കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്നഃ - യാജമാനകാണ്ഡം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
സ-ന്ത്വാ॑ സിഞ്ചാമി॒ യജു॑ഷാ പ്ര॒ജാമായു॒ര്ധന॑-ഞ്ച । ബൃഹ॒സ്പതി॑പ്രസൂതോ॒ യജ॑മാന ഇ॒ഹ മാ രി॑ഷത് ॥ ആജ്യ॑മസി സ॒ത്യമ॑സി സ॒ത്യസ്യാദ്ധ്യ॑ക്ഷമസി ഹ॒വിര॑സി വൈശ്വാന॒രം-വൈഁ᳚ശ്വദേ॒വ-മുത്പൂ॑തശുഷ്മഗ്ം സ॒ത്യൌജാ॒-സ്സഹോ॑-ഽസി॒ സഹ॑മാനമസി॒ സഹ॒സ്വാരാ॑തീ॒-സ്സഹ॑സ്വാരാതീയ॒ത-സ്സഹ॑സ്വ॒ പൃത॑നാ॒-സ്സഹ॑സ്വ പൃതന്യ॒തഃ । സ॒ഹസ്ര॑വീര്യമസി॒ തന്മാ॑ ജി॒ന്വാജ്യ॒സ്യാജ്യ॑മസി സ॒ത്യസ്യ॑ സ॒ത്യമ॑സി സ॒ത്യായു॑- [സ॒ത്യായുഃ॑, അ॒സി॒ സ॒ത്യശു॑ഷ്മമസി] 1
-രസി സ॒ത്യശു॑ഷ്മമസി സ॒ത്യേന॑ ത്വാ॒-ഽഭി ഘാ॑രയാമി॒ തസ്യ॑ തേ ഭക്ഷീയ പഞ്ചാ॒നാ-ന്ത്വാ॒ വാതാ॑നാം-യഁ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി പഞ്ചാ॒നാ-ന്ത്വ॑ര്തൂ॒നാം-യഁ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി പഞ്ചാ॒നാ-ന്ത്വാ॑ ദി॒ശാം-യഁ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി പഞ്ചാ॒നാ-ന്ത്വാ॑ പഞ്ചജ॒നാനാം᳚-യഁ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി ച॒രോസ്ത്വാ॒ പഞ്ച॑ബിലസ്യ യ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണസ്ത്വാ॒ തേജ॑സേ യ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ ത്വൌജ॑സേ യ॒ന്ത്രായ॑ [ ] 2
ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി വി॒ശേ ത്വാ॑ യ॒ന്ത്രായ॑ ധ॒ര്ത്രായ॑ ഗൃഹ്ണാമി സു॒വീര്യാ॑യ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി സുപ്രജാ॒സ്ത്വായ॑ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി രാ॒യസ്പോഷാ॑യ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി ബ്രഹ്മവര്ച॒സായ॑ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി॒ ഭൂര॒സ്മാകഗ്ം॑ ഹ॒വിര്ദേ॒വാനാ॑-മാ॒ശിഷോ॒ യജ॑മാനസ്യ ദേ॒വാനാ᳚-ന്ത്വാ ദേ॒വതാ᳚ഭ്യോ ഗൃഹ്ണാമി॒ കാമാ॑യ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി ॥ 3 ॥
(സ॒ത്യായു॒-രോജ॑സേ യ॒ന്ത്രായ॒-ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 1)
ധ്രു॒വോ॑-ഽസി ധ്രു॒വോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ॒-ന്ധീര॒ശ്ചേത്താ॑ വസു॒വിദു॒ഗ്രോ᳚-ഽസ്യു॒ഗ്രോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ-മു॒ഗ്രശ്ചേത്താ॑ വസു॒വിദ॑ഭി॒-ഭൂര॑സ്യഭി॒ഭൂര॒ഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസമഭി॒ഭൂശ്ചേത്താ॑ വസു॒വി-ദ്യു॒നജ്മി॑ ത്വാ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ ദൈവ്യേ॑ന ഹ॒വ്യായാ॒സ്മൈ വോഢ॒വേ ജാ॑തവേദഃ ॥ ഇന്ധാ॑നാസ്ത്വാ സുപ്ര॒ജസഃ॑ സു॒വീരാ॒ ജ്യോഗ്ജീ॑വേമ ബലി॒ഹൃതോ॑ വ॒യ-ന്തേ᳚ ॥ യന്മേ॑ അഗ്നേ അ॒സ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ രിഷ്യാ॒- [രിഷ്യാ᳚ത്, ദ്യദ്വാ॒] 4
-ദ്യദ്വാ॒ സ്കന്ദാ॒-ദാജ്യ॑സ്യോ॒ത വി॑ഷ്ണോ । തേന॑ ഹന്മി സ॒പത്ന॑-ന്ദുര്മരാ॒യുമൈന॑-ന്ദധാമി॒ നിര്-ഋ॑ത്യാ ഉ॒പസ്ഥേ᳚ । ഭൂ-ര്ഭുവ॒-സ്സുവ॒രുച്ഛു॑ഷ്മോ അഗ്നേ॒ യജ॑മാനായൈധി॒ നിശു॑ഷ്മോ അഭി॒ദാസ॑തേ । അഗ്നേ॒ ദേവേ᳚ദ്ധ॒ മന്വി॑ദ്ധ॒ മന്ദ്ര॑ജി॒ഹ്വാ-മ॑ര്ത്യസ്യ തേ ഹോതര്മൂ॒ര്ധന്നാ ജി॑ഘര്മി രാ॒യസ്പോഷാ॑യ സുപ്രജാ॒സ്ത്വായ॑ സു॒വീര്യാ॑യ॒ മനോ॑-ഽസി പ്രാജാപ॒ത്യ-മ്മന॑സാ മാ ഭൂ॒തേനാ വി॑ശ॒ വാഗ॑സ്യൈ॒ന്ദ്രീ സ॑പത്ന॒ക്ഷയ॑ണീ [ ] 5
വാ॒ചാ മേ᳚ന്ദ്രി॒യേണാ വി॑ശ വസ॒ന്തമൃ॑തൂ॒നാ-മ്പ്രീ॑ണാമി॒ സ മാ᳚ പ്രീ॒തഃ പ്രീ॑ണാതു ഗ്രീ॒ഷ്മമൃ॑തൂ॒നാ-മ്പ്രീ॑ണാമി॒ സ മാ᳚ പ്രീ॒തഃ പ്രീ॑ണാതു വ॒ര്॒ഷാ ഋ॑തൂ॒നാ-മ്പ്രീ॑ണാമി॒ താ മാ᳚ പ്രീ॒താഃ പ്രീ॑ണന്തു ശ॒രദ॑മൃതൂ॒നാ-മ്പ്രീ॑ണാമി॒ സാ മാ᳚ പ്രീ॒താ പ്രീ॑ണാതു ഹേമന്തശിശി॒രാവൃ॑തൂ॒നാ-മ്പ്രീ॑ണാമി॒ തൌ മാ᳚ പ്രീ॒തൌ പ്രീ॑ണീതാ-മ॒ഗ്നീഷോമ॑യോ-ര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॒ ചക്ഷു॑ഷ്മാ-ന്ഭൂയാസമ॒ഗ്നേര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ᳚-ഽന്നാ॒ദോ ഭൂ॑യാസ॒- [ഭൂ॑യാസമ്, ദബ്ധി॑ര॒സ്യദ॑ബ്ധോ] 6
-ന്ദബ്ധി॑ര॒സ്യദ॑ബ്ധോ ഭൂയാസമ॒മു-ന്ദ॑ഭേയ-മ॒ഗ്നീഷോമ॑യോ-ര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ വൃത്ര॒ഹാ ഭൂ॑യാസമിന്ദ്രാഗ്നി॒യോര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയേ᳚ന്ദ്രിയാ॒വ്യ॑ന്നാ॒ദോ ഭൂ॑യാസ॒മിന്ദ്ര॑സ്യാ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയേ᳚ന്ദ്രിയാ॒വീ ഭൂ॑യാസ-മ്മഹേ॒ന്ദ്രസ്യാ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ ജേ॒മാന॑-മ്മഹി॒മാന॑-ങ്ഗമേയമ॒ഗ്നേ-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതോ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ ഽഽയു॑ഷ്മാന്. യ॒ജ്ഞേന॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മേയമ് ॥ 7 ॥
(രിഷ്യാ᳚-ഥ്സപത്ന॒ക്ഷയ॑ണ്യ-ന്നാ॒ദോ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ം॒-ഷട്ത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 2)
അ॒ഗ്നിര്മാ॒ ദുരി॑ഷ്ടാ-ത്പാതു സവി॒താ-ഽഘശഗ്ം॑സാ॒ദ്യോ മേ-ഽന്തി॑ ദൂ॒രേ॑-ഽരാതീ॒യതി॒ തമേ॒തേന॑ ജേഷ॒ഗ്ം॒ സുരൂ॑പവര്ഷവര്ണ॒ ഏഹീ॒മാ-ന്ഭ॒ദ്രാ-ന്ദുര്യാഗ്ം॑ അ॒ഭ്യേഹി॒ മാമനു॑വ്രതാ॒ ന്യു॑ ശീ॒ര്॒ഷാണി॑ മൃഢ്വ॒മിഡ॒ ഏഹ്യദി॑ത॒ ഏഹി॒ സര॑സ്വ॒ത്യേഹി॒ രന്തി॑രസി॒ രമ॑തിരസി സൂ॒നര്യ॑സി॒ ജുഷ്ടേ॒ ജുഷ്ടി॑-ന്തേ-ഽശീ॒യോപ॑ഹൂത ഉപഹ॒വ- [ഉപഹ॒വമ്, തേ॒-ഽശീ॒യ॒ സാ ] 8
-ന്തേ॑-ഽശീയ॒ സാ മേ॑ സ॒ത്യാ-ഽഽശീര॒സ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ഭൂയാ॒ദരേ॑ഡതാ॒ മന॑സാ॒ തച്ഛ॑കേയം-യഁ॒ജ്ഞോ ദിവഗ്ം॑ രോഹതു യ॒ജ്ഞോ ദിവ॑-ങ്ഗച്ഛതു॒ യോ ദേ॑വ॒യാനഃ॒ പന്ഥാ॒സ്തേന॑ യ॒ജ്ഞോ ദേ॒വാഗ്ം അപ്യേ᳚ത്വ॒സ്മാസ്വിന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാത്വ॒സ്മാന്രായ॑ ഉ॒ത യ॒ജ്ഞാ-സ്സ॑ചന്താമ॒സ്മാസു॑ സന്ത്വാ॒ശിഷ॒-സ്സാ നഃ॑ പ്രി॒യാ സു॒പ്രതൂ᳚ര്തിര്മ॒ഘോനീ॒ ജുഷ്ടി॑രസി ജു॒ഷസ്വ॑ നോ॒ ജുഷ്ടാ॑ നോ- [ജുഷ്ടാ॑ നഃ, അ॒സി॒ ജുഷ്ടി॑-ന്തേ] 9
-ഽസി॒ ജുഷ്ടി॑-ന്തേ ഗമേയ॒-മ്മനോ॒ ജ്യോതി॑-ര്ജുഷതാ॒മാജ്യം॒-വിഁച്ഛി॑ന്നം-യഁ॒ജ്ഞഗ്ം സമി॒മ-ന്ദ॑ധാതു । ബൃഹ॒സ്പതി॑-സ്തനുതാമി॒മന്നോ॒ വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ഇ॒ഹ മാ॑ദയന്താമ് ॥ ബ്രദ്ധ്ന॒ പിന്വ॑സ്വ॒ ദദ॑തോ മേ॒ മാ ക്ഷാ॑യി കുര്വ॒തോ മേ॒ മോപ॑ ദസ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തേ-ര്ഭാ॒ഗോ᳚-ഽസ്യൂര്ജ॑സ്വാ॒-ന്പയ॑സ്വാ-ന്പ്രാണാപാ॒നൌ മേ॑ പാഹി സമാനവ്യാ॒നൌ മേ॑ പാഹ്യുദാനവ്യാ॒നൌ മേ॑ പാ॒ഹ്യക്ഷി॑തോ॒-ഽസ്യക്ഷി॑ത്യൈ ത്വാ॒ മാ മേ᳚ ക്ഷേഷ്ഠാ അ॒മുത്രാ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ ॥ 10 ॥
(ഉ॒പ॒ഹ॒വം-ജുഷ്ടാ॑ന-സ്ത്വാ॒ ഷട് ച॑) (അ. 3)
ബ॒ര്॒ഹിഷോ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ᳚ പ്ര॒ജാവാ᳚-ന്ഭൂയാസ॒-ന്നരാ॒ശഗ്ംസ॑സ്യാ॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ പശു॒മാ-ന്ഭൂ॑യാസമ॒ഗ്നേ-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതോ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ-ഽഽയു॑ഷ്മാന്. യ॒ജ്ഞേന॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മേയമ॒ഗ്നേര॒ഹ-മുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷ॒ഗ്ം॒ സോമ॑സ്യാ॒ഹ - മുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷമ॒ഗ്നേര॒ഹ-മുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷ-മ॒ഗ്നീഷോമ॑യോര॒ഹ-മുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷ-മിന്ദ്രാഗ്നി॒യോര॒ഹ-മുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷ॒-മിന്ദ്ര॑സ്യാ॒-ഽഹ- [-മിന്ദ്ര॑സ്യാ॒-ഽഹമ്, ഉജ്ജി॑തി॒മനൂജ്ജേ॑ഷം] 11
-മുജ്ജി॑തി॒മനൂജ്ജേ॑ഷ-മ്മഹേ॒ന്ദ്രസ്യാ॒ഹമുജ്ജി॑തി॒- മനൂജ്ജേ॑ഷമ॒ഗ്നേ-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതോ॒-ഽഹ മുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷം॒-വാഁജ॑സ്യ മാ പ്രസ॒വേനോ᳚-ദ്ഗ്രാ॒ഭേണോദ॑ഗ്രഭീത് । അഥാ॑ സ॒പത്നാ॒ഗ്ം॒ ഇന്ദ്രോ॑ മേ നിഗ്രാ॒ഭേണാധ॑രാഗ്ം അകഃ ॥ ഉ॒ദ്ഗ്രാ॒ഭ-ഞ്ച॑ നിഗ്രാ॒ഭ-ഞ്ച॒ ബ്രഹ്മ॑ ദേ॒വാ അ॑വീവൃധന്ന് । അഥാ॑ സ॒പത്നാ॑നിന്ദ്രാ॒ഗ്നീ മേ॑ വിഷൂ॒ചീനാ॒ന് വ്യ॑സ്യതാമ് ॥ ഏമാ അ॑ഗ്മന്നാ॒ശിഷോ॒ ദോഹ॑കാമാ॒ ഇന്ദ്ര॑വന്തോ [ഇന്ദ്ര॑വന്തഃ, വ॒നാ॒മ॒ഹേ॒ ധു॒ക്ഷീ॒മഹി॑] 12
വനാമഹേ ധുക്ഷീ॒മഹി॑ പ്ര॒ജാമിഷ᳚മ് ॥ രോഹി॑തേന ത്വാ॒-ഽഗ്നി-ര്ദേ॒വതാ᳚-ങ്ഗമയതു॒ ഹരി॑ഭ്യാ॒-ന്ത്വേന്ദ്രോ॑ ദേ॒വതാ᳚-ങ്ഗമയ॒ത്വേത॑ശേന ത്വാ॒ സൂര്യോ॑ ദേ॒വതാ᳚-ങ്ഗമയതു॒ വി തേ॑ മുഞ്ചാമി രശ॒നാ വി ര॒ശ്മീന് വി യോക്ത്രാ॒ യാനി॑ പരി॒ചര്ത॑നാനി ധ॒ത്താദ॒സ്മാസു॒ ദ്രവി॑ണം॒-യഁച്ച॑ ഭ॒ദ്ര-മ്പ്ര ണോ᳚ ബ്രൂതാ-ദ്ഭാഗ॒ധാ-ന്ദേ॒വതാ॑സു ॥ വിഷ്ണോ᳚-ശ്ശം॒യോഁര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ യ॒ജ്ഞേന॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മേയ॒ഗ്ം॒ സോമ॑സ്യാ॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ [ദേ॑വയ॒ജ്യയാ᳚, സു॒രേതാ॒] 13
സു॒രേതാ॒ രേതോ॑ ധിഷീയ॒ ത്വഷ്ടു॑ര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ പശൂ॒നാഗ്ം രൂ॒പ-മ്പു॑ഷേയ-ന്ദേ॒വാനാ॒-മ്പത്നീ॑ര॒ഗ്നി-ര്ഗൃ॒ഹപ॑തി-ര്യ॒ജ്ഞസ്യ॑ മിഥു॒ന-ന്തയോ॑ര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ മിഥു॒നേന॒ പ്രഭൂ॑യാസം-വേഁ॒ദോ॑-ഽസി॒ വിത്തി॑രസി വി॒ദേയ॒ കര്മാ॑-ഽസി ക॒രുണ॑മസി ക്രി॒യാസഗ്ം॑ സ॒നിര॑സി സനി॒താ-ഽസി॑ സ॒നേയ॑-ങ്ഘൃ॒തവ॑ന്ത-ങ്കുലാ॒യിനഗ്ം॑ രാ॒യസ്പോഷഗ്ം॑ സഹ॒സ്രിണം॑-വേഁ॒ദോ ദ॑ദാതു വാ॒ജിന᳚മ് ॥ 14 ॥
(ഇന്ദ്ര॑സ്യാ॒ഹ-മിന്ദ്ര॑വന്തഃ॒-സോമ॑സ്യാ॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॒-ചതു॑ശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 4)
ആ പ്യാ॑യതാ-ന്ധ്രു॒വാ ഘൃ॒തേന॑ യ॒ജ്ഞംയഁ॑ജ്ഞ॒-മ്പ്രതി॑ ദേവ॒യദ്ഭ്യഃ॑ । സൂ॒ര്യായാ॒ ഊധോ-ഽദി॑ത്യാ ഉ॒പസ്ഥ॑ ഉ॒രുധാ॑രാ പൃഥി॒വീ യ॒ജ്ഞേ അ॒സ്മിന്ന് ॥ പ്ര॒ജാപ॑തേ-ര്വി॒ഭാന്നാമ॑ ലോ॒കസ്തസ്മിഗ്ഗ്॑സ്ത്വാ ദധാമി സ॒ഹ യജ॑മാനേന॒ സദ॑സി॒ സന്മേ॑ ഭൂയാ॒-സ്സര്വ॑മസി॒ സര്വ॑-മ്മേ ഭൂയാഃ പൂ॒ര്ണമ॑സി പൂ॒ര്ണ-മ്മേ॑ ഭൂയാ॒ അക്ഷി॑തമസി॒ മാ മേ᳚ ക്ഷേഷ്ഠാഃ॒ പ്രാച്യാ᳚-ന്ദി॒ശി ദേ॒വാ ഋ॒ത്വിജോ॑ മാര്ജയന്താ॒-ന്ദക്ഷി॑ണായാ- [ദക്ഷി॑ണായാമ്, ദി॒ശി] 15
ന്ദി॒ശി മാസാഃ᳚ പി॒തരോ॑ മാര്ജയന്താ-മ്പ്ര॒തീച്യാ᳚-ന്ദി॒ശി ഗൃ॒ഹാഃ പ॒ശവോ॑ മാര്ജയന്താ॒മുദീ᳚ച്യാ-ന്ദി॒ശ്യാപ॒ ഓഷ॑ധയോ॒ വന॒സ്പത॑യോ മാര്ജയന്താമൂ॒ര്ധ്വായാ᳚-ന്ദി॒ശി യ॒ജ്ഞ-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ യ॒ജ്ഞപ॑തി-ര്മാര്ജയന്താം॒-വിഁഷ്ണോഃ॒ ക്രമോ᳚-ഽസ്യഭിമാതി॒ഹാ ഗാ॑യ॒ത്രേണ॒ ഛന്ദ॑സാ പൃഥി॒വീമനു॒ വി ക്ര॑മേ॒ നിര്ഭ॑ക്ത॒-സ്സ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ വിഷ്ണോഃ॒ ക്രമോ᳚-ഽസ്യഭിശസ്തി॒ഹാ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന॒ ഛന്ദ॑സാ॒ ഽന്തരി॑ക്ഷ॒മനു॒ വി ക്ര॑മേ॒ നിര്ഭ॑ക്ത॒-സ്സ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ വിഷ്ണോഃ॒ ക്രമോ᳚-ഽസ്യരാതീയ॒തോ ഹ॒ന്താ ജാഗ॑തേന॒ ഛന്ദ॑സാ॒ ദിവ॒മനു॒ വി ക്ര॑മേ॒ നിര്ഭ॑ക്ത॒-സ്സ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ വിഷ്ണോഃ॒ ക്രമോ॑-ഽസി ശത്രൂയ॒തോ ഹ॒ന്താ-ഽഽനു॑ഷ്ടുഭേന॒ ഛന്ദ॑സാ॒ ദിശോ-ഽനു॒ വി ക്ര॑മേ॒ നിര്ഭ॑ക്ത॒-സ്സ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 16 ॥
(ദക്ഷി॑ണായാ - മ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒മനു॒ വി ക്ര॑മേ॒ നിര്ഭ॑ക്ത॒-സ്സ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ വിഷ്ണോ॒- രേകാ॒ന്നത്രി॒ഗ്ം॒ശച്ച॑) (അ. 5)
അഗ॑ന്മ॒ സുവ॒-സ്സുവ॑രഗന്മ സ॒ന്ദൃശ॑സ്തേ॒ മാ ഛി॑ഥ്സി॒ യത്തേ॒ തപ॒സ്തസ്മൈ॑ തേ॒ മാ-ഽഽ വൃ॑ക്ഷി സു॒ഭൂര॑സി॒ ശ്രേഷ്ഠോ॑ രശ്മീ॒നാമാ॑യു॒ര്ധാ അ॒സ്യായു॑ര്മേ ധേഹി വര്ചോ॒ധാ അ॑സി॒ വര്ചോ॒ മയി॑ ധേഹീ॒ദമ॒ഹമ॒മു-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യമാ॒ഭ്യോ ദി॒ഗ്ഭ്യോ᳚-ഽസ്യൈ ദി॒വോ᳚-ഽസ്മാദ॒ന്തരി॑ക്ഷാദ॒സ്യൈ പൃ॑ഥി॒വ്യാ അ॒സ്മാദ॒ന്നാദ്യാ॒ന്നിര്ഭ॑ജാമി॒ നിര്ഭ॑ക്ത॒-സ്സ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 17 ॥
സ-ഞ്ജ്യോതി॑ഷാ-ഽഭൂവമൈ॒ന്ദ്രീ-മാ॒വൃത॑-മ॒ന്വാവ॑ര്തേ॒ സമ॒ഹ-മ്പ്ര॒ജയാ॒ സ-മ്മയാ᳚ പ്ര॒ജാ സമ॒ഹഗ്ം രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ॒ സ-മ്മയാ॑ രാ॒യസ്പോഷ॒-സ്സമി॑ദ്ധോ അഗ്നേ മേ ദീദിഹി സമേ॒ദ്ധാ തേ॑ അഗ്നേ ദീദ്യാസം॒-വഁസു॑മാന്. യ॒ജ്ഞോ വസീ॑യാ-ന്ഭൂയാസ॒മഗ്ന॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി പവസ॒ ആ സു॒വോര്ജ॒മിഷ॑-ഞ്ച നഃ । ആ॒രേ ബാ॑ധസ്വ ദു॒ച്ഛുനാ᳚മ് ॥ അഗ്നേ॒ പവ॑സ്വ॒ സ്വപാ॑ അ॒സ്മേ വര്ചഃ॑ സു॒വീര്യ᳚മ് ॥ 18 ॥
ദധ॒ത്പോഷഗ്ം॑ ര॒യി-മ്മയി॑ । അഗ്നേ॑ ഗൃഹപതേ സുഗൃഹപ॒തിര॒ഹ-ന്ത്വയാ॑ ഗൃ॒ഹപ॑തിനാ ഭൂയാസഗ്ം സുഗൃഹപ॒തിര്മയാ॒ ത്വ-ങ്ഗൃ॒ഹപ॑തിനാ ഭൂയാ-ശ്ശ॒തഗ്ം ഹിമാ॒സ്താമാ॒ശിഷ॒മാ ശാ॑സേ॒ തന്ത॑വേ॒ ജ്യോതി॑ഷ്മതീ॒-ന്താമാ॒ശിഷ॒മാ ശാ॑സേ॒-ഽമുഷ്മൈ॒ ജ്യോതി॑ഷ്മതീ॒-ങ്കസ്ത്വാ॑ യുനക്തി॒ സ ത്വാ॒ വിമു॑ഞ്ച॒ത്വഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തമ॑ചാരിഷ॒-ന്തദ॑ശക॒-ന്തന്മേ॑-ഽരാധി യ॒ജ്ഞോ ബ॑ഭൂവ॒ സ ആ [സ ആ, ബ॒ഭൂ॒വ॒ സ] 19
ബ॑ഭൂവ॒ സ പ്രജ॑ജ്ഞേ॒ സ വാ॑വൃധേ । സ ദേ॒വാനാ॒മധി॑പതി-ര്ബഭൂവ॒ സോ അ॒സ്മാഗ്ം അധി॑പതീന് കരോതു വ॒യഗ്ഗ് സ്യാ॑മ॒ പത॑യോ രയീ॒ണാമ് ॥ ഗോമാഗ്ം॑ അ॒ഗ്നേ-ഽവി॑മാഗ്ം അ॒ശ്വീ യ॒ജ്ഞോ നൃ॒വഥ്സ॑ഖാ॒ സദ॒മിദ॑പ്രമൃ॒ഷ്യഃ ।ഇഡാ॑വാഗ്ം ഏ॒ഷോ അ॑സുര പ്ര॒ജാവാ᳚-ന്ദീ॒ര്ഘോ ര॒യിഃ പൃ॑ഥുബു॒ദ്ധ്ന-സ്സ॒ഭാവാന്॑ ॥ 20 ॥
(ദ്വി॒ഷ്മഃ-സു॒വീര്യ॒ഗ്ം॒-സ ആ-പഞ്ച॑ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
യഥാ॒ വൈ സ॑മൃതസോ॒മാ ഏ॒വം-വാഁ ഏ॒തേ സ॑മൃതയ॒ജ്ഞാ യദ്ദ॑ര്ശപൂര്ണമാ॒സൌ കസ്യ॒ വാ-ഽഹ॑ ദേ॒വാ യ॒ജ്ഞമാ॒ഗച്ഛ॑ന്തി॒ കസ്യ॑ വാ॒ ന ബ॑ഹൂ॒നാം-യഁജ॑മാനാനാം॒-യോഁ വൈ ദേ॒വതാഃ॒ പൂര്വഃ॑ പരിഗൃ॒ഹ്ണാതി॒ സ ഏ॑നാ॒-ശ്ശ്വോ ഭൂ॒തേ യ॑ജത ഏ॒തദ്വൈ ദേ॒വാനാ॑-മാ॒യത॑നം॒-യഁദാ॑ഹവ॒നീയോ᳚-ഽന്ത॒രാ-ഽഗ്നീ പ॑ശൂ॒നാ-ങ്ഗാര്ഹ॑പത്യോ മനു॒ഷ്യാ॑ണാ-മന്വാഹാര്യ॒പച॑നഃ പിതൃ॒ണാമ॒ഗ്നി-ങ്ഗൃ॑ഹ്ണാതി॒ സ്വ ഏ॒വായത॑നേ ദേ॒വതാഃ॒ പരി॑ [ദേ॒വതാഃ॒ പരി॑, ഗൃ॒ഹ്ണാ॒തി॒ താ-ശ്ശ്വോ] 21
ഗൃഹ്ണാതി॒ താ-ശ്ശ്വോ ഭൂ॒തേ യ॑ജതേ വ്ര॒തേന॒ വൈ മേദ്ധ്യോ॒ -ഽഗ്നി-ര്വ്ര॒തപ॑തി-ര്ബ്രാഹ്മ॒ണോ വ്ര॑ത॒ഭൃ-ദ്വ്ര॒ത-മു॑പൈ॒ഷ്യ-ന്ബ്രൂ॑യാ॒ദഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒ത-ഞ്ച॑രിഷ്യാ॒മീത്യ॒ഗ്നി-ര്വൈ ദേ॒വാനാം᳚-വ്രഁ॒തപ॑തി॒സ്തസ്മാ॑ ഏ॒വ പ്ര॑തി॒പ്രോച്യ॑ വ്ര॒തമാ ല॑ഭതേ ബ॒ര്॒ഹിഷാ॑ പൂ॒ര്ണമാ॑സേ വ്ര॒തമുപൈ॑തി വ॒ഥ്സൈര॑മാവാ॒സ്യാ॑യാമേ॒തദ്ധ്യേ॑തയോ॑-രാ॒യത॑നമുപ॒സ്തീര്യഃ॒ പൂര്വ॑ശ്ചാ॒ഗ്നിരപ॑ര॒ശ്ചേത്യാ॑ഹു-ര്മനു॒ഷ്യാ॑ [-ര്മനു॒ഷ്യാഃ᳚, ഇന്ന്വാ] 22
ഇന്ന്വാ ഉപ॑സ്തീര്ണ-മി॒ച്ഛന്തി॒ കിമു॑ ദേ॒വാ യേഷാ॒-ന്നവാ॑വസാന॒-മുപാ᳚സ്മി॒ഞ്ഛ്വോ യ॒ക്ഷ്യമാ॑ണേ ദേ॒വതാ॑ വസന്തി॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॒ഗ്നി-മു॑പസ്തൃ॒ണാതി॒ യജ॑മാനേന ഗ്രാ॒മ്യാശ്ച॑ പ॒ശവോ॑-ഽവ॒രുദ്ധ്യാ॑ ആര॒ണ്യാശ്ചേത്യാ॑ഹു॒-ര്യ-ദ്ഗ്രാ॒മ്യാനു॑പ॒വസ॑തി॒ തേന॑ ഗ്രാ॒മ്യാനവ॑ രുന്ധേ॒ യദാ॑ര॒ണ്യസ്യാ॒-ഽശ്ഞാതി॒ തേനാ॑ര॒ണ്യാന്. യദനാ᳚ശ്വാ-നുപ॒വസേ᳚-ത്പിതൃദേവ॒ത്യഃ॑ സ്യാദാര॒ണ്യസ്യാ᳚-ശ്ഞാതീന്ദ്രി॒യം- [ശ്ഞാതീന്ദ്രി॒യമ്, വാ ആ॑ര॒ണ്യം-] 23
-ഁവാ ആ॑ര॒ണ്യ-മി॑ന്ദ്രി॒യ-മേ॒വാ-ഽഽത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ യദനാ᳚ശ്വാ-നുപ॒വസേ॒-ത്ക്ഷോധു॑ക-സ്സ്യാ॒ദ്യ-ദ॑ശ്ഞീ॒യാദ്രു॒-ദ്രോ᳚-ഽസ്യ പ॒ശൂന॒ഭി മ॑ന്യേതാ॒-ഽപോ᳚-ഽശ്ഞാതി॒ തന്നേവാ॑ശി॒ത-ന്നേവാ-ഽന॑ശിത॒-ന്ന ക്ഷോധു॑കോ॒ ഭവ॑തി॒ നാസ്യ॑ രു॒ദ്രഃ പ॒ശൂന॒ഭി മ॑ന്യതേ॒ വജ്രോ॒ വൈ യ॒ജ്ഞഃ, ക്ഷു-ത്ഖലു॒ വൈ മ॑നു॒ഷ്യ॑സ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ॒ യദനാ᳚-ഽശ്വാനുപ॒വസ॑തി॒ വജ്രേ॑ണൈ॒വ സാ॒ക്ഷാ-ത്ക്ഷുധ॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യഗ്ം ഹന്തി ॥ 24 ॥
(പരി॑-മനു॒ഷ്യാ॑-ഇന്ദ്രി॒യഗ്ം-സാ॒ക്ഷാത്-ത്രീണി॑ ച) (അ. 7)
യോ വൈ ശ്ര॒ദ്ധാമനാ॑രഭ്യ യ॒ജ്ഞേന॒ യജ॑തേ॒ നാസ്യേ॒ഷ്ടായ॒ ശ്രദ്ദ॑ധതേ॒-ഽപഃ പ്ര ണ॑യതി ശ്ര॒ദ്ധാ വാ ആപഃ॑ ശ്ര॒ദ്ധാമേ॒വാ-ഽഽരഭ്യ॑ യ॒ജ്ഞേന॑ യജത ഉ॒ഭയേ᳚-ഽസ്യ ദേവമനു॒ഷ്യാ ഇ॒ഷ്ടായ॒ ശ്രദ്ദ॑ധതേ॒ തദാ॑ഹു॒രതി॒ വാ ഏ॒താ വര്ത്ര॑-ന്നേദ॒ന്ത്യതി॒ വാച॒-മ്മനോ॒ വാവൈതാ നാതി॑ നേദ॒ന്തീതി॒ മന॑സാ॒ പ്ര ണ॑യതീ॒യം-വൈഁ മനോ॒- [മനഃ॑, അ॒നയൈ॒വൈനാഃ॒] 25
