Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ధ్యానం
dhyānaṃ
వాసుదేవేన్ద్రయోగీన్ద్రం నత్వా జ్ఞానప్రదం గురుమ్ ।
vāsudevendrayogīndraṃ natvā jñānapradaṃ gurum |
ముముక్షూణాం హితార్థాయ తత్త్వబోధోభిధీయతే ॥
mumukṣūṇāṃ hitārthāya tattvabodhobhidhīyate ||
సాధనచతుష్టయసమ్పన్నాధికారిణాం మోక్షసాధనభూతం
sādhanacatuṣṭayasampannādhikāriṇāṃ mokṣasādhanabhūtaṃ
తత్త్వవివేకప్రకారం వక్ష్యామః ।
tattvavivekaprakāraṃ vakṣyāmaḥ |
సాధనచతుష్టయమ్
sādhanacatuṣṭayam
సాధనచతుష్టయం కిమ్ ?
sādhanacatuṣṭayaṃ kim ?
నిత్యానిత్యవస్తువివేకః ।
nityānityavastuvivekaḥ |
ఇహాముత్రార్థఫలభోగవిరాగః ।
ihāmutrārthaphalabhogavirāgaḥ |
శమాదిషట్కసమ్పత్తిః ।
śamādiṣaṭkasampattiḥ |
ముముక్షుత్వం చేతి ।
mumukṣutvaṃ ceti |
నిత్యానిత్యవస్తువివేకః
nityānityavastuvivekaḥ
నిత్యానిత్యవస్తువివేకః కః ?
nityānityavastuvivekaḥ kaḥ ?
నిత్యవస్త్వేకం బ్రహ్మ తద్వ్యతిరిక్తం సర్వమనిత్యమ్ ।
nityavastvekaṃ brahma tadvyatiriktaṃ sarvamanityam |
అయమేవ నిత్యానిత్యవస్తువివేకః ।
ayameva nityānityavastuvivekaḥ |
విరాగః
virāgaḥ
విరాగః కః ?
virāgaḥ kaḥ ?
ఇహస్వర్గభోగేషు ఇచ్ఛారాహిత్యమ్ ।
ihasvargabhogeṣu icchārāhityam |
శమాదిసాధనసమ్పత్తిః
śamādisādhanasampattiḥ
శమాదిసాధనసమ్పత్తిః కా ?
śamādisādhanasampattiḥ kā ?
శమో దమ ఉపరమస్తితిక్షా శ్రద్ధా సమాధానం చ ఇతి ।శమః కః ?
śamo dama uparamastitikṣā śraddhā samādhānaṃ ca iti |śamaḥ kaḥ ?
మనోనిగ్రహః ।
manonigrahaḥ |
దమః కః ?
damaḥ kaḥ ?
చక్షురాదిబాహ్యేన్ద్రియనిగ్రహః ।
cakṣurādibāhyendriyanigrahaḥ |
ఉపరమః కః ?
uparamaḥ kaḥ ?
స్వధర్మానుష్ఠానమేవ ।
svadharmānuṣṭhānameva |
తితిక్షా కా ?
titikṣā kā ?
శీతోష్ణసుఖదుఃఖాదిసహిష్ణుత్వమ్ ।
śītoṣṇasukhaduḥkhādisahiṣṇutvam |
శ్రద్ధా కీదృశీ ?
śraddhā kīdṛśī ?
గురువేదాన్తవాక్యాదిషు విశ్వాసః శ్రద్ధా ।
guruvedāntavākyādiṣu viśvāsaḥ śraddhā |
సమాధానం కిమ్ ?
samādhānaṃ kim ?
చిత్తైకాగ్రతా ।
cittaikāgratā |
ముముక్షుత్వం
mumukṣutvaṃ
ముముక్షుత్వం కిమ్ ?
mumukṣutvaṃ kim ?
మోక్షో మే భూయాద్ ఇతి ఇచ్ఛా ।
mokṣo me bhūyād iti icchā |
ఏతత్ సాధనచతుష్టయమ్ ।
etat sādhanacatuṣṭayam |
తతస్తత్త్వవివేకస్యాధికారిణో భవన్తి ।
tatastattvavivekasyādhikāriṇo bhavanti |
తత్త్వవివేకః
tattvavivekaḥ
తత్త్వవివేకః కః ?
tattvavivekaḥ kaḥ ?
ఆత్మా సత్యం తదన్యత్ సర్వం మిథ్యేతి ।ఆత్మా కః ?
ātmā satyaṃ tadanyat sarvaṃ mithyeti |ātmā kaḥ ?
స్థూలసూక్ష్మకారణశరీరాద్వ్యతిరిక్తః పఞ్చకోశాతీతః సన్
sthūlasūkṣmakāraṇaśarīrādvyatiriktaḥ pañcakośātītaḥ san
అవస్థాత్రయసాక్షీ సచ్చిదానన్దస్వరూపః సన్
avasthātrayasākṣī saccidānandasvarūpaḥ san
యస్తిష్ఠతి స ఆత్మా ।
yastiṣṭhati sa ātmā |
శరీరత్రయం (స్థూలశరీరమ్)
śarīratrayaṃ (sthūlaśarīram)
స్థూలశరీరం కిమ్ ?
sthūlaśarīraṃ kim ?
పఞ్చీకృతపఞ్చమహాభూతైః కృతం సత్కర్మజన్యం
pañcīkṛtapañcamahābhūtaiḥ kṛtaṃ satkarmajanyaṃ
సుఖదుఃఖాదిభోగాయతనం శరీరమ్
sukhaduḥkhādibhogāyatanaṃ śarīram
అస్తి జాయతే వర్ధతే విపరిణమతే అపక్షీయతే వినశ్యతీతి
asti jāyate vardhate vipariṇamate apakṣīyate vinaśyatīti
షడ్వికారవదేతత్స్థూలశరీరమ్ ।
ṣaḍvikāravadetatsthūlaśarīram |
శరీరత్రయం (సూక్ష్మశరీరమ్)
śarīratrayaṃ (sūkṣmaśarīram)
సూక్ష్మశరీరం కిమ్ ?
sūkṣmaśarīraṃ kim ?
