5.3 - Uthsannayajnno Va Esha Yadagnih - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్పఞ్చమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్నః - చితీనా-న్నిరూపణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

ఉ॒థ్స॒న్న॒ య॒జ్ఞో వా ఏ॒ష యద॒గ్నిః కిం-వాఁ-ఽహై॒తస్య॑ క్రి॒యతే॒ కిం-వాఁ॒ న యద్వై య॒జ్ఞస్య॑ క్రి॒యమా॑ణస్యా-న్త॒ర్యన్తి॒ పూయ॑తి॒ వా అ॑స్య॒ తదా᳚శ్వి॒నీరుప॑ దధాత్య॒శ్వినౌ॒ వై దే॒వానా᳚-మ్భి॒షజౌ॒ తాభ్యా॑మే॒వాస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి॒ పఞ్చోప॑ దధాతి॒ పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞో యావా॑నే॒వ య॒జ్ఞస్తస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోత్యృత॒వ్యా॑ ఉప॑ దధాత్యృతూ॒నా-ఙ్కౢప్త్యై॒ [కౢప్త్యై᳚, పఞ్చోప॑] 1

పఞ్చోప॑ దధాతి॒ పఞ్చ॒ వా ఋ॒తవో॒ యావ॑న్త ఏ॒వర్తవ॒స్తాన్ క॑ల్పయతి సమా॒నప్ర॑భృతయో భవన్తి సమా॒నోద॑ర్కా॒స్తస్మా᳚-థ్సమా॒నా ఋ॒తవ॒ ఏకే॑న ప॒దేన॒ వ్యావ॑ర్తన్తే॒ తస్మా॑ద్-ఋ॒తవో॒ వ్యావ॑ర్తన్తే ప్రాణ॒భృత॒ ఉప॑ దధాత్యృ॒తుష్వే॒వ ప్రా॒ణా-న్ద॑ధాతి॒ తస్మా᳚-థ్సమా॒నా-స్సన్త॑ ఋ॒తవో॒ న జీ᳚ర్య॒న్త్యథో॒ ప్రజ॑నయత్యే॒వైనా॑నే॒ష వై వా॒యుర్య-త్ప్రా॒ణో యద్-ఋ॑త॒వ్యా॑ ఉప॒ధాయ॑ ప్రాణ॒భృత॑ [ప్రాణ॒భృతః॑, ఉ॒ప॒దధా॑తి॒] 2

ఉప॒దధా॑తి॒ తస్మా॒-థ్సర్వా॑నృ॒తూనను॑ వా॒యురా వ॑రీవర్తి వృష్టి॒సనీ॒రుప॑ దధాతి॒ వృష్టి॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదే॑క॒ధోప॑ద॒ద్ధ్యా-దేక॑మృ॒తుం-వఁ॑ర్షేదనుపరి॒హారగ్ం॑ సాదయతి॒ తస్మా॒-థ్సర్వా॑నృ॒తూన్. వ॑ర్షతి॒ య-త్ప్రా॑ణ॒భృత॑ ఉప॒ధాయ॑ వృష్టి॒సనీ॑రుప॒దధా॑తి॒ తస్మా᳚-ద్వా॒యుప్ర॑చ్యుతా ది॒వో వృష్టి॑రీర్తే ప॒శవో॒ వై వ॑య॒స్యా॑ నానా॑మనసః॒ ఖలు॒ వై ప॒శవో॒ నానా᳚వ్రతా॒స్తే॑-ఽప ఏ॒వాభి సమ॑నసో॒ [సమ॑నసః, య-ఙ్కా॒మయే॑తా-] 3

య-ఙ్కా॒మయే॑తా-ఽప॒శు-స్స్యా॒దితి॑ వయ॒స్యా᳚స్తస్యో॑-ప॒ధాయా॑ప॒స్యా॑ ఉప॑ దద్ధ్యా॒-దసం᳚(2)జ్ఞాన-మే॒వాస్మై॑ ప॒శుభిః॑ కరోత్యప॒శురే॒వ భ॑వతి॒ య-ఙ్కా॒మయే॑త పశు॒మాన్-థ్స్యా॒దిత్య॑-ప॒స్యా᳚స్తస్యో॑ప॒ధాయ॑ వయ॒స్యా॑ ఉప॑ దద్ధ్యా-థ్సం॒(2)జ్ఞాన॑మే॒వాస్మై॑ ప॒శుభిః॑ కరోతి పశు॒మానే॒వ భ॑వతి॒ చత॑స్రః పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి॒ తస్మా᳚చ్చ॒త్వారి॒ చక్షు॑షో రూ॒పాణి॒ ద్వే శు॒క్లే ద్వే కృ॒ష్ణే [కృ॒ష్ణే, మూ᳚ర్ధ॒న్వతీ᳚-] 4

మూ᳚ర్ధ॒న్వతీ᳚-ర్భవన్తి॒ తస్మా᳚-త్పు॒రస్తా᳚న్మూ॒ర్ధా పఞ్చ॒ దక్షి॑ణాయా॒గ్॒ శ్రోణ్యా॒ముప॑ దధాతి॒ పఞ్చోత్త॑రస్యా॒-న్తస్మా᳚-త్ప॒శ్చా-ద్వర్షీ॑యా-న్పు॒రస్తా᳚-త్ప్రవణః ప॒శుర్బ॒స్తో వయ॒ ఇతి॒ దక్షి॒ణే-ఽగ్ంస॒ ఉప॑ దధాతి వృ॒ష్ణిర్వయ॒ ఇత్యుత్త॒రే ఽగ్ంసా॑వే॒వ ప్రతి॑ దధాతి వ్యా॒ఘ్రో వయ॒ ఇతి॒ దక్షి॑ణే ప॒క్ష ఉప॑ దధాతి సి॒గ్ం॒హో వయ॒ ఇత్యుత్త॑రే ప॒క్షయో॑రే॒వ వీ॒ర్య॑-న్దధాతి॒ పురు॑షో॒ వయ॒ ఇతి॒ మద్ధ్యే॒ తస్మా॒-త్పురు॑షః పశూ॒నామధి॑పతిః ॥ 5 ॥

(కౢప్త్యా॑ - ఉప॒ధాయ॑ ప్రాణ॒భృతః॒-సమ॑నసః-కృ॒ష్ణే-పురు॑షో॒ వయ॒ ఇతి॒ - పఞ్చ॑ చ) (అ. 1)

ఇన్ద్రా᳚గ్నీ॒ అవ్య॑థమానా॒మితి॑ స్వయమాతృ॒ణ్ణాముప॑ దధాతీన్ద్రా॒గ్నిభ్యాం॒-వాఁ ఇ॒మౌ లో॒కౌ విధృ॑తావ॒నయో᳚-ర్లో॒కయో॒-ర్విధృ॑త్యా॒ అధృ॑తేవ॒ వా ఏ॒షా యన్మ॑ద్ధ్య॒మా చితి॑ర॒న్తరి॑క్షమివ॒ వా ఏ॒షేన్ద్రా᳚గ్నీ॒ ఇత్యా॑హేన్ద్రా॒గ్నీ వై దే॒వానా॑మోజో॒ భృతా॒వోజ॑సై॒వైనా॑-మ॒న్తరి॑క్షే చినుతే॒ ధృత్యై᳚ స్వయమాతృ॒ణ్ణాముప॑ దధాత్య॒న్తరి॑క్షం॒-వైఁ స్వ॑యమాతృ॒ణ్ణా ఽన్తరి॑క్షమే॒వోప॑ ధ॒త్తే ఽశ్వ॒ముప॑ [ధ॒త్తే ఽశ్వ॒ముప॑, ఘ్రా॒ప॒య॒తి॒ ప్రా॒ణమే॒వా-] 6

ఘ్రాపయతి ప్రా॒ణమే॒వా-ఽస్యా᳚-న్దధా॒త్యథో᳚ ప్రాజాప॒త్యో వా అశ్వః॑ ప్ర॒జాప॑తినై॒వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే స్వయమాతృ॒ణ్ణా భ॑వతి ప్రా॒ణానా॒ముథ్సృ॑ష్ట్యా॒ అథో॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యాను॑ఖ్యాత్యై దే॒వానాం॒-వైఁ సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కం-యఁ॒తా-న్దిశ॒-స్సమ॑వ్లీయన్త॒ త ఏ॒తా దిశ్యా॑ అపశ్య॒-న్తా ఉపా॑దధత॒ తాభి॒ర్వై తే దిశో॑-ఽదృగ్ంహ॒న్॒ యద్దిశ్యా॑ ఉప॒దధా॑తి ది॒శాం-విఁధృ॑త్యై॒ దశ॑ ప్రాణ॒భృతః॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ [పు॒రస్తా॒దుప॑, ద॒ధా॒తి॒ నవ॒ వై పురు॑షే] 7

దధాతి॒ నవ॒ వై పురు॑షే ప్రా॒ణా నాభి॑ర్దశ॒మీ ప్రా॒ణానే॒వ పు॒రస్తా᳚ద్ధత్తే॒ తస్మా᳚-త్పు॒రస్తా᳚-త్ప్రా॒ణా జ్యోతి॑ష్మతీ-ముత్త॒మాముప॑ దధాతి॒ తస్మా᳚-త్ప్రా॒ణానాం॒-వాఁగ్జ్యోతి॑రుత్త॒మా దశోప॑ దధాతి॒ దశా᳚క్షరా వి॒రా-డ్వి॒రాట్ ఛన్ద॑సా॒-ఞ్జ్యోతి॒ర్జ్యోతి॑రే॒వ పు॒రస్తా᳚ద్ధత్తే॒ తస్మా᳚-త్పు॒రస్తా॒జ్జ్యోతి॒రుపా᳚ ఽఽస్మహే॒ ఛన్దాగ్ం॑సి ప॒శుష్వా॒జిమ॑యు॒స్తా-న్బృ॑హ॒త్యుద॑జయ॒-త్తస్మా॒-ద్బార్హ॑తాః [తస్మా॒-ద్బార్హ॑తాః, ప॒శవ॑ ఉచ్యన్తే॒ మా] 8

ప॒శవ॑ ఉచ్యన్తే॒ మా ఛన్ద॒ ఇతి॑ దక్షిణ॒త ఉప॑ దధాతి॒ తస్మా᳚-ద్దక్షి॒ణా వృ॑తో॒ మాసాః᳚ పృథి॒వీ ఛన్ద॒ ఇతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్రతి॑ష్ఠిత్యా అ॒గ్నిర్దే॒వతేత్యు॑త్తర॒త ఓజో॒ వా అ॒గ్నిరోజ॑ ఏ॒వోత్త॑ర॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॑దుత్తరతో ఽభిప్రయా॒యీ జ॑యతి॒ షట్త్రిగ్ం॑శ॒-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే॒ షట్త్రిగ్ం॑శదక్షరా బృహ॒తీ బార్హ॑తాః ప॒శవో॑ బృహ॒త్యైవాస్మై॑ ప॒శూనవ॑ రున్ధే బృహ॒తీ ఛన్ద॑సా॒గ్॒ స్వారా᳚జ్య॒-మ్పరీ॑యాయ॒ యస్యై॒తా [యస్యై॒తాః, ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ గచ్ఛ॑తి॒] 9

ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ గచ్ఛ॑తి॒ స్వారా᳚జ్యగ్ం స॒ప్త వాల॑ఖిల్యాః పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి స॒ప్త ప॒శ్చా-థ్స॒ప్త వై శీ॑ర్ష॒ణ్యాః᳚ ప్రా॒ణా ద్వావవా᳚ఞ్చౌ ప్రా॒ణానాగ్ం॑ సవీర్య॒త్వాయ॑ మూ॒ర్ధా-ఽసి॒ రాడితి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి॒ యన్త్రీ॒ రాడితి॑ ప॒శ్చా-త్ప్రా॒ణానే॒వాస్మై॑ స॒మీచో॑ దధాతి ॥ 10 ॥

(అశ్వ॒ముప॑-పు॒రస్తా॒దుప॒-బార్హ॑తా-ఏ॒తా-శ్చతు॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)

దే॒వా వై య-ద్య॒జ్ఞే ఽకు॑ర్వత॒ తదసు॑రా అకుర్వత॒ తే దే॒వా ఏ॒తా అ॑క్ష్ణయాస్తో॒మీయా॑ అపశ్య॒-న్తా అ॒న్యథా॒ ఽనూచ్యా॒-న్యథోపా॑దధత॒ తదసు॑రా॒ నాన్వవా॑య॒-న్తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరా-ఽసు॑రా॒ యద॑క్ష్ణయాస్తో॒మీయా॑ అ॒న్యథా॒ ఽనూచ్యా॒న్యథో॑ప॒ దధా॑తి॒ భ్రాతృ॑వ్యాభిభూత్యై॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవత్యా॒-శుస్త్రి॒వృదితి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి యజ్ఞము॒ఖం-వైఁ త్రి॒వృ- [త్రి॒వృత్, య॒జ్ఞ॒ము॒ఖమే॒వ] 11

-ద్య॑జ్ఞము॒ఖమే॒వ పు॒రస్తా॒ద్వి యా॑తయతి॒ వ్యో॑మ సప్తద॒శ ఇతి॑ దక్షిణ॒తో ఽన్నం॒-వైఁ వ్యో॑మా-ఽన్నగ్ం॑ సప్తద॒శో-ఽన్న॑మే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॑ణే॒నాన్న॑మద్యతే ధ॒రుణ॑ ఏకవి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్ర॑తి॒ష్ఠా వా ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః ప్రతి॑ష్ఠిత్యై భా॒న్తః ప॑ఞ్చద॒శ ఇత్యు॑త్తర॒త ఓజో॒ వై భా॒న్త ఓజః॑ పఞ్చద॒శ ఓజ॑ ఏ॒వోత్త॑ర॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॑దుత్తరతో ఽభిప్రయా॒యీ జ॑యతి॒ ప్రతూ᳚ర్తిరష్టాద॒శ ఇతి॑ పు॒రస్తా॒- [ఇతి॑ పు॒రస్తా᳚త్, ఉప॑ దధాతి॒ ద్వౌ] 12

-దుప॑ దధాతి॒ ద్వౌ త్రి॒వృతా॑వభిపూ॒ర్వం-యఁ॑జ్ఞము॒ఖే వి యా॑తయత్యభివ॒ర్త-స్స॑వి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ దక్షిణ॒తో-ఽన్నం॒-వాఁ అ॑భివ॒ర్తో-ఽన్నగ్ం॑ సవి॒గ్ం॒శో-ఽన్న॑మే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॑ణే॒నాన్న॑మద్యతే॒ వర్చో᳚ ద్వావి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ ప॒శ్చా-ద్య-ద్విగ్ం॑శ॒తిర్ద్వే తేన॑ వి॒రాజౌ॒ య-ద్ద్వే ప్ర॑తి॒ష్ఠా తేన॑ వి॒రాజో॑రే॒వా-భి॑పూ॒ర్వమ॒న్నాద్యే॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ తపో॑ నవద॒శ ఇత్యు॑త్తర॒త స్తస్మా᳚-థ్స॒వ్యో [ఇత్యు॑త్తర॒త స్తస్మా᳚-థ్స॒వ్యః, హస్త॑యో-] 13

హస్త॑యో-స్తప॒స్విత॑రో॒ యోని॑శ్చతుర్వి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి॒ చతు॑ర్విగ్ంశత్యక్షరా గాయ॒త్రీ గా॑య॒త్రీ య॑జ్ఞము॒ఖం-యఁ॑జ్ఞము॒ఖమే॒వ పు॒రస్తా॒-ద్వియా॑తయతి॒ గర్భాః᳚ పఞ్చవి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ దక్షిణ॒తో-ఽన్నం॒-వైఁ గర్భా॒ అన్న॑-మ్పఞ్చవి॒గ్ం॒శోన్న॑మే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॑ణే॒నాన్న॑మద్యత॒ ఓజ॑స్త్రిణ॒వ ఇతి॑ ప॒శ్చాది॒మే వై లో॒కాస్త్రి॑ణ॒వ ఏ॒ష్వే॑వ లో॒కేషు॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి స॒భంర॑ణస్త్రయోవి॒గ్ం॒శ ఇ- [స॒భంర॑ణస్త్రయోవి॒గ్ం॒శ ఇతి॑, ఉ॒త్త॒ర॒త-] 14

-త్యు॑త్తర॒త-స్తస్మా᳚-థ్స॒వ్యో హస్త॑యో-స్సమ్భా॒ర్య॑తరః॒ క్రతు॑రేకత్రి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి॒ వాగ్వై క్రతు॑ర్యజ్ఞము॒ఖం-వాఁగ్య॑జ్ఞము॒ఖమే॒వ పు॒రస్తా॒ద్వి యా॑తయతి బ్ర॒ద్ధ్నస్య॑ వి॒ష్టప॑-ఞ్చతుస్త్రి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ దక్షిణ॒తో॑-ఽసౌ వా ఆ॑ది॒త్యో బ్ర॒ద్ధ్నస్య॑ వి॒ష్టప॑-మ్బ్రహ్మవర్చ॒సమే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॒ణో-ఽర్ధో᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సిత॑రః ప్రతి॒ష్ఠా త్ర॑యస్త్రి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ నాకః॑ షట్త్రి॒గ్ం॒శ ఇత్యు॑త్తర॒త-స్సు॑వ॒ర్గో వై లో॒కో నాకః॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ 15 ॥

