Krishna

1.4 - ఆ దదే గ్రావా - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

1.4 - A Dade Grava - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Telugu script
📄 Download PDF
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్నః - సుత్యాదినే కర్తవ్యా గ్రహాః
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
ఆ ద॑దే॒ గ్రావా᳚-ఽస్యద్ధ్వర॒కృ-ద్దే॒వేభ్యో॑ గమ్భీ॒రమి॒మ- మ॑ద్ధ్వ॒ర-ఙ్కృ॑ద్ధ్యుత్త॒మేన॑ ప॒వినేన్ద్రా॑య॒ సోమ॒గ్ం॒ సుషు॑త॒-మ్మధు॑మన్త॒-మ్పయ॑స్వన్తం-వృఁష్టి॒వని॒మిన్ద్రా॑య త్వా వృత్ర॒ఘ్న ఇన్ద్రా॑య త్వా వృత్ర॒తుర॒ ఇన్ద్రా॑య త్వా-ఽభిమాతి॒ఘ్న ఇన్ద్రా॑య త్వా-ఽఽది॒త్యవ॑త॒ ఇన్ద్రా॑య త్వా వి॒శ్వదే᳚వ్యావతే శ్వా॒త్రా-స్స్థ॑ వృత్ర॒తురో॒ రాధో॑గూర్తా అ॒మృత॑స్య॒ పత్నీ॒స్తా దే॑వీ-ర్దేవ॒త్రేమం-యఁ॒జ్ఞ-న్ధ॒త్తోప॑హూతా॒-స్సోమ॑స్య పిబ॒తోప॑హూతో యు॒ష్మాక॒గ్ం॒ [యు॒ష్మాక᳚మ్, సోమః॑ పిబతు॒ యత్తే॑] 1
సోమః॑ పిబతు॒ యత్తే॑ సోమ ది॒వి జ్యోతి॒ర్య-త్పృ॑థి॒వ్యాం-యఁదు॒రావ॒న్తరి॑క్షే॒ తేనా॒స్మై యజ॑మానాయో॒రు రా॒యా కృ॒ద్ధ్యధి॑ దా॒త్రే వో॑చో॒ ధిష॑ణే వీ॒డూ స॒తీ వీ॑డయేథా॒-మూర్జ॑-న్దధాథా॒మూర్జ॑-మ్మే ధత్త॒-మ్మా వాగ్ం॑ హిగ్ంసిష॒-మ్మా మా॑ హిగ్ంసిష్ట॒-మ్ప్రాగపా॒గుద॑గధ॒రాక్తాస్త్వా॒ దిశ॒ ఆ ధా॑వ॒న్త్వమ్బ॒ ని ష్వ॑ర । యత్తే॑ సో॒మా-ఽదా᳚భ్య॒-న్నామ॒ జాగృ॑వి॒ తస్మై॑ తే సోమ॒ సోమా॑య॒ స్వాహా᳚ ॥ 2 ॥
(యు॒ష్మాకగ్గ్॑ - స్వర॒ యత్తే॒ -నవ॑ చ ) (అ. 1)
వా॒చస్పత॑యే పవస్వ వాజి॒న్ వృషా॒ వృష్ణో॑ అ॒గ్ం॒శుభ్యా॒-ఙ్గభ॑స్తిపూతో దే॒వో దే॒వానా᳚-మ్ప॒విత్ర॑మసి॒ యేషా᳚-మ్భా॒గో-ఽసి॒ తేభ్య॑స్త్వా॒ స్వాఙ్కృ॑తో-ఽసి॒ మధు॑మతీ-ర్న॒ ఇష॑స్కృధి॒ విశ్వే᳚భ్యస్త్వేన్ద్రి॒యేభ్యో॑ ది॒వ్యేభ్యః॒ పార్థి॑వేభ్యో॒ మన॑స్త్వా ఽష్టూ॒ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒-మన్వి॑హి॒ స్వాహా᳚ త్వా సుభవ॒-స్సూర్యా॑య దే॒వేభ్య॑స్త్వా మరీచి॒పేభ్య॑ ఏ॒ష తే॒ యోనిః॑ ప్రా॒ణాయ॑ త్వా ॥ 3 ॥
(వా॒చః-స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశత్) (అ. 2)
ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో ఽస్య॒న్తర్య॑చ్ఛ మఘవ-న్పా॒హి సోమ॑మురు॒ష్య రాయ॒-స్సమిషో॑ యజస్వా॒-ఽన్తస్తే॑ దధామి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॒న్తరు॒ర్వ॑న్తరి॑క్షగ్ం స॒జోషా॑ దే॒వైరవ॑రైః॒ పరై᳚శ్చా-ఽన్తర్యా॒మే మ॑ఘవ-న్మాదయస్వ॒ స్వాఙ్కృ॑తో-ఽసి॒ మధు॑మతీర్న॒ ఇష॑స్కృధి॒ విశ్వే᳚భ్యస్త్వేన్ద్రి॒యేభ్యో॑ ది॒వ్యేభ్యః॒ పార్థి॑వేభ్యో॒ మన॑స్త్వా-ఽష్టూ॒ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒మన్వి॑హి॒ స్వాహా᳚ త్వా సుభవ॒-స్సూర్యా॑య దే॒వేభ్య॑ స్త్వా మరీచి॒పేభ్య॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॑రపా॒నాయ॑ త్వా ॥ 4 ॥
(దే॒వేభ్యః॑-స॒ప్త చ॑) (అ. 3)
ఆ వా॑యో భూష శుచిపా॒ ఉప॑ న-స్స॒హస్ర॑-న్తే ని॒యుతో॑ విశ్వవార । ఉపో॑ తే॒ అన్ధో॒ మద్య॑మయామి॒ యస్య॑ దేవ దధి॒షే పూ᳚ర్వ॒పేయ᳚మ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి వా॒యవే॒ త్వేన్ద్ర॑వాయూ ఇ॒మే సు॒తాః । ఉప॒ ప్రయో॑భి॒రా గ॑త॒మిన్ద॑వో వాము॒శన్తి॒ హి ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసీన్ద్రవా॒యుభ్యా᳚-న్త్వై॒ష తే॒ యోనిః॑ స॒జోషా᳚భ్యా-న్త్వా ॥ 5 ॥
(ఆ వా॑యో॒- త్రిచ॑త్వారిగ్ంశత్) (అ. 4)
అ॒యం-వాఁ᳚-మ్మిత్రావరుణా సు॒త-స్సోమ॑ ఋతావృధా । మమేది॒హ శ్రు॑త॒గ్ం॒ హవ᳚మ్ । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి మి॒త్రావరు॑ణాభ్యా-న్త్వై॒ష తే॒ యోని॑ర్-ఋతా॒యుభ్యా᳚-న్త్వా ॥ 6 ॥
(అ॒యం-వాఁం᳚ - ఁవిగ్ంశ॒తిః) (అ. 5)
యా వా॒-ఙ్కశా॒ మధు॑మ॒త్యశ్వి॑నా సూ॒నృతా॑వతీ । తయా॑ య॒జ్ఞ-మ్మి॑మిక్షతమ్ । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽస్య॒శ్విభ్యా᳚-న్త్వై॒ష తే॒ యోని॒ర్మాద్ధ్వీ᳚భ్యా-న్త్వా ॥ 7 ॥
(యా వా॑- మ॒ష్టాద॑శ) (అ. 6)
ప్రా॒త॒ర్యుజౌ॒ వి ము॑చ్యేథా॒-మశ్వి॑నా॒వేహ గ॑చ్ఛతమ్ । అ॒స్య సోమ॑స్య పీ॒తయే᳚ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽస్య॒శ్విభ్యా᳚-న్త్వై॒ష తే॒ యోని॑ర॒శ్విభ్యా᳚-న్త్వా ॥ 8 ॥
(ప్రా॒త॒ర్యుజా॒వే-కా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 7)
అ॒యం-వేఁ॒నశ్చో॑దయ॒-త్పృశ్ఞి॑గర్భా॒ జ్యోతి॑ర్జరాయూ॒ రజ॑సో వి॒మానే᳚ । ఇ॒మమ॒పాగ్ం స॑ఙ్గ॒మే సూర్య॑స్య॒ శిశు॒-న్న విప్రా॑ మ॒తిభీ॑ రిహన్తి ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి॒ శణ్డా॑య త్వై॒ష తే॒ యోని॑-ర్వీ॒రతా᳚-మ్పాహి ॥ 9 ॥
(అ॒యం-వేఁ॒నః- పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 8)
త-మ్ప్ర॒త్నథా॑ పూ॒ర్వథా॑ వి॒శ్వథే॒మథా᳚ జ్యే॒ష్ఠతా॑తి-మ్బర్​హి॒షదగ్ం॑ సువ॒ర్విద॑-మ్ప్రతీచీ॒నం-వృఁ॒జన॑-న్దోహసే గి॒రా-ఽఽశు-ఞ్జయ॑న్త॒మను॒ యాసు॒ వర్ధ॑సే । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి॒ మర్కా॑య త్వై॒ష తే॒ యోనిః॑ ప్ర॒జాః పా॑హి ॥ 10 ॥
(త-మ్ప్ర॒త్నయా॒-షట్విగ్ం॑శతిః ) (అ. 9)
యే దే॑వా ది॒వ్యేకా॑దశ॒ స్థ పృ॑థి॒వ్యామద్ధ్యేకా॑దశ॒ స్థా-ఽఫ్సు॒షదో॑ మహి॒నైకా॑దశ॒ స్థ తే దే॑వా య॒జ్ఞమి॒మ-ఞ్జు॑షద్ధ్వ-ముపయా॒మగృ॑హీతో-ఽస్యాగ్రయ॒ణో॑-ఽసి॒ స్వా᳚గ్రయణో॒ జిన్వ॑ య॒జ్ఞ-ఞ్జిన్వ॑ య॒జ్ఞప॑తిమ॒భి సవ॑నా పాహి॒ విష్ణు॒స్త్వా-మ్పా॑తు॒ విశ॒-న్త్వ-మ్పా॑హీన్ద్రి॒యేణై॒ష తే॒ యోని॒-ర్విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ ॥ 11 ॥
యే దే॑వా॒-స్త్రిచ॑త్వారిగ్ంశత్) (అ. 10)
త్రి॒గ్ం॒శత్త్రయ॑శ్చ గ॒ణినో॑ రు॒జన్తో॒ దివగ్ం॑ రు॒ద్రాః పృ॑థి॒వీ-ఞ్చ॑ సచన్తే । ఏ॒కా॒ద॒శాసో॑ అఫ్సు॒షదః॑ సు॒తగ్ం సోమ॑-ఞ్జుషన్తా॒గ్ం॒ సవ॑నాయ॒ విశ్వే᳚ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో -ఽస్యాగ్రయ॒ణో॑-ఽసి॒ స్వా᳚గ్రయణో॒ జిన్వ॑ య॒జ్ఞ-ఞ్జిన్వ॑ య॒జ్ఞప॑తిమ॒భి సవ॑నా పాహి॒ విష్ణు॒స్త్వా-మ్పా॑తు॒ విశ॒-న్త్వ-మ్పా॑హీన్ద్రి॒యేణై॒ష తే॒ యోని॒-ర్విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ ॥ 12 ॥
(త్రి॒గ్ం॒శత్త్రయో॒-ద్విచ॑త్వారిగ్ంశత్) (అ. 11)
ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా బృ॒హద్వ॑తే॒ వయ॑స్వత ఉక్థా॒యువే॒ యత్త॑ ఇన్ద్ర బృ॒హద్వయ॒స్తస్మై᳚ త్వా॒ విష్ణ॑వే త్వై॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వోక్థా॒యువే᳚ ॥ 13 ॥
(ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య॒-ద్వావిగ్ం॑శతిః) (అ. 12)
మూ॒ర్ధాన॑-న్ది॒వో అ॑ర॒తి-మ్పృ॑థి॒వ్యా వై᳚శ్వాన॒రమృ॒తాయ॑ జా॒తమ॒గ్నిమ్ । క॒విగ్ం స॒మ్రాజ॒-మతి॑థి॒-ఞ్జనా॑నామా॒సన్నా పాత్ర॑-ఞ్జనయన్త దే॒వాః ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽస్య॒గ్నయే᳚ త్వా వైశ్వాన॒రాయ॑ ధ్రు॒వో॑-ఽసి ధ్రు॒వక్షి॑తి-ర్ధ్రు॒వాణా᳚-న్ధ్రు॒వత॒మో-ఽచ్యు॑తానా-మచ్యుత॒క్షిత్త॑మ ఏ॒ష తే॒ యోని॑ర॒గ్నయే᳚ త్వా వైశ్వాన॒రాయ॑ ॥ 14 ॥
(మూ॒ర్ధానం॒-పఞ్చ॑త్రిగ్ంశత్) (అ. 13)
మధు॑శ్చ॒ మాధ॑వశ్చ శు॒క్రశ్చ॒ శుచి॑శ్చ॒ నభ॑శ్చ నభ॒స్య॑శ్చే॒షశ్చో॒ర్జశ్చ॒ సహ॑శ్చ సహ॒స్య॑శ్చ॒ తప॑శ్చ తప॒స్య॑శ్చో-పయా॒మగృ॑హీతో-ఽసి స॒గ్ం॒సర్పో᳚- ఽస్యగ్ంహస్ప॒త్యాయ॑ త్వా ॥ 15 ॥
(మధు॑శ్చ-త్రి॒గ్ం॒శత్) (అ. 14)
ఇన్ద్రా᳚గ్నీ॒ ఆ గ॑తగ్ం సు॒త-ఙ్గీ॒ర్భి-ర్నభో॒ వరే᳚ణ్యమ్ । అ॒స్య పా॑త-న్ధి॒యేషి॒తా ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసీన్ద్రా॒గ్నిభ్యా᳚-న్త్వై॒ష తే॒ యోని॑రిన్ద్రా॒గ్నిభ్యా᳚-న్త్వా ॥ 16 ॥
(ఇన్ద్రా᳚గ్నీ॒ విగ్ంశ॒తిః) (అ. 15)
ఓమా॑సశ్చర్​షణీధృతో॒ విశ్వే॑ దేవాస॒ ఆ గ॑త । దా॒శ్వాగ్ంసో॑ దా॒శుషః॑ సు॒తమ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి॒ విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్య॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒-ర్విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ ॥ 17 ॥
(ఓమా॑సో విగ్ంశ॒తిః) (అ. 16)
మ॒రుత్వ॑న్తం-వృఁష॒భం-వాఁ॑వృధా॒నమక॑వారి-న్ది॒వ్యగ్ం శా॒సమిన్ద్ర᳚మ్ । వి॒శ్వా॒సాహ॒మవ॑సే॒ నూత॑నాయో॒గ్రగ్ం స॑హో॒దామి॒హ తగ్ం హు॑వేమ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑త ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑తే ॥ 18 ॥
(మ॒రుత్వ॑న్త॒గ్ం॒-షట్విగ్ం॑శతిః) (అ. 17)
ఇన్ద్ర॑ మరుత్వ ఇ॒హ పా॑హి॒ సోమం॒-యఁథా॑ శార్యా॒తే అపి॑బ-స్సు॒తస్య॑ । తవ॒ ప్రణీ॑తీ॒ తవ॑ శూర॒ శర్మ॒న్నా-వి॑వాసన్తి క॒వయః॑ సుయ॒జ్ఞాః ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑త ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑తే ॥ 19 ॥
(ఇన్ద్రై॒కా॒న్న త్రి॒గ్ం॒శత్) (అ. 18)
