𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌨𑌾𑌰𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌵𑌿𑌶𑌾𑌰𑌦𑌃 ।
𑌪𑍂𑌜𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌸𑌹𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ॥ 1 ॥
𑌯𑌥𑌾𑌵𑌤𑍍𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌦𑍇𑌵𑌰𑍍𑌷𑌿𑌰𑍍𑌨𑌾𑌰𑌦𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌆𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑍈𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌸𑍍𑌸 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌵𑌿𑌹𑌾𑌯𑌸𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌸 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌗𑌤𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌤𑌮𑌸𑌾𑌤𑍀𑌰𑌂 𑌜𑌾𑌹𑍍𑌨𑌵𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌵𑌿𑌦𑍂𑌰𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌤𑍀𑌰𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌤𑌮𑌸𑌾𑌯𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ।
𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌮𑌾𑌹 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌮𑌕𑌰𑍍𑌦𑌮𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌅𑌕𑌰𑍍𑌦𑌮𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌭𑌰𑌦𑍍𑌵𑌾𑌜 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌮𑌯 ।
𑌰𑌮𑌣𑍀𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁 𑌸𑌨𑍍𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑌮𑌨𑍋 𑌯𑌥𑌾 ॥ 5 ॥
𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌕𑌲𑌶𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤 𑌦𑍀𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌲𑍍𑌕𑌲𑌂 𑌮𑌮 ।
𑌇𑌦𑌮𑍇𑌵𑌾𑌵𑌗𑌾𑌹𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌤𑌮𑌸𑌾𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌰𑌦𑍍𑌵𑌾𑌜𑍋 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌚𑍍𑌛𑌤 𑌮𑍁𑌨𑍇𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌲𑍍𑌕𑌲𑌂 𑌨𑌿𑌯𑌤𑍋 𑌗𑍁𑌰𑍋𑌃 ॥ 7 ॥
𑌸 𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌹𑌸𑍍𑌤𑌾𑌦𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌵𑌲𑍍𑌕𑌲𑌂 𑌨𑌿𑌯𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌵𑌿𑌚𑌚𑌾𑌰 𑌹 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌂 𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌶𑍇 𑌤𑍁 𑌮𑌿𑌥𑍁𑌨𑌂 𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑌮𑌨𑌪𑌾𑌯𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑌯𑍋𑌶𑍍𑌚𑌾𑌰𑍁𑌨𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌿𑌥𑍁𑌨𑌾𑌦𑍇𑌕𑌂 𑌪𑍁𑌮𑌾𑌂𑌸𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌃 ।
𑌜𑌘𑌾𑌨 𑌵𑍈𑌰𑌨𑌿𑌲𑌯𑍋 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌃 ॥ 10 ॥
𑌤𑌂 𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌪𑌰𑍀𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌤𑍁 𑌨𑌿𑌹𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌰𑍁𑌰𑌾𑌵 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌾𑌂 𑌗𑌿𑌰𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌵𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌪𑌤𑌿𑌨𑌾 𑌤𑍇𑌨 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑍇𑌨 𑌸𑌹𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑌾 ।
𑌤𑌾𑌮𑍍𑌰𑌶𑍀𑌰𑍍𑌷𑍇𑌣 𑌮𑌤𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌪𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌾 𑌸𑌹𑌿𑌤𑍇𑌨 𑌵𑍈 ॥ 12 ॥