-ഽനയൈ॒വൈനാഃ॒ പ്ര ണ॑യ॒ത്യ-സ്ക॑ന്നഹവി-ര്ഭവതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ യജ്ഞായു॒ധാനി॒ സ-മ്ഭ॑രതി യ॒ജ്ഞോ വൈ യ॑ജ്ഞായു॒ധാനി॑ യ॒ജ്ഞമേ॒വ തഥ്സ-മ്ഭ॑രതി॒ യദേക॑മേകഗ്ം സ॒മ്ഭരേ᳚ത്-പിതൃദേവ॒ത്യാ॑നി സ്യു॒ര്യ-ഥ്സ॒ഹ സര്വാ॑ണി മാനു॒ഷാണി॒ ദ്വേദ്വേ॒ സമ്ഭ॑രതി യാജ്യാനുവാ॒ക്യ॑യോരേ॒വ രൂ॒പ-ങ്ക॑രോ॒ത്യഥോ॑ മിഥു॒നമേ॒വയോ വൈ ദശ॑ യജ്ഞായു॒ധാനി॒ വേദ॑ മുഖ॒തോ᳚-ഽസ്യ യ॒ജ്ഞഃ ക॑ല്പതേ॒ സ്ഫ്യ- [ക॑ല്പതേ॒ സ്ഫ്യഃ, ച॒ ക॒പാലാ॑നി] 26
-ശ്ച॑ ക॒പാലാ॑നി ചാഗ്നിഹോത്ര॒ഹവ॑ണീ ച॒ ശൂര്പ॑-ഞ്ച കൃഷ്ണാജി॒ന-ഞ്ച॒ ശമ്യാ॑ ചോ॒ലൂഖ॑ല-ഞ്ച॒ മുസ॑ല-ഞ്ച ദൃ॒ഷച്ചോപ॑ലാ ചൈ॒താനി॒ വൈ ദശ॑ യജ്ഞായു॒ധാനി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ മുഖ॒തോ᳚-ഽസ്യ യ॒ജ്ഞഃ ക॑ല്പതേ॒ യോ വൈ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ പ്രതി॒പ്രോച്യ॑ യ॒ജ്ഞേന॒ യജ॑തേ ജു॒ഷന്തേ᳚-ഽസ്യ ദേ॒വാ ഹ॒വ്യഗ്ം ഹ॒വി-ര്നി॑രു॒പ്യമാ॑ണമ॒ഭി മ॑ന്ത്രയേതാ॒-ഽഗ്നിഗ്ം ഹോതാ॑രമി॒ഹ തഗ്ം ഹു॑വ॒ ഇതി॑ [ ] 27
ദേ॒വേഭ്യ॑ ഏ॒വ പ്ര॑തി॒പ്രോച്യ॑ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ ജു॒ഷന്തേ᳚-ഽസ്യ ദേ॒വാ ഹ॒വ്യമേ॒ഷ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ഗ്രഹോ॑ ഗൃഹീ॒ത്വൈവ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ॒ തദു॑ദി॒ത്വാ വാചം॑-യഁച്ഛതി യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ധൃത്യാ॒ അഥോ॒ മന॑സാ॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്യ॒ജ്ഞമ॑തനുത॒ മന॑സൈ॒വ ത-ദ്യ॒ജ്ഞ-ന്ത॑നുതേ॒ രക്ഷ॑സാ॒-മന॑ന്വവചാരായ॒ യോ വൈ യ॒ജ്ഞം-യോഁഗ॒ ആഗ॑തേ യു॒നക്തി॑ യു॒ങ്ക്തേ യു॑ഞ്ജാ॒നേഷു॒ കസ്ത്വാ॑ യുനക്തി॒ സ ത്വാ॑ യുന॒ക്ത്വി-( ) -ത്യാ॑ഹ പ്ര॒ജാപ॑തി॒-ര്വൈ കഃ പ്ര॒ജാപ॑തിനൈ॒വൈനം॑-യുഁനക്തി യു॒ങ്ക്തേ യു॑ഞ്ജാ॒നേഷു॑ ॥ 28 ॥
(വൈമ॒നഃ-സ്ഫ്യ-ഇതി॑-യുന॒ക്ത്വേ-കാ॑ദശ ച) (അ. 8)
പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്യ॒ജ്ഞാന॑സൃജതാ-ഗ്നിഹോ॒ത്ര-ഞ്ചാ᳚ഗ്നിഷ്ടോ॒മ-ഞ്ച॑ പൌര്ണമാ॒സീ-ഞ്ചോ॒ക്ഥ്യ॑-ഞ്ചാമാവാ॒സ്യാ᳚-ഞ്ചാതിരാ॒ത്ര-ഞ്ച॒ താനുദ॑മിമീത॒ യാവ॑ദഗ്നിഹോ॒ത്ര-മാസീ॒-ത്താവാ॑നഗ്നിഷ്ടോ॒മോ യാവ॑തീ പൌര്ണമാ॒സീ താവാ॑നു॒ക്ഥ്യോ॑ യാവ॑ത്യമാവാ॒സ്യാ॑ താവാ॑നതിരാ॒ത്രോ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॑ഗ്നിഹോ॒ത്ര-ഞ്ജു॒ഹോതി॒ യാവ॑ദഗ്നിഷ്ടോ॒മേനോ॑ പാ॒പ്നോതി॒ താവ॒ദുപാ᳚-ഽഽപ്നോതി॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-ന്പൌ᳚ര്ണമാ॒സീം-യഁജ॑തേ॒ യാവ॑ദു॒ക്ഥ്യേ॑നോപാ॒പ്നോതി॒ [യാവ॑ദു॒ക്ഥ്യേ॑നോപാ॒പ്നോതി॑, താവ॒ദുപാ᳚-ഽഽപ്നോതി॒] 29
താവ॒ദുപാ᳚-ഽഽപ്നോതി॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॑മാവാ॒സ്യാം᳚-യഁജ॑തേ॒ യാവ॑ദതിരാ॒ത്രേണോ॑പാ॒പ്നോതി॒ താവ॒ദുപാ᳚-ഽഽപ്നോതി പരമേ॒ഷ്ഠിനോ॒ വാ ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞോ-ഽഗ്ര॑ ആസീ॒-ത്തേന॒ സ പ॑ര॒മാ-ങ്കാഷ്ഠാ॑മഗച്ഛ॒-ത്തേന॑ പ്ര॒ജാപ॑തി-ന്നി॒രവാ॑സായയ॒-ത്തേന॑ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പര॒മാ-ങ്കാഷ്ഠാ॑മഗച്ഛ॒-ത്തേനേന്ദ്ര॑-ന്നി॒രവാ॑സായയ॒-ത്തേനേന്ദ്രഃ॑ പര॒മാ-ങ്കാഷ്ഠാ॑മഗച്ഛ॒-ത്തേനാ॒-ഽഗ്നീഷോമൌ॑ നി॒രവാ॑സായയ॒-ത്തേനാ॒ഗ്നീഷോമൌ॑ പ॒രമാ-ങ്കാഷ്ഠാ॑മഗച്ഛതാം॒-യഁ [കാഷ്ഠാ॑മഗച്ഛതാം॒-യഃ, ഁഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-ന്ദ॑ര്ശപൂര്ണമാ॒സൌ] 30
ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-ന്ദ॑ര്ശപൂര്ണമാ॒സൌ യജ॑തേ പര॒മാമേ॒വ കാഷ്ഠാ᳚-ങ്ഗച്ഛതി॒ യോ വൈ പ്രജാ॑തേന യ॒ജ്ഞേന॒ യജ॑തേ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജാ॑യതേ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒രോ ദ്വാദ॑ശ ദ്വ॒ന്ദ്വാനി॑ ദര്ശപൂര്ണമാ॒സയോ॒സ്താനി॑ സ॒മ്പാദ്യാ॒നീത്യാ॑ഹു-ര്വ॒ഥ്സ-ഞ്ചോ॑പാവസൃ॒ജത്യു॒ഖാ-ഞ്ചാധി॑ ശ്രയ॒ത്യവ॑ ച॒ ഹന്തി॑ ദൃ॒ഷദൌ॑ ച സ॒മാഹ॒ന്ത്യധി॑ ച॒ വപ॑തേ ക॒പാലാ॑നി॒ ചോപ॑ ദധാതി പുരോ॒ഡാശ॑-ഞ്ചാ- [പുരോ॒ഡാശ॑-ഞ്ച, അ॒ധി॒ശ്രയ॒ത്യാജ്യ॑-ഞ്ച] 31
-ഽധി॒ശ്രയ॒ത്യാജ്യ॑-ഞ്ച സ്തമ്ബയ॒ജുശ്ച॒ ഹര॑ത്യ॒ഭി ച॑ ഗൃഹ്ണാതി॒ വേദി॑-ഞ്ച പരി ഗൃ॒ഹ്ണാതി॒ പത്നീ᳚-ഞ്ച॒ സന്ന॑ഹ്യതി॒ പ്രോക്ഷ॑ണീശ്ചാ ഽഽസാ॒ദയ॒ത്യാജ്യ॑-ഞ്ചൈ॒താനി॒ വൈ ദ്വാദ॑ശ ദ്വ॒ന്ദ്വാനി॑ ദര്ശപൂര്ണമാ॒സയോ॒സ്താനി॒ യ ഏ॒വഗ്ം സ॒മ്പാദ്യ॒ യജ॑തേ॒ പ്രജാ॑തേനൈ॒വ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജാ॑യതേ ॥ 32 ॥
(ഉ॒ക്ഥ്യേ॑നോപാ॒പ്നോത്യ॑-ഗച്ഛതാം॒-യഃ ഁ- പു॑രോ॒ഡാശം॑-ചത്വാരി॒ഗ്ം॒ശച്ച॑) (അ. 9)
ധ്രു॒വോ॑-ഽസി ധ്രു॒വോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ॒മിത്യാ॑ഹ ധ്രു॒വാനേ॒വൈനാ᳚ന് കുരുത ഉ॒ഗ്രോ᳚-ഽസ്യു॒ഗ്രോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ॒-മിത്യാ॒ഹാപ്ര॑തിവാദിന ഏ॒വൈനാ᳚ന് കുരുതേ-ഽഭി॒ഭൂര॑സ്യഭി॒ഭൂര॒ഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ॒മിത്യാ॑ഹ॒ യ ഏ॒വൈന॑-മ്പ്രത്യു॒ത്പിപീ॑തേ॒ തമുപാ᳚സ്യതേ യു॒നജ്മി॑ ത്വാ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ ദൈവ്യേ॒നേത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വാഅ॒ഗ്നേര്യോഗ॒സ്തേനൈ॒ - [വാഅ॒ഗ്നേര്യോഗ॒സ്തേന॑, ഏ॒വൈനം॑-യുഁനക്തി] 33
വൈനം॑-യുഁനക്തി യ॒ജ്ഞസ്യ॒ വൈ സമൃ॑ദ്ധേന ദേ॒വാ-സ്സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॒ വ്യൃ॑ദ്ധേ॒നാസു॑രാ॒-ന്പരാ॑ഭാവയ॒ന്. യന്മേ॑ അഗ്നേ അ॒സ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ രിഷ്യാ॒ദിത്യാ॑ഹ യ॒ജ്ഞസ്യൈ॒വ തഥ്സമൃ॑ദ്ധേന॒ യജ॑മാന-സ്സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി യ॒ജ്ഞസ്യ॒ വ്യൃ॑ദ്ധേന॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒-ന്പരാ॑ ഭാവയത്യഗ്നിഹോ॒ത്ര-മേ॒താഭി॒-ര്വ്യാഹൃ॑തീഭി॒രുപ॑ സാദയേദ്യജ്ഞമു॒ഖം-വാഁ അ॑ഗ്നിഹോ॒ത്ര-മ്ബ്രഹ്മൈ॒താ വ്യാഹൃ॑തയോ യജ്ഞമു॒ഖ ഏ॒വ ബ്രഹ്മ॑ - [ബ്രഹ്മ॑, കു॒രു॒തേ॒ സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രേ] 34
കുരുതേ സംവഁഥ്സ॒രേ പ॒ര്യാഗ॑ത ഏ॒താഭി॑രേ॒വോപ॑ സാദയേ॒-ദ്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വോഭ॒യതഃ॑ സംവഁഥ്സ॒ര-മ്പരി॑ ഗൃഹ്ണാതി ദര്ശപൂര്ണമാ॒സൌ ചാ॑തുര്മാ॒സ്യാന്യാ॒ലഭ॑മാന ഏ॒താഭി॒-ര്വ്യാഹൃ॑തീഭിര്-ഹ॒വീഗ്ഷ്യാസാ॑ദയേ-ദ്യജ്ഞമു॒ഖം-വൈഁ ദ॑ര്ശപൂര്ണമാ॒സൌ ചാ॑തുര്മാ॒സ്യാനി॒ ബ്രഹ്മൈ॒താ വ്യാഹൃ॑തയോ യജ്ഞമു॒ഖ ഏ॒വ ബ്രഹ്മ॑ കുരുതേ സംവഁഥ്സ॒രേ പ॒ര്യാഗ॑ത ഏ॒താഭി॑രേ॒വാസാ॑ദയേ॒-ദ്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വോഭ॒യതഃ॑ സംവഁഥ്സ॒ര-മ്പരി॑ഗൃഹ്ണാതി॒ യദ്വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ സാമ്നാ᳚ ക്രി॒യതേ॑ രാ॒ഷ്ട്രം- [രാ॒ഷ്ട്രമ്, യ॒ജ്ഞസ്യാ॒-ശീര്ഗ॑ച്ഛതി॒] 35
-ഁയ॒ജ്ഞസ്യാ॒-ശീര്ഗ॑ച്ഛതി॒ യദൃ॒ചാ വിശം॑-യഁ॒ജ്ഞസ്യാ॒- ശീര്ഗ॑ച്ഛ॒ത്യഥ॑ ബ്രാഹ്മ॒ണോ॑-ഽനാ॒ശീര്കേ॑ണ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ സാമിധേ॒നീ-ര॑നുവ॒ക്ഷ്യന്നേ॒താ വ്യാഹൃ॑തീഃ പു॒രസ്താ᳚ദ്ദദ്ധ്യാ॒-ദ്ബ്രഹ്മൈ॒വ പ്ര॑തി॒പദ॑-ങ്കുരുതേ॒ തഥാ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണ-സ്സാശീ᳚ര്കേണ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത॒ യജ॑മാന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യമസ്യ യ॒ജ്ഞസ്യാ॒ശീര്ഗ॑ച്ഛേ॒ദിതി॒ തസ്യൈ॒താ വ്യാഹൃ॑തീഃ പുരോനുവാ॒ക്യാ॑യാ-ന്ദദ്ധ്യാ-ദ്ഭ്രാതൃവ്യദേവ॒ത്യാ॑ വൈ പു॑രോനുവാ॒ക്യാ᳚ ഭ്രാതൃ॑വ്യമേ॒വാസ്യ॑ യ॒ജ്ഞസ്യാ॒-[യ॒ജ്ഞസ്യാ॑, ആ॒ശീര്ഗ॑ച്ഛതി॒] 36
-ഽഽശീര്ഗ॑ച്ഛതി॒ യാന് കാ॒മയേ॑ത॒ യജ॑മാനാന്-ഥ്സ॒മാവ॑ത്യേനാന് യ॒ജ്ഞസ്യാ॒ ഽഽശീര്ഗ॑ച്ഛേ॒ദിതി॒ തേഷാ॑മേ॒താ വ്യാഹൃ॑തീഃ പുരോനുവാ॒ക്യാ॑യാ അര്ധ॒ര്ച ഏകാ᳚-ന്ദദ്ധ്യാ-ദ്യാ॒ജ്യാ॑യൈ പു॒രസ്താ॒ദേകാം᳚-യാഁ॒ജ്യാ॑യാ അര്ധ॒ര്ച ഏകാ॒-ന്തഥൈ॑നാന്-ഥ്സ॒മാവ॑തീ യ॒ജ്ഞസ്യാ॒ ഽഽശീര്ഗ॑ച്ഛതി॒ യഥാ॒ വൈ പ॒ര്ജന്യ॒-സ്സുവൃ॑ഷ്ടം॒-വഁര്ഷ॑ത്യേ॒വം-യഁ॒ജ്ഞോ യജ॑മാനായ വര്ഷതി॒ സ്ഥല॑യോദ॒ക-മ്പ॑രിഗൃ॒ഹ്ണന്ത്യാ॒ശിഷാ॑ യ॒ജ്ഞം-യഁജ॑മാനഃ॒ പരി॑ ഗൃഹ്ണാതി॒ മനോ॑-ഽസി പ്രാജാപ॒ത്യം- [പ്രാജാപ॒ത്യമ്, മന॑സാ] 37
-മന॑സാ മാ ഭൂ॒തേനാ-ഽഽവി॒ശേത്യാ॑ഹ॒ മനോ॒ വൈ പ്രാ॑ജാപ॒ത്യ-മ്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യോ യ॒ജ്ഞോ മന॑ ഏ॒വ യ॒ജ്ഞമാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ വാഗ॑സ്യൈ॒ന്ദ്രീ സ॑പത്ന॒ക്ഷയ॑ണീ വാ॒ചാ മേ᳚ന്ദ്രി॒യേണാ-ഽഽവി॒ശേത്യാ॑ഹൈ॒ന്ദ്രീ വൈ വാഗ്വാച॑-മേ॒വൈന്ദ്രീ- മാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ ॥ 38 ॥
(തേനൈ॒-വ ബ്രഹ്മ॑- രാ॒ഷ്ട്രമേ॒-വാസ്യ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॑-പ്രാജാപ॒ത്യഗ്ം-ഷട്ത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 10)
യോ വൈ സ॑പ്തദ॒ശ-മ്പ്ര॒ജാപ॑തിം-യഁ॒ജ്ഞമ॒ന്വായ॑ത്തം॒-വേഁദ॒ പ്രതി॑ യ॒ജ്ഞേന॑ തിഷ്ഠതി॒ ന യ॒ജ്ഞാ-ദ്ഭ്രഗ്ം॑ശത॒ ആ ശ്രാ॑വ॒യേതി॒ ചതു॑രക്ഷര॒മസ്തു॒ ശ്രൌഷ॒ഡിതി॒ ചതു॑രക്ഷരം॒-യഁജേതി॒ ദ്വ്യ॑ക്ഷരം॒-യേഁ യജാ॑മഹ॒ ഇതി॒ പഞ്ചാ᳚ക്ഷര-ന്ദ്വ്യക്ഷ॒രോ വ॑ഷട്കാ॒ര ഏ॒ഷ വൈ സ॑പ്തദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്യ॒ജ്ഞമ॒ന്വായ॑ത്തോ॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പ്രതി॑ യ॒ജ്ഞേന॑ തിഷ്ഠതി॒ ന യ॒ജ്ഞാദ്- ഭ്രഗ്ം॑ശതേ॒ യോ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ പ്രായ॑ണ-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ- [പ്രതി॒ഷ്ഠാമ്, ഉ॒ദയ॑നം॒-വേഁദ॒] 39
മു॒ദയ॑നം॒-വേഁദ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതേ॒നാരി॑ഷ്ടേന യ॒ജ്ഞേന॑ സ॒ഗ്ഗ്॒സ്ഥാ-ങ്ഗ॑ച്ഛ॒ത്യാശ്രാ॑വ॒യാസ്തു॒ ശ്രൌഷ॒ഡ്യജ॒ യേ യജാ॑മഹേ വഷട്കാ॒ര ഏ॒തദ്വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ പ്രായ॑ണമേ॒ഷാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠൈതദു॒ദയ॑നം॒-യഁ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതേ॒നാ-ഽരി॑ഷ്ടേന യ॒ജ്ഞേന॑ സ॒ഗ്ഗ്॒സ്ഥാ-ങ്ഗ॑ച്ഛതി॒ യോ വൈ സൂ॒നൃതാ॑യൈ॒ ദോഹം॒-വേഁദ॑ ദു॒ഹ ഏ॒വൈനാം᳚-യഁ॒ജ്ഞോ വൈ സൂ॒നൃതാ ഽഽ ശ്രാ॑വ॒യേത്യൈവൈനാ॑-മഹ്വ॒ദസ്തു॒ [-മഹ്വ॒ദസ്തു॑, ശ്രൌഷ॒ഡിത്യു॒പാവാ᳚സ്രാ॒-] 40
ശ്രൌഷ॒ഡിത്യു॒പാവാ᳚സ്രാ॒-ഗ്യജേത്യുദ॑നൈഷീ॒ദ്യേ യജാ॑മഹ॒ ഇത്യുപാ॑-ഽസദ-ദ്വഷട്കാ॒രേണ॑ ദോഗ്ദ്ധ്യേ॒ഷ വൈ സൂ॒നൃതാ॑യൈ॒ ദോഹോ॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ദു॒ഹ ഏ॒വൈനാ᳚-ന്ദേ॒വാ വൈ സ॒ത്രമാ॑സത॒ തേഷാ॒-ന്ദിശോ॑-ഽദസ്യ॒ന്ത ഏ॒താമാ॒ര്ദ്രാ-മ്പ॒ങ്ക്തിമ॑പശ്യ॒ന്നാ ശ്രാ॑വ॒യേതി॑ പുരോവാ॒ത-മ॑ജനയ॒ന്നസ്തു॒ ശ്രൌഷ॒ഡിത്യ॒ഭ്രഗ്ം സമ॑പ്ലാവയ॒ന്॒. യജേതി॑ വി॒ദ്യുത॑- [വി॒ദ്യുത॑മ്, അ॒ജ॒ന॒യ॒ന്॒ യേ] 41
മജനയ॒ന്॒ യേ യജാ॑മഹ॒ ഇതി॒ പ്രാവ॑ര്ഷയന്ന॒ഭ്യ॑സ്തനയന് വഷട്കാ॒രേണ॒ തതോ॒ വൈ തേഭ്യോ॒ ദിശഃ॒ പ്രാപ്യാ॑യന്ത॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പ്രാസ്മൈ॒ ദിശഃ॑ പ്യായന്തേ പ്ര॒ജാപ॑തി-ന്ത്വോ॒വേദ॑ പ്ര॒ജാപ॑തി സ്ത്വംവേഁദ॒ യ-മ്പ്ര॒ജാപ॑തി॒-ര്വേദ॒ സ പുണ്യോ॑ ഭവത്യേ॒ഷ വൈ ഛ॑ന്ദ॒സ്യഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തി॒രാ ശ്രാ॑വ॒യാ-ഽസ്തു॒ ശ്രൌഷ॒ഡ്യജ॒ യേ യജാ॑മഹേ വഷട്കാ॒രോ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പുണ്യോ॑ ഭവതി വസ॒ന്ത- [വസ॒ന്തമ്, ഋ॒തൂ॒നാം] 42
-മൃ॑തൂ॒നാ-മ്പ്രീ॑ണാ॒മീത്യാ॑ഹ॒ര്തവോ॒ വൈ പ്ര॑യാ॒ജാ ഋ॒തൂനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി॒ തേ᳚-ഽസ്മൈ പ്രീ॒താ യ॑ഥാപൂ॒ര്വ-ങ്ക॑ല്പന്തേ॒ കല്പ॑ന്തേ-ഽസ്മാ ഋ॒തവോ॒ യ ഏ॒വം-വേഁദാ॒ഗ്നീഷോമ॑യോര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॒ ചക്ഷു॑ഷ്മാ-ന്ഭൂയാസ॒മിത്യാ॑-ഹാ॒ഗ്നീഷോമാ᳚ഭ്യാം॒-വൈഁ യ॒ജ്ഞശ്ചക്ഷു॑ഷ്മാ॒-ന്താഭ്യാ॑മേ॒വ ചക്ഷു॑രാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ ഽഗ്നേര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ᳚-ഽന്നാ॒ദോ ഭൂ॑യാസ॒മിത്യാ॑ഹാ॒ഗ്നിര്വൈ ദേ॒വാനാ॑-മന്നാ॒ദസ്തേ നൈ॒വാ- [മന്നാ॒ദസ്തേ നൈ॒വാ, അ॒ന്നാദ്യ॑മാ॒ത്മന്] 43
-ഽന്നാദ്യ॑മാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ ദബ്ധി॑ര॒സ്യദ॑ബ്ധോ ഭൂയാസമ॒മു-ന്ദ॑ഭേയ॒മിത്യാ॑ഹൈ॒തയാ॒ വൈ ദബ്ദ്ധ്യാ॑ ദേ॒വാ അസു॑രാനദഭ്നുവ॒ന്തയൈ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യ-ന്ദഭ്നോത്യ॒ഗ്നീഷോമ॑യോര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ വൃത്ര॒ഹാ ഭൂ॑യാസ॒മിത്യാ॑ഹാ॒-ഽഗ്നീഷോമാ᳚ഭ്യാം॒-വാഁ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രമ॑ഹ॒ന്താഭ്യാ॑മേ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യഗ്ഗ് സ്തൃണുത ഇന്ദ്രാഗ്നി॒യോര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയേ᳚ന്ദ്രിയാ॒വ്യ॑ന്നാ॒ദോ ഭൂ॑യാസ॒മിത്യാ॑ഹേന്ദ്രിയാ॒വ്യേ॑വാന്നാ॒ദോ ഭ॑വ॒തീന്ദ്ര॑സ്യാ॒- [ഭ॑വ॒തീന്ദ്ര॑സ്യ, അ॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയേ᳚ന്ദ്രിയാ॒വീ] 44
-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയേ᳚ന്ദ്രിയാ॒വീ ഭൂ॑യാസ॒മിത്യാ॑ഹേന്ദ്രിയാ॒വ്യേ॑വ ഭ॑വതി മഹേ॒ന്ദ്രസ്യാ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ ജേ॒മാന॑-മ്മഹി॒മാന॑-ങ്ഗമേയ॒മിത്യാ॑ഹ ജേ॒മാന॑മേ॒വ മ॑ഹി॒മാന॑-ങ്ഗച്ഛത്യ॒ഗ്നേ-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതോ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ ഽഽയു॑ഷ്മാന്. യ॒ജ്ഞേന॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മേയ॒മിത്യാ॒-ഹായു॑രേ॒വാത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ പ്രതി॑ യ॒ജ്ഞേന॑ -തിഷ്ഠതി ॥ 45 ॥
( പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാ-മ॑ഹ്വ॒ദസ്തു॑-വി॒ദ്യുതം॑വഁസ॒ന്തന്-തേനൈ॒വേ-ന്ദ്ര॑സ്യാ॒-ഽഷ്ടാത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 11)
ഇന്ദ്രം॑-വോഁ വി॒ശ്വത॒സ്പരി॒ ഹവാ॑മഹേ॒ ജനേ᳚ഭ്യഃ । അ॒സ്മാക॑മസ്തു॒ കേവ॑ലഃ ॥ ഇന്ദ്ര॒-ന്നരോ॑ നേ॒മധി॑താ ഹവന്തേ॒ യത്പാര്യാ॑ യു॒നജ॑തേ॒ ധിയ॒സ്താഃ । ശൂരോ॒ നൃഷാ॑താ॒ ശവ॑സശ്ചകാ॒ന ആ ഗോമ॑തി വ്ര॒ജേ ഭ॑ജാ॒ ത്വന്നഃ॑ ॥ ഇ॒ന്ദ്രി॒യാണി॑ ശതക്രതോ॒ യാ തേ॒ ജനേ॑ഷു പ॒ഞ്ചസു॑ ॥ ഇന്ദ്ര॒ താനി॑ ത॒ ആ വൃ॑ണേ ॥ അനു॑ തേ ദായി മ॒ഹ ഇ॑ന്ദ്രി॒യായ॑ സ॒ത്രാ തേ॒ വിശ്വ॒മനു॑ വൃത്ര॒ഹത്യേ᳚ । അനു॑ [ ] 46
ക്ഷ॒ത്രമനു॒ സഹോ॑ യജ॒ത്രേന്ദ്ര॑ ദേ॒വേഭി॒രനു॑ തേ നൃ॒ഷഹ്യേ᳚ ॥ ആയസ്മി᳚ന്-ഥ്സ॒പ്തവാ॑സ॒വാ സ്തിഷ്ഠ॑ന്തി സ്വാ॒രുഹോ॑ യഥാ । ഋഷി॑ര്ഹ ദീര്ഘ॒ശ്രുത്ത॑മ॒ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ഘ॒ര്മോ അതി॑ഥിഃ ॥ ആ॒മാസു॑ പ॒ക്വമൈര॑യ॒ ആ സൂര്യഗ്ം॑ രോഹയോ ദി॒വി । ഘ॒ര്മ-ന്ന സാമ॑-ന്തപതാ സുവൃ॒ക്തിഭി॒-ര്ജുഷ്ട॒-ങ്ഗിര്വ॑ണസേ॒ ഗിരഃ॑ ॥ ഇന്ദ്ര॒മി-ദ്ഗാ॒ഥിനോ॑ ബൃ॒ഹദിന്ദ്ര॑-മ॒ര്കേഭി॑-ര॒ര്കിണഃ॑ । ഇന്ദ്രം॒-വാഁണീ॑രനൂഷത ॥ ഗായ॑ന്തി ത്വാ ഗായ॒ത്രിണോ- [ഗായ॒ത്രിണഃ॑, അര്ച॑ന്ത്യ॒ര്ക-മ॒ര്കിണഃ॑ ।] 47
-ഽര്ച॑ന്ത്യ॒ര്ക-മ॒ര്കിണഃ॑ । ബ്ര॒ഹ്മാണ॑സ്ത്വാ ശതക്രത॒വു-ദ്വ॒ഗ്ം॒ശ-മി॑വ യേമിരേ ॥ അ॒ഗ്ം॒ഹോ॒മുചേ॒ പ്ര ഭ॑രേമാ മനീ॒ഷാമോ॑ഷിഷ്ഠ॒ദാവംനേ॑ സുമ॒തി-ങ്ഗൃ॑ണാ॒നാഃ । ഇ॒ദമി॑ന്ദ്ര॒ പ്രതി॑ ഹ॒വ്യ-ങ്ഗൃ॑ഭായ സ॒ത്യാ-സ്സ॑ന്തു॒ യജ॑മാനസ്യ॒ കാമാഃ᳚ ॥ വി॒വേഷ॒ യന്മാ॑ ധി॒ഷണാ॑ ജ॒ജാന॒ സ്തവൈ॑ പു॒രാ പാര്യാ॒ദിന്ദ്ര॒-മഹ്നഃ॑ । അഗ്ംഹ॑സോ॒ യത്ര॑ പീ॒പര॒ദ്യഥാ॑ നോ നാ॒വേവ॒ യാന്ത॑ മു॒ഭയേ॑ ഹവന്തേ ॥ പ്ര സ॒മ്രാജ॑-മ്പ്രഥ॒മ-മ॑ദ്ധ്വ॒രാണാ॑- [മ॑ദ്ധ്വ॒രാണാ᳚മ്, അ॒ഗ്ം॒ഹോ॒മുചം॑] 48
-മഗ്ംഹോ॒മുചം॑-വൃഁഷ॒ഭം-യഁ॒ജ്ഞിയാ॑നാമ് । അ॒പാ-ന്നപാ॑തമശ്വിനാ॒ ഹയ॑ന്ത-മ॒സ്മിന്ന॑ര ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ധ॑ത്ത॒മോജഃ॑ ॥ വി ന॑ ഇന്ദ്ര॒ മൃധോ॑ ജഹി നീ॒ചാ യ॑ച്ഛ പൃതന്യ॒തഃ । അ॒ധ॒സ്പ॒ദ-ന്തമീ᳚-ങ്കൃധി॒ യോ അ॒സ്മാഗ്ം അ॑ഭി॒ദാസ॑തി ॥ ഇന്ദ്ര॑ ക്ഷ॒ത്രമ॒ഭി വാ॒മമോജോ ഽജാ॑യഥാ വൃഷഭ ചര്ഷണീ॒നാമ് । അപാ॑നുദോ॒ ജന॑-മമിത്ര॒യന്ത॑-മു॒രു-ന്ദേ॒വേഭ്യോ॑ അകൃണോ-രു ലോ॒കമ് ॥ മൃ॒ഗോ ന ഭീ॒മഃ കു॑ച॒രോ ഗി॑രി॒ഷ്ഠാഃ പ॑രാ॒വത [പ॑രാ॒വതഃ॑, ആ ജ॑ഗാമാ॒ പര॑സ്യാഃ ।] 49
ആ ജ॑ഗാമാ॒ പര॑സ്യാഃ । സൃ॒കഗ്ം സ॒ഗ്ം॒ശായ॑ പ॒വിമി॑ന്ദ്ര തി॒ഗ്മം-വിഁ ശത്രൂ᳚-ന്താഢി॒ വിമൃധോ॑ നുദസ്വ ॥ വി ശത്രൂ॒ന്॒. വി മൃധോ॑ നുദ॒ വിവൃ॒ത്രസ്യ॒ ഹനൂ॑ രുജ । വി മ॒ന്യുമി॑ന്ദ്ര ഭാമി॒തോ॑-ഽമിത്ര॑സ്യാ-ഽഭി॒ദാസ॑തഃ ॥ ത്രാ॒താര॒-മിന്ദ്ര॑-മവി॒താര॒-മിന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ ഹവേ॑ഹവേ സു॒ഹവ॒ഗ്ം॒ ശൂര॒മിന്ദ്ര᳚മ് । ഹു॒വേ നു ശ॒ക്ര-മ്പു॑രുഹൂ॒തമിന്ദ്രഗ്ഗ്॑ സ്വ॒സ്തി നോ॑ മ॒ഘവാ॑ ധാ॒ത്വിന്ദ്രഃ॑ ॥ മാ തേ॑ അ॒സ്യാഗ്ം [അ॒സ്യാഗ്ം, സ॒ഹ॒സാ॒വ॒-ന്പരി॑ഷ്ടാവ॒ഘായ॑] 50