(వై త్రి॒వృ - దితి॑ పు॒రస్తా᳚థ్ - స॒వ్య - స్త్ర॑యోవి॒గ్ం॒శ ఇతి॑ - సువ॒ర్గో వై - పఞ్చ॑ చ) (అ. 3)

(ఆ॒శు - ర్వ్యో॑మ - ధ॒రుణో॑ - భా॒న్తః - ప్రతూ᳚ర్తిర -భివ॒ర్తో - వర్చ॒ - స్తపో॒ - యోని॒ - ర్గర్భా॒ - ఓజః॑ - స॒భంర॑ణః॒ - క్రతు॑ - ర్బ్ర॒ద్ధ్రస్య॑ - ప్రతి॒ష్ఠా - నాకః॒ - షోడ॑శ)

అ॒గ్నేర్భా॒గో॑-ఽసీతి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి యజ్ఞము॒ఖం-వాఁ అ॒గ్నిర్య॑జ్ఞము॒ఖ-న్దీ॒క్షా య॑జ్ఞము॒ఖ-మ్బ్రహ్మ॑ యజ్ఞము॒ఖ-న్త్రి॒వృ-ద్య॑జ్ఞము॒ఖమే॒వ పు॒రస్తా॒ద్వి యా॑తయతి నృ॒చక్ష॑సా-మ్భా॒గో॑-ఽసీతి॑ దక్షిణ॒త-శ్శు॑శ్రు॒వాగ్ంసో॒ వై నృ॒చక్ష॒సో-ఽన్న॑-న్ధా॒తా జా॒తాయై॒వాస్మా॒ అన్న॒మపి॑ దధాతి॒ తస్మా᳚జ్జా॒తో-ఽన్న॑మత్తి జ॒నిత్రగ్గ్॑ స్పృ॒తగ్ం స॑ప్తద॒శ-స్స్తోమ॒ ఇత్యా॒హా-ఽన్నం॒-వైఁ జ॒నిత్ర॒- [జ॒నిత్ర᳚మ్, అన్నగ్ం॑ సప్తద॒శో-ఽన్న॑మే॒వ] 16

-మన్నగ్ం॑ సప్తద॒శో-ఽన్న॑మే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॑ణే॒నా-న్న॑మద్యతే మి॒త్రస్య॑ భా॒గో॑-ఽసీతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్రా॒ణో వై మి॒త్రో॑-ఽపా॒నో వరు॑ణః ప్రాణాపా॒నావే॒వాస్మి॑-న్దధాతి ది॒వో వృ॒ష్టిర్వాతా᳚-స్స్పృ॒తా ఏ॑కవి॒గ్ం॒శ-స్స్తోమ॒ ఇత్యా॑హ ప్రతి॒ష్ఠా వా ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః ప్రతి॑ష్ఠిత్యా॒ ఇన్ద్ర॑స్య భా॒గో॑-ఽసీత్యు॑త్తర॒త ఓజో॒ వా ఇన్ద్ర॒ ఓజో॒ విష్ణు॒రోజః॑ క్ష॒త్రమోజః॑ పఞ్చద॒శ [పఞ్చద॒శః, ఓజ॑ ఏ॒వోత్త॑ర॒తో ధ॑త్తే॒] 17

ఓజ॑ ఏ॒వోత్త॑ర॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॑దుత్తరతో-ఽభిప్రయా॒యీ జ॑యతి॒ వసూ॑నా-మ్భా॒గో॑-ఽసీతి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి యజ్ఞము॒ఖం-వైఁ వస॑వో యజ్ఞము॒ఖగ్ం రు॒ద్రా య॑జ్ఞము॒ఖ-ఞ్చ॑తుర్వి॒గ్ం॒శో య॑జ్ఞము॒ఖమే॒వ పు॒రస్తా॒ద్వి యా॑తయత్యాది॒త్యానా᳚-మ్భా॒గో॑-ఽసీతి॑ దక్షిణ॒తో-ఽన్నం॒-వాఁ ఆ॑ది॒త్యా అన్న॑-మ్మ॒రుతో-ఽన్న॒-ఙ్గర్భా॒ అన్న॑-మ్పఞ్చవి॒గ్ం॒శో-ఽన్న॑మే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॑ణే॒నా-ఽన్న॑మద్య॒తే ఽది॑త్యై భా॒గో॑- [-ఽది॑త్యై భా॒గః, అ॒సీతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్ర॑తి॒ష్ఠా] 18

-ఽసీతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్ర॑తి॒ష్ఠా వా అది॑తిః ప్రతి॒ష్ఠా పూ॒షా ప్ర॑తి॒ష్ఠా త్రి॑ణ॒వః ప్రతి॑ష్ఠిత్యై దే॒వస్య॑ సవి॒తుర్భా॒గో॑-ఽ సీత్యు॑త్తర॒తో బ్రహ్మ॒ వై దే॒వ-స్స॑వి॒తా బ్రహ్మ॒ బృహ॒స్పతి॒ర్బ్రహ్మ॑ చతుష్టో॒మో బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమే॒వోత్త॑ర॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒దుత్త॒రో-ఽర్ధో᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సిత॑ర-స్సావి॒త్రవ॑తీ భవతి॒ ప్రసూ᳚త్యై॒ తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణానా॒ముదీ॑చీ స॒నిః ప్రసూ॑తా ధ॒ర్త్రశ్చ॑తుష్టో॒మ ఇతి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి యజ్ఞము॒ఖం-వైఁ ధ॒ర్త్రో [ధ॒ర్త్రః, య॒జ్ఞ॒ము॒ఖ-ఞ్చ॑తుష్టో॒మో] 19

య॑జ్ఞము॒ఖ-ఞ్చ॑తుష్టో॒మో య॑జ్ఞము॒ఖమే॒వ పు॒రస్తా॒ద్వి యా॑తయతి॒ యావా॑నా-మ్భా॒గో॑-ఽసీతి॑ దక్షిణ॒తో మాసా॒ వై యావా॑ అర్ధమా॒సా అయా॑వా॒-స్తస్మా᳚-ద్దక్షి॒ణావృ॑తో॒ మాసా॒ అన్నం॒-వైఁ యావా॒ అన్న॑-మ్ప్ర॒జా అన్న॑మే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॑ణే॒నా-న్న॑మద్యత ఋభూ॒ణా-మ్భా॒గో॑-ఽసీతి॑ ప॒శ్చా-త్ప్రతి॑ష్ఠిత్యై వివ॒ర్తో᳚ ఽష్టాచత్వారి॒గ్ం॒శ ఇత్యు॑త్తర॒తో॑-ఽనయో᳚ర్లో॒కయో᳚-స్సవీర్య॒త్వాయ॒ తస్మా॑ది॒మౌ లో॒కౌ స॒మావ॑-ద్వీర్యౌ॒ [స॒మావ॑-ద్వీర్యౌ, యస్య॒ ముఖ్య॑వతీః] 20

యస్య॒ ముఖ్య॑వతీః పు॒రస్తా॑దుపధీ॒యన్తే॒ ముఖ్య॑ ఏ॒వ భ॑వ॒త్యా-ఽస్య॒ ముఖ్యో॑ జాయతే॒ యస్యా-న్న॑వతీ - ర్దక్షిణ॒తో-ఽత్త్యన్న॒మా-ఽస్యా᳚న్నా॒దో జా॑యతే॒ యస్య॑ ప్రతి॒ష్ఠావ॑తీః ప॒శ్చా-త్ప్రత్యే॒వ తి॑ష్ఠతి॒ యస్యౌజ॑స్వతీరుత్తర॒త ఓ॑జ॒స్వ్యే॑వ భ॑వ॒త్యా-ఽస్యౌ॑జ॒స్వీ జా॑యతే॒ ఽర్కో వా ఏ॒ష యద॒గ్నిస్తస్యై॒తదే॒వ స్తో॒త్రమే॒తచ్ఛ॒స్త్రం-యఁదే॒షా వి॒ధా [వి॒ధా, వి॒ధీ॒యతే॒-ఽర్క ఏ॒వ] 21

వి॑ధీ॒యతే॒-ఽర్క ఏ॒వ తద॒ర్క్య॑మను॒ వి ధీ॑య॒తే ఽత్త్యన్న॒మా-ఽస్యా᳚న్నా॒దో జా॑యతే॒ యస్యై॒షా వి॒ధా వి॑ధీ॒యతే॒ య ఉ॑ చైనామే॒వం-వేఁద॒ సృష్టీ॒రుప॑ దధాతి యథాసృ॒ష్టమే॒వావ॑ రున్ధే॒ న వా ఇ॒ద-న్దివా॒ న నక్త॑మాసీ॒దవ్యా॑వృత్త॒-న్తే దే॒వా ఏ॒తా వ్యు॑ష్టీరపశ్య॒-న్తా ఉపా॑దధత॒ తతో॒ వా ఇ॒దం ఁవ్యౌ᳚చ్ఛ॒-ద్యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ వ్యే॑వాస్మా॑ ఉచ్ఛ॒త్యథో॒ తమ॑ ఏ॒వాప॑హతే ॥ 22 ॥

(వై జ॒నిత్రం॑ - పఞ్చద॒శో - ఽది॑త్యై భా॒గో - వై ధ॒ర్త్రః - స॒మావ॑ద్వీర్యై-వి॒ధా-తతో॒ వా ఇ॒దం - చతు॑ర్దశ చ ) (అ. 4)

(అ॒గ్నే - ర్నృ॒చక్ష॑సాం - జ॒నిత్రం॑ - మి॒త్ర - స్యేన్ద్ర॑స్య॒ -వసూ॑నా - మాది॒త్యానా॒ - మది॑త్యై - దే॒వస్య॑ సవి॒తుః - సా॑వి॒త్రవ॑తీ - ధ॒ర్త్రో - యావా॑నా-మృభూ॒ణాం - ఁవి॑వ॒ర్త - శ్చతు॑ర్దశ)

అగ్నే॑ జా॒తా-న్ప్రణు॑దా న-స్స॒పత్నా॒నితి॑ పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి జా॒తానే॒వ భ్రాతృ॑వ్యా॒-న్ప్రణు॑దతే॒ సహ॑సా జా॒తానితి॑ ప॒శ్చాజ్జ॑ని॒ష్యమా॑ణానే॒వ ప్రతి॑ నుదతే చతుశ్చత్వారి॒గ్ం॒శ-స్స్తోమ॒ ఇతి॑ దక్షిణ॒తో బ్ర॑హ్మవర్చ॒సం-వైఁ చ॑తుశ్చత్వారి॒గ్ం॒శో బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమే॒వ ద॑క్షిణ॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॒ణో-ఽర్ధో᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సిత॑ర-ష్షోడ॒శ-స్స్తోమ॒ ఇత్యు॑త్తర॒త ఓజో॒ వై షో॑డ॒శ ఓజ॑ ఏ॒వోత్త॑ర॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॑- [తస్మా᳚త్, ఉ॒త్త॒ర॒తో॒-ఽభి॒ప్ర॒యా॒యీ] 23

-దుత్తరతో-ఽభిప్రయా॒యీ జ॑యతి॒ వజ్రో॒ వై చ॑తుశ్చత్వారి॒గ్ం॒శో వజ్రః॑ షోడ॒శో యదే॒తే ఇష్ట॑కే ఉప॒దధా॑తి జా॒తాగ్శ్చై॒వ జ॑ని॒ష్యమా॑ణాగ్శ్చ॒ భ్రాతృ॑వ్యా-న్ప్ర॒ణుద్య॒ వజ్ర॒మను॒ ప్రహ॑రతి॒ స్తృత్యై॒ పురీ॑షవతీ॒-మ్మద్ధ్య॒ ఉప॑దధాతి॒ పురీ॑షం॒-వైఁ మద్ధ్య॑మా॒త్మన॒-స్సాత్మా॑నమే॒వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే॒ సాత్మా॒-ఽముష్మి॑న్ ఁలో॒కే భ॑వతి॒ య ఏ॒వం-వేఁదై॒తా వా అ॑సప॒త్నా నామేష్ట॑కా॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ [ఉ॑పధీ॒యన్తే᳚, నా-ఽస్య॑] 24

నా-ఽస్య॑ స॒పత్నో॑ భవతి ప॒శుర్వా ఏ॒ష యద॒గ్నిర్వి॒రాజ॑ ఉత్త॒మాయా॒-ఞ్చిత్యా॒ముప॑ దధాతి వి॒రాజ॑మే॒వోత్త॒మా-మ్ప॒శుషు॑ దధాతి॒ తస్మా᳚-త్పశు॒మాను॑త్త॒మాం-వాఁచం॑-వఁదతి॒ దశ॑ద॒శోప॑ దధాతి సవీర్య॒త్వాయా᳚-ఽక్ష్ణ॒యోప॑ దధాతి॒ తస్మా॑దక్ష్ణ॒యా ప॒శవో-ఽఙ్గా॑ని॒ ప్రహ॑రన్తి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ యాని॒ వై ఛన్దాగ్ం॑సి సువ॒ర్గ్యా᳚ణ్యాస॒-న్తైర్దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒-న్తేనర్ష॑యో- [-ఁలో॒కమా॑య॒-న్తేనర్ష॑యః, అ॒శ్రా॒మ్య॒-న్తే తపో॑-ఽతప్యన్త॒] 25

-ఽశ్రామ్య॒-న్తే తపో॑-ఽతప్యన్త॒ తాని॒ తప॑సా-ఽపశ్య॒-న్తేభ్య॑ ఏ॒తా ఇష్ట॑కా॒ నిర॑మిమ॒తేవ॒శ్ఛన్దో॒ వరి॑వ॒శ్ఛన్ద॒ ఇతి॒ తా ఉపా॑దధత॒ తాభి॒ర్వై తే సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒న్॒. యదే॒తా ఇష్ట॑కా ఉప॒దధా॑తి॒ యాన్యే॒వ ఛన్దాగ్ం॑సి సువ॒ర్గ్యా॑ణి॒ తైరే॒వ యజ॑మాన-స్సువ॒ర్గం-లోఁ॒కమే॑తి య॒జ్ఞేన॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ తా-స్స్తోమ॑ భాగైరే॒వా-ఽసృ॑జత॒ య- [-ఽసృ॑జత॒ యత్, స్తోమ॑ భాగా ఉప॒దధా॑తి] 26

-థ్స్తోమ॑ భాగా ఉప॒దధా॑తి ప్ర॒జా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మాన-స్సృజతే॒ బృహ॒స్పతి॒ర్వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ తేజ॒-స్సమ॑భర॒ద్య-థ్స్తోమ॑భాగా॒ య-థ్స్తోమ॑భాగా ఉప॒దధా॑తి॒ సతే॑జసమే॒వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే॒ బృహ॒స్పతి॒ర్వా ఏ॒తాం-యఁ॒జ్ఞస్య॑ ప్రతి॒ష్ఠామ॑పశ్య॒ద్య-థ్స్తోమ॑భాగా॒ య-థ్స్తోమ॑భాగా ఉప॒దధా॑తి య॒జ్ఞస్య॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై స॒ప్తస॒ప్తోప॑ దధాతి సవీర్య॒త్వాయ॑ తి॒స్రో మద్ధ్యే॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ 27 ॥

( ఉ॒త్త॒ర॒తో ధ॑త్తే॒ తస్మా॑ - దుపధీ॒యన్త॒ - ఋష॑యో - ఽసృజత॒ యత్ - త్రిచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)

ర॒శ్మిరిత్యే॒వా ఽఽది॒త్యమ॑సృజత॒ ప్రేతి॒రితి॒ ధర్మ॒మన్వి॑తి॒రితి॒ దివగ్ం॑ స॒ధింరిత్య॒న్తరి॑క్ష-మ్ప్రతి॒ధిరితి॑ పృథి॒వీం-విఁ॑ష్ట॒మ్భ ఇతి॒ వృష్టి॑-మ్ప్ర॒వేత్యహ॑రను॒వేతి॒ రాత్రి॑ము॒శిగితి॒ వసూ᳚-న్ప్రకే॒త ఇతి॑ రు॒ద్రాన్-థ్సు॑దీ॒తిరిత్యా॑ది॒త్యానోజ॒ ఇతి॑ పి॒తౄగ్స్తన్తు॒రితి॑ ప్ర॒జాః పృ॑తనా॒షాడితి॑ ప॒శూ-న్రే॒వదిత్యో-ష॑ధీరభి॒జిద॑సి యు॒క్తగ్రా॒వే- [యు॒క్తగ్రా॑వా, ఇన్ద్రా॑య॒ త్వేన్ద్ర॑-ఞ్జి॒న్వేత్యే॒వ] 28

-న్ద్రా॑య॒ త్వేన్ద్ర॑-ఞ్జి॒న్వేత్యే॒వ ద॑క్షిణ॒తో వజ్ర॒-మ్పర్యౌ॑హద॒భిజి॑త్యై॒ తాః ప్ర॒జా అప॑ప్రాణా అసృజత॒ తాస్వధి॑పతిర॒సీత్యే॒వ ప్రా॒ణమ॑దధా-ద్య॒న్తేత్య॑పా॒నగ్ం స॒గ్ం॒సర్ప॒ ఇతి॒ చక్షు॑ర్వయో॒ధా ఇతి॒ శ్రోత్ర॒-న్తాః ప్ర॒జాః ప్రా॑ణ॒తీర॑పాన॒తీః పశ్య॑న్తీ-శ్శృణ్వ॒తీర్న మి॑థు॒నీ అ॑భవ॒-న్తాసు॑ త్రి॒వృద॒సీత్యే॒వ మి॑థు॒నమ॑దధా॒-త్తాః ప్ర॒జా మి॑థు॒నీ [ ] 29

