5.55 সুন্দরকাণ্ড - পঞ্চপঞ্চাশ সর্গঃ

5.55 Sundarakanda - Panchapanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ পঞ্চপঞ্চাশস্সর্গঃ ।
লঙ্কাং সমস্তাং সন্দীপ্য লাঙ্গূলাগ্নিং মহাবলঃ ।
নির্বাপযামাস তদা সমুদ্রে হরিসত্তমঃ ।
সন্দীপ্যমানাং বিধ্বস্তাং ত্রস্তরক্ষোগণাং পুরীম্ ।
আবেক্ষ্য হনুমান্ লঙ্কাং চিন্তযামাস বানরঃ ॥ 1 ॥
তস্যাভূত্সুমহাংস্ত্রাসঃ কুত্সা চাত্মন্যজাযত ।
লঙ্কাং প্রদহতা কর্ম কিংস্বিত্কৃতমিদং মযা ॥ 2 ॥
ধন্যাস্তে পুরুষশ্রেষ্ঠা যে বুদ্ধ্যা কোপমুত্থিতম্ ।
নিরুন্ধন্তি মহাত্মানো দীপ্তমগ্নিমিবাম্ভসা ॥ 3 ॥
ক্রুদ্ধঃ পাপং ন কুর্যাত্কঃ ক্রুদ্ধো হন্যাদ্গুরূনপি ।
ক্রুদ্ধঃ পরুষযা বাচা নরস্সাধূনধিক্ষিপেত্ ॥ 4 ॥
বাচ্যাবাচ্যং প্রকুপিতো ন বিজানাতি কর্হিচিত্ ।
নাকার্যমস্তি ক্রুদ্ধস্য নাবাচ্যং বিদ্যতে ক্বচিত্ ॥ 5 ॥
যস্সমুত্পতিতং ক্রোধং ক্ষমযৈব নিরস্যতি ।
যথোরগস্ত্বচং জীর্ণাং স বৈ পুরুষ উচ্যতে ॥ 6 ॥
ধিগস্তু মাং সুদুর্বুদ্ধিং নির্লজ্জং পাপকৃত্তমম্ ।
অচিন্তযিত্বা তাং সীতামগ্নিদং স্বামিঘাতুকম্ ॥ 7 ॥
যদি দগ্ধা ত্বিযং লঙ্কা নূনমার্যাঽপি জানকী ।
দগ্ধা তেন মযা ভর্তুর্হিতং কার্যমজানতা ॥ 8 ॥
যদর্থমযমারম্ভস্তত্কার্যমবসাদিতম্ ।
মযা হি দহতা লঙ্কাং ন সীতা পরিরক্ষিতা ॥ 9 ॥
ঈষত্কার্যমিদং কার্যং কৃতমাসীন্ন সংশযঃ ।
তস্য ক্রোধাভিভূতেন মযা মূলক্ষযঃ কৃতঃ ॥ 10 ॥
বিনষ্টা জানকী নূনং ন হ্যদগ্ধঃ প্রদৃশ্যতে ।
লঙ্কাযাং কশ্চিদুদ্ধেশস্সর্বা ভস্মীকৃতা পুরী ॥ 11 ॥
যদি তদ্বিহতং কার্যং মম প্রজ্ঞাবিপর্যযাত্ ।
ইহৈব প্রাণসন্ন্যাসো মমাপি হ্যদ্য রোচতে ॥ 12 ॥
কিমগ্নৌ নিপতাম্যদ্য আহোস্বিদ্বডবামুখে ।
শরীরমাহো সত্ত্বানাং দদ্মি সাগরবাসিনাম্ ॥ 13 ॥
কথং হি জীবতা শক্যো মযা দ্রষ্টুং হরীশ্বরঃ ।
তৌ বা পুরুষশার্দূলৌ কার্যসর্বস্বঘাতিনা ॥ 14 ॥
মযা খলু তদেবেদং রোষদোষাত্প্রদর্শিতম্ ।
প্রথিতং ত্রিষু লোকেষু কপিত্বমনবস্থিতম্ ॥ 15 ॥
ধিগস্তু রাজসং ভাবমনীশমনবস্থিতম্ ।
ঈশ্বরেণাপি যদ্রাগান্মযা সীতা ন রক্ষিতা ॥ 16 ॥
বিনষ্টাযাং তু সীতাযাং তাবুভৌ বিনশিষ্যতঃ ।
তযোর্বিনাশে সুগ্রীবঃ সবন্ধুর্বিনশিষ্যতি ॥ 17 ॥
এতদেব বচশ্শ্রুত্বা ভরতো ভ্রাতৃবত্সলঃ ।
ধর্মাত্মা সহশত্রুঘ্নঃ কথং শক্ষ্যতি জীবিতুম্ ॥ 18 ॥
ইক্ষ্বাকুবংশে ধর্মিষ্ঠে গতে নাশমসংশযম্ ।
ভবিষ্যন্তি প্রজাস্সর্বাশ্শোকসন্তাপপীডিতাঃ ॥ 19 ॥
তদহং ভাগ্যরহিতো লুপ্তধর্মার্থসঙ্গ্রহঃ ॥ 20 ॥