మ॒రుత్వాగ్ం॑ ఇన్ద్ర వృష॒భో రణా॑య॒ పిబా॒ సోమ॑మనుష్వ॒ధ-మ్మదా॑య । ఆ సి॑ఞ్చస్వ జ॒ఠరే॒ మద్ధ్వ॑ ఊ॒ర్మి-న్త్వగ్ం రాజా॑-ఽసి ప్ర॒దివః॑ సు॒తానా᳚మ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑త ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑తే ॥ 20 ॥
(మ॒రుత్వా॒నేకా॒న్నత్రి॒గ్ం॒శత్) (అ. 19)
మ॒హాగ్ం ఇన్ద్రో॒ య ఓజ॑సా ప॒ర్జన్యో॑ వృష్టి॒మాగ్ం ఇ॑వ । స్తోమై᳚ర్వ॒థ్సస్య॑ వావృధే ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి మహే॒న్ద్రాయ॑ త్వై॒ష తే॒ యోని॑-ర్మహే॒న్ద్రాయ॑ త్వా ॥ 21 ॥
(మ॒హానేకా॒న్నవిగ్ం॑శతిః) (అ. 20)
మ॒హాగ్ం ఇన్ద్రో॑ నృ॒వదా చ॑ర్​షణి॒ప్రా ఉ॒త ద్వి॒బర్​హా॑ అమి॒న-స్సహో॑భిః । అ॒స్మ॒ద్రియ॑గ్వావృధే వీ॒ర్యా॑యో॒రుః పృ॒థు-స్సుకృ॑తః క॒ర్తృభి॑ర్భూత్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి మహే॒న్ద్రాయ॑ త్వై॒ష తే॒ యోని॑-ర్మహే॒న్ద్రాయ॑ త్వా ॥ 22 ॥
(మ॒హా-న్నృ॒వథ్ - షడ్విగ్ం॑శతిః) (అ. 21)
క॒దా చ॒న స్త॒రీర॑సి॒ నేన్ద్ర॑ సశ్చసి దా॒శుషే᳚ । ఉపో॒పేన్ను మ॑ఘవ॒-న్భూయ॒ ఇన్ను తే॒ దాన॑-న్దే॒వస్య॑ పృచ్యతే ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽస్యా-ది॒త్యేభ్య॑స్త్వా ॥ క॒దా చ॒న ప్ర యు॑చ్ఛస్యు॒భే ని పా॑సి॒ జన్మ॑నీ । తురీ॑యాదిత్య॒ సవ॑న-న్త ఇన్ద్రి॒యమా త॑స్థావ॒మృత॑-న్ది॒వి ॥ య॒జ్ఞో దే॒వానా॒-మ్ప్రత్యే॑తి సు॒మ్నమాది॑త్యాసో॒ భవ॑తా మృడ॒యన్తః॑ । ఆ వో॒ ఽర్వాచీ॑ సుమ॒తి-ర్వ॑వృత్యాద॒గ్ం॒హో-శ్చి॒ద్యా వ॑రివో॒విత్త॒రా-ఽస॑త్ ॥ వివ॑స్వ ఆదిత్యై॒ష తే॑ సోమపీ॒థస్తేన॑ మన్దస్వ॒ తేన॑ తృప్య తృ॒ప్యాస్మ॑ తే వ॒య-న్త॑ర్పయి॒తారో॒ యా ది॒వ్యా వృష్టి॒స్తయా᳚ త్వా శ్రీణామి ॥ 23 ॥
(వః॒- స॒ప్తవిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 22)
వా॒మమ॒ద్య స॑వితర్వా॒మము॒ శ్వో ది॒వేది॑వే వా॒మమ॒స్మభ్యగ్ం॑ సావీః ॥ వా॒మస్య॒ హి క్షయ॑స్య దేవ॒ భూరే॑ర॒యా ధి॒యా వా॑మ॒భాజః॑ స్యామ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి దే॒వాయ॑ త్వా సవి॒త్రే ॥ 24 ॥
(వా॒మం-చతు॑ర్విగ్ంశతిః) (అ. 23)
అద॑బ్ధేభి-స్సవితః పా॒యుభి॒ష్ట్వగ్ం శి॒వేభి॑ర॒ద్య పరి॑పాహి నో॒ గయ᳚మ్ । హిర॑ణ్యజిహ్వ-స్సువి॒తాయ॒ నవ్య॑సే॒ రక్షా॒ మాకి॑ర్నో అ॒ఘశగ్ం॑స ఈశత ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి దే॒వాయ॑ త్వా సవి॒త్రే ॥ 25 ॥
(అద॑బ్ధేభి॒-స్త్రియో॑విగ్ంశతిః) (అ. 24)
హిర॑ణ్యపాణిమూ॒తయే॑ సవి॒తార॒ముప॑ హ్వయే । స చేత్తా॑ దే॒వతా॑ ప॒దమ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి దే॒వాయ॑ త్వా సవి॒త్రే ॥ 26 ॥
(హిర॑ణ్యపాణిం॒-చతు॑ర్దశ) (అ. 25)
సు॒శర్మా॑-ఽసి సుప్రతిష్ఠా॒నో బృ॒హదు॒క్షే నమ॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒-ర్విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ ॥ 27 ॥
(సు॒శర్మా॒-ద్వాద॑శ) (అ. 26)
బృహ॒స్పతి॑సుతస్య త ఇన్దో ఇన్ద్రి॒యావ॑తః॒ పత్నీ॑వన్త॒-ఙ్గ్రహ॑-ఙ్గృహ్ణా॒మ్యగ్నా(3)ఇ పత్నీ॒వా(3) స్స॒జూర్దే॒వేన॒ త్వష్ట్రా॒ సోమ॑-మ్పిబ॒ స్వాహా᳚ ॥ 28 ॥
(బృహ॒స్పతి॑సుతస్య॒-పఞ్చ॑దశ) (అ. 27)
హరి॑రసి హారియోజ॒నో హర్యో᳚-స్స్థా॒తా వజ్ర॑స్య భ॒ర్తా పృశ్ఞేః᳚ ప్రే॒తా తస్య॑ తే దేవ సోమే॒ష్టయ॑జుష-స్స్తు॒తస్తో॑మస్య శ॒స్తోక్థ॑స్య॒ హరి॑వన్త॒-ఙ్గ్రహ॑-ఙ్గృహ్ణామి హ॒రీ-స్స్థ॒ హర్యో᳚ర్ధా॒నా-స్స॒హసో॑మా॒ ఇన్ద్రా॑య॒ స్వాహా᳚ ॥ 29 ॥
(హరి॑రసి॒-షడ్విగ్ం॑శతిః) (అ. 28)
అగ్న॒ ఆయూగ్ం॑షి పవస॒ ఆ సు॒వోర్జ॒మిష॑-ఞ్చ నః । ఆ॒రే బా॑ధస్వ దు॒చ్ఛునా᳚మ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽస్య॒గ్నయే᳚ త్వా॒ తేజ॑స్వత ఏ॒ష తే॒ యోని॑ర॒గ్నయే᳚ త్వా॒ తేజ॑స్వతే ॥ 30 ॥
(అగ్న॒ ఆయూగ్ం॑షి॒-త్రయో॑విగ్ంశతిః) (అ. 29)
ఉ॒త్తిష్ఠ॒న్నోజ॑సా స॒హ పీ॒త్వా శిప్రే॑ అవేపయః । సోమ॑మిన్ద్ర చ॒మూ సు॒తమ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య॒ త్వౌజ॑స్వత ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య॒ త్వౌజ॑స్వతే ॥ 31 ॥
(ఉ॒త్తిష్ఠ॒న్నేక॑విగ్ంశతిః) (అ. 30)
త॒రణి॑-ర్వి॒శ్వద॑ర్​శతో జ్యోతి॒ష్కృద॑సి సూర్య । విశ్వ॒మా భా॑సి రోచ॒నమ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి॒ సూర్యా॑య త్వా॒ భ్రాజ॑స్వత ఏ॒ష తే॒ యోని॒-స్సూర్యా॑య త్వా॒ భ్రాజ॑స్వతే ॥ 32 ॥
(త॒రణి॑-ర్విగ్ంశ॒తిః) (అ. 31)
ఆ ప్యా॑యస్వ మదిన్తమ॒ సోమ॒ విశ్వా॑భి-రూ॒తిభిః॑ । భవా॑ న-స్స॒ప్రథ॑స్తమః ॥ 33 ॥
(ఆ ప్యా॑యస్వ॒-నవ॑) (అ. 32)
ఈ॒యుష్టే యే పూర్వ॑తరా॒మప॑శ్యన్ వ్యు॒చ్ఛన్తీ॑ము॒షస॒-మ్మర్త్యా॑సః । అ॒స్మాభి॑రూ॒ ను ప్ర॑తి॒చక్ష్యా॑-ఽభూ॒దో తే య॑న్తి॒ యే అ॑ప॒రీషు॒ పశ్యాన్॑ ॥ 34 ॥
(ఈ॒యు-రేకా॒న్నవిగ్ం॑శతిః) (అ. 33)
జ్యోతి॑ష్మతీ-న్త్వా సాదయామి జ్యోతి॒ష్కృత॑-న్త్వా సాదయామి జ్యోతి॒ర్విద॑-న్త్వా సాదయామి॒ భాస్వ॑తీ-న్త్వా సాదయామి॒ జ్వల॑న్తీ-న్త్వా సాదయామి మల్మలా॒భవ॑న్తీ-న్త్వా సాదయామి॒ దీప్య॑మానా-న్త్వా సాదయామి॒ రోచ॑మానా-న్త్వా సాదయా॒మ్యజ॑స్రా-న్త్వా సాదయామి బృ॒హజ్జ్యో॑తిష-న్త్వా సాదయామి బో॒ధయ॑న్తీ-న్త్వా సాదయామి॒ జాగ్ర॑తీ-న్త్వా సాదయామి ॥ 35 ॥
(జ్యోతి॑ష్మతీ॒గ్ం॒-షట్త్రిగ్ం॑శత్) (అ. 34)
ప్ర॒యా॒సాయ॒ స్వాహా॑ ఽఽయా॒సాయ॒ స్వాహా॑ వియా॒సాయ॒ స్వాహా॑ సం​యాఁ॒సాయ॒ స్వాహో᳚ద్యా॒సాయ॒ స్వాహా॑-ఽవయా॒సాయ॒ స్వాహా॑ శు॒చే స్వాహా॒ శోకా॑య॒ స్వాహా॑ తప్య॒త్వై స్వాహా॒ తప॑తే॒ స్వాహా᳚ బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ స్వాహా॒ సర్వ॑స్మై॒ స్వాహా᳚ ॥ 36 ॥
(ప్ర॒యా॒సాయ॒-చతు॑ర్విగ్ంశతిః ) (అ. 35)
చి॒త్తగ్ం స॑న్తా॒నేన॑ భ॒వం-యఁ॒క్నా రు॒ద్ర-న్తని॑మ్నా పశు॒పతిగ్గ్॑ స్థూలహృద॒యేనా॒గ్నిగ్ం హృద॑యేన రు॒ద్రం-లోఁహి॑తేన శ॒ర్వ-మ్మత॑స్నాభ్యా-మ్మహాదే॒వ-మ॒న్తఃపా᳚ర్​శ్వేనౌషిష్ఠ॒హనగ్ం॑ శిఙ్గీనికో॒శ్యా᳚భ్యామ్ ॥ 37 ॥
(చి॒త్త-మ॒ష్టాద॑శ) (అ. 36)
ఆ తి॑ష్ఠ వృత్రహ॒-న్రథం॑-యుఁ॒క్తా తే॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ హరీ᳚ । అ॒ర్వా॒చీన॒గ్ం॒ సు తే॒ మనో॒ గ్రావా॑ కృణోతు వ॒గ్నునా᳚ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శిన॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ ॥ 38 ॥
(ఆ తి॑ష్ట॒-షట్విగ్ం॑శతిః) (అ. 37)
ఇన్ద్ర॒మిద్ధరీ॑ వహ॒తో-ఽప్ర॑తిధృష్టశవస॒-మృషీ॑ణా-ఞ్చ స్తు॒తీరుప॑ య॒జ్ఞ-ఞ్చ॒ మాను॑షాణామ్ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శిన॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ ॥ 39 ॥
(ఇన్ద్ర॒మిత్-త్రయో॑విగ్ంశతిః) (అ. 38)
అసా॑వి॒ సోమ॑ ఇన్ద్ర తే॒ శవి॑ష్ఠ ధృష్ణ॒వా గ॑హి । ఆ త్వా॑ పృణక్త్విన్ద్రి॒యగ్ం రజ॒-స్సూర్య॒-న్న ర॒శ్మిభిః॑ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శిన॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ ॥ 40 ॥
(అసా॑వి-స॒ప్తవిగ్ం॑శతిః) (అ. 39)
సర్వ॑స్య ప్రతి॒శీవ॑రీ॒ భూమి॑స్త్వో॒పస్థ॒ ఆ-ఽధి॑త । స్యో॒నా-ఽస్మై॑ సు॒షదా॑ భవ॒ యచ్ఛా᳚-ఽస్మై శర్మ॑ స॒ప్రథాః᳚ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శిన॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ ॥ 41 ॥
(సర్వ॑స్య॒ షడ్విగ్ం॑శతిః) (అ. 40)
మ॒హాగ్ం ఇన్ద్రో॒ వజ్ర॑బాహు-ష్షోడ॒శీ శర్మ॑ యచ్ఛతు । స్వ॒స్తి నో॑ మ॒ఘవా॑ కరోతు॒ హన్తు॑ పా॒ప్మానం॒-యోఁ᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శిన॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ ॥ 42 ॥
(మ॒హాన్-షడ్విగ్ం॑శతిః) (అ. 41)
స॒జోషా॑ ఇన్ద్ర॒ సగ॑ణో మ॒రుద్భి॒-స్సోమ॑-మ్పిబ వృత్రహఞ్ఛూర వి॒ద్వాన్ । జ॒హి శత్రూ॒గ్ం॒ రప॒ మృధో॑ నుద॒స్వా-ఽథాభ॑య-ఙ్కృణుహి వి॒శ్వతో॑ నః ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శిన॑ ఏ॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ ॥ 43 ॥
(స॒జోషాః᳚-త్రి॒గ్ం॒శత్) (అ. 42)
ఉదు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఁ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ ॥ చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒-ముద॑గా॒దనీ॑క॒-ఞ్చక్షు॑-ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒-ఽగ్నేః । ఆ-ఽప్రా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॒న్తరి॑క్ష॒గ్ం॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ ॥ అగ్నే॒ నయ॑ సు॒పథా॑ రా॒యే అ॒స్మాన్. విశ్వా॑ని దేవ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ । యు॒యో॒ద్ధ్య॑స్మ-జ్జు॑హురా॒ణ మేనో॒ భూయి॑ష్ఠా-న్తే॒ నమ॑ఉక్తిం-విఁధేమ ॥ దివ॑-ఙ్గచ్ఛ॒ సువః॑ పత రూ॒పేణ॑ [రూ॒పేణ॑, వో॒ రూ॒పమ॒భ్యైమి॒ వయ॑సా॒ వయః॑ ।] ॥ 44 ॥