സ॑ഹസാവ॒-ന്പരി॑ഷ്ടാവ॒ഘായ॑ ഭൂമ ഹരിവഃ പരാ॒ദൈ । ത്രായ॑സ്വ നോ ഽവൃ॒കേഭി॒-ര്വരൂ॑ഥൈ॒-സ്തവ॑ പ്രി॒യാസഃ॑ സൂ॒രിഷു॑ സ്യാമ ॥ അന॑വസ്തേ॒ രഥ॒മശ്വാ॑യ തക്ഷ॒-ന്ത്വഷ്ടാ॒ വജ്ര॑-മ്പുരുഹൂത ദ്യു॒മന്ത᳚മ് । ബ്ര॒ഹ്മാണ॒ ഇന്ദ്ര॑-മ്മ॒ഹയ॑ന്തോ അ॒ര്കൈരവ॑ര്ധയ॒ന്നഹ॑യേ॒ ഹന്ത॒വാ ഉ॑ ॥ വൃഷ്ണേ॒ യ-ത്തേ॒ വൃഷ॑ണോ അ॒ര്കമര്ചാ॒നിന്ദ്ര॒ ഗ്രാവാ॑ണോ॒ അദി॑തി-സ്സ॒ജോഷാഃ᳚ । അ॒ന॒ശ്വാസോ॒ യേ പ॒വയോ॑-ഽര॒ഥാ ഇന്ദ്രേ॑ഷിതാ അ॒ഭ്യവ॑ര്ത ന്ത॒ ദസ്യൂന്॑ ॥ 51 ॥
(വൃ॒ത്ര॒ഹത്യേ-ഽനു॑-ഗായ॒ത്രിണോ᳚-ഽദ്ധ॒രാണാം᳚-പരാ॒വതോ॒-ഽസ്യാ-മ॒ഷ്ടാച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 12)
(സന്ത്വാ॑ സിഞ്ചാമി-ധ്രു॒വോ᳚-ഽസ്യ॒ഗ്നിര്മാ॑-ബ॒ര്॒ഹിഷോ॒-ഽഹ-മാ പ്യാ॑യതാ॒-മഗ॑ന്മ॒-യഥാ॒ വൈ-യോ വൈ ശ്ര॒ദ്ധാം- പ്ര॒ജാപ॑തി॒-ര്യജ്ഞാന്-ധ്രു॒വോ॑-ഽസീത്യാ॑ഹ॒-യോ വൈ സ॑പ്തദ॒ശ-മിന്ദ്രം॑-വോഁ॒-ദ്വാദ॑ശ । )
(സന്ത്വാ॑-ബ॒ര്॒ഹിഷോ॒-ഽഹംയഁഥാ॒ വാ-ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-ഞ്ഛ്രൌഷ॑ട്-ഥ്സാഹസാവ॒-ന്നേക॑പഞ്ചാ॒ശത് ।)
(സന്ത്വാ॑, സിഞ്ചാമി॒ ദസ്യൂന്॑)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - yājamānakāṇḍaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa-ntvā̭ siñcāmi॒ yajṷṣā pra॒jāmāyu॒rdhana̭-ñca | bṛha॒spati̭prasūto॒ yaja̭māna i॒ha mā ri̭ṣat || ājya̭masi sa॒tyama̭si sa॒tyasyāddhya̭kṣamasi ha॒vira̭si vaiśvāna॒raṃ-vai~᳚śvade॒va-mutpṷ̄taśuṣmagṃ sa॒tyaujā॒-ssaho̭-'si॒ saha̭mānamasi॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryamasi॒ tanmā̭ ji॒nvājya॒syājya̭masi sa॒tyasya̭ sa॒tyama̭si sa॒tyāyṷ- [sa॒tyāyuḥ̭, a॒si॒ sa॒tyaśṷṣmamasi] 1
-rasi sa॒tyaśṷṣmamasi sa॒tyena̭ tvā॒-'bhi ghā̭rayāmi॒ tasya̭ te bhakṣīya pañcā॒nā-ntvā॒ vātā̭nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntva̭rtū॒nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ di॒śāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ pañcaja॒nānāṃ᳚-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi ca॒rostvā॒ pañca̭bilasya ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi॒ brahma̭ṇastvā॒ teja̭se ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi kṣa॒trasya॒ tvauja̭se ya॒ntrāya̭ [ ] 2
dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi vi॒śe tvā̭ ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi su॒vīryā̭ya tvā gṛhṇāmi suprajā॒stvāya̭ tvā gṛhṇāmi rā॒yaspoṣā̭ya tvā gṛhṇāmi brahmavarca॒sāya̭ tvā gṛhṇāmi॒ bhūra॒smākagṃ̭ ha॒virde॒vānā̭-mā॒śiṣo॒ yaja̭mānasya de॒vānā᳚-ntvā de॒vatā᳚bhyo gṛhṇāmi॒ kāmā̭ya tvā gṛhṇāmi || 3 ||
(sa॒tyāyu॒-roja̭se ya॒ntrāya॒-traya̭strigṃśacca) (a. 1)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vidu॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vida̭bhi॒-bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsamabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dyu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivyḙna ha॒vyāyā॒smai voḍha॒ve jā̭tavedaḥ || indhā̭nāstvā supra॒jasaḥ̭ su॒vīrā॒ jyogjī̭vema bali॒hṛto̭ va॒ya-nte᳚ || yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒- [riṣyā᳚t, dyadvā॒] 4
-dyadvā॒ skandā॒-dājya̭syo॒ta vi̭ṣṇo | tena̭ hanmi sa॒patna̭-ndurmarā॒yumaina̭-ndadhāmi॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ | bhū-rbhuva॒-ssuva॒rucchṷṣmo agne॒ yaja̭mānāyaidhi॒ niśṷṣmo abhi॒dāsa̭te | agne॒ deve᳚ddha॒ manvi̭ddha॒ mandra̭ji॒hvā-ma̭rtyasya te hotarmū॒rdhannā ji̭gharmi rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya॒ mano̭-'si prājāpa॒tya-mmana̭sā mā bhū॒tenā vi̭śa॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī [ ] 5
vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā vi̭śa vasa॒ntamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu grī॒ṣmamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu va॒r॒ṣā ṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tā mā᳚ prī॒tāḥ prī̭ṇantu śa॒rada̭mṛtū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sā mā᳚ prī॒tā prī̭ṇātu hemantaśiśi॒rāvṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tau mā᳚ prī॒tau prī̭ṇītā-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsama॒gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒- [bhṷ̄yāsam, dabdhi̭ra॒syada̭bdho] 6
-ndabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsamindrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mindra̭syā॒-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa-mmahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameyama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyam || 7 ||
(riṣyā᳚-thsapatna॒kṣaya̭ṇya-nnā॒do bhṷ̄yāsa॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 2)
a॒gnirmā॒ duri̭ṣṭā-tpātu savi॒tā-'ghaśagṃ̭sā॒dyo me-'nti̭ dū॒rḙ-'rātī॒yati॒ tame॒tena̭ jeṣa॒gṃ॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehī॒mā-nbha॒drā-nduryāgṃ̭ a॒bhyehi॒ māmanṷvratā॒ nyṷ śī॒r॒ṣāṇi̭ mṛḍhva॒miḍa॒ ehyadi̭ta॒ ehi॒ sara̭sva॒tyehi॒ ranti̭rasi॒ rama̭tirasi sū॒narya̭si॒ juṣṭe॒ juṣṭi̭-nte-'śī॒yopa̭hūta upaha॒va- [upaha॒vam, te॒-'śī॒ya॒ sā ] 8
-ntḙ-'śīya॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒darḙḍatā॒ mana̭sā॒ taccha̭keyaṃ-ya~॒jño divagṃ̭ rohatu ya॒jño diva̭-ṅgacchatu॒ yo dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stena̭ ya॒jño de॒vāgṃ apye᳚tva॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhātva॒smānrāya̭ u॒ta ya॒jñā-ssa̭cantāma॒smāsṷ santvā॒śiṣa॒-ssā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rtirma॒ghonī॒ juṣṭi̭rasi ju॒ṣasva̭ no॒ juṣṭā̭ no- [juṣṭā̭ naḥ, a॒si॒ juṣṭi̭-nte] 9
-'si॒ juṣṭi̭-nte gameya॒-mmano॒ jyoti̭-rjuṣatā॒mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒manno॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām || braddhna॒ pinva̭sva॒ dada̭to me॒ mā kṣā̭yi kurva॒to me॒ mopa̭ dasa-tpra॒jāpa̭te-rbhā॒go᳚-'syūrja̭svā॒-npaya̭svā-nprāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pāhyudānavyā॒nau mḙ pā॒hyakṣi̭to॒-'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke || 10 ||
(u॒pa॒ha॒vaṃ-juṣṭā̭na-stvā॒ ṣaṭ ca̭) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒-nnarā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒gṃ॒ soma̭syā॒ha - mujji̭ti॒-manūjjḙṣama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-ma॒gnīṣoma̭yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-mindrāgni॒yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mindra̭syā॒-'ha- [-mindra̭syā॒-'ham, ujji̭ti॒manūjjḙṣaṃ] 11
-mujji̭ti॒manūjjḙṣa-mmahe॒ndrasyā॒hamujji̭ti॒- manūjjḙṣama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha mujji̭ti॒-manūjjḙṣaṃ॒-vā~ja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || emā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ indra̭vanto [indra̭vantaḥ, va॒nā॒ma॒he॒ dhu॒kṣī॒mahi̭] 12
vanāmahe dhukṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣa᳚m || rohi̭tena tvā॒-'gni-rde॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ hari̭bhyā॒-ntvendro̭ de॒vatā᳚-ṅgamaya॒tveta̭śena tvā॒ sūryo̭ de॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīn vi yoktrā॒ yāni̭ pari॒carta̭nāni dha॒ttāda॒smāsu॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~cca̭ bha॒dra-mpra ṇo᳚ brūtā-dbhāga॒dhā-nde॒vatā̭su || viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒gṃ॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ [dḙvaya॒jyayā᳚, su॒retā॒] 13
su॒retā॒ reto̭ dhiṣīya॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya-nde॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsaṃ-ve~॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deya॒ karmā̭-'si ka॒ruṇa̭masi kri॒yāsagṃ̭ sa॒nira̭si sani॒tā-'si̭ sa॒neya̭-ṅghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina᳚m || 14 ||
(indra̭syā॒ha-mindra̭vantaḥ॒-soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 4)
ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tena̭ ya॒jñaṃya~̭jña॒-mprati̭ deva॒yadbhyaḥ̭ | sū॒ryāyā॒ ūdho-'di̭tyā u॒pastha̭ u॒rudhā̭rā pṛthi॒vī ya॒jñe a॒sminn || pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭mānena॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒-ssarva̭masi॒ sarva̭-mme bhūyāḥ pū॒rṇama̭si pū॒rṇa-mmḙ bhūyā॒ akṣi̭tamasi॒ mā me᳚ kṣeṣṭhāḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-ndakṣi̭ṇāyā- [dakṣi̭ṇāyām, di॒śi] 15
ndi॒śi māsāḥ᳚ pi॒taro̭ mārjayantā-mpra॒tīcyā᳚-ndi॒śi gṛ॒hāḥ pa॒śavo̭ mārjayantā॒mudī᳚cyā-ndi॒śyāpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo mārjayantāmū॒rdhvāyā᳚-ndi॒śi ya॒jña-ssaṃ̭va~thsa॒ro ya॒jñapa̭ti-rmārjayantāṃ॒-vi~ṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒treṇa॒ chanda̭sā pṛthi॒vīmanu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā॒ 'ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ diva॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-''nṷṣṭubhena॒ chanda̭sā॒ diśo-'nu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 16 ||
(dakṣi̭ṇāyā - ma॒ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒- rekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raganma sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā-'' vṛ̭kṣi su॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhehi varco॒dhā a̭si॒ varco॒ mayi̭ dhehī॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒vo᳚-'smāda॒ntari̭kṣāda॒syai pṛ̭thi॒vyā a॒smāda॒nnādyā॒nnirbha̭jāmi॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 17 ||
sa-ñjyoti̭ṣā-'bhūvamai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rte॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣa॒-ssami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsaṃ॒-va~sṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒magna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m || 18 ||
dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ | agnḙ gṛhapate sugṛhapa॒tira॒ha-ntvayā̭ gṛ॒hapa̭tinā bhūyāsagṃ sugṛhapa॒tirmayā॒ tva-ṅgṛ॒hapa̭tinā bhūyā-śśa॒tagṃ himā॒stāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒-ntāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒-ṅkastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vimṷñca॒tvagne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒-ntada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā [sa ā, ba॒bhū॒va॒ sa] 19
ba̭bhūva॒ sa praja̭jñe॒ sa vā̭vṛdhe | sa de॒vānā॒madhi̭pati-rbabhūva॒ so a॒smāgṃ adhi̭patīn karotu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || gomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jño nṛ॒vathsa̭khā॒ sada॒mida̭pramṛ॒ṣyaḥ |iḍā̭vāgṃ e॒ṣo a̭sura pra॒jāvā᳚-ndī॒rgho ra॒yiḥ pṛ̭thubu॒ddhna-ssa॒bhāvāṋ || 20 ||
(dvi॒ṣmaḥ-su॒vīrya॒gṃ॒-sa ā-pañca̭trigṃśacca) (a. 6)
yathā॒ vai sa̭mṛtaso॒mā e॒vaṃ-vā~ e॒te sa̭mṛtaya॒jñā yadda̭rśapūrṇamā॒sau kasya॒ vā-'ha̭ de॒vā ya॒jñamā॒gaccha̭nti॒ kasya̭ vā॒ na ba̭hū॒nāṃ-ya~ja̭mānānāṃ॒-yo~ vai de॒vatāḥ॒ pūrvaḥ̭ parigṛ॒hṇāti॒ sa ḙnā॒-śśvo bhū॒te ya̭jata e॒tadvai de॒vānā̭-mā॒yata̭naṃ॒-ya~dā̭hava॒nīyo᳚-'nta॒rā-'gnī pa̭śū॒nā-ṅgārha̭patyo manu॒ṣyā̭ṇā-manvāhārya॒paca̭naḥ pitṛ॒ṇāma॒gni-ṅgṛ̭hṇāti॒ sva e॒vāyata̭ne de॒vatāḥ॒ pari̭ [de॒vatāḥ॒ pari̭, gṛ॒hṇā॒ti॒ tā-śśvo] 21
gṛhṇāti॒ tā-śśvo bhū॒te ya̭jate vra॒tena॒ vai meddhyo॒ -'gni-rvra॒tapa̭ti-rbrāhma॒ṇo vra̭ta॒bhṛ-dvra॒ta-mṷpai॒ṣya-nbrṷ̄yā॒dagne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyā॒mītya॒gni-rvai de॒vānāṃ᳚-vra~॒tapa̭ti॒stasmā̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ vra॒tamā la̭bhate ba॒r॒hiṣā̭ pū॒rṇamā̭se vra॒tamupai̭ti va॒thsaira̭māvā॒syā̭yāme॒taddhyḙtayo̭-rā॒yata̭namupa॒stīryaḥ॒ pūrva̭ścā॒gnirapa̭ra॒ścetyā̭hu-rmanu॒ṣyā̭ [-rmanu॒ṣyāḥ᳚, innvā] 22
innvā upa̭stīrṇa-mi॒cchanti॒ kimṷ de॒vā yeṣā॒-nnavā̭vasāna॒-mupā᳚smi॒ñchvo ya॒kṣyamā̭ṇe de॒vatā̭ vasanti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-mṷpastṛ॒ṇāti॒ yaja̭mānena grā॒myāśca̭ pa॒śavo̭-'va॒ruddhyā̭ āra॒ṇyāścetyā̭hu॒-rya-dgrā॒myānṷpa॒vasa̭ti॒ tena̭ grā॒myānava̭ rundhe॒ yadā̭ra॒ṇyasyā॒-'śñāti॒ tenā̭ra॒ṇyān. yadanā᳚śvā-nupa॒vase᳚-tpitṛdeva॒tyaḥ̭ syādāra॒ṇyasyā᳚-śñātīndri॒yaṃ- [śñātīndri॒yam, vā ā̭ra॒ṇyaṃ-] 23
-~vā ā̭ra॒ṇya-mi̭ndri॒ya-me॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yadanā᳚śvā-nupa॒vase॒-tkṣodhṷka-ssyā॒dya-da̭śñī॒yādru॒-dro᳚-'sya pa॒śūna॒bhi ma̭nyetā॒-'po᳚-'śñāti॒ tannevā̭śi॒ta-nnevā-'na̭śita॒-nna kṣodhṷko॒ bhava̭ti॒ nāsya̭ ru॒draḥ pa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ vajro॒ vai ya॒jñaḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ yadanā᳚-'śvānupa॒vasa̭ti॒ vajrḙṇai॒va sā॒kṣā-tkṣudha॒-mbhrātṛ̭vyagṃ hanti || 24 ||
(pari̭-manu॒ṣyā̭-indri॒yagṃ-sā॒kṣāt-trīṇi̭ ca) (a. 7)
yo vai śra॒ddhāmanā̭rabhya ya॒jñena॒ yaja̭te॒ nāsye॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒-'paḥ pra ṇa̭yati śra॒ddhā vā āpaḥ̭ śra॒ddhāme॒vā-''rabhya̭ ya॒jñena̭ yajata u॒bhaye᳚-'sya devamanu॒ṣyā i॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒ tadā̭hu॒rati॒ vā e॒tā vartra̭-nneda॒ntyati॒ vāca॒-mmano॒ vāvaitā nāti̭ neda॒ntīti॒ mana̭sā॒ pra ṇa̭yatī॒yaṃ-vai~ mano॒- [manaḥ̭, a॒nayai॒vaināḥ॒] 25
-'nayai॒vaināḥ॒ pra ṇa̭ya॒tya-ska̭nnahavi-rbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ yajñāyu॒dhāni॒ sa-mbha̭rati ya॒jño vai ya̭jñāyu॒dhāni̭ ya॒jñame॒va tathsa-mbha̭rati॒ yadeka̭mekagṃ sa॒mbhare᳚t-pitṛdeva॒tyā̭ni syu॒rya-thsa॒ha sarvā̭ṇi mānu॒ṣāṇi॒ dvedve॒ sambha̭rati yājyānuvā॒kya̭yore॒va rū॒pa-ṅka̭ro॒tyatho̭ mithu॒name॒vayo vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ veda̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ sphya- [ka̭lpate॒ sphyaḥ, ca॒ ka॒pālā̭ni] 26
