𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌨𑍇𑌰𑍍𑌵𑌚𑌨𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌂 𑌗𑌿𑌰𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌅𑌲𑍍𑌪𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌯𑌦𑌾 𑌯𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵 ।
𑌕𑌥𑌨𑍍𑌨𑌾𑌗𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌤𑍍𑌯𑌬𑌲𑌾 𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌶𑍃𑌣 𑌯𑍇𑌨 𑌬𑌲𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑌾 ।
𑌵𑌰𑌦𑌾𑌨𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌤𑍍𑌯𑌬𑌲𑌾 𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌮𑌾𑌸𑍀𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌯𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌸𑍁𑌕𑍇𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌅𑌨𑌪𑌤𑍍𑌯𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑌾𑌚𑌾𑌰𑌸𑍍𑌸 𑌚 𑌤𑍇𑌪𑍇 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌤𑌪𑌃 ॥ 4 ॥
𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌕𑍍𑌷𑌪𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌰𑌤𑍍𑌨𑌂 𑌦𑌦𑍗 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑌾𑌟𑌕𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌨𑌾𑌮𑌤𑌃 ॥ 5 ॥
𑌦𑌦𑍗 𑌨𑌾𑌗𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌬𑌲𑌂 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌃 ।
𑌨𑌤𑍍𑌵𑍇𑌵 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌯𑌕𑍍𑌷𑌾𑌯 𑌦𑌦𑍗 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ॥ 6 ॥
𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌜𑌾𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑍍𑌤𑍀𑌂 𑌰𑍂𑌪𑌯𑍗𑌵𑌨𑌶𑌾𑌲𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌝𑌰𑍍𑌝𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌯 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌾𑌯 𑌦𑌦𑍗 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌕𑌸𑍍𑌯𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌥 𑌕𑌾𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌮𑌜𑌾𑌯𑌤 ।
𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑌂 𑌯𑌶𑍍𑌶𑌾𑌪𑌾𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 8 ॥
𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑍇 𑌤𑍁 𑌨𑌿𑌹𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌮 𑌸𑌾𑌗𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌮𑍃𑌷𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌤𑌾𑌟𑌕𑌾 𑌸𑌹 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌪𑍍𑌰𑌧𑌰𑍍𑌷𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 9 ॥
𑌭𑌕𑍍𑌷𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌜𑌾𑌤𑌸𑌂𑌰𑌮𑍍𑌭𑌾 𑌗𑌰𑍍𑌜𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌸𑌾𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌤 ।
0 𑌆𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑍀𑌂 𑌤𑍁 𑌤𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌅𑌗𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍃𑌷𑌿𑌃 ॥ 10 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌭𑌜𑌸𑍍𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌜𑌹𑌾𑌰 𑌸𑌃 ।
1 𑌅𑌗𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑌾𑌟𑌕𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌶𑌪𑍍𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 11 ॥
𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌾𑌦𑍀 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾 𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑌨𑌾 ।
𑌇𑌦𑌂 𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌵𑌿𑌹𑌾𑌯𑌾𑌥 𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌂 𑌰𑍂𑌪𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑍇 ॥ 12 ॥
𑌸𑍈𑌷𑌾 𑌶𑌾𑌪𑌕𑍃𑌤𑌾𑌮𑌰𑍍𑌷𑌾 𑌤𑌾𑌟𑌕𑌾 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌿𑌤𑌾 ।
𑌦𑍇𑌶𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑌾𑌦𑌯𑌤𑍍𑌯𑍇𑌨𑌮𑌗𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌚𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌶𑍁𑌭𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌏𑌨𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌯𑌕𑍍𑌷𑍀𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌗𑍋𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑌹𑌿𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌜𑌹𑌿 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌨 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌨𑌾𑌂 𑌶𑌾𑌪𑌸𑌮𑍍𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌂 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌦𑍁𑌤𑍍𑌸𑌹𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌨𑌿𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌷𑍁 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍃𑌤𑍇 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ॥ 15 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌵𑌧𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌘𑍃𑌣𑌾 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮 ।
𑌚𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌣𑍍𑌯𑌹𑌿𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌸𑍂𑌨𑍁𑌨𑌾 ॥ 16 ॥
𑌨𑍃𑌶𑌂𑌸𑌮𑌨𑍃𑌶𑌂𑌸𑌂 𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌰𑌕𑍍𑌷𑌣𑌕𑌾𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ।
𑌪𑌾𑌤𑌕𑌂 𑌵𑌾 𑌸𑌦𑍋𑌷𑌂 𑌵𑌾 𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾 𑌸𑌤𑌾 ॥ 17 ॥
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌭𑌾𑌰𑌨𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑌾𑌮𑍇𑌷 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑍍𑌸𑌨𑌾𑌤𑌨𑌃 ।
𑌅𑌧𑌰𑍍𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌜𑌹𑌿 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌹𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌨 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 18 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌤𑍇 𑌹𑌿 𑌪𑍁𑌰𑌾 𑌶𑌕𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌰𑍋𑌚𑌨𑌸𑍁𑌤𑌾𑌂 𑌨𑍃𑌪 ।
𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑍀𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌥𑌰𑌾𑌮𑌭𑍍𑌯𑌸𑍂𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 19 ॥
𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍁𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌪𑍁𑌰𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌭𑍃𑌗𑍁𑌪𑌤𑍍𑌨𑍀 𑌦𑍃𑌢𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾 ।
𑌅𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌿𑌤𑌾 ॥ 20 ॥
𑌏𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌬𑌹𑍁𑌭𑍀 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌭𑌿𑌃 ।
𑌅𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌨𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋 𑌹𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑍈𑌃 ॥ 21 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam |
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram || 1 ||
alpavīryā yadā yakṣā śśrūyante munipuṅgava |
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam || 2 ||
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇa yena balottarā |
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam || 3 ||
pūrvamāsīnmahāyakṣassuketurnāma vīryavān |
anapatyaśśubhācārassa ca tepe mahattapaḥ || 4 ||
pitāmahastu suprītastasya yakṣapate stadā |
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ || 5 ||
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ |
natveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ || 6 ||
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm |
jharjhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm || 7 ||
kasyacittvatha kālasya yakṣī putramajāyata |
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpādrākṣaso'bhavat || 8 ||
sunde tu nihate rāma sāgastyamṛṣisattamam |
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati || 9 ||
bhakṣārthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata |
0 āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyo bhagavānṛṣiḥ || 10 ||
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ |
1 agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān || 11 ||
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā |
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamastu te || 12 ||
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā |
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham || 13 ||
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām |
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām || 14 ||
na hyenāṃ śāpasamspṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān |
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana || 15 ||
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama |
cāturvaṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā || 16 ||
nṛśaṃsamanṛśaṃsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt |
pātakaṃ vā sadoṣaṃ vā kartavyaṃ rakṣatā satā || 17 ||
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmassanātanaḥ |
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmohyasyā na vidyate || 18 ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa |
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat || 19 ||
viṣṇunāpi purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā |
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā || 20 ||
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputra mahātmabhiḥ |
adharmasahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशस्सर्गः ।
अथ तस्याप्रमेयस्य मुनेर्वचनमुत्तमम् ।
श्रुत्वा पुरुषशार्दूलः प्रत्युवाच शुभां गिरम् ॥ 1 ॥