అపఞ్చీకృతపఞ్చమహాభూతైః కృతం సత్కర్మజన్యం
apañcīkṛtapañcamahābhūtaiḥ kṛtaṃ satkarmajanyaṃ
సుఖదుఃఖాదిభోగసాధనం
sukhaduḥkhādibhogasādhanaṃ
పఞ్చజ్ఞానేన్ద్రియాణి పఞ్చకర్మేన్ద్రియాణి పఞ్చప్రాణాదయః
pañcajñānendriyāṇi pañcakarmendriyāṇi pañcaprāṇādayaḥ
మనశ్చైకం బుద్ధిశ్చైకా
manaścaikaṃ buddhiścaikā
ఏవం సప్తదశాకలాభిః సహ యత్తిష్ఠతి తత్సూక్ష్మశరీరమ్ ।
evaṃ saptadaśākalābhiḥ saha yattiṣṭhati tatsūkṣmaśarīram |
జ్ఞానేన్ద్రియాణి
jñānendriyāṇi
శ్రోత్రం త్వక్ చక్షుః రసనా ఘ్రాణం ఇతి పఞ్చ జ్ఞానేన్ద్రియాణి ।
śrotraṃ tvak cakṣuḥ rasanā ghrāṇaṃ iti pañca jñānendriyāṇi |
శ్రోత్రస్య దిగ్దేవతా ।
śrotrasya digdevatā |
త్వచో వాయుః ।
tvaco vāyuḥ |
చక్షుషః సూర్యః ।
cakṣuṣaḥ sūryaḥ |
రసనాయా వరుణః ।
rasanāyā varuṇaḥ |
ఘ్రాణస్య అశ్వినౌ ।
ghrāṇasya aśvinau |
ఇతి జ్ఞానేన్ద్రియదేవతాః ।
శ్రోత్రస్య విషయః శబ్దగ్రహణమ్ ।
śrotrasya viṣayaḥ śabdagrahaṇam |
త్వచో విషయః స్పర్శగ్రహణమ్ ।
tvaco viṣayaḥ sparśagrahaṇam |
చక్షుషో విషయః రూపగ్రహణమ్ ।
cakṣuṣo viṣayaḥ rūpagrahaṇam |
రసనాయా విషయః రసగ్రహణమ్ ।
rasanāyā viṣayaḥ rasagrahaṇam |
ఘ్రాణస్య విషయః గన్ధగ్రహణం ఇతి ।
ghrāṇasya viṣayaḥ gandhagrahaṇaṃ iti |
పఞ్చకర్మేన్ద్రియాణి
pañcakarmendriyāṇi
వాక్పాణిపాదపాయూపస్థానీతి పఞ్చకర్మేన్ద్రియాణి ।
vākpāṇipādapāyūpasthānīti pañcakarmendriyāṇi |
వాచో దేవతా వహ్నిః ।
vāco devatā vahniḥ |
హస్తయోరిన్ద్రః ।
hastayorindraḥ |
పాదయోర్విష్ణుః ।
pādayorviṣṇuḥ |
పాయోర్మృత్యుః ।
pāyormṛtyuḥ |
ఉపస్థస్య ప్రజాపతిః ।
upasthasya prajāpatiḥ |
ఇతి కర్మేన్ద్రియదేవతాః ।
వాచో విషయః భాషణమ్ ।
vāco viṣayaḥ bhāṣaṇam |
పాణ్యోర్విషయః వస్తుగ్రహణమ్ ।
pāṇyorviṣayaḥ vastugrahaṇam |
పాదయోర్విషయః గమనమ్ ।
pādayorviṣayaḥ gamanam |
పాయోర్విషయః మలత్యాగః ।
pāyorviṣayaḥ malatyāgaḥ |
ఉపస్థస్య విషయః ఆనన్ద ఇతి ।
upasthasya viṣayaḥ ānanda iti |
కారణశరీరమ్
kāraṇaśarīram
కారణశరీరం కిమ్ ?
kāraṇaśarīraṃ kim ?
అనిర్వాచ్యానాద్యవిద్యారూపం శరీరద్వయస్య కారణమాత్రం
anirvācyānādyavidyārūpaṃ śarīradvayasya kāraṇamātraṃ
సత్స్వరూపాఽజ్ఞానం నిర్వికల్పకరూపం యదస్తి తత్కారణశరీరమ్ ।
satsvarūpā'jñānaṃ nirvikalpakarūpaṃ yadasti tatkāraṇaśarīram |
అవస్థాత్రయమ్
avasthātrayam
అవస్థాత్రయం కిమ్ ?
avasthātrayaṃ kim ?
జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్త్యవస్థాః ।
jāgratsvapnasuṣuptyavasthāḥ |
జాగ్రదవస్థా
jāgradavasthā
జాగ్రదవస్థా కా ?
jāgradavasthā kā ?
శ్రోత్రాదిజ్ఞానేన్ద్రియైః శబ్దాదివిషయైశ్చ జ్ఞాయతే ఇతి యత్
śrotrādijñānendriyaiḥ śabdādiviṣayaiśca jñāyate iti yat
సా జాగ్రదావస్థా ।
sā jāgradāvasthā |
స్థూల శరీరాభిమానీ ఆత్మా విశ్వ ఇత్యుచ్యతే ।
sthūla śarīrābhimānī ātmā viśva ityucyate |
స్వప్నావస్థా
svapnāvasthā
స్వప్నావస్థా కేతి చేత్ ?
svapnāvasthā keti cet ?
జాగ్రదవస్థాయాం యద్దృష్టం యద్ శ్రుతమ్
jāgradavasthāyāṃ yaddṛṣṭaṃ yad śrutam
తజ్జనితవాసనయా నిద్రాసమయే యః ప్రపఞ్చః ప్రతీయతే సా
tajjanitavāsanayā nidrāsamaye yaḥ prapañcaḥ pratīyate sā
స్వప్నావస్థా ।
svapnāvasthā |
సూక్ష్మశరీరాభిమానీ ఆత్మా తైజస ఇత్యుచ్యతే ।
sūkṣmaśarīrābhimānī ātmā taijasa ityucyate |
సుషుప్త్యవస్థా
suṣuptyavasthā
అతః సుషుప్త్యవస్థా కా ?
ataḥ suṣuptyavasthā kā ?
అహం కిమపి న జానామి సుఖేన మయా నిద్రాఽనుభూయత ఇతి
ahaṃ kimapi na jānāmi sukhena mayā nidrā'nubhūyata iti
సుషుప్త్యవస్థా ।
suṣuptyavasthā |
కారణశరీరాభిమానీ ఆత్మా ప్రాజ్ఞ ఇత్యుచ్యతే ।
kāraṇaśarīrābhimānī ātmā prājña ityucyate |
పఞ్చ కోశాః
pañca kośāḥ
పఞ్చ కోశాః కే ?
pañca kośāḥ ke ?