-śca̭ ka॒pālā̭ni cāgnihotra॒hava̭ṇī ca॒ śūrpa̭-ñca kṛṣṇāji॒na-ñca॒ śamyā̭ co॒lūkha̭la-ñca॒ musa̭la-ñca dṛ॒ṣaccopa̭lā cai॒tāni॒ vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ yo vai de॒vebhyaḥ̭ prati॒procya̭ ya॒jñena॒ yaja̭te ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyagṃ ha॒vi-rni̭ru॒pyamā̭ṇama॒bhi ma̭ntrayetā॒-'gnigṃ hotā̭rami॒ha tagṃ hṷva॒ iti̭ [ ] 27
de॒vebhya̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ ya॒jñena̭ yajate ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyame॒ṣa vai ya॒jñasya॒ graho̭ gṛhī॒tvaiva ya॒jñena̭ yajate॒ tadṷdi॒tvā vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ atho॒ mana̭sā॒ vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama̭tanuta॒ mana̭sai॒va ta-dya॒jña-nta̭nute॒ rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ yo vai ya॒jñaṃ-yo~ga॒ āga̭te yu॒nakti̭ yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣu॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yuna॒ktvi-( ) -tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~nakti yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣṷ || 28 ||
(vaima॒naḥ-sphya-iti̭-yuna॒ktve-kā̭daśa ca) (a. 8)
pra॒jāpa̭ti-rya॒jñāna̭sṛjatā-gniho॒tra-ñcā᳚gniṣṭo॒ma-ñca̭ paurṇamā॒sī-ñco॒kthya̭-ñcāmāvā॒syā᳚-ñcātirā॒tra-ñca॒ tānuda̭mimīta॒ yāva̭dagniho॒tra-māsī॒-ttāvā̭nagniṣṭo॒mo yāva̭tī paurṇamā॒sī tāvā̭nu॒kthyo̭ yāva̭tyamāvā॒syā̭ tāvā̭natirā॒tro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭gniho॒tra-ñju॒hoti॒ yāva̭dagniṣṭo॒meno̭ pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npau᳚rṇamā॒sīṃ-ya~ja̭te॒ yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti॒ [yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti̭, tāva॒dupā᳚-''pnoti॒] 29
tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭māvā॒syāṃ᳚-ya~ja̭te॒ yāva̭datirā॒treṇo̭pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti parame॒ṣṭhino॒ vā e॒ṣa ya॒jño-'gra̭ āsī॒-ttena॒ sa pa̭ra॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttena̭ pra॒jāpa̭ti-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttena̭ pra॒jāpa̭tiḥ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenendra̭-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttenendraḥ̭ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenā॒-'gnīṣomaṷ ni॒ravā̭sāyaya॒-ttenā॒gnīṣomaṷ pa॒ramā-ṅkāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-ya~ [kāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-yaḥ, ~e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau] 30
e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te para॒māme॒va kāṣṭhā᳚-ṅgacchati॒ yo vai prajā̭tena ya॒jñena॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ro dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni̭ sa॒mpādyā॒nītyā̭hu-rva॒thsa-ñco̭pāvasṛ॒jatyu॒khā-ñcādhi̭ śraya॒tyava̭ ca॒ hanti̭ dṛ॒ṣadaṷ ca sa॒māha॒ntyadhi̭ ca॒ vapa̭te ka॒pālā̭ni॒ copa̭ dadhāti puro॒ḍāśa̭-ñcā- [puro॒ḍāśa̭-ñca, a॒dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca] 31
-'dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca stambaya॒juśca॒ hara̭tya॒bhi ca̭ gṛhṇāti॒ vedi̭-ñca pari gṛ॒hṇāti॒ patnī᳚-ñca॒ sanna̭hyati॒ prokṣa̭ṇīścā ''sā॒daya॒tyājya̭-ñcai॒tāni॒ vai dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni॒ ya e॒vagṃ sa॒mpādya॒ yaja̭te॒ prajā̭tenai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || 32 ||
(u॒kthyḙnopā॒pnotya̭-gacchatāṃ॒-yaḥ ~- pṷro॒ḍāśaṃ̭-catvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha dhru॒vāne॒vainā᳚n kuruta u॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-mityā॒hāpra̭tivādina e॒vainā᳚n kurute-'bhi॒bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha॒ ya e॒vaina̭-mpratyu॒tpipī̭te॒ tamupā᳚syate yu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivye॒netyā̭hai॒ṣa vāa॒gneryoga॒stenai॒ - [vāa॒gneryoga॒stena̭, e॒vainaṃ̭-yu~nakti] 33
vainaṃ̭-yu~nakti ya॒jñasya॒ vai samṛ̭ddhena de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yan. ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhe॒nāsṷrā॒-nparā̭bhāvaya॒n. yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒dityā̭ha ya॒jñasyai॒va tathsamṛ̭ddhena॒ yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhena॒ bhrātṛ̭vyā॒-nparā̭ bhāvayatyagniho॒tra-me॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhi॒rupa̭ sādayedyajñamu॒khaṃ-vā~ a̭gniho॒tra-mbrahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ - [brahma̭, ku॒ru॒te॒ saṃ॒va~॒thsa॒re] 34
kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vopa̭ sādaye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭ gṛhṇāti darśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syānyā॒labha̭māna e॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhir-ha॒vīgṣyāsā̭daye-dyajñamu॒khaṃ-vai~ da̭rśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syāni॒ brahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vāsā̭daye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭gṛhṇāti॒ yadvai ya॒jñasya॒ sāmnā᳚ kri॒yatḙ rā॒ṣṭraṃ- [rā॒ṣṭram, ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒] 35
-~ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒ yadṛ॒cā viśaṃ̭-ya~॒jñasyā॒- śīrga̭ccha॒tyatha̭ brāhma॒ṇo̭-'nā॒śīrkḙṇa ya॒jñena̭ yajate sāmidhe॒nī-ra̭nuva॒kṣyanne॒tā vyāhṛ̭tīḥ pu॒rastā᳚ddaddhyā॒-dbrahmai॒va pra̭ti॒pada̭-ṅkurute॒ tathā᳚ brāhma॒ṇa-ssāśī᳚rkeṇa ya॒jñena̭ yajate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ yaja̭māna॒-mbhrātṛ̭vyamasya ya॒jñasyā॒śīrga̭cche॒diti॒ tasyai॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā-ndaddhyā-dbhrātṛvyadeva॒tyā̭ vai pṷronuvā॒kyā᳚ bhrātṛ̭vyame॒vāsya̭ ya॒jñasyā॒-[ya॒jñasyā̭, ā॒śīrga̭cchati॒] 36
-''śīrga̭cchati॒ yān kā॒mayḙta॒ yaja̭mānān-thsa॒māva̭tyenān ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒diti॒ teṣā̭me॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā ardha॒rca ekā᳚-ndaddhyā-dyā॒jyā̭yai pu॒rastā॒dekāṃ᳚-yā~॒jyā̭yā ardha॒rca ekā॒-ntathai̭nān-thsa॒māva̭tī ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchati॒ yathā॒ vai pa॒rjanya॒-ssuvṛ̭ṣṭaṃ॒-va~rṣa̭tye॒vaṃ-ya~॒jño yaja̭mānāya varṣati॒ sthala̭yoda॒ka-mpa̭rigṛ॒hṇantyā॒śiṣā̭ ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ pari̭ gṛhṇāti॒ mano̭-'si prājāpa॒tyaṃ- [prājāpa॒tyam, mana̭sā] 37
-mana̭sā mā bhū॒tenā-''vi॒śetyā̭ha॒ mano॒ vai prā̭jāpa॒tya-mprā̭jāpa॒tyo ya॒jño mana̭ e॒va ya॒jñamā॒tma-ndha̭tte॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā-''vi॒śetyā̭hai॒ndrī vai vāgvāca̭-me॒vaindrī- mā॒tma-ndha̭tte || 38 ||
(tenai॒-va brahma̭- rā॒ṣṭrame॒-vāsya̭ ya॒jñasya̭-prājāpa॒tyagṃ-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
yo vai sa̭ptada॒śa-mpra॒jāpa̭tiṃ-ya~॒jñama॒nvāya̭ttaṃ॒-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñā-dbhragṃ̭śata॒ ā śrā̭va॒yeti॒ catṷrakṣara॒mastu॒ śrauṣa॒ḍiti॒ catṷrakṣaraṃ॒-ya~jeti॒ dvya̭kṣaraṃ॒-ye~ yajā̭maha॒ iti॒ pañcā᳚kṣara-ndvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ra e॒ṣa vai sa̭ptada॒śaḥ pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama॒nvāya̭tto॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñād- bhragṃ̭śate॒ yo vai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇa-mprati॒ṣṭhā- [prati॒ṣṭhām, u॒daya̭naṃ॒-ve~da॒] 39
mu॒daya̭naṃ॒-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nāri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭ccha॒tyāśrā̭va॒yāstu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ra e॒tadvai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇame॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhaitadu॒daya̭naṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nā-'ri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭cchati॒ yo vai sū॒nṛtā̭yai॒ dohaṃ॒-ve~da̭ du॒ha e॒vaināṃ᳚-ya~॒jño vai sū॒nṛtā '' śrā̭va॒yetyaivainā̭-mahva॒dastu॒ [-mahva॒dastṷ, śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-] 40
śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-gyajetyuda̭naiṣī॒dye yajā̭maha॒ ityupā̭-'sada-dvaṣaṭkā॒reṇa̭ dogddhye॒ṣa vai sū॒nṛtā̭yai॒ doho॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ du॒ha e॒vainā᳚-nde॒vā vai sa॒tramā̭sata॒ teṣā॒-ndiśo̭-'dasya॒nta e॒tāmā॒rdrā-mpa॒ṅktima̭paśya॒nnā śrā̭va॒yeti̭ purovā॒ta-ma̭janaya॒nnastu॒ śrauṣa॒ḍitya॒bhragṃ sama̭plāvaya॒n॒. yajeti̭ vi॒dyuta̭- [vi॒dyuta̭m, a॒ja॒na॒ya॒n॒ ye] 41
majanaya॒n॒ ye yajā̭maha॒ iti॒ prāva̭rṣayanna॒bhya̭stanayan vaṣaṭkā॒reṇa॒ tato॒ vai tebhyo॒ diśaḥ॒ prāpyā̭yanta॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prāsmai॒ diśaḥ̭ pyāyante pra॒jāpa̭ti-ntvo॒veda̭ pra॒jāpa̭ti stvaṃve~da॒ ya-mpra॒jāpa̭ti॒-rveda॒ sa puṇyo̭ bhavatye॒ṣa vai cha̭nda॒syaḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rā śrā̭va॒yā-'stu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ro ya e॒vaṃ-ve~da॒ puṇyo̭ bhavati vasa॒nta- [vasa॒ntam, ṛ॒tū॒nāṃ] 42
-mṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇā॒mītyā̭ha॒rtavo॒ vai pra̭yā॒jā ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ te᳚-'smai prī॒tā ya̭thāpū॒rva-ṅka̭lpante॒ kalpa̭nte-'smā ṛ॒tavo॒ ya e॒vaṃ-ve~dā॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsa॒mityā̭-hā॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vai~ ya॒jñaścakṣṷṣmā॒-ntābhyā̭me॒va cakṣṷrā॒tma-ndha̭tte॒ 'gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒gnirvai de॒vānā̭-mannā॒daste nai॒vā- [mannā॒daste nai॒vā, a॒nnādya̭mā॒tman] 43
-'nnādya̭mā॒tma-ndha̭tte॒ dabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya॒mityā̭hai॒tayā॒ vai dabddhyā̭ de॒vā asṷrānadabhnuva॒ntayai॒va bhrātṛ̭vya-ndabhnotya॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒-'gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒ntābhyā̭me॒va bhrātṛ̭vyagg stṛṇuta indrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙvānnā॒do bha̭va॒tīndra̭syā॒- [bha̭va॒tīndra̭sya, a॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī] 44
-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙva bha̭vati mahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameya॒mityā̭ha je॒māna̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅgacchatya॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒-hāyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ -tiṣṭhati || 45 ||
( pra॒ti॒ṣṭhā-ma̭hva॒dastṷ-vi॒dyutaṃ̭va~sa॒ntan-tenai॒ve-ndra̭syā॒-'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 11)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ || i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ || indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ [ ] 46
kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā | ṛṣi̭rha dīrgha॒śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ || ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rma-nna sāma̭-ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭa॒-ṅgirva̭ṇase॒ giraḥ̭ || indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭-ma॒rkebhi̭-ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || gāya̭nti tvā gāya॒triṇo- [gāya॒triṇaḥ̭, arca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ |] 47
-'rca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒vu-dva॒gṃ॒śa-mi̭va yemire || a॒gṃ॒ho॒muce॒ pra bha̭remā manī॒ṣāmo̭ṣiṣṭha॒dāvaṃnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ | i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒-mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || pra sa॒mrāja̭-mpratha॒ma-ma̭ddhva॒rāṇā̭- [ma̭ddhva॒rāṇā᳚m, a॒gṃ॒ho॒mucaṃ̭] 48
-magṃho॒mucaṃ̭-vṛ~ṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām | a॒pā-nnapā̭tamaśvinā॒ haya̭nta-ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ || vi na̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti || indra̭ kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha carṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭-mamitra॒yanta̭-mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇo-ru lo॒kam || mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata [pa̭rā॒vataḥ̭, ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ |] 49
ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ | sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~ śatrū᳚-ntāḍhi॒ vimṛdho̭ nudasva || vi śatrū॒n॒. vi mṛdho̭ nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vi ma॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭-'mitra̭syā-'bhi॒dāsa̭taḥ || trā॒tāra॒-mindra̭-mavi॒tāra॒-mindra॒gṃ॒ havḙhave su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m | hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || mā tḙ a॒syāgṃ [a॒syāgṃ, sa॒ha॒sā॒va॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭] 50
sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai | trāya̭sva no 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒-stava̭ pri॒yāsaḥ̭ sū॒riṣṷ syāma || ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒-ntvaṣṭā॒ vajra̭-mpuruhūta dyu॒manta᳚m | bra॒hmāṇa॒ indra̭-mma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒nnaha̭ye॒ hanta॒vā ṷ || vṛṣṇe॒ ya-tte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta nta॒ dasyūṋ || 51 ||
(vṛ॒tra॒hatye-'nṷ-gāya॒triṇo᳚-'ddha॒rāṇāṃ᳚-parā॒vato॒-'syā-ma॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 12)
