𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌸𑌪𑍍𑌤𑌧𑌾𑌤𑍁 𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌗𑌰𑍍𑌭𑍇 𑌦𑌿𑌤𑌿𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾 ।
𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌧𑌰𑍍𑌷𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌾𑌨𑍁𑌨𑌯𑌾𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌮𑌮𑌾𑌪𑌰𑌾𑌧𑌾𑌦𑍍𑌗𑌰𑍍𑌭𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌧𑌾 𑌵𑌿𑌫𑌲𑍀𑌕𑍃𑌤𑌃 ।
𑌨𑌾𑌪𑌰𑌾𑌧𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌦𑍇𑌵𑍇𑌶 𑌤𑌵𑌾𑌤𑍍𑌰 𑌬𑌲𑌸𑍂𑌦𑌨 ॥ 2 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌤𑍁 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌮𑌮 𑌗𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌪𑌰𑍍𑌯𑌯𑍇 ।
𑌮𑌰𑍁𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌸𑌪𑍍𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌪𑌾𑌲𑌾 𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌮𑍇 ॥ 3 ॥
𑌵𑌾𑌤𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑌾𑌃 𑌇𑌮𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤 𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌦𑌿𑌵𑌿 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕 ।
𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌾 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌰𑍂𑌪𑌾 𑌮𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌃 ॥ 4 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌚𑌰𑌤𑍍𑌵𑍇𑌕 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌤𑌥𑌾¶𑌃 ।
𑌦𑌿𑌵𑌿 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌰𑌿𑌤𑌿 𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌸𑍍𑌤𑍃𑌤𑍀𑌯𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠 𑌦𑌿𑌶𑍋 𑌵𑍈 𑌤𑌵 𑌶𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 ।
𑌸𑌞𑍍𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑌭𑍂𑌤𑌾 𑌮𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌃 ॥ 6 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌨𑍍𑌦𑌰𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌦𑌿𑌤𑌿𑌂 𑌬𑌲𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌨𑌃 ॥ 7 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍇𑌤𑌦𑍍𑌯𑌥𑍋𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍇 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌨 𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ।
𑌵𑌿𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑌭𑍂𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌃 ॥ 8 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌤𑍗 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌾𑌤𑌾𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌤𑌪𑍋𑌵𑌨𑍇 ।
𑌜𑌗𑍍𑌮𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌿𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌏𑌷 𑌦𑍇𑌶𑌸𑍍𑌸 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌧𑍍𑌯𑍁𑌷𑌿𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌾 ।
𑌦𑌿𑌤𑌿𑌂 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌮𑍇𑌵𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌚𑌚𑌾𑌰 𑌸𑌃 ॥ 10 ॥
𑌇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌃 ॥ 11 ॥
𑌅𑌲𑌮𑍍𑌬𑍁𑌷𑌾𑌯𑌾𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍋 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ।
𑌤𑍇𑌨 𑌚𑌾𑌸𑍀𑌦𑌿𑌹 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑍇𑌤𑌿 𑌪𑍁𑌰𑍀 𑌕𑍃𑌤𑌾 ॥ 12 ॥
𑌇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌃 ॥ 13 ॥
𑌅𑌲𑌮𑍍𑌬𑍁𑌷𑌾𑌯𑌾𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍋 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ।
𑌤𑍇𑌨 𑌚𑌾𑌸𑍀𑌦𑌿𑌹 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑍇𑌤𑌿 𑌪𑍁𑌰𑍀 𑌕𑍃𑌤𑌾 ॥ 14 ॥
𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌹𑍇𑌮𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌸𑍁𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌃 𑌹𑍇𑌮𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌦𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌃 ॥ 15 ॥
𑌸𑍁𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌤𑌨𑌯𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌧𑍂𑌮𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌵 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ।
𑌧𑍂𑌮𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌵𑌤𑌨𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌯𑌸𑍍𑌸𑌮𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤 ॥ 16 ॥
𑌸𑌞𑍍𑌜𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌹𑌦𑍇𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌪𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌕𑍁𑌶𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌸𑌹𑌦𑍇𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌃 ॥ 17 ॥