అన్నమయః ప్రాణమయః మనోమయః విజ్ఞానమయః ఆనన్దమయశ్చేతి ।
annamayaḥ prāṇamayaḥ manomayaḥ vijñānamayaḥ ānandamayaśceti |
అన్నమయకోశః
annamayakośaḥ
అన్నమయః కః ?
annamayaḥ kaḥ ?
అన్నరసేనైవ భూత్వా అన్నరసేనైవ వృద్ధిం ప్రాప్య అన్నరూపపృథివ్యాం
annarasenaiva bhūtvā annarasenaiva vṛddhiṃ prāpya annarūpapṛthivyāṃ
యద్విలీయతే తదన్నమయః కోశః స్థూలశరీరమ్ ।
yadvilīyate tadannamayaḥ kośaḥ sthūlaśarīram |
ప్రాణమయకోశః
prāṇamayakośaḥ
ప్రాణమయః కః ?
prāṇamayaḥ kaḥ ?
ప్రాణాద్యాః పఞ్చవాయవః వాగాదీన్ద్రియపఞ్చకం ప్రాణమయః కోశః ।
prāṇādyāḥ pañcavāyavaḥ vāgādīndriyapañcakaṃ prāṇamayaḥ kośaḥ |
మనోమయకోశః
manomayakośaḥ
మనోమయః కోశః కః ?
manomayaḥ kośaḥ kaḥ ?
మనశ్చ జ్ఞానేన్ద్రియపఞ్చకం మిలిత్వా యో భవతి స మనోమయః కోశః ।
manaśca jñānendriyapañcakaṃ militvā yo bhavati sa manomayaḥ kośaḥ |
విజ్ఞానమయకోశః
vijñānamayakośaḥ
విజ్ఞానమయః కః ?
vijñānamayaḥ kaḥ ?
బుద్ధిజ్ఞానేన్ద్రియపఞ్చకం మిలిత్వా యో భవతి స విజ్ఞానమయః కోశః
buddhijñānendriyapañcakaṃ militvā yo bhavati sa vijñānamayaḥ kośaḥ
ఆనన్దమయకోశః
ānandamayakośaḥ
ఆనన్దమయః కః ?
ānandamayaḥ kaḥ ?
ఏవమేవ కారణశరీరభూతావిద్యాస్థమలినసత్త్వం
evameva kāraṇaśarīrabhūtāvidyāsthamalinasattvaṃ
ప్రియాదివృత్తిసహితం సత్ ఆనన్దమయః కోశః ।
priyādivṛttisahitaṃ sat ānandamayaḥ kośaḥ |
ఏతత్కోశపఞ్చకమ్ ।
etatkośapañcakam |
పఞ్చకోశాతీత
pañcakośātīta
మదీయం శరీరం మదీయాః ప్రాణాః మదీయం మనశ్చ
madīyaṃ śarīraṃ madīyāḥ prāṇāḥ madīyaṃ manaśca
మదీయా బుద్ధిర్మదీయం అజ్ఞానమితి స్వేనైవ జ్ఞాయతే
madīyā buddhirmadīyaṃ ajñānamiti svenaiva jñāyate
తద్యథా మదీయత్వేన జ్ఞాతం కటకకుణ్డల గృహాదికం
tadyathā madīyatvena jñātaṃ kaṭakakuṇḍala gṛhādikaṃ
స్వస్మాద్భిన్నం తథా పఞ్చకోశాదికం స్వస్మాద్భిన్నమ్
svasmādbhinnaṃ tathā pañcakośādikaṃ svasmādbhinnam
మదీయత్వేన జ్ఞాతమాత్మా న భవతి ॥
madīyatvena jñātamātmā na bhavati ||
ఆత్మన్
ātman
ఆత్మా తర్హి కః ?
ātmā tarhi kaḥ ?
సచ్చిదానన్దస్వరూపః ।
saccidānandasvarūpaḥ |
సత్కిమ్ ?
satkim ?
కాలత్రయేఽపి తిష్ఠతీతి సత్ ।
kālatraye'pi tiṣṭhatīti sat |
చిత్కిమ్ ?
citkim ?
జ్ఞానస్వరూపః ।
jñānasvarūpaḥ |
ఆనన్దః కః ?
ānandaḥ kaḥ ?
