2.23 Ayodhyakanda - Trayovimsha Sargah — Sinhala Script

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .

අථ ත්රයෝවිංශස්සර්ගඃ .

ඉති බ්රුවති රාමේ තු ලක්ෂ්මණෝ(අ)ධශ්ශිරා මුහුඃ .

ශ්රෘත්වා මධ්යං ජගාමේව මනසා දුඃඛහර්ෂයෝඃ .. 1 ..

තදා තු බධ්ද්වා භ්රුකුටීං භ්රුවෝර්මධ්යේ නරර්ෂභඃ .

නිශශ්වාස මහාසර්පෝ බිලස්ථ ඉව රෝෂිතඃ .. 2 ..

තස්ය දුෂ්ප්රතිවීක්ෂං තද්භ්රුකුටීසහිතං තදා .

බභෞ ක්රුද්ධස්ය සිංහස්ය මුඛස්ය සදෘශං මුඛම් .. 3 ..

අග්රහස්තං විධුන්වංස්තු හස්තී හස්තමිවාත්මනඃ .

තිර්යගූර්ධ්වං ශරීරේ ච පාතයිත්වා ශිරෝධරාම් .. 4 ..

අග්රාක්ෂ්ණා වීක්ෂමාණස්තු තිර්යග්භ්රාතරමබ්රවීත් .

අස්ථානේ සම්භ්රමෝ යස්ය ජාතෝ වෛ සුමහානයම් .. 5 ..

ධර්මදෝෂ ප්රසඞ්ගේන ලෝකස්යානතිශඞ්කයා .

කථංහ්යේතදසම්භ්රාන්තස්ත්වද්විධෝ වක්තුමර්හති .. 6 ..

යථා දෛවමශෞඩීරං ශෞණ්ඩීර ක්ෂත්රියර්ෂභ .

කින්නාම කෘපණං දෛවමශක්තමභිශංසසි .. 7 ..

පාපයෝස්තේ කථං නාම තයෝශ්ශඞ්කා න විද්යතේ .

සන්ති ධර්මෝපධා ශ්ලක්ෂ්ණාඃ ධර්මාත්මන්කිං න බුධ්යසේ .. 8 ..

තයෝස්සුචරිතං ස්වාර්ථං ශාඨ්යාත්පරිජිහීර්ෂතෝඃ .

යදි නෛවං ව්යවසිතං ස්යාද්ධි ප්රාගේව රාඝව .. 9 ..

තයෝඃ ප්රාගේව දත්තශ්ච ස්යාද්වරඃ ප්රකෘතශ්ච සඃ .

ලෝකවිද්විෂ්ටමාරබ්ධං ත්වදන්යස්යාභිෂේචනම් .

නෝත්සහේ සහිතුං වීර තත්ර මේ ක්ෂන්තුමර්හසි .. 10 ..

යේනේය මාගතා ද්වෛධං තව බුද්ධිර්මහාමතේ .

ස හි ධර්මෝ මම ද්වේෂ්යඃ ප්රසඞ්ගාද්යස්ය මුහ්යසි .. 11 ..

කථං ත්වං කර්මණා ශක්තඃ කෛකේයීවශවර්තිනඃ .

කරිෂ්යසි පිතුර්වාක්යමධර්මිෂ්ඨං විගර්හිතම් .. 12 ..

යද්යයං කිල්බිෂාද්භේදඃ කෘතෝ(අ)ප්යේවං න ගෘහ්යතේ .

ජායතේ තත්ර මේ දුඃඛං ධර්මසඞ්ගශ්ච ගර්හිතඃ .. 13 ..

මනසා(අ)පි කථං කාමං කුර්යාස්ත්වං කාමවෘත්තයෝඃ .

තයෝස්ත්වහිතයෝර්නිත්යං ශත්ර්වෝඃ පිත්රභිධානයෝඃ .. 14 ..

යද්යපි ප්රතිපත්තිස්තේ දෛවී චාපි තයෝර්මතම් .

තථාප්යුපේක්ෂණීයං තේ න මේ තදපි රෝචතේ .. 15 ..

වික්ලබෝ වීර්යහීනෝ යස්ස දෛවමනුවර්තතේ .

වීරාස්සම්භාවිතාත්මානෝ න දෛවං පර්යුපාසතේ .. 16 ..

දෛවං පුරුෂකාරේණ යඃ සමර්ථඃ ප්රබාධිතුම් .