রোষদোষপরীতাত্মা ব্যক্তং লোকবিনাশনঃ ।
ইতি চিন্তযতস্তস্য নিমিত্তান্যুপপেদিরে ।
পূর্বমপ্যুপলব্ধানি সাক্ষাত্পুনরচিন্তযত্ ॥ 21 ॥
অথবা চারুসর্বাঙ্গী রক্ষিতা স্বেন তেজসা ।
ন নশিষ্যতি কল্যাণী নাগ্নিরগ্নৌ প্রবর্ততে ॥ 22 ॥
ন হি ধর্মাত্মনস্তস্য ভার্যামমিততেজসঃ ।
স্বচারিত্রাভিগুপ্তাং তাং স্প্রষ্টুমর্হতি পাবকঃ ॥ 23 ॥
নূনং রামপ্রভাবেণ বৈদেহ্যাস্সুকৃতেন চ ।
যন্মাং দহনকর্মাযং নাদহদ্ধব্যবাহনঃ ॥ 24 ॥
ত্রযাণাং ভরতাদীনাং ভ্রাত্রূণাং দেবতা চ যা ।
রামস্য চ মনঃ কান্তা সা কথং বিনশিষ্যতি ॥ 25 ॥
যদ্বা দহনকর্মাযং সর্বত্র প্রভুরব্যযঃ ।
ন মে দহতি লাঙ্গূলং কথমার্যাং প্রধক্ষ্যতি ॥ 26 ॥
পুনশ্চাচিন্তযত্তত্র হনুমান্বিস্মিতস্তদা ।
হিরণ্যনাভস্য গিরের্জলমধ্যে প্রদর্শনম্ ॥ 27 ॥
তপসা সত্যবাক্যেন অনন্যত্বাচ্চ ভর্তরি ।
অপি সা নির্দহেদগ্নিং ন তামগ্নিঃ প্রধক্ষ্যতি ॥ 28 ॥
স তথা চিন্তযংস্তত্র দেব্যা ধর্মপরিগ্রহম্ ।
শুশ্রাব হনুমান্বাক্যং চারণানাং মহাত্মনাম্ ॥ 29 ॥
অহো খলু কৃতং কর্ম দুষ্করং হি হনূমতা ।
অগ্নিং বিসৃজতাঽভীক্ষ্ণং ভীমং রাক্ষসবেশ্মনি ॥ 30 ॥
প্রপলাযিতরক্ষঃ স্ত্রীবালবৃদ্ধসমাকুলা ।
জনকোলাহলাধ্মাতা ক্রন্দন্তীবাদ্রিকন্দরৈঃ ॥ 31 ॥
দগ্ধেযং নগরী সর্বা সাট্টপ্রাকারতোরণা ।
জানকী ন চ দগ্ধেতি বিস্মযোঽদ্ভুত এব নঃ ॥ 32 ॥
স নিমিত্তৈশ্চ দৃষ্টার্থৈঃ কারণৈশ্চ মহাগুণৈঃ ।
ঋষিবাক্যৈশ্চ হনুমানভবত্প্রীতমানসঃ ॥ 33 ॥
ততঃ কপিঃ প্রাপ্তমনোরথার্থস্তামক্ষতাং রাজসুতাং বিদিত্বা ।
প্রত্যক্ষতস্তাং পুনরেব দৃষ্টবা প্রতিপ্রযাণায মতিং চকার ॥ 34 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে পঞ্চপঞ্চাশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
laṅkāṃ samastāṃ sandīpya lāṅgūlāgniṃ mahābalaḥ |
nirvāpayāmāsa tadā samudre harisattamaḥ |
sandīpyamānāṃ vidhvastāṃ trastarakṣogaṇāṃ purīm |
āvekṣya hanumān laṅkāṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 1 ||
tasyābhūtsumahāṃstrāsaḥ kutsā cātmanyajāyata |
laṅkāṃ pradahatā karma kiṃsvitkṛtamidaṃ mayā || 2 ||
dhanyāste puruṣaśreṣṭhā ye buddhyā kopamutthitam |
nirundhanti mahātmāno dīptamagnimivāmbhasā || 3 ||
kruddhaḥ pāpaṃ na kuryātkaḥ kruddho hanyādgurūnapi |
kruddhaḥ paruṣayā vācā narassādhūnadhikṣipet || 4 ||
