॒ यज॑ते जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा ह॒व्यग्ं ह॒वि-र्नि॑रु॒प्यमा॑णम॒भि म॑न्त्रयेता॒-ऽग्निग्ं होता॑रमि॒ह तग्ं हु॑व॒ इति॑ [ ] 27
दे॒वेभ्य॑ ए॒व प्र॑ति॒प्रोच्य॑ य॒ज्ञेन॑ यजते जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा ह॒व्यमे॒ष वै य॒ज्ञस्य॒ ग्रहो॑ गृही॒त्वैव य॒ज्ञेन॑ यजते॒ तदु॑दि॒त्वा वाचं॑-यँच्छति य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ अथो॒ मन॑सा॒ वै प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ मन॑सै॒व त-द्य॒ज्ञ-न्त॑नुते॒ रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय॒ यो वै य॒ज्ञं-योँग॒ आग॑ते यु॒नक्ति॑ यु॒ङ्क्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॑ युन॒क्त्वि-( ) -त्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-र्वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑-युँनक्ति यु॒ङ्क्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॑ ॥ 28 ॥
(वैम॒नः-स्फ्य-इति॑-युन॒क्त्वे-का॑दश च) (अ. 8)
प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञान॑सृजता-ग्निहो॒त्र-ञ्चा᳚ग्निष्टो॒म-ञ्च॑ पौर्णमा॒सी-ञ्चो॒क्थ्य॑-ञ्चामावा॒स्या᳚-ञ्चातिरा॒त्र-ञ्च॒ तानुद॑मिमीत॒ याव॑दग्निहो॒त्र-मासी॒-त्तावा॑नग्निष्टो॒मो याव॑ती पौर्णमा॒सी तावा॑नु॒क्थ्यो॑ याव॑त्यमावा॒स्या॑ तावा॑नतिरा॒त्रो य ए॒वं-विँ॒द्वान॑ग्निहो॒त्र-ञ्जु॒होति॒ याव॑दग्निष्टो॒मेनो॑ पा॒प्नोति॒ ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्पौ᳚र्णमा॒सीं-यँज॑ते॒ याव॑दु॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोति॒ [याव॑दु॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोति॑, ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति॒] 29
ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॑मावा॒स्यां᳚-यँज॑ते॒ याव॑दतिरा॒त्रेणो॑पा॒प्नोति॒ ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति परमे॒ष्ठिनो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो-ऽग्र॑ आसी॒-त्तेन॒ स प॑र॒मा-ङ्काष्ठा॑मगच्छ॒-त्तेन॑ प्र॒जाप॑ति-न्नि॒रवा॑सायय॒-त्तेन॑ प्र॒जाप॑तिः पर॒मा-ङ्काष्ठा॑मगच्छ॒-त्तेनेन्द्र॑-न्नि॒रवा॑सायय॒-त्तेनेन्द्रः॑ पर॒मा-ङ्काष्ठा॑मगच्छ॒-त्तेना॒-ऽग्नीषोमौ॑ नि॒रवा॑सायय॒-त्तेना॒ग्नीषोमौ॑ प॒रमा-ङ्काष्ठा॑मगच्छतां॒-यँ [काष्ठा॑मगच्छतां॒-यः, ँए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ] 30
ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते पर॒मामे॒व काष्ठा᳚-ङ्गच्छति॒ यो वै प्रजा॑तेन य॒ज्ञेन॒ यज॑ते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रो द्वाद॑श द्व॒न्द्वानि॑ दर्शपूर्णमा॒सयो॒स्तानि॑ स॒म्पाद्या॒नीत्या॑हु-र्व॒थ्स-ञ्चो॑पावसृ॒जत्यु॒खा-ञ्चाधि॑ श्रय॒त्यव॑ च॒ हन्ति॑ दृ॒षदौ॑ च स॒माह॒न्त्यधि॑ च॒ वप॑ते क॒पाला॑नि॒ चोप॑ दधाति पुरो॒डाश॑-ञ्चा- [पुरो॒डाश॑-ञ्च, अ॒धि॒श्रय॒त्याज्य॑-ञ्च] 31
-ऽधि॒श्रय॒त्याज्य॑-ञ्च स्तम्बय॒जुश्च॒ हर॑त्य॒भि च॑ गृह्णाति॒ वेदि॑-ञ्च परि गृ॒ह्णाति॒ पत्नी᳚-ञ्च॒ सन्न॑ह्यति॒ प्रोक्ष॑णीश्चा ऽऽसा॒दय॒त्याज्य॑-ञ्चै॒तानि॒ वै द्वाद॑श द्व॒न्द्वानि॑ दर्शपूर्णमा॒सयो॒स्तानि॒ य ए॒वग्ं स॒म्पाद्य॒ यज॑ते॒ प्रजा॑तेनै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ 32 ॥
(उ॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोत्य॑-गच्छतां॒-यः ँ- पु॑रो॒डाशं॑-चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 9)
ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मित्या॑ह ध्रु॒वाने॒वैना᳚न् कुरुत उ॒ग्रो᳚-ऽस्यु॒ग्रो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-मित्या॒हाप्र॑तिवादिन ए॒वैना᳚न् कुरुते-ऽभि॒भूर॑स्यभि॒भूर॒हग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मित्या॑ह॒ य ए॒वैन॑-म्प्रत्यु॒त्पिपी॑ते॒ तमुपा᳚स्यते यु॒नज्मि॑ त्वा॒ ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॒नेत्या॑है॒ष वाअ॒ग्नेर्योग॒स्तेनै॒ - [वाअ॒ग्नेर्योग॒स्तेन॑, ए॒वैनं॑-युँनक्ति] 33
वैनं॑-युँनक्ति य॒ज्ञस्य॒ वै समृ॑द्धेन दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्. य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धे॒नासु॑रा॒-न्परा॑भावय॒न्. यन्मे॑ अग्ने अ॒स्य य॒ज्ञस्य॒ रिष्या॒दित्या॑ह य॒ज्ञस्यै॒व तथ्समृ॑द्धेन॒ यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धेन॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्परा॑ भावयत्यग्निहो॒त्र-मे॒ताभि॒-र्व्याहृ॑तीभि॒रुप॑ सादयेद्यज्ञमु॒खं-वाँ अ॑ग्निहो॒त्र-म्ब्रह्मै॒ता व्याहृ॑तयो यज्ञमु॒ख ए॒व ब्रह्म॑ - [ब्रह्म॑, कु॒रु॒ते॒ सं॒वँ॒थ्स॒रे] 34
कुरुते संवँथ्स॒रे प॒र्याग॑त ए॒ताभि॑रे॒वोप॑ सादये॒-द्ब्रह्म॑णै॒वोभ॒यतः॑ संवँथ्स॒र-म्परि॑ गृह्णाति दर्शपूर्णमा॒सौ चा॑तुर्मा॒स्यान्या॒लभ॑मान ए॒ताभि॒-र्व्याहृ॑तीभिर्-ह॒वीग्ष्यासा॑दये-द्यज्ञमु॒खं-वैँ द॑र्शपूर्णमा॒सौ चा॑तुर्मा॒स्यानि॒ ब्रह्मै॒ता व्याहृ॑तयो यज्ञमु॒ख ए॒व ब्रह्म॑ कुरुते संवँथ्स॒रे प॒र्याग॑त ए॒ताभि॑रे॒वासा॑दये॒-द्ब्रह्म॑णै॒वोभ॒यतः॑ संवँथ्स॒र-म्परि॑गृह्णाति॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॒ साम्ना᳚ क्रि॒यते॑ रा॒ष्ट्रं- [रा॒ष्ट्रम्, य॒ज्ञस्या॒-शीर्ग॑च्छति॒] 35
-ँय॒ज्ञस्या॒-शीर्ग॑च्छति॒ यदृ॒चा विशं॑-यँ॒ज्ञस्या॒- शीर्ग॑च्छ॒त्यथ॑ ब्राह्म॒णो॑-ऽना॒शीर्के॑ण य॒ज्ञेन॑ यजते सामिधे॒नी-र॑नुव॒क्ष्यन्ने॒ता व्याहृ॑तीः पु॒रस्ता᳚द्दद्ध्या॒-द्ब्रह्मै॒व प्र॑ति॒पद॑-ङ्कुरुते॒ तथा᳚ ब्राह्म॒ण-स्साशी᳚र्केण य॒ज्ञेन॑ यजते॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ यज॑मान॒-म्भ्रातृ॑व्यमस्य य॒ज्ञस्या॒शीर्ग॑च्छे॒दिति॒ तस्यै॒ता व्याहृ॑तीः पुरोनुवा॒क्या॑या-न्दद्ध्या-द्भ्रातृव्यदेव॒त्या॑ वै पु॑रोनुवा॒क्या᳚ भ्रातृ॑व्यमे॒वास्य॑ य॒ज्ञस्या॒-[य॒ज्ञस्या॑, आ॒शीर्ग॑च्छति॒] 36