න දෛවේන විපන්නාර්ථඃ පුරුෂස්සෝ(අ)වසීදති .. 17 ..

ද්රක්ෂ්යන්ති ත්වද්ය දෛවස්ය පෞරුෂං පුරුෂස්ය ච .

දෛවමානුෂයෝරද්ය ව්යක්තා ව්යක්තිර්භවිෂ්යති .. 18 ..

අද්ය මත්පෞරුෂහතං දෛවං ද්රක්ෂ්යන්ති වෛ ජනාඃ .

යද්දෛවාදාහතං තේ(අ)ද්ය දෘෂ්ටං රාජ්යාභිෂේචනම් .. 19 ..

අත්යඞ්කුශමිවෝද්දාමං ගජං මදබලෝද්ධතම් .

ප්රධාවිතමහං දෛවං පෞරුෂේණ නිවර්තයේ .. 20 ..

ලෝකපාලාස්සමස්තා ස්තේ නාද්ය රාමාභිෂේචනම් .

න ච කෘත්ස්නාස්ත්රයෝ ලෝකා විහන්යුඃ කිං පුනඃ පිතා .. 21 ..

යෛර්නිවාසස්තවාරණ්යේ මිථෝ රාජන්සමර්ථිතඃ .

අරණ්යේ තේ නිවත්ස්යන්ති චතුර්දශ සමාස්තථා .. 22 ..

අහං තදාශාං ඡේත්ස්යාමි පිතුස්තස්යාශ්ච යා තව .

අභිෂේකවිඝාතේන පුත්රරාජ්යාය වර්තතේ .. 23 ..

මද්බලේන විරුද්ධාය න ස්යාද්දෛවබලං තථා .

ප්රභවිෂ්යති දුඃඛාය යථෝග්රං පෞරුෂං මම .. 24 ..

ඌර්ධ්වං වර්ෂසහස්රාන්තේ ප්රජාපාල්යමනන්තරම් .

ආර්යපුත්රාඃ කරිෂ්යන්ති වනවාසං ගතේ ත්වයි .. 25 ..

පූර්වං රාජර්ෂිවෘත්ත්යා හි වනවාසෝ විධීයතේ .

ප්රජා නික්ෂිප්ය පුත්රේෂු පුත්රවත්පරිපාලනේ .. 26 ..

ස චේද්රාජන්යනේකාග්රේ රාජ්යවිභ්රමශඞ්කයා .

නෛවමිච්ඡසි ධර්මාත්මන් රාජ්යං රාම ත්වමාත්මනි .. 27 ..

ප්රතිජානේ ච තේ වීර මා(අ)භූවං වීරලෝකභාක් .

රාජ්යං ච තව රක්ෂේයමහං වේලේව සාගරම් .. 28 ..

මඞ්ගලෛරභිෂිඤ්චස්ව තත්ර ත්වං ව්යාපෘතෝ භව .

අහමේකෝ මහීපාලානලං වාරයිතුං බලාත් .. 29 ..

න ශෝභාර්ථාවිමෞ බාහූ න ධනුර්භූෂණාය මේ .

නා(අ)සිරාබන්ධනාර්ථාය න ශරාස්තම්භහේතවඃ .. 30 ..

අමිත්රදමනාර්ථං මේ සර්වමේතච්චතුෂ්ටයම් .

න චාහං කාමයේ(අ)ත්යර්ථං යස්ස්යාච්ඡත්රුර්මතෝ මම .. 31 ..

අසිනා තීක්ෂ්ණධාරේණ විද්යුච්චලිතවර්චසා .

ප්රගෘහීතේන වෛ ශත්රුං වජ්රිණං වා න කල්පයේ .. 32 ..

ඛඩ්ගනිෂ්පේෂනිෂ්පිෂ්ටෛර්ගහනා දුශ්චරා ච මේ .

හස්ත්යශ්වනරහස්තෝරුශිරෝභිර්භවිතා මහී .. 33 ..

ඛඩ්ගධාරාහතා මේ(අ)ද්ය දීප්යමානා ඉවාද්රයඃ .

පතිෂ්යන්ති ද්විපා භූමෞ මේඝා ඉව සවිද්යුතඃ .. 34 ..

බද්ධගෝධාඞ්ගුලිත්රාණේ ප්රගෘහීතශරාසනේ .

කථං පුරුෂමානී ස්යාත්පුරුෂාණාං මයි ස්ථිතේ .. 35 ..

බහුභිශ්චෛකමත්යස්යන්නේකේන ච බහූන්ජනාන් .