vācyāvācyaṃ prakupito na vijānāti karhicit |
nākāryamasti kruddhasya nāvācyaṃ vidyate kvacit || 5 ||
yassamutpatitaṃ krodhaṃ kṣamayaiva nirasyati |
yathoragastvacaṃ jīrṇāṃ sa vai puruṣa ucyate || 6 ||
dhigastu māṃ sudurbuddhiṃ nirlajjaṃ pāpakṛttamam |
acintayitvā tāṃ sītāmagnidaṃ svāmighātukam || 7 ||
yadi dagdhā tviyaṃ laṅkā nūnamāryā'pi jānakī |
dagdhā tena mayā bharturhitaṃ kāryamajānatā || 8 ||
yadarthamayamārambhastatkāryamavasāditam |
mayā hi dahatā laṅkāṃ na sītā parirakṣitā || 9 ||
īṣatkāryamidaṃ kāryaṃ kṛtamāsīnna saṃśayaḥ |
tasya krodhābhibhūtena mayā mūlakṣayaḥ kṛtaḥ || 10 ||
vinaṣṭā jānakī nūnaṃ na hyadagdhaḥ pradṛśyate |
laṅkāyāṃ kaściduddheśassarvā bhasmīkṛtā purī || 11 ||
yadi tadvihataṃ kāryaṃ mama prajñāviparyayāt |
ihaiva prāṇasannyāso mamāpi hyadya rocate || 12 ||
kimagnau nipatāmyadya āhosvidbaḍabāmukhe |
śarīramāho sattvānāṃ dadmi sāgaravāsinām || 13 ||
kathaṃ hi jīvatā śakyo mayā draṣṭuṃ harīśvaraḥ |
tau vā puruṣaśārdūlau kāryasarvasvaghātinā || 14 ||
mayā khalu tadevedaṃ roṣadoṣātpradarśitam |
prathitaṃ triṣu lokeṣu kapitvamanavasthitam || 15 ||
dhigastu rājasaṃ bhāvamanīśamanavasthitam |
īśvareṇāpi yadrāgānmayā sītā na rakṣitā || 16 ||
vinaṣṭāyāṃ tu sītāyāṃ tāvubhau vinaśiṣyataḥ |
tayorvināśe sugrīvaḥ sabandhurvinaśiṣyati || 17 ||
etadeva vacaśśrutvā bharato bhrātṛvatsalaḥ |
dharmātmā sahaśatrughnaḥ kathaṃ śakṣyati jīvitum || 18 ||
ikṣvākuvaṃśe dharmiṣṭhe gate nāśamasaṃśayam |
bhaviṣyanti prajāssarvāśśokasantāpapīḍitāḥ || 19 ||
tadahaṃ bhāgyarahito luptadharmārthasaṅgrahaḥ || 20 ||
roṣadoṣaparītātmā vyaktaṃ lokavināśanaḥ |
iti cintayatastasya nimittānyupapedire |
pūrvamapyupalabdhāni sākṣātpunaracintayat || 21 ||
athavā cārusarvāṅgī rakṣitā svena tejasā |
na naśiṣyati kalyāṇī nāgniragnau pravartate || 22 ||
na hi dharmātmanastasya bhāryāmamitatejasaḥ |
svacāritrābhiguptāṃ tāṃ spraṣṭumarhati pāvakaḥ || 23 ||
nūnaṃ rāmaprabhāveṇa vaidehyāssukṛtena ca |
yanmāṃ dahanakarmāyaṃ nādahaddhavyavāhanaḥ || 24 ||