సుఖస్వరూపః ।
sukhasvarūpaḥ |
ఏవం సచ్చిదానన్దస్వరూపం స్వాత్మానం విజానీయాత్ ।
evaṃ saccidānandasvarūpaṃ svātmānaṃ vijānīyāt |
జగత్
jagat
అథ చతుర్వింశతితత్త్వోత్పత్తిప్రకారం వక్ష్యామః ।
atha caturviṃśatitattvotpattiprakāraṃ vakṣyāmaḥ |
మాయా
māyā
బ్రహ్మాశ్రయా సత్త్వరజస్తమోగుణాత్మికా మాయా అస్తి ।
brahmāśrayā sattvarajastamoguṇātmikā māyā asti |
పఞ్చభూతాః
pañcabhūtāḥ
తతః ఆకాశః సమ్భూతః ।
tataḥ ākāśaḥ sambhūtaḥ |
ఆకాశాద్ వాయుః ।
ākāśād vāyuḥ |
వాయోస్తేజః ।
vāyostejaḥ |
తేజస ఆపః ।
tejasa āpaḥ |
అభ్ధయః పృథివీ ।
abhdhayaḥ pṛthivī |
సత్త్వగుణః
sattvaguṇaḥ
ఏతేషాం పఞ్చతత్త్వానాం మధ్యే
eteṣāṃ pañcatattvānāṃ madhye
ఆకాశస్య సాత్వికాంశాత్ శ్రోత్రేన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
ākāśasya sātvikāṃśāt śrotrendriyaṃ sambhūtam |
వాయోః సాత్వికాంశాత్ త్వగిన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
vāyoḥ sātvikāṃśāt tvagindriyaṃ sambhūtam |
అగ్నేః సాత్వికాంశాత్ చక్షురిన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
agneḥ sātvikāṃśāt cakṣurindriyaṃ sambhūtam |
జలస్య సాత్వికాంశాత్ రసనేన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
jalasya sātvikāṃśāt rasanendriyaṃ sambhūtam |
పృథివ్యాః సాత్వికాంశాత్ ఘ్రాణేన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
pṛthivyāḥ sātvikāṃśāt ghrāṇendriyaṃ sambhūtam |
అన్తఃకరణ
antaḥkaraṇa
ఏతేషాం పఞ్చతత్త్వానాం సమష్టిసాత్వికాంశాత్
eteṣāṃ pañcatattvānāṃ samaṣṭisātvikāṃśāt
మనోబుద్ధ్యహఙ్కార చిత్తాన్తఃకరణాని సమ్భూతాని ।
manobuddhyahaṅkāra cittāntaḥkaraṇāni sambhūtāni |
సఙ్కల్పవికల్పాత్మకం మనః ।
saṅkalpavikalpātmakaṃ manaḥ |
నిశ్చయాత్మికా బుద్ధిః ।
niścayātmikā buddhiḥ |
అహఙ్కర్తా అహఙ్కారః ।
ahaṅkartā ahaṅkāraḥ |
చిన్తనకర్తృ చిత్తమ్ ।
cintanakartṛ cittam |
మనసో దేవతా చన్ద్రమాః ।
manaso devatā candramāḥ |
బుద్ధే బ్రహ్మా ।
buddhe brahmā |
అహఙ్కారస్య రుద్రః ।
ahaṅkārasya rudraḥ |
చిత్తస్య వాసుదేవః ।
cittasya vāsudevaḥ |
రజోగుణః
rajoguṇaḥ
ఏతేషాం పఞ్చతత్త్వానాం మధ్యే
eteṣāṃ pañcatattvānāṃ madhye
ఆకాశస్య రాజసాంశాత్ వాగిన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
ākāśasya rājasāṃśāt vāgindriyaṃ sambhūtam |
వాయోః రాజసాంశాత్ పాణీన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
vāyoḥ rājasāṃśāt pāṇīndriyaṃ sambhūtam |
వన్హేః రాజసాంశాత్ పాదేన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
vanheḥ rājasāṃśāt pādendriyaṃ sambhūtam |
జలస్య రాజసాంశాత్ ఉపస్థేన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
jalasya rājasāṃśāt upasthendriyaṃ sambhūtam |
పృథివ్యా రాజసాంశాత్ గుదేన్ద్రియం సమ్భూతమ్ ।
pṛthivyā rājasāṃśāt gudendriyaṃ sambhūtam |
ఏతేషాం సమష్టిరాజసాంశాత్ పఞ్చప్రాణాః సమ్భూతాః ।
eteṣāṃ samaṣṭirājasāṃśāt pañcaprāṇāḥ sambhūtāḥ |
తమోగుణః
tamoguṇaḥ
ఏతేషాం పఞ్చతత్త్వానాం తామసాంశాత్
eteṣāṃ pañcatattvānāṃ tāmasāṃśāt
పఞ్చీకృతపఞ్చతత్త్వాని భవన్తి ।
pañcīkṛtapañcatattvāni bhavanti |
పఞ్చీకరణం కథం ఇతి చేత్ ।
pañcīkaraṇaṃ kathaṃ iti cet |
ఏతేషాం పఞ్చమహాభూతానాం తామసాంశస్వరూపమ్
eteṣāṃ pañcamahābhūtānāṃ tāmasāṃśasvarūpam
ఏకమేకం భూతం ద్విధా విభజ్య ఏకమేకమర్ధం పృథక్
ekamekaṃ bhūtaṃ dvidhā vibhajya ekamekamardhaṃ pṛthak
తూష్ణీం వ్యవస్థాప్య అపరమపరమర్ధం చతుర్ధాం విభజ్య
tūṣṇīṃ vyavasthāpya aparamaparamardhaṃ caturdhāṃ vibhajya
స్వార్ధమన్యేషు అర్ధేషు స్వభాగచతుష్టయసంయోజనం కార్యమ్ ।
svārdhamanyeṣu ardheṣu svabhāgacatuṣṭayasaṃyojanaṃ kāryam |