විනියෝක්ෂ්යාම්යහං බාණාන්නෘවාජිගජමර්මසු .. 36 ..

අද්ය මේ(අ)ස්ත්රප්රභාවස්ය ප්රභාවඃ ප්රභවිෂ්යති .

රාජ්ඤශ්චාප්රභුතාං කර්තුං ප්රභුත්වං තව ච ප්රභෝඃ .. 37 ..

අද්ය චන්දනසාරස්ය කේයූරාමෝක්ෂණස්ය ච .

වසූනාං ච විමෝක්ෂස්ය සුහෘදාං පාලනස්ය ච .. 38 ..

අනුරූපාවිමෞ බාහූ රාම කර්ම කරිෂ්යතඃ .

අභිෂේචනවිඝ්නස්ය කර්තෘණාං තේ නිවාරණේ .. 39 ..

බ්රවීහි කෝ(අ)ද්යෛව මයා වියුජ්යතාං තවා සුහෘත්ප්රාණයශස්සුහෘජ්ජනෛඃ .

යථා තවේයං වසුධා වශේ භවේ ත්තථෛව මාං ශාධි තවාස්මි කිඞ්කරඃ .. 40 ..

විමෘජ්ය බාෂ්පං පරිසාන්ත්ව්යචාසකෘත් ස ලක්ෂ්මණං රාඝවවංශවර්ධනඃ .

උවාච පිත්ර්යේ වචනේ ව්යවස්ථිතං නිබෝධ මාමේෂ හි සෞම්ය සත්පථඃ .. 41 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ත්රයෝවිංශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha trayoviṃśassargaḥ |

