ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಅಥ ತಸ್ಯಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯ ಮುನೇರ್ವಚನಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ಪುರುಷಶಾರ್ದೂಲಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಶುಭಾಂ ಗಿರಮ್ ॥ 1 ॥
ಅಲ್ಪವೀರ್ಯಾ ಯದಾ ಯಕ್ಷಾ ಶ್ಶ್ರೂಯನ್ತೇ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ।
ಕಥನ್ನಾಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಧಾರಯತ್ಯಬಲಾ ಬಲಮ್ ॥ 2 ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಶೃಣ ಯೇನ ಬಲೋತ್ತರಾ ।
ವರದಾನಕೃತಂ ವೀರ್ಯಂ ಧಾರಯತ್ಯಬಲಾ ಬಲಮ್ ॥ 3 ॥
ಪೂರ್ವಮಾಸೀನ್ಮಹಾಯಕ್ಷಸ್ಸುಕೇತುರ್ನಾಮ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಅನಪತ್ಯಶ್ಶುಭಾಚಾರಸ್ಸ ಚ ತೇಪೇ ಮಹತ್ತಪಃ ॥ 4 ॥
ಪಿತಾಮಹಸ್ತು ಸುಪ್ರೀತಸ್ತಸ್ಯ ಯಕ್ಷಪತೇ ಸ್ತದಾ ।
ಕನ್ಯಾರತ್ನಂ ದದೌ ರಾಮ ತಾಟಕಾಂ ನಾಮ ನಾಮತಃ ॥ 5 ॥
ದದೌ ನಾಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಬಲಂ ಚಾಸ್ಯಾಃ ಪಿತಾಮಹಃ ।
ನತ್ವೇವ ಪುತ್ರಂ ಯಕ್ಷಾಯ ದದೌ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಹಾಯಶಾಃ ॥ 6 ॥
ತಾಂ ತು ಜಾತಾಂ ವಿವರ್ಧನ್ತೀಂ ರೂಪಯೌವನಶಾಲಿನೀಮ್ ।
ಝರ್ಝಪುತ್ರಾಯ ಸುನ್ದಾಯ ದದೌ ಭಾರ್ಯಾಂ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ ॥ 7 ॥
ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ಯಕ್ಷೀ ಪುತ್ರಮಜಾಯತ ।
ಮಾರೀಚಂ ನಾಮ ದುರ್ಧರ್ಷಂ ಯಶ್ಶಾಪಾದ್ರಾಕ್ಷಸೋಽಭವತ್ ॥ 8 ॥
ಸುನ್ದೇ ತು ನಿಹತೇ ರಾಮ ಸಾಗಸ್ತ್ಯಮೃಷಿಸತ್ತಮಮ್ ।
ತಾಟಕಾ ಸಹ ಪುತ್ರೇಣ ಪ್ರಧರ್ಷಯಿತುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 9 ॥
ಭಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಜಾತಸಂರಮ್ಭಾ ಗರ್ಜನ್ತೀ ಸಾಭ್ಯಧಾವತ ।
0 ಆಪತನ್ತೀಂ ತು ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಅಗಸ್ತ್ಯೋ ಭಗವಾನೃಷಿಃ ॥ 10 ॥
ರಾಕ್ಷಸತ್ವಂ ಭಜಸ್ವೇತಿ ಮಾರೀಚಂ ವ್ಯಾಜಹಾರ ಸಃ ।
1 ಅಗಸ್ತ್ಯಃ ಪರಮಕ್ರುದ್ಧಸ್ತಾಟಕಾಮಪಿ ಶಪ್ತವಾನ್ ॥ 11 ॥
ಪುರುಷಾದೀ ಮಹಾಯಕ್ಷೀ ವಿರೂಪಾ ವಿಕೃತಾನನಾ ।
ಇದಂ ರೂಪಂ ವಿಹಾಯಾಥ ದಾರುಣಂ ರೂಪಮಸ್ತು ತೇ ॥ 12 ॥
ಸೈಷಾ ಶಾಪಕೃತಾಮರ್ಷಾ ತಾಟಕಾ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಾ ।
ದೇಶಮುತ್ಸಾದಯತ್ಯೇನಮಗಸ್ತ್ಯಚರಿತಂ ಶುಭಮ್ ॥ 13 ॥
ಏನಾಂ ರಾಘವ ದುರ್ವೃತ್ತಾಂ ಯಕ್ಷೀಂ ಪರಮದಾರುಣಾಮ್ ।
ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಜಹಿ ದುಷ್ಟಪರಾಕ್ರಮಾಮ್ ॥ 14 ॥
ನ ಹ್ಯೇನಾಂ ಶಾಪಸಮ್ಸ್ಪೃಷ್ಟಾಂ ಕಶ್ಚಿದುತ್ಸಹತೇ ಪುಮಾನ್ ।
ನಿಹನ್ತುಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ತ್ವಾಮೃತೇ ರಘುನನ್ದನ ॥ 15 ॥
ನ ಹಿ ತೇ ಸ್ತ್ರೀವಧಕೃತೇ ಘೃಣಾ ಕಾರ್ಯಾ ನರೋತ್ತಮ ।
ಚಾತುರ್ವಣ್ಯಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಕರ್ತವ್ಯಂ ರಾಜಸೂನುನಾ ॥ 16 ॥
ನೃಶಂಸಮನೃಶಂಸಂ ವಾ ಪ್ರಜಾರಕ್ಷಣಕಾರಣಾತ್ ।
ಪಾತಕಂ ವಾ ಸದೋಷಂ ವಾ ಕರ್ತವ್ಯಂ ರಕ್ಷತಾ ಸತಾ ॥ 17 ॥
ರಾಜ್ಯಭಾರನಿಯುಕ್ತಾನಾಮೇಷ ಧರ್ಮಸ್ಸನಾತನಃ ।
ಅಧರ್ಮ್ಯಾಂ ಜಹಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಧರ್ಮೋಹ್ಯಸ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ 18 ॥
ಶ್ರೂಯತೇ ಹಿ ಪುರಾ ಶಕ್ರೋ ವಿರೋಚನಸುತಾಂ ನೃಪ ।
ಪೃಥಿವೀಂ ಹನ್ತುಮಿಚ್ಛನ್ತೀಂ ಮನ್ಥರಾಮಭ್ಯಸೂದಯತ್ ॥ 19 ॥
ವಿಷ್ಣುನಾಪಿ ಪುರಾ ರಾಮ ಭೃಗುಪತ್ನೀ ದೃಢವ್ರತಾ ।
ಅನಿನ್ದ್ರಂ ಲೋಕಮಿಚ್ಛನ್ತೀ ಕಾವ್ಯಮಾತಾ ನಿಷೂದಿತಾ ॥ 20 ॥
ಏತೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭೀ ರಾಜಪುತ್ರ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ।
ಅಧರ್ಮಸಹಿತಾ ನಾರ್ಯೋ ಹತಾಃ ಪುರುಷಸತ್ತಮೈಃ ॥ 21 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam |
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram || 1 ||
alpavīryā yadā yakṣā śśrūyante munipuṅgava |
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam || 2 ||
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇa yena balottarā |
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam || 3 ||
pūrvamāsīnmahāyakṣassuketurnāma vīryavān |
anapatyaśśubhācārassa ca tepe mahattapaḥ || 4 ||
pitāmahastu suprītastasya yakṣapate stadā |
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ || 5 ||