తదా పఞ్చీకరణం భవతి ।
tadā pañcīkaraṇaṃ bhavati |
ఏతేభ్యః పఞ్చీకృతపఞ్చమహాభూతేభ్యః స్థూలశరీరం భవతి ।
etebhyaḥ pañcīkṛtapañcamahābhūtebhyaḥ sthūlaśarīraṃ bhavati |
ఏవం పిణ్డబ్రహ్మాణ్డయోరైక్యం సమ్భూతమ్ ।
evaṃ piṇḍabrahmāṇḍayoraikyaṃ sambhūtam |
జీవః, ఈశ్వరః చ
jīvaḥ, īśvaraḥ ca
స్థూలశరీరాభిమాని జీవనామకం బ్రహ్మప్రతిబిమ్బం భవతి ।
sthūlaśarīrābhimāni jīvanāmakaṃ brahmapratibimbaṃ bhavati |
స ఏవ జీవః ప్రకృత్యా స్వస్మాత్ ఈశ్వరం భిన్నత్వేన జానాతి ।
sa eva jīvaḥ prakṛtyā svasmāt īśvaraṃ bhinnatvena jānāti |
అవిద్యోపాధిః సన్ ఆత్మా జీవ ఇత్యుచ్యతే ।
avidyopādhiḥ san ātmā jīva ityucyate |
మాయోపాధిః సన్ ఈశ్వర ఇత్యుచ్యతే ।
māyopādhiḥ san īśvara ityucyate |
ఏవం ఉపాధిభేదాత్ జీవేశ్వరభేదదృష్టిః యావత్పర్యన్తం తిష్ఠతి
evaṃ upādhibhedāt jīveśvarabhedadṛṣṭiḥ yāvatparyantaṃ tiṣṭhati
తావత్పర్యన్తం జన్మమరణాదిరూపసంసారో న నివర్తతే ।
tāvatparyantaṃ janmamaraṇādirūpasaṃsāro na nivartate |
తస్మాత్కారణాన్న జీవేశ్వరయోర్భేదబుద్ధిః స్వీకార్యా ।
tasmātkāraṇānna jīveśvarayorbhedabuddhiḥ svīkāryā |
తత్ త్వం అసి
tat tvaṃ asi
నను సాహఙ్కారస్య కిఞ్చిజ్జ్ఞస్య జీవస్య నిరహఙ్కారస్య సర్వజ్ఞస్య
nanu sāhaṅkārasya kiñcijjñasya jīvasya nirahaṅkārasya sarvajñasya
ఈశ్వరస్య తత్త్వమసీతి మహావాక్యాత్ కథమభేదబుద్ధిః స్యాదుభయోః
īśvarasya tattvamasīti mahāvākyāt kathamabhedabuddhiḥ syādubhayoḥ
విరుద్ధధర్మాక్రాన్తత్వాత్ ।
viruddhadharmākrāntatvāt |
ఇతి చేన్న । స్థూలసూక్ష్మశరీరాభిమానీ త్వమ్పదవాచ్యార్థః ।
ఉపాధివినిర్ముక్తం సమాధిదశాసమ్పన్నం శుద్ధం చైతన్యం
upādhivinirmuktaṃ samādhidaśāsampannaṃ śuddhaṃ caitanyaṃ
త్వమ్పదలక్ష్యార్థః ।
tvampadalakṣyārthaḥ |
ఏవం సర్వజ్ఞత్వాదివిశిష్ట ఈశ్వరః తత్పదవాచ్యార్థః ।
evaṃ sarvajñatvādiviśiṣṭa īśvaraḥ tatpadavācyārthaḥ |
ఉపాధిశూన్యం శుద్ధచైతన్యం తత్పదలక్ష్యార్థః ।
upādhiśūnyaṃ śuddhacaitanyaṃ tatpadalakṣyārthaḥ |
ఏవం చ జీవేశ్వరయో చైతన్యరూపేణాఽభేదే బాధకాభావః ।
evaṃ ca jīveśvarayo caitanyarūpeṇā'bhede bādhakābhāvaḥ |
జీవన్ముక్తః
jīvanmuktaḥ
ఏవం చ వేదాన్తవాక్యైః సద్గురూపదేశేన చ సర్వేష్వపి
evaṃ ca vedāntavākyaiḥ sadgurūpadeśena ca sarveṣvapi
భూతేషు యేషాం
bhūteṣu yeṣāṃ
బ్రహ్మబుద్ధిరుత్పన్నా తే జీవన్ముక్తాః ఇత్యర్థః ।నను జీవన్ముక్తః కః ?
brahmabuddhirutpannā te jīvanmuktāḥ ityarthaḥ |nanu jīvanmuktaḥ kaḥ ?
యథా దేహోఽహం పురుషోఽహం బ్రాహ్మణోఽహం శూద్రోఽహమస్మీతి
yathā deho'haṃ puruṣo'haṃ brāhmaṇo'haṃ śūdro'hamasmīti
దృఢనిశ్చయస్తథా నాహం బ్రాహ్మణః న శూద్రః న పురుషః
dṛḍhaniścayastathā nāhaṃ brāhmaṇaḥ na śūdraḥ na puruṣaḥ
కిన్తు అసఙ్గః సచ్చిదానన్ద స్వరూపః ప్రకాశరూపః సర్వాన్తర్యామీ
kintu asaṅgaḥ saccidānanda svarūpaḥ prakāśarūpaḥ sarvāntaryāmī
చిదాకాశరూపోఽస్మీతి దృఢనిశ్చయ
cidākāśarūpo'smīti dṛḍhaniścaya
రూపోఽపరోక్షజ్ఞానవాన్ జీవన్ముక్తః ॥బ్రహ్మైవాహమస్మీత్యపరోక్షజ్ఞానేన నిఖిలకర్మబన్ధవినిర్ముక్తః
rūpo'parokṣajñānavān jīvanmuktaḥ ||brahmaivāhamasmītyaparokṣajñānena nikhilakarmabandhavinirmuktaḥ
స్యాత్ ।
syāt |
కర్మాణి
karmāṇi
కర్మాణి కతివిధాని సన్తీతి చేత్
karmāṇi katividhāni santīti cet
ఆగామిసఞ్చితప్రారబ్ధభేదేన త్రివిధాని సన్తి ।
āgāmisañcitaprārabdhabhedena trividhāni santi |
ఆగామి కర్మ
āgāmi karma
జ్ఞానోత్పత్త్యనన్తరం జ్ఞానిదేహకృతం పుణ్యపాపరూపం కర్మ
jñānotpattyanantaraṃ jñānidehakṛtaṃ puṇyapāparūpaṃ karma
యదస్తి తదాగామీత్యభిధీయతే ।
yadasti tadāgāmītyabhidhīyate |
సఞ్చిత కర్మ
sañcita karma
సఞ్చితం కర్మ కిమ్ ?
sañcitaṃ karma kim ?