𑌤𑌦𑌾 𑌤𑍁 𑌤𑌂 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑍇𑌨 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌋𑌷𑍇𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌾𑌰𑍁𑌣𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌮𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤 ॥ 13 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌦𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌽𑌯𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌃 ।
𑌨𑌿𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯 𑌰𑍁𑌦𑌤𑍀𑌂 𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑍀𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 14 ॥
𑌮𑌾 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌗𑌮𑌶𑍍𑌶𑌾𑌶𑍍𑌵𑌤𑍀𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌃 ।
𑌯𑌤𑍍𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑌮𑌿𑌥𑍁𑌨𑌾𑌦𑍇𑌕𑌮𑌵𑌧𑍀𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
15 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌹𑍃𑌦𑌿 𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑌤𑌃 ।
𑌶𑍋𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑍇𑌨𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌶𑌕𑍁𑌨𑍇𑌃 𑌕𑌿𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑍃𑌤𑌂 𑌮𑌯𑌾 ॥ 16 ॥
𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌨𑍍𑌸 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌶𑍍𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌮𑌤𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌤𑌿𑌮𑍍 ।
𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌂 𑌚𑍈𑌵𑌾𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌸 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌃 ॥ 17 ॥
𑌪𑌾𑌦𑌬𑌦𑍍𑌧𑍋𑌽𑌕𑍍𑌷𑌰𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌲𑌯𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ।
𑌶𑍋𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍋 𑌮𑍇 𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑍋 𑌭𑌵𑌤𑍁 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾 ॥ 18 ॥
𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑍋 𑌮𑍁𑌨𑍇𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍋𑌽𑌭𑌵𑌦𑍍𑌗𑍁𑌰𑍁𑌃 ॥ 19 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌂 𑌤𑌤𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾𑌵𑌿𑌧𑌿 ।
𑌤𑌮𑍇𑌵 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌨𑍍𑌨𑌰𑍍𑌥𑌮𑍁𑌪𑌾𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 𑌵𑍈 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ॥ 20 ॥
𑌭𑌰𑌦𑍍𑌵𑌾𑌜𑌸𑍍𑌤𑌤𑌶𑍍𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍𑌮𑍁𑌨𑍇𑌃 ।
𑌕𑌲𑌶𑌂 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌠𑌤𑍋𑌽𑌨𑍁𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌹 ॥ 21 ॥
𑌸 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌪𑌦𑌂 𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇𑌣 𑌸𑌹 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌿𑌤𑍍 ।
𑌉𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌕𑌥𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌆𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌤𑌤𑍋 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾 𑌲𑍋𑌕𑌕𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌃 ।
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌤𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑌿𑌰𑌥 𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌹𑌸𑍋𑌤𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌵𑌾𑌗𑍍𑌯𑌤𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌤𑍋 𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌥𑍗 𑌪𑌰𑌮𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌃 ॥ 24 ॥