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ |
natveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ || 6 ||
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm |
jharjhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm || 7 ||
kasyacittvatha kālasya yakṣī putramajāyata |
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpādrākṣaso'bhavat || 8 ||
sunde tu nihate rāma sāgastyamṛṣisattamam |
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati || 9 ||
bhakṣārthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata |
0 āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyo bhagavānṛṣiḥ || 10 ||
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ |
1 agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān || 11 ||
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā |
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamastu te || 12 ||
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā |
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham || 13 ||
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām |
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām || 14 ||
na hyenāṃ śāpasamspṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān |
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana || 15 ||
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama |
cāturvaṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā || 16 ||
nṛśaṃsamanṛśaṃsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt |
pātakaṃ vā sadoṣaṃ vā kartavyaṃ rakṣatā satā || 17 ||
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmassanātanaḥ |
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmohyasyā na vidyate || 18 ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa |
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat || 19 ||
viṣṇunāpi purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā |
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā || 20 ||
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputra mahātmabhiḥ |
adharmasahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशस्सर्गः ।
अथ तस्याप्रमेयस्य मुनेर्वचनमुत्तमम् ।
श्रुत्वा पुरुषशार्दूलः प्रत्युवाच शुभां गिरम् ॥ 1 ॥
अल्पवीर्या यदा यक्षा श्श्रूयन्ते मुनिपुङ्गव ।
कथन्नागसहस्रस्य धारयत्यबला बलम् ॥ 2 ॥
विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं शृण येन बलोत्तरा ।
वरदानकृतं वीर्यं धारयत्यबला बलम् ॥ 3 ॥
पूर्वमासीन्महायक्षस्सुकेतुर्नाम वीर्यवान् ।
अनपत्यश्शुभाचारस्स च तेपे महत्तपः ॥ 4 ॥
पितामहस्तु सुप्रीतस्तस्य यक्षपते स्तदा ।
कन्यारत्नं ददौ राम ताटकां नाम नामतः ॥ 5 ॥
ददौ नागसहस्रस्य बलं चास्याः पितामहः ।
नत्वेव पुत्रं यक्षाय ददौ ब्रह्मा महायशाः ॥ 6 ॥
तां तु जातां विवर्धन्तीं रूपयौवनशालिनीम् ।
झर्झपुत्राय सुन्दाय ददौ भार्यां यशस्विनीम् ॥ 7 ॥
कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी पुत्रमजायत ।
मारीचं नाम दुर्धर्षं यश्शापाद्राक्षसोऽभवत् ॥ 8 ॥
सुन्दे तु निहते राम सागस्त्यमृषिसत्तमम् ।
ताटका सह पुत्रेण प्रधर्षयितुमिच्छति ॥ 9 ॥
भक्षार्थं जातसंरम्भा गर्जन्ती साभ्यधावत ।
0 आपतन्तीं तु तां दृष्ट्वा अगस्त्यो भगवानृषिः ॥ 10 ॥
राक्षसत्वं भजस्वेति मारीचं व्याजहार सः ।
1 अगस्त्यः परमक्रुद्धस्ताटकामपि शप्तवान् ॥ 11 ॥
पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृतानना ।
इदं रूपं विहायाथ दारुणं रूपमस्तु ते ॥ 12 ॥
सैषा शापकृतामर्षा ताटका क्रोधमूर्छिता ।
देशमुत्सादयत्येनमगस्त्यचरितं शुभम् ॥ 13 ॥
एनां राघव दुर्वृत्तां यक्षीं परमदारुणाम् ।