వో రూ॒పమ॒భ్యైమి॒ వయ॑సా॒ వయః॑ । తు॒థో వో॑ వి॒శ్వవే॑దా॒ వి భ॑జతు॒ వర్​షి॑ష్ఠే॒ అధి॒ నాకే᳚ ॥ ఏ॒తత్తే॑ అగ్నే॒ రాధ॒ ఐతి॒ సోమ॑చ్యుత॒-న్తన్మి॒త్రస్య॑ ప॒థా న॑య॒ర్తస్య॑ ప॒థా ప్రేత॑ చ॒న్ద్రద॑క్షిణా య॒జ్ఞస్య॑ ప॒థా సు॑వి॒తా నయ॑న్తీ-ర్బ్రాహ్మ॒ణమ॒ద్య రా᳚ద్ధ్యాస॒మృషి॑మార్​షే॒య-మ్పి॑తృ॒మన్త॑-మ్పైతృమ॒త్యగ్ం సు॒ధాతు॑దక్షిణం॒-విఁ సువః॒ పశ్య॒ వ్య॑న్తరి॑క్షం॒-యఁత॑స్వ సద॒స్యై॑ ర॒స్మద్దా᳚త్రా దేవ॒త్రా గ॑చ్ఛత॒ మధు॑మతీః ప్రదా॒తార॒మా వి॑శ॒తా-ఽన॑వహాయా॒-ఽస్మా-న్దే॑వ॒యానే॑న ప॒థేత॑ సు॒కృతాం᳚-లోఁ॒కే సీ॑దత॒ తన్నః॑ సగ్గ్​స్కృ॒తమ్ ॥ 45 ॥
(రూ॒పేణ॑-సద॒స్యై॑-ర॒ష్టాద॑శ చ) (అ. 43)
ధా॒తా రా॒తి-స్స॑వి॒తేద-ఞ్జు॑షన్తా-మ్ప్ర॒జాప॑తి-ర్నిధి॒పతి॑ర్నో అ॒గ్నిః । త్వష్టా॒ విష్ణుః॑ ప్ర॒జయా॑ సగ్ంరరా॒ణో యజ॑మానాయ॒ ద్రవి॑ణ-న్దధాతు ॥ సమి॑న్ద్ర ణో॒ మన॑సా నేషి॒ గోభి॒-స్సగ్ం సూ॒రిభి॑ర్మఘవ॒న్-థ్సగ్గ్​ స్వ॒స్త్యా । స-మ్బ్రహ్మ॑ణా దే॒వకృ॑తం॒-యఁదస్తి॒ స-న్దే॒వానాగ్ం॑ సుమ॒త్యా య॒జ్ఞియా॑నామ్ ॥ సం-వఁర్చ॑సా॒ పయ॑సా॒ స-న్త॒నూభి॒-రగ॑న్మహి॒ మన॑సా॒ సగ్ం శి॒వేన॑ ॥ త్వష్టా॑ నో॒ అత్ర॒ వరి॑వః కృణో॒- [వరి॑వః కృణోతు, అను॑ మార్​ష్టు] 46
త్వను॑ మార్​ష్టు త॒నువో॒ యద్విలి॑ష్టమ్ ॥ యద॒ద్య త్వా᳚ ప్రయ॒తి య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్నగ్నే॒ హోతా॑ర॒మవృ॑ణీమహీ॒హ । ఋధ॑గయా॒డృధ॑గు॒తా-ఽశ॑మిష్ఠాః ప్రజా॒నన్. య॒జ్ఞముప॑ యాహి వి॒ద్వాన్ ॥ స్వ॒గా వో॑ దేవా॒-స్సద॑నమకర్మ॒ య ఆ॑జ॒గ్మ సవ॑నే॒ద-ఞ్జు॑షా॒ణాః । జ॒క్షి॒వాగ్ంసః॑ పపి॒వాగ్ంస॑శ్చ॒ విశ్వే॒-ఽస్మే ధ॑త్త వసవో॒ వసూ॑ని ॥ యానా-ఽవ॑హ ఉశ॒తో దే॑వ దే॒వా-న్తా- [దే॒వా-న్తాన్, ప్రేర॑య॒ స్వే అ॑గ్నే స॒ధస్థే᳚ ।] 47
న్ప్రేర॑య॒ స్వే అ॑గ్నే స॒ధస్థే᳚ । వహ॑మానా॒ భర॑మాణా హ॒వీగ్ంషి॒ వసు॑-ఙ్ఘ॒ర్మ-న్దివ॒మా తి॑ష్ఠ॒తాను॑ । యజ్ఞ॑ య॒జ్ఞ-ఙ్గ॑చ్ఛ య॒జ్ఞప॑తి-ఙ్గచ్ఛ॒ స్వాం-యోఁని॑-ఙ్గచ్ఛ॒ స్వాహై॒ష తే॑ య॒జ్ఞో య॑జ్ఞపతే స॒హసూ᳚క్తవాక-స్సు॒వీర॒-స్స్వాహా॒ దేవా॑ గాతువిదో గా॒తుం-విఁ॒త్త్వా గా॒తుమి॑త॒ మన॑సస్పత ఇ॒మ-న్నో॑ దేవ దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞగ్గ్​ స్వాహా॑ వా॒చి స్వాహా॒ వాతే॑ ధాః ॥ 48 ॥
(కృ॒ణో॒తు॒-తాన॒-ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 44)
ఉ॒రుగ్ం హి రాజా॒ వరు॑ణశ్చ॒కార॒ సూర్యా॑య॒ పన్థా॒-మన్వే॑త॒వా ఉ॑ । అ॒పదే॒ పాదా॒ ప్రతి॑ధాతవే-ఽకరు॒తా-ఽప॑వ॒క్తా హృ॑దయా॒విధ॑శ్చిత్ ॥ శ॒త-న్తే॑ రాజ-న్భి॒షజః॑ స॒హస్ర॑ము॒ర్వీ గ॑మ్భీ॒రా సు॑మ॒తిష్టే॑ అస్తు । బాధ॑స్వ॒ ద్వేషో॒ నిర్-ఋ॑తి-మ్పరా॒చైః కృ॒త-ఞ్చి॒దేనః॒ ప్ర ము॑ముగ్ద్ధ్య॒స్మత్ ॥ అ॒భిష్ఠి॑తో॒ వరు॑ణస్య॒ పాశో॒-ఽగ్నేరనీ॑కమ॒ప ఆ వి॑వేశ । అపా᳚న్నపా-త్ప్రతి॒రక్ష॑న్నసు॒ర్య॑-న్దమే॑దమే [ ] 49
స॒మిధం॑-యఁక్ష్యగ్నే ॥ ప్రతి॑ తే జి॒హ్వా ఘృ॒తముచ్చ॑రణ్యే-థ్సము॒ద్రే తే॒ హృద॑యమ॒ఫ్స్వ॑న్తః । స-న్త్వా॑ విశ॒న్త్వోష॑ధీ-రు॒తా-ఽఽపో॑ య॒జ్ఞస్య॑ త్వా యజ్ఞపతే హ॒విర్భిః॑ ॥ సూ॒క్త॒వా॒కే న॑మోవా॒కే వి॑ధే॒మా-ఽవ॑భృథ నిచఙ్కుణ నిచే॒రుర॑సి నిచఙ్కు॒ణా-ఽవ॑ దే॒వై-ర్దే॒వకృ॑త॒మేనో॑-ఽయా॒డవ॒ మర్త్యై॒-ర్మర్త్య॑కృతము॒రోరా నో॑ దేవ రి॒షస్పా॑హి సుమి॒త్రా న॒ ఆప॒ ఓష॑ధయ- [ఓష॑ధయః, స॒న్తు॒ దు॒ర్మి॒త్రాస్తస్మై॑] 50
స్సన్తు దుర్మి॒త్రాస్తస్మై॑ భూయాసు॒-ర్యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మో దేవీ॑రాప ఏ॒ష వో॒ గర్భ॒స్తం-వఁ॒-స్సుప్రీ॑త॒గ్ం॒ సుభృ॑త-మకర్మ దే॒వేషు॑ న-స్సు॒కృతో᳚ బ్రూతా॒-త్ప్రతి॑యుతో॒ వరు॑ణస్య॒ పాశః॒ ప్రత్య॑స్తో॒ వరు॑ణస్య॒ పాశ॒ ఏధో᳚-ఽస్యేధిషీ॒మహి॑ స॒మిద॑సి॒ తేజో॑-ఽసి తేజో॒ మయి॑ ధేహ్య॒పో అన్వ॑చారిష॒గ్ం॒ రసే॑న॒ సమ॑సృక్ష్మహి । పయ॑స్వాగ్ం అగ్న॒ ఆ ఽగ॑మ॒-న్త-మ్మా॒ సగ్ం సృ॑జ॒ వర్చ॑సా ॥ 51 ॥
(దమే॑దమ॒-ఓష॑ధయ॒- ఆ-షట్చ॑) (అ. 45)
యస్త్వా॑ హృ॒దా కీ॒రిణా॒ మన్య॑మా॒నో ఽమ॑ర్త్య॒-మ్మర్త్యో॒ జోహ॑వీమి । జాత॑వేదో॒ యశో॑ అ॒స్మాసు॑ ధేహి ప్ర॒జాభి॑రగ్నే అమృత॒త్వమ॑శ్యామ్ ॥ యస్మై॒ త్వగ్ం సు॒కృతే॑ జాతవేద॒ ఉ లో॒కమ॑గ్నే కృ॒ణవః॑ స్యో॒నమ్ । అ॒శ్విన॒గ్ం॒ స పు॒త్రిణం॑-వీఁ॒రవ॑న్త॒-ఙ్గోమ॑న్తగ్ం ర॒యి-న్న॑శతే స్వ॒స్తి ॥ త్వే సు పు॑త్ర శవ॒సో-ఽవృ॑త్ర॒న్ కామ॑కాతయః । న త్వామి॒న్ద్రాతి॑ రిచ్యతే ॥ ఉ॒క్థౌ॑క్థే॒ సోమ॒ ఇన్ద్ర॑-మ్మమాద నీ॒థేనీ॑థే మ॒ఘవా॑నగ్ం [మ॒ఘవా॑నగ్ం, సు॒తాసః॑ ।] 52
సు॒తాసః॑ । యదీగ్ం॑ స॒బాధః॑ పి॒తర॒-న్న పు॒త్రా-స్స॑మా॒నద॑క్షా॒ అవ॑సే॒ హవ॑న్తే ॥ అగ్నే॒ రసే॑న॒ తేజ॑సా॒ జాత॑వేదో॒ వి రో॑చసే । ర॒క్షో॒హా-ఽమీ॑వ॒చాత॑నః ॥ అ॒పో అన్వ॑చారిష॒గ్ం॒ రసే॑న॒ సమ॑సృక్ష్మహి । పయ॑స్వాగ్ం అగ్న॒ ఆ-ఽగ॑మ॒-న్త-మ్మా॒ సగ్ం సృ॑జ॒ వర్చ॑సా ॥వసు॒-ర్వసు॑పతి॒ర్॒ హిక॒మస్య॑గ్నే వి॒భావ॑సుః । స్యామ॑ తే సుమ॒తావపి॑ ॥ త్వామ॑గ్నే॒ వసు॑పతిం॒-వఁసూ॑నామ॒భి ప్ర మ॑న్దే [ప్ర మ॑న్దే, అ॒ద్ధ్వ॒రేషు॑ రాజన్న్ ।] 53
అద్ధ్వ॒రేషు॑ రాజన్న్ । త్వయా॒ వాజం॑-వాఁజ॒యన్తో॑ జయేమా॒-ఽభిష్యా॑మ పృథ్సు॒తీ-ర్మర్త్యా॑నామ్ । త్వామ॑గ్నే వాజ॒సాత॑మం॒-విఁప్రా॑ వర్ధన్తి॒ సుష్టు॑తమ్ । స నో॑ రాస్వ సు॒వీర్య᳚మ్ ॥ అ॒య-న్నో॑ అ॒గ్నిర్వరి॑వః కృణోత్వ॒య-మ్మృధః॑ పు॒ర ఏ॑తు ప్రభి॒న్దన్న్ ॥ అ॒యగ్ం శత్రూ᳚ఞ్జయతు॒ జర్​హృ॑షాణో॒-ఽయం-వాఁజ॑-ఞ్జయతు॒ వాజ॑సాతౌ ॥ అ॒గ్నినా॒-ఽగ్ని-స్సమి॑ద్ధ్యతే క॒వి-ర్గృ॒హప॑తి॒-ర్యువా᳚ । హ॒వ్య॒వాడ్-జు॒హ్వా᳚స్యః ॥ త్వగ్గ్​ హ్య॑గ్నే అ॒గ్నినా॒ విప్రో॒ విప్రే॑ణ॒ సన్​థ్స॒తా । సఖా॒ సఖ్యా॑ సమి॒ద్ధ్యసే᳚ ॥ ఉద॑గ్నే॒ శుచ॑య॒స్తవ॒, వి జ్యోతి॑షా ॥ 54 ॥
(మ॒ఘవా॑నం-మన్దే॒-హ్య॑గ్నే॒-చతు॑ర్దశ చ) (అ. 46)
(ఆ ద॑దే-వా॒చస్పత॑య-ఉపయా॒మగృ॑హీతో॒-ఽస్యా వా॑యో -అ॒యం-వాఁం॒ - ఁయా వాం᳚-ప్రాత॒ర్యుజా॑-వ॒యన్-తం -ఁయే దే॑వా-స్త్రి॒గ్ం॒శ-దు॑పయా॒మగృ॑హీతో-ఽసి-మూ॒ర్ధానం॒-మధు॒శ్చే-న్ద్రా᳚గ్నీ॒; ఓమా॑సో-మ॒రుత్వ॑న్త॒-మిన్ద్ర॑ మరుత్వో-మ॒రుత్వా᳚న్- మ॒హా-న్మ॒హాన్ను॒వత్-క॒దా-వా॒మ-మద॑బ్ధేభి॒ర్॒ హిర॑ణ్యపాణిగ్ం-సు॒శర్మా॒-బృహ॒స్పతి॑ సుతస్య॒ - హరి॑ర॒స్య-గ్న॑-ఉ॒త్తిష్ఠ॑న్-త॒రణి॒- రాప్యా॑యస్వే॒-యుష్టే యే-జ్యోతి॑ష్మతీం-ప్రయా॒సాయ॑-చి॒త్త-మాతి॒ష్ఠే-న్ద్ర॒-మసా॑వి॒-సర్వ॑స్య-మ॒హాన్-థ్స॒జోషా॒-ఉదు॒త్యం-ధా॒తో-రుగ్ం హి-య-స్త్వా॒ షట్చ॑త్వారిగ్ంశత్ ।)
(వా॒చ ప్రా॒ణాయ॑ త్వా । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽస్యపా॒నాయ॑ త్వా । ఆ వా॑యో వా॒యవే॑ స॒జోషా᳚భ్యా-న్త్వా । అ॒యమృ॑తా॒యుభ్యా᳚-న్త్వా । యా వా॑మ॒శ్విభ్యా॒-మ్మాద్ధ్వీ᳚భ్యా-న్త్వా । ప్రా॒త॒ర్యుజా॑వ॒శ్విభ్యా॑మ॒శ్విభ్యా᳚-న్త్వా । అ॒యగ్ం శణ్డా॑య వీ॒రతా᳚-మ్పాహి । త-మ్మర్కా॑య ప్ర॒జాః పా॑హి । యే దే॑వా స్త్రి॒గ్ం॒శదా᳚గ్రయ॒ణో॑-ఽసి॒ విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీన్ద్రా॑య త్వోక్థా॒యువే᳚ । మూ॒ర్ధాన॑మ॒గ్నయే᳚ త్వా వైశ్వాన॒రాయ॑ । మధు॑శ్చ స॒గ్ం॒ సర్పో॑-ఽసి । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ ఇన్ద్రా॒గ్నిభ్యా᳚-న్త్వా । ఓమా॑సో॒ విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ । మ॒రుత్వ॑-న్త॒న్త్రీణీన్ద్రా॑య త్వా మ॒రుత్వ॑తే । మ॒హాన్ద్వే మ॑హే॒న్ద్రాయ॑ త్వా । క॒దా చ॒నా-ఽఽది॒త్యేభ్య॑స్త్వా । క॒దా చ॒న స్త॒రీ-ర్వివ॑స్వ ఆదిత్య । ఇన్ద్ర॒గ్ం॒ శుచి॑ర॒పః । వా॒మన్త్రీణీ॑ దే॒వాయ॑ త్వా సవి॒త్రే । సు॒శర్మా॑-ఽసి॒ విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్యః॑ । బృహ॒స్పతి॑-సుతస్య॒ త్వష్ట్రా॒ సోమ॑-మ్పిబ॒ స్వాహా᳚ । హరి॑రసి స॒హసో॑మా॒ ఇన్ద్రా॑య॒ స్వాహా᳚ । అగ్న॒ ఆయూగ్॑ష్య॒గ్నయే᳚ త్వా॒ తేజ॑స్వతే । ఉ॒త్తిష్ఠ॒న్నిన్ద్రా॑య॒ త్వౌజ॑స్వతే । త॒రణి॒-స్సూర్యా॑య త్వా॒ భ్రాజ॑స్వతే । ఆ తి॑ష్ఠాద్యా॒ష్షటిన్ద్రా॑య త్వా షోడ॒శినే᳚ । ఉదు॒ త్య-ఞ్చి॒త్రమ్ । అగ్నే॒ నయ॒ దివ॑-ఙ్గచ్ఛ । ఉ॒రూమాయు॑ష్టే॒ యద్దే॑వా ముముగ్ధి । అగ్నా॑విష్ణూ సుక్రతూ ముముక్తమ్ । పరా॒ వై ప॒ఙ్క్త్యః॑ । దే॒వా వై యే దే॒వాః ప॒ఙ్క్త్యో᳚ । పరా॒ వై స వాచ᳚మ్ । భూమి॒ర్వ్య॑తృష్యన్న్ । ప్ర॒జాప॑తి॒-ర్వ్య॑క్షుద్ధ్యన్న్ । భూమి॑రాది॒యా వై । అ॒గ్ని॒హో॒త్రమా॑ది॒త్యో వై । భూమి॒-ర్లేక॒-స్సలే॑క-స్సు॒లేకః॑ । విష్ణో॒రుదు॑త్త॒మమ్ । అన్న॑పతే॒ పున॑స్వా-ఽఽది॒త్యాః । ఉ॒రుగ్ం సగ్ం సృ॑జ॒ వర్చ॑సా । యస్త్వా॒ సుష్టు॑తమ్ । త్వమ॑గ్నే యు॒క్ష్వా హి సు॑ష్టి॒తిమ్ । త్వమ॑గ్నే॒ విచ॑ర్​షణే । యత్వా॒ వి రో॑చసే ।)
(ఆ ద॑దే॒-యే దే॑వా-మ॒హా-ను॒త్తిష్ఠ॒న్-థ్సర్వ॑స్య-సన్తు దుర్మి॒త్రా-శ్చతు॑ష్పఞ్చా॒శత్ ।)