𑌪𑍂𑌜𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌂 𑌪𑌾𑌦𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌘𑍍𑌯𑌾𑌸𑌨𑌵𑌨𑍍𑌦𑌨𑍈𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌚𑍍𑌚𑍈𑌨𑌂 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾𑌽𑌨𑌾𑌮𑌯𑌮𑌵𑍍𑌯𑌯𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌅𑌥𑍋𑌪𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑌾𑌸𑌨𑍇 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑍇 ।
𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑌯𑍇 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑍇 𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌦𑍇𑌶𑌾𑌸𑌨𑌂 𑌤𑌤𑌃 ॥ 26 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑌾 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌸𑍍𑌸𑍋𑌽𑌪𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌵𑌿𑌶𑌦𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌉𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍇 𑌤𑌦𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌲𑍋𑌕𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑍇 ।
𑌤𑌦𑍍𑌗𑌤𑍇𑌨𑍈𑌵 𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑌿𑌰𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 27 ॥
𑌪𑌾𑌪𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌕𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌵𑍈𑌰𑌗𑍍𑌰𑌹𑌣𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌨𑌾 ।
𑌯𑌸𑍍𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌚𑌾𑌰𑍁𑌰𑌵𑌂 𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑌂 𑌹𑌨𑍍𑌯𑌾𑌦𑌕𑌾𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ॥ 28 ॥
𑌶𑍋𑌚𑌨𑍍𑌨𑍇𑌵 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑍀𑌮𑍁𑌪𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌮𑌿𑌮𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌜𑌗𑌾𑌵𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌗𑌤𑌮𑌨𑌾 𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌶𑍋𑌕𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌃 ॥ 29 ॥
𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌤𑌤𑍋 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕 𑌏𑌵 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌬𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌨𑌾𑌤𑍍𑌰 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑌣𑌾 ॥ 30 ॥
𑌮𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌦𑌾𑌦𑍇𑌵 𑌤𑍇 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌯𑌂 𑌸𑌰𑌸𑍍𑌵𑌤𑍀 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌤𑍍𑌵𑌮𑍃𑌷𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮 ॥ 31 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋 𑌗𑍁𑌣𑌵𑌤𑍋 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌕𑌥𑌯 𑌧𑍀𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾 𑌤𑍇 𑌨𑌾𑌰𑌦𑌾𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 32 ॥
𑌰𑌹𑌸𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌚 𑌯𑌦𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌹𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌃 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ॥ 33 ॥
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌯𑌦𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌯𑌦𑌿 𑌵𑌾 𑌰𑌹𑌃 ।