(santvā̭ siñcāmi-dhru॒vo᳚-'sya॒gnirmā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'ha-mā pyā̭yatā॒-maga̭nma॒-yathā॒ vai-yo vai śra॒ddhāṃ- pra॒jāpa̭ti॒-ryajñān-dhru॒vo̭-'sītyā̭ha॒-yo vai sa̭ptada॒śa-mindraṃ̭-vo~॒-dvāda̭śa | )
(santvā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃya~thā॒ vā-e॒vaṃ-vi~॒dvā-ñchrauṣa̭ṭ-thsāhasāva॒-nneka̭pañcā॒śat |)
(santvā̭, siñcāmi॒ dasyūṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - याजमानकाण्डं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
स-न्त्वा॑ सिञ्चामि॒ यजु॑षा प्र॒जामायु॒र्धन॑-ञ्च । बृह॒स्पति॑प्रसूतो॒ यज॑मान इ॒ह मा रि॑षत् ॥ आज्य॑मसि स॒त्यम॑सि स॒त्यस्याद्ध्य॑क्षमसि ह॒विर॑सि वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वदे॒व-मुत्पू॑तशुष्मग्ं स॒त्यौजा॒-स्सहो॑-ऽसि॒ सह॑मानमसि॒ सह॒स्वारा॑ती॒-स्सह॑स्वारातीय॒त-स्सह॑स्व॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व पृतन्य॒तः । स॒हस्र॑वीर्यमसि॒ तन्मा॑ जि॒न्वाज्य॒स्याज्य॑मसि स॒त्यस्य॑ स॒त्यम॑सि स॒त्यायु॑- [स॒त्यायुः॑, अ॒सि॒ स॒त्यशु॑ष्ममसि] 1
-रसि स॒त्यशु॑ष्ममसि स॒त्येन॑ त्वा॒-ऽभि घा॑रयामि॒ तस्य॑ ते भक्षीय पञ्चा॒ना-न्त्वा॒ वाता॑नां-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि पञ्चा॒ना-न्त्व॑र्तू॒नां-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि पञ्चा॒ना-न्त्वा॑ दि॒शां-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि पञ्चा॒ना-न्त्वा॑ पञ्चज॒नानां᳚-यँ॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि च॒रोस्त्वा॒ पञ्च॑बिलस्य य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि॒ ब्रह्म॑णस्त्वा॒ तेज॑से य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि क्ष॒त्रस्य॒ त्वौज॑से य॒न्त्राय॑ [ ] 2
ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि वि॒शे त्वा॑ य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि सु॒वीर्या॑य त्वा गृह्णामि सुप्रजा॒स्त्वाय॑ त्वा गृह्णामि रा॒यस्पोषा॑य त्वा गृह्णामि ब्रह्मवर्च॒साय॑ त्वा गृह्णामि॒ भूर॒स्माकग्ं॑ ह॒विर्दे॒वाना॑-मा॒शिषो॒ यज॑मानस्य दे॒वाना᳚-न्त्वा दे॒वता᳚भ्यो गृह्णामि॒ कामा॑य त्वा गृह्णामि ॥ 3 ॥
(स॒त्यायु॒-रोज॑से य॒न्त्राय॒-त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 1)
ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-न्धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒विदु॒ग्रो᳚-ऽस्यु॒ग्रो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒विद॑भि॒-भूर॑स्यभि॒भूर॒हग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयासमभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्यु॒नज्मि॑ त्वा॒ ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॑न ह॒व्याया॒स्मै वोढ॒वे जा॑तवेदः ॥ इन्धा॑नास्त्वा सुप्र॒जसः॑ सु॒वीरा॒ ज्योग्जी॑वेम बलि॒हृतो॑ व॒य-न्ते᳚ ॥ यन्मे॑ अग्ने अ॒स्य य॒ज्ञस्य॒ रिष्या॒- [रिष्या᳚त्, द्यद्वा॒] 4
-द्यद्वा॒ स्कन्दा॒-दाज्य॑स्यो॒त वि॑ष्णो । तेन॑ हन्मि स॒पत्न॑-न्दुर्मरा॒युमैन॑-न्दधामि॒ निर्-ऋ॑त्या उ॒पस्थे᳚ । भू-र्भुव॒-स्सुव॒रुच्छु॑ष्मो अग्ने॒ यज॑मानायैधि॒ निशु॑ष्मो अभि॒दास॑ते । अग्ने॒ देवे᳚द्ध॒ मन्वि॑द्ध॒ मन्द्र॑जि॒ह्वा-म॑र्त्यस्य ते होतर्मू॒र्धन्ना जि॑घर्मि रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य॒ मनो॑-ऽसि प्राजाप॒त्य-म्मन॑सा मा भू॒तेना वि॑श॒ वाग॑स्यै॒न्द्री स॑पत्न॒क्षय॑णी [ ] 5
वा॒चा मे᳚न्द्रि॒येणा वि॑श वस॒न्तमृ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ स मा᳚ प्री॒तः प्री॑णातु ग्री॒ष्ममृ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ स मा᳚ प्री॒तः प्री॑णातु व॒र्॒षा ऋ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ ता मा᳚ प्री॒ताः प्री॑णन्तु श॒रद॑मृतू॒ना-म्प्री॑णामि॒ सा मा᳚ प्री॒ता प्री॑णातु हेमन्तशिशि॒रावृ॑तू॒ना-म्प्री॑णामि॒ तौ मा᳚ प्री॒तौ प्री॑णीता-म॒ग्नीषोम॑यो-र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॒ चक्षु॑ष्मा-न्भूयासम॒ग्नेर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚-ऽन्ना॒दो भू॑यास॒- [भू॑यासम्, दब्धि॑र॒स्यद॑ब्धो] 6
-न्दब्धि॑र॒स्यद॑ब्धो भूयासम॒मु-न्द॑भेय-म॒ग्नीषोम॑यो-र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ वृत्र॒हा भू॑यासमिन्द्राग्नि॒योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒व्य॑न्ना॒दो भू॑यास॒मिन्द्र॑स्या॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी भू॑यास-म्महे॒न्द्रस्या॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ जे॒मान॑-म्महि॒मान॑-ङ्गमेयम॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेयम् ॥ 7 ॥
(रिष्या᳚-थ्सपत्न॒क्षय॑ण्य-न्ना॒दो भू॑यास॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 2)
अ॒ग्निर्मा॒ दुरि॑ष्टा-त्पातु सवि॒ता-ऽघशग्ं॑सा॒द्यो मे-ऽन्ति॑ दू॒रे॑-ऽराती॒यति॒ तमे॒तेन॑ जेष॒ग्ं॒ सुरू॑पवर्षवर्ण॒ एही॒मा-न्भ॒द्रा-न्दुर्याग्ं॑ अ॒भ्येहि॒ मामनु॑व्रता॒ न्यु॑ शी॒र्॒षाणि॑ मृढ्व॒मिड॒ एह्यदि॑त॒ एहि॒ सर॑स्व॒त्येहि॒ रन्ति॑रसि॒ रम॑तिरसि सू॒नर्य॑सि॒ जुष्टे॒ जुष्टि॑-न्ते-ऽशी॒योप॑हूत उपह॒व- [उपह॒वम्, ते॒-ऽशी॒य॒ सा ] 8
-न्ते॑-ऽशीय॒ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञस्य॑ भूया॒दरे॑डता॒ मन॑सा॒ तच्छ॑केयं-यँ॒ज्ञो दिवग्ं॑ रोहतु य॒ज्ञो दिव॑-ङ्गच्छतु॒ यो दे॑व॒यानः॒ पन्था॒स्तेन॑ य॒ज्ञो दे॒वाग्ं अप्ये᳚त्व॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धात्व॒स्मान्राय॑ उ॒त य॒ज्ञा-स्स॑चन्ताम॒स्मासु॑ सन्त्वा॒शिष॒-स्सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्तिर्म॒घोनी॒ जुष्टि॑रसि जु॒षस्व॑ नो॒ जुष्टा॑ नो- [जुष्टा॑ नः, अ॒सि॒ जुष्टि॑-न्ते] 9
-ऽसि॒ जुष्टि॑-न्ते गमेय॒-म्मनो॒ ज्योति॑-र्जुषता॒माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु । बृह॒स्पति॑-स्तनुतामि॒मन्नो॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॑स्व॒ दद॑तो मे॒ मा क्षा॑यि कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस-त्प्र॒जाप॑ते-र्भा॒गो᳚-ऽस्यूर्ज॑स्वा॒-न्पय॑स्वा-न्प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पाह्युदानव्या॒नौ मे॑ पा॒ह्यक्षि॑तो॒-ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ॥ 10 ॥
(उ॒प॒ह॒वं-जुष्टा॑न-स्त्वा॒ षट् च॑) (अ. 3)
ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚-न्भूयास॒-न्नरा॒शग्ंस॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मा-न्भू॑यासम॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया-ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेयम॒ग्नेर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒ग्ं॒ सोम॑स्या॒ह - मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑षम॒ग्नेर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष-म॒ग्नीषोम॑योर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष-मिन्द्राग्नि॒योर॒ह-मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मिन्द्र॑स्या॒-ऽह- [-मिन्द्र॑स्या॒-ऽहम्, उज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं] 11
-मुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑ष-म्महे॒न्द्रस्या॒हमुज्जि॑ति॒- मनूज्जे॑षम॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह मुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑षं॒-वाँज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚-द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभीत् । अथा॑ स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राग्ं अकः ॥ उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ निग्रा॒भ-ञ्च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अथा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न् व्य॑स्यताम् ॥ एमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इन्द्र॑वन्तो [इन्द्र॑वन्तः, व॒ना॒म॒हे॒ धु॒क्षी॒महि॑] 12
वनामहे धुक्षी॒महि॑ प्र॒जामिष᳚म् ॥ रोहि॑तेन त्वा॒-ऽग्नि-र्दे॒वता᳚-ङ्गमयतु॒ हरि॑भ्या॒-न्त्वेन्द्रो॑ दे॒वता᳚-ङ्गमय॒त्वेत॑शेन त्वा॒ सूर्यो॑ दे॒वता᳚-ङ्गमयतु॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीन् वि योक्त्रा॒ यानि॑ परि॒चर्त॑नानि ध॒त्ताद॒स्मासु॒ द्रवि॑णं॒-यँच्च॑ भ॒द्र-म्प्र णो᳚ ब्रूता-द्भाग॒धा-न्दे॒वता॑सु ॥ विष्णो᳚-श्शं॒योँर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒ग्ं॒ सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ [दे॑वय॒ज्यया᳚, सु॒रेता॒] 13
सु॒रेता॒ रेतो॑ धिषीय॒ त्वष्टु॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाग्ं रू॒प-म्पु॑षेय-न्दे॒वाना॒-म्पत्नी॑र॒ग्नि-र्गृ॒हप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒न-न्तयो॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यासं-वेँ॒दो॑-ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देय॒ कर्मा॑-ऽसि क॒रुण॑मसि क्रि॒यासग्ं॑ स॒निर॑सि सनि॒ता-ऽसि॑ स॒नेय॑-ङ्घृ॒तव॑न्त-ङ्कुला॒यिनग्ं॑ रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिणं॑-वेँ॒दो द॑दातु वा॒जिन᳚म् ॥ 14 ॥
(इन्द्र॑स्या॒ह-मिन्द्र॑वन्तः॒-सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॒-चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)
आ प्या॑यता-न्ध्रु॒वा घृ॒तेन॑ य॒ज्ञंयँ॑ज्ञ॒-म्प्रति॑ देव॒यद्भ्यः॑ । सू॒र्याया॒ ऊधो-ऽदि॑त्या उ॒पस्थ॑ उ॒रुधा॑रा पृथि॒वी य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् ॥ प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिग्ग्॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑मानेन॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒-स्सर्व॑मसि॒ सर्व॑-म्मे भूयाः पू॒र्णम॑सि पू॒र्ण-म्मे॑ भूया॒ अक्षि॑तमसि॒ मा मे᳚ क्षेष्ठाः॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-न्दक्षि॑णाया- [दक्षि॑णायाम्, दि॒शि] 15
न्दि॒शि मासाः᳚ पि॒तरो॑ मार्जयन्ता-म्प्र॒तीच्या᳚-न्दि॒शि गृ॒हाः प॒शवो॑ मार्जयन्ता॒मुदी᳚च्या-न्दि॒श्याप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यो मार्जयन्तामू॒र्ध्वाया᳚-न्दि॒शि य॒ज्ञ-स्सं॑वँथ्स॒रो य॒ज्ञप॑ति-र्मार्जयन्तां॒-विँष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हा गा॑य॒त्रेण॒ छन्द॑सा पृथि॒वीमनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिशस्ति॒हा त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा॒ ऽन्तरि॑क्ष॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यरातीय॒तो ह॒न्ता जाग॑तेन॒ छन्द॑सा॒ दिव॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो ह॒न्ता-ऽऽनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा॒ दिशो-ऽनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 16 ॥
(दक्षि॑णाया - म॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णो॒- रेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 5)
अग॑न्म॒ सुव॒-स्सुव॑रगन्म स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा-ऽऽ वृ॑क्षि सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्धा अ॒स्यायु॑र्मे धेहि वर्चो॒धा अ॑सि॒ वर्चो॒ मयि॑ धेही॒दम॒हम॒मु-म्भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚-ऽस्यै दि॒वो᳚-ऽस्माद॒न्तरि॑क्षाद॒स्यै पृ॑थि॒व्या अ॒स्माद॒न्नाद्या॒न्निर्भ॑जामि॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 17 ॥
स-ञ्ज्योति॑षा-ऽभूवमै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्ते॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जा सम॒हग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ स-म्मया॑ रा॒यस्पोष॒-स्समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यासं॒-वँसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑या-न्भूयास॒मग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् ॥ 18 ॥
दध॒त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ । अग्ने॑ गृहपते सुगृहप॒तिर॒ह-न्त्वया॑ गृ॒हप॑तिना भूयासग्ं सुगृहप॒तिर्मया॒ त्व-ङ्गृ॒हप॑तिना भूया-श्श॒तग्ं हिमा॒स्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒-न्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒-ङ्कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ विमु॑ञ्च॒त्वग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒-न्तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ [स आ, ब॒भू॒व॒ स] 19
ब॑भूव॒ स प्रज॑ज्ञे॒ स वा॑वृधे । स दे॒वाना॒मधि॑पति-र्बभूव॒ सो अ॒स्माग्ं अधि॑पतीन् करोतु व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा॒ सद॒मिद॑प्रमृ॒ष्यः ।इडा॑वाग्ं ए॒षो अ॑सुर प्र॒जावा᳚-न्दी॒र्घो र॒यिः पृ॑थुबु॒द्ध्न-स्स॒भावान्॑ ॥ 20 ॥
(द्वि॒ष्मः-सु॒वीर्य॒ग्ं॒-स आ-पञ्च॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 6)
यथा॒ वै स॑मृतसो॒मा ए॒वं-वाँ ए॒ते स॑मृतय॒ज्ञा यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ कस्य॒ वा-ऽह॑ दे॒वा य॒ज्ञमा॒गच्छ॑न्ति॒ कस्य॑ वा॒ न ब॑हू॒नां-यँज॑मानानां॒-योँ वै दे॒वताः॒ पूर्वः॑ परिगृ॒ह्णाति॒ स ए॑ना॒-श्श्वो भू॒ते य॑जत ए॒तद्वै दे॒वाना॑-मा॒यत॑नं॒-यँदा॑हव॒नीयो᳚-ऽन्त॒रा-ऽग्नी प॑शू॒ना-ङ्गार्ह॑पत्यो मनु॒ष्या॑णा-मन्वाहार्य॒पच॑नः पितृ॒णाम॒ग्नि-ङ्गृ॑ह्णाति॒ स्व ए॒वायत॑ने दे॒वताः॒ परि॑ [दे॒वताः॒ परि॑, गृ॒ह्णा॒ति॒ ता-श्श्वो] 21
गृह्णाति॒ ता-श्श्वो भू॒ते य॑जते व्र॒तेन॒ वै मेद्ध्यो॒ -ऽग्नि-र्व्र॒तप॑ति-र्ब्राह्म॒णो व्र॑त॒भृ-द्व्र॒त-मु॑पै॒ष्य-न्ब्रू॑या॒दग्ने᳚ व्रतपते व्र॒त-ञ्च॑रिष्या॒मीत्य॒ग्नि-र्वै दे॒वानां᳚-व्रँ॒तप॑ति॒स्तस्मा॑ ए॒व प्र॑ति॒प्रोच्य॑ व्र॒तमा ल॑भते ब॒र्॒हिषा॑ पू॒र्णमा॑से व्र॒तमुपै॑ति व॒थ्सैर॑मावा॒स्या॑यामे॒तद्ध्ये॑तयो॑-रा॒यत॑नमुप॒स्तीर्यः॒ पूर्व॑श्चा॒ग्निरप॑र॒श्चेत्या॑हु-र्मनु॒ष्या॑ [-र्मनु॒ष्याः᳚, इन्न्वा] 22
इन्न्वा उप॑स्तीर्ण-मि॒च्छन्ति॒ किमु॑ दे॒वा येषा॒-न्नवा॑वसान॒-मुपा᳚स्मि॒ञ्छ्वो य॒क्ष्यमा॑णे दे॒वता॑ वसन्ति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-मु॑पस्तृ॒णाति॒ यज॑मानेन ग्रा॒म्याश्च॑ प॒शवो॑-ऽव॒रुद्ध्या॑ आर॒ण्याश्चेत्या॑हु॒-र्य-द्ग्रा॒म्यानु॑प॒वस॑ति॒ तेन॑ ग्रा॒म्यानव॑ रुन्धे॒ यदा॑र॒ण्यस्या॒-ऽश्ञाति॒ तेना॑र॒ण्यान्. यदना᳚श्वा-नुप॒वसे᳚-त्पितृदेव॒त्यः॑ स्यादार॒ण्यस्या᳚-श्ञातीन्द्रि॒यं- [श्ञातीन्द्रि॒यम्, वा आ॑र॒ण्यं-] 23
-ँवा आ॑र॒ण्य-मि॑न्द्रि॒य-मे॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ यदना᳚श्वा-नुप॒वसे॒-त्क्षोधु॑क-स्स्या॒द्य-द॑श्ञी॒याद्रु॒-द्रो᳚-ऽस्य प॒शून॒भि म॑न्येता॒-ऽपो᳚-ऽश्ञाति॒ तन्नेवा॑शि॒त-न्नेवा-ऽन॑शित॒-न्न क्षोधु॑को॒ भव॑ति॒ नास्य॑ रु॒द्रः प॒शून॒भि म॑न्यते॒ वज्रो॒ वै य॒ज्ञः, क्षु-त्खलु॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ यदना᳚-ऽश्वानुप॒वस॑ति॒ वज्रे॑णै॒व सा॒क्षा-त्क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्यग्ं हन्ति ॥ 24 ॥
(परि॑-मनु॒ष्या॑-इन्द्रि॒यग्ं-सा॒क्षात्-त्रीणि॑ च) (अ. 7)