భవ॑న్తీ॒ర్న ప్రాజా॑యన్త॒ తా-స్సగ్ం॑రో॒హో॑-ఽసి నీరో॒హో॑-ఽసీత్యే॒వ ప్రా-ఽజ॑నయ॒-త్తాః ప్ర॒జాః ప్రజా॑తా॒ న ప్రత్య॑తిష్ఠ॒-న్తా వ॑సు॒కో॑-ఽసి॒ వేష॑శ్రిరసి॒ వస్య॑ష్టిర॒సీత్యే॒వైషు లో॒కేషు॒ ప్రత్య॑స్థాపయ॒ద్యదాహ॑ వసు॒కో॑-ఽసి॒ వేష॑శ్రిరసి॒ వస్య॑ష్టిర॒సీతి॑ ప్ర॒జా ఏ॒వ ప్రజా॑తా ఏ॒షు లో॒కేషు॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి॒ సాత్మా॒-ఽన్తరి॑క్షగ్ం రోహతి॒ సప్రా॑ణో॒-ఽముష్మి॑న్ ఁలో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠ॒త్యవ్య॑ర్ధుకః ప్రాణాపా॒నాభ్యా᳚-మ్భవతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ ॥ 30 ॥

(యు॒క్తగ్రా॑వా - ప్ర॒జా మి॑థు॒న్య॑ - న్తరి॑క్షం॒ - ద్వాద॑శ చ) (అ. 6)

నా॒క॒సద్భి॒ర్వై దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒-న్తన్నా॑క॒సదా᳚-న్నాకస॒త్త్వం-యఁన్నా॑క॒సద॑ ఉప॒దధా॑తి నాక॒సద్భి॑రే॒వ త-ద్యజ॑మాన-స్సువ॒ర్గం-లోఁ॒కమే॑తి సువ॒ర్గో వై లో॒కో నాకో॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ నాస్మా॒ అక॑-మ్భవతి యజమానాయత॒నం-వైఁ నా॑క॒సదో॒ యన్నా॑క॒సద॑ ఉప॒దధా᳚త్యా॒యత॑నమే॒వ త-ద్యజ॑మానః కురుతే పృ॒ష్ఠానాం॒-వాఁ ఏ॒త-త్తేజ॒-స్సమ్భృ॑తం॒-యఁన్నా॑క॒సదో॒ యన్నా॑క॒సద॑ [యన్నా॑క॒సదః॑, ఉ॒ప॒దధా॑తి పృ॒ష్ఠానా॑మే॒వ] 31

ఉప॒దధా॑తి పృ॒ష్ఠానా॑మే॒వ తేజో-ఽవ॑ రున్ధే పఞ్చ॒చోడా॒ ఉప॑ దధాత్యఫ్స॒రస॑ ఏ॒వైన॑మే॒తా భూ॒తా అ॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఉప॑ శే॒రే-ఽథో॑ తనూ॒పానీ॑రే॒వైతా యజ॑మానస్య॒ య-న్ద్వి॒ష్యా-త్తము॑ప॒దధ॑ద్ధ్యాయేదే॒తాభ్య॑ ఏ॒వైన॑-న్దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆ వృ॑శ్చతి తా॒జగార్తి॒మార్చ్ఛ॒త్యుత్త॑రా నాక॒సద్భ్య॒ ఉప॑దధాతి॒ యథా॑ జా॒యామా॒నీయ॑ గృ॒హేషు॑ నిషా॒దయ॑తి తా॒దృగే॒వ త- [తా॒దృగే॒వ తత్, ప॒శ్చా-త్ప్రాచీ॑-] 32

-త్ప॒శ్చా-త్ప్రాచీ॑-ముత్త॒మాముప॑ దధాతి॒ తస్మా᳚-త్ప॒శ్చా-త్ప్రాచీ॒ పత్న్యన్వా᳚స్తే స్వయమాతృ॒ణ్ణా-ఞ్చ॑ విక॒ర్ణీ-ఞ్చో᳚త్త॒మే ఉప॑ దధాతి ప్రా॒ణో వై స్వ॑యమాతృ॒ణ్ణా-ఽఽయు॑ర్విక॒ర్ణీ ప్రా॒ణ-ఞ్చై॒వా-ఽఽయు॑శ్చ ప్రా॒ణానా॑ముత్త॒మౌ ధ॑త్తే॒ తస్మా᳚-త్ప్రా॒ణశ్చా-ఽఽయు॑శ్చ ప్రా॒ణానా॑ముత్త॒మౌ నాన్యాముత్త॑రా॒మిష్ట॑కా॒ముప॑ దద్ధ్యా॒-ద్యద॒న్యాముత్త॑రా॒-మిష్ట॑కా-ముపద॒ద్ధ్యా-త్ప॑శూ॒నా- [-ముపద॒ద్ధ్యా-త్ప॑శూ॒నామ్, చ॒ యజ॑మానస్య చ] 33

-ఞ్చ॒ యజ॑మానస్య చ ప్రా॒ణ-ఞ్చా-ఽఽయు॒శ్చాపి॑ దద్ధ్యా॒-త్తస్మా॒న్నా-న్యోత్త॒రేష్ట॑కోప॒ధేయా᳚ స్వయమాతృ॒ణ్ణాముప॑ దధాత్య॒సౌ వై స్వ॑యమాతృ॒ణ్ణా- ఽమూమే॒వోప॑ ధ॒త్తే ఽశ్వ॒ముప॑ ఘ్రాపయతి ప్రా॒ణమే॒వాస్యా᳚-న్దధా॒త్యథో᳚ ప్రాజాప॒త్యో వా అశ్వః॑ ప్ర॒జాప॑తినై॒వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే స్వయమాతృ॒ణ్ణా భ॑వతి ప్రా॒ణానా॒ముథ్సృ॑ష్ట్యా॒ అథో॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా-ఽను॑ఖ్యాత్యా ఏ॒షా వై దే॒వానాం॒-విఁక్రా᳚న్తి॒ర్య-ద్వి॑క॒ర్ణీ య-ద్వి॑క॒ర్ణీము॑ప॒దధా॑తి దే॒వానా॑మే॒వ విక్రా᳚న్తి॒మను॒ విక్ర॑మత ఉత్తర॒త ఉప॑దధాతి॒ తస్మా॑దుత్తర॒త ఉ॑పచారో॒-ఽగ్ని ర్వా॑యు॒మతీ॑ భవతి॒ సమి॑ద్ధ్యై ॥ 34 ॥

(సమ్భృ॑తం॒-యఁన్నా॑క॒సదో॒ యన్నా॑క॒సద॒ - స్తత్ - ప॑శూ॒నా-మే॒షా వై-ద్వావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 7)

ఛన్దా॒గ్॒స్యుప॑ దధాతి ప॒శవో॒ వై ఛన్దాగ్ం॑సి ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దే॒వానాం᳚-వాఁ॒మ-మ్ప॒శవో॑ వా॒మమే॒వ ప॒శూనవ॑ రున్ధ ఏ॒తాగ్ం హ॒ వై య॒జ్ఞసే॑న-శ్చైత్రియాయ॒ణ-శ్చితిం॑-విఁ॒దా-ఞ్చ॑కార॒ తయా॒ వై స ప॒శూనవా॑రున్ధ॒ యదే॒తాము॑ప॒దధా॑తి ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే గాయ॒త్రీః పు॒రస్తా॒దుప॑ దధాతి॒ తేజో॒ వై గా॑య॒త్రీ తేజ॑ ఏ॒వ [తేజ॑ ఏ॒వ, ము॒ఖ॒తో ధ॑త్తే] 35

ము॑ఖ॒తో ధ॑త్తే మూర్ధ॒న్వతీ᳚ర్భవన్తి మూ॒ర్ధాన॑మే॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి త్రి॒ష్టుభ॒ ఉప॑ దధాతీన్ద్రి॒యం-వైఁ త్రి॒ష్టుగి॑న్ద్రి॒యమే॒వ మ॑ద్ధ్య॒తో ధ॑త్తే॒ జగ॑తీ॒రుప॑ దధాతి॒ జాగ॑తా॒ వై ప॒శవః॑ ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే ఽను॒ష్టుభ॒ ఉప॑ దధాతి ప్రా॒ణా వా అ॑ను॒ష్టుప్ ప్రా॒ణానా॒ముథ్సృ॑ష్ట్యై బృహ॒తీరు॒ష్ణిహాః᳚ ప॒ఙ్క్తీర॒క్షర॑పఙ్క్తీ॒రితి॒ విషు॑రూపాణి॒ ఛన్దా॒గ్॒స్యుప॑ దధాతి॒ విషు॑రూపా॒ వై ప॒శవః॑ ప॒శవ॒- [ప॒శవః॑ ప॒శవః॑, ఛన్దాగ్ం॑సి॒ విషు॑రూపానే॒వ] 36

-శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ విషు॑రూపానే॒వ ప॒శూనవ॑ రున్ధే॒ విషు॑రూపమస్య గృ॒హే దృ॑శ్యతే॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁదా-ఽతి॑చ్ఛన్దస॒ముప॑ దధా॒త్యతి॑చ్ఛన్దా॒ వై సర్వా॑ణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ సర్వే॑భిరే॒వైన॒-ఞ్ఛన్దో॑భిశ్చినుతే॒ వర్ష్మ॒ వా ఏ॒షా ఛన్ద॑సాం॒-యఁదతి॑చ్ఛన్దా॒ యదతి॑చ్ఛన్దస-ముప॒దధా॑తి॒ వర్ష్మై॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి ద్వి॒పదా॒ ఉప॑ దధాతి ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ 37 ॥

(తేజ॑ ఏ॒వ - ప॒శవః॑ ప॒శవో॒ - యజ॑మాన॒ - ఏక॑ఞ్చ) (అ. 8)

సర్వా᳚భ్యో॒ వై దే॒వతా᳚భ్యో॒-ఽగ్నిశ్చీ॑యతే॒ య-థ్స॒యుజో॒ నోప॑ద॒ద్ధ్యా-ద్దే॒వతా॑ అస్యా॒గ్నిం-వృఁ॑ఞ్జీర॒న్॒. య-థ్స॒యుజ॑ ఉప॒దధా᳚త్యా॒త్మనై॒వైనగ్ం॑ స॒యుజ॑-ఞ్చినుతే॒ నాగ్నినా॒ వ్యృ॑ద్ధ్య॒తే-ఽథో॒ యథా॒ పురు॑ష॒-స్స్నావ॑భి॒-స్సన్త॑త ఏ॒వమే॒వైతాభి॑ర॒గ్ని-స్సన్త॑తో॒ ఽగ్నినా॒ వై దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒-న్తా అ॒మూః కృత్తి॑కా అభవ॒న్॒ యస్యై॒తా ఉ॑ప ధీ॒యన్తే॑ సువ॒ర్గమే॒వ [ ] 38

లో॒కమే॑తి॒ గచ్ఛ॑తి ప్రకా॒శ-ఞ్చి॒త్రమే॒వ భ॑వతి మణ్డలేష్ట॒కా ఉప॑ దధాతీ॒మే వై లో॒కా మ॑ణ్డలేష్ట॒కా ఇ॒మే ఖలు॒ వై లో॒కా దే॑వపు॒రా దే॑వపు॒రా ఏ॒వ ప్రవి॑శతి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑త్య॒గ్ని-ఞ్చి॑క్యా॒నో వి॒శ్వజ్యో॑తిష॒ ఉప॑ దధాతీ॒మానే॒వైతాభి-॑ర్లో॒కాన్ జ్యోతి॑ష్మతః కురు॒తే-ఽథో᳚ ప్రా॒ణానే॒వైతా యజ॑మానస్య దాద్ధ్రత్యే॒తా వై దే॒వతా᳚-స్సువ॒ర్గ్యా᳚స్తా ఏ॒వా- -న్వా॒రభ్య॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒కమే॑తి ॥ 39 ॥

(సు॒వ॒ర్గమే॒వ - తా ఏ॒వ - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 9)

వృ॒ష్టి॒సనీ॒రుప॑ దధాతి॒ వృష్టి॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదే॑క॒ధోప॑ద॒ద్ధ్యాదేక॑మృ॒తుం-వఁ॑ర్షేదనుపరి॒హారగ్ం॑ సాదయతి॒ తస్మా॒-థ్సర్వా॑నృ॒తూన్. వ॑ర్షతి పురోవాత॒సని॑-ర॒సీత్యా॑హై॒తద్వై వృష్ట్యై॑ రూ॒పగ్ం రూ॒పేణై॒వ వృష్టి॒మవ॑ రున్ధే సం॒యాఁనీ॑భి॒ర్వై దే॒వా ఇ॒మాన్ ఁలో॒కాన్-థ్సమ॑యు॒స్త-థ్సం॒యాఁనీ॑నాగ్ం సంయాఁని॒త్వం-యఁ-థ్సం॒యాఁనీ॑రుప॒దధా॑తి॒ యథా॒-ఽఫ్సు నా॒వా సం॒యాఁత్యే॒వ- [సం॒యాఁత్యే॒వమ్, ఏ॒వైతాభి॒] 40

-మే॒వైతాభి॒ ర్యజ॑మాన ఇ॒మాన్ ఁలో॒కాన్-థ్సం-యాఁ॑తి ప్ల॒వో వా ఏ॒షో᳚-ఽగ్నేర్య-థ్సం॒యాఁనీ॒ర్య-థ్సం॒యాఁనీ॑రుప॒దధా॑తి ప్ల॒వమే॒వైతమ॒గ్నయ॒ ఉప॑దధాత్యు॒త యస్యై॒తాసూప॑హితా॒స్వాపో॒-ఽగ్నిగ్ం హర॒న్త్యహృ॑త ఏ॒వాస్యా॒-గ్నిరా॑దిత్యేష్ట॒కా ఉప॑ దధాత్యాది॒త్యా వా ఏ॒త-మ్భూత్యై॒ ప్రతి॑నుదన్తే॒ యో-ఽల॒-మ్భూత్యై॒ స-న్భూతి॒-న్న ప్రా॒ప్నోత్యా॑ది॒త్యా [ప్రా॒ప్నోత్యా॑ది॒త్యాః, ఏ॒వైన॒-మ్భూతి॑-] 41

ఏ॒వైన॒-మ్భూతి॑-ఙ్గమయన్త్య॒సౌ వా ఏ॒తస్యా॑-ఽఽది॒త్యో రుచ॒మా ద॑త్తే॒ యో᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॒త్వా న రోచ॑తే॒ యదా॑దిత్యేష్ట॒కా ఉ॑ప॒దధా᳚త్య॒సావే॒-వాస్మి॑న్నాది॒త్యో రుచ॑-న్దధాతి॒ యథా॒-ఽసౌ దే॒వానా॒గ్ం॒ రోచ॑త ఏ॒వమే॒వైష మ॑ను॒ష్యా॑ణాగ్ం రోచతే ఘృతేష్ట॒కా ఉప॑ దధాత్యే॒తద్వా అ॒గ్నేః ప్రి॒య-న్ధామ॒ య-ద్ఘృ॒త-మ్ప్రి॒యేణై॒వైన॒-న్ధామ్నా॒ సమ॑ర్ధయ॒- [సమ॑ర్ధయతి, అథో॒] 42

-త్యథో॒ తేజ॑సా ఽనుపరి॒హారగ్ం॑ సాదయ॒-త్యప॑రివర్గ-మే॒వాస్మి॒-న్తేజో॑ దధాతి ప్ర॒జాప॑తిర॒గ్నిమ॑చినుత॒ స యశ॑సా॒ వ్యా᳚ర్ధ్యత॒ స ఏ॒తా య॑శో॒దా అ॑పశ్య॒-త్తా ఉపా॑ధత్త॒ తాభి॒ర్వై స యశ॑ ఆ॒త్మన్న॑ధత్త॒ యద్య॑శో॒దా ఉ॑ప॒దధా॑తి॒ యశ॑ ఏ॒వ తాభి॒ర్యజ॑మాన ఆ॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ పఞ్చోప॑ దధాతి॒ పాఙ్క్తః॒ పురు॑షో॒ యావా॑నే॒వ పురు॑ష॒స్తస్మి॒న్॒ యశో॑ దధాతి ॥ 43 ॥

(ఏ॒వం - ప్రా॒ప్రోత్యా॑ది॒త్యా - అ॑ర్ధయ॒త్యే - కా॒న్న ప॑ఞ్చా॒శచ్చ॑) (అ. 10)

దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆస॒న్ కనీ॑యాగ్ంసో దే॒వా ఆస॒-న్భూయా॒గ్ం॒సో-ఽసు॑రా॒స్తే దే॒వా ఏ॒తా ఇష్ట॑కా అపశ్య॒-న్తా ఉపా॑దధత భూయ॒స్కృద॒సీత్యే॒వ భూయాగ్ం॑సో-ఽభవ॒న్ వన॒స్పతి॑భి॒-రోష॑ధీభి-ర్వరివ॒స్కృద॒సీతీ॒-మామ॑జయ॒-న్ప్రాచ్య॒సీతి॒ ప్రాచీ॒-న్దిశ॑మజయన్నూ॒ర్ధ్వా ఽసీత్య॒మూమ॑జయ-న్నన్తరిక్ష॒సద॑స్య॒న్తరి॑క్షే సీ॒దేత్య॒-న్తరి॑క్షమజయ॒-న్తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒- [దే॒వా అభ॑వన్న్, పరా-ఽసు॑రా॒] 44