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌤𑍇 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 34 ॥
𑌨 𑌤𑍇 𑌵𑌾𑌗𑌨𑍃𑌤𑌾 𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌾𑌚𑌿𑌦𑌤𑍍𑌰 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌰𑌾𑌮𑌕𑌥𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌬𑌦𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌮𑌨𑍋𑌰𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌯𑌾𑌵𑌤𑍍 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌗𑌿𑌰𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑌿𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌤𑌾𑌵𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑌕𑌥𑌾 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 36 ॥
𑌯𑌾𑌵𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑌕𑌥𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌤𑌾𑌵𑌦𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌵𑌮𑌧𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑌲𑍍𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌨𑌿𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 37 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾 𑌤𑌤𑍍𑌰𑍈𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌧𑍀𑌯𑌤 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑍋 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍𑌮𑍁𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌯𑌮𑌾𑌯𑌯𑍗 ॥ 38 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌜𑌗𑍁𑌶𑍍𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌮𑌿𑌮𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌯𑌮𑌾𑌣𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌭𑍃𑌶𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 39 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌕𑍍𑌷𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌿𑌰𑍍𑌯𑌃 𑌪𑌾𑌦𑍈𑌰𑍍𑌗𑍀𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾 ।
𑌸𑍋𑌽𑌨𑍁𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑌰𑌣𑌾𑌦𑍍𑌭𑍂𑌯𑌶𑍍𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌶𑍍𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 40 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌜𑌾𑌤𑌾 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍇𑌰𑍍𑌭𑌾𑌵𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑌂 𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑌮𑍀𑌦𑍃𑌶𑍈𑌃 𑌕𑌰𑌵𑌾𑌣𑍍𑌯𑌹𑌮𑍍 ॥ 41 ॥
𑌉𑌦𑌾𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌪𑌦𑍈𑌰𑍍𑌮𑌨𑍋𑌰𑌮𑍈𑌃 𑌤𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌕𑌾𑌰𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌮𑌾𑌕𑍍𑌷𑌰𑍈𑌶𑍍𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌶𑌤𑍈𑌰𑍍𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍋 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌕𑌰𑌂 𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑌮𑍁𑌦𑌾𑌰𑌧𑍀𑌰𑍍𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ॥ 42 ॥
𑌤𑌦𑍁𑌪𑌗𑌤𑌸𑌮𑌾𑌸𑌸𑌨𑍍𑌧𑌿𑌯𑍋𑌗𑌂 𑌸𑌮𑌮𑌧𑍁𑌰𑍋𑌪𑌨𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌬𑌦𑍍𑌧𑌮𑍍 ।
𑌰𑌘𑍁𑌵𑌰𑌚𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑌂 𑌦𑌶𑌶𑌿𑌰𑌸𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌧𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌮𑌯𑌧𑍍𑌵𑌮𑍍 ॥ 43 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
nāradasya tu tadvākyaṃ śrutvā vākyaviśāradaḥ |
pūjayāmāsa dharmātmā sahaśiṣyo mahāmuniḥ || 1 ||
yathāvatpūjitastena devarṣirnāradastadā |