-ऽऽशीर्ग॑च्छति॒ यान् का॒मये॑त॒ यज॑मानान्-थ्स॒माव॑त्येनान् य॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छे॒दिति॒ तेषा॑मे॒ता व्याहृ॑तीः पुरोनुवा॒क्या॑या अर्ध॒र्च एका᳚-न्दद्ध्या-द्या॒ज्या॑यै पु॒रस्ता॒देकां᳚-याँ॒ज्या॑या अर्ध॒र्च एका॒-न्तथै॑नान्-थ्स॒माव॑ती य॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छति॒ यथा॒ वै प॒र्जन्य॒-स्सुवृ॑ष्टं॒-वँर्ष॑त्ये॒वं-यँ॒ज्ञो यज॑मानाय वर्षति॒ स्थल॑योद॒क-म्प॑रिगृ॒ह्णन्त्या॒शिषा॑ य॒ज्ञं-यँज॑मानः॒ परि॑ गृह्णाति॒ मनो॑-ऽसि प्राजाप॒त्यं- [प्राजाप॒त्यम्, मन॑सा] 37
-मन॑सा मा भू॒तेना-ऽऽवि॒शेत्या॑ह॒ मनो॒ वै प्रा॑जाप॒त्य-म्प्रा॑जाप॒त्यो य॒ज्ञो मन॑ ए॒व य॒ज्ञमा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ वाग॑स्यै॒न्द्री स॑पत्न॒क्षय॑णी वा॒चा मे᳚न्द्रि॒येणा-ऽऽवि॒शेत्या॑है॒न्द्री वै वाग्वाच॑-मे॒वैन्द्री- मा॒त्म-न्ध॑त्ते ॥ 38 ॥
(तेनै॒-व ब्रह्म॑- रा॒ष्ट्रमे॒-वास्य॑ य॒ज्ञस्य॑-प्राजाप॒त्यग्ं-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)
यो वै स॑प्तद॒श-म्प्र॒जाप॑तिं-यँ॒ज्ञम॒न्वाय॑त्तं॒-वेँद॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति॒ न य॒ज्ञा-द्भ्रग्ं॑शत॒ आ श्रा॑व॒येति॒ चतु॑रक्षर॒मस्तु॒ श्रौष॒डिति॒ चतु॑रक्षरं॒-यँजेति॒ द्व्य॑क्षरं॒-येँ यजा॑मह॒ इति॒ पञ्चा᳚क्षर-न्द्व्यक्ष॒रो व॑षट्का॒र ए॒ष वै स॑प्तद॒शः प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञम॒न्वाय॑त्तो॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति॒ न य॒ज्ञाद्- भ्रग्ं॑शते॒ यो वै य॒ज्ञस्य॒ प्राय॑ण-म्प्रति॒ष्ठा- [प्रति॒ष्ठाम्, उ॒दय॑नं॒-वेँद॒] 39
मु॒दय॑नं॒-वेँद॒ प्रति॑ष्ठिते॒नारि॑ष्टेन य॒ज्ञेन॑ स॒ग्ग्॒स्था-ङ्ग॑च्छ॒त्याश्रा॑व॒यास्तु॒ श्रौष॒ड्यज॒ ये यजा॑महे वषट्का॒र ए॒तद्वै य॒ज्ञस्य॒ प्राय॑णमे॒षा प्र॑ति॒ष्ठैतदु॒दय॑नं॒-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्रति॑ष्ठिते॒ना-ऽरि॑ष्टेन य॒ज्ञेन॑ स॒ग्ग्॒स्था-ङ्ग॑च्छति॒ यो वै सू॒नृता॑यै॒ दोहं॒-वेँद॑ दु॒ह ए॒वैनां᳚-यँ॒ज्ञो वै सू॒नृता ऽऽ श्रा॑व॒येत्यैवैना॑-मह्व॒दस्तु॒ [-मह्व॒दस्तु॑, श्रौष॒डित्यु॒पावा᳚स्रा॒-] 40
श्रौष॒डित्यु॒पावा᳚स्रा॒-ग्यजेत्युद॑नैषी॒द्ये यजा॑मह॒ इत्युपा॑-ऽसद-द्वषट्का॒रेण॑ दोग्द्ध्ये॒ष वै सू॒नृता॑यै॒ दोहो॒ य ए॒वं-वेँद॑ दु॒ह ए॒वैना᳚-न्दे॒वा वै स॒त्रमा॑सत॒ तेषा॒-न्दिशो॑-ऽदस्य॒न्त ए॒तामा॒र्द्रा-म्प॒ङ्क्तिम॑पश्य॒न्ना श्रा॑व॒येति॑ पुरोवा॒त-म॑जनय॒न्नस्तु॒ श्रौष॒डित्य॒भ्रग्ं सम॑प्लावय॒न्॒. यजेति॑ वि॒द्युत॑- [वि॒द्युत॑म्, अ॒ज॒न॒य॒न्॒ ये] 41
मजनय॒न्॒ ये यजा॑मह॒ इति॒ प्राव॑र्षयन्न॒भ्य॑स्तनयन् वषट्का॒रेण॒ ततो॒ वै तेभ्यो॒ दिशः॒ प्राप्या॑यन्त॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रास्मै॒ दिशः॑ प्यायन्ते प्र॒जाप॑ति-न्त्वो॒वेद॑ प्र॒जाप॑ति स्त्वंवेँद॒ य-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्वेद॒ स पुण्यो॑ भवत्ये॒ष वै छ॑न्द॒स्यः॑ प्र॒जाप॑ति॒रा श्रा॑व॒या-ऽस्तु॒ श्रौष॒ड्यज॒ ये यजा॑महे वषट्का॒रो य ए॒वं-वेँद॒ पुण्यो॑ भवति वस॒न्त- [वस॒न्तम्, ऋ॒तू॒नां] 42
-मृ॑तू॒ना-म्प्री॑णा॒मीत्या॑ह॒र्तवो॒ वै प्र॑या॒जा ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति॒ ते᳚-ऽस्मै प्री॒ता य॑थापू॒र्व-ङ्क॑ल्पन्ते॒ कल्प॑न्ते-ऽस्मा ऋ॒तवो॒ य ए॒वं-वेँदा॒ग्नीषोम॑योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॒ चक्षु॑ष्मा-न्भूयास॒मित्या॑-हा॒ग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वैँ य॒ज्ञश्चक्षु॑ष्मा॒-न्ताभ्या॑मे॒व चक्षु॑रा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ ऽग्नेर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚-ऽन्ना॒दो भू॑यास॒मित्या॑हा॒ग्निर्वै दे॒वाना॑-मन्ना॒दस्ते नै॒वा- [मन्ना॒दस्ते नै॒वा, अ॒न्नाद्य॑मा॒त्मन्] 43
-ऽन्नाद्य॑मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ दब्धि॑र॒स्यद॑ब्धो भूयासम॒मु-न्द॑भेय॒मित्या॑है॒तया॒ वै दब्द्ध्या॑ दे॒वा असु॑रानदभ्नुव॒न्तयै॒व भ्रातृ॑व्य-न्दभ्नोत्य॒ग्नीषोम॑योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ वृत्र॒हा भू॑यास॒मित्या॑हा॒-ऽग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वाँ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्ताभ्या॑मे॒व भ्रातृ॑व्यग्ग् स्तृणुत इन्द्राग्नि॒योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒व्य॑न्ना॒दो भू॑यास॒मित्या॑हेन्द्रिया॒व्ये॑वान्ना॒दो भ॑व॒तीन्द्र॑स्या॒- [भ॑व॒तीन्द्र॑स्य, अ॒ह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी] 44
-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी भू॑यास॒मित्या॑हेन्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वति महे॒न्द्रस्या॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ जे॒मान॑-म्महि॒मान॑-ङ्गमेय॒मित्या॑ह जे॒मान॑मे॒व म॑हि॒मान॑-ङ्गच्छत्य॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॒-हायु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ -तिष्ठति ॥ 45 ॥
( प्र॒ति॒ष्ठा-म॑ह्व॒दस्तु॑-वि॒द्युतं॑वँस॒न्तन्-तेनै॒वे-न्द्र॑स्या॒-ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 11)
इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः ॥ इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ ॥ इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ ॥ इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ [ ] 46