-న్పరా-ఽసు॑రా॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ భూయా॑నే॒వ భ॑వత్య॒భీమాన్ ఁలో॒కాన్ జ॑యతి॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవత్యఫ్సు॒షద॑సి శ్యేన॒సద॒సీత్యా॑హై॒తద్వా అ॒గ్నే రూ॒పగ్ం రూ॒పేణై॒వాగ్నిమవ॑ రున్ధే పృథి॒వ్యాస్త్వా॒ ద్రవి॑ణే సాదయా॒మీ-త్యా॑హే॒మానే॒వైతాభి॑-ర్లో॒కా-న్ద్రవి॑ణావతః కురుత ఆయు॒ష్యా॑ ఉప॑ దధా॒త్యాయు॑రే॒వా- [ఉప॑ దధా॒త్యాయు॑రే॒వ, అ॒స్మి॒-న్ద॒ధా॒త్యగ్నే॒] 45

-ఽస్మి॑-న్దధా॒త్యగ్నే॒ యత్తే॒ పర॒గ్ం॒ హృన్నామేత్యా॑హై॒తద్వా అ॒గ్నేః ప్రి॒య-న్ధామ॑ ప్రి॒యమే॒వాస్య॒ ధామోపా᳚-ఽఽప్నోతి॒ తావేహి॒ సగ్ం ర॑భావహా॒ ఇత్యా॑హ॒ వ్యే॑వైనే॑న॒ పరి॑ ధత్తే॒ పాఞ్చ॑జన్యే॒ష్వప్యే᳚ద్ధ్యగ్న॒ ఇత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నిః పాఞ్చ॑జన్యో॒ యః పఞ్చ॑చితీక॒-స్తస్మా॑దే॒వమా॑హర్త॒వ్యా॑ ఉప॑ దధాత్యే॒తద్వా ఋ॑తూ॒నా-మ్ప్రి॒య-న్ధామ॒ యదృ॑త॒వ్యా॑ ఋతూ॒నామే॒వ ప్రి॒య-న్ధామావ॑ రున్ధే సు॒మేక॒ ఇత్యా॑హ సంవఁథ్స॒రో వై సు॒మేకః॑ సంవఁథ్స॒రస్యై॒వ ప్రి॒య-న్ధామోపా᳚-ఽఽప్నోతి ॥ 46 ॥

(అభ॑వ॒ - న్నాయు॑రే॒వ - ర్త॒వ్యా॑ ఉప॒ - షడ్విగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 11)

ప్ర॒జాప॑తే॒రక్ష్య॑శ్వయ॒-త్త-త్పరా॑-ఽపత॒-త్తదశ్వో॑-ఽభవ॒-ద్యదశ్వ॑య॒-త్తదశ్వ॑స్యాశ్వ॒త్వ-న్తద్దే॒వా అ॑శ్వమే॒ధేనై॒వ ప్రత్య॑దధురే॒ష వై ప్ర॒జాప॑తి॒గ్ం॒ సర్వ॑-ఙ్కరోతి॒ యో᳚-ఽశ్వమే॒ధేన॒ యజ॑తే॒ సర్వ॑ ఏ॒వ భ॑వతి॒ సర్వ॑స్య॒ వా ఏ॒షా ప్రాయ॑శ్చిత్తి॒-స్సర్వ॑స్య భేష॒జగ్ం సర్వం॒-వాఁ ఏ॒తేన॑ పా॒ప్మాన॑-న్దే॒వా అ॑తర॒న్నపి॒ వా ఏ॒తేన॑ బ్రహ్మహ॒త్యా-మ॑తర॒న్-థ్సర్వ॑-మ్పా॒ప్మాన॑- [-మ॑తర॒న్-థ్సర్వ॑-మ్పా॒ప్మాన᳚మ్, త॒ర॒తి॒ తర॑తి] 47

-న్తరతి॒ తర॑తి బ్రహ్మహ॒త్యాం-యోఁ᳚-ఽశ్వమే॒ధేన॒ యజ॑తే॒ య ఉ॑ చైనమే॒వం-వేఁదోత్త॑రం॒-వైఁ త-త్ప్ర॒జాప॑తే॒రక్ష్య॑శ్వయ॒-త్తస్మా॒దశ్వ॑స్యోత్తర॒తో-ఽవ॑ ద్యన్తి దక్షిణ॒తో᳚-ఽన్యేషా᳚-మ్పశూ॒నాం-వైఁ॑త॒సః కటో॑ భవత్య॒ఫ్సుయో॑ని॒ర్వా అశ్వో᳚-ఽఫ్సు॒జో వే॑త॒స-స్స్వ ఏ॒వైనం॒-యోఁనౌ॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి చతుష్టో॒మ-స్స్తోమో॑ భవతి స॒రడ్ఢ॒ వా అశ్వ॑స్య॒ సక్థ్యా-ఽవృ॑హ॒-త్త-ద్దే॒వాశ్చ॑తుష్టో॒మేనై॒వ ప్రత్య॑దధు॒ర్యచ్చ॑తుష్టో॒మ-స్స్తోమో॒ భవ॒త్యశ్వ॑స్య సర్వ॒త్వాయ॑ ॥ 48 ॥

(సర్వ॑మ పా॒ప్మాన॑ - మవృహ॒-ద్- ద్వాద॑శ చ) (అ. 12)

(ఉ॒థ్స॒న్న॒య॒జ్ఞ - ఇన్ద్రా᳚గ్నీ - దే॒వా వా అ॑క్ష్ణయాస్తో॒మీయా॑ - అ॒గ్నేర్భా॒గో᳚ - ఽస్యగ్నే॑ జా॒తాన్ - ర॒శ్మిరితి॑ - నాక॒సద్భిః॒ -ఛన్దాగ్ం॑సి॒ - సర్వా᳚భ్యో - వృష్టి॒సనీ᳚ - ర్దేవాసు॒రాః కనీ॑యాగ్ంసః - ప్ర॒జాప॑తే॒రక్షి॒ - ద్వాద॑శ )

(ఉ॒థ్స॒న్న॒య॒జ్ఞో - దే॒వా వై - యస్య॒ ముఖ్య॑వతీ - ర్నాక॒సద్భి॑రే॒ - వై తాభి॑ర॒ - ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశత్)

(ఉ॒థ్స॒న్న॒య॒జ్ఞ, స్స॑ర్వ॒త్వాయ॑)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్పఞ్చమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - citīnā-nnirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

u॒thsa॒nna॒ ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvai ya॒jñasya̭ kri॒yamā̭ṇasyā-nta॒ryanti॒ pūya̭ti॒ vā a̭sya॒ tadā᳚śvi॒nīrupa̭ dadhātya॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti॒ pañcopa̭ dadhāti॒ pāṅkto̭ ya॒jño yāvā̭ne॒va ya॒jñastasmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭rotyṛta॒vyā̭ upa̭ dadhātyṛtū॒nā-ṅkḷptyai॒ [kḷptyai᳚, pañcopa̭] 1

pañcopa̭ dadhāti॒ pañca॒ vā ṛ॒tavo॒ yāva̭nta e॒vartava॒stān ka̭lpayati samā॒napra̭bhṛtayo bhavanti samā॒noda̭rkā॒stasmā᳚-thsamā॒nā ṛ॒tava॒ ekḙna pa॒dena॒ vyāva̭rtante॒ tasmā̭d-ṛ॒tavo॒ vyāva̭rtante prāṇa॒bhṛta॒ upa̭ dadhātyṛ॒tuṣve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti॒ tasmā᳚-thsamā॒nā-ssanta̭ ṛ॒tavo॒ na jī᳚rya॒ntyatho॒ praja̭nayatye॒vainā̭ne॒ṣa vai vā॒yurya-tprā॒ṇo yad-ṛ̭ta॒vyā̭ upa॒dhāya̭ prāṇa॒bhṛta̭ [prāṇa॒bhṛtaḥ̭, u॒pa॒dadhā̭ti॒] 2

upa॒dadhā̭ti॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūnanṷ vā॒yurā va̭rīvarti vṛṣṭi॒sanī॒rupa̭ dadhāti॒ vṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadḙka॒dhopa̭da॒ddhyā-deka̭mṛ॒tuṃ-va~̭rṣedanupari॒hāragṃ̭ sādayati॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūn. va̭rṣati॒ ya-tprā̭ṇa॒bhṛta̭ upa॒dhāya̭ vṛṣṭi॒sanī̭rupa॒dadhā̭ti॒ tasmā᳚-dvā॒yupra̭cyutā di॒vo vṛṣṭi̭rīrte pa॒śavo॒ vai va̭ya॒syā̭ nānā̭manasaḥ॒ khalu॒ vai pa॒śavo॒ nānā᳚vratā॒stḙ-'pa e॒vābhi sama̭naso॒ [sama̭nasaḥ, ya-ṅkā॒mayḙtā-] 3

ya-ṅkā॒mayḙtā-'pa॒śu-ssyā॒diti̭ vaya॒syā᳚stasyo̭-pa॒dhāyā̭pa॒syā̭ upa̭ daddhyā॒-dasaṃ᳚(2)jñāna-me॒vāsmai̭ pa॒śubhiḥ̭ karotyapa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒ditya̭-pa॒syā᳚stasyo̭pa॒dhāya̭ vaya॒syā̭ upa̭ daddhyā-thsaṃ॒(2)jñāna̭me॒vāsmai̭ pa॒śubhiḥ̭ karoti paśu॒māne॒va bha̭vati॒ cata̭sraḥ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚cca॒tvāri॒ cakṣṷṣo rū॒pāṇi॒ dve śu॒kle dve kṛ॒ṣṇe [kṛ॒ṣṇe, mū᳚rdha॒nvatī᳚-] 4

mū᳚rdha॒nvatī᳚-rbhavanti॒ tasmā᳚-tpu॒rastā᳚nmū॒rdhā pañca॒ dakṣi̭ṇāyā॒g॒ śroṇyā॒mupa̭ dadhāti॒ pañcotta̭rasyā॒-ntasmā᳚-tpa॒ścā-dvarṣī̭yā-npu॒rastā᳚-tpravaṇaḥ pa॒śurba॒sto vaya॒ iti॒ dakṣi॒ṇe-'gṃsa॒ upa̭ dadhāti vṛ॒ṣṇirvaya॒ ityutta॒re 'gṃsā̭ve॒va prati̭ dadhāti vyā॒ghro vaya॒ iti॒ dakṣi̭ṇe pa॒kṣa upa̭ dadhāti si॒gṃ॒ho vaya॒ ityutta̭re pa॒kṣayo̭re॒va vī॒rya̭-ndadhāti॒ purṷṣo॒ vaya॒ iti॒ maddhye॒ tasmā॒-tpurṷṣaḥ paśū॒nāmadhi̭patiḥ || 5 ||

(kḷptyā̭ - upa॒dhāya̭ prāṇa॒bhṛtaḥ॒-sama̭nasaḥ-kṛ॒ṣṇe-purṷṣo॒ vaya॒ iti॒ - pañca̭ ca) (a. 1)

indrā᳚gnī॒ avya̭thamānā॒miti̭ svayamātṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātīndrā॒gnibhyāṃ॒-vā~ i॒mau lo॒kau vidhṛ̭tāva॒nayo᳚-rlo॒kayo॒-rvidhṛ̭tyā॒ adhṛ̭teva॒ vā e॒ṣā yanma̭ddhya॒mā citi̭ra॒ntari̭kṣamiva॒ vā e॒ṣendrā᳚gnī॒ ityā̭hendrā॒gnī vai de॒vānā̭mojo॒ bhṛtā॒voja̭sai॒vainā̭-ma॒ntari̭kṣe cinute॒ dhṛtyai᳚ svayamātṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātya॒ntari̭kṣaṃ॒-vai~ sva̭yamātṛ॒ṇṇā 'ntari̭kṣame॒vopa̭ dha॒tte 'śva॒mupa̭ [dha॒tte 'śva॒mupa̭, ghrā॒pa॒ya॒ti॒ prā॒ṇame॒vā-] 6

ghrāpayati prā॒ṇame॒vā-'syā᳚-ndadhā॒tyatho᳚ prājāpa॒tyo vā aśvaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāgni-ñci̭nute svayamātṛ॒ṇṇā bha̭vati prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyā॒ atho̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai de॒vānāṃ॒-vai~ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒tā-ndiśa॒-ssama̭vlīyanta॒ ta e॒tā diśyā̭ apaśya॒-ntā upā̭dadhata॒ tābhi॒rvai te diśo̭-'dṛgṃha॒n॒ yaddiśyā̭ upa॒dadhā̭ti di॒śāṃ-vi~dhṛ̭tyai॒ daśa̭ prāṇa॒bhṛtaḥ̭ pu॒rastā॒dupa̭ [pu॒rastā॒dupa̭, da॒dhā॒ti॒ nava॒ vai purṷṣe] 7

dadhāti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā nābhi̭rdaśa॒mī prā॒ṇāne॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā᳚-tprā॒ṇā jyoti̭ṣmatī-mutta॒māmupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gjyoti̭rutta॒mā daśopa̭ dadhāti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāṭ chanda̭sā॒-ñjyoti॒rjyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā॒jjyoti॒rupā᳚ ''smahe॒ chandāgṃ̭si pa॒śuṣvā॒jima̭yu॒stā-nbṛ̭ha॒tyuda̭jaya॒-ttasmā॒-dbārha̭tāḥ [tasmā॒-dbārha̭tāḥ, pa॒śava̭ ucyante॒ mā] 8

pa॒śava̭ ucyante॒ mā chanda॒ iti̭ dakṣiṇa॒ta upa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-ddakṣi॒ṇā vṛ̭to॒ māsāḥ᳚ pṛthi॒vī chanda॒ iti̭ pa॒ścā-tprati̭ṣṭhityā a॒gnirde॒vatetyṷttara॒ta ojo॒ vā a॒gniroja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭duttarato 'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ ṣaṭtrigṃ̭śa॒-thsampa̭dyante॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe bṛha॒tī chanda̭sā॒g॒ svārā᳚jya॒-mparī̭yāya॒ yasyai॒tā [yasyai॒tāḥ, ṷpadhī॒yante॒ gaccha̭ti॒] 9

ṷpadhī॒yante॒ gaccha̭ti॒ svārā᳚jyagṃ sa॒pta vāla̭khilyāḥ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti sa॒pta pa॒ścā-thsa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇā dvāvavā᳚ñcau prā॒ṇānāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ mū॒rdhā-'si॒ rāḍiti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ yantrī॒ rāḍiti̭ pa॒ścā-tprā॒ṇāne॒vāsmai̭ sa॒mīco̭ dadhāti || 10 ||

(aśva॒mupa̭-pu॒rastā॒dupa॒-bārha̭tā-e॒tā-ścatṷstrigṃśacca) (a. 2)

de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā a̭kṣṇayāsto॒mīyā̭ apaśya॒-ntā a॒nyathā॒ 'nūcyā॒-nyathopā̭dadhata॒ tadasṷrā॒ nānvavā̭ya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yada̭kṣṇayāsto॒mīyā̭ a॒nyathā॒ 'nūcyā॒nyatho̭pa॒ dadhā̭ti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyā॒-śustri॒vṛditi̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vai~ tri॒vṛ- [tri॒vṛt, ya॒jña॒mu॒khame॒va] 11

-dya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati॒ vyo̭ma saptada॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to 'nnaṃ॒-vai~ vyo̭mā-'nnagṃ̭ saptada॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nānna̭madyate dha॒ruṇa̭ ekavi॒gṃ॒śa iti̭ pa॒ścā-tpra̭ti॒ṣṭhā vā ḙkavi॒gṃ॒śaḥ prati̭ṣṭhityai bhā॒ntaḥ pa̭ñcada॒śa ityṷttara॒ta ojo॒ vai bhā॒nta ojaḥ̭ pañcada॒śa oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭duttarato 'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ pratū᳚rtiraṣṭāda॒śa iti̭ pu॒rastā॒- [iti̭ pu॒rastā᳚t, upa̭ dadhāti॒ dvau] 12

-dupa̭ dadhāti॒ dvau tri॒vṛtā̭vabhipū॒rvaṃ-ya~̭jñamu॒khe vi yā̭tayatyabhiva॒rta-ssa̭vi॒gṃ॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to-'nnaṃ॒-vā~ a̭bhiva॒rto-'nnagṃ̭ savi॒gṃ॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nānna̭madyate॒ varco᳚ dvāvi॒gṃ॒śa iti̭ pa॒ścā-dya-dvigṃ̭śa॒tirdve tena̭ vi॒rājau॒ ya-ddve pra̭ti॒ṣṭhā tena̭ vi॒rājo̭re॒vā-bhi̭pū॒rvama॒nnādye॒ prati̭tiṣṭhati॒ tapo̭ navada॒śa ityṷttara॒ta stasmā᳚-thsa॒vyo [ityṷttara॒ta stasmā᳚-thsa॒vyaḥ, hasta̭yo-] 13

hasta̭yo-stapa॒svita̭ro॒ yoni̭ścaturvi॒gṃ॒śa iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒-dviyā̭tayati॒ garbhāḥ᳚ pañcavi॒gṃ॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to-'nnaṃ॒-vai~ garbhā॒ anna̭-mpañcavi॒gṃ॒śonna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nānna̭madyata॒ oja̭striṇa॒va iti̭ pa॒ścādi॒me vai lo॒kāstri̭ṇa॒va e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati sa॒bhaṃra̭ṇastrayovi॒gṃ॒śa i- [sa॒bhaṃra̭ṇastrayovi॒gṃ॒śa iti̭, u॒tta॒ra॒ta-] 14