అనన్తకోటిజన్మనాం బీజభూతం సత్ యత్కర్మజాతం పూర్వార్జితం
anantakoṭijanmanāṃ bījabhūtaṃ sat yatkarmajātaṃ pūrvārjitaṃ
తిష్ఠతి తత్ సఞ్చితం జ్ఞేయమ్ ।
tiṣṭhati tat sañcitaṃ jñeyam |
ప్రారబ్ధ కర్మ
prārabdha karma
ప్రారబ్ధం కర్మ కిమితి చేత్ ।
prārabdhaṃ karma kimiti cet |
ఇదం శరీరముత్పాద్య ఇహ లోకే ఏవం సుఖదుఃఖాదిప్రదం యత్కర్మ
idaṃ śarīramutpādya iha loke evaṃ sukhaduḥkhādipradaṃ yatkarma
తత్ప్రారబ్ధం
tatprārabdhaṃ
భోగేన నష్టం భవతి ప్రారబ్ధకర్మణాం భోగాదేవ క్షయ ఇతి ।
bhogena naṣṭaṃ bhavati prārabdhakarmaṇāṃ bhogādeva kṣaya iti |
కర్మ ముక్తః
karma muktaḥ
సఞ్చితం కర్మ బ్రహ్మైవాహమితి నిశ్చయాత్మకజ్ఞానేన నశ్యతి ।ఆగామి కర్మ అపి జ్ఞానేన నశ్యతి కిఞ్చ ఆగామి కర్మణాం
sañcitaṃ karma brahmaivāhamiti niścayātmakajñānena naśyati |āgāmi karma api jñānena naśyati kiñca āgāmi karmaṇāṃ
నలినీదలగతజలవత్ జ్ఞానినాం సమ్బన్ధో నాస్తి ।
nalinīdalagatajalavat jñānināṃ sambandho nāsti |
జ్ఞానిః
jñāniḥ
కిఞ్చ యే జ్ఞానినం స్తువన్తి భజన్తి అర్చయన్తి తాన్ప్రతి
kiñca ye jñāninaṃ stuvanti bhajanti arcayanti tānprati
జ్ఞానికృతం ఆగామి పుణ్యం గచ్ఛతి ।
jñānikṛtaṃ āgāmi puṇyaṃ gacchati |
యే జ్ఞానినం నిన్దన్తి ద్విషన్తి దుఃఖప్రదానం కుర్వన్తి తాన్ప్రతి
ye jñāninaṃ nindanti dviṣanti duḥkhapradānaṃ kurvanti tānprati
జ్ఞానికృతం సర్వమాగామి క్రియమాణం యదవాచ్యం కర్మ
jñānikṛtaṃ sarvamāgāmi kriyamāṇaṃ yadavācyaṃ karma
పాపాత్మకం తద్గచ్ఛతి ।
pāpātmakaṃ tadgacchati |
సుహృదః పుణ్యకృతం దుర్హృదః పాపకృత్యం గృహ్ణన్తి ।
suhṛdaḥ puṇyakṛtaṃ durhṛdaḥ pāpakṛtyaṃ gṛhṇanti |
బ్రహ్మానన్దమ్
brahmānandam
తథా చాత్మవిత్సంసారం తీర్త్వా బ్రహ్మానన్దమిహైవ ప్రాప్నోతి ।
tathā cātmavitsaṃsāraṃ tīrtvā brahmānandamihaiva prāpnoti |
తరతి శోకమాత్మవిత్ ఇతి శ్రుతేః ।
tarati śokamātmavit iti śruteḥ |
తనుం త్యజతు వా కాశ్యాం శ్వపచస్య గృహేఽథ వా ।
tanuṃ tyajatu vā kāśyāṃ śvapacasya gṛhe'tha vā |
జ్ఞానసమ్ప్రాప్తిసమయే ముక్తాఽసౌ విగతాశయః । ఇతి స్మృతేశ్చ ।ఇతి శ్రీశఙ్కరభగవత్పాదాచార్యప్రణీతః తత్త్వబోధప్రకరణం సమాప్తమ్ ।
jñānasamprāptisamaye muktā'sau vigatāśayaḥ | iti smṛteśca |iti śrīśaṅkarabhagavatpādācāryapraṇītaḥ tattvabodhaprakaraṇaṃ samāptam |
Sanskrit — Devanagari (original)
ध्यानं
वासुदेवेन्द्रयोगीन्द्रं नत्वा ज्ञानप्रदं गुरुम् ।
मुमुक्षूणां हितार्थाय तत्त्वबोधोभिधीयते ॥
साधनचतुष्टयसम्पन्नाधिकारिणां मोक्षसाधनभूतं
तत्त्वविवेकप्रकारं वक्ष्यामः ।
साधनचतुष्टयम्
साधनचतुष्टयं किम् ?
नित्यानित्यवस्तुविवेकः ।
इहामुत्रार्थफलभोगविरागः ।
शमादिषट्कसम्पत्तिः ।
मुमुक्षुत्वं चेति ।
नित्यानित्यवस्तुविवेकः
नित्यानित्यवस्तुविवेकः कः ?
नित्यवस्त्वेकं ब्रह्म तद्व्यतिरिक्तं सर्वमनित्यम् ।
अयमेव नित्यानित्यवस्तुविवेकः ।
विरागः
विरागः कः ?
इहस्वर्गभोगेषु इच्छाराहित्यम् ।
शमादिसाधनसम्पत्तिः
शमादिसाधनसम्पत्तिः का ?
शमो दम उपरमस्तितिक्षा श्रद्धा समाधानं च इति ।शमः कः ?
मनोनिग्रहः ।
दमः कः ?
चक्षुरादिबाह्येन्द्रियनिग्रहः ।
उपरमः कः ?
स्वधर्मानुष्ठानमेव ।
तितिक्षा का ?
शीतोष्णसुखदुःखादिसहिष्णुत्वम् ।
श्रद्धा कीदृशी ?
गुरुवेदान्तवाक्यादिषु विश्वासः श्रद्धा ।
समाधानं किम् ?
चित्तैकाग्रता ।
मुमुक्षुत्वं
मुमुक्षुत्वं किम् ?
मोक्षो मे भूयाद् इति इच्छा ।
एतत् साधनचतुष्टयम् ।
ततस्तत्त्वविवेकस्याधिकारिणो भवन्ति ।
तत्त्वविवेकः
तत्त्वविवेकः कः ?
आत्मा सत्यं तदन्यत् सर्वं मिथ्येति ।आत्मा कः ?
स्थूलसूक्ष्मकारणशरीराद्व्यतिरिक्तः पञ्चकोशातीतः सन्
अवस्थात्रयसाक्षी सच्चिदानन्दस्वरूपः सन्
यस्तिष्ठति स आत्मा ।
शरीरत्रयं (स्थूलशरीरम्)
स्थूलशरीरं किम् ?
पञ्चीकृतपञ्चमहाभूतैः कृतं सत्कर्मजन्यं
सुखदुःखादिभोगायतनं शरीरम्
अस्ति जायते वर्धते विपरिणमते अपक्षीयते विनश्यतीति
षड्विकारवदेतत्स्थूलशरीरम् ।
शरीरत्रयं (सूक्ष्मशरीरम्)
सूक्ष्मशरीरं किम् ?