(ఆ ద॑దే॒, వి జ్యోతి॑షా)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - sutyādine kartavyā grahāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā da̭de॒ grāvā᳚-'syaddhvara॒kṛ-dde॒vebhyo̭ gambhī॒rami॒ma- ma̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭ddhyutta॒mena̭ pa॒vinendrā̭ya॒ soma॒gṃ॒ suṣṷta॒-mmadhṷmanta॒-mpaya̭svantaṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒mindrā̭ya tvā vṛtra॒ghna indrā̭ya tvā vṛtra॒tura॒ indrā̭ya tvā-'bhimāti॒ghna indrā̭ya tvā-''di॒tyava̭ta॒ indrā̭ya tvā vi॒śvade᳚vyāvate śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒turo॒ rādho̭gūrtā a॒mṛta̭sya॒ patnī॒stā dḙvī-rdeva॒tremaṃ-ya~॒jña-ndha॒ttopa̭hūtā॒-ssoma̭sya piba॒topa̭hūto yu॒ṣmāka॒gṃ॒ [yu॒ṣmāka᳚m, somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ] 1
somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rya-tpṛ̭thi॒vyāṃ-ya~du॒rāva॒ntari̭kṣe॒ tenā॒smai yaja̭mānāyo॒ru rā॒yā kṛ॒ddhyadhi̭ dā॒tre vo̭co॒ dhiṣa̭ṇe vī॒ḍū sa॒tī vī̭ḍayethā॒-mūrja̭-ndadhāthā॒mūrja̭-mme dhatta॒-mmā vāgṃ̭ higṃsiṣa॒-mmā mā̭ higṃsiṣṭa॒-mprāgapā॒guda̭gadha॒rāktāstvā॒ diśa॒ ā dhā̭va॒ntvamba॒ ni ṣva̭ra | yattḙ so॒mā-'dā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāhā᳚ || 2 ||
(yu॒ṣmākagg̭ - svara॒ yatte॒ -nava̭ ca ) (a. 1)
vā॒caspata̭ye pavasva vāji॒n vṛṣā॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒-ṅgabha̭stipūto de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭masi॒ yeṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya̭stvā॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatī-rna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā 'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoniḥ̭ prā॒ṇāya̭ tvā || 3 ||
(vā॒caḥ-sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 2)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto 'sya॒ntarya̭ccha maghava-npā॒hi soma̭muru॒ṣya rāya॒-ssamiṣo̭ yajasvā॒-'ntastḙ dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒rva̭ntari̭kṣagṃ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai᳚ścā-'ntaryā॒me ma̭ghava-nmādayasva॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā-'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭ stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni̭rapā॒nāya̭ tvā || 4 ||
(de॒vebhyaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 3)
ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si vā॒yave॒ tvendra̭vāyū i॒me su॒tāḥ | upa॒ prayo̭bhi॒rā ga̭ta॒minda̭vo vāmu॒śanti॒ hi || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndravā॒yubhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā || 5 ||
(ā vā̭yo॒- trica̭tvārigṃśat) (a. 4)
a॒yaṃ-vā~᳚-mmitrāvaruṇā su॒ta-ssoma̭ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śrṷta॒gṃ॒ hava᳚m | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mi॒trāvarṷṇābhyā-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭r-ṛtā॒yubhyā᳚-ntvā || 6 ||
(a॒yaṃ-vā~ṃ᳚ - ~vigṃśa॒tiḥ) (a. 5)
yā vā॒-ṅkaśā॒ madhṷma॒tyaśvi̭nā sū॒nṛtā̭vatī | tayā̭ ya॒jña-mmi̭mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni॒rmāddhvī᳚bhyā-ntvā || 7 ||
(yā vā̭- ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 6)
prā॒ta॒ryujau॒ vi mṷcyethā॒-maśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭ra॒śvibhyā᳚-ntvā || 8 ||
(prā॒ta॒ryujā॒ve-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 7)
a॒yaṃ-ve~॒naśco̭daya॒-tpṛśñi̭garbhā॒ jyoti̭rjarāyū॒ raja̭so vi॒māne᳚ | i॒mama॒pāgṃ sa̭ṅga॒me sūrya̭sya॒ śiśu॒-nna viprā̭ ma॒tibhī̭ rihanti || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ śaṇḍā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rvī॒ratā᳚-mpāhi || 9 ||
(a॒yaṃ-ve~॒naḥ- pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 8)
ta-mpra॒tnathā̭ pū॒rvathā̭ vi॒śvathe॒mathā᳚ jye॒ṣṭhatā̭ti-mbar​hi॒ṣadagṃ̭ suva॒rvida̭-mpratīcī॒naṃ-vṛ~॒jana̭-ndohase gi॒rā-''śu-ñjaya̭nta॒manu॒ yāsu॒ vardha̭se | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ markā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāḥ pā̭hi || 10 ||
(ta-mpra॒tnayā॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ ) (a. 9)
ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ stha pṛ̭thi॒vyāmaddhyekā̭daśa॒ sthā-'phsu॒ṣado̭ mahi॒naikā̭daśa॒ stha te dḙvā ya॒jñami॒ma-ñjṷṣaddhva-mupayā॒magṛ̭hīto-'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 11 ||
ye dḙvā॒-strica̭tvārigṃśat) (a. 10)
tri॒gṃ॒śattraya̭śca ga॒ṇino̭ ru॒janto॒ divagṃ̭ ru॒drāḥ pṛ̭thi॒vī-ñca̭ sacante | e॒kā॒da॒śāso̭ aphsu॒ṣadaḥ̭ su॒tagṃ soma̭-ñjuṣantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ viśve᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto -'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 12 ||
(tri॒gṃ॒śattrayo॒-dvica̭tvārigṃśat) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā bṛ॒hadva̭te॒ vaya̭svata ukthā॒yuve॒ yatta̭ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve tvai॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ || 13 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒-dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ramṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim | ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nāmā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ dhru॒vo̭-'si dhru॒vakṣi̭ti-rdhru॒vāṇā᳚-ndhru॒vata॒mo-'cyṷtānā-macyuta॒kṣitta̭ma e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ || 14 ||
(mū॒rdhānaṃ॒-pañca̭trigṃśat) (a. 13)
madhṷśca॒ mādha̭vaśca śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ nabha̭śca nabha॒sya̭śce॒ṣaśco॒rjaśca॒ saha̭śca saha॒sya̭śca॒ tapa̭śca tapa॒sya̭śco-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒sarpo᳚- 'syagṃhaspa॒tyāya̭ tvā || 15 ||
(madhṷśca-tri॒gṃ॒śat) (a. 14)
indrā᳚gnī॒ ā ga̭tagṃ su॒ta-ṅgī॒rbhi-rnabho॒ vare᳚ṇyam | a॒sya pā̭ta-ndhi॒yeṣi॒tā || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndrā॒gnibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭rindrā॒gnibhyā᳚-ntvā || 16 ||
(indrā᳚gnī॒ vigṃśa॒tiḥ) (a. 15)
omā̭saścar​ṣaṇīdhṛto॒ viśvḙ devāsa॒ ā ga̭ta | dā॒śvāgṃso̭ dā॒śuṣaḥ̭ su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 17 ||
(omā̭so vigṃśa॒tiḥ) (a. 16)
ma॒rutva̭ntaṃ-vṛ~ṣa॒bhaṃ-vā~̭vṛdhā॒namaka̭vāri-ndi॒vyagṃ śā॒samindra᳚m | vi॒śvā॒sāha॒mava̭se॒ nūta̭nāyo॒gragṃ sa̭ho॒dāmi॒ha tagṃ hṷvema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 18 ||
(ma॒rutva̭nta॒gṃ॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
indra̭ marutva i॒ha pā̭hi॒ somaṃ॒-ya~thā̭ śāryā॒te api̭ba-ssu॒tasya̭ | tava॒ praṇī̭tī॒ tava̭ śūra॒ śarma॒nnā-vi̭vāsanti ka॒vayaḥ̭ suya॒jñāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 19 ||
(indrai॒kā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 18)
ma॒rutvāgṃ̭ indra vṛṣa॒bho raṇā̭ya॒ pibā॒ soma̭manuṣva॒dha-mmadā̭ya | ā si̭ñcasva ja॒ṭhare॒ maddhva̭ ū॒rmi-ntvagṃ rājā̭-'si pra॒divaḥ̭ su॒tānā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 20 ||
(ma॒rutvā॒nekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 19)
ma॒hāgṃ indro॒ ya oja̭sā pa॒rjanyo̭ vṛṣṭi॒māgṃ i̭va | stomai᳚rva॒thsasya̭ vāvṛdhe || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 21 ||
(ma॒hānekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
ma॒hāgṃ indro̭ nṛ॒vadā ca̭r​ṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒bar​hā̭ ami॒na-ssaho̭bhiḥ | a॒sma॒driya̭gvāvṛdhe vī॒ryā̭yo॒ruḥ pṛ॒thu-ssukṛ̭taḥ ka॒rtṛbhi̭rbhūt || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 22 ||
(ma॒hā-nnṛ॒vath - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)
ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ | upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhūya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syā-di॒tyebhya̭stvā || ka॒dā ca॒na pra yṷcchasyu॒bhe ni pā̭si॒ janma̭nī | turī̭yāditya॒ sava̭na-nta indri॒yamā ta̭sthāva॒mṛta̭-ndi॒vi || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒ 'rvācī̭ suma॒ti-rva̭vṛtyāda॒gṃ॒ho-ści॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || viva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒thastena̭ mandasva॒ tena̭ tṛpya tṛ॒pyāsma̭ te va॒ya-nta̭rpayi॒tāro॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇāmi || 23 ||
(vaḥ॒- sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 22)
vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ || vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 24 ||
(vā॒maṃ-catṷrvigṃśatiḥ) (a. 23)
ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvagṃ śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 25 ||
(ada̭bdhebhi॒-striyo̭vigṃśatiḥ) (a. 24)
hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 26 ||
(hira̭ṇyapāṇiṃ॒-catṷrdaśa) (a. 25)
su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒no bṛ॒hadu॒kṣe nama̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 27 ||
(su॒śarmā॒-dvāda̭śa) (a. 26)
bṛha॒spati̭sutasya ta indo indri॒yāva̭taḥ॒ patnī̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇā॒myagnā(3)i patnī॒vā(3) ssa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ || 28 ||
(bṛha॒spati̭sutasya॒-pañca̭daśa) (a. 27)
hari̭rasi hāriyoja॒no haryo᳚-ssthā॒tā vajra̭sya bha॒rtā pṛśñeḥ᳚ pre॒tā tasya̭ te deva some॒ṣṭaya̭juṣa-sstu॒tasto̭masya śa॒stoktha̭sya॒ hari̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇāmi ha॒rī-sstha॒ haryo᳚rdhā॒nā-ssa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ || 29 ||
(hari̭rasi॒-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 28)
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svata e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate || 30 ||
(agna॒ āyūgṃ̭ṣi॒-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 29)
u॒ttiṣṭha॒nnoja̭sā sa॒ha pī॒tvā śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca॒mū su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒ tvauja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya॒ tvauja̭svate || 31 ||
(u॒ttiṣṭha॒nneka̭vigṃśatiḥ) (a. 30)
ta॒raṇi̭-rvi॒śvada̭r​śato jyoti॒ṣkṛda̭si sūrya | viśva॒mā bhā̭si roca॒nam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ sūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate || 32 ||
(ta॒raṇi̭-rvigṃśa॒tiḥ) (a. 31)
ā pyā̭yasva madintama॒ soma॒ viśvā̭bhi-rū॒tibhiḥ̭ | bhavā̭ na-ssa॒pratha̭stamaḥ || 33 ||
(ā pyā̭yasva॒-nava̭) (a. 32)
ī॒yuṣṭe ye pūrva̭tarā॒mapa̭śyan vyu॒cchantī̭mu॒ṣasa॒-mmartyā̭saḥ | a॒smābhi̭rū॒ nu pra̭ti॒cakṣyā̭-'bhū॒do te ya̭nti॒ ye a̭pa॒rīṣu॒ paśyāṋ || 34 ||
(ī॒yu-rekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 33)
jyoti̭ṣmatī-ntvā sādayāmi jyoti॒ṣkṛta̭-ntvā sādayāmi jyoti॒rvida̭-ntvā sādayāmi॒ bhāsva̭tī-ntvā sādayāmi॒ jvala̭ntī-ntvā sādayāmi malmalā॒bhava̭ntī-ntvā sādayāmi॒ dīpya̭mānā-ntvā sādayāmi॒ roca̭mānā-ntvā sādayā॒myaja̭srā-ntvā sādayāmi bṛ॒hajjyo̭tiṣa-ntvā sādayāmi bo॒dhaya̭ntī-ntvā sādayāmi॒ jāgra̭tī-ntvā sādayāmi || 35 ||
(jyoti̭ṣmatī॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śat) (a. 34)
pra॒yā॒sāya॒ svāhā̭ ''yā॒sāya॒ svāhā̭ viyā॒sāya॒ svāhā̭ saṃ​yā~॒sāya॒ svāho᳚dyā॒sāya॒ svāhā̭-'vayā॒sāya॒ svāhā̭ śu॒ce svāhā॒ śokā̭ya॒ svāhā̭ tapya॒tvai svāhā॒ tapa̭te॒ svāhā᳚ brahmaha॒tyāyai॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(pra॒yā॒sāya॒-catṷrvigṃśatiḥ ) (a. 35)
ci॒ttagṃ sa̭ntā॒nena̭ bha॒vaṃ-ya~॒knā ru॒dra-ntani̭mnā paśu॒patigg̭ sthūlahṛda॒yenā॒gnigṃ hṛda̭yena ru॒draṃ-lo~hi̭tena śa॒rva-mmata̭snābhyā-mmahāde॒va-ma॒ntaḥpā᳚r​śvenauṣiṣṭha॒hanagṃ̭ śiṅgīniko॒śyā᳚bhyām || 37 ||
(ci॒tta-ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 36)
ā ti̭ṣṭha vṛtraha॒-nrathaṃ̭-yu~॒ktā te॒ brahma̭ṇā॒ harī᳚ | a॒rvā॒cīna॒gṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā̭ kṛṇotu va॒gnunā᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 38 ||
(ā ti̭ṣṭa॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 37)
indra॒middharī̭ vaha॒to-'pra̭tidhṛṣṭaśavasa॒-mṛṣī̭ṇā-ñca stu॒tīrupa̭ ya॒jña-ñca॒ mānṷṣāṇām || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 39 ||
(indra॒mit-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 38)
asā̭vi॒ soma̭ indra te॒ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga̭hi | ā tvā̭ pṛṇaktvindri॒yagṃ raja॒-ssūrya॒-nna ra॒śmibhiḥ̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 40 ||
(asā̭vi-sa॒ptavigṃ̭śatiḥ) (a. 39)
sarva̭sya prati॒śīva̭rī॒ bhūmi̭stvo॒pastha॒ ā-'dhi̭ta | syo॒nā-'smai̭ su॒ṣadā̭ bhava॒ yacchā᳚-'smai śarma̭ sa॒prathāḥ᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 41 ||
(sarva̭sya॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 40)
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 42 ||
(ma॒hān-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 41)
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svā-'thābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 43 ||
(sa॒joṣāḥ᳚-tri॒gṃ॒śat) (a. 42)
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa meno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata rū॒peṇa̭ [rū॒peṇa̭, vo॒ rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ |] || 44 ||
vo rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ | tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭jatu॒ var​ṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || e॒tattḙ agne॒ rādha॒ aiti॒ soma̭cyuta॒-ntanmi॒trasya̭ pa॒thā na̭ya॒rtasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndrada̭kṣiṇā ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī-rbrāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒mṛṣi̭mār​ṣe॒ya-mpi̭tṛ॒manta̭-mpaitṛma॒tyagṃ su॒dhātṷdakṣiṇaṃ॒-vi~ suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣaṃ॒-ya~ta̭sva sada॒syai̭ ra॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tā-'na̭vahāyā॒-'smā-ndḙva॒yānḙna pa॒theta̭ su॒kṛtāṃ᳚-lo~॒ke sī̭data॒ tannaḥ̭ sagg​skṛ॒tam || 45 ||
(rū॒peṇa̭-sada॒syai̭-ra॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 43)
dhā॒tā rā॒ti-ssa̭vi॒teda-ñjṷṣantā-mpra॒jāpa̭ti-rnidhi॒pati̭rno a॒gniḥ | tvaṣṭā॒ viṣṇuḥ̭ pra॒jayā̭ sagṃrarā॒ṇo yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || sami̭ndra ṇo॒ mana̭sā neṣi॒ gobhi॒-ssagṃ sū॒ribhi̭rmaghava॒n-thsagg​ sva॒styā | sa-mbrahma̭ṇā de॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dasti॒ sa-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tyā ya॒jñiyā̭nām || saṃ-va~rca̭sā॒ paya̭sā॒ sa-nta॒nūbhi॒-raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ || tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vari̭vaḥ kṛṇo॒- [vari̭vaḥ kṛṇotu, anṷ mār​ṣṭu] 46