-tyṷttara॒ta-stasmā᳚-thsa॒vyo hasta̭yo-ssambhā॒rya̭taraḥ॒ kratṷrekatri॒gṃ॒śa iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ vāgvai kratṷryajñamu॒khaṃ-vā~gya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭-ñcatustri॒gṃ॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to̭-'sau vā ā̭di॒tyo bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭-mbrahmavarca॒same॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdho᳚ brahmavarca॒sita̭raḥ prati॒ṣṭhā tra̭yastri॒gṃ॒śa iti̭ pa॒ścā-tprati̭ṣṭhityai॒ nākaḥ̭ ṣaṭtri॒gṃ॒śa ityṷttara॒ta-ssṷva॒rgo vai lo॒ko nākaḥ̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 15 ||

(vai tri॒vṛ - diti̭ pu॒rastā᳚th - sa॒vya - stra̭yovi॒gṃ॒śa iti̭ - suva॒rgo vai - pañca̭ ca) (a. 3)

(ā॒śu - rvyo̭ma - dha॒ruṇo̭ - bhā॒ntaḥ - pratū᳚rtira -bhiva॒rto - varca॒ - stapo॒ - yoni॒ - rgarbhā॒ - ojaḥ̭ - sa॒bhaṃra̭ṇaḥ॒ - kratṷ - rbra॒ddhrasya̭ - prati॒ṣṭhā - nākaḥ॒ - ṣoḍa̭śa)

a॒gnerbhā॒go̭-'sīti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vā~ a॒gnirya̭jñamu॒kha-ndī॒kṣā ya̭jñamu॒kha-mbrahma̭ yajñamu॒kha-ntri॒vṛ-dya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati nṛ॒cakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sīti̭ dakṣiṇa॒ta-śśṷśru॒vāgṃso॒ vai nṛ॒cakṣa॒so-'nna̭-ndhā॒tā jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ tasmā᳚jjā॒to-'nna̭matti ja॒nitragg̭ spṛ॒tagṃ sa̭ptada॒śa-sstoma॒ ityā॒hā-'nnaṃ॒-vai~ ja॒nitra॒- [ja॒nitra᳚m, annagṃ̭ saptada॒śo-'nna̭me॒va] 16

-mannagṃ̭ saptada॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nā-nna̭madyate mi॒trasya̭ bhā॒go̭-'sīti̭ pa॒ścā-tprā॒ṇo vai mi॒tro̭-'pā॒no varṷṇaḥ prāṇāpā॒nāve॒vāsmi̭-ndadhāti di॒vo vṛ॒ṣṭirvātā᳚-sspṛ॒tā ḙkavi॒gṃ॒śa-sstoma॒ ityā̭ha prati॒ṣṭhā vā ḙkavi॒gṃ॒śaḥ prati̭ṣṭhityā॒ indra̭sya bhā॒go̭-'sītyṷttara॒ta ojo॒ vā indra॒ ojo॒ viṣṇu॒rojaḥ̭ kṣa॒tramojaḥ̭ pañcada॒śa [pañcada॒śaḥ, oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒] 17

oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭duttarato-'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ vasṷ̄nā-mbhā॒go̭-'sīti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vai~ vasa̭vo yajñamu॒khagṃ ru॒drā ya̭jñamu॒kha-ñca̭turvi॒gṃ॒śo ya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayatyādi॒tyānā᳚-mbhā॒go̭-'sīti̭ dakṣiṇa॒to-'nnaṃ॒-vā~ ā̭di॒tyā anna̭-mma॒ruto-'nna॒-ṅgarbhā॒ anna̭-mpañcavi॒gṃ॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nā-'nna̭madya॒te 'di̭tyai bhā॒go̭- [-'di̭tyai bhā॒gaḥ, a॒sīti̭ pa॒ścā-tpra̭ti॒ṣṭhā] 18

-'sīti̭ pa॒ścā-tpra̭ti॒ṣṭhā vā adi̭tiḥ prati॒ṣṭhā pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā tri̭ṇa॒vaḥ prati̭ṣṭhityai de॒vasya̭ savi॒turbhā॒go̭-' sītyṷttara॒to brahma॒ vai de॒va-ssa̭vi॒tā brahma॒ bṛha॒spati॒rbrahma̭ catuṣṭo॒mo bra̭hmavarca॒same॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā॒dutta॒ro-'rdho᳚ brahmavarca॒sita̭ra-ssāvi॒trava̭tī bhavati॒ prasū᳚tyai॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇānā॒mudī̭cī sa॒niḥ prasṷ̄tā dha॒rtraśca̭tuṣṭo॒ma iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vai~ dha॒rtro [dha॒rtraḥ, ya॒jña॒mu॒kha-ñca̭tuṣṭo॒mo] 19

ya̭jñamu॒kha-ñca̭tuṣṭo॒mo ya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati॒ yāvā̭nā-mbhā॒go̭-'sīti̭ dakṣiṇa॒to māsā॒ vai yāvā̭ ardhamā॒sā ayā̭vā॒-stasmā᳚-ddakṣi॒ṇāvṛ̭to॒ māsā॒ annaṃ॒-vai~ yāvā॒ anna̭-mpra॒jā anna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nā-nna̭madyata ṛbhū॒ṇā-mbhā॒go̭-'sīti̭ pa॒ścā-tprati̭ṣṭhityai viva॒rto᳚ 'ṣṭācatvāri॒gṃ॒śa ityṷttara॒to̭-'nayo᳚rlo॒kayo᳚-ssavīrya॒tvāya॒ tasmā̭di॒mau lo॒kau sa॒māva̭-dvīryau॒ [sa॒māva̭-dvīryau, yasya॒ mukhya̭vatīḥ] 20

yasya॒ mukhya̭vatīḥ pu॒rastā̭dupadhī॒yante॒ mukhya̭ e॒va bha̭va॒tyā-'sya॒ mukhyo̭ jāyate॒ yasyā-nna̭vatī - rdakṣiṇa॒to-'ttyanna॒mā-'syā᳚nnā॒do jā̭yate॒ yasya̭ prati॒ṣṭhāva̭tīḥ pa॒ścā-tpratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yasyauja̭svatīruttara॒ta o̭ja॒svyḙva bha̭va॒tyā-'syaṷja॒svī jā̭yate॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒tade॒va sto॒trame॒taccha॒straṃ-ya~de॒ṣā vi॒dhā [vi॒dhā, vi॒dhī॒yate॒-'rka e॒va] 21

vi̭dhī॒yate॒-'rka e॒va tada॒rkya̭manu॒ vi dhī̭ya॒te 'ttyanna॒mā-'syā᳚nnā॒do jā̭yate॒ yasyai॒ṣā vi॒dhā vi̭dhī॒yate॒ ya ṷ caināme॒vaṃ-ve~da॒ sṛṣṭī॒rupa̭ dadhāti yathāsṛ॒ṣṭame॒vāva̭ rundhe॒ na vā i॒da-ndivā॒ na nakta̭māsī॒davyā̭vṛtta॒-nte de॒vā e॒tā vyṷṣṭīrapaśya॒-ntā upā̭dadhata॒ tato॒ vā i॒daṃ ~vyau᳚ccha॒-dyasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ vyḙvāsmā̭ uccha॒tyatho॒ tama̭ e॒vāpa̭hate || 22 ||

(vai ja॒nitraṃ̭ - pañcada॒śo - 'di̭tyai bhā॒go - vai dha॒rtraḥ - sa॒māva̭dvīryai-vi॒dhā-tato॒ vā i॒daṃ - catṷrdaśa ca ) (a. 4)

(a॒gne - rnṛ॒cakṣa̭sāṃ - ja॒nitraṃ̭ - mi॒tra - syendra̭sya॒ -vasṷ̄nā - mādi॒tyānā॒ - madi̭tyai - de॒vasya̭ savi॒tuḥ - sā̭vi॒trava̭tī - dha॒rtro - yāvā̭nā-mṛbhū॒ṇāṃ - ~vi̭va॒rta - ścatṷrdaśa)

agnḙ jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒niti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdate॒ saha̭sā jā॒tāniti̭ pa॒ścājja̭ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭ nudate catuścatvāri॒gṃ॒śa-sstoma॒ iti̭ dakṣiṇa॒to bra̭hmavarca॒saṃ-vai~ ca̭tuścatvāri॒gṃ॒śo bra̭hmavarca॒same॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdho᳚ brahmavarca॒sita̭ra-ṣṣoḍa॒śa-sstoma॒ ityṷttara॒ta ojo॒ vai ṣo̭ḍa॒śa oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭- [tasmā᳚t, u॒tta॒ra॒to॒-'bhi॒pra॒yā॒yī] 23

-duttarato-'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ vajro॒ vai ca̭tuścatvāri॒gṃ॒śo vajraḥ̭ ṣoḍa॒śo yade॒te iṣṭa̭ke upa॒dadhā̭ti jā॒tāgścai॒va ja̭ni॒ṣyamā̭ṇāgśca॒ bhrātṛ̭vyā-npra॒ṇudya॒ vajra॒manu॒ praha̭rati॒ stṛtyai॒ purī̭ṣavatī॒-mmaddhya॒ upa̭dadhāti॒ purī̭ṣaṃ॒-vai~ maddhya̭mā॒tmana॒-ssātmā̭name॒vāgni-ñci̭nute॒ sātmā॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~dai॒tā vā a̭sapa॒tnā nāmeṣṭa̭kā॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ [ṷpadhī॒yante᳚, nā-'sya̭] 24

nā-'sya̭ sa॒patno̭ bhavati pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnirvi॒rāja̭ utta॒māyā॒-ñcityā॒mupa̭ dadhāti vi॒rāja̭me॒votta॒mā-mpa॒śuṣṷ dadhāti॒ tasmā᳚-tpaśu॒mānṷtta॒māṃ-vā~caṃ̭-va~dati॒ daśa̭da॒śopa̭ dadhāti savīrya॒tvāyā᳚-'kṣṇa॒yopa̭ dadhāti॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ praha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai॒ yāni॒ vai chandāgṃ̭si suva॒rgyā᳚ṇyāsa॒-ntairde॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntenarṣa̭yo- [-~lo॒kamā̭ya॒-ntenarṣa̭yaḥ, a॒śrā॒mya॒-nte tapo̭-'tapyanta॒] 25

-'śrāmya॒-nte tapo̭-'tapyanta॒ tāni॒ tapa̭sā-'paśya॒-ntebhya̭ e॒tā iṣṭa̭kā॒ nira̭mima॒teva॒śchando॒ vari̭va॒śchanda॒ iti॒ tā upā̭dadhata॒ tābhi॒rvai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒. yade॒tā iṣṭa̭kā upa॒dadhā̭ti॒ yānye॒va chandāgṃ̭si suva॒rgyā̭ṇi॒ taire॒va yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti ya॒jñena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-sstoma̭ bhāgaire॒vā-'sṛ̭jata॒ ya- [-'sṛ̭jata॒ yat, stoma̭ bhāgā upa॒dadhā̭ti] 26

-thstoma̭ bhāgā upa॒dadhā̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ bṛha॒spati॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ teja॒-ssama̭bhara॒dya-thstoma̭bhāgā॒ ya-thstoma̭bhāgā upa॒dadhā̭ti॒ satḙjasame॒vāgni-ñci̭nute॒ bṛha॒spati॒rvā e॒tāṃ-ya~॒jñasya̭ prati॒ṣṭhāma̭paśya॒dya-thstoma̭bhāgā॒ ya-thstoma̭bhāgā upa॒dadhā̭ti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai sa॒ptasa॒ptopa̭ dadhāti savīrya॒tvāya̭ ti॒sro maddhye॒ prati̭ṣṭhityai || 27 ||

( u॒tta॒ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭ - dupadhī॒yanta॒ - ṛṣa̭yo - 'sṛjata॒ yat - trica̭tvārigṃśacca) (a. 5)

ra॒śmiritye॒vā ''di॒tyama̭sṛjata॒ preti॒riti॒ dharma॒manvi̭ti॒riti॒ divagṃ̭ sa॒dhiṃritya॒ntari̭kṣa-mprati॒dhiriti̭ pṛthi॒vīṃ-vi~̭ṣṭa॒mbha iti॒ vṛṣṭi̭-mpra॒vetyaha̭ranu॒veti॒ rātri̭mu॒śigiti॒ vasū᳚-nprake॒ta iti̭ ru॒drān-thsṷdī॒tirityā̭di॒tyānoja॒ iti̭ pi॒tṝgstantu॒riti̭ pra॒jāḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍiti̭ pa॒śū-nre॒vadityo-ṣa̭dhīrabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒ve- [yu॒ktagrā̭vā, indrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetye॒va] 28

-ndrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetye॒va da̭kṣiṇa॒to vajra॒-mparyaṷhada॒bhiji̭tyai॒ tāḥ pra॒jā apa̭prāṇā asṛjata॒ tāsvadhi̭patira॒sītye॒va prā॒ṇama̭dadhā-dya॒ntetya̭pā॒nagṃ sa॒gṃ॒sarpa॒ iti॒ cakṣṷrvayo॒dhā iti॒ śrotra॒-ntāḥ pra॒jāḥ prā̭ṇa॒tīra̭pāna॒tīḥ paśya̭ntī-śśṛṇva॒tīrna mi̭thu॒nī a̭bhava॒-ntāsṷ tri॒vṛda॒sītye॒va mi̭thu॒nama̭dadhā॒-ttāḥ pra॒jā mi̭thu॒nī [ ] 29

bhava̭ntī॒rna prājā̭yanta॒ tā-ssagṃ̭ro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītye॒va prā-'ja̭naya॒-ttāḥ pra॒jāḥ prajā̭tā॒ na pratya̭tiṣṭha॒-ntā va̭su॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītye॒vaiṣu lo॒keṣu॒ pratya̭sthāpaya॒dyadāha̭ vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sīti̭ pra॒jā e॒va prajā̭tā e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ṣṭhāpayati॒ sātmā॒-'ntari̭kṣagṃ rohati॒ saprā̭ṇo॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke prati̭ tiṣṭha॒tyavya̭rdhukaḥ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 30 ||

(yu॒ktagrā̭vā - pra॒jā mi̭thu॒nya̭ - ntari̭kṣaṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 6)

nā॒ka॒sadbhi॒rvai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntannā̭ka॒sadā᳚-nnākasa॒ttvaṃ-ya~nnā̭ka॒sada̭ upa॒dadhā̭ti nāka॒sadbhi̭re॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti suva॒rgo vai lo॒ko nāko॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ nāsmā॒ aka̭-mbhavati yajamānāyata॒naṃ-vai~ nā̭ka॒sado॒ yannā̭ka॒sada̭ upa॒dadhā᳚tyā॒yata̭name॒va ta-dyaja̭mānaḥ kurute pṛ॒ṣṭhānāṃ॒-vā~ e॒ta-tteja॒-ssambhṛ̭taṃ॒-ya~nnā̭ka॒sado॒ yannā̭ka॒sada̭ [yannā̭ka॒sadaḥ̭, u॒pa॒dadhā̭ti pṛ॒ṣṭhānā̭me॒va] 31

upa॒dadhā̭ti pṛ॒ṣṭhānā̭me॒va tejo-'va̭ rundhe pañca॒coḍā॒ upa̭ dadhātyaphsa॒rasa̭ e॒vaina̭me॒tā bhū॒tā a॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭ śe॒re-'tho̭ tanū॒pānī̭re॒vaitā yaja̭mānasya॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttamṷpa॒dadha̭ddhyāyede॒tābhya̭ e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha॒tyutta̭rā nāka॒sadbhya॒ upa̭dadhāti॒ yathā̭ jā॒yāmā॒nīya̭ gṛ॒heṣṷ niṣā॒daya̭ti tā॒dṛge॒va ta- [tā॒dṛge॒va tat, pa॒ścā-tprācī̭-] 32

-tpa॒ścā-tprācī̭-mutta॒māmupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprācī॒ patnyanvā᳚ste svayamātṛ॒ṇṇā-ñca̭ vika॒rṇī-ñco᳚tta॒me upa̭ dadhāti prā॒ṇo vai sva̭yamātṛ॒ṇṇā-''yṷrvika॒rṇī prā॒ṇa-ñcai॒vā-''yṷśca prā॒ṇānā̭mutta॒mau dha̭tte॒ tasmā᳚-tprā॒ṇaścā-''yṷśca prā॒ṇānā̭mutta॒mau nānyāmutta̭rā॒miṣṭa̭kā॒mupa̭ daddhyā॒-dyada॒nyāmutta̭rā॒-miṣṭa̭kā-mupada॒ddhyā-tpa̭śū॒nā- [-mupada॒ddhyā-tpa̭śū॒nām, ca॒ yaja̭mānasya ca] 33