āpṛṣṭvaivābhyanujñātassa jagāma vihāyasam || 2 ||
sa muhūrtaṃ gate tasmindevalokaṃ munistadā |
jagāma tamasātīraṃ jāhnavyāstvavidūrataḥ || 3 ||
sa tu tīraṃ samāsādya tamasāyā mahāmuniḥ |
śiṣyamāha sthitaṃ pārśve dṛṣṭvā tīrthamakardamam || 4 ||
akardamamidaṃ tīrthaṃ bharadvāja niśāmaya |
ramaṇīyaṃ prasannāmbu sanmanuṣyamano yathā || 5 ||
nyasyatāṃ kalaśastāta dīyatāṃ valkalaṃ mama |
idamevāvagāhiṣye tamasātīrthamuttamam || 6 ||
evamukto bharadvājo vālmīkena mahātmanā |
prāyacchata munestasya valkalaṃ niyato guroḥ || 7 ||
sa śiṣyahastādādāya valkalaṃ niyatendriyaḥ |
vicacāra ha paśyaṃstatsarvato vipulaṃ vanam || 8 ||
tasyābhyāśe tu mithunaṃ carantamanapāyinam |
dadarśa bhagavāṃstatra krauñcayoścārunisvanam || 9 ||
tasmāttu mithunādekaṃ pumāṃsaṃ pāpaniścayaḥ |
jaghāna vairanilayo niṣādastasya paśyataḥ || 10 ||
taṃ śoṇitaparītāṅgaṃ veṣṭamānaṃ mahītale |
bhāryā tu nihataṃ dṛṣṭvā rurāva karuṇāṃ giram || 11 ||
viyuktā patinā tena dvijena sahacāriṇā |
tāmraśīrṣeṇa mattena patriṇā sahitena vai || 12 ||
tadā tu taṃ dvijaṃ dṛṣṭvā niṣādena nipātitam |
ṛṣerdharmātmanastasya kāruṇyaṃ samapadyata || 13 ||
tataḥ karuṇaveditvādadharmo'yamiti dvijaḥ |
niśāmya rudatīṃ krauñcīmidaṃ vacanamabravīt || 14 ||
mā niṣāda pratiṣṭhāṃ tvamagamaśśāśvatīssamāḥ |
yatkrauñcamithunādekamavadhīḥ kāmamohitam || 15 ||
15 tasyaivaṃ bruvataścintā babhūva hṛdi vīkṣataḥ |
śokārtenāsya śakuneḥ kimidaṃ vyāhṛtaṃ mayā || 16 ||
cintayansa mahāprājñaścakāra matimānmatim |
śiṣyaṃ caivā'bravīdvākyamidaṃ sa munipuṅgavaḥ || 17 ||
pādabaddho'kṣarasamastantrīlayasamanvitaḥ |
śokārtasya pravṛtto me śloko bhavatu nānyathā || 18 ||
śiṣyastu tasya bruvato munervākyamanuttamam |
pratijagrāha saṃhṛṣṭastasya tuṣṭo'bhavadguruḥ || 19 ||
so'bhiṣekaṃ tataḥ kṛtvā tīrthe tasminyathāvidhi |
tameva cintayannarthamupāvartata vai muniḥ || 20 ||
bharadvājastataśśiṣyo vinītaśśrutavānmuneḥ |
kalaśaṃ pūrṇamādāya pṛṣṭhato'nujagāma ha || 21 ||
sa praviśyāśramapadaṃ śiṣyeṇa saha dharmavit |
upaviṣṭaḥ kathāścānyāścakāra dhyānamāsthitaḥ || 22 ||
ājagāma tato brahmā lokakartā svayaṃ prabhuḥ |
caturmukho mahātejā draṣṭuṃ taṃ munipuṅgavam || 23 ||
vālmīkiratha taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya vāgyataḥ |
prāñjaliḥ prayato bhūtvā tasthau paramavismitaḥ || 24 ||
pūjayāmāsa taṃ devaṃ pādyārghyāsanavandanaiḥ |
praṇamya vidhivaccainaṃ pṛṣṭvā'nāmayamavyayam || 25 ||
athopaviśya bhagavānāsane paramārcite |
vālmīkaye maharṣaye sandideśāsanaṃ tataḥ || 26 ||
brahmaṇā samanujñātasso'pyupāviśadāsane |
upaviṣṭe tadā tasminsarvalokapitāmahe |
tadgatenaiva manasā vālmīkirdhyānamāsthitaḥ || 27 ||
pāpātmanā kṛtaṃ kaṣṭaṃ vairagrahaṇabuddhinā |
yastādṛśaṃ cāruravaṃ krauñcaṃ hanyādakāraṇāt || 28 ||
śocanneva muhuḥ krauñcīmupaślokamimaṃ punaḥ |
jagāvantargatamanā bhūtvā śokaparāyaṇaḥ || 29 ||
tamuvāca tato brahmā prahasanmunipuṅgavam |
śloka eva tvayā baddho nātra kāryā vicāraṇā || 30 ||
macchandādeva te brahman pravṛtteyaṃ sarasvatī |
rāmasya caritaṃ sarvaṃ kuru tvamṛṣisattama || 31 ||
dharmātmano guṇavato loke rāmasya dhīmataḥ |
vṛttaṃ kathaya dhīrasya yathā te nāradācchrutam || 32 ||
rahasyaṃ ca prakāśaṃ ca yadvṛttaṃ tasya dhīmataḥ |
rāmasya sahasaumitreḥ rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ || 33 ||
vaidehyāścaiva yadvṛttaṃ prakāśaṃ yadi vā rahaḥ |