tvanṷ mār​ṣṭu ta॒nuvo॒ yadvili̭ṣṭam || yada॒dya tvā᳚ praya॒ti ya॒jñe a॒sminnagne॒ hotā̭ra॒mavṛ̭ṇīmahī॒ha | ṛdha̭gayā॒ḍṛdha̭gu॒tā-'śa̭miṣṭhāḥ prajā॒nan. ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān || sva॒gā vo̭ devā॒-ssada̭namakarma॒ ya ā̭ja॒gma sava̭ne॒da-ñjṷṣā॒ṇāḥ | ja॒kṣi॒vāgṃsaḥ̭ papi॒vāgṃsa̭śca॒ viśve॒-'sme dha̭tta vasavo॒ vasṷ̄ni || yānā-'va̭ha uśa॒to dḙva de॒vā-ntā- [de॒vā-ntān, prera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ |] 47
nprera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ | vaha̭mānā॒ bhara̭māṇā ha॒vīgṃṣi॒ vasṷ-ṅgha॒rma-ndiva॒mā ti̭ṣṭha॒tānṷ | yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅgaccha॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅgaccha॒ svāhai॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒-ssvāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tumi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg​ svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 48 ||
(kṛ॒ṇo॒tu॒-tāna॒-ṣṭāca̭tvārigṃśacca ) (a. 44)
u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāra॒ sūryā̭ya॒ panthā॒-manvḙta॒vā ṷ | a॒pade॒ pādā॒ prati̭dhātave-'karu॒tā-'pa̭va॒ktā hṛ̭dayā॒vidha̭ścit || śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra̭mu॒rvī ga̭mbhī॒rā sṷma॒tiṣṭḙ astu | bādha̭sva॒ dveṣo॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ kṛ॒ta-ñci॒denaḥ॒ pra mṷmugddhya॒smat || a॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśo॒-'gneranī̭kama॒pa ā vi̭veśa | apā᳚nnapā-tprati॒rakṣa̭nnasu॒rya̭-ndamḙdame [ ] 49
sa॒midhaṃ̭-ya~kṣyagne || prati̭ te ji॒hvā ghṛ॒tamucca̭raṇye-thsamu॒dre te॒ hṛda̭yama॒phsva̭ntaḥ | sa-ntvā̭ viśa॒ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''po̭ ya॒jñasya̭ tvā yajñapate ha॒virbhiḥ̭ || sū॒kta॒vā॒ke na̭movā॒ke vi̭dhe॒mā-'va̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅku॒ṇā-'va̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yā॒ḍava॒ martyai॒-rmartya̭kṛtamu॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi sumi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya- [oṣa̭dhayaḥ, sa॒ntu॒ du॒rmi॒trāstasmai̭] 50
ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒staṃ-va~॒-ssuprī̭ta॒gṃ॒ subhṛ̭ta-makarma de॒veṣṷ na-ssu॒kṛto᳚ brūtā॒-tprati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ sa॒mida̭si॒ tejo̭-'si tejo॒ mayi̭ dhehya॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā 'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā || 51 ||
(damḙdama॒-oṣa̭dhaya॒- ā-ṣaṭca̭) (a. 45)
yastvā̭ hṛ॒dā kī॒riṇā॒ manya̭mā॒no 'ma̭rtya॒-mmartyo॒ joha̭vīmi | jāta̭vedo॒ yaśo̭ a॒smāsṷ dhehi pra॒jābhi̭ragne amṛta॒tvama̭śyām || yasmai॒ tvagṃ su॒kṛtḙ jātaveda॒ u lo॒kama̭gne kṛ॒ṇavaḥ̭ syo॒nam | a॒śvina॒gṃ॒ sa pu॒triṇaṃ̭-vī~॒rava̭nta॒-ṅgoma̭ntagṃ ra॒yi-nna̭śate sva॒sti || tve su pṷtra śava॒so-'vṛ̭tra॒n kāma̭kātayaḥ | na tvāmi॒ndrāti̭ ricyate || u॒kthaṷkthe॒ soma॒ indra̭-mmamāda nī॒thenī̭the ma॒ghavā̭nagṃ [ma॒ghavā̭nagṃ, su॒tāsaḥ̭ |] 52
su॒tāsaḥ̭ | yadīgṃ̭ sa॒bādhaḥ̭ pi॒tara॒-nna pu॒trā-ssa̭mā॒nada̭kṣā॒ ava̭se॒ hava̭nte || agne॒ rasḙna॒ teja̭sā॒ jāta̭vedo॒ vi ro̭case | ra॒kṣo॒hā-'mī̭va॒cāta̭naḥ || a॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā ||vasu॒-rvasṷpati॒r॒ hika॒masya̭gne vi॒bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma॒tāvapi̭ || tvāma̭gne॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nāma॒bhi pra ma̭nde [pra ma̭nde, a॒ddhva॒reṣṷ rājann |] 53
addhva॒reṣṷ rājann | tvayā॒ vājaṃ̭-vā~ja॒yanto̭ jayemā॒-'bhiṣyā̭ma pṛthsu॒tī-rmartyā̭nām | tvāma̭gne vāja॒sāta̭maṃ॒-vi~prā̭ vardhanti॒ suṣṭṷtam | sa no̭ rāsva su॒vīrya᳚m || a॒ya-nno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann || a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jar​hṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒-ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || tvagg​ hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ san​thsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒, vi jyoti̭ṣā || 54 ||
(ma॒ghavā̭naṃ-mande॒-hya̭gne॒-catṷrdaśa ca) (a. 46)
(ā da̭de-vā॒caspata̭ya-upayā॒magṛ̭hīto॒-'syā vā̭yo -a॒yaṃ-vā~ṃ॒ - ~yā vāṃ᳚-prāta॒ryujā̭-va॒yan-taṃ -~ye dḙvā-stri॒gṃ॒śa-dṷpayā॒magṛ̭hīto-'si-mū॒rdhānaṃ॒-madhu॒śce-ndrā᳚gnī॒; omā̭so-ma॒rutva̭nta॒-mindra̭ marutvo-ma॒rutvā᳚n- ma॒hā-nma॒hānnu॒vat-ka॒dā-vā॒ma-mada̭bdhebhi॒r॒ hira̭ṇyapāṇigṃ-su॒śarmā॒-bṛha॒spati̭ sutasya॒ - hari̭ra॒sya-gna̭-u॒ttiṣṭha̭n-ta॒raṇi॒- rāpyā̭yasve॒-yuṣṭe ye-jyoti̭ṣmatīṃ-prayā॒sāya̭-ci॒tta-māti॒ṣṭhe-ndra॒-masā̭vi॒-sarva̭sya-ma॒hān-thsa॒joṣā॒-udu॒tyaṃ-dhā॒to-rugṃ hi-ya-stvā॒ ṣaṭca̭tvārigṃśat |)
(vā॒ca prā॒ṇāya̭ tvā | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syapā॒nāya̭ tvā | ā vā̭yo vā॒yavḙ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā | a॒yamṛ̭tā॒yubhyā᳚-ntvā | yā vā̭ma॒śvibhyā॒-mmāddhvī᳚bhyā-ntvā | prā॒ta॒ryujā̭va॒śvibhyā̭ma॒śvibhyā᳚-ntvā | a॒yagṃ śaṇḍā̭ya vī॒ratā᳚-mpāhi | ta-mmarkā̭ya pra॒jāḥ pā̭hi | ye dḙvā stri॒gṃ॒śadā᳚graya॒ṇo̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ | mū॒rdhāna̭ma॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ | madhṷśca sa॒gṃ॒ sarpo̭-'si | indrā᳚gnī indrā॒gnibhyā᳚-ntvā | omā̭so॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | ma॒rutva̭-nta॒ntrīṇīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭te | ma॒hāndve ma̭he॒ndrāya̭ tvā | ka॒dā ca॒nā-''di॒tyebhya̭stvā | ka॒dā ca॒na sta॒rī-rviva̭sva āditya | indra॒gṃ॒ śuci̭ra॒paḥ | vā॒mantrīṇī̭ de॒vāya̭ tvā savi॒tre | su॒śarmā̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | bṛha॒spati̭-sutasya॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ | hari̭rasi sa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ | agna॒ āyūg̭ṣya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate | u॒ttiṣṭha॒nnindrā̭ya॒ tvauja̭svate | ta॒raṇi॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate | ā ti̭ṣṭhādyā॒ṣṣaṭindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ | udu॒ tya-ñci॒tram | agne॒ naya॒ diva̭-ṅgaccha | u॒rūmāyṷṣṭe॒ yaddḙvā mumugdhi | agnā̭viṣṇū sukratū mumuktam | parā॒ vai pa॒ṅktyaḥ̭ | de॒vā vai ye de॒vāḥ pa॒ṅktyo᳚ | parā॒ vai sa vāca᳚m | bhūmi॒rvya̭tṛṣyann | pra॒jāpa̭ti॒-rvya̭kṣuddhyann | bhūmi̭rādi॒yā vai | a॒gni॒ho॒tramā̭di॒tyo vai | bhūmi॒-rleka॒-ssalḙka-ssu॒lekaḥ̭ | viṣṇo॒rudṷtta॒mam | anna̭pate॒ puna̭svā-''di॒tyāḥ | u॒rugṃ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā | yastvā॒ suṣṭṷtam | tvama̭gne yu॒kṣvā hi sṷṣṭi॒tim | tvama̭gne॒ vica̭r​ṣaṇe | yatvā॒ vi ro̭case |)
(ā da̭de॒-ye dḙvā-ma॒hā-nu॒ttiṣṭha॒n-thsarva̭sya-santu durmi॒trā-ścatṷṣpañcā॒śat |)
(ā da̭de॒, vi jyoti̭ṣā)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - सुत्यादिने कर्तव्या ग्रहाः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
आ द॑दे॒ ग्रावा᳚-ऽस्यद्ध्वर॒कृ-द्दे॒वेभ्यो॑ गम्भी॒रमि॒म- म॑द्ध्व॒र-ङ्कृ॑द्ध्युत्त॒मेन॑ प॒विनेन्द्रा॑य॒ सोम॒ग्ं॒ सुषु॑त॒-म्मधु॑मन्त॒-म्पय॑स्वन्तं-वृँष्टि॒वनि॒मिन्द्रा॑य त्वा वृत्र॒घ्न इन्द्रा॑य त्वा वृत्र॒तुर॒ इन्द्रा॑य त्वा-ऽभिमाति॒घ्न इन्द्रा॑य त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते श्वा॒त्रा-स्स्थ॑ वृत्र॒तुरो॒ राधो॑गूर्ता अ॒मृत॑स्य॒ पत्नी॒स्ता दे॑वी-र्देव॒त्रेमं-यँ॒ज्ञ-न्ध॒त्तोप॑हूता॒-स्सोम॑स्य पिब॒तोप॑हूतो यु॒ष्माक॒ग्ं॒ [यु॒ष्माक᳚म्, सोमः॑ पिबतु॒ यत्ते॑] 1