क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा । ऋषि॑र्ह दीर्घ॒श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः ॥ आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्म-न्न साम॑-न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्ट॒-ङ्गिर्व॑णसे॒ गिरः॑ ॥ इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑-म॒र्केभि॑-र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ गाय॑न्ति त्वा गाय॒त्रिणो- [गाय॒त्रिणः॑, अर्च॑न्त्य॒र्क-म॒र्किणः॑ ।] 47
-ऽर्च॑न्त्य॒र्क-म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒वु-द्व॒ग्ं॒श-मि॑व येमिरे ॥ अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्र भ॑रेमा मनी॒षामो॑षिष्ठ॒दावंने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः । इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒-मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ प्र स॒म्राज॑-म्प्रथ॒म-म॑द्ध्व॒राणा॑- [म॑द्ध्व॒राणा᳚म्, अ॒ग्ं॒हो॒मुचं॑] 48
-मग्ंहो॒मुचं॑-वृँष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् । अ॒पा-न्नपा॑तमश्विना॒ हय॑न्त-म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ ॥ वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ॥ इन्द्र॑ क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर्षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑-ममित्र॒यन्त॑-मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणो-रु लो॒कम् ॥ मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत [प॑रा॒वतः॑, आ ज॑गामा॒ पर॑स्याः ।] 49
आ ज॑गामा॒ पर॑स्याः । सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँ शत्रू᳚-न्ताढि॒ विमृधो॑ नुदस्व ॥ वि शत्रू॒न्॒. वि मृधो॑ नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । वि म॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑-ऽमित्र॑स्या-ऽभि॒दास॑तः ॥ त्रा॒तार॒-मिन्द्र॑-मवि॒तार॒-मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् । हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ मा ते॑ अ॒स्याग्ं [अ॒स्याग्ं, स॒ह॒सा॒व॒-न्परि॑ष्टाव॒घाय॑] 50
स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टाव॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै । त्राय॑स्व नो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒-स्तव॑ प्रि॒यासः॑ सू॒रिषु॑ स्याम ॥ अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒-न्त्वष्टा॒ वज्र॑-म्पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् । ब्र॒ह्माण॒ इन्द्र॑-म्म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒न्नह॑ये॒ हन्त॒वा उ॑ ॥ वृष्णे॒ य-त्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ । अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त न्त॒ दस्यून्॑ ॥ 51 ॥
(वृ॒त्र॒हत्ये-ऽनु॑-गाय॒त्रिणो᳚-ऽद्ध॒राणां᳚-परा॒वतो॒-ऽस्या-म॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 12)
(सन्त्वा॑ सिञ्चामि-ध्रु॒वो᳚-ऽस्य॒ग्निर्मा॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-मा प्या॑यता॒-मग॑न्म॒-यथा॒ वै-यो वै श्र॒द्धां- प्र॒जाप॑ति॒-र्यज्ञान्-ध्रु॒वो॑-ऽसीत्या॑ह॒-यो वै स॑प्तद॒श-मिन्द्रं॑-वोँ॒-द्वाद॑श । )
(सन्त्वा॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽहंयँथा॒ वा-ए॒वं-विँ॒द्वा-ञ्छ्रौष॑ट्-थ्साहसाव॒-न्नेक॑पञ्चा॒शत् ।)
(सन्त्वा॑, सिञ्चामि॒ दस्यून्॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - yājamānakāṇḍaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa-ntvā̭ siñcāmi॒ yajṷṣā pra॒jāmāyu॒rdhana̭-ñca | bṛha॒spati̭prasūto॒ yaja̭māna i॒ha mā ri̭ṣat || ājya̭masi sa॒tyama̭si sa॒tyasyāddhya̭kṣamasi ha॒vira̭si vaiśvāna॒raṃ-vai~᳚śvade॒va-mutpṷ̄taśuṣmagṃ sa॒tyaujā॒-ssaho̭-'si॒ saha̭mānamasi॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryamasi॒ tanmā̭ ji॒nvājya॒syājya̭masi sa॒tyasya̭ sa॒tyama̭si sa॒tyāyṷ- [sa॒tyāyuḥ̭, a॒si॒ sa॒tyaśṷṣmamasi] 1
-rasi sa॒tyaśṷṣmamasi sa॒tyena̭ tvā॒-'bhi ghā̭rayāmi॒ tasya̭ te bhakṣīya pañcā॒nā-ntvā॒ vātā̭nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntva̭rtū॒nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ di॒śāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ pañcaja॒nānāṃ᳚-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi ca॒rostvā॒ pañca̭bilasya ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi॒ brahma̭ṇastvā॒ teja̭se ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi kṣa॒trasya॒ tvauja̭se ya॒ntrāya̭ [ ] 2
dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi vi॒śe tvā̭ ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi su॒vīryā̭ya tvā gṛhṇāmi suprajā॒stvāya̭ tvā gṛhṇāmi rā॒yaspoṣā̭ya tvā gṛhṇāmi brahmavarca॒sāya̭ tvā gṛhṇāmi॒ bhūra॒smākagṃ̭ ha॒virde॒vānā̭-mā॒śiṣo॒ yaja̭mānasya de॒vānā᳚-ntvā de॒vatā᳚bhyo gṛhṇāmi॒ kāmā̭ya tvā gṛhṇāmi || 3 ||
(sa॒tyāyu॒-roja̭se ya॒ntrāya॒-traya̭strigṃśacca) (a. 1)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vidu॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vida̭bhi॒-bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsamabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dyu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivyḙna ha॒vyāyā॒smai voḍha॒ve jā̭tavedaḥ || indhā̭nāstvā supra॒jasaḥ̭ su॒vīrā॒ jyogjī̭vema bali॒hṛto̭ va॒ya-nte᳚ || yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒- [riṣyā᳚t, dyadvā॒] 4