trayāṇāṃ bharatādīnāṃ bhrātrūṇāṃ devatā ca yā |
rāmasya ca manaḥ kāntā sā kathaṃ vinaśiṣyati || 25 ||
yadvā dahanakarmāyaṃ sarvatra prabhuravyayaḥ |
na me dahati lāṅgūlaṃ kathamāryāṃ pradhakṣyati || 26 ||
punaścācintayattatra hanumānvismitastadā |
hiraṇyanābhasya girerjalamadhye pradarśanam || 27 ||
tapasā satyavākyena ananyatvācca bhartari |
api sā nirdahedagniṃ na tāmagniḥ pradhakṣyati || 28 ||
sa tathā cintayaṃstatra devyā dharmaparigraham |
śuśrāva hanumānvākyaṃ cāraṇānāṃ mahātmanām || 29 ||
aho khalu kṛtaṃ karma duṣkaraṃ hi hanūmatā |
agniṃ visṛjatā'bhīkṣṇaṃ bhīmaṃ rākṣasaveśmani || 30 ||
prapalāyitarakṣaḥ strībālavṛddhasamākulā |
janakolāhalādhmātā krandantīvādrikandaraiḥ || 31 ||
dagdheyaṃ nagarī sarvā sāṭṭaprākāratoraṇā |
jānakī na ca dagdheti vismayo'dbhuta eva naḥ || 32 ||
sa nimittaiśca dṛṣṭārthaiḥ kāraṇaiśca mahāguṇaiḥ |
ṛṣivākyaiśca hanumānabhavatprītamānasaḥ || 33 ||
tataḥ kapiḥ prāptamanorathārthastāmakṣatāṃ rājasutāṃ viditvā |
pratyakṣatastāṃ punareva dṛṣṭavā pratiprayāṇāya matiṃ cakāra || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ।
लङ्कां समस्तां सन्दीप्य लाङ्गूलाग्निं महाबलः ।
निर्वापयामास तदा समुद्रे हरिसत्तमः ।
सन्दीप्यमानां विध्वस्तां त्रस्तरक्षोगणां पुरीम् ।
आवेक्ष्य हनुमान् लङ्कां चिन्तयामास वानरः ॥ 1 ॥
तस्याभूत्सुमहांस्त्रासः कुत्सा चात्मन्यजायत ।
लङ्कां प्रदहता कर्म किंस्वित्कृतमिदं मया ॥ 2 ॥
धन्यास्ते पुरुषश्रेष्ठा ये बुद्ध्या कोपमुत्थितम् ।
निरुन्धन्ति महात्मानो दीप्तमग्निमिवाम्भसा ॥ 3 ॥
क्रुद्धः पापं न कुर्यात्कः क्रुद्धो हन्याद्गुरूनपि ।
क्रुद्धः परुषया वाचा नरस्साधूनधिक्षिपेत् ॥ 4 ॥
वाच्यावाच्यं प्रकुपितो न विजानाति कर्हिचित् ।
नाकार्यमस्ति क्रुद्धस्य नावाच्यं विद्यते क्वचित् ॥ 5 ॥
यस्समुत्पतितं क्रोधं क्षमयैव निरस्यति ।
यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते ॥ 6 ॥
धिगस्तु मां सुदुर्बुद्धिं निर्लज्जं पापकृत्तमम् ।
अचिन्तयित्वा तां सीतामग्निदं स्वामिघातुकम् ॥ 7 ॥
यदि दग्धा त्वियं लङ्का नूनमार्याऽपि जानकी ।
दग्धा तेन मया भर्तुर्हितं कार्यमजानता ॥ 8 ॥
यदर्थमयमारम्भस्तत्कार्यमवसादितम् ।