सोमः॑ पिबतु॒ यत्ते॑ सोम दि॒वि ज्योति॒र्य-त्पृ॑थि॒व्यां-यँदु॒राव॒न्तरि॑क्षे॒ तेना॒स्मै यज॑मानायो॒रु रा॒या कृ॒द्ध्यधि॑ दा॒त्रे वो॑चो॒ धिष॑णे वी॒डू स॒ती वी॑डयेथा॒-मूर्ज॑-न्दधाथा॒मूर्ज॑-म्मे धत्त॒-म्मा वाग्ं॑ हिग्ंसिष॒-म्मा मा॑ हिग्ंसिष्ट॒-म्प्रागपा॒गुद॑गध॒राक्तास्त्वा॒ दिश॒ आ धा॑व॒न्त्वम्ब॒ नि ष्व॑र । यत्ते॑ सो॒मा-ऽदा᳚भ्य॒-न्नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ 2 ॥
(यु॒ष्माकग्ग्॑ - स्वर॒ यत्ते॒ -नव॑ च ) (अ. 1)
वा॒चस्पत॑ये पवस्व वाजि॒न् वृषा॒ वृष्णो॑ अ॒ग्ं॒शुभ्या॒-ङ्गभ॑स्तिपूतो दे॒वो दे॒वाना᳚-म्प॒वित्र॑मसि॒ येषा᳚-म्भा॒गो-ऽसि॒ तेभ्य॑स्त्वा॒ स्वाङ्कृ॑तो-ऽसि॒ मधु॑मती-र्न॒ इष॑स्कृधि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वेन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॒ पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वा ऽष्टू॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मन्वि॑हि॒ स्वाहा᳚ त्वा सुभव॒-स्सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनिः॑ प्रा॒णाय॑ त्वा ॥ 3 ॥
(वा॒चः-स॒प्तच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 2)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो ऽस्य॒न्तर्य॑च्छ मघव-न्पा॒हि सोम॑मुरु॒ष्य राय॒-स्समिषो॑ यजस्वा॒-ऽन्तस्ते॑ दधामि॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरु॒र्व॑न्तरि॑क्षग्ं स॒जोषा॑ दे॒वैरव॑रैः॒ परै᳚श्चा-ऽन्तर्या॒मे म॑घव-न्मादयस्व॒ स्वाङ्कृ॑तो-ऽसि॒ मधु॑मतीर्न॒ इष॑स्कृधि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वेन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॒ पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वा-ऽष्टू॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि॒ स्वाहा᳚ त्वा सुभव॒-स्सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑ स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॑रपा॒नाय॑ त्वा ॥ 4 ॥
(दे॒वेभ्यः॑-स॒प्त च॑) (अ. 3)
आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ न-स्स॒हस्र॑-न्ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि वा॒यवे॒ त्वेन्द्र॑वायू इ॒मे सु॒ताः । उप॒ प्रयो॑भि॒रा ग॑त॒मिन्द॑वो वामु॒शन्ति॒ हि ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसीन्द्रवा॒युभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनिः॑ स॒जोषा᳚भ्या-न्त्वा ॥ 5 ॥
(आ वा॑यो॒- त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 4)
अ॒यं-वाँ᳚-म्मित्रावरुणा सु॒त-स्सोम॑ ऋतावृधा । ममेदि॒ह श्रु॑त॒ग्ं॒ हव᳚म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि मि॒त्रावरु॑णाभ्या-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्-ऋता॒युभ्या᳚-न्त्वा ॥ 6 ॥
(अ॒यं-वाँं᳚ - ँविग्ंश॒तिः) (अ. 5)
या वा॒-ङ्कशा॒ मधु॑म॒त्यश्वि॑ना सू॒नृता॑वती । तया॑ य॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षतम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॒र्माद्ध्वी᳚भ्या-न्त्वा ॥ 7 ॥
(या वा॑- म॒ष्टाद॑श) (अ. 6)
प्रा॒त॒र्युजौ॒ वि मु॑च्येथा॒-मश्वि॑ना॒वेह ग॑च्छतम् । अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्या᳚-न्त्वा ॥ 8 ॥
(प्रा॒त॒र्युजा॒वे-का॒न्नविग्ं॑श॒तिः) (अ. 7)
अ॒यं-वेँ॒नश्चो॑दय॒-त्पृश्ञि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने᳚ । इ॒मम॒पाग्ं स॑ङ्ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशु॒-न्न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहन्ति ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ शण्डा॑य त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्वी॒रता᳚-म्पाहि ॥ 9 ॥
(अ॒यं-वेँ॒नः- पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 8)
त-म्प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा᳚ ज्ये॒ष्ठता॑ति-म्बर्​हि॒षदग्ं॑ सुव॒र्विद॑-म्प्रतीची॒नं-वृँ॒जन॑-न्दोहसे गि॒रा-ऽऽशु-ञ्जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ मर्का॑य त्वै॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाः पा॑हि ॥ 10 ॥
(त-म्प्र॒त्नया॒-षट्विग्ं॑शतिः ) (अ. 9)
ये दे॑वा दि॒व्येका॑दश॒ स्थ पृ॑थि॒व्यामद्ध्येका॑दश॒ स्था-ऽफ्सु॒षदो॑ महि॒नैका॑दश॒ स्थ ते दे॑वा य॒ज्ञमि॒म-ञ्जु॑षद्ध्व-मुपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्याग्रय॒णो॑-ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ-ञ्जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वा-म्पा॑तु॒ विश॒-न्त्व-म्पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 11 ॥
ये दे॑वा॒-स्त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 10)
त्रि॒ग्ं॒शत्त्रय॑श्च ग॒णिनो॑ रु॒जन्तो॒ दिवग्ं॑ रु॒द्राः पृ॑थि॒वी-ञ्च॑ सचन्ते । ए॒का॒द॒शासो॑ अफ्सु॒षदः॑ सु॒तग्ं सोम॑-ञ्जुषन्ता॒ग्ं॒ सव॑नाय॒ विश्वे᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो -ऽस्याग्रय॒णो॑-ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ-ञ्जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वा-म्पा॑तु॒ विश॒-न्त्व-म्पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 12 ॥
(त्रि॒ग्ं॒शत्त्रयो॒-द्विच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 11)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा बृ॒हद्व॑ते॒ वय॑स्वत उक्था॒युवे॒ यत्त॑ इन्द्र बृ॒हद्वय॒स्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे त्वै॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोक्था॒युवे᳚ ॥ 13 ॥
(उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य॒-द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 12)
मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒रमृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् । क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑नामा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वक्षि॑ति-र्ध्रु॒वाणा᳚-न्ध्रु॒वत॒मो-ऽच्यु॑ताना-मच्युत॒क्षित्त॑म ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ ॥ 14 ॥
(मू॒र्धानं॒-पञ्च॑त्रिग्ंशत्) (अ. 13)
मधु॑श्च॒ माध॑वश्च शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च॒ नभ॑श्च नभ॒स्य॑श्चे॒षश्चो॒र्जश्च॒ सह॑श्च सह॒स्य॑श्च॒ तप॑श्च तप॒स्य॑श्चो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒सर्पो᳚- ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॑ त्वा ॥ 15 ॥
(मधु॑श्च-त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 14)
इन्द्रा᳚ग्नी॒ आ ग॑तग्ं सु॒त-ङ्गी॒र्भि-र्नभो॒ वरे᳚ण्यम् । अ॒स्य पा॑त-न्धि॒येषि॒ता ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसीन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑रिन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा ॥ 16 ॥
(इन्द्रा᳚ग्नी॒ विग्ंश॒तिः) (अ. 15)
ओमा॑सश्चर्​षणीधृतो॒ विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त । दा॒श्वाग्ंसो॑ दा॒शुषः॑ सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 17 ॥
(ओमा॑सो विग्ंश॒तिः) (अ. 16)
म॒रुत्व॑न्तं-वृँष॒भं-वाँ॑वृधा॒नमक॑वारि-न्दि॒व्यग्ं शा॒समिन्द्र᳚म् । वि॒श्वा॒साह॒मव॑से॒ नूत॑नायो॒ग्रग्ं स॑हो॒दामि॒ह तग्ं हु॑वेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 18 ॥
(म॒रुत्व॑न्त॒ग्ं॒-षट्विग्ं॑शतिः) (अ. 17)
इन्द्र॑ मरुत्व इ॒ह पा॑हि॒ सोमं॒-यँथा॑ शार्या॒ते अपि॑ब-स्सु॒तस्य॑ । तव॒ प्रणी॑ती॒ तव॑ शूर॒ शर्म॒न्ना-वि॑वासन्ति क॒वयः॑ सुय॒ज्ञाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 19 ॥
(इन्द्रै॒का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 18)
म॒रुत्वाग्ं॑ इन्द्र वृष॒भो रणा॑य॒ पिबा॒ सोम॑मनुष्व॒ध-म्मदा॑य । आ सि॑ञ्चस्व ज॒ठरे॒ मद्ध्व॑ ऊ॒र्मि-न्त्वग्ं राजा॑-ऽसि प्र॒दिवः॑ सु॒ताना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 20 ॥
(म॒रुत्वा॒नेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 19)
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ य ओज॑सा प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माग्ं इ॑व । स्तोमै᳚र्व॒थ्सस्य॑ वावृधे ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ॥ 21 ॥
(म॒हानेका॒न्नविग्ं॑शतिः) (अ. 20)