-ñca॒ yaja̭mānasya ca prā॒ṇa-ñcā-''yu॒ścāpi̭ daddhyā॒-ttasmā॒nnā-nyotta॒reṣṭa̭kopa॒dheyā᳚ svayamātṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātya॒sau vai sva̭yamātṛ॒ṇṇā- 'mūme॒vopa̭ dha॒tte 'śva॒mupa̭ ghrāpayati prā॒ṇame॒vāsyā᳚-ndadhā॒tyatho᳚ prājāpa॒tyo vā aśvaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāgni-ñci̭nute svayamātṛ॒ṇṇā bha̭vati prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyā॒ atho̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā e॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒rya-dvi̭ka॒rṇī ya-dvi̭ka॒rṇīmṷpa॒dadhā̭ti de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata uttara॒ta upa̭dadhāti॒ tasmā̭duttara॒ta ṷpacāro॒-'gni rvā̭yu॒matī̭ bhavati॒ sami̭ddhyai || 34 ||

(sambhṛ̭taṃ॒-ya~nnā̭ka॒sado॒ yannā̭ka॒sada॒ - stat - pa̭śū॒nā-me॒ṣā vai-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

chandā॒g॒syupa̭ dadhāti pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ chandāgṃ̭si॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~॒ma-mpa॒śavo̭ vā॒mame॒va pa॒śūnava̭ rundha e॒tāgṃ ha॒ vai ya॒jñasḙna-ścaitriyāya॒ṇa-ścitiṃ̭-vi~॒dā-ñca̭kāra॒ tayā॒ vai sa pa॒śūnavā̭rundha॒ yade॒tāmṷpa॒dadhā̭ti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe gāya॒trīḥ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ tejo॒ vai gā̭ya॒trī teja̭ e॒va [teja̭ e॒va, mu॒kha॒to dha̭tte] 35

mṷkha॒to dha̭tte mūrdha॒nvatī᳚rbhavanti mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti tri॒ṣṭubha॒ upa̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yame॒va ma̭ddhya॒to dha̭tte॒ jaga̭tī॒rupa̭ dadhāti॒ jāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe 'nu॒ṣṭubha॒ upa̭ dadhāti prā॒ṇā vā a̭nu॒ṣṭup prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyai bṛha॒tīru॒ṣṇihāḥ᳚ pa॒ṅktīra॒kṣara̭paṅktī॒riti॒ viṣṷrūpāṇi॒ chandā॒g॒syupa̭ dadhāti॒ viṣṷrūpā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭ pa॒śavaḥ̭, chandāgṃ̭si॒ viṣṷrūpāne॒va] 36

-śchandāgṃ̭si॒ viṣṷrūpāne॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ viṣṷrūpamasya gṛ॒he dṛ̭śyate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~dā-'ti̭cchandasa॒mupa̭ dadhā॒tyati̭cchandā॒ vai sarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ sarvḙbhire॒vaina॒-ñchando̭bhiścinute॒ varṣma॒ vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~dati̭cchandā॒ yadati̭cchandasa-mupa॒dadhā̭ti॒ varṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā॒ upa̭ dadhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai || 37 ||

(teja̭ e॒va - pa॒śavaḥ̭ pa॒śavo॒ - yaja̭māna॒ - eka̭ñca) (a. 8)

sarvā᳚bhyo॒ vai de॒vatā᳚bhyo॒-'gniścī̭yate॒ ya-thsa॒yujo॒ nopa̭da॒ddhyā-dde॒vatā̭ asyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjīra॒n॒. ya-thsa॒yuja̭ upa॒dadhā᳚tyā॒tmanai॒vainagṃ̭ sa॒yuja̭-ñcinute॒ nāgninā॒ vyṛ̭ddhya॒te-'tho॒ yathā॒ purṷṣa॒-ssnāva̭bhi॒-ssanta̭ta e॒vame॒vaitābhi̭ra॒gni-ssanta̭to॒ 'gninā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntā a॒mūḥ kṛtti̭kā abhava॒n॒ yasyai॒tā ṷpa dhī॒yantḙ suva॒rgame॒va [ ] 38

lo॒kamḙti॒ gaccha̭ti prakā॒śa-ñci॒trame॒va bha̭vati maṇḍaleṣṭa॒kā upa̭ dadhātī॒me vai lo॒kā ma̭ṇḍaleṣṭa॒kā i॒me khalu॒ vai lo॒kā dḙvapu॒rā dḙvapu॒rā e॒va pravi̭śati॒ nā-''rti॒mārccha̭tya॒gni-ñci̭kyā॒no vi॒śvajyo̭tiṣa॒ upa̭ dadhātī॒māne॒vaitābhi-̭rlo॒kān jyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho᳚ prā॒ṇāne॒vaitā yaja̭mānasya dāddhratye॒tā vai de॒vatā᳚-ssuva॒rgyā᳚stā e॒vā- -nvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 39 ||

(su॒va॒rgame॒va - tā e॒va - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

vṛ॒ṣṭi॒sanī॒rupa̭ dadhāti॒ vṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadḙka॒dhopa̭da॒ddhyādeka̭mṛ॒tuṃ-va~̭rṣedanupari॒hāragṃ̭ sādayati॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūn. va̭rṣati purovāta॒sani̭-ra॒sītyā̭hai॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe saṃ॒yā~nī̭bhi॒rvai de॒vā i॒mān ~lo॒kān-thsama̭yu॒sta-thsaṃ॒yā~nī̭nāgṃ saṃyā~ni॒tvaṃ-ya~-thsaṃ॒yā~nī̭rupa॒dadhā̭ti॒ yathā॒-'phsu nā॒vā saṃ॒yā~tye॒va- [saṃ॒yā~tye॒vam, e॒vaitābhi॒] 40

-me॒vaitābhi॒ ryaja̭māna i॒mān ~lo॒kān-thsaṃ-yā~̭ti pla॒vo vā e॒ṣo᳚-'gnerya-thsaṃ॒yā~nī॒rya-thsaṃ॒yā~nī̭rupa॒dadhā̭ti pla॒vame॒vaitama॒gnaya॒ upa̭dadhātyu॒ta yasyai॒tāsūpa̭hitā॒svāpo॒-'gnigṃ hara॒ntyahṛ̭ta e॒vāsyā॒-gnirā̭dityeṣṭa॒kā upa̭ dadhātyādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyā [prā॒pnotyā̭di॒tyāḥ, e॒vaina॒-mbhūti̭-] 41

e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayantya॒sau vā e॒tasyā̭-''di॒tyo ruca॒mā da̭tte॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā na roca̭te॒ yadā̭dityeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā᳚tya॒sāve॒-vāsmi̭nnādi॒tyo ruca̭-ndadhāti॒ yathā॒-'sau de॒vānā॒gṃ॒ roca̭ta e॒vame॒vaiṣa ma̭nu॒ṣyā̭ṇāgṃ rocate ghṛteṣṭa॒kā upa̭ dadhātye॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ ya-dghṛ॒ta-mpri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhaya॒- [sama̭rdhayati, atho॒] 42

-tyatho॒ teja̭sā 'nupari॒hāragṃ̭ sādaya॒-tyapa̭rivarga-me॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti pra॒jāpa̭tira॒gnima̭cinuta॒ sa yaśa̭sā॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tā ya̭śo॒dā a̭paśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tābhi॒rvai sa yaśa̭ ā॒tmanna̭dhatta॒ yadya̭śo॒dā ṷpa॒dadhā̭ti॒ yaśa̭ e॒va tābhi॒ryaja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ pañcopa̭ dadhāti॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stasmi॒n॒ yaśo̭ dadhāti || 43 ||

(e॒vaṃ - prā॒protyā̭di॒tyā - a̭rdhaya॒tye - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 10)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒n kanī̭yāgṃso de॒vā āsa॒-nbhūyā॒gṃ॒so-'sṷrā॒ste de॒vā e॒tā iṣṭa̭kā apaśya॒-ntā upā̭dadhata bhūya॒skṛda॒sītye॒va bhūyāgṃ̭so-'bhava॒n vana॒spati̭bhi॒-roṣa̭dhībhi-rvariva॒skṛda॒sītī॒-māma̭jaya॒-nprācya॒sīti॒ prācī॒-ndiśa̭majayannū॒rdhvā 'sītya॒mūma̭jaya-nnantarikṣa॒sada̭sya॒ntari̭kṣe sī॒detya॒-ntari̭kṣamajaya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒- [de॒vā abha̭vann, parā-'sṷrā॒] 44

-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kān ja̭yati॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaphsu॒ṣada̭si śyena॒sada॒sītyā̭hai॒tadvā a॒gne rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vāgnimava̭ rundhe pṛthi॒vyāstvā॒ dravi̭ṇe sādayā॒mī-tyā̭he॒māne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ndravi̭ṇāvataḥ kuruta āyu॒ṣyā̭ upa̭ dadhā॒tyāyṷre॒vā- [upa̭ dadhā॒tyāyṷre॒va, a॒smi॒-nda॒dhā॒tyagne॒] 45

-'smi̭-ndadhā॒tyagne॒ yatte॒ para॒gṃ॒ hṛnnāmetyā̭hai॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ pri॒yame॒vāsya॒ dhāmopā᳚-''pnoti॒ tāvehi॒ sagṃ ra̭bhāvahā॒ ityā̭ha॒ vyḙvainḙna॒ pari̭ dhatte॒ pāñca̭janye॒ṣvapye᳚ddhyagna॒ ityā̭hai॒ṣa vā a॒gniḥ pāñca̭janyo॒ yaḥ pañca̭citīka॒-stasmā̭de॒vamā̭harta॒vyā̭ upa̭ dadhātye॒tadvā ṛ̭tū॒nā-mpri॒ya-ndhāma॒ yadṛ̭ta॒vyā̭ ṛtū॒nāme॒va pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe su॒meka॒ ityā̭ha saṃva~thsa॒ro vai su॒mekaḥ̭ saṃva~thsa॒rasyai॒va pri॒ya-ndhāmopā᳚-''pnoti || 46 ||

(abha̭va॒ - nnāyṷre॒va - rta॒vyā̭ upa॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 11)

pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvaya॒-tta-tparā̭-'pata॒-ttadaśvo̭-'bhava॒-dyadaśva̭ya॒-ttadaśva̭syāśva॒tva-ntadde॒vā a̭śvame॒dhenai॒va pratya̭dadhure॒ṣa vai pra॒jāpa̭ti॒gṃ॒ sarva̭-ṅkaroti॒ yo᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭te॒ sarva̭ e॒va bha̭vati॒ sarva̭sya॒ vā e॒ṣā prāya̭ścitti॒-ssarva̭sya bheṣa॒jagṃ sarvaṃ॒-vā~ e॒tena̭ pā॒pmāna̭-nde॒vā a̭tara॒nnapi॒ vā e॒tena̭ brahmaha॒tyā-ma̭tara॒n-thsarva̭-mpā॒pmāna̭- [-ma̭tara॒n-thsarva̭-mpā॒pmāna᳚m, ta॒ra॒ti॒ tara̭ti] 47

-ntarati॒ tara̭ti brahmaha॒tyāṃ-yo~᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭te॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~dotta̭raṃ॒-vai~ ta-tpra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvaya॒-ttasmā॒daśva̭syottara॒to-'va̭ dyanti dakṣiṇa॒to᳚-'nyeṣā᳚-mpaśū॒nāṃ-vai~̭ta॒saḥ kaṭo̭ bhavatya॒phsuyo̭ni॒rvā aśvo᳚-'phsu॒jo vḙta॒sa-ssva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhāpayati catuṣṭo॒ma-sstomo̭ bhavati sa॒raḍḍha॒ vā aśva̭sya॒ sakthyā-'vṛ̭ha॒-tta-dde॒vāśca̭tuṣṭo॒menai॒va pratya̭dadhu॒ryacca̭tuṣṭo॒ma-sstomo॒ bhava॒tyaśva̭sya sarva॒tvāya̭ || 48 ||

(sarva̭ma pā॒pmāna̭ - mavṛha॒-d- dvāda̭śa ca) (a. 12)

(u॒thsa॒nna॒ya॒jña - indrā᳚gnī - de॒vā vā a̭kṣṇayāsto॒mīyā̭ - a॒gnerbhā॒go᳚ - 'syagnḙ jā॒tān - ra॒śmiriti̭ - nāka॒sadbhiḥ॒ -chandāgṃ̭si॒ - sarvā᳚bhyo - vṛṣṭi॒sanī᳚ - rdevāsu॒rāḥ kanī̭yāgṃsaḥ - pra॒jāpa̭te॒rakṣi॒ - dvāda̭śa )

(u॒thsa॒nna॒ya॒jño - de॒vā vai - yasya॒ mukhya̭vatī - rnāka॒sadbhi̭re॒ - vai tābhi̭ra॒ - ṣṭāca̭tvārigṃśat)

(u॒thsa॒nna॒ya॒jña, ssa̭rva॒tvāya̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - चितीना-न्निरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

उ॒थ्स॒न्न॒ य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं-वाँ-ऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं-वाँ॒ न यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रि॒यमा॑णस्या-न्त॒र्यन्ति॒ पूय॑ति॒ वा अ॑स्य॒ तदा᳚श्वि॒नीरुप॑ दधात्य॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तस्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोत्यृत॒व्या॑ उप॑ दधात्यृतू॒ना-ङ्कॢप्त्यै॒ [कॢप्त्यै᳚, पञ्चोप॑] 1

पञ्चोप॑ दधाति॒ पञ्च॒ वा ऋ॒तवो॒ याव॑न्त ए॒वर्तव॒स्तान् क॑ल्पयति समा॒नप्र॑भृतयो भवन्ति समा॒नोद॑र्का॒स्तस्मा᳚-थ्समा॒ना ऋ॒तव॒ एके॑न प॒देन॒ व्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॑द्-ऋ॒तवो॒ व्याव॑र्तन्ते प्राण॒भृत॒ उप॑ दधात्यृ॒तुष्वे॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति॒ तस्मा᳚-थ्समा॒ना-स्सन्त॑ ऋ॒तवो॒ न जी᳚र्य॒न्त्यथो॒ प्रज॑नयत्ये॒वैना॑ने॒ष वै वा॒युर्य-त्प्रा॒णो यद्-ऋ॑त॒व्या॑ उप॒धाय॑ प्राण॒भृत॑ [प्राण॒भृतः॑, उ॒प॒दधा॑ति॒] 2

उप॒दधा॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तूननु॑ वा॒युरा व॑रीवर्ति वृष्टि॒सनी॒रुप॑ दधाति॒ वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदे॑क॒धोप॑द॒द्ध्या-देक॑मृ॒तुं-वँ॑र्षेदनुपरि॒हारग्ं॑ सादयति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्षति॒ य-त्प्रा॑ण॒भृत॑ उप॒धाय॑ वृष्टि॒सनी॑रुप॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚-द्वा॒युप्र॑च्युता दि॒वो वृष्टि॑रीर्ते प॒शवो॒ वै व॑य॒स्या॑ नाना॑मनसः॒ खलु॒ वै प॒शवो॒ नाना᳚व्रता॒स्ते॑-ऽप ए॒वाभि सम॑नसो॒ [सम॑नसः, य-ङ्का॒मये॑ता-] 3

य-ङ्का॒मये॑ता-ऽप॒शु-स्स्या॒दिति॑ वय॒स्या᳚स्तस्यो॑-प॒धाया॑प॒स्या॑ उप॑ दद्ध्या॒-दसं᳚(2)ज्ञान-मे॒वास्मै॑ प॒शुभिः॑ करोत्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दित्य॑-प॒स्या᳚स्तस्यो॑प॒धाय॑ वय॒स्या॑ उप॑ दद्ध्या-थ्सं॒(2)ज्ञान॑मे॒वास्मै॑ प॒शुभिः॑ करोति पशु॒माने॒व भ॑वति॒ चत॑स्रः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚च्च॒त्वारि॒ चक्षु॑षो रू॒पाणि॒ द्वे शु॒क्ले द्वे कृ॒ष्णे [कृ॒ष्णे, मू᳚र्ध॒न्वती᳚-] 4

मू᳚र्ध॒न्वती᳚-र्भवन्ति॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚न्मू॒र्धा पञ्च॒ दक्षि॑णाया॒ग्॒ श्रोण्या॒मुप॑ दधाति॒ पञ्चोत्त॑रस्या॒-न्तस्मा᳚-त्प॒श्चा-द्वर्षी॑या-न्पु॒रस्ता᳚-त्प्रवणः प॒शुर्ब॒स्तो वय॒ इति॒ दक्षि॒णे-ऽग्ंस॒ उप॑ दधाति वृ॒ष्णिर्वय॒ इत्युत्त॒रे ऽग्ंसा॑वे॒व प्रति॑ दधाति व्या॒घ्रो वय॒ इति॒ दक्षि॑णे प॒क्ष उप॑ दधाति सि॒ग्ं॒हो वय॒ इत्युत्त॑रे प॒क्षयो॑रे॒व वी॒र्य॑-न्दधाति॒ पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ मद्ध्ये॒ तस्मा॒-त्पुरु॑षः पशू॒नामधि॑पतिः ॥ 5 ॥

(कॢप्त्या॑ - उप॒धाय॑ प्राण॒भृतः॒-सम॑नसः-कृ॒ष्णे-पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ - पञ्च॑ च) (अ. 1)

इन्द्रा᳚ग्नी॒ अव्य॑थमाना॒मिति॑ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधातीन्द्रा॒ग्निभ्यां॒-वाँ इ॒मौ लो॒कौ विधृ॑ताव॒नयो᳚-र्लो॒कयो॒-र्विधृ॑त्या॒ अधृ॑तेव॒ वा ए॒षा यन्म॑द्ध्य॒मा चिति॑र॒न्तरि॑क्षमिव॒ वा ए॒षेन्द्रा᳚ग्नी॒ इत्या॑हेन्द्रा॒ग्नी वै दे॒वाना॑मोजो॒ भृता॒वोज॑सै॒वैना॑-म॒न्तरि॑क्षे चिनुते॒ धृत्यै᳚ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधात्य॒न्तरि॑क्षं॒-वैँ स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽन्तरि॑क्षमे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ [ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑, घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णमे॒वा-] 6