-dyadvā॒ skandā॒-dājya̭syo॒ta vi̭ṣṇo | tena̭ hanmi sa॒patna̭-ndurmarā॒yumaina̭-ndadhāmi॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ | bhū-rbhuva॒-ssuva॒rucchṷṣmo agne॒ yaja̭mānāyaidhi॒ niśṷṣmo abhi॒dāsa̭te | agne॒ deve᳚ddha॒ manvi̭ddha॒ mandra̭ji॒hvā-ma̭rtyasya te hotarmū॒rdhannā ji̭gharmi rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya॒ mano̭-'si prājāpa॒tya-mmana̭sā mā bhū॒tenā vi̭śa॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī [ ] 5
vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā vi̭śa vasa॒ntamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu grī॒ṣmamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu va॒r॒ṣā ṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tā mā᳚ prī॒tāḥ prī̭ṇantu śa॒rada̭mṛtū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sā mā᳚ prī॒tā prī̭ṇātu hemantaśiśi॒rāvṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tau mā᳚ prī॒tau prī̭ṇītā-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsama॒gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒- [bhṷ̄yāsam, dabdhi̭ra॒syada̭bdho] 6
-ndabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsamindrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mindra̭syā॒-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa-mmahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameyama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyam || 7 ||
(riṣyā᳚-thsapatna॒kṣaya̭ṇya-nnā॒do bhṷ̄yāsa॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 2)
a॒gnirmā॒ duri̭ṣṭā-tpātu savi॒tā-'ghaśagṃ̭sā॒dyo me-'nti̭ dū॒rḙ-'rātī॒yati॒ tame॒tena̭ jeṣa॒gṃ॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehī॒mā-nbha॒drā-nduryāgṃ̭ a॒bhyehi॒ māmanṷvratā॒ nyṷ śī॒r॒ṣāṇi̭ mṛḍhva॒miḍa॒ ehyadi̭ta॒ ehi॒ sara̭sva॒tyehi॒ ranti̭rasi॒ rama̭tirasi sū॒narya̭si॒ juṣṭe॒ juṣṭi̭-nte-'śī॒yopa̭hūta upaha॒va- [upaha॒vam, te॒-'śī॒ya॒ sā ] 8
-ntḙ-'śīya॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒darḙḍatā॒ mana̭sā॒ taccha̭keyaṃ-ya~॒jño divagṃ̭ rohatu ya॒jño diva̭-ṅgacchatu॒ yo dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stena̭ ya॒jño de॒vāgṃ apye᳚tva॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhātva॒smānrāya̭ u॒ta ya॒jñā-ssa̭cantāma॒smāsṷ santvā॒śiṣa॒-ssā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rtirma॒ghonī॒ juṣṭi̭rasi ju॒ṣasva̭ no॒ juṣṭā̭ no- [juṣṭā̭ naḥ, a॒si॒ juṣṭi̭-nte] 9
-'si॒ juṣṭi̭-nte gameya॒-mmano॒ jyoti̭-rjuṣatā॒mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒manno॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām || braddhna॒ pinva̭sva॒ dada̭to me॒ mā kṣā̭yi kurva॒to me॒ mopa̭ dasa-tpra॒jāpa̭te-rbhā॒go᳚-'syūrja̭svā॒-npaya̭svā-nprāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pāhyudānavyā॒nau mḙ pā॒hyakṣi̭to॒-'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke || 10 ||
(u॒pa॒ha॒vaṃ-juṣṭā̭na-stvā॒ ṣaṭ ca̭) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒-nnarā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒gṃ॒ soma̭syā॒ha - mujji̭ti॒-manūjjḙṣama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-ma॒gnīṣoma̭yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-mindrāgni॒yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mindra̭syā॒-'ha- [-mindra̭syā॒-'ham, ujji̭ti॒manūjjḙṣaṃ] 11
-mujji̭ti॒manūjjḙṣa-mmahe॒ndrasyā॒hamujji̭ti॒- manūjjḙṣama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha mujji̭ti॒-manūjjḙṣaṃ॒-vā~ja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || emā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ indra̭vanto [indra̭vantaḥ, va॒nā॒ma॒he॒ dhu॒kṣī॒mahi̭] 12
vanāmahe dhukṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣa᳚m || rohi̭tena tvā॒-'gni-rde॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ hari̭bhyā॒-ntvendro̭ de॒vatā᳚-ṅgamaya॒tveta̭śena tvā॒ sūryo̭ de॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīn vi yoktrā॒ yāni̭ pari॒carta̭nāni dha॒ttāda॒smāsu॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~cca̭ bha॒dra-mpra ṇo᳚ brūtā-dbhāga॒dhā-nde॒vatā̭su || viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒gṃ॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ [dḙvaya॒jyayā᳚, su॒retā॒] 13
su॒retā॒ reto̭ dhiṣīya॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya-nde॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsaṃ-ve~॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deya॒ karmā̭-'si ka॒ruṇa̭masi kri॒yāsagṃ̭ sa॒nira̭si sani॒tā-'si̭ sa॒neya̭-ṅghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina᳚m || 14 ||