taccāpyaviditaṃ sarvaṃ viditaṃ te bhaviṣyati || 34 ||
na te vāganṛtā kāvye kācidatra bhaviṣyati |
kuru rāmakathāṃ puṇyāṃ ślokabaddhāṃ manoramām || 35 ||
yāvat sthāsyanti girayassaritaśca mahītale |
tāvadrāmāyaṇakathā lokeṣu pracariṣyati || 36 ||
yāvadrāmāyaṇakathā tvatkṛtā pracariṣyati |
tāvadūrdhvamadhaśca tvaṃ mallokeṣu nivatsyasi || 37 ||
ityuktvā bhagavānbrahmā tatraivāntaradhīyata |
tatassaśiṣyo bhagavānmunirvismayamāyayau || 38 ||
tasya śiṣyāstatassarve jaguśślokamimaṃ punaḥ |
muhurmuhuḥ prīyamāṇāḥ prāhuśca bhṛśavismitāḥ || 39 ||
samākṣaraiścaturbhiryaḥ pādairgīto maharṣiṇā |
so'nuvyāharaṇādbhūyaśślokaśślokatvamāgataḥ || 40 ||
tasya buddhiriyaṃ jātā vālmīkerbhāvitātmanaḥ |
kṛtsnaṃ rāmāyaṇaṃ kāvyamīdṛśaiḥ karavāṇyaham || 41 ||
udāravṛttārthapadairmanoramaiḥ tadāsya rāmasya cakārakīrtimān |
samākṣaraiśślokaśatairyaśasvino yaśaskaraṃ kāvyamudāradhīrmuniḥ || 42 ||
tadupagatasamāsasandhiyogaṃ samamadhuropanatārthavākyabaddham |
raghuvaracaritaṃ munipraṇītaṃ daśaśirasaśca vadhaṃ niśāmayadhvam || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ द्वितीयस्सर्गः ।
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा वाक्यविशारदः ।
पूजयामास धर्मात्मा सहशिष्यो महामुनिः ॥ 1 ॥
यथावत्पूजितस्तेन देवर्षिर्नारदस्तदा ।
आपृष्ट्वैवाभ्यनुज्ञातस्स जगाम विहायसम् ॥ 2 ॥
स मुहूर्तं गते तस्मिन्देवलोकं मुनिस्तदा ।
जगाम तमसातीरं जाह्नव्यास्त्वविदूरतः ॥ 3 ॥
स तु तीरं समासाद्य तमसाया महामुनिः ।
शिष्यमाह स्थितं पार्श्वे दृष्ट्वा तीर्थमकर्दमम् ॥ 4 ॥
अकर्दममिदं तीर्थं भरद्वाज निशामय ।
रमणीयं प्रसन्नाम्बु सन्मनुष्यमनो यथा ॥ 5 ॥
न्यस्यतां कलशस्तात दीयतां वल्कलं मम ।
इदमेवावगाहिष्ये तमसातीर्थमुत्तमम् ॥ 6 ॥
एवमुक्तो भरद्वाजो वाल्मीकेन महात्मना ।
प्रायच्छत मुनेस्तस्य वल्कलं नियतो गुरोः ॥ 7 ॥
स शिष्यहस्तादादाय वल्कलं नियतेन्द्रियः ।
विचचार ह पश्यंस्तत्सर्वतो विपुलं वनम् ॥ 8 ॥
तस्याभ्याशे तु मिथुनं चरन्तमनपायिनम् ।
ददर्श भगवांस्तत्र क्रौञ्चयोश्चारुनिस्वनम् ॥ 9 ॥
तस्मात्तु मिथुनादेकं पुमांसं पापनिश्चयः ।
जघान वैरनिलयो निषादस्तस्य पश्यतः ॥ 10 ॥
तं शोणितपरीताङ्गं वेष्टमानं महीतले ।
भार्या तु निहतं दृष्ट्वा रुराव करुणां गिरम् ॥ 11 ॥
वियुक्ता पतिना तेन द्विजेन सहचारिणा ।
ताम्रशीर्षेण मत्तेन पत्रिणा सहितेन वै ॥ 12 ॥
तदा तु तं द्विजं दृष्ट्वा निषादेन निपातितम् ।
ऋषेर्धर्मात्मनस्तस्य कारुण्यं समपद्यत ॥ 13 ॥
ततः करुणवेदित्वादधर्मोऽयमिति द्विजः ।
निशाम्य रुदतीं क्रौञ्चीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ 14 ॥
मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमश्शाश्वतीस्समाः ।
यत्क्रौञ्चमिथुनादेकमवधीः काममोहितम् ॥ 15 ॥
15 तस्यैवं ब्रुवतश्चिन्ता बभूव हृदि वीक्षतः ।
शोकार्तेनास्य शकुनेः किमिदं व्याहृतं मया ॥ 16 ॥
चिन्तयन्स महाप्राज्ञश्चकार मतिमान्मतिम् ।
शिष्यं चैवाऽब्रवीद्वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ 17 ॥
पादबद्धोऽक्षरसमस्तन्त्रीलयसमन्वितः ।
शोकार्तस्य प्रवृत्तो मे श्लोको भवतु नान्यथा ॥ 18 ॥
शिष्यस्तु तस्य ब्रुवतो मुनेर्वाक्यमनुत्तमम् ।
प्रतिजग्राह संहृष्टस्तस्य तुष्टोऽभवद्गुरुः ॥ 19 ॥
सोऽभिषेकं ततः कृत्वा तीर्थे तस्मिन्यथाविधि ।
तमेव चिन्तयन्नर्थमुपावर्तत वै मुनिः ॥ 20 ॥
भरद्वाजस्ततश्शिष्यो विनीतश्श्रुतवान्मुनेः ।
कलशं पूर्णमादाय पृष्ठतोऽनुजगाम ह ॥ 21 ॥
स प्रविश्याश्रमपदं शिष्येण सह धर्मवित् ।
उपविष्टः कथाश्चान्याश्चकार ध्यानमास्थितः ॥ 22 ॥
आजगाम ततो ब्रह्मा लोककर्ता स्वयं प्रभुः ।
चतुर्मुखो महातेजा द्रष्टुं तं मुनिपुङ्गवम् ॥ 23 ॥