घ्रापयति प्रा॒णमे॒वा-ऽस्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै दे॒वानां॒-वैँ सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒ता-न्दिश॒-स्सम॑व्लीयन्त॒ त ए॒ता दिश्या॑ अपश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते दिशो॑-ऽदृग्ंह॒न्॒ यद्दिश्या॑ उप॒दधा॑ति दि॒शां-विँधृ॑त्यै॒ दश॑ प्राण॒भृतः॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ [पु॒रस्ता॒दुप॑, द॒धा॒ति॒ नव॒ वै पुरु॑षे] 7

दधाति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णा नाभि॑र्दश॒मी प्रा॒णाने॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्रा॒णा ज्योति॑ष्मती-मुत्त॒मामुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒णानां॒-वाँग्ज्योति॑रुत्त॒मा दशोप॑ दधाति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राट् छन्द॑सा॒-ञ्ज्योति॒र्ज्योति॑रे॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒रुपा᳚ ऽऽस्महे॒ छन्दाग्ं॑सि प॒शुष्वा॒जिम॑यु॒स्ता-न्बृ॑ह॒त्युद॑जय॒-त्तस्मा॒-द्बार्ह॑ताः [तस्मा॒-द्बार्ह॑ताः, प॒शव॑ उच्यन्ते॒ मा] 8

प॒शव॑ उच्यन्ते॒ मा छन्द॒ इति॑ दक्षिण॒त उप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-द्दक्षि॒णा वृ॑तो॒ मासाः᳚ पृथि॒वी छन्द॒ इति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्या अ॒ग्निर्दे॒वतेत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वा अ॒ग्निरोज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ षट्त्रिग्ं॑श॒-थ्सम्प॑द्यन्ते॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती बार्ह॑ताः प॒शवो॑ बृह॒त्यैवास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे बृह॒ती छन्द॑सा॒ग्॒ स्वारा᳚ज्य॒-म्परी॑याय॒ यस्यै॒ता [यस्यै॒ताः, उ॑पधी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति॒] 9

उ॑पधी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति॒ स्वारा᳚ज्यग्ं स॒प्त वाल॑खिल्याः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति स॒प्त प॒श्चा-थ्स॒प्त वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णा द्वाववा᳚ञ्चौ प्रा॒णानाग्ं॑ सवीर्य॒त्वाय॑ मू॒र्धा-ऽसि॒ राडिति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ यन्त्री॒ राडिति॑ प॒श्चा-त्प्रा॒णाने॒वास्मै॑ स॒मीचो॑ दधाति ॥ 10 ॥

(अश्व॒मुप॑-पु॒रस्ता॒दुप॒-बार्ह॑ता-ए॒ता-श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 2)

दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒ता अ॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ अपश्य॒-न्ता अ॒न्यथा॒ ऽनूच्या॒-न्यथोपा॑दधत॒ तदसु॑रा॒ नान्ववा॑य॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यद॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ अ॒न्यथा॒ ऽनूच्या॒न्यथो॑प॒ दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्या॒-शुस्त्रि॒वृदिति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ त्रि॒वृ- [त्रि॒वृत्, य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व] 11

-द्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति॒ व्यो॑म सप्तद॒श इति॑ दक्षिण॒तो ऽन्नं॒-वैँ व्यो॑मा-ऽन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यते ध॒रुण॑ एकवि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्यै भा॒न्तः प॑ञ्चद॒श इत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वै भा॒न्त ओजः॑ पञ्चद॒श ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ प्रतू᳚र्तिरष्टाद॒श इति॑ पु॒रस्ता॒- [इति॑ पु॒रस्ता᳚त्, उप॑ दधाति॒ द्वौ] 12

-दुप॑ दधाति॒ द्वौ त्रि॒वृता॑वभिपू॒र्वं-यँ॑ज्ञमु॒खे वि या॑तयत्यभिव॒र्त-स्स॑वि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वाँ अ॑भिव॒र्तो-ऽन्नग्ं॑ सवि॒ग्ं॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यते॒ वर्चो᳚ द्वावि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-द्य-द्विग्ं॑श॒तिर्द्वे तेन॑ वि॒राजौ॒ य-द्द्वे प्र॑ति॒ष्ठा तेन॑ वि॒राजो॑रे॒वा-भि॑पू॒र्वम॒न्नाद्ये॒ प्रति॑तिष्ठति॒ तपो॑ नवद॒श इत्यु॑त्तर॒त स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यो [इत्यु॑त्तर॒त स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यः, हस्त॑यो-] 13

हस्त॑यो-स्तप॒स्वित॑रो॒ योनि॑श्चतुर्वि॒ग्ं॒श इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒-द्विया॑तयति॒ गर्भाः᳚ पञ्चवि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वैँ गर्भा॒ अन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒शोन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यत॒ ओज॑स्त्रिण॒व इति॑ प॒श्चादि॒मे वै लो॒कास्त्रि॑ण॒व ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑तिष्ठति स॒भंर॑णस्त्रयोवि॒ग्ं॒श इ- [स॒भंर॑णस्त्रयोवि॒ग्ं॒श इति॑, उ॒त्त॒र॒त-] 14

-त्यु॑त्तर॒त-स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यो हस्त॑यो-स्सम्भा॒र्य॑तरः॒ क्रतु॑रेकत्रि॒ग्ं॒श इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ वाग्वै क्रतु॑र्यज्ञमु॒खं-वाँग्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑-ञ्चतुस्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो॑-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑-म्ब्रह्मवर्च॒समे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः प्रति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ नाकः॑ षट्त्रि॒ग्ं॒श इत्यु॑त्तर॒त-स्सु॑व॒र्गो वै लो॒को नाकः॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ॥ 15 ॥

(वै त्रि॒वृ - दिति॑ पु॒रस्ता᳚थ् - स॒व्य - स्त्र॑योवि॒ग्ं॒श इति॑ - सुव॒र्गो वै - पञ्च॑ च) (अ. 3)

(आ॒शु - र्व्यो॑म - ध॒रुणो॑ - भा॒न्तः - प्रतू᳚र्तिर -भिव॒र्तो - वर्च॒ - स्तपो॒ - योनि॒ - र्गर्भा॒ - ओजः॑ - स॒भंर॑णः॒ - क्रतु॑ - र्ब्र॒द्ध्रस्य॑ - प्रति॒ष्ठा - नाकः॒ - षोड॑श)

अ॒ग्नेर्भा॒गो॑-ऽसीति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वाँ अ॒ग्निर्य॑ज्ञमु॒ख-न्दी॒क्षा य॑ज्ञमु॒ख-म्ब्रह्म॑ यज्ञमु॒ख-न्त्रि॒वृ-द्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति नृ॒चक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒त-श्शु॑श्रु॒वाग्ंसो॒ वै नृ॒चक्ष॒सो-ऽन्न॑-न्धा॒ता जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ तस्मा᳚ज्जा॒तो-ऽन्न॑मत्ति ज॒नित्रग्ग्॑ स्पृ॒तग्ं स॑प्तद॒श-स्स्तोम॒ इत्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ ज॒नित्र॒- [ज॒नित्र᳚म्, अन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व] 16

-मन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-न्न॑मद्यते मि॒त्रस्य॑ भा॒गो॑-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्रा॒णो वै मि॒त्रो॑-ऽपा॒नो वरु॑णः प्राणापा॒नावे॒वास्मि॑-न्दधाति दि॒वो वृ॒ष्टिर्वाता᳚-स्स्पृ॒ता ए॑कवि॒ग्ं॒श-स्स्तोम॒ इत्या॑ह प्रति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्या॒ इन्द्र॑स्य भा॒गो॑-ऽसीत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वा इन्द्र॒ ओजो॒ विष्णु॒रोजः॑ क्ष॒त्रमोजः॑ पञ्चद॒श [पञ्चद॒शः, ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒] 17

ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो-ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ वसू॑ना-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ वस॑वो यज्ञमु॒खग्ं रु॒द्रा य॑ज्ञमु॒ख-ञ्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयत्यादि॒त्याना᳚-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वाँ आ॑दि॒त्या अन्न॑-म्म॒रुतो-ऽन्न॒-ङ्गर्भा॒ अन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-ऽन्न॑मद्य॒ते ऽदि॑त्यै भा॒गो॑- [-ऽदि॑त्यै भा॒गः, अ॒सीति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा] 18

-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा वा अदि॑तिः प्रति॒ष्ठा पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा त्रि॑ण॒वः प्रति॑ष्ठित्यै दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒गो॑-ऽ सीत्यु॑त्तर॒तो ब्रह्म॒ वै दे॒व-स्स॑वि॒ता ब्रह्म॒ बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑ चतुष्टो॒मो ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒दुत्त॒रो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑र-स्सावि॒त्रव॑ती भवति॒ प्रसू᳚त्यै॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाना॒मुदी॑ची स॒निः प्रसू॑ता ध॒र्त्रश्च॑तुष्टो॒म इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ ध॒र्त्रो [ध॒र्त्रः, य॒ज्ञ॒मु॒ख-ञ्च॑तुष्टो॒मो] 19

य॑ज्ञमु॒ख-ञ्च॑तुष्टो॒मो य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति॒ यावा॑ना-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒तो मासा॒ वै यावा॑ अर्धमा॒सा अया॑वा॒-स्तस्मा᳚-द्दक्षि॒णावृ॑तो॒ मासा॒ अन्नं॒-वैँ यावा॒ अन्न॑-म्प्र॒जा अन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-न्न॑मद्यत ऋभू॒णा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्यै विव॒र्तो᳚ ऽष्टाचत्वारि॒ग्ं॒श इत्यु॑त्तर॒तो॑-ऽनयो᳚र्लो॒कयो᳚-स्सवीर्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दि॒मौ लो॒कौ स॒माव॑-द्वीर्यौ॒ [स॒माव॑-द्वीर्यौ, यस्य॒ मुख्य॑वतीः] 20

यस्य॒ मुख्य॑वतीः पु॒रस्ता॑दुपधी॒यन्ते॒ मुख्य॑ ए॒व भ॑व॒त्या-ऽस्य॒ मुख्यो॑ जायते॒ यस्या-न्न॑वती - र्दक्षिण॒तो-ऽत्त्यन्न॒मा-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते॒ यस्य॑ प्रति॒ष्ठाव॑तीः प॒श्चा-त्प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यस्यौज॑स्वतीरुत्तर॒त ओ॑ज॒स्व्ये॑व भ॑व॒त्या-ऽस्यौ॑ज॒स्वी जा॑यते॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒तदे॒व स्तो॒त्रमे॒तच्छ॒स्त्रं-यँदे॒षा वि॒धा [वि॒धा, वि॒धी॒यते॒-ऽर्क ए॒व] 21

वि॑धी॒यते॒-ऽर्क ए॒व तद॒र्क्य॑मनु॒ वि धी॑य॒ते ऽत्त्यन्न॒मा-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते॒ यस्यै॒षा वि॒धा वि॑धी॒यते॒ य उ॑ चैनामे॒वं-वेँद॒ सृष्टी॒रुप॑ दधाति यथासृ॒ष्टमे॒वाव॑ रुन्धे॒ न वा इ॒द-न्दिवा॒ न नक्त॑मासी॒दव्या॑वृत्त॒-न्ते दे॒वा ए॒ता व्यु॑ष्टीरपश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ततो॒ वा इ॒दं ँव्यौ᳚च्छ॒-द्यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ व्ये॑वास्मा॑ उच्छ॒त्यथो॒ तम॑ ए॒वाप॑हते ॥ 22 ॥

(वै ज॒नित्रं॑ - पञ्चद॒शो - ऽदि॑त्यै भा॒गो - वै ध॒र्त्रः - स॒माव॑द्वीर्यै-वि॒धा-ततो॒ वा इ॒दं - चतु॑र्दश च ) (अ. 4)

(अ॒ग्ने - र्नृ॒चक्ष॑सां - ज॒नित्रं॑ - मि॒त्र - स्येन्द्र॑स्य॒ -वसू॑ना - मादि॒त्याना॒ - मदि॑त्यै - दे॒वस्य॑ सवि॒तुः - सा॑वि॒त्रव॑ती - ध॒र्त्रो - यावा॑ना-मृभू॒णां - ँवि॑व॒र्त - श्चतु॑र्दश)

अग्ने॑ जा॒ता-न्प्रणु॑दा न-स्स॒पत्ना॒निति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति जा॒ताने॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्प्रणु॑दते॒ सह॑सा जा॒तानिति॑ प॒श्चाज्ज॑नि॒ष्यमा॑णाने॒व प्रति॑ नुदते चतुश्चत्वारि॒ग्ं॒श-स्स्तोम॒ इति॑ दक्षिण॒तो ब्र॑ह्मवर्च॒सं-वैँ च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑र-ष्षोड॒श-स्स्तोम॒ इत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वै षो॑ड॒श ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑- [तस्मा᳚त्, उ॒त्त॒र॒तो॒-ऽभि॒प्र॒या॒यी] 23

-दुत्तरतो-ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ वज्रो॒ वै च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो वज्रः॑ षोड॒शो यदे॒ते इष्ट॑के उप॒दधा॑ति जा॒ताग्श्चै॒व ज॑नि॒ष्यमा॑णाग्श्च॒ भ्रातृ॑व्या-न्प्र॒णुद्य॒ वज्र॒मनु॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्यै॒ पुरी॑षवती॒-म्मद्ध्य॒ उप॑दधाति॒ पुरी॑षं॒-वैँ मद्ध्य॑मा॒त्मन॒-स्सात्मा॑नमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ सात्मा॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँदै॒ता वा अ॑सप॒त्ना नामेष्ट॑का॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ [उ॑पधी॒यन्ते᳚, ना-ऽस्य॑] 24

ना-ऽस्य॑ स॒पत्नो॑ भवति प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्वि॒राज॑ उत्त॒माया॒-ञ्चित्या॒मुप॑ दधाति वि॒राज॑मे॒वोत्त॒मा-म्प॒शुषु॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्पशु॒मानु॑त्त॒मां-वाँचं॑-वँदति॒ दश॑द॒शोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाया᳚-ऽक्ष्ण॒योप॑ दधाति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यानि॒ वै छन्दाग्ं॑सि सुव॒र्ग्या᳚ण्यास॒-न्तैर्दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तेनर्ष॑यो- [-ँलो॒कमा॑य॒-न्तेनर्ष॑यः, अ॒श्रा॒म्य॒-न्ते तपो॑-ऽतप्यन्त॒] 25

-ऽश्राम्य॒-न्ते तपो॑-ऽतप्यन्त॒ तानि॒ तप॑सा-ऽपश्य॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता इष्ट॑का॒ निर॑मिम॒तेव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॒ इति॒ ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒. यदे॒ता इष्ट॑का उप॒दधा॑ति॒ यान्ये॒व छन्दाग्ं॑सि सुव॒र्ग्या॑णि॒ तैरे॒व यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति य॒ज्ञेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता-स्स्तोम॑ भागैरे॒वा-ऽसृ॑जत॒ य- [-ऽसृ॑जत॒ यत्, स्तोम॑ भागा उप॒दधा॑ति] 26

-थ्स्तोम॑ भागा उप॒दधा॑ति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते॒ बृह॒स्पति॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ तेज॒-स्सम॑भर॒द्य-थ्स्तोम॑भागा॒ य-थ्स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति॒ सते॑जसमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ बृह॒स्पति॒र्वा ए॒तां-यँ॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठाम॑पश्य॒द्य-थ्स्तोम॑भागा॒ य-थ्स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै स॒प्तस॒प्तोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाय॑ ति॒स्रो मद्ध्ये॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 27 ॥

( उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑ - दुपधी॒यन्त॒ - ऋष॑यो - ऽसृजत॒ यत् - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

र॒श्मिरित्ये॒वा ऽऽदि॒त्यम॑सृजत॒ प्रेति॒रिति॒ धर्म॒मन्वि॑ति॒रिति॒ दिवग्ं॑ स॒धिंरित्य॒न्तरि॑क्ष-म्प्रति॒धिरिति॑ पृथि॒वीं-विँ॑ष्ट॒म्भ इति॒ वृष्टि॑-म्प्र॒वेत्यह॑रनु॒वेति॒ रात्रि॑मु॒शिगिति॒ वसू᳚-न्प्रके॒त इति॑ रु॒द्रान्-थ्सु॑दी॒तिरित्या॑दि॒त्यानोज॒ इति॑ पि॒तॄग्स्तन्तु॒रिति॑ प्र॒जाः पृ॑तना॒षाडिति॑ प॒शू-न्रे॒वदित्यो-ष॑धीरभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वे- [यु॒क्तग्रा॑वा, इन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्ये॒व] 28