𑌕𑍁𑌶𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌸𑍋𑌮𑌦𑌤𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌪𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑍋𑌮𑌦𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ॥ 18 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑌿𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌆𑌵𑌸𑌤𑍍𑌯𑌮𑌰𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌤𑌿𑌰𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌜𑌯𑌃 ॥ 19 ॥
𑌇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍋𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑍇𑌨 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌵𑍈𑌶𑌾𑌲𑌿𑌕𑌾 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌃 ।
𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌾𑌯𑍁𑌷𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌾𑌃 ॥ 20 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌜𑌨𑍀𑌂 𑌰𑌾𑌮 𑌸𑍁𑌖𑌂 𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌹𑍇 𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌤𑍇 𑌨𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠 𑌜𑌨𑌕𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 21 ॥
𑌸𑍁𑌮𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌰𑌵𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ॥ 22 ॥
𑌪𑍂𑌜𑌾𑌂 𑌚 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍋𑌪𑌾𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌸𑍍𑌸𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌃 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 23 ॥
𑌧𑌨𑍍𑌯𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑍍𑌯𑌨𑍁𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍇 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ।
𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌤𑌰𑍋 𑌮𑌮 ॥ 24 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
saptadhātu kṛte garbhe ditiḥ paramaduḥkhitā |
sahasrākṣaṃ durādharṣaṃ vākyaṃ sānunayā'bravīt || 1 ||
mamāparādhādgarbho'yaṃ saptadhā viphalīkṛtaḥ |
nāparādho'sti deveśa tavātra balasūdana || 2 ||
priyaṃ tu kartumicchāmi mama garbhaviparyaye |
marutāṃ saptasaptānāṃ sthānapālā bhavantvime || 3 ||
vātaskandhāḥ ime sapta carantu divi putraka |
mārutā iti vikhyātā divyarūpā mamātmajāḥ || 4 ||
brahmalokaṃ caratveka indralokaṃ tathā¶ḥ |
divi vāyuriti khyātastṛtīyo'pi mahāyaśāḥ || 5 ||
catvārastu suraśreṣṭha diśo vai tava śāsanāt |
sañcariṣyantu bhadraṃ te devabhūtā mamātmajāḥ || 6 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
uvāca prāñjalirvākyaṃ ditiṃ balaniṣūdanaḥ || 7 ||
sarvametadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
vicariṣyanti bhadraṃ te devabhūtāstavātmajāḥ || 8 ||
evaṃ tau niścayaṃ kṛtvā mātāputrau tapovane |
jagmatustridivaṃ rāma kṛtārthāviti naśśrutam || 9 ||
eṣa deśassa kākutstha mahendrādhyuṣitaḥ purā |
ditiṃ yatra tapassiddhāmevaṃ paricacāra saḥ || 10 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 11 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 12 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 13 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 14 ||
viśālasya suto rāma hemacandro mahābalaḥ |
sucandra iti vikhyātaḥ hemacandrādanantaraḥ || 15 ||
sucandratanayo rāma dhūmrāśva iti viśrutaḥ |
dhūmrāśvatanayaścāpi sañjayassamapadyata || 16 ||
sañjayasya sutaśśrīmān sahadevaḥ pratāpavān |
kuśāśvassahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ || 17 ||
kuśāśvasya mahātejā somadattaḥ pratāpavān |
somadattasya putrastu kākutstha iti viśrutaḥ || 18 ||
tasya putro mahātejāḥ sampratyeṣa purīmimām |
āvasatyamaraprakhyassumatirnāma durjayaḥ || 19 ||
ikṣvākostu prasādena sarve vaiśālikā nṛpāḥ |
dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantassudhārmikāḥ || 20 ||
ihādya rajanīṃ rāma sukhaṃ vatsyāmahe vayam |
śvaḥ prabhāte naraśreṣṭha janakaṃ draṣṭumarhasi || 21 ||
sumatistu mahātejā viśvāmitramupāgatam |
śrutvā naravaraśreṣṭhaḥ pratyudgacchanmahāyaśāḥ || 22 ||
pūjāṃ ca paramāṃ kṛtvā sopādhyāyassabāndhavaḥ |
prāñjaliḥ kuśalaṃ pṛṣṭvā viśvāmitramathābravīt || 23 ||
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me viṣayaṃ muniḥ |
samprāpto darśanaṃ caiva nāsti dhanyataro mama || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ।
सप्तधातु कृते गर्भे दितिः परमदुःखिता ।
सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाऽब्रवीत् ॥ 1 ॥
ममापराधाद्गर्भोऽयं सप्तधा विफलीकृतः ।
नापराधोऽस्ति देवेश तवात्र बलसूदन ॥ 2 ॥
प्रियं तु कर्तुमिच्छामि मम गर्भविपर्यये ।
मरुतां सप्तसप्तानां स्थानपाला भवन्त्विमे ॥ 3 ॥
वातस्कन्धाः इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रक ।
मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजाः ॥ 4 ॥
ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथा¶ः ।
दिवि वायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशाः ॥ 5 ॥
चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात् ।
सञ्चरिष्यन्तु भद्रं ते देवभूता ममात्मजाः ॥ 6 ॥
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं दितिं बलनिषूदनः ॥ 7 ॥
सर्वमेतद्यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः ।
विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवभूतास्तवात्मजाः ॥ 8 ॥
एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने ।
जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नश्श्रुतम् ॥ 9 ॥
एष देशस्स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषितः पुरा ।
दितिं यत्र तपस्सिद्धामेवं परिचचार सः ॥ 10 ॥
इक्ष्वाकोऽस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः ॥ 11 ॥
अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः ।
तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥ 12 ॥
इक्ष्वाकोऽस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः ॥ 13 ॥
अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः ।
तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥ 14 ॥
विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबलः ।
सुचन्द्र इति विख्यातः हेमचन्द्रादनन्तरः ॥ 15 ॥
सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुतः ।
धूम्राश्वतनयश्चापि सञ्जयस्समपद्यत ॥ 16 ॥
सञ्जयस्य सुतश्श्रीमान् सहदेवः प्रतापवान् ।
कुशाश्वस्सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः ॥ 17 ॥
कुशाश्वस्य महातेजा सोमदत्तः प्रतापवान् ।
सोमदत्तस्य पुत्रस्तु काकुत्स्थ इति विश्रुतः ॥ 18 ॥
तस्य पुत्रो महातेजाः सम्प्रत्येष पुरीमिमाम् ।
आवसत्यमरप्रख्यस्सुमतिर्नाम दुर्जयः ॥ 19 ॥
इक्ष्वाकोस्तु प्रसादेन सर्वे वैशालिका नृपाः ।
दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तस्सुधार्मिकाः ॥ 20 ॥
इहाद्य रजनीं राम सुखं वत्स्यामहे वयम् ।
श्वः प्रभाते नरश्रेष्ठ जनकं द्रष्टुमर्हसि ॥ 21 ॥
सुमतिस्तु महातेजा विश्वामित्रमुपागतम् ।
श्रुत्वा नरवरश्रेष्ठः प्रत्युद्गच्छन्महायशाः ॥ 22 ॥
पूजां च परमां कृत्वा सोपाध्यायस्सबान्धवः ।
प्राञ्जलिः कुशलं पृष्ट्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ 23 ॥
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे विषयं मुनिः ।
सम्प्राप्तो दर्शनं चैव नास्ति धन्यतरो मम ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
saptadhātu kṛte garbhe ditiḥ paramaduḥkhitā |
sahasrākṣaṃ durādharṣaṃ vākyaṃ sānunayā'bravīt || 1 ||
mamāparādhādgarbho'yaṃ saptadhā viphalīkṛtaḥ |
nāparādho'sti deveśa tavātra balasūdana || 2 ||
priyaṃ tu kartumicchāmi mama garbhaviparyaye |
marutāṃ saptasaptānāṃ sthānapālā bhavantvime || 3 ||
vātaskandhāḥ ime sapta carantu divi putraka |
mārutā iti vikhyātā divyarūpā mamātmajāḥ || 4 ||
brahmalokaṃ caratveka indralokaṃ tathā¶ḥ |
divi vāyuriti khyātastṛtīyo'pi mahāyaśāḥ || 5 ||
catvārastu suraśreṣṭha diśo vai tava śāsanāt |
sañcariṣyantu bhadraṃ te devabhūtā mamātmajāḥ || 6 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
uvāca prāñjalirvākyaṃ ditiṃ balaniṣūdanaḥ || 7 ||
sarvametadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
vicariṣyanti bhadraṃ te devabhūtāstavātmajāḥ || 8 ||
evaṃ tau niścayaṃ kṛtvā mātāputrau tapovane |
jagmatustridivaṃ rāma kṛtārthāviti naśśrutam || 9 ||
eṣa deśassa kākutstha mahendrādhyuṣitaḥ purā |
ditiṃ yatra tapassiddhāmevaṃ paricacāra saḥ || 10 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 11 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 12 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 13 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 14 ||
viśālasya suto rāma hemacandro mahābalaḥ |
sucandra iti vikhyātaḥ hemacandrādanantaraḥ || 15 ||
sucandratanayo rāma dhūmrāśva iti viśrutaḥ |
dhūmrāśvatanayaścāpi sañjayassamapadyata || 16 ||
sañjayasya sutaśśrīmān sahadevaḥ pratāpavān |
kuśāśvassahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ || 17 ||
kuśāśvasya mahātejā somadattaḥ pratāpavān |
somadattasya putrastu kākutstha iti viśrutaḥ || 18 ||
tasya putro mahātejāḥ sampratyeṣa purīmimām |
āvasatyamaraprakhyassumatirnāma durjayaḥ || 19 ||
ikṣvākostu prasādena sarve vaiśālikā nṛpāḥ |
dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantassudhārmikāḥ || 20 ||
ihādya rajanīṃ rāma sukhaṃ vatsyāmahe vayam |
śvaḥ prabhāte naraśreṣṭha janakaṃ draṣṭumarhasi || 21 ||
sumatistu mahātejā viśvāmitramupāgatam |
śrutvā naravaraśreṣṭhaḥ pratyudgacchanmahāyaśāḥ || 22 ||
pūjāṃ ca paramāṃ kṛtvā sopādhyāyassabāndhavaḥ |
prāñjaliḥ kuśalaṃ pṛṣṭvā viśvāmitramathābravīt || 23 ||
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me viṣayaṃ muniḥ |
samprāpto darśanaṃ caiva nāsti dhanyataro mama || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.