मया हि दहता लङ्कां न सीता परिरक्षिता ॥ 9 ॥
ईषत्कार्यमिदं कार्यं कृतमासीन्न संशयः ।
तस्य क्रोधाभिभूतेन मया मूलक्षयः कृतः ॥ 10 ॥
विनष्टा जानकी नूनं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते ।
लङ्कायां कश्चिदुद्धेशस्सर्वा भस्मीकृता पुरी ॥ 11 ॥
यदि तद्विहतं कार्यं मम प्रज्ञाविपर्ययात् ।
इहैव प्राणसन्न्यासो ममापि ह्यद्य रोचते ॥ 12 ॥
किमग्नौ निपताम्यद्य आहोस्विद्बडबामुखे ।
शरीरमाहो सत्त्वानां दद्मि सागरवासिनाम् ॥ 13 ॥
कथं हि जीवता शक्यो मया द्रष्टुं हरीश्वरः ।
तौ वा पुरुषशार्दूलौ कार्यसर्वस्वघातिना ॥ 14 ॥
मया खलु तदेवेदं रोषदोषात्प्रदर्शितम् ।
प्रथितं त्रिषु लोकेषु कपित्वमनवस्थितम् ॥ 15 ॥
धिगस्तु राजसं भावमनीशमनवस्थितम् ।
ईश्वरेणापि यद्रागान्मया सीता न रक्षिता ॥ 16 ॥
विनष्टायां तु सीतायां तावुभौ विनशिष्यतः ।
तयोर्विनाशे सुग्रीवः सबन्धुर्विनशिष्यति ॥ 17 ॥
एतदेव वचश्श्रुत्वा भरतो भ्रातृवत्सलः ।
धर्मात्मा सहशत्रुघ्नः कथं शक्ष्यति जीवितुम् ॥ 18 ॥
इक्ष्वाकुवंशे धर्मिष्ठे गते नाशमसंशयम् ।
भविष्यन्ति प्रजास्सर्वाश्शोकसन्तापपीडिताः ॥ 19 ॥
तदहं भाग्यरहितो लुप्तधर्मार्थसङ्ग्रहः ॥ 20 ॥
रोषदोषपरीतात्मा व्यक्तं लोकविनाशनः ।
इति चिन्तयतस्तस्य निमित्तान्युपपेदिरे ।
पूर्वमप्युपलब्धानि साक्षात्पुनरचिन्तयत् ॥ 21 ॥
अथवा चारुसर्वाङ्गी रक्षिता स्वेन तेजसा ।
न नशिष्यति कल्याणी नाग्निरग्नौ प्रवर्तते ॥ 22 ॥
न हि धर्मात्मनस्तस्य भार्याममिततेजसः ।
स्वचारित्राभिगुप्तां तां स्प्रष्टुमर्हति पावकः ॥ 23 ॥
नूनं रामप्रभावेण वैदेह्यास्सुकृतेन च ।
यन्मां दहनकर्मायं नादहद्धव्यवाहनः ॥ 24 ॥
त्रयाणां भरतादीनां भ्रात्रूणां देवता च या ।
रामस्य च मनः कान्ता सा कथं विनशिष्यति ॥ 25 ॥
यद्वा दहनकर्मायं सर्वत्र प्रभुरव्ययः ।
न मे दहति लाङ्गूलं कथमार्यां प्रधक्ष्यति ॥ 26 ॥
पुनश्चाचिन्तयत्तत्र हनुमान्विस्मितस्तदा ।
हिरण्यनाभस्य गिरेर्जलमध्ये प्रदर्शनम् ॥ 27 ॥
तपसा सत्यवाक्येन अनन्यत्वाच्च भर्तरि ।
अपि सा निर्दहेदग्निं न तामग्निः प्रधक्ष्यति ॥ 28 ॥
स तथा चिन्तयंस्तत्र देव्या धर्मपरिग्रहम् ।
शुश्राव हनुमान्वाक्यं चारणानां महात्मनाम् ॥ 29 ॥
अहो खलु कृतं कर्म दुष्करं हि हनूमता ।
अग्निं विसृजताऽभीक्ष्णं भीमं राक्षसवेश्मनि ॥ 30 ॥
प्रपलायितरक्षः स्त्रीबालवृद्धसमाकुला ।