यो वै श्र॒द्धामना॑रभ्य य॒ज्ञेन॒ यज॑ते॒ नास्ये॒ष्टाय॒ श्रद्द॑धते॒-ऽपः प्र ण॑यति श्र॒द्धा वा आपः॑ श्र॒द्धामे॒वा-ऽऽरभ्य॑ य॒ज्ञेन॑ यजत उ॒भये᳚-ऽस्य देवमनु॒ष्या इ॒ष्टाय॒ श्रद्द॑धते॒ तदा॑हु॒रति॒ वा ए॒ता वर्त्र॑-न्नेद॒न्त्यति॒ वाच॒-म्मनो॒ वावैता नाति॑ नेद॒न्तीति॒ मन॑सा॒ प्र ण॑यती॒यं-वैँ मनो॒- [मनः॑, अ॒नयै॒वैनाः॒] 25
-ऽनयै॒वैनाः॒ प्र ण॑य॒त्य-स्क॑न्नहवि-र्भवति॒ य ए॒वं-वेँद॑ यज्ञायु॒धानि॒ स-म्भ॑रति य॒ज्ञो वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ य॒ज्ञमे॒व तथ्स-म्भ॑रति॒ यदेक॑मेकग्ं स॒म्भरे᳚त्-पितृदेव॒त्या॑नि स्यु॒र्य-थ्स॒ह सर्वा॑णि मानु॒षाणि॒ द्वेद्वे॒ सम्भ॑रति याज्यानुवा॒क्य॑योरे॒व रू॒प-ङ्क॑रो॒त्यथो॑ मिथु॒नमे॒वयो वै दश॑ यज्ञायु॒धानि॒ वेद॑ मुख॒तो᳚-ऽस्य य॒ज्ञः क॑ल्पते॒ स्फ्य- [क॑ल्पते॒ स्फ्यः, च॒ क॒पाला॑नि] 26
-श्च॑ क॒पाला॑नि चाग्निहोत्र॒हव॑णी च॒ शूर्प॑-ञ्च कृष्णाजि॒न-ञ्च॒ शम्या॑ चो॒लूख॑ल-ञ्च॒ मुस॑ल-ञ्च दृ॒षच्चोप॑ला चै॒तानि॒ वै दश॑ यज्ञायु॒धानि॒ य ए॒वं-वेँद॑ मुख॒तो᳚-ऽस्य य॒ज्ञः क॑ल्पते॒ यो वै दे॒वेभ्यः॑ प्रति॒प्रोच्य॑ य॒ज्ञेन॒ यज॑ते जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा ह॒व्यग्ं ह॒वि-र्नि॑रु॒प्यमा॑णम॒भि म॑न्त्रयेता॒-ऽग्निग्ं होता॑रमि॒ह तग्ं हु॑व॒ इति॑ [ ] 27
दे॒वेभ्य॑ ए॒व प्र॑ति॒प्रोच्य॑ य॒ज्ञेन॑ यजते जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा ह॒व्यमे॒ष वै य॒ज्ञस्य॒ ग्रहो॑ गृही॒त्वैव य॒ज्ञेन॑ यजते॒ तदु॑दि॒त्वा वाचं॑-यँच्छति य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ अथो॒ मन॑सा॒ वै प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ मन॑सै॒व त-द्य॒ज्ञ-न्त॑नुते॒ रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय॒ यो वै य॒ज्ञं-योँग॒ आग॑ते यु॒नक्ति॑ यु॒ङ्क्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॑ युन॒क्त्वि-( ) -त्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-र्वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑-युँनक्ति यु॒ङ्क्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॑ ॥ 28 ॥
(वैम॒नः-स्फ्य-इति॑-युन॒क्त्वे-का॑दश च) (अ. 8)
प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञान॑सृजता-ग्निहो॒त्र-ञ्चा᳚ग्निष्टो॒म-ञ्च॑ पौर्णमा॒सी-ञ्चो॒क्थ्य॑-ञ्चामावा॒स्या᳚-ञ्चातिरा॒त्र-ञ्च॒ तानुद॑मिमीत॒ याव॑दग्निहो॒त्र-मासी॒-त्तावा॑नग्निष्टो॒मो याव॑ती पौर्णमा॒सी तावा॑नु॒क्थ्यो॑ याव॑त्यमावा॒स्या॑ तावा॑नतिरा॒त्रो य ए॒वं-विँ॒द्वान॑ग्निहो॒त्र-ञ्जु॒होति॒ याव॑दग्निष्टो॒मेनो॑ पा॒प्नोति॒ ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्पौ᳚र्णमा॒सीं-यँज॑ते॒ याव॑दु॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोति॒ [याव॑दु॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोति॑, ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति॒] 29
ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॑मावा॒स्यां᳚-यँज॑ते॒ याव॑दतिरा॒त्रेणो॑पा॒प्नोति॒ ताव॒दुपा᳚-ऽऽप्नोति परमे॒ष्ठिनो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो-ऽग्र॑ आसी॒-त्तेन॒ स प॑र॒मा-ङ्काष्ठा॑मगच्छ॒-त्तेन॑ प्र॒जाप॑ति-न्नि॒रवा॑सायय॒-त्तेन॑ प्र॒जाप॑तिः पर॒मा-ङ्काष्ठा॑मगच्छ॒-त्तेनेन्द्र॑-न्नि॒रवा॑सायय॒-त्तेनेन्द्रः॑ पर॒मा-ङ्काष्ठा॑मगच्छ॒-त्तेना॒-ऽग्नीषोमौ॑ नि॒रवा॑सायय॒-त्तेना॒ग्नीषोमौ॑ प॒रमा-ङ्काष्ठा॑मगच्छतां॒-यँ [काष्ठा॑मगच्छतां॒-यः, ँए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ] 30
ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते पर॒मामे॒व काष्ठा᳚-ङ्गच्छति॒ यो वै प्रजा॑तेन य॒ज्ञेन॒ यज॑ते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रो द्वाद॑श द्व॒न्द्वानि॑ दर्शपूर्णमा॒सयो॒स्तानि॑ स॒म्पाद्या॒नीत्या॑हु-र्व॒थ्स-ञ्चो॑पावसृ॒जत्यु॒खा-ञ्चाधि॑ श्रय॒त्यव॑ च॒ हन्ति॑ दृ॒षदौ॑ च स॒माह॒न्त्यधि॑ च॒ वप॑ते क॒पाला॑नि॒ चोप॑ दधाति पुरो॒डाश॑-ञ्चा- [पुरो॒डाश॑-ञ्च, अ॒धि॒श्रय॒त्याज्य॑-ञ्च] 31
-ऽधि॒श्रय॒त्याज्य॑-ञ्च स्तम्बय॒जुश्च॒ हर॑त्य॒भि च॑ गृह्णाति॒ वेदि॑-ञ्च परि गृ॒ह्णाति॒ पत्नी᳚-ञ्च॒ सन्न॑ह्यति॒ प्रोक्ष॑णीश्चा ऽऽसा॒दय॒त्याज्य॑-ञ्चै॒तानि॒ वै द्वाद॑श द्व॒न्द्वानि॑ दर्शपूर्णमा॒सयो॒स्तानि॒ य ए॒वग्ं स॒म्पाद्य॒ यज॑ते॒ प्रजा॑तेनै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ 32 ॥
(उ॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोत्य॑-गच्छतां॒-यः ँ- पु॑रो॒डाशं॑-चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 9)
ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मित्या॑ह ध्रु॒वाने॒वैना᳚न् कुरुत उ॒ग्रो᳚-ऽस्यु॒ग्रो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-मित्या॒हाप्र॑तिवादिन ए॒वैना᳚न् कुरुते-ऽभि॒भूर॑स्यभि॒भूर॒हग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मित्या॑ह॒ य ए॒वैन॑-म्प्रत्यु॒त्पिपी॑ते॒ तमुपा᳚स्यते यु॒नज्मि॑ त्वा॒ ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॒नेत्या॑है॒ष वाअ॒ग्नेर्योग॒स्तेनै॒ - [वाअ॒ग्नेर्योग॒स्तेन॑, ए॒वैनं॑-युँनक्ति] 33
वैनं॑-युँनक्ति य॒ज्ञस्य॒ वै समृ॑द्धेन दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्. य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धे॒नासु॑रा॒-न्परा॑भावय॒न्. यन्मे॑ अग्ने अ॒स्य य॒ज्ञस्य॒ रिष्या॒दित्या॑ह य॒ज्ञस्यै॒व तथ्समृ॑द्धेन॒ यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धेन॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्परा॑ भावयत्यग्निहो॒त्र-मे॒ताभि॒-र्व्याहृ॑तीभि॒रुप॑ सादयेद्यज्ञमु॒खं-वाँ अ॑ग्निहो॒त्र-म्ब्रह्मै॒ता व्याहृ॑तयो यज्ञमु॒ख ए॒व ब्रह्म॑ - [ब्रह्म॑, कु॒रु॒ते॒ सं॒वँ॒थ्स॒रे] 34
कुरुते संवँथ्स॒रे प॒र्याग॑त ए॒ताभि॑रे॒वोप॑ सादये॒-द्ब्रह्म॑णै॒वोभ॒यतः॑ संवँथ्स॒र-म्परि॑ गृह्णाति दर्शपूर्णमा॒सौ चा॑तुर्मा॒स्यान्या॒लभ॑मान ए॒ताभि॒-र्व्याहृ॑तीभिर्-ह॒वीग्ष्यासा॑दये-द्यज्ञमु॒खं-वैँ द॑र्शपूर्णमा॒सौ चा॑तुर्मा॒स्यानि॒ ब्रह्मै॒ता व्याहृ॑तयो यज्ञमु॒ख ए॒व ब्रह्म॑ कुरुते संवँथ्स॒रे प॒र्याग॑त ए॒ताभि॑रे॒वासा॑दये॒-द्ब्रह्म॑णै॒वोभ॒यतः॑ संवँथ्स॒र-म्परि॑गृह्णाति॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॒ साम्ना᳚ क्रि॒यते॑ रा॒ष्ट्रं- [रा॒ष्ट्रम्, य॒ज्ञस्या॒-शीर्ग॑च्छति॒] 35
-ँय॒ज्ञस्या॒-शीर्ग॑च्छति॒ यदृ॒चा विशं॑-यँ॒ज्ञस्या॒- शीर्ग॑च्छ॒त्यथ॑ ब्राह्म॒णो॑-ऽना॒शीर्के॑ण य॒ज्ञेन॑ यजते सामिधे॒नी-र॑नुव॒क्ष्यन्ने॒ता व्याहृ॑तीः पु॒रस्ता᳚द्दद्ध्या॒-द्ब्रह्मै॒व प्र॑ति॒पद॑-ङ्कुरुते॒ तथा᳚ ब्राह्म॒ण-स्साशी᳚र्केण य॒ज्ञेन॑ यजते॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ यज॑मान॒-म्भ्रातृ॑व्यमस्य य॒ज्ञस्या॒शीर्ग॑च्छे॒दिति॒ तस्यै॒ता व्याहृ॑तीः पुरोनुवा॒क्या॑या-न्दद्ध्या-द्भ्रातृव्यदेव॒त्या॑ वै पु॑रोनुवा॒क्या᳚ भ्रातृ॑व्यमे॒वास्य॑ य॒ज्ञस्या॒-[य॒ज्ञस्या॑, आ॒शीर्ग॑च्छति॒] 36
-ऽऽशीर्ग॑च्छति॒ यान् का॒मये॑त॒ यज॑मानान्-थ्स॒माव॑त्येनान् य॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छे॒दिति॒ तेषा॑मे॒ता व्याहृ॑तीः पुरोनुवा॒क्या॑या अर्ध॒र्च एका᳚-न्दद्ध्या-द्या॒ज्या॑यै पु॒रस्ता॒देकां᳚-याँ॒ज्या॑या अर्ध॒र्च एका॒-न्तथै॑नान्-थ्स॒माव॑ती य॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छति॒ यथा॒ वै प॒र्जन्य॒-स्सुवृ॑ष्टं॒-वँर्ष॑त्ये॒वं-यँ॒ज्ञो यज॑मानाय वर्षति॒ स्थल॑योद॒क-म्प॑रिगृ॒ह्णन्त्या॒शिषा॑ य॒ज्ञं-यँज॑मानः॒ परि॑ गृह्णाति॒ मनो॑-ऽसि प्राजाप॒त्यं- [प्राजाप॒त्यम्, मन॑सा] 37
-मन॑सा मा भू॒तेना-ऽऽवि॒शेत्या॑ह॒ मनो॒ वै प्रा॑जाप॒त्य-म्प्रा॑जाप॒त्यो य॒ज्ञो मन॑ ए॒व य॒ज्ञमा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ वाग॑स्यै॒न्द्री स॑पत्न॒क्षय॑णी वा॒चा मे᳚न्द्रि॒येणा-ऽऽवि॒शेत्या॑है॒न्द्री वै वाग्वाच॑-मे॒वैन्द्री- मा॒त्म-न्ध॑त्ते ॥ 38 ॥
(तेनै॒-व ब्रह्म॑- रा॒ष्ट्रमे॒-वास्य॑ य॒ज्ञस्य॑-प्राजाप॒त्यग्ं-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)
यो वै स॑प्तद॒श-म्प्र॒जाप॑तिं-यँ॒ज्ञम॒न्वाय॑त्तं॒-वेँद॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति॒ न य॒ज्ञा-द्भ्रग्ं॑शत॒ आ श्रा॑व॒येति॒ चतु॑रक्षर॒मस्तु॒ श्रौष॒डिति॒ चतु॑रक्षरं॒-यँजेति॒ द्व्य॑क्षरं॒-येँ यजा॑मह॒ इति॒ पञ्चा᳚क्षर-न्द्व्यक्ष॒रो व॑षट्का॒र ए॒ष वै स॑प्तद॒शः प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञम॒न्वाय॑त्तो॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति॒ न य॒ज्ञाद्- भ्रग्ं॑शते॒ यो वै य॒ज्ञस्य॒ प्राय॑ण-म्प्रति॒ष्ठा- [प्रति॒ष्ठाम्, उ॒दय॑नं॒-वेँद॒] 39
मु॒दय॑नं॒-वेँद॒ प्रति॑ष्ठिते॒नारि॑ष्टेन य॒ज्ञेन॑ स॒ग्ग्॒स्था-ङ्ग॑च्छ॒त्याश्रा॑व॒यास्तु॒ श्रौष॒ड्यज॒ ये यजा॑महे वषट्का॒र ए॒तद्वै य॒ज्ञस्य॒ प्राय॑णमे॒षा प्र॑ति॒ष्ठैतदु॒दय॑नं॒-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्रति॑ष्ठिते॒ना-ऽरि॑ष्टेन य॒ज्ञेन॑ स॒ग्ग्॒स्था-ङ्ग॑च्छति॒ यो वै सू॒नृता॑यै॒ दोहं॒-वेँद॑ दु॒ह ए॒वैनां᳚-यँ॒ज्ञो वै सू॒नृता ऽऽ श्रा॑व॒येत्यैवैना॑-मह्व॒दस्तु॒ [-मह्व॒दस्तु॑, श्रौष॒डित्यु॒पावा᳚स्रा॒-] 40
श्रौष॒डित्यु॒पावा᳚स्रा॒-ग्यजेत्युद॑नैषी॒द्ये यजा॑मह॒ इत्युपा॑-ऽसद-द्वषट्का॒रेण॑ दोग्द्ध्ये॒ष वै सू॒नृता॑यै॒ दोहो॒ य ए॒वं-वेँद॑ दु॒ह ए॒वैना᳚-न्दे॒वा वै स॒त्रमा॑सत॒ तेषा॒-न्दिशो॑-ऽदस्य॒न्त ए॒तामा॒र्द्रा-म्प॒ङ्क्तिम॑पश्य॒न्ना श्रा॑व॒येति॑ पुरोवा॒त-म॑जनय॒न्नस्तु॒ श्रौष॒डित्य॒भ्रग्ं सम॑प्लावय॒न्॒. यजेति॑ वि॒द्युत॑- [वि॒द्युत॑म्, अ॒ज॒न॒य॒न्॒ ये] 41
मजनय॒न्॒ ये यजा॑मह॒ इति॒ प्राव॑र्षयन्न॒भ्य॑स्तनयन् वषट्का॒रेण॒ ततो॒ वै तेभ्यो॒ दिशः॒ प्राप्या॑यन्त॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रास्मै॒ दिशः॑ प्यायन्ते प्र॒जाप॑ति-न्त्वो॒वेद॑ प्र॒जाप॑ति स्त्वंवेँद॒ य-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्वेद॒ स पुण्यो॑ भवत्ये॒ष वै छ॑न्द॒स्यः॑ प्र॒जाप॑ति॒रा श्रा॑व॒या-ऽस्तु॒ श्रौष॒ड्यज॒ ये यजा॑महे वषट्का॒रो य ए॒वं-वेँद॒ पुण्यो॑ भवति वस॒न्त- [वस॒न्तम्, ऋ॒तू॒नां] 42
-मृ॑तू॒ना-म्प्री॑णा॒मीत्या॑ह॒र्तवो॒ वै प्र॑या॒जा ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति॒ ते᳚-ऽस्मै प्री॒ता य॑थापू॒र्व-ङ्क॑ल्पन्ते॒ कल्प॑न्ते-ऽस्मा ऋ॒तवो॒ य ए॒वं-वेँदा॒ग्नीषोम॑योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॒ चक्षु॑ष्मा-न्भूयास॒मित्या॑-हा॒ग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वैँ य॒ज्ञश्चक्षु॑ष्मा॒-न्ताभ्या॑मे॒व चक्षु॑रा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ ऽग्नेर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚-ऽन्ना॒दो भू॑यास॒मित्या॑हा॒ग्निर्वै दे॒वाना॑-मन्ना॒दस्ते नै॒वा- [मन्ना॒दस्ते नै॒वा, अ॒न्नाद्य॑मा॒त्मन्] 43
-ऽन्नाद्य॑मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ दब्धि॑र॒स्यद॑ब्धो भूयासम॒मु-न्द॑भेय॒मित्या॑है॒तया॒ वै दब्द्ध्या॑ दे॒वा असु॑रानदभ्नुव॒न्तयै॒व भ्रातृ॑व्य-न्दभ्नोत्य॒ग्नीषोम॑योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ वृत्र॒हा भू॑यास॒मित्या॑हा॒-ऽग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वाँ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्ताभ्या॑मे॒व भ्रातृ॑व्यग्ग् स्तृणुत इन्द्राग्नि॒योर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒व्य॑न्ना॒दो भू॑यास॒मित्या॑हेन्द्रिया॒व्ये॑वान्ना॒दो भ॑व॒तीन्द्र॑स्या॒- [भ॑व॒तीन्द्र॑स्य, अ॒ह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी] 44
-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी भू॑यास॒मित्या॑हेन्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वति महे॒न्द्रस्या॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ जे॒मान॑-म्महि॒मान॑-ङ्गमेय॒मित्या॑ह जे॒मान॑मे॒व म॑हि॒मान॑-ङ्गच्छत्य॒ग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॒-हायु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ -तिष्ठति ॥ 45 ॥
( प्र॒ति॒ष्ठा-म॑ह्व॒दस्तु॑-वि॒द्युतं॑वँस॒न्तन्-तेनै॒वे-न्द्र॑स्या॒-ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 11)
इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः ॥ इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ ॥ इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ ॥ इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ [ ] 46
क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा । ऋषि॑र्ह दीर्घ॒श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः ॥ आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्म-न्न साम॑-न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्ट॒-ङ्गिर्व॑णसे॒ गिरः॑ ॥ इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑-म॒र्केभि॑-र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ गाय॑न्ति त्वा गाय॒त्रिणो- [गाय॒त्रिणः॑, अर्च॑न्त्य॒र्क-म॒र्किणः॑ ।] 47
-ऽर्च॑न्त्य॒र्क-म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒वु-द्व॒ग्ं॒श-मि॑व येमिरे ॥ अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्र भ॑रेमा मनी॒षामो॑षिष्ठ॒दावंने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः । इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒-मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ प्र स॒म्राज॑-म्प्रथ॒म-म॑द्ध्व॒राणा॑- [म॑द्ध्व॒राणा᳚म्, अ॒ग्ं॒हो॒मुचं॑] 48
-मग्ंहो॒मुचं॑-वृँष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् । अ॒पा-न्नपा॑तमश्विना॒ हय॑न्त-म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ ॥ वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ॥ इन्द्र॑ क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर्षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑-ममित्र॒यन्त॑-मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणो-रु लो॒कम् ॥ मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत [प॑रा॒वतः॑, आ ज॑गामा॒ पर॑स्याः ।] 49
आ ज॑गामा॒ पर॑स्याः । सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँ शत्रू᳚-न्ताढि॒ विमृधो॑ नुदस्व ॥ वि शत्रू॒न्॒. वि मृधो॑ नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । वि म॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑-ऽमित्र॑स्या-ऽभि॒दास॑तः ॥ त्रा॒तार॒-मिन्द्र॑-मवि॒तार॒-मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् । हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ मा ते॑ अ॒स्याग्ं [अ॒स्याग्ं, स॒ह॒सा॒व॒-न्परि॑ष्टाव॒घाय॑] 50
स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टाव॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै । त्राय॑स्व नो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒-स्तव॑ प्रि॒यासः॑ सू॒रिषु॑ स्याम ॥ अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒-न्त्वष्टा॒ वज्र॑-म्पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् । ब्र॒ह्माण॒ इन्द्र॑-म्म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒न्नह॑ये॒ हन्त॒वा उ॑ ॥ वृष्णे॒ य-त्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ । अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त न्त॒ दस्यून्॑ ॥ 51 ॥
(वृ॒त्र॒हत्ये-ऽनु॑-गाय॒त्रिणो᳚-ऽद्ध॒राणां᳚-परा॒वतो॒-ऽस्या-म॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 12)