गोब्राह्मणहितार्थाय जहि दुष्टपराक्रमाम् ॥ 14 ॥
न ह्येनां शापसम्स्पृष्टां कश्चिदुत्सहते पुमान् ।
निहन्तुं त्रिषु लोकेषु त्वामृते रघुनन्दन ॥ 15 ॥
न हि ते स्त्रीवधकृते घृणा कार्या नरोत्तम ।
चातुर्वण्यहितार्थाय कर्तव्यं राजसूनुना ॥ 16 ॥
नृशंसमनृशंसं वा प्रजारक्षणकारणात् ।
पातकं वा सदोषं वा कर्तव्यं रक्षता सता ॥ 17 ॥
राज्यभारनियुक्तानामेष धर्मस्सनातनः ।
अधर्म्यां जहि काकुत्स्थ धर्मोह्यस्या न विद्यते ॥ 18 ॥
श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचनसुतां नृप ।
पृथिवीं हन्तुमिच्छन्तीं मन्थरामभ्यसूदयत् ॥ 19 ॥
विष्णुनापि पुरा राम भृगुपत्नी दृढव्रता ।
अनिन्द्रं लोकमिच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता ॥ 20 ॥
एतैश्चान्यैश्च बहुभी राजपुत्र महात्मभिः ।
अधर्मसहिता नार्यो हताः पुरुषसत्तमैः ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam |
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram || 1 ||
alpavīryā yadā yakṣā śśrūyante munipuṅgava |
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam || 2 ||
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇa yena balottarā |
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam || 3 ||
pūrvamāsīnmahāyakṣassuketurnāma vīryavān |
anapatyaśśubhācārassa ca tepe mahattapaḥ || 4 ||
pitāmahastu suprītastasya yakṣapate stadā |
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ || 5 ||
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ |
natveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ || 6 ||
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm |
jharjhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm || 7 ||
kasyacittvatha kālasya yakṣī putramajāyata |
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpādrākṣaso'bhavat || 8 ||
sunde tu nihate rāma sāgastyamṛṣisattamam |
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati || 9 ||
bhakṣārthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata |
0 āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyo bhagavānṛṣiḥ || 10 ||
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ |
1 agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān || 11 ||
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā |
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamastu te || 12 ||
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā |
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham || 13 ||
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām |
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām || 14 ||
na hyenāṃ śāpasamspṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān |
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana || 15 ||
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama |
cāturvaṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā || 16 ||
nṛśaṃsamanṛśaṃsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt |
pātakaṃ vā sadoṣaṃ vā kartavyaṃ rakṣatā satā || 17 ||
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmassanātanaḥ |
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmohyasyā na vidyate || 18 ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa |
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat || 19 ||
viṣṇunāpi purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā |
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā || 20 ||
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputra mahātmabhiḥ |
adharmasahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.