जनकोलाहलाध्माता क्रन्दन्तीवाद्रिकन्दरैः ॥ 31 ॥
दग्धेयं नगरी सर्वा साट्टप्राकारतोरणा ।
जानकी न च दग्धेति विस्मयोऽद्भुत एव नः ॥ 32 ॥
स निमित्तैश्च दृष्टार्थैः कारणैश्च महागुणैः ।
ऋषिवाक्यैश्च हनुमानभवत्प्रीतमानसः ॥ 33 ॥
ततः कपिः प्राप्तमनोरथार्थस्तामक्षतां राजसुतां विदित्वा ।
प्रत्यक्षतस्तां पुनरेव दृष्टवा प्रतिप्रयाणाय मतिं चकार ॥ 34 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
laṅkāṃ samastāṃ sandīpya lāṅgūlāgniṃ mahābalaḥ |
nirvāpayāmāsa tadā samudre harisattamaḥ |
sandīpyamānāṃ vidhvastāṃ trastarakṣogaṇāṃ purīm |
āvekṣya hanumān laṅkāṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 1 ||
tasyābhūtsumahāṃstrāsaḥ kutsā cātmanyajāyata |
laṅkāṃ pradahatā karma kiṃsvitkṛtamidaṃ mayā || 2 ||
dhanyāste puruṣaśreṣṭhā ye buddhyā kopamutthitam |
nirundhanti mahātmāno dīptamagnimivāmbhasā || 3 ||
kruddhaḥ pāpaṃ na kuryātkaḥ kruddho hanyādgurūnapi |
kruddhaḥ paruṣayā vācā narassādhūnadhikṣipet || 4 ||
vācyāvācyaṃ prakupito na vijānāti karhicit |
nākāryamasti kruddhasya nāvācyaṃ vidyate kvacit || 5 ||
yassamutpatitaṃ krodhaṃ kṣamayaiva nirasyati |
yathoragastvacaṃ jīrṇāṃ sa vai puruṣa ucyate || 6 ||
dhigastu māṃ sudurbuddhiṃ nirlajjaṃ pāpakṛttamam |
acintayitvā tāṃ sītāmagnidaṃ svāmighātukam || 7 ||
yadi dagdhā tviyaṃ laṅkā nūnamāryā'pi jānakī |
dagdhā tena mayā bharturhitaṃ kāryamajānatā || 8 ||
yadarthamayamārambhastatkāryamavasāditam |
mayā hi dahatā laṅkāṃ na sītā parirakṣitā || 9 ||
īṣatkāryamidaṃ kāryaṃ kṛtamāsīnna saṃśayaḥ |
tasya krodhābhibhūtena mayā mūlakṣayaḥ kṛtaḥ || 10 ||
vinaṣṭā jānakī nūnaṃ na hyadagdhaḥ pradṛśyate |
laṅkāyāṃ kaściduddheśassarvā bhasmīkṛtā purī || 11 ||
yadi tadvihataṃ kāryaṃ mama prajñāviparyayāt |
ihaiva prāṇasannyāso mamāpi hyadya rocate || 12 ||
kimagnau nipatāmyadya āhosvidbaḍabāmukhe |
śarīramāho sattvānāṃ dadmi sāgaravāsinām || 13 ||
kathaṃ hi jīvatā śakyo mayā draṣṭuṃ harīśvaraḥ |
tau vā puruṣaśārdūlau kāryasarvasvaghātinā || 14 ||
mayā khalu tadevedaṃ roṣadoṣātpradarśitam |
prathitaṃ triṣu lokeṣu kapitvamanavasthitam || 15 ||