iti bruvati rāme tu lakṣmaṇo'dhaśśirā muhuḥ |

śrṛtvā madhyaṃ jagāmeva manasā duḥkhaharṣayoḥ || 1 ||

tadā tu badhdvā bhrukuṭīṃ bhruvormadhye nararṣabhaḥ |

niśaśvāsa mahāsarpo bilastha iva roṣitaḥ || 2 ||

tasya duṣprativīkṣaṃ tadbhrukuṭīsahitaṃ tadā |

babhau kruddhasya siṃhasya mukhasya sadṛśaṃ mukham || 3 ||

agrahastaṃ vidhunvaṃstu hastī hastamivātmanaḥ |

tiryagūrdhvaṃ śarīre ca pātayitvā śirodharām || 4 ||

agrākṣṇā vīkṣamāṇastu tiryagbhrātaramabravīt |

asthāne sambhramo yasya jāto vai sumahānayam || 5 ||

dharmadoṣa prasaṅgena lokasyānatiśaṅkayā |

kathaṃhyetadasambhrāntastvadvidho vaktumarhati || 6 ||

yathā daivamaśauḍīraṃ śauṇḍīra kṣatriyarṣabha |

kinnāma kṛpaṇaṃ daivamaśaktamabhiśaṃsasi || 7 ||

pāpayoste kathaṃ nāma tayośśaṅkā na vidyate |

santi dharmopadhā ślakṣṇāḥ dharmātmankiṃ na budhyase || 8 ||

tayossucaritaṃ svārthaṃ śāṭhyātparijihīrṣatoḥ |

yadi naivaṃ vyavasitaṃ syāddhi prāgeva rāghava || 9 ||

tayoḥ prāgeva dattaśca syādvaraḥ prakṛtaśca saḥ |

lokavidviṣṭamārabdhaṃ tvadanyasyābhiṣecanam |

notsahe sahituṃ vīra tatra me kṣantumarhasi || 10 ||

yeneya māgatā dvaidhaṃ tava buddhirmahāmate |

sa hi dharmo mama dveṣyaḥ prasaṅgādyasya muhyasi || 11 ||

kathaṃ tvaṃ karmaṇā śaktaḥ kaikeyīvaśavartinaḥ |

kariṣyasi piturvākyamadharmiṣṭhaṃ vigarhitam || 12 ||

yadyayaṃ kilbiṣādbhedaḥ kṛto'pyevaṃ na gṛhyate |

jāyate tatra me duḥkhaṃ dharmasaṅgaśca garhitaḥ || 13 ||

manasā'pi kathaṃ kāmaṃ kuryāstvaṃ kāmavṛttayoḥ |

tayostvahitayornityaṃ śatrvoḥ pitrabhidhānayoḥ || 14 ||

yadyapi pratipattiste daivī cāpi tayormatam |

tathāpyupekṣaṇīyaṃ te na me tadapi rocate || 15 ||

viklabo vīryahīno yassa daivamanuvartate |

vīrāssambhāvitātmāno na daivaṃ paryupāsate || 16 ||

daivaṃ puruṣakāreṇa yaḥ samarthaḥ prabādhitum |

na daivena vipannārthaḥ puruṣasso'vasīdati || 17 ||

drakṣyanti tvadya daivasya pauruṣaṃ puruṣasya ca |

daivamānuṣayoradya vyaktā vyaktirbhaviṣyati || 18 ||

adya matpauruṣahataṃ daivaṃ drakṣyanti vai janāḥ |

yaddaivādāhataṃ te'dya dṛṣṭaṃ rājyābhiṣecanam || 19 ||

atyaṅkuśamivoddāmaṃ gajaṃ madabaloddhatam |

pradhāvitamahaṃ daivaṃ pauruṣeṇa nivartaye || 20 ||

lokapālāssamastā ste nādya rāmābhiṣecanam |

na ca kṛtsnāstrayo lokā vihanyuḥ kiṃ punaḥ pitā || 21 ||

yairnivāsastavāraṇye mitho rājansamarthitaḥ |

araṇye te nivatsyanti caturdaśa samāstathā || 22 ||

ahaṃ tadāśāṃ chetsyāmi pitustasyāśca yā tava |

abhiṣekavighātena putrarājyāya vartate || 23 ||

madbalena viruddhāya na syāddaivabalaṃ tathā |

prabhaviṣyati duḥkhāya yathograṃ pauruṣaṃ mama || 24 ||

ūrdhvaṃ varṣasahasrānte prajāpālyamanantaram |

āryaputrāḥ kariṣyanti vanavāsaṃ gate tvayi || 25 ||

pūrvaṃ rājarṣivṛttyā hi vanavāso vidhīyate |

prajā nikṣipya putreṣu putravatparipālane || 26 ||

sa cedrājanyanekāgre rājyavibhramaśaṅkayā |

naivamicchasi dharmātman rājyaṃ rāma tvamātmani || 27 ||

pratijāne ca te vīra mā'bhūvaṃ vīralokabhāk |

rājyaṃ ca tava rakṣeyamahaṃ veleva sāgaram || 28 ||

maṅgalairabhiṣiñcasva tatra tvaṃ vyāpṛto bhava |

ahameko mahīpālānalaṃ vārayituṃ balāt || 29 ||

na śobhārthāvimau bāhū na dhanurbhūṣaṇāya me |

nā'sirābandhanārthāya na śarāstambhahetavaḥ || 30 ||

amitradamanārthaṃ me sarvametaccatuṣṭayam |

na cāhaṃ kāmaye'tyarthaṃ yassyācchatrurmato mama || 31 ||

asinā tīkṣṇadhāreṇa vidyuccalitavarcasā |

pragṛhītena vai śatruṃ vajriṇaṃ vā na kalpaye || 32 ||

khaḍganiṣpeṣaniṣpiṣṭairgahanā duścarā ca me |

hastyaśvanarahastoruśirobhirbhavitā mahī || 33 ||

khaḍgadhārāhatā me'dya dīpyamānā ivādrayaḥ |

patiṣyanti dvipā bhūmau meghā iva savidyutaḥ || 34 ||

baddhagodhāṅgulitrāṇe pragṛhītaśarāsane |

kathaṃ puruṣamānī syātpuruṣāṇāṃ mayi sthite || 35 ||

bahubhiścaikamatyasyannekena ca bahūnjanān |

viniyokṣyāmyahaṃ bāṇānnṛvājigajamarmasu || 36 ||

adya me'straprabhāvasya prabhāvaḥ prabhaviṣyati |

rājñaścāprabhutāṃ kartuṃ prabhutvaṃ tava ca prabhoḥ || 37 ||

adya candanasārasya keyūrāmokṣaṇasya ca |

vasūnāṃ ca vimokṣasya suhṛdāṃ pālanasya ca || 38 ||

anurūpāvimau bāhū rāma karma kariṣyataḥ |

abhiṣecanavighnasya kartṛṇāṃ te nivāraṇe || 39 ||

bravīhi ko'dyaiva mayā viyujyatāṃ tavā suhṛtprāṇayaśassuhṛjjanaiḥ |

yathā taveyaṃ vasudhā vaśe bhave ttathaiva māṃ śādhi tavāsmi kiṅkaraḥ || 40 ||

vimṛjya bāṣpaṃ parisāntvyacāsakṛt sa lakṣmaṇaṃ rāghavavaṃśavardhanaḥ |

uvāca pitrye vacane vyavasthitaṃ nibodha māmeṣa hi saumya satpathaḥ || 41 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।