अल्पवीर्या यदा यक्षा श्श्रूयन्ते मुनिपुङ्गव ।
कथन्नागसहस्रस्य धारयत्यबला बलम् ॥ 2 ॥
विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं शृण येन बलोत्तरा ।
वरदानकृतं वीर्यं धारयत्यबला बलम् ॥ 3 ॥
पूर्वमासीन्महायक्षस्सुकेतुर्नाम वीर्यवान् ।
अनपत्यश्शुभाचारस्स च तेपे महत्तपः ॥ 4 ॥
पितामहस्तु सुप्रीतस्तस्य यक्षपते स्तदा ।
कन्यारत्नं ददौ राम ताटकां नाम नामतः ॥ 5 ॥
ददौ नागसहस्रस्य बलं चास्याः पितामहः ।
नत्वेव पुत्रं यक्षाय ददौ ब्रह्मा महायशाः ॥ 6 ॥
तां तु जातां विवर्धन्तीं रूपयौवनशालिनीम् ।
झर्झपुत्राय सुन्दाय ददौ भार्यां यशस्विनीम् ॥ 7 ॥
कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी पुत्रमजायत ।
मारीचं नाम दुर्धर्षं यश्शापाद्राक्षसोऽभवत् ॥ 8 ॥
सुन्दे तु निहते राम सागस्त्यमृषिसत्तमम् ।
ताटका सह पुत्रेण प्रधर्षयितुमिच्छति ॥ 9 ॥
भक्षार्थं जातसंरम्भा गर्जन्ती साभ्यधावत ।
0 आपतन्तीं तु तां दृष्ट्वा अगस्त्यो भगवानृषिः ॥ 10 ॥
राक्षसत्वं भजस्वेति मारीचं व्याजहार सः ।
1 अगस्त्यः परमक्रुद्धस्ताटकामपि शप्तवान् ॥ 11 ॥
पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृतानना ।
इदं रूपं विहायाथ दारुणं रूपमस्तु ते ॥ 12 ॥
सैषा शापकृतामर्षा ताटका क्रोधमूर्छिता ।
देशमुत्सादयत्येनमगस्त्यचरितं शुभम् ॥ 13 ॥
एनां राघव दुर्वृत्तां यक्षीं परमदारुणाम् ।
गोब्राह्मणहितार्थाय जहि दुष्टपराक्रमाम् ॥ 14 ॥
न ह्येनां शापसम्स्पृष्टां कश्चिदुत्सहते पुमान् ।
निहन्तुं त्रिषु लोकेषु त्वामृते रघुनन्दन ॥ 15 ॥
न हि ते स्त्रीवधकृते घृणा कार्या नरोत्तम ।
चातुर्वण्यहितार्थाय कर्तव्यं राजसूनुना ॥ 16 ॥
नृशंसमनृशंसं वा प्रजारक्षणकारणात् ।
पातकं वा सदोषं वा कर्तव्यं रक्षता सता ॥ 17 ॥
राज्यभारनियुक्तानामेष धर्मस्सनातनः ।
अधर्म्यां जहि काकुत्स्थ धर्मोह्यस्या न विद्यते ॥ 18 ॥
श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचनसुतां नृप ।
पृथिवीं हन्तुमिच्छन्तीं मन्थरामभ्यसूदयत् ॥ 19 ॥
विष्णुनापि पुरा राम भृगुपत्नी दृढव्रता ।
अनिन्द्रं लोकमिच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता ॥ 20 ॥
एतैश्चान्यैश्च बहुभी राजपुत्र महात्मभिः ।
अधर्मसहिता नार्यो हताः पुरुषसत्तमैः ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam |
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram || 1 ||
alpavīryā yadā yakṣā śśrūyante munipuṅgava |
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam || 2 ||
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇa yena balottarā |
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam || 3 ||
pūrvamāsīnmahāyakṣassuketurnāma vīryavān |
anapatyaśśubhācārassa ca tepe mahattapaḥ || 4 ||
pitāmahastu suprītastasya yakṣapate stadā |
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ || 5 ||
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ |
natveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ || 6 ||
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm |
jharjhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm || 7 ||
kasyacittvatha kālasya yakṣī putramajāyata |
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpādrākṣaso'bhavat || 8 ||
sunde tu nihate rāma sāgastyamṛṣisattamam |
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati || 9 ||
bhakṣārthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata |
0 āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyo bhagavānṛṣiḥ || 10 ||
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ |
1 agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān || 11 ||
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā |
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamastu te || 12 ||
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā |
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham || 13 ||
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām |
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām || 14 ||
na hyenāṃ śāpasamspṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān |
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana || 15 ||
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama |
cāturvaṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā || 16 ||
nṛśaṃsamanṛśaṃsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt |
pātakaṃ vā sadoṣaṃ vā kartavyaṃ rakṣatā satā || 17 ||
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmassanātanaḥ |
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmohyasyā na vidyate || 18 ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa |
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat || 19 ||
viṣṇunāpi purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā |
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā || 20 ||
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputra mahātmabhiḥ |
adharmasahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.