अपञ्चीकृतपञ्चमहाभूतैः कृतं सत्कर्मजन्यं
सुखदुःखादिभोगसाधनं
पञ्चज्ञानेन्द्रियाणि पञ्चकर्मेन्द्रियाणि पञ्चप्राणादयः
मनश्चैकं बुद्धिश्चैका
एवं सप्तदशाकलाभिः सह यत्तिष्ठति तत्सूक्ष्मशरीरम् ।
ज्ञानेन्द्रियाणि
श्रोत्रं त्वक् चक्षुः रसना घ्राणं इति पञ्च ज्ञानेन्द्रियाणि ।
श्रोत्रस्य दिग्देवता ।
त्वचो वायुः ।
चक्षुषः सूर्यः ।
रसनाया वरुणः ।
घ्राणस्य अश्विनौ ।
इति ज्ञानेन्द्रियदेवताः ।
श्रोत्रस्य विषयः शब्दग्रहणम् ।
त्वचो विषयः स्पर्शग्रहणम् ।
चक्षुषो विषयः रूपग्रहणम् ।
रसनाया विषयः रसग्रहणम् ।
घ्राणस्य विषयः गन्धग्रहणं इति ।
पञ्चकर्मेन्द्रियाणि
वाक्पाणिपादपायूपस्थानीति पञ्चकर्मेन्द्रियाणि ।
वाचो देवता वह्निः ।
हस्तयोरिन्द्रः ।
पादयोर्विष्णुः ।
पायोर्मृत्युः ।
उपस्थस्य प्रजापतिः ।
इति कर्मेन्द्रियदेवताः ।
वाचो विषयः भाषणम् ।
पाण्योर्विषयः वस्तुग्रहणम् ।
पादयोर्विषयः गमनम् ।
पायोर्विषयः मलत्यागः ।
उपस्थस्य विषयः आनन्द इति ।
कारणशरीरम्
कारणशरीरं किम् ?
अनिर्वाच्यानाद्यविद्यारूपं शरीरद्वयस्य कारणमात्रं
सत्स्वरूपाऽज्ञानं निर्विकल्पकरूपं यदस्ति तत्कारणशरीरम् ।
अवस्थात्रयम्
अवस्थात्रयं किम् ?
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यवस्थाः ।
जाग्रदवस्था
जाग्रदवस्था का ?
श्रोत्रादिज्ञानेन्द्रियैः शब्दादिविषयैश्च ज्ञायते इति यत्
सा जाग्रदावस्था ।
स्थूल शरीराभिमानी आत्मा विश्व इत्युच्यते ।
स्वप्नावस्था
स्वप्नावस्था केति चेत् ?
जाग्रदवस्थायां यद्दृष्टं यद् श्रुतम्
तज्जनितवासनया निद्रासमये यः प्रपञ्चः प्रतीयते सा
स्वप्नावस्था ।
सूक्ष्मशरीराभिमानी आत्मा तैजस इत्युच्यते ।
सुषुप्त्यवस्था
अतः सुषुप्त्यवस्था का ?
अहं किमपि न जानामि सुखेन मया निद्राऽनुभूयत इति
सुषुप्त्यवस्था ।
कारणशरीराभिमानी आत्मा प्राज्ञ इत्युच्यते ।
पञ्च कोशाः
पञ्च कोशाः के ?
अन्नमयः प्राणमयः मनोमयः विज्ञानमयः आनन्दमयश्चेति ।
अन्नमयकोशः
अन्नमयः कः ?
अन्नरसेनैव भूत्वा अन्नरसेनैव वृद्धिं प्राप्य अन्नरूपपृथिव्यां
यद्विलीयते तदन्नमयः कोशः स्थूलशरीरम् ।
प्राणमयकोशः
प्राणमयः कः ?
प्राणाद्याः पञ्चवायवः वागादीन्द्रियपञ्चकं प्राणमयः कोशः ।
मनोमयकोशः
मनोमयः कोशः कः ?
मनश्च ज्ञानेन्द्रियपञ्चकं मिलित्वा यो भवति स मनोमयः कोशः ।
विज्ञानमयकोशः
विज्ञानमयः कः ?
बुद्धिज्ञानेन्द्रियपञ्चकं मिलित्वा यो भवति स विज्ञानमयः कोशः
आनन्दमयकोशः
आनन्दमयः कः ?
एवमेव कारणशरीरभूताविद्यास्थमलिनसत्त्वं
प्रियादिवृत्तिसहितं सत् आनन्दमयः कोशः ।
एतत्कोशपञ्चकम् ।
पञ्चकोशातीत
मदीयं शरीरं मदीयाः प्राणाः मदीयं मनश्च
मदीया बुद्धिर्मदीयं अज्ञानमिति स्वेनैव ज्ञायते
तद्यथा मदीयत्वेन ज्ञातं कटककुण्डल गृहादिकं
स्वस्माद्भिन्नं तथा पञ्चकोशादिकं स्वस्माद्भिन्नम्
मदीयत्वेन ज्ञातमात्मा न भवति ॥
आत्मन्
आत्मा तर्हि कः ?
सच्चिदानन्दस्वरूपः ।
सत्किम् ?
कालत्रयेऽपि तिष्ठतीति सत् ।
चित्किम् ?
ज्ञानस्वरूपः ।
आनन्दः कः ?
सुखस्वरूपः ।
एवं सच्चिदानन्दस्वरूपं स्वात्मानं विजानीयात् ।
जगत्
अथ चतुर्विंशतितत्त्वोत्पत्तिप्रकारं वक्ष्यामः ।
माया
ब्रह्माश्रया सत्त्वरजस्तमोगुणात्मिका माया अस्ति ।
पञ्चभूताः
ततः आकाशः सम्भूतः ।
आकाशाद् वायुः ।
वायोस्तेजः ।
तेजस आपः ।
अभ्धयः पृथिवी ।
सत्त्वगुणः
एतेषां पञ्चतत्त्वानां मध्ये
आकाशस्य सात्विकांशात् श्रोत्रेन्द्रियं सम्भूतम् ।
वायोः सात्विकांशात् त्वगिन्द्रियं सम्भूतम् ।
अग्नेः सात्विकांशात् चक्षुरिन्द्रियं सम्भूतम् ।
जलस्य सात्विकांशात् रसनेन्द्रियं सम्भूतम् ।
पृथिव्याः सात्विकांशात् घ्राणेन्द्रियं सम्भूतम् ।
अन्तःकरण
एतेषां पञ्चतत्त्वानां समष्टिसात्विकांशात्
मनोबुद्ध्यहङ्कार चित्तान्तःकरणानि सम्भूतानि ।
सङ्कल्पविकल्पात्मकं मनः ।
निश्चयात्मिका बुद्धिः ।
अहङ्कर्ता अहङ्कारः ।
चिन्तनकर्तृ चित्तम् ।