(indra̭syā॒ha-mindra̭vantaḥ॒-soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 4)
ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tena̭ ya॒jñaṃya~̭jña॒-mprati̭ deva॒yadbhyaḥ̭ | sū॒ryāyā॒ ūdho-'di̭tyā u॒pastha̭ u॒rudhā̭rā pṛthi॒vī ya॒jñe a॒sminn || pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭mānena॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒-ssarva̭masi॒ sarva̭-mme bhūyāḥ pū॒rṇama̭si pū॒rṇa-mmḙ bhūyā॒ akṣi̭tamasi॒ mā me᳚ kṣeṣṭhāḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-ndakṣi̭ṇāyā- [dakṣi̭ṇāyām, di॒śi] 15
ndi॒śi māsāḥ᳚ pi॒taro̭ mārjayantā-mpra॒tīcyā᳚-ndi॒śi gṛ॒hāḥ pa॒śavo̭ mārjayantā॒mudī᳚cyā-ndi॒śyāpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo mārjayantāmū॒rdhvāyā᳚-ndi॒śi ya॒jña-ssaṃ̭va~thsa॒ro ya॒jñapa̭ti-rmārjayantāṃ॒-vi~ṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒treṇa॒ chanda̭sā pṛthi॒vīmanu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā॒ 'ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ diva॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-''nṷṣṭubhena॒ chanda̭sā॒ diśo-'nu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 16 ||
(dakṣi̭ṇāyā - ma॒ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒- rekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raganma sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā-'' vṛ̭kṣi su॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhehi varco॒dhā a̭si॒ varco॒ mayi̭ dhehī॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒vo᳚-'smāda॒ntari̭kṣāda॒syai pṛ̭thi॒vyā a॒smāda॒nnādyā॒nnirbha̭jāmi॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 17 ||
sa-ñjyoti̭ṣā-'bhūvamai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rte॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣa॒-ssami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsaṃ॒-va~sṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒magna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m || 18 ||
dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ | agnḙ gṛhapate sugṛhapa॒tira॒ha-ntvayā̭ gṛ॒hapa̭tinā bhūyāsagṃ sugṛhapa॒tirmayā॒ tva-ṅgṛ॒hapa̭tinā bhūyā-śśa॒tagṃ himā॒stāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒-ntāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒-ṅkastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vimṷñca॒tvagne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒-ntada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā [sa ā, ba॒bhū॒va॒ sa] 19
ba̭bhūva॒ sa praja̭jñe॒ sa vā̭vṛdhe | sa de॒vānā॒madhi̭pati-rbabhūva॒ so a॒smāgṃ adhi̭patīn karotu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || gomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jño nṛ॒vathsa̭khā॒ sada॒mida̭pramṛ॒ṣyaḥ |iḍā̭vāgṃ e॒ṣo a̭sura pra॒jāvā᳚-ndī॒rgho ra॒yiḥ pṛ̭thubu॒ddhna-ssa॒bhāvāṋ || 20 ||
(dvi॒ṣmaḥ-su॒vīrya॒gṃ॒-sa ā-pañca̭trigṃśacca) (a. 6)
yathā॒ vai sa̭mṛtaso॒mā e॒vaṃ-vā~ e॒te sa̭mṛtaya॒jñā yadda̭rśapūrṇamā॒sau kasya॒ vā-'ha̭ de॒vā ya॒jñamā॒gaccha̭nti॒ kasya̭ vā॒ na ba̭hū॒nāṃ-ya~ja̭mānānāṃ॒-yo~ vai de॒vatāḥ॒ pūrvaḥ̭ parigṛ॒hṇāti॒ sa ḙnā॒-śśvo bhū॒te ya̭jata e॒tadvai de॒vānā̭-mā॒yata̭naṃ॒-ya~dā̭hava॒nīyo᳚-'nta॒rā-'gnī pa̭śū॒nā-ṅgārha̭patyo manu॒ṣyā̭ṇā-manvāhārya॒paca̭naḥ pitṛ॒ṇāma॒gni-ṅgṛ̭hṇāti॒ sva e॒vāyata̭ne de॒vatāḥ॒ pari̭ [de॒vatāḥ॒ pari̭, gṛ॒hṇā॒ti॒ tā-śśvo] 21
gṛhṇāti॒ tā-śśvo bhū॒te ya̭jate vra॒tena॒ vai meddhyo॒ -'gni-rvra॒tapa̭ti-rbrāhma॒ṇo vra̭ta॒bhṛ-dvra॒ta-mṷpai॒ṣya-nbrṷ̄yā॒dagne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyā॒mītya॒gni-rvai de॒vānāṃ᳚-vra~॒tapa̭ti॒stasmā̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ vra॒tamā la̭bhate ba॒r॒hiṣā̭ pū॒rṇamā̭se vra॒tamupai̭ti va॒thsaira̭māvā॒syā̭yāme॒taddhyḙtayo̭-rā॒yata̭namupa॒stīryaḥ॒ pūrva̭ścā॒gnirapa̭ra॒ścetyā̭hu-rmanu॒ṣyā̭ [-rmanu॒ṣyāḥ᳚, innvā] 22
innvā upa̭stīrṇa-mi॒cchanti॒ kimṷ de॒vā yeṣā॒-nnavā̭vasāna॒-mupā᳚smi॒ñchvo ya॒kṣyamā̭ṇe de॒vatā̭ vasanti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-mṷpastṛ॒ṇāti॒ yaja̭mānena grā॒myāśca̭ pa॒śavo̭-'va॒ruddhyā̭ āra॒ṇyāścetyā̭hu॒-rya-dgrā॒myānṷpa॒vasa̭ti॒ tena̭ grā॒myānava̭ rundhe॒ yadā̭ra॒ṇyasyā॒-'śñāti॒ tenā̭ra॒ṇyān. yadanā᳚śvā-nupa॒vase᳚-tpitṛdeva॒tyaḥ̭ syādāra॒ṇyasyā᳚-śñātīndri॒yaṃ- [śñātīndri॒yam, vā ā̭ra॒ṇyaṃ-] 23
-~vā ā̭ra॒ṇya-mi̭ndri॒ya-me॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yadanā᳚śvā-nupa॒vase॒-tkṣodhṷka-ssyā॒dya-da̭śñī॒yādru॒-dro᳚-'sya pa॒śūna॒bhi ma̭nyetā॒-'po᳚-'śñāti॒ tannevā̭śi॒ta-nnevā-'na̭śita॒-nna kṣodhṷko॒ bhava̭ti॒ nāsya̭ ru॒draḥ pa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ vajro॒ vai ya॒jñaḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ yadanā᳚-'śvānupa॒vasa̭ti॒ vajrḙṇai॒va sā॒kṣā-tkṣudha॒-mbhrātṛ̭vyagṃ hanti || 24 ||
(pari̭-manu॒ṣyā̭-indri॒yagṃ-sā॒kṣāt-trīṇi̭ ca) (a. 7)