वाल्मीकिरथ तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय वाग्यतः ।
प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वा तस्थौ परमविस्मितः ॥ 24 ॥
पूजयामास तं देवं पाद्यार्घ्यासनवन्दनैः ।
प्रणम्य विधिवच्चैनं पृष्ट्वाऽनामयमव्ययम् ॥ 25 ॥
अथोपविश्य भगवानासने परमार्चिते ।
वाल्मीकये महर्षये सन्दिदेशासनं ततः ॥ 26 ॥
ब्रह्मणा समनुज्ञातस्सोऽप्युपाविशदासने ।
उपविष्टे तदा तस्मिन्सर्वलोकपितामहे ।
तद्गतेनैव मनसा वाल्मीकिर्ध्यानमास्थितः ॥ 27 ॥
पापात्मना कृतं कष्टं वैरग्रहणबुद्धिना ।
यस्तादृशं चारुरवं क्रौञ्चं हन्यादकारणात् ॥ 28 ॥
शोचन्नेव मुहुः क्रौञ्चीमुपश्लोकमिमं पुनः ।
जगावन्तर्गतमना भूत्वा शोकपरायणः ॥ 29 ॥
तमुवाच ततो ब्रह्मा प्रहसन्मुनिपुङ्गवम् ।
श्लोक एव त्वया बद्धो नात्र कार्या विचारणा ॥ 30 ॥
मच्छन्दादेव ते ब्रह्मन् प्रवृत्तेयं सरस्वती ।
रामस्य चरितं सर्वं कुरु त्वमृषिसत्तम ॥ 31 ॥
धर्मात्मनो गुणवतो लोके रामस्य धीमतः ।
वृत्तं कथय धीरस्य यथा ते नारदाच्छ्रुतम् ॥ 32 ॥
रहस्यं च प्रकाशं च यद्वृत्तं तस्य धीमतः ।
रामस्य सहसौमित्रेः राक्षसानां च सर्वशः ॥ 33 ॥
वैदेह्याश्चैव यद्वृत्तं प्रकाशं यदि वा रहः ।
तच्चाप्यविदितं सर्वं विदितं ते भविष्यति ॥ 34 ॥
न ते वागनृता काव्ये काचिदत्र भविष्यति ।
कुरु रामकथां पुण्यां श्लोकबद्धां मनोरमाम् ॥ 35 ॥
यावत् स्थास्यन्ति गिरयस्सरितश्च महीतले ।
तावद्रामायणकथा लोकेषु प्रचरिष्यति ॥ 36 ॥
यावद्रामायणकथा त्वत्कृता प्रचरिष्यति ।
तावदूर्ध्वमधश्च त्वं मल्लोकेषु निवत्स्यसि ॥ 37 ॥
इत्युक्त्वा भगवान्ब्रह्मा तत्रैवान्तरधीयत ।
ततस्सशिष्यो भगवान्मुनिर्विस्मयमाययौ ॥ 38 ॥
तस्य शिष्यास्ततस्सर्वे जगुश्श्लोकमिमं पुनः ।
मुहुर्मुहुः प्रीयमाणाः प्राहुश्च भृशविस्मिताः ॥ 39 ॥
समाक्षरैश्चतुर्भिर्यः पादैर्गीतो महर्षिणा ।
सोऽनुव्याहरणाद्भूयश्श्लोकश्श्लोकत्वमागतः ॥ 40 ॥
तस्य बुद्धिरियं जाता वाल्मीकेर्भावितात्मनः ।
कृत्स्नं रामायणं काव्यमीदृशैः करवाण्यहम् ॥ 41 ॥
उदारवृत्तार्थपदैर्मनोरमैः तदास्य रामस्य चकारकीर्तिमान् ।
समाक्षरैश्श्लोकशतैर्यशस्विनो यशस्करं काव्यमुदारधीर्मुनिः ॥ 42 ॥
तदुपगतसमाससन्धियोगं सममधुरोपनतार्थवाक्यबद्धम् ।
रघुवरचरितं मुनिप्रणीतं दशशिरसश्च वधं निशामयध्वम् ॥ 43 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे द्वितीयस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
nāradasya tu tadvākyaṃ śrutvā vākyaviśāradaḥ |
pūjayāmāsa dharmātmā sahaśiṣyo mahāmuniḥ || 1 ||
yathāvatpūjitastena devarṣirnāradastadā |
āpṛṣṭvaivābhyanujñātassa jagāma vihāyasam || 2 ||
sa muhūrtaṃ gate tasmindevalokaṃ munistadā |
jagāma tamasātīraṃ jāhnavyāstvavidūrataḥ || 3 ||
sa tu tīraṃ samāsādya tamasāyā mahāmuniḥ |
śiṣyamāha sthitaṃ pārśve dṛṣṭvā tīrthamakardamam || 4 ||
akardamamidaṃ tīrthaṃ bharadvāja niśāmaya |
ramaṇīyaṃ prasannāmbu sanmanuṣyamano yathā || 5 ||
nyasyatāṃ kalaśastāta dīyatāṃ valkalaṃ mama |
idamevāvagāhiṣye tamasātīrthamuttamam || 6 ||
evamukto bharadvājo vālmīkena mahātmanā |
prāyacchata munestasya valkalaṃ niyato guroḥ || 7 ||
sa śiṣyahastādādāya valkalaṃ niyatendriyaḥ |
vicacāra ha paśyaṃstatsarvato vipulaṃ vanam || 8 ||
tasyābhyāśe tu mithunaṃ carantamanapāyinam |
dadarśa bhagavāṃstatra krauñcayoścārunisvanam || 9 ||
tasmāttu mithunādekaṃ pumāṃsaṃ pāpaniścayaḥ |
jaghāna vairanilayo niṣādastasya paśyataḥ || 10 ||
taṃ śoṇitaparītāṅgaṃ veṣṭamānaṃ mahītale |
bhāryā tu nihataṃ dṛṣṭvā rurāva karuṇāṃ giram || 11 ||
viyuktā patinā tena dvijena sahacāriṇā |
tāmraśīrṣeṇa mattena patriṇā sahitena vai || 12 ||
tadā tu taṃ dvijaṃ dṛṣṭvā niṣādena nipātitam |