अथ त्रयोविंशस्सर्गः ।

इति ब्रुवति रामे तु लक्ष्मणोऽधश्शिरा मुहुः ।

श्रृत्वा मध्यं जगामेव मनसा दुःखहर्षयोः ॥ 1 ॥

तदा तु बध्द्वा भ्रुकुटीं भ्रुवोर्मध्ये नरर्षभः ।

निशश्वास महासर्पो बिलस्थ इव रोषितः ॥ 2 ॥

तस्य दुष्प्रतिवीक्षं तद्भ्रुकुटीसहितं तदा ।

बभौ क्रुद्धस्य सिंहस्य मुखस्य सदृशं मुखम् ॥ 3 ॥

अग्रहस्तं विधुन्वंस्तु हस्ती हस्तमिवात्मनः ।

तिर्यगूर्ध्वं शरीरे च पातयित्वा शिरोधराम् ॥ 4 ॥

अग्राक्ष्णा वीक्षमाणस्तु तिर्यग्भ्रातरमब्रवीत् ।

अस्थाने सम्भ्रमो यस्य जातो वै सुमहानयम् ॥ 5 ॥

धर्मदोष प्रसङ्गेन लोकस्यानतिशङ्कया ।

कथंह्येतदसम्भ्रान्तस्त्वद्विधो वक्तुमर्हति ॥ 6 ॥

यथा दैवमशौडीरं शौण्डीर क्षत्रियर्षभ ।

किन्नाम कृपणं दैवमशक्तमभिशंससि ॥ 7 ॥

पापयोस्ते कथं नाम तयोश्शङ्का न विद्यते ।

सन्ति धर्मोपधा श्लक्ष्णाः धर्मात्मन्किं न बुध्यसे ॥ 8 ॥

तयोस्सुचरितं स्वार्थं शाठ्यात्परिजिहीर्षतोः ।

यदि नैवं व्यवसितं स्याद्धि प्रागेव राघव ॥ 9 ॥

तयोः प्रागेव दत्तश्च स्याद्वरः प्रकृतश्च सः ।

लोकविद्विष्टमारब्धं त्वदन्यस्याभिषेचनम् ।

नोत्सहे सहितुं वीर तत्र मे क्षन्तुमर्हसि ॥ 10 ॥

येनेय मागता द्वैधं तव बुद्धिर्महामते ।

स हि धर्मो मम द्वेष्यः प्रसङ्गाद्यस्य मुह्यसि ॥ 11 ॥

कथं त्वं कर्मणा शक्तः कैकेयीवशवर्तिनः ।

करिष्यसि पितुर्वाक्यमधर्मिष्ठं विगर्हितम् ॥ 12 ॥

यद्ययं किल्बिषाद्भेदः कृतोऽप्येवं न गृह्यते ।

जायते तत्र मे दुःखं धर्मसङ्गश्च गर्हितः ॥ 13 ॥

मनसाऽपि कथं कामं कुर्यास्त्वं कामवृत्तयोः ।

तयोस्त्वहितयोर्नित्यं शत्र्वोः पित्रभिधानयोः ॥ 14 ॥

यद्यपि प्रतिपत्तिस्ते दैवी चापि तयोर्मतम् ।

तथाप्युपेक्षणीयं ते न मे तदपि रोचते ॥ 15 ॥

विक्लबो वीर्यहीनो यस्स दैवमनुवर्तते ।

वीरास्सम्भावितात्मानो न दैवं पर्युपासते ॥ 16 ॥

दैवं पुरुषकारेण यः समर्थः प्रबाधितुम् ।

न दैवेन विपन्नार्थः पुरुषस्सोऽवसीदति ॥ 17 ॥

द्रक्ष्यन्ति त्वद्य दैवस्य पौरुषं पुरुषस्य च ।

दैवमानुषयोरद्य व्यक्ता व्यक्तिर्भविष्यति ॥ 18 ॥

अद्य मत्पौरुषहतं दैवं द्रक्ष्यन्ति वै जनाः ।

यद्दैवादाहतं तेऽद्य दृष्टं राज्याभिषेचनम् ॥ 19 ॥

अत्यङ्कुशमिवोद्दामं गजं मदबलोद्धतम् ।

प्रधावितमहं दैवं पौरुषेण निवर्तये ॥ 20 ॥

लोकपालास्समस्ता स्ते नाद्य रामाभिषेचनम् ।