yo vai śra॒ddhāmanā̭rabhya ya॒jñena॒ yaja̭te॒ nāsye॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒-'paḥ pra ṇa̭yati śra॒ddhā vā āpaḥ̭ śra॒ddhāme॒vā-''rabhya̭ ya॒jñena̭ yajata u॒bhaye᳚-'sya devamanu॒ṣyā i॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒ tadā̭hu॒rati॒ vā e॒tā vartra̭-nneda॒ntyati॒ vāca॒-mmano॒ vāvaitā nāti̭ neda॒ntīti॒ mana̭sā॒ pra ṇa̭yatī॒yaṃ-vai~ mano॒- [manaḥ̭, a॒nayai॒vaināḥ॒] 25
-'nayai॒vaināḥ॒ pra ṇa̭ya॒tya-ska̭nnahavi-rbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ yajñāyu॒dhāni॒ sa-mbha̭rati ya॒jño vai ya̭jñāyu॒dhāni̭ ya॒jñame॒va tathsa-mbha̭rati॒ yadeka̭mekagṃ sa॒mbhare᳚t-pitṛdeva॒tyā̭ni syu॒rya-thsa॒ha sarvā̭ṇi mānu॒ṣāṇi॒ dvedve॒ sambha̭rati yājyānuvā॒kya̭yore॒va rū॒pa-ṅka̭ro॒tyatho̭ mithu॒name॒vayo vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ veda̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ sphya- [ka̭lpate॒ sphyaḥ, ca॒ ka॒pālā̭ni] 26
-śca̭ ka॒pālā̭ni cāgnihotra॒hava̭ṇī ca॒ śūrpa̭-ñca kṛṣṇāji॒na-ñca॒ śamyā̭ co॒lūkha̭la-ñca॒ musa̭la-ñca dṛ॒ṣaccopa̭lā cai॒tāni॒ vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ yo vai de॒vebhyaḥ̭ prati॒procya̭ ya॒jñena॒ yaja̭te ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyagṃ ha॒vi-rni̭ru॒pyamā̭ṇama॒bhi ma̭ntrayetā॒-'gnigṃ hotā̭rami॒ha tagṃ hṷva॒ iti̭ [ ] 27
de॒vebhya̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ ya॒jñena̭ yajate ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyame॒ṣa vai ya॒jñasya॒ graho̭ gṛhī॒tvaiva ya॒jñena̭ yajate॒ tadṷdi॒tvā vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ atho॒ mana̭sā॒ vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama̭tanuta॒ mana̭sai॒va ta-dya॒jña-nta̭nute॒ rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ yo vai ya॒jñaṃ-yo~ga॒ āga̭te yu॒nakti̭ yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣu॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yuna॒ktvi-( ) -tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~nakti yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣṷ || 28 ||
(vaima॒naḥ-sphya-iti̭-yuna॒ktve-kā̭daśa ca) (a. 8)
pra॒jāpa̭ti-rya॒jñāna̭sṛjatā-gniho॒tra-ñcā᳚gniṣṭo॒ma-ñca̭ paurṇamā॒sī-ñco॒kthya̭-ñcāmāvā॒syā᳚-ñcātirā॒tra-ñca॒ tānuda̭mimīta॒ yāva̭dagniho॒tra-māsī॒-ttāvā̭nagniṣṭo॒mo yāva̭tī paurṇamā॒sī tāvā̭nu॒kthyo̭ yāva̭tyamāvā॒syā̭ tāvā̭natirā॒tro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭gniho॒tra-ñju॒hoti॒ yāva̭dagniṣṭo॒meno̭ pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npau᳚rṇamā॒sīṃ-ya~ja̭te॒ yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti॒ [yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti̭, tāva॒dupā᳚-''pnoti॒] 29
tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭māvā॒syāṃ᳚-ya~ja̭te॒ yāva̭datirā॒treṇo̭pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti parame॒ṣṭhino॒ vā e॒ṣa ya॒jño-'gra̭ āsī॒-ttena॒ sa pa̭ra॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttena̭ pra॒jāpa̭ti-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttena̭ pra॒jāpa̭tiḥ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenendra̭-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttenendraḥ̭ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenā॒-'gnīṣomaṷ ni॒ravā̭sāyaya॒-ttenā॒gnīṣomaṷ pa॒ramā-ṅkāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-ya~ [kāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-yaḥ, ~e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau] 30
e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te para॒māme॒va kāṣṭhā᳚-ṅgacchati॒ yo vai prajā̭tena ya॒jñena॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ro dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni̭ sa॒mpādyā॒nītyā̭hu-rva॒thsa-ñco̭pāvasṛ॒jatyu॒khā-ñcādhi̭ śraya॒tyava̭ ca॒ hanti̭ dṛ॒ṣadaṷ ca sa॒māha॒ntyadhi̭ ca॒ vapa̭te ka॒pālā̭ni॒ copa̭ dadhāti puro॒ḍāśa̭-ñcā- [puro॒ḍāśa̭-ñca, a॒dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca] 31
-'dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca stambaya॒juśca॒ hara̭tya॒bhi ca̭ gṛhṇāti॒ vedi̭-ñca pari gṛ॒hṇāti॒ patnī᳚-ñca॒ sanna̭hyati॒ prokṣa̭ṇīścā ''sā॒daya॒tyājya̭-ñcai॒tāni॒ vai dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni॒ ya e॒vagṃ sa॒mpādya॒ yaja̭te॒ prajā̭tenai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || 32 ||
(u॒kthyḙnopā॒pnotya̭-gacchatāṃ॒-yaḥ ~- pṷro॒ḍāśaṃ̭-catvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha dhru॒vāne॒vainā᳚n kuruta u॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-mityā॒hāpra̭tivādina e॒vainā᳚n kurute-'bhi॒bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha॒ ya e॒vaina̭-mpratyu॒tpipī̭te॒ tamupā᳚syate yu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivye॒netyā̭hai॒ṣa vāa॒gneryoga॒stenai॒ - [vāa॒gneryoga॒stena̭, e॒vainaṃ̭-yu~nakti] 33