-न्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्ये॒व द॑क्षिण॒तो वज्र॒-म्पर्यौ॑हद॒भिजि॑त्यै॒ ताः प्र॒जा अप॑प्राणा असृजत॒ तास्वधि॑पतिर॒सीत्ये॒व प्रा॒णम॑दधा-द्य॒न्तेत्य॑पा॒नग्ं स॒ग्ं॒सर्प॒ इति॒ चक्षु॑र्वयो॒धा इति॒ श्रोत्र॒-न्ताः प्र॒जाः प्रा॑ण॒तीर॑पान॒तीः पश्य॑न्ती-श्शृण्व॒तीर्न मि॑थु॒नी अ॑भव॒-न्तासु॑ त्रि॒वृद॒सीत्ये॒व मि॑थु॒नम॑दधा॒-त्ताः प्र॒जा मि॑थु॒नी [ ] 29

भव॑न्ती॒र्न प्राजा॑यन्त॒ ता-स्सग्ं॑रो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसीत्ये॒व प्रा-ऽज॑नय॒-त्ताः प्र॒जाः प्रजा॑ता॒ न प्रत्य॑तिष्ठ॒-न्ता व॑सु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीत्ये॒वैषु लो॒केषु॒ प्रत्य॑स्थापय॒द्यदाह॑ वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीति॑ प्र॒जा ए॒व प्रजा॑ता ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ष्ठापयति॒ सात्मा॒-ऽन्तरि॑क्षग्ं रोहति॒ सप्रा॑णो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के प्रति॑ तिष्ठ॒त्यव्य॑र्धुकः प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्भवति॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 30 ॥

(यु॒क्तग्रा॑वा - प्र॒जा मि॑थु॒न्य॑ - न्तरि॑क्षं॒ - द्वाद॑श च) (अ. 6)

ना॒क॒सद्भि॒र्वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तन्ना॑क॒सदा᳚-न्नाकस॒त्त्वं-यँन्ना॑क॒सद॑ उप॒दधा॑ति नाक॒सद्भि॑रे॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति सुव॒र्गो वै लो॒को नाको॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ नास्मा॒ अक॑-म्भवति यजमानायत॒नं-वैँ ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॑ उप॒दधा᳚त्या॒यत॑नमे॒व त-द्यज॑मानः कुरुते पृ॒ष्ठानां॒-वाँ ए॒त-त्तेज॒-स्सम्भृ॑तं॒-यँन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॑ [यन्ना॑क॒सदः॑, उ॒प॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना॑मे॒व] 31

उप॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना॑मे॒व तेजो-ऽव॑ रुन्धे पञ्च॒चोडा॒ उप॑ दधात्यफ्स॒रस॑ ए॒वैन॑मे॒ता भू॒ता अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ शे॒रे-ऽथो॑ तनू॒पानी॑रे॒वैता यज॑मानस्य॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तमु॑प॒दध॑द्ध्यायेदे॒ताभ्य॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॒त्युत्त॑रा नाक॒सद्भ्य॒ उप॑दधाति॒ यथा॑ जा॒यामा॒नीय॑ गृ॒हेषु॑ निषा॒दय॑ति ता॒दृगे॒व त- [ता॒दृगे॒व तत्, प॒श्चा-त्प्राची॑-] 32

-त्प॒श्चा-त्प्राची॑-मुत्त॒मामुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प्राची॒ पत्न्यन्वा᳚स्ते स्वयमातृ॒ण्णा-ञ्च॑ विक॒र्णी-ञ्चो᳚त्त॒मे उप॑ दधाति प्रा॒णो वै स्व॑यमातृ॒ण्णा-ऽऽयु॑र्विक॒र्णी प्रा॒ण-ञ्चै॒वा-ऽऽयु॑श्च प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ ध॑त्ते॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒णश्चा-ऽऽयु॑श्च प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ नान्यामुत्त॑रा॒मिष्ट॑का॒मुप॑ दद्ध्या॒-द्यद॒न्यामुत्त॑रा॒-मिष्ट॑का-मुपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒ना- [-मुपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒नाम्, च॒ यज॑मानस्य च] 33

-ञ्च॒ यज॑मानस्य च प्रा॒ण-ञ्चा-ऽऽयु॒श्चापि॑ दद्ध्या॒-त्तस्मा॒न्ना-न्योत्त॒रेष्ट॑कोप॒धेया᳚ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधात्य॒सौ वै स्व॑यमातृ॒ण्णा- ऽमूमे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ घ्रापयति प्रा॒णमे॒वास्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ए॒षा वै दे॒वानां॒-विँक्रा᳚न्ति॒र्य-द्वि॑क॒र्णी य-द्वि॑क॒र्णीमु॑प॒दधा॑ति दे॒वाना॑मे॒व विक्रा᳚न्ति॒मनु॒ विक्र॑मत उत्तर॒त उप॑दधाति॒ तस्मा॑दुत्तर॒त उ॑पचारो॒-ऽग्नि र्वा॑यु॒मती॑ भवति॒ समि॑द्ध्यै ॥ 34 ॥

(सम्भृ॑तं॒-यँन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॒ - स्तत् - प॑शू॒ना-मे॒षा वै-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

छन्दा॒ग्॒स्युप॑ दधाति प॒शवो॒ वै छन्दाग्ं॑सि प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै दे॒वानां᳚-वाँ॒म-म्प॒शवो॑ वा॒ममे॒व प॒शूनव॑ रुन्ध ए॒ताग्ं ह॒ वै य॒ज्ञसे॑न-श्चैत्रियाय॒ण-श्चितिं॑-विँ॒दा-ञ्च॑कार॒ तया॒ वै स प॒शूनवा॑रुन्ध॒ यदे॒तामु॑प॒दधा॑ति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे गाय॒त्रीः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेज॑ ए॒व [तेज॑ ए॒व, मु॒ख॒तो ध॑त्ते] 35

मु॑ख॒तो ध॑त्ते मूर्ध॒न्वती᳚र्भवन्ति मू॒र्धान॑मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति त्रि॒ष्टुभ॒ उप॑ दधातीन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यमे॒व म॑द्ध्य॒तो ध॑त्ते॒ जग॑ती॒रुप॑ दधाति॒ जाग॑ता॒ वै प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ऽनु॒ष्टुभ॒ उप॑ दधाति प्रा॒णा वा अ॑नु॒ष्टुप् प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै बृह॒तीरु॒ष्णिहाः᳚ प॒ङ्क्तीर॒क्षर॑पङ्क्ती॒रिति॒ विषु॑रूपाणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युप॑ दधाति॒ विषु॑रूपा॒ वै प॒शवः॑ प॒शव॒- [प॒शवः॑ प॒शवः॑, छन्दाग्ं॑सि॒ विषु॑रूपाने॒व] 36

-श्छन्दाग्ं॑सि॒ विषु॑रूपाने॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ विषु॑रूपमस्य गृ॒हे दृ॑श्यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँदा-ऽति॑च्छन्दस॒मुप॑ दधा॒त्यति॑च्छन्दा॒ वै सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वे॑भिरे॒वैन॒-ञ्छन्दो॑भिश्चिनुते॒ वर्ष्म॒ वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँदति॑च्छन्दा॒ यदति॑च्छन्दस-मुप॒दधा॑ति॒ वर्ष्मै॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति द्वि॒पदा॒ उप॑ दधाति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 37 ॥

(तेज॑ ए॒व - प॒शवः॑ प॒शवो॒ - यज॑मान॒ - एक॑ञ्च) (अ. 8)

सर्वा᳚भ्यो॒ वै दे॒वता᳚भ्यो॒-ऽग्निश्ची॑यते॒ य-थ्स॒युजो॒ नोप॑द॒द्ध्या-द्दे॒वता॑ अस्या॒ग्निं-वृँ॑ञ्जीर॒न्॒. य-थ्स॒युज॑ उप॒दधा᳚त्या॒त्मनै॒वैनग्ं॑ स॒युज॑-ञ्चिनुते॒ नाग्निना॒ व्यृ॑द्ध्य॒ते-ऽथो॒ यथा॒ पुरु॑ष॒-स्स्नाव॑भि॒-स्सन्त॑त ए॒वमे॒वैताभि॑र॒ग्नि-स्सन्त॑तो॒ ऽग्निना॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ता अ॒मूः कृत्ति॑का अभव॒न्॒ यस्यै॒ता उ॑प धी॒यन्ते॑ सुव॒र्गमे॒व [ ] 38

लो॒कमे॑ति॒ गच्छ॑ति प्रका॒श-ञ्चि॒त्रमे॒व भ॑वति मण्डलेष्ट॒का उप॑ दधाती॒मे वै लो॒का म॑ण्डलेष्ट॒का इ॒मे खलु॒ वै लो॒का दे॑वपु॒रा दे॑वपु॒रा ए॒व प्रवि॑शति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्य॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नो वि॒श्वज्यो॑तिष॒ उप॑ दधाती॒माने॒वैताभि-॑र्लो॒कान् ज्योति॑ष्मतः कुरु॒ते-ऽथो᳚ प्रा॒णाने॒वैता यज॑मानस्य दाद्ध्रत्ये॒ता वै दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्या᳚स्ता ए॒वा- -न्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 39 ॥

(सु॒व॒र्गमे॒व - ता ए॒व - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑ दधाति॒ वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदे॑क॒धोप॑द॒द्ध्यादेक॑मृ॒तुं-वँ॑र्षेदनुपरि॒हारग्ं॑ सादयति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्षति पुरोवात॒सनि॑-र॒सीत्या॑है॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वृष्टि॒मव॑ रुन्धे सं॒याँनी॑भि॒र्वै दे॒वा इ॒मान् ँलो॒कान्-थ्सम॑यु॒स्त-थ्सं॒याँनी॑नाग्ं संयाँनि॒त्वं-यँ-थ्सं॒याँनी॑रुप॒दधा॑ति॒ यथा॒-ऽफ्सु ना॒वा सं॒याँत्ये॒व- [सं॒याँत्ये॒वम्, ए॒वैताभि॒] 40

-मे॒वैताभि॒ र्यज॑मान इ॒मान् ँलो॒कान्-थ्सं-याँ॑ति प्ल॒वो वा ए॒षो᳚-ऽग्नेर्य-थ्सं॒याँनी॒र्य-थ्सं॒याँनी॑रुप॒दधा॑ति प्ल॒वमे॒वैतम॒ग्नय॒ उप॑दधात्यु॒त यस्यै॒तासूप॑हिता॒स्वापो॒-ऽग्निग्ं हर॒न्त्यहृ॑त ए॒वास्या॒-ग्निरा॑दित्येष्ट॒का उप॑ दधात्यादि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्या [प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याः, ए॒वैन॒-म्भूति॑-] 41

ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्त्य॒सौ वा ए॒तस्या॑-ऽऽदि॒त्यो रुच॒मा द॑त्ते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा न रोच॑ते॒ यदा॑दित्येष्ट॒का उ॑प॒दधा᳚त्य॒सावे॒-वास्मि॑न्नादि॒त्यो रुच॑-न्दधाति॒ यथा॒-ऽसौ दे॒वाना॒ग्ं॒ रोच॑त ए॒वमे॒वैष म॑नु॒ष्या॑णाग्ं रोचते घृतेष्ट॒का उप॑ दधात्ये॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ य-द्घृ॒त-म्प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धय॒- [सम॑र्धयति, अथो॒] 42

-त्यथो॒ तेज॑सा ऽनुपरि॒हारग्ं॑ सादय॒-त्यप॑रिवर्ग-मे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑चिनुत॒ स यश॑सा॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स ए॒ता य॑शो॒दा अ॑पश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै स यश॑ आ॒त्मन्न॑धत्त॒ यद्य॑शो॒दा उ॑प॒दधा॑ति॒ यश॑ ए॒व ताभि॒र्यज॑मान आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षो॒ यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्तस्मि॒न्॒ यशो॑ दधाति ॥ 43 ॥

(ए॒वं - प्रा॒प्रोत्या॑दि॒त्या - अ॑र्धय॒त्ये - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 10)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒न् कनी॑याग्ंसो दे॒वा आस॒-न्भूया॒ग्ं॒सो-ऽसु॑रा॒स्ते दे॒वा ए॒ता इष्ट॑का अपश्य॒-न्ता उपा॑दधत भूय॒स्कृद॒सीत्ये॒व भूयाग्ं॑सो-ऽभव॒न् वन॒स्पति॑भि॒-रोष॑धीभि-र्वरिव॒स्कृद॒सीती॒-माम॑जय॒-न्प्राच्य॒सीति॒ प्राची॒-न्दिश॑मजयन्नू॒र्ध्वा ऽसीत्य॒मूम॑जय-न्नन्तरिक्ष॒सद॑स्य॒न्तरि॑क्षे सी॒देत्य॒-न्तरि॑क्षमजय॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒- [दे॒वा अभ॑वन्न्, परा-ऽसु॑रा॒] 44

-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ँलो॒कान् ज॑यति॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यफ्सु॒षद॑सि श्येन॒सद॒सीत्या॑है॒तद्वा अ॒ग्ने रू॒पग्ं रू॒पेणै॒वाग्निमव॑ रुन्धे पृथि॒व्यास्त्वा॒ द्रवि॑णे सादया॒मी-त्या॑हे॒माने॒वैताभि॑-र्लो॒का-न्द्रवि॑णावतः कुरुत आयु॒ष्या॑ उप॑ दधा॒त्यायु॑रे॒वा- [उप॑ दधा॒त्यायु॑रे॒व, अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒त्यग्ने॒] 45

-ऽस्मि॑-न्दधा॒त्यग्ने॒ यत्ते॒ पर॒ग्ं॒ हृन्नामेत्या॑है॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॑ प्रि॒यमे॒वास्य॒ धामोपा᳚-ऽऽप्नोति॒ तावेहि॒ सग्ं र॑भावहा॒ इत्या॑ह॒ व्ये॑वैने॑न॒ परि॑ धत्ते॒ पाञ्च॑जन्ये॒ष्वप्ये᳚द्ध्यग्न॒ इत्या॑है॒ष वा अ॒ग्निः पाञ्च॑जन्यो॒ यः पञ्च॑चितीक॒-स्तस्मा॑दे॒वमा॑हर्त॒व्या॑ उप॑ दधात्ये॒तद्वा ऋ॑तू॒ना-म्प्रि॒य-न्धाम॒ यदृ॑त॒व्या॑ ऋतू॒नामे॒व प्रि॒य-न्धामाव॑ रुन्धे सु॒मेक॒ इत्या॑ह संवँथ्स॒रो वै सु॒मेकः॑ संवँथ्स॒रस्यै॒व प्रि॒य-न्धामोपा᳚-ऽऽप्नोति ॥ 46 ॥

(अभ॑व॒ - न्नायु॑रे॒व - र्त॒व्या॑ उप॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)

प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वय॒-त्त-त्परा॑-ऽपत॒-त्तदश्वो॑-ऽभव॒-द्यदश्व॑य॒-त्तदश्व॑स्याश्व॒त्व-न्तद्दे॒वा अ॑श्वमे॒धेनै॒व प्रत्य॑दधुरे॒ष वै प्र॒जाप॑ति॒ग्ं॒ सर्व॑-ङ्करोति॒ यो᳚-ऽश्वमे॒धेन॒ यज॑ते॒ सर्व॑ ए॒व भ॑वति॒ सर्व॑स्य॒ वा ए॒षा प्राय॑श्चित्ति॒-स्सर्व॑स्य भेष॒जग्ं सर्वं॒-वाँ ए॒तेन॑ पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अ॑तर॒न्नपि॒ वा ए॒तेन॑ ब्रह्मह॒त्या-म॑तर॒न्-थ्सर्व॑-म्पा॒प्मान॑- [-म॑तर॒न्-थ्सर्व॑-म्पा॒प्मान᳚म्, त॒र॒ति॒ तर॑ति] 47

-न्तरति॒ तर॑ति ब्रह्मह॒त्यां-योँ᳚-ऽश्वमे॒धेन॒ यज॑ते॒ य उ॑ चैनमे॒वं-वेँदोत्त॑रं॒-वैँ त-त्प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वय॒-त्तस्मा॒दश्व॑स्योत्तर॒तो-ऽव॑ द्यन्ति दक्षिण॒तो᳚-ऽन्येषा᳚-म्पशू॒नां-वैँ॑त॒सः कटो॑ भवत्य॒फ्सुयो॑नि॒र्वा अश्वो᳚-ऽफ्सु॒जो वे॑त॒स-स्स्व ए॒वैनं॒-योँनौ॒ प्रति॑ष्ठापयति चतुष्टो॒म-स्स्तोमो॑ भवति स॒रड्ढ॒ वा अश्व॑स्य॒ सक्थ्या-ऽवृ॑ह॒-त्त-द्दे॒वाश्च॑तुष्टो॒मेनै॒व प्रत्य॑दधु॒र्यच्च॑तुष्टो॒म-स्स्तोमो॒ भव॒त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ ॥ 48 ॥

(सर्व॑म पा॒प्मान॑ - मवृह॒-द्- द्वाद॑श च) (अ. 12)

(उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ - इन्द्रा᳚ग्नी - दे॒वा वा अ॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ - अ॒ग्नेर्भा॒गो᳚ - ऽस्यग्ने॑ जा॒तान् - र॒श्मिरिति॑ - नाक॒सद्भिः॒ -छन्दाग्ं॑सि॒ - सर्वा᳚भ्यो - वृष्टि॒सनी᳚ - र्देवासु॒राः कनी॑याग्ंसः - प्र॒जाप॑ते॒रक्षि॒ - द्वाद॑श )

(उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो - दे॒वा वै - यस्य॒ मुख्य॑वती - र्नाक॒सद्भि॑रे॒ - वै ताभि॑र॒ - ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)

(उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ, स्स॑र्व॒त्वाय॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