ṛṣerdharmātmanastasya kāruṇyaṃ samapadyata || 13 ||
tataḥ karuṇaveditvādadharmo'yamiti dvijaḥ |
niśāmya rudatīṃ krauñcīmidaṃ vacanamabravīt || 14 ||
mā niṣāda pratiṣṭhāṃ tvamagamaśśāśvatīssamāḥ |
yatkrauñcamithunādekamavadhīḥ kāmamohitam || 15 ||
15 tasyaivaṃ bruvataścintā babhūva hṛdi vīkṣataḥ |
śokārtenāsya śakuneḥ kimidaṃ vyāhṛtaṃ mayā || 16 ||
cintayansa mahāprājñaścakāra matimānmatim |
śiṣyaṃ caivā'bravīdvākyamidaṃ sa munipuṅgavaḥ || 17 ||
pādabaddho'kṣarasamastantrīlayasamanvitaḥ |
śokārtasya pravṛtto me śloko bhavatu nānyathā || 18 ||
śiṣyastu tasya bruvato munervākyamanuttamam |
pratijagrāha saṃhṛṣṭastasya tuṣṭo'bhavadguruḥ || 19 ||
so'bhiṣekaṃ tataḥ kṛtvā tīrthe tasminyathāvidhi |
tameva cintayannarthamupāvartata vai muniḥ || 20 ||
bharadvājastataśśiṣyo vinītaśśrutavānmuneḥ |
kalaśaṃ pūrṇamādāya pṛṣṭhato'nujagāma ha || 21 ||
sa praviśyāśramapadaṃ śiṣyeṇa saha dharmavit |
upaviṣṭaḥ kathāścānyāścakāra dhyānamāsthitaḥ || 22 ||
ājagāma tato brahmā lokakartā svayaṃ prabhuḥ |
caturmukho mahātejā draṣṭuṃ taṃ munipuṅgavam || 23 ||
vālmīkiratha taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya vāgyataḥ |
prāñjaliḥ prayato bhūtvā tasthau paramavismitaḥ || 24 ||
pūjayāmāsa taṃ devaṃ pādyārghyāsanavandanaiḥ |
praṇamya vidhivaccainaṃ pṛṣṭvā'nāmayamavyayam || 25 ||
athopaviśya bhagavānāsane paramārcite |
vālmīkaye maharṣaye sandideśāsanaṃ tataḥ || 26 ||
brahmaṇā samanujñātasso'pyupāviśadāsane |
upaviṣṭe tadā tasminsarvalokapitāmahe |
tadgatenaiva manasā vālmīkirdhyānamāsthitaḥ || 27 ||
pāpātmanā kṛtaṃ kaṣṭaṃ vairagrahaṇabuddhinā |
yastādṛśaṃ cāruravaṃ krauñcaṃ hanyādakāraṇāt || 28 ||
śocanneva muhuḥ krauñcīmupaślokamimaṃ punaḥ |
jagāvantargatamanā bhūtvā śokaparāyaṇaḥ || 29 ||
tamuvāca tato brahmā prahasanmunipuṅgavam |
śloka eva tvayā baddho nātra kāryā vicāraṇā || 30 ||
macchandādeva te brahman pravṛtteyaṃ sarasvatī |
rāmasya caritaṃ sarvaṃ kuru tvamṛṣisattama || 31 ||
dharmātmano guṇavato loke rāmasya dhīmataḥ |
vṛttaṃ kathaya dhīrasya yathā te nāradācchrutam || 32 ||
rahasyaṃ ca prakāśaṃ ca yadvṛttaṃ tasya dhīmataḥ |
rāmasya sahasaumitreḥ rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ || 33 ||
vaidehyāścaiva yadvṛttaṃ prakāśaṃ yadi vā rahaḥ |
taccāpyaviditaṃ sarvaṃ viditaṃ te bhaviṣyati || 34 ||
na te vāganṛtā kāvye kācidatra bhaviṣyati |
kuru rāmakathāṃ puṇyāṃ ślokabaddhāṃ manoramām || 35 ||
yāvat sthāsyanti girayassaritaśca mahītale |
tāvadrāmāyaṇakathā lokeṣu pracariṣyati || 36 ||
yāvadrāmāyaṇakathā tvatkṛtā pracariṣyati |
tāvadūrdhvamadhaśca tvaṃ mallokeṣu nivatsyasi || 37 ||
ityuktvā bhagavānbrahmā tatraivāntaradhīyata |
tatassaśiṣyo bhagavānmunirvismayamāyayau || 38 ||
tasya śiṣyāstatassarve jaguśślokamimaṃ punaḥ |
muhurmuhuḥ prīyamāṇāḥ prāhuśca bhṛśavismitāḥ || 39 ||
samākṣaraiścaturbhiryaḥ pādairgīto maharṣiṇā |
so'nuvyāharaṇādbhūyaśślokaśślokatvamāgataḥ || 40 ||
tasya buddhiriyaṃ jātā vālmīkerbhāvitātmanaḥ |
kṛtsnaṃ rāmāyaṇaṃ kāvyamīdṛśaiḥ karavāṇyaham || 41 ||
udāravṛttārthapadairmanoramaiḥ tadāsya rāmasya cakārakīrtimān |
samākṣaraiśślokaśatairyaśasvino yaśaskaraṃ kāvyamudāradhīrmuniḥ || 42 ||
tadupagatasamāsasandhiyogaṃ samamadhuropanatārthavākyabaddham |
raghuvaracaritaṃ munipraṇītaṃ daśaśirasaśca vadhaṃ niśāmayadhvam || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.