vainaṃ̭-yu~nakti ya॒jñasya॒ vai samṛ̭ddhena de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yan. ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhe॒nāsṷrā॒-nparā̭bhāvaya॒n. yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒dityā̭ha ya॒jñasyai॒va tathsamṛ̭ddhena॒ yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhena॒ bhrātṛ̭vyā॒-nparā̭ bhāvayatyagniho॒tra-me॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhi॒rupa̭ sādayedyajñamu॒khaṃ-vā~ a̭gniho॒tra-mbrahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ - [brahma̭, ku॒ru॒te॒ saṃ॒va~॒thsa॒re] 34
kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vopa̭ sādaye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭ gṛhṇāti darśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syānyā॒labha̭māna e॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhir-ha॒vīgṣyāsā̭daye-dyajñamu॒khaṃ-vai~ da̭rśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syāni॒ brahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vāsā̭daye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭gṛhṇāti॒ yadvai ya॒jñasya॒ sāmnā᳚ kri॒yatḙ rā॒ṣṭraṃ- [rā॒ṣṭram, ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒] 35
-~ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒ yadṛ॒cā viśaṃ̭-ya~॒jñasyā॒- śīrga̭ccha॒tyatha̭ brāhma॒ṇo̭-'nā॒śīrkḙṇa ya॒jñena̭ yajate sāmidhe॒nī-ra̭nuva॒kṣyanne॒tā vyāhṛ̭tīḥ pu॒rastā᳚ddaddhyā॒-dbrahmai॒va pra̭ti॒pada̭-ṅkurute॒ tathā᳚ brāhma॒ṇa-ssāśī᳚rkeṇa ya॒jñena̭ yajate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ yaja̭māna॒-mbhrātṛ̭vyamasya ya॒jñasyā॒śīrga̭cche॒diti॒ tasyai॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā-ndaddhyā-dbhrātṛvyadeva॒tyā̭ vai pṷronuvā॒kyā᳚ bhrātṛ̭vyame॒vāsya̭ ya॒jñasyā॒-[ya॒jñasyā̭, ā॒śīrga̭cchati॒] 36
-''śīrga̭cchati॒ yān kā॒mayḙta॒ yaja̭mānān-thsa॒māva̭tyenān ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒diti॒ teṣā̭me॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā ardha॒rca ekā᳚-ndaddhyā-dyā॒jyā̭yai pu॒rastā॒dekāṃ᳚-yā~॒jyā̭yā ardha॒rca ekā॒-ntathai̭nān-thsa॒māva̭tī ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchati॒ yathā॒ vai pa॒rjanya॒-ssuvṛ̭ṣṭaṃ॒-va~rṣa̭tye॒vaṃ-ya~॒jño yaja̭mānāya varṣati॒ sthala̭yoda॒ka-mpa̭rigṛ॒hṇantyā॒śiṣā̭ ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ pari̭ gṛhṇāti॒ mano̭-'si prājāpa॒tyaṃ- [prājāpa॒tyam, mana̭sā] 37
-mana̭sā mā bhū॒tenā-''vi॒śetyā̭ha॒ mano॒ vai prā̭jāpa॒tya-mprā̭jāpa॒tyo ya॒jño mana̭ e॒va ya॒jñamā॒tma-ndha̭tte॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā-''vi॒śetyā̭hai॒ndrī vai vāgvāca̭-me॒vaindrī- mā॒tma-ndha̭tte || 38 ||
(tenai॒-va brahma̭- rā॒ṣṭrame॒-vāsya̭ ya॒jñasya̭-prājāpa॒tyagṃ-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
yo vai sa̭ptada॒śa-mpra॒jāpa̭tiṃ-ya~॒jñama॒nvāya̭ttaṃ॒-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñā-dbhragṃ̭śata॒ ā śrā̭va॒yeti॒ catṷrakṣara॒mastu॒ śrauṣa॒ḍiti॒ catṷrakṣaraṃ॒-ya~jeti॒ dvya̭kṣaraṃ॒-ye~ yajā̭maha॒ iti॒ pañcā᳚kṣara-ndvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ra e॒ṣa vai sa̭ptada॒śaḥ pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama॒nvāya̭tto॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñād- bhragṃ̭śate॒ yo vai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇa-mprati॒ṣṭhā- [prati॒ṣṭhām, u॒daya̭naṃ॒-ve~da॒] 39
mu॒daya̭naṃ॒-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nāri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭ccha॒tyāśrā̭va॒yāstu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ra e॒tadvai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇame॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhaitadu॒daya̭naṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nā-'ri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭cchati॒ yo vai sū॒nṛtā̭yai॒ dohaṃ॒-ve~da̭ du॒ha e॒vaināṃ᳚-ya~॒jño vai sū॒nṛtā '' śrā̭va॒yetyaivainā̭-mahva॒dastu॒ [-mahva॒dastṷ, śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-] 40
śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-gyajetyuda̭naiṣī॒dye yajā̭maha॒ ityupā̭-'sada-dvaṣaṭkā॒reṇa̭ dogddhye॒ṣa vai sū॒nṛtā̭yai॒ doho॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ du॒ha e॒vainā᳚-nde॒vā vai sa॒tramā̭sata॒ teṣā॒-ndiśo̭-'dasya॒nta e॒tāmā॒rdrā-mpa॒ṅktima̭paśya॒nnā śrā̭va॒yeti̭ purovā॒ta-ma̭janaya॒nnastu॒ śrauṣa॒ḍitya॒bhragṃ sama̭plāvaya॒n॒. yajeti̭ vi॒dyuta̭- [vi॒dyuta̭m, a॒ja॒na॒ya॒n॒ ye] 41
majanaya॒n॒ ye yajā̭maha॒ iti॒ prāva̭rṣayanna॒bhya̭stanayan vaṣaṭkā॒reṇa॒ tato॒ vai tebhyo॒ diśaḥ॒ prāpyā̭yanta॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prāsmai॒ diśaḥ̭ pyāyante pra॒jāpa̭ti-ntvo॒veda̭ pra॒jāpa̭ti stvaṃve~da॒ ya-mpra॒jāpa̭ti॒-rveda॒ sa puṇyo̭ bhavatye॒ṣa vai cha̭nda॒syaḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rā śrā̭va॒yā-'stu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ro ya e॒vaṃ-ve~da॒ puṇyo̭ bhavati vasa॒nta- [vasa॒ntam, ṛ॒tū॒nāṃ] 42
-mṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇā॒mītyā̭ha॒rtavo॒ vai pra̭yā॒jā ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ te᳚-'smai prī॒tā ya̭thāpū॒rva-ṅka̭lpante॒ kalpa̭nte-'smā ṛ॒tavo॒ ya e॒vaṃ-ve~dā॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsa॒mityā̭-hā॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vai~ ya॒jñaścakṣṷṣmā॒-ntābhyā̭me॒va cakṣṷrā॒tma-ndha̭tte॒ 'gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒gnirvai de॒vānā̭-mannā॒daste nai॒vā- [mannā॒daste nai॒vā, a॒nnādya̭mā॒tman] 43
-'nnādya̭mā॒tma-ndha̭tte॒ dabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya॒mityā̭hai॒tayā॒ vai dabddhyā̭ de॒vā asṷrānadabhnuva॒ntayai॒va bhrātṛ̭vya-ndabhnotya॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒-'gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒ntābhyā̭me॒va bhrātṛ̭vyagg stṛṇuta indrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙvānnā॒do bha̭va॒tīndra̭syā॒- [bha̭va॒tīndra̭sya, a॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī] 44
-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙva bha̭vati mahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameya॒mityā̭ha je॒māna̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅgacchatya॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒-hāyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ -tiṣṭhati || 45 ||
( pra॒ti॒ṣṭhā-ma̭hva॒dastṷ-vi॒dyutaṃ̭va~sa॒ntan-tenai॒ve-ndra̭syā॒-'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 11)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ || i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ || indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ [ ] 46
kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā | ṛṣi̭rha dīrgha॒śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ || ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rma-nna sāma̭-ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭa॒-ṅgirva̭ṇase॒ giraḥ̭ || indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭-ma॒rkebhi̭-ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || gāya̭nti tvā gāya॒triṇo- [gāya॒triṇaḥ̭, arca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ |] 47
-'rca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒vu-dva॒gṃ॒śa-mi̭va yemire || a॒gṃ॒ho॒muce॒ pra bha̭remā manī॒ṣāmo̭ṣiṣṭha॒dāvaṃnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ | i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒-mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || pra sa॒mrāja̭-mpratha॒ma-ma̭ddhva॒rāṇā̭- [ma̭ddhva॒rāṇā᳚m, a॒gṃ॒ho॒mucaṃ̭] 48
-magṃho॒mucaṃ̭-vṛ~ṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām | a॒pā-nnapā̭tamaśvinā॒ haya̭nta-ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ || vi na̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti || indra̭ kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha carṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭-mamitra॒yanta̭-mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇo-ru lo॒kam || mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata [pa̭rā॒vataḥ̭, ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ |] 49
ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ | sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~ śatrū᳚-ntāḍhi॒ vimṛdho̭ nudasva || vi śatrū॒n॒. vi mṛdho̭ nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vi ma॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭-'mitra̭syā-'bhi॒dāsa̭taḥ || trā॒tāra॒-mindra̭-mavi॒tāra॒-mindra॒gṃ॒ havḙhave su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m | hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || mā tḙ a॒syāgṃ [a॒syāgṃ, sa॒ha॒sā॒va॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭] 50
sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai | trāya̭sva no 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒-stava̭ pri॒yāsaḥ̭ sū॒riṣṷ syāma || ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒-ntvaṣṭā॒ vajra̭-mpuruhūta dyu॒manta᳚m | bra॒hmāṇa॒ indra̭-mma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒nnaha̭ye॒ hanta॒vā ṷ || vṛṣṇe॒ ya-tte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta nta॒ dasyūṋ || 51 ||
(vṛ॒tra॒hatye-'nṷ-gāya॒triṇo᳚-'ddha॒rāṇāṃ᳚-parā॒vato॒-'syā-ma॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 12)
(santvā̭ siñcāmi-dhru॒vo᳚-'sya॒gnirmā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'ha-mā pyā̭yatā॒-maga̭nma॒-yathā॒ vai-yo vai śra॒ddhāṃ- pra॒jāpa̭ti॒-ryajñān-dhru॒vo̭-'sītyā̭ha॒-yo vai sa̭ptada॒śa-mindraṃ̭-vo~॒-dvāda̭śa | )
(santvā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃya~thā॒ vā-e॒vaṃ-vi~॒dvā-ñchrauṣa̭ṭ-thsāhasāva॒-nneka̭pañcā॒śat |)
(santvā̭, siñcāmi॒ dasyūṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.