dhigastu rājasaṃ bhāvamanīśamanavasthitam |
īśvareṇāpi yadrāgānmayā sītā na rakṣitā || 16 ||
vinaṣṭāyāṃ tu sītāyāṃ tāvubhau vinaśiṣyataḥ |
tayorvināśe sugrīvaḥ sabandhurvinaśiṣyati || 17 ||
etadeva vacaśśrutvā bharato bhrātṛvatsalaḥ |
dharmātmā sahaśatrughnaḥ kathaṃ śakṣyati jīvitum || 18 ||
ikṣvākuvaṃśe dharmiṣṭhe gate nāśamasaṃśayam |
bhaviṣyanti prajāssarvāśśokasantāpapīḍitāḥ || 19 ||
tadahaṃ bhāgyarahito luptadharmārthasaṅgrahaḥ || 20 ||
roṣadoṣaparītātmā vyaktaṃ lokavināśanaḥ |
iti cintayatastasya nimittānyupapedire |
pūrvamapyupalabdhāni sākṣātpunaracintayat || 21 ||
athavā cārusarvāṅgī rakṣitā svena tejasā |
na naśiṣyati kalyāṇī nāgniragnau pravartate || 22 ||
na hi dharmātmanastasya bhāryāmamitatejasaḥ |
svacāritrābhiguptāṃ tāṃ spraṣṭumarhati pāvakaḥ || 23 ||
nūnaṃ rāmaprabhāveṇa vaidehyāssukṛtena ca |
yanmāṃ dahanakarmāyaṃ nādahaddhavyavāhanaḥ || 24 ||
trayāṇāṃ bharatādīnāṃ bhrātrūṇāṃ devatā ca yā |
rāmasya ca manaḥ kāntā sā kathaṃ vinaśiṣyati || 25 ||
yadvā dahanakarmāyaṃ sarvatra prabhuravyayaḥ |
na me dahati lāṅgūlaṃ kathamāryāṃ pradhakṣyati || 26 ||
punaścācintayattatra hanumānvismitastadā |
hiraṇyanābhasya girerjalamadhye pradarśanam || 27 ||
tapasā satyavākyena ananyatvācca bhartari |
api sā nirdahedagniṃ na tāmagniḥ pradhakṣyati || 28 ||
sa tathā cintayaṃstatra devyā dharmaparigraham |
śuśrāva hanumānvākyaṃ cāraṇānāṃ mahātmanām || 29 ||
aho khalu kṛtaṃ karma duṣkaraṃ hi hanūmatā |
agniṃ visṛjatā'bhīkṣṇaṃ bhīmaṃ rākṣasaveśmani || 30 ||
prapalāyitarakṣaḥ strībālavṛddhasamākulā |
janakolāhalādhmātā krandantīvādrikandaraiḥ || 31 ||
dagdheyaṃ nagarī sarvā sāṭṭaprākāratoraṇā |
jānakī na ca dagdheti vismayo'dbhuta eva naḥ || 32 ||
sa nimittaiśca dṛṣṭārthaiḥ kāraṇaiśca mahāguṇaiḥ |
ṛṣivākyaiśca hanumānabhavatprītamānasaḥ || 33 ||
tataḥ kapiḥ prāptamanorathārthastāmakṣatāṃ rājasutāṃ viditvā |
pratyakṣatastāṃ punareva dṛṣṭavā pratiprayāṇāya matiṃ cakāra || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in