मनसो देवता चन्द्रमाः ।
बुद्धे ब्रह्मा ।
अहङ्कारस्य रुद्रः ।
चित्तस्य वासुदेवः ।
रजोगुणः
एतेषां पञ्चतत्त्वानां मध्ये
आकाशस्य राजसांशात् वागिन्द्रियं सम्भूतम् ।
वायोः राजसांशात् पाणीन्द्रियं सम्भूतम् ।
वन्हेः राजसांशात् पादेन्द्रियं सम्भूतम् ।
जलस्य राजसांशात् उपस्थेन्द्रियं सम्भूतम् ।
पृथिव्या राजसांशात् गुदेन्द्रियं सम्भूतम् ।
एतेषां समष्टिराजसांशात् पञ्चप्राणाः सम्भूताः ।
तमोगुणः
एतेषां पञ्चतत्त्वानां तामसांशात्
पञ्चीकृतपञ्चतत्त्वानि भवन्ति ।
पञ्चीकरणं कथं इति चेत् ।
एतेषां पञ्चमहाभूतानां तामसांशस्वरूपम्
एकमेकं भूतं द्विधा विभज्य एकमेकमर्धं पृथक्
तूष्णीं व्यवस्थाप्य अपरमपरमर्धं चतुर्धां विभज्य
स्वार्धमन्येषु अर्धेषु स्वभागचतुष्टयसंयोजनं कार्यम् ।
तदा पञ्चीकरणं भवति ।
एतेभ्यः पञ्चीकृतपञ्चमहाभूतेभ्यः स्थूलशरीरं भवति ।
एवं पिण्डब्रह्माण्डयोरैक्यं सम्भूतम् ।
जीवः, ईश्वरः च
स्थूलशरीराभिमानि जीवनामकं ब्रह्मप्रतिबिम्बं भवति ।
स एव जीवः प्रकृत्या स्वस्मात् ईश्वरं भिन्नत्वेन जानाति ।
अविद्योपाधिः सन् आत्मा जीव इत्युच्यते ।
मायोपाधिः सन् ईश्वर इत्युच्यते ।
एवं उपाधिभेदात् जीवेश्वरभेददृष्टिः यावत्पर्यन्तं तिष्ठति
तावत्पर्यन्तं जन्ममरणादिरूपसंसारो न निवर्तते ।
तस्मात्कारणान्न जीवेश्वरयोर्भेदबुद्धिः स्वीकार्या ।
तत् त्वं असि
ननु साहङ्कारस्य किञ्चिज्ज्ञस्य जीवस्य निरहङ्कारस्य सर्वज्ञस्य
ईश्वरस्य तत्त्वमसीति महावाक्यात् कथमभेदबुद्धिः स्यादुभयोः
विरुद्धधर्माक्रान्तत्वात् ।
इति चेन्न । स्थूलसूक्ष्मशरीराभिमानी त्वम्पदवाच्यार्थः ।
उपाधिविनिर्मुक्तं समाधिदशासम्पन्नं शुद्धं चैतन्यं
त्वम्पदलक्ष्यार्थः ।
एवं सर्वज्ञत्वादिविशिष्ट ईश्वरः तत्पदवाच्यार्थः ।
उपाधिशून्यं शुद्धचैतन्यं तत्पदलक्ष्यार्थः ।
एवं च जीवेश्वरयो चैतन्यरूपेणाऽभेदे बाधकाभावः ।
जीवन्मुक्तः
एवं च वेदान्तवाक्यैः सद्गुरूपदेशेन च सर्वेष्वपि
भूतेषु येषां
ब्रह्मबुद्धिरुत्पन्ना ते जीवन्मुक्ताः इत्यर्थः ।ननु जीवन्मुक्तः कः ?
यथा देहोऽहं पुरुषोऽहं ब्राह्मणोऽहं शूद्रोऽहमस्मीति
दृढनिश्चयस्तथा नाहं ब्राह्मणः न शूद्रः न पुरुषः
किन्तु असङ्गः सच्चिदानन्द स्वरूपः प्रकाशरूपः सर्वान्तर्यामी
चिदाकाशरूपोऽस्मीति दृढनिश्चय
रूपोऽपरोक्षज्ञानवान् जीवन्मुक्तः ॥ब्रह्मैवाहमस्मीत्यपरोक्षज्ञानेन निखिलकर्मबन्धविनिर्मुक्तः
स्यात् ।
कर्माणि
कर्माणि कतिविधानि सन्तीति चेत्
आगामिसञ्चितप्रारब्धभेदेन त्रिविधानि सन्ति ।
आगामि कर्म
ज्ञानोत्पत्त्यनन्तरं ज्ञानिदेहकृतं पुण्यपापरूपं कर्म
यदस्ति तदागामीत्यभिधीयते ।
सञ्चित कर्म
सञ्चितं कर्म किम् ?
अनन्तकोटिजन्मनां बीजभूतं सत् यत्कर्मजातं पूर्वार्जितं
तिष्ठति तत् सञ्चितं ज्ञेयम् ।
प्रारब्ध कर्म
प्रारब्धं कर्म किमिति चेत् ।
इदं शरीरमुत्पाद्य इह लोके एवं सुखदुःखादिप्रदं यत्कर्म
तत्प्रारब्धं
भोगेन नष्टं भवति प्रारब्धकर्मणां भोगादेव क्षय इति ।
कर्म मुक्तः
सञ्चितं कर्म ब्रह्मैवाहमिति निश्चयात्मकज्ञानेन नश्यति ।आगामि कर्म अपि ज्ञानेन नश्यति किञ्च आगामि कर्मणां
नलिनीदलगतजलवत् ज्ञानिनां सम्बन्धो नास्ति ।
ज्ञानिः
किञ्च ये ज्ञानिनं स्तुवन्ति भजन्ति अर्चयन्ति तान्प्रति
ज्ञानिकृतं आगामि पुण्यं गच्छति ।
ये ज्ञानिनं निन्दन्ति द्विषन्ति दुःखप्रदानं कुर्वन्ति तान्प्रति
ज्ञानिकृतं सर्वमागामि क्रियमाणं यदवाच्यं कर्म
पापात्मकं तद्गच्छति ।
सुहृदः पुण्यकृतं दुर्हृदः पापकृत्यं गृह्णन्ति ।
ब्रह्मानन्दम्
तथा चात्मवित्संसारं तीर्त्वा ब्रह्मानन्दमिहैव प्राप्नोति ।
तरति शोकमात्मवित् इति श्रुतेः ।
तनुं त्यजतु वा काश्यां श्वपचस्य गृहेऽथ वा ।
ज्ञानसम्प्राप्तिसमये मुक्ताऽसौ विगताशयः । इति स्मृतेश्च ।इति श्रीशङ्करभगवत्पादाचार्यप्रणीतः तत्त्वबोधप्रकरणं समाप्तम् ।
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.