(सन्त्वा॑ सिञ्चामि-ध्रु॒वो᳚-ऽस्य॒ग्निर्मा॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-मा प्या॑यता॒-मग॑न्म॒-यथा॒ वै-यो वै श्र॒द्धां- प्र॒जाप॑ति॒-र्यज्ञान्-ध्रु॒वो॑-ऽसीत्या॑ह॒-यो वै स॑प्तद॒श-मिन्द्रं॑-वोँ॒-द्वाद॑श । )
(सन्त्वा॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽहंयँथा॒ वा-ए॒वं-विँ॒द्वा-ञ्छ्रौष॑ट्-थ्साहसाव॒-न्नेक॑पञ्चा॒शत् ।)
(सन्त्वा॑, सिञ्चामि॒ दस्यून्॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - yājamānakāṇḍaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa-ntvā̭ siñcāmi॒ yajṷṣā pra॒jāmāyu॒rdhana̭-ñca | bṛha॒spati̭prasūto॒ yaja̭māna i॒ha mā ri̭ṣat || ājya̭masi sa॒tyama̭si sa॒tyasyāddhya̭kṣamasi ha॒vira̭si vaiśvāna॒raṃ-vai~᳚śvade॒va-mutpṷ̄taśuṣmagṃ sa॒tyaujā॒-ssaho̭-'si॒ saha̭mānamasi॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryamasi॒ tanmā̭ ji॒nvājya॒syājya̭masi sa॒tyasya̭ sa॒tyama̭si sa॒tyāyṷ- [sa॒tyāyuḥ̭, a॒si॒ sa॒tyaśṷṣmamasi] 1
-rasi sa॒tyaśṷṣmamasi sa॒tyena̭ tvā॒-'bhi ghā̭rayāmi॒ tasya̭ te bhakṣīya pañcā॒nā-ntvā॒ vātā̭nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntva̭rtū॒nāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ di॒śāṃ-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi pañcā॒nā-ntvā̭ pañcaja॒nānāṃ᳚-ya~॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi ca॒rostvā॒ pañca̭bilasya ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi॒ brahma̭ṇastvā॒ teja̭se ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi kṣa॒trasya॒ tvauja̭se ya॒ntrāya̭ [ ] 2
dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi vi॒śe tvā̭ ya॒ntrāya̭ dha॒rtrāya̭ gṛhṇāmi su॒vīryā̭ya tvā gṛhṇāmi suprajā॒stvāya̭ tvā gṛhṇāmi rā॒yaspoṣā̭ya tvā gṛhṇāmi brahmavarca॒sāya̭ tvā gṛhṇāmi॒ bhūra॒smākagṃ̭ ha॒virde॒vānā̭-mā॒śiṣo॒ yaja̭mānasya de॒vānā᳚-ntvā de॒vatā᳚bhyo gṛhṇāmi॒ kāmā̭ya tvā gṛhṇāmi || 3 ||
(sa॒tyāyu॒-roja̭se ya॒ntrāya॒-traya̭strigṃśacca) (a. 1)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vidu॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vida̭bhi॒-bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsamabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dyu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivyḙna ha॒vyāyā॒smai voḍha॒ve jā̭tavedaḥ || indhā̭nāstvā supra॒jasaḥ̭ su॒vīrā॒ jyogjī̭vema bali॒hṛto̭ va॒ya-nte᳚ || yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒- [riṣyā᳚t, dyadvā॒] 4
-dyadvā॒ skandā॒-dājya̭syo॒ta vi̭ṣṇo | tena̭ hanmi sa॒patna̭-ndurmarā॒yumaina̭-ndadhāmi॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ | bhū-rbhuva॒-ssuva॒rucchṷṣmo agne॒ yaja̭mānāyaidhi॒ niśṷṣmo abhi॒dāsa̭te | agne॒ deve᳚ddha॒ manvi̭ddha॒ mandra̭ji॒hvā-ma̭rtyasya te hotarmū॒rdhannā ji̭gharmi rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya॒ mano̭-'si prājāpa॒tya-mmana̭sā mā bhū॒tenā vi̭śa॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī [ ] 5
vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā vi̭śa vasa॒ntamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu grī॒ṣmamṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sa mā᳚ prī॒taḥ prī̭ṇātu va॒r॒ṣā ṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tā mā᳚ prī॒tāḥ prī̭ṇantu śa॒rada̭mṛtū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ sā mā᳚ prī॒tā prī̭ṇātu hemantaśiśi॒rāvṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇāmi॒ tau mā᳚ prī॒tau prī̭ṇītā-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsama॒gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒- [bhṷ̄yāsam, dabdhi̭ra॒syada̭bdho] 6
-ndabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya-ma॒gnīṣoma̭yo-ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsamindrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mindra̭syā॒-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa-mmahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameyama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyam || 7 ||
(riṣyā᳚-thsapatna॒kṣaya̭ṇya-nnā॒do bhṷ̄yāsa॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 2)
a॒gnirmā॒ duri̭ṣṭā-tpātu savi॒tā-'ghaśagṃ̭sā॒dyo me-'nti̭ dū॒rḙ-'rātī॒yati॒ tame॒tena̭ jeṣa॒gṃ॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehī॒mā-nbha॒drā-nduryāgṃ̭ a॒bhyehi॒ māmanṷvratā॒ nyṷ śī॒r॒ṣāṇi̭ mṛḍhva॒miḍa॒ ehyadi̭ta॒ ehi॒ sara̭sva॒tyehi॒ ranti̭rasi॒ rama̭tirasi sū॒narya̭si॒ juṣṭe॒ juṣṭi̭-nte-'śī॒yopa̭hūta upaha॒va- [upaha॒vam, te॒-'śī॒ya॒ sā ] 8
-ntḙ-'śīya॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒darḙḍatā॒ mana̭sā॒ taccha̭keyaṃ-ya~॒jño divagṃ̭ rohatu ya॒jño diva̭-ṅgacchatu॒ yo dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stena̭ ya॒jño de॒vāgṃ apye᳚tva॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhātva॒smānrāya̭ u॒ta ya॒jñā-ssa̭cantāma॒smāsṷ santvā॒śiṣa॒-ssā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rtirma॒ghonī॒ juṣṭi̭rasi ju॒ṣasva̭ no॒ juṣṭā̭ no- [juṣṭā̭ naḥ, a॒si॒ juṣṭi̭-nte] 9
-'si॒ juṣṭi̭-nte gameya॒-mmano॒ jyoti̭-rjuṣatā॒mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒manno॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām || braddhna॒ pinva̭sva॒ dada̭to me॒ mā kṣā̭yi kurva॒to me॒ mopa̭ dasa-tpra॒jāpa̭te-rbhā॒go᳚-'syūrja̭svā॒-npaya̭svā-nprāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pāhyudānavyā॒nau mḙ pā॒hyakṣi̭to॒-'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke || 10 ||
(u॒pa॒ha॒vaṃ-juṣṭā̭na-stvā॒ ṣaṭ ca̭) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒-nnarā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meyama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒gṃ॒ soma̭syā॒ha - mujji̭ti॒-manūjjḙṣama॒gnera॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-ma॒gnīṣoma̭yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa-mindrāgni॒yora॒ha-mujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mindra̭syā॒-'ha- [-mindra̭syā॒-'ham, ujji̭ti॒manūjjḙṣaṃ] 11
-mujji̭ti॒manūjjḙṣa-mmahe॒ndrasyā॒hamujji̭ti॒- manūjjḙṣama॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha mujji̭ti॒-manūjjḙṣaṃ॒-vā~ja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || emā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ indra̭vanto [indra̭vantaḥ, va॒nā॒ma॒he॒ dhu॒kṣī॒mahi̭] 12
vanāmahe dhukṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣa᳚m || rohi̭tena tvā॒-'gni-rde॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ hari̭bhyā॒-ntvendro̭ de॒vatā᳚-ṅgamaya॒tveta̭śena tvā॒ sūryo̭ de॒vatā᳚-ṅgamayatu॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīn vi yoktrā॒ yāni̭ pari॒carta̭nāni dha॒ttāda॒smāsu॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~cca̭ bha॒dra-mpra ṇo᳚ brūtā-dbhāga॒dhā-nde॒vatā̭su || viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒gṃ॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ [dḙvaya॒jyayā᳚, su॒retā॒] 13
su॒retā॒ reto̭ dhiṣīya॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya-nde॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsaṃ-ve~॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deya॒ karmā̭-'si ka॒ruṇa̭masi kri॒yāsagṃ̭ sa॒nira̭si sani॒tā-'si̭ sa॒neya̭-ṅghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina᳚m || 14 ||
(indra̭syā॒ha-mindra̭vantaḥ॒-soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 4)
ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tena̭ ya॒jñaṃya~̭jña॒-mprati̭ deva॒yadbhyaḥ̭ | sū॒ryāyā॒ ūdho-'di̭tyā u॒pastha̭ u॒rudhā̭rā pṛthi॒vī ya॒jñe a॒sminn || pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭mānena॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒-ssarva̭masi॒ sarva̭-mme bhūyāḥ pū॒rṇama̭si pū॒rṇa-mmḙ bhūyā॒ akṣi̭tamasi॒ mā me᳚ kṣeṣṭhāḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-ndakṣi̭ṇāyā- [dakṣi̭ṇāyām, di॒śi] 15
ndi॒śi māsāḥ᳚ pi॒taro̭ mārjayantā-mpra॒tīcyā᳚-ndi॒śi gṛ॒hāḥ pa॒śavo̭ mārjayantā॒mudī᳚cyā-ndi॒śyāpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo mārjayantāmū॒rdhvāyā᳚-ndi॒śi ya॒jña-ssaṃ̭va~thsa॒ro ya॒jñapa̭ti-rmārjayantāṃ॒-vi~ṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒treṇa॒ chanda̭sā pṛthi॒vīmanu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā॒ 'ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ diva॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-''nṷṣṭubhena॒ chanda̭sā॒ diśo-'nu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 16 ||
(dakṣi̭ṇāyā - ma॒ntari̭kṣa॒manu॒ vi kra̭me॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒- rekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raganma sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā-'' vṛ̭kṣi su॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhehi varco॒dhā a̭si॒ varco॒ mayi̭ dhehī॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒vo᳚-'smāda॒ntari̭kṣāda॒syai pṛ̭thi॒vyā a॒smāda॒nnādyā॒nnirbha̭jāmi॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || 17 ||
sa-ñjyoti̭ṣā-'bhūvamai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rte॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣa॒-ssami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsaṃ॒-va~sṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒magna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m || 18 ||
dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ | agnḙ gṛhapate sugṛhapa॒tira॒ha-ntvayā̭ gṛ॒hapa̭tinā bhūyāsagṃ sugṛhapa॒tirmayā॒ tva-ṅgṛ॒hapa̭tinā bhūyā-śśa॒tagṃ himā॒stāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒-ntāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒-ṅkastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vimṷñca॒tvagne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒-ntada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā [sa ā, ba॒bhū॒va॒ sa] 19
ba̭bhūva॒ sa praja̭jñe॒ sa vā̭vṛdhe | sa de॒vānā॒madhi̭pati-rbabhūva॒ so a॒smāgṃ adhi̭patīn karotu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || gomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jño nṛ॒vathsa̭khā॒ sada॒mida̭pramṛ॒ṣyaḥ |iḍā̭vāgṃ e॒ṣo a̭sura pra॒jāvā᳚-ndī॒rgho ra॒yiḥ pṛ̭thubu॒ddhna-ssa॒bhāvāṋ || 20 ||
(dvi॒ṣmaḥ-su॒vīrya॒gṃ॒-sa ā-pañca̭trigṃśacca) (a. 6)
yathā॒ vai sa̭mṛtaso॒mā e॒vaṃ-vā~ e॒te sa̭mṛtaya॒jñā yadda̭rśapūrṇamā॒sau kasya॒ vā-'ha̭ de॒vā ya॒jñamā॒gaccha̭nti॒ kasya̭ vā॒ na ba̭hū॒nāṃ-ya~ja̭mānānāṃ॒-yo~ vai de॒vatāḥ॒ pūrvaḥ̭ parigṛ॒hṇāti॒ sa ḙnā॒-śśvo bhū॒te ya̭jata e॒tadvai de॒vānā̭-mā॒yata̭naṃ॒-ya~dā̭hava॒nīyo᳚-'nta॒rā-'gnī pa̭śū॒nā-ṅgārha̭patyo manu॒ṣyā̭ṇā-manvāhārya॒paca̭naḥ pitṛ॒ṇāma॒gni-ṅgṛ̭hṇāti॒ sva e॒vāyata̭ne de॒vatāḥ॒ pari̭ [de॒vatāḥ॒ pari̭, gṛ॒hṇā॒ti॒ tā-śśvo] 21
gṛhṇāti॒ tā-śśvo bhū॒te ya̭jate vra॒tena॒ vai meddhyo॒ -'gni-rvra॒tapa̭ti-rbrāhma॒ṇo vra̭ta॒bhṛ-dvra॒ta-mṷpai॒ṣya-nbrṷ̄yā॒dagne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyā॒mītya॒gni-rvai de॒vānāṃ᳚-vra~॒tapa̭ti॒stasmā̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ vra॒tamā la̭bhate ba॒r॒hiṣā̭ pū॒rṇamā̭se vra॒tamupai̭ti va॒thsaira̭māvā॒syā̭yāme॒taddhyḙtayo̭-rā॒yata̭namupa॒stīryaḥ॒ pūrva̭ścā॒gnirapa̭ra॒ścetyā̭hu-rmanu॒ṣyā̭ [-rmanu॒ṣyāḥ᳚, innvā] 22
innvā upa̭stīrṇa-mi॒cchanti॒ kimṷ de॒vā yeṣā॒-nnavā̭vasāna॒-mupā᳚smi॒ñchvo ya॒kṣyamā̭ṇe de॒vatā̭ vasanti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-mṷpastṛ॒ṇāti॒ yaja̭mānena grā॒myāśca̭ pa॒śavo̭-'va॒ruddhyā̭ āra॒ṇyāścetyā̭hu॒-rya-dgrā॒myānṷpa॒vasa̭ti॒ tena̭ grā॒myānava̭ rundhe॒ yadā̭ra॒ṇyasyā॒-'śñāti॒ tenā̭ra॒ṇyān. yadanā᳚śvā-nupa॒vase᳚-tpitṛdeva॒tyaḥ̭ syādāra॒ṇyasyā᳚-śñātīndri॒yaṃ- [śñātīndri॒yam, vā ā̭ra॒ṇyaṃ-] 23
-~vā ā̭ra॒ṇya-mi̭ndri॒ya-me॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yadanā᳚śvā-nupa॒vase॒-tkṣodhṷka-ssyā॒dya-da̭śñī॒yādru॒-dro᳚-'sya pa॒śūna॒bhi ma̭nyetā॒-'po᳚-'śñāti॒ tannevā̭śi॒ta-nnevā-'na̭śita॒-nna kṣodhṷko॒ bhava̭ti॒ nāsya̭ ru॒draḥ pa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ vajro॒ vai ya॒jñaḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ yadanā᳚-'śvānupa॒vasa̭ti॒ vajrḙṇai॒va sā॒kṣā-tkṣudha॒-mbhrātṛ̭vyagṃ hanti || 24 ||
(pari̭-manu॒ṣyā̭-indri॒yagṃ-sā॒kṣāt-trīṇi̭ ca) (a. 7)
yo vai śra॒ddhāmanā̭rabhya ya॒jñena॒ yaja̭te॒ nāsye॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒-'paḥ pra ṇa̭yati śra॒ddhā vā āpaḥ̭ śra॒ddhāme॒vā-''rabhya̭ ya॒jñena̭ yajata u॒bhaye᳚-'sya devamanu॒ṣyā i॒ṣṭāya॒ śradda̭dhate॒ tadā̭hu॒rati॒ vā e॒tā vartra̭-nneda॒ntyati॒ vāca॒-mmano॒ vāvaitā nāti̭ neda॒ntīti॒ mana̭sā॒ pra ṇa̭yatī॒yaṃ-vai~ mano॒- [manaḥ̭, a॒nayai॒vaināḥ॒] 25
-'nayai॒vaināḥ॒ pra ṇa̭ya॒tya-ska̭nnahavi-rbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ yajñāyu॒dhāni॒ sa-mbha̭rati ya॒jño vai ya̭jñāyu॒dhāni̭ ya॒jñame॒va tathsa-mbha̭rati॒ yadeka̭mekagṃ sa॒mbhare᳚t-pitṛdeva॒tyā̭ni syu॒rya-thsa॒ha sarvā̭ṇi mānu॒ṣāṇi॒ dvedve॒ sambha̭rati yājyānuvā॒kya̭yore॒va rū॒pa-ṅka̭ro॒tyatho̭ mithu॒name॒vayo vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ veda̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ sphya- [ka̭lpate॒ sphyaḥ, ca॒ ka॒pālā̭ni] 26
-śca̭ ka॒pālā̭ni cāgnihotra॒hava̭ṇī ca॒ śūrpa̭-ñca kṛṣṇāji॒na-ñca॒ śamyā̭ co॒lūkha̭la-ñca॒ musa̭la-ñca dṛ॒ṣaccopa̭lā cai॒tāni॒ vai daśa̭ yajñāyu॒dhāni॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ mukha॒to᳚-'sya ya॒jñaḥ ka̭lpate॒ yo vai de॒vebhyaḥ̭ prati॒procya̭ ya॒jñena॒ yaja̭te ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyagṃ ha॒vi-rni̭ru॒pyamā̭ṇama॒bhi ma̭ntrayetā॒-'gnigṃ hotā̭rami॒ha tagṃ hṷva॒ iti̭ [ ] 27