न च कृत्स्नास्त्रयो लोका विहन्युः किं पुनः पिता ॥ 21 ॥

यैर्निवासस्तवारण्ये मिथो राजन्समर्थितः ।

अरण्ये ते निवत्स्यन्ति चतुर्दश समास्तथा ॥ 22 ॥

अहं तदाशां छेत्स्यामि पितुस्तस्याश्च या तव ।

अभिषेकविघातेन पुत्रराज्याय वर्तते ॥ 23 ॥

मद्बलेन विरुद्धाय न स्याद्दैवबलं तथा ।

प्रभविष्यति दुःखाय यथोग्रं पौरुषं मम ॥ 24 ॥

ऊर्ध्वं वर्षसहस्रान्ते प्रजापाल्यमनन्तरम् ।

आर्यपुत्राः करिष्यन्ति वनवासं गते त्वयि ॥ 25 ॥

पूर्वं राजर्षिवृत्त्या हि वनवासो विधीयते ।

प्रजा निक्षिप्य पुत्रेषु पुत्रवत्परिपालने ॥ 26 ॥

स चेद्राजन्यनेकाग्रे राज्यविभ्रमशङ्कया ।

नैवमिच्छसि धर्मात्मन् राज्यं राम त्वमात्मनि ॥ 27 ॥

प्रतिजाने च ते वीर माऽभूवं वीरलोकभाक् ।

राज्यं च तव रक्षेयमहं वेलेव सागरम् ॥ 28 ॥

मङ्गलैरभिषिञ्चस्व तत्र त्वं व्यापृतो भव ।

अहमेको महीपालानलं वारयितुं बलात् ॥ 29 ॥

न शोभार्थाविमौ बाहू न धनुर्भूषणाय मे ।

नाऽसिराबन्धनार्थाय न शरास्तम्भहेतवः ॥ 30 ॥

अमित्रदमनार्थं मे सर्वमेतच्चतुष्टयम् ।

न चाहं कामयेऽत्यर्थं यस्स्याच्छत्रुर्मतो मम ॥ 31 ॥

असिना तीक्ष्णधारेण विद्युच्चलितवर्चसा ।

प्रगृहीतेन वै शत्रुं वज्रिणं वा न कल्पये ॥ 32 ॥

खड्गनिष्पेषनिष्पिष्टैर्गहना दुश्चरा च मे ।

हस्त्यश्वनरहस्तोरुशिरोभिर्भविता मही ॥ 33 ॥

खड्गधाराहता मेऽद्य दीप्यमाना इवाद्रयः ।

पतिष्यन्ति द्विपा भूमौ मेघा इव सविद्युतः ॥ 34 ॥

बद्धगोधाङ्गुलित्राणे प्रगृहीतशरासने ।

कथं पुरुषमानी स्यात्पुरुषाणां मयि स्थिते ॥ 35 ॥

बहुभिश्चैकमत्यस्यन्नेकेन च बहून्जनान् ।

विनियोक्ष्याम्यहं बाणान्नृवाजिगजमर्मसु ॥ 36 ॥

अद्य मेऽस्त्रप्रभावस्य प्रभावः प्रभविष्यति ।

राज्ञश्चाप्रभुतां कर्तुं प्रभुत्वं तव च प्रभोः ॥ 37 ॥

अद्य चन्दनसारस्य केयूरामोक्षणस्य च ।

वसूनां च विमोक्षस्य सुहृदां पालनस्य च ॥ 38 ॥

अनुरूपाविमौ बाहू राम कर्म करिष्यतः ।

अभिषेचनविघ्नस्य कर्तृणां ते निवारणे ॥ 39 ॥

ब्रवीहि कोऽद्यैव मया वियुज्यतां तवा सुहृत्प्राणयशस्सुहृज्जनैः ।

यथा तवेयं वसुधा वशे भवे त्तथैव मां शाधि तवास्मि किङ्करः ॥ 40 ॥

विमृज्य बाष्पं परिसान्त्व्यचासकृत् स लक्ष्मणं राघववंशवर्धनः ।

उवाच पित्र्ये वचने व्यवस्थितं निबोध मामेष हि सौम्य सत्पथः ॥ 41 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रयोविंशस्सर्गः ॥