de॒vebhya̭ e॒va pra̭ti॒procya̭ ya॒jñena̭ yajate ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā ha॒vyame॒ṣa vai ya॒jñasya॒ graho̭ gṛhī॒tvaiva ya॒jñena̭ yajate॒ tadṷdi॒tvā vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ atho॒ mana̭sā॒ vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama̭tanuta॒ mana̭sai॒va ta-dya॒jña-nta̭nute॒ rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ yo vai ya॒jñaṃ-yo~ga॒ āga̭te yu॒nakti̭ yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣu॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yuna॒ktvi-( ) -tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~nakti yu॒ṅkte yṷñjā॒neṣṷ || 28 ||
(vaima॒naḥ-sphya-iti̭-yuna॒ktve-kā̭daśa ca) (a. 8)
pra॒jāpa̭ti-rya॒jñāna̭sṛjatā-gniho॒tra-ñcā᳚gniṣṭo॒ma-ñca̭ paurṇamā॒sī-ñco॒kthya̭-ñcāmāvā॒syā᳚-ñcātirā॒tra-ñca॒ tānuda̭mimīta॒ yāva̭dagniho॒tra-māsī॒-ttāvā̭nagniṣṭo॒mo yāva̭tī paurṇamā॒sī tāvā̭nu॒kthyo̭ yāva̭tyamāvā॒syā̭ tāvā̭natirā॒tro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭gniho॒tra-ñju॒hoti॒ yāva̭dagniṣṭo॒meno̭ pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npau᳚rṇamā॒sīṃ-ya~ja̭te॒ yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti॒ [yāva̭du॒kthyḙnopā॒pnoti̭, tāva॒dupā᳚-''pnoti॒] 29
tāva॒dupā᳚-''pnoti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭māvā॒syāṃ᳚-ya~ja̭te॒ yāva̭datirā॒treṇo̭pā॒pnoti॒ tāva॒dupā᳚-''pnoti parame॒ṣṭhino॒ vā e॒ṣa ya॒jño-'gra̭ āsī॒-ttena॒ sa pa̭ra॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttena̭ pra॒jāpa̭ti-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttena̭ pra॒jāpa̭tiḥ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenendra̭-nni॒ravā̭sāyaya॒-ttenendraḥ̭ para॒mā-ṅkāṣṭhā̭magaccha॒-ttenā॒-'gnīṣomaṷ ni॒ravā̭sāyaya॒-ttenā॒gnīṣomaṷ pa॒ramā-ṅkāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-ya~ [kāṣṭhā̭magacchatāṃ॒-yaḥ, ~e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau] 30
e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te para॒māme॒va kāṣṭhā᳚-ṅgacchati॒ yo vai prajā̭tena ya॒jñena॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ro dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni̭ sa॒mpādyā॒nītyā̭hu-rva॒thsa-ñco̭pāvasṛ॒jatyu॒khā-ñcādhi̭ śraya॒tyava̭ ca॒ hanti̭ dṛ॒ṣadaṷ ca sa॒māha॒ntyadhi̭ ca॒ vapa̭te ka॒pālā̭ni॒ copa̭ dadhāti puro॒ḍāśa̭-ñcā- [puro॒ḍāśa̭-ñca, a॒dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca] 31
-'dhi॒śraya॒tyājya̭-ñca stambaya॒juśca॒ hara̭tya॒bhi ca̭ gṛhṇāti॒ vedi̭-ñca pari gṛ॒hṇāti॒ patnī᳚-ñca॒ sanna̭hyati॒ prokṣa̭ṇīścā ''sā॒daya॒tyājya̭-ñcai॒tāni॒ vai dvāda̭śa dva॒ndvāni̭ darśapūrṇamā॒sayo॒stāni॒ ya e॒vagṃ sa॒mpādya॒ yaja̭te॒ prajā̭tenai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || 32 ||
(u॒kthyḙnopā॒pnotya̭-gacchatāṃ॒-yaḥ ~- pṷro॒ḍāśaṃ̭-catvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha dhru॒vāne॒vainā᳚n kuruta u॒gro᳚-'syu॒gro̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-mityā॒hāpra̭tivādina e॒vainā᳚n kurute-'bhi॒bhūra̭syabhi॒bhūra॒hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒mityā̭ha॒ ya e॒vaina̭-mpratyu॒tpipī̭te॒ tamupā᳚syate yu॒najmi̭ tvā॒ brahma̭ṇā॒ daivye॒netyā̭hai॒ṣa vāa॒gneryoga॒stenai॒ - [vāa॒gneryoga॒stena̭, e॒vainaṃ̭-yu~nakti] 33
vainaṃ̭-yu~nakti ya॒jñasya॒ vai samṛ̭ddhena de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yan. ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhe॒nāsṷrā॒-nparā̭bhāvaya॒n. yanmḙ agne a॒sya ya॒jñasya॒ riṣyā॒dityā̭ha ya॒jñasyai॒va tathsamṛ̭ddhena॒ yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddhena॒ bhrātṛ̭vyā॒-nparā̭ bhāvayatyagniho॒tra-me॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhi॒rupa̭ sādayedyajñamu॒khaṃ-vā~ a̭gniho॒tra-mbrahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ - [brahma̭, ku॒ru॒te॒ saṃ॒va~॒thsa॒re] 34
kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vopa̭ sādaye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭ gṛhṇāti darśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syānyā॒labha̭māna e॒tābhi॒-rvyāhṛ̭tībhir-ha॒vīgṣyāsā̭daye-dyajñamu॒khaṃ-vai~ da̭rśapūrṇamā॒sau cā̭turmā॒syāni॒ brahmai॒tā vyāhṛ̭tayo yajñamu॒kha e॒va brahma̭ kurute saṃva~thsa॒re pa॒ryāga̭ta e॒tābhi̭re॒vāsā̭daye॒-dbrahma̭ṇai॒vobha॒yataḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mpari̭gṛhṇāti॒ yadvai ya॒jñasya॒ sāmnā᳚ kri॒yatḙ rā॒ṣṭraṃ- [rā॒ṣṭram, ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒] 35
-~ya॒jñasyā॒-śīrga̭cchati॒ yadṛ॒cā viśaṃ̭-ya~॒jñasyā॒- śīrga̭ccha॒tyatha̭ brāhma॒ṇo̭-'nā॒śīrkḙṇa ya॒jñena̭ yajate sāmidhe॒nī-ra̭nuva॒kṣyanne॒tā vyāhṛ̭tīḥ pu॒rastā᳚ddaddhyā॒-dbrahmai॒va pra̭ti॒pada̭-ṅkurute॒ tathā᳚ brāhma॒ṇa-ssāśī᳚rkeṇa ya॒jñena̭ yajate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ yaja̭māna॒-mbhrātṛ̭vyamasya ya॒jñasyā॒śīrga̭cche॒diti॒ tasyai॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā-ndaddhyā-dbhrātṛvyadeva॒tyā̭ vai pṷronuvā॒kyā᳚ bhrātṛ̭vyame॒vāsya̭ ya॒jñasyā॒-[ya॒jñasyā̭, ā॒śīrga̭cchati॒] 36
-''śīrga̭cchati॒ yān kā॒mayḙta॒ yaja̭mānān-thsa॒māva̭tyenān ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒diti॒ teṣā̭me॒tā vyāhṛ̭tīḥ puronuvā॒kyā̭yā ardha॒rca ekā᳚-ndaddhyā-dyā॒jyā̭yai pu॒rastā॒dekāṃ᳚-yā~॒jyā̭yā ardha॒rca ekā॒-ntathai̭nān-thsa॒māva̭tī ya॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchati॒ yathā॒ vai pa॒rjanya॒-ssuvṛ̭ṣṭaṃ॒-va~rṣa̭tye॒vaṃ-ya~॒jño yaja̭mānāya varṣati॒ sthala̭yoda॒ka-mpa̭rigṛ॒hṇantyā॒śiṣā̭ ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ pari̭ gṛhṇāti॒ mano̭-'si prājāpa॒tyaṃ- [prājāpa॒tyam, mana̭sā] 37
-mana̭sā mā bhū॒tenā-''vi॒śetyā̭ha॒ mano॒ vai prā̭jāpa॒tya-mprā̭jāpa॒tyo ya॒jño mana̭ e॒va ya॒jñamā॒tma-ndha̭tte॒ vāga̭syai॒ndrī sa̭patna॒kṣaya̭ṇī vā॒cā me᳚ndri॒yeṇā-''vi॒śetyā̭hai॒ndrī vai vāgvāca̭-me॒vaindrī- mā॒tma-ndha̭tte || 38 ||
(tenai॒-va brahma̭- rā॒ṣṭrame॒-vāsya̭ ya॒jñasya̭-prājāpa॒tyagṃ-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
yo vai sa̭ptada॒śa-mpra॒jāpa̭tiṃ-ya~॒jñama॒nvāya̭ttaṃ॒-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñā-dbhragṃ̭śata॒ ā śrā̭va॒yeti॒ catṷrakṣara॒mastu॒ śrauṣa॒ḍiti॒ catṷrakṣaraṃ॒-ya~jeti॒ dvya̭kṣaraṃ॒-ye~ yajā̭maha॒ iti॒ pañcā᳚kṣara-ndvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ra e॒ṣa vai sa̭ptada॒śaḥ pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama॒nvāya̭tto॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati॒ na ya॒jñād- bhragṃ̭śate॒ yo vai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇa-mprati॒ṣṭhā- [prati॒ṣṭhām, u॒daya̭naṃ॒-ve~da॒] 39
mu॒daya̭naṃ॒-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nāri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭ccha॒tyāśrā̭va॒yāstu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ra e॒tadvai ya॒jñasya॒ prāya̭ṇame॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhaitadu॒daya̭naṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭ṣṭhite॒nā-'ri̭ṣṭena ya॒jñena̭ sa॒gg॒sthā-ṅga̭cchati॒ yo vai sū॒nṛtā̭yai॒ dohaṃ॒-ve~da̭ du॒ha e॒vaināṃ᳚-ya~॒jño vai sū॒nṛtā '' śrā̭va॒yetyaivainā̭-mahva॒dastu॒ [-mahva॒dastṷ, śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-] 40
śrauṣa॒ḍityu॒pāvā᳚srā॒-gyajetyuda̭naiṣī॒dye yajā̭maha॒ ityupā̭-'sada-dvaṣaṭkā॒reṇa̭ dogddhye॒ṣa vai sū॒nṛtā̭yai॒ doho॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ du॒ha e॒vainā᳚-nde॒vā vai sa॒tramā̭sata॒ teṣā॒-ndiśo̭-'dasya॒nta e॒tāmā॒rdrā-mpa॒ṅktima̭paśya॒nnā śrā̭va॒yeti̭ purovā॒ta-ma̭janaya॒nnastu॒ śrauṣa॒ḍitya॒bhragṃ sama̭plāvaya॒n॒. yajeti̭ vi॒dyuta̭- [vi॒dyuta̭m, a॒ja॒na॒ya॒n॒ ye] 41
majanaya॒n॒ ye yajā̭maha॒ iti॒ prāva̭rṣayanna॒bhya̭stanayan vaṣaṭkā॒reṇa॒ tato॒ vai tebhyo॒ diśaḥ॒ prāpyā̭yanta॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prāsmai॒ diśaḥ̭ pyāyante pra॒jāpa̭ti-ntvo॒veda̭ pra॒jāpa̭ti stvaṃve~da॒ ya-mpra॒jāpa̭ti॒-rveda॒ sa puṇyo̭ bhavatye॒ṣa vai cha̭nda॒syaḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rā śrā̭va॒yā-'stu॒ śrauṣa॒ḍyaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ro ya e॒vaṃ-ve~da॒ puṇyo̭ bhavati vasa॒nta- [vasa॒ntam, ṛ॒tū॒nāṃ] 42
-mṛ̭tū॒nā-mprī̭ṇā॒mītyā̭ha॒rtavo॒ vai pra̭yā॒jā ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ te᳚-'smai prī॒tā ya̭thāpū॒rva-ṅka̭lpante॒ kalpa̭nte-'smā ṛ॒tavo॒ ya e॒vaṃ-ve~dā॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā॒ cakṣṷṣmā-nbhūyāsa॒mityā̭-hā॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vai~ ya॒jñaścakṣṷṣmā॒-ntābhyā̭me॒va cakṣṷrā॒tma-ndha̭tte॒ 'gnera॒ha-ndḙvaya॒jyayā᳚-'nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒gnirvai de॒vānā̭-mannā॒daste nai॒vā- [mannā॒daste nai॒vā, a॒nnādya̭mā॒tman] 43
-'nnādya̭mā॒tma-ndha̭tte॒ dabdhi̭ra॒syada̭bdho bhūyāsama॒mu-nda̭bheya॒mityā̭hai॒tayā॒ vai dabddhyā̭ de॒vā asṷrānadabhnuva॒ntayai॒va bhrātṛ̭vya-ndabhnotya॒gnīṣoma̭yora॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ vṛtra॒hā bhṷ̄yāsa॒mityā̭hā॒-'gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒ntābhyā̭me॒va bhrātṛ̭vyagg stṛṇuta indrāgni॒yora॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vya̭nnā॒do bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙvānnā॒do bha̭va॒tīndra̭syā॒- [bha̭va॒tīndra̭sya, a॒ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī] 44
-'ha-ndḙvaya॒jyaye᳚ndriyā॒vī bhṷ̄yāsa॒mityā̭hendriyā॒vyḙva bha̭vati mahe॒ndrasyā॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā̭ je॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgameya॒mityā̭ha je॒māna̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅgacchatya॒gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā ''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒-hāyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ -tiṣṭhati || 45 ||
( pra॒ti॒ṣṭhā-ma̭hva॒dastṷ-vi॒dyutaṃ̭va~sa॒ntan-tenai॒ve-ndra̭syā॒-'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 11)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ || i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ || indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ [ ] 46
kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā | ṛṣi̭rha dīrgha॒śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ || ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rma-nna sāma̭-ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭa॒-ṅgirva̭ṇase॒ giraḥ̭ || indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭-ma॒rkebhi̭-ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || gāya̭nti tvā gāya॒triṇo- [gāya॒triṇaḥ̭, arca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ |] 47
-'rca̭ntya॒rka-ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒vu-dva॒gṃ॒śa-mi̭va yemire || a॒gṃ॒ho॒muce॒ pra bha̭remā manī॒ṣāmo̭ṣiṣṭha॒dāvaṃnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ | i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒-mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || pra sa॒mrāja̭-mpratha॒ma-ma̭ddhva॒rāṇā̭- [ma̭ddhva॒rāṇā᳚m, a॒gṃ॒ho॒mucaṃ̭] 48
-magṃho॒mucaṃ̭-vṛ~ṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām | a॒pā-nnapā̭tamaśvinā॒ haya̭nta-ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ || vi na̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti || indra̭ kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha carṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭-mamitra॒yanta̭-mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇo-ru lo॒kam || mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata [pa̭rā॒vataḥ̭, ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ |] 49
ā ja̭gāmā॒ para̭syāḥ | sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~ śatrū᳚-ntāḍhi॒ vimṛdho̭ nudasva || vi śatrū॒n॒. vi mṛdho̭ nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vi ma॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭-'mitra̭syā-'bhi॒dāsa̭taḥ || trā॒tāra॒-mindra̭-mavi॒tāra॒-mindra॒gṃ॒ havḙhave su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m | hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || mā tḙ a॒syāgṃ [a॒syāgṃ, sa॒ha॒sā॒va॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭] 50
sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭāva॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai | trāya̭sva no 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒-stava̭ pri॒yāsaḥ̭ sū॒riṣṷ syāma || ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒-ntvaṣṭā॒ vajra̭-mpuruhūta dyu॒manta᳚m | bra॒hmāṇa॒ indra̭-mma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒nnaha̭ye॒ hanta॒vā ṷ || vṛṣṇe॒ ya-tte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta nta॒ dasyūṋ || 51 ||
(vṛ॒tra॒hatye-'nṷ-gāya॒triṇo᳚-'ddha॒rāṇāṃ᳚-parā॒vato॒-'syā-ma॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 12)
(santvā̭ siñcāmi-dhru॒vo᳚-'sya॒gnirmā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'ha-mā pyā̭yatā॒-maga̭nma॒-yathā॒ vai-yo vai śra॒ddhāṃ- pra॒jāpa̭ti॒-ryajñān-dhru॒vo̭-'sītyā̭ha॒-yo vai sa̭ptada॒śa-mindraṃ̭-vo~॒-dvāda̭śa | )
(santvā̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃya~thā॒ vā-e॒vaṃ-vi~॒dvā-ñchrauṣa̭ṭ-thsāhasāva॒-nneka̭pañcā॒śat |)
(santvā̭, siñcāmi॒ dasyūṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.