म॒हाग्ं इन्द्रो॑ नृ॒वदा च॑र्​षणि॒प्रा उ॒त द्वि॒बर्​हा॑ अमि॒न-स्सहो॑भिः । अ॒स्म॒द्रिय॑ग्वावृधे वी॒र्या॑यो॒रुः पृ॒थु-स्सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ॥ 22 ॥
(म॒हा-न्नृ॒वथ् - षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 21)
क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे᳚ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒-न्भूय॒ इन्नु ते॒ दान॑-न्दे॒वस्य॑ पृच्यते ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्या-दि॒त्येभ्य॑स्त्वा ॥ क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑न-न्त इन्द्रि॒यमा त॑स्थाव॒मृत॑-न्दि॒वि ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना॒-म्प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । आ वो॒ ऽर्वाची॑ सुम॒ति-र्व॑वृत्याद॒ग्ं॒हो-श्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रा-ऽस॑त् ॥ विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तेन॑ मन्दस्व॒ तेन॑ तृप्य तृ॒प्यास्म॑ ते व॒य-न्त॑र्पयि॒तारो॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणामि ॥ 23 ॥
(वः॒- स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 22)
वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वेदि॑वे वा॒मम॒स्मभ्यग्ं॑ सावीः ॥ वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाजः॑ स्याम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 24 ॥
(वा॒मं-चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 23)
अद॑ब्धेभि-स्सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वग्ं शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑पाहि नो॒ गय᳚म् । हिर॑ण्यजिह्व-स्सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशग्ं॑स ईशत ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 25 ॥
(अद॑ब्धेभि॒-स्त्रियो॑विग्ंशतिः) (अ. 24)
हिर॑ण्यपाणिमू॒तये॑ सवि॒तार॒मुप॑ ह्वये । स चेत्ता॑ दे॒वता॑ प॒दम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 26 ॥
(हिर॑ण्यपाणिं॒-चतु॑र्दश) (अ. 25)
सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॒क्षे नम॑ ए॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 27 ॥
(सु॒शर्मा॒-द्वाद॑श) (अ. 26)
बृह॒स्पति॑सुतस्य त इन्दो इन्द्रि॒याव॑तः॒ पत्नी॑वन्त॒-ङ्ग्रह॑-ङ्गृह्णा॒म्यग्ना(3)इ पत्नी॒वा(3) स्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पिब॒ स्वाहा᳚ ॥ 28 ॥
(बृह॒स्पति॑सुतस्य॒-पञ्च॑दश) (अ. 27)
हरि॑रसि हारियोज॒नो हर्यो᳚-स्स्था॒ता वज्र॑स्य भ॒र्ता पृश्ञेः᳚ प्रे॒ता तस्य॑ ते देव सोमे॒ष्टय॑जुष-स्स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य॒ हरि॑वन्त॒-ङ्ग्रह॑-ङ्गृह्णामि ह॒री-स्स्थ॒ हर्यो᳚र्धा॒ना-स्स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ 29 ॥
(हरि॑रसि॒-षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 28)
अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वते ॥ 30 ॥
(अग्न॒ आयूग्ं॑षि॒-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 29)
उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वा शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वते ॥ 31 ॥
(उ॒त्तिष्ठ॒न्नेक॑विग्ंशतिः) (अ. 30)
त॒रणि॑-र्वि॒श्वद॑र्​शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॒-स्सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते ॥ 32 ॥
(त॒रणि॑-र्विग्ंश॒तिः) (अ. 31)
आ प्या॑यस्व मदिन्तम॒ सोम॒ विश्वा॑भि-रू॒तिभिः॑ । भवा॑ न-स्स॒प्रथ॑स्तमः ॥ 33 ॥
(आ प्या॑यस्व॒-नव॑) (अ. 32)
ई॒युष्टे ये पूर्व॑तरा॒मप॑श्यन् व्यु॒च्छन्ती॑मु॒षस॒-म्मर्त्या॑सः । अ॒स्माभि॑रू॒ नु प्र॑ति॒चक्ष्या॑-ऽभू॒दो ते य॑न्ति॒ ये अ॑प॒रीषु॒ पश्यान्॑ ॥ 34 ॥
(ई॒यु-रेका॒न्नविग्ं॑शतिः) (अ. 33)
ज्योति॑ष्मती-न्त्वा सादयामि ज्योति॒ष्कृत॑-न्त्वा सादयामि ज्योति॒र्विद॑-न्त्वा सादयामि॒ भास्व॑ती-न्त्वा सादयामि॒ ज्वल॑न्ती-न्त्वा सादयामि मल्मला॒भव॑न्ती-न्त्वा सादयामि॒ दीप्य॑माना-न्त्वा सादयामि॒ रोच॑माना-न्त्वा सादया॒म्यज॑स्रा-न्त्वा सादयामि बृ॒हज्ज्यो॑तिष-न्त्वा सादयामि बो॒धय॑न्ती-न्त्वा सादयामि॒ जाग्र॑ती-न्त्वा सादयामि ॥ 35 ॥
(ज्योति॑ष्मती॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शत्) (अ. 34)
प्र॒या॒साय॒ स्वाहा॑ ऽऽया॒साय॒ स्वाहा॑ विया॒साय॒ स्वाहा॑ सं​याँ॒साय॒ स्वाहो᳚द्या॒साय॒ स्वाहा॑-ऽवया॒साय॒ स्वाहा॑ शु॒चे स्वाहा॒ शोका॑य॒ स्वाहा॑ तप्य॒त्वै स्वाहा॒ तप॑ते॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मह॒त्यायै॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ॥ 36 ॥
(प्र॒या॒साय॒-चतु॑र्विग्ंशतिः ) (अ. 35)
चि॒त्तग्ं स॑न्ता॒नेन॑ भ॒वं-यँ॒क्ना रु॒द्र-न्तनि॑म्ना पशु॒पतिग्ग्॑ स्थूलहृद॒येना॒ग्निग्ं हृद॑येन रु॒द्रं-लोँहि॑तेन श॒र्व-म्मत॑स्नाभ्या-म्महादे॒व-म॒न्तःपा᳚र्​श्वेनौषिष्ठ॒हनग्ं॑ शिङ्गीनिको॒श्या᳚भ्याम् ॥ 37 ॥
(चि॒त्त-म॒ष्टाद॑श) (अ. 36)
आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒-न्रथं॑-युँ॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी᳚ । अ॒र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 38 ॥
(आ ति॑ष्ट॒-षट्विग्ं॑शतिः) (अ. 37)
इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तो-ऽप्र॑तिधृष्टशवस॒-मृषी॑णा-ञ्च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञ-ञ्च॒ मानु॑षाणाम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 39 ॥
(इन्द्र॒मित्-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 38)
असा॑वि॒ सोम॑ इन्द्र ते॒ शवि॑ष्ठ धृष्ण॒वा ग॑हि । आ त्वा॑ पृणक्त्विन्द्रि॒यग्ं रज॒-स्सूर्य॒-न्न र॒श्मिभिः॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 40 ॥
(असा॑वि-स॒प्तविग्ं॑शतिः) (अ. 39)
सर्व॑स्य प्रति॒शीव॑री॒ भूमि॑स्त्वो॒पस्थ॒ आ-ऽधि॑त । स्यो॒ना-ऽस्मै॑ सु॒षदा॑ भव॒ यच्छा᳚-ऽस्मै शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 41 ॥
(सर्व॑स्य॒ षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 40)
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑बाहु-ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒-योँ᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 42 ॥
(म॒हान्-षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 41)
स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒-स्सोम॑-म्पिब वृत्रहञ्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒ मृधो॑ नुद॒स्वा-ऽथाभ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 43 ॥
(स॒जोषाः᳚-त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 42)
उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥ अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्. विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण मेनो॒ भूयि॑ष्ठा-न्ते॒ नम॑उक्तिं-विँधेम ॥ दिव॑-ङ्गच्छ॒ सुवः॑ पत रू॒पेण॑ [रू॒पेण॑, वो॒ रू॒पम॒भ्यैमि॒ वय॑सा॒ वयः॑ ।] ॥ 44 ॥
वो रू॒पम॒भ्यैमि॒ वय॑सा॒ वयः॑ । तु॒थो वो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ वि भ॑जतु॒ वर्​षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके᳚ ॥ ए॒तत्ते॑ अग्ने॒ राध॒ ऐति॒ सोम॑च्युत॒-न्तन्मि॒त्रस्य॑ प॒था न॑य॒र्तस्य॑ प॒था प्रेत॑ च॒न्द्रद॑क्षिणा य॒ज्ञस्य॑ प॒था सु॑वि॒ता नय॑न्ती-र्ब्राह्म॒णम॒द्य रा᳚द्ध्यास॒मृषि॑मार्​षे॒य-म्पि॑तृ॒मन्त॑-म्पैतृम॒त्यग्ं सु॒धातु॑दक्षिणं॒-विँ सुवः॒ पश्य॒ व्य॑न्तरि॑क्षं॒-यँत॑स्व सद॒स्यै॑ र॒स्मद्दा᳚त्रा देव॒त्रा ग॑च्छत॒ मधु॑मतीः प्रदा॒तार॒मा वि॑श॒ता-ऽन॑वहाया॒-ऽस्मा-न्दे॑व॒याने॑न प॒थेत॑ सु॒कृतां᳚-लोँ॒के सी॑दत॒ तन्नः॑ सग्ग्​स्कृ॒तम् ॥ 45 ॥
(रू॒पेण॑-सद॒स्यै॑-र॒ष्टाद॑श च) (अ. 43)
धा॒ता रा॒ति-स्स॑वि॒तेद-ञ्जु॑षन्ता-म्प्र॒जाप॑ति-र्निधि॒पति॑र्नो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णुः॑ प्र॒जया॑ सग्ंररा॒णो यज॑मानाय॒ द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒-स्सग्ं सू॒रिभि॑र्मघव॒न्-थ्सग्ग्​ स्व॒स्त्या । स-म्ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒-यँदस्ति॒ स-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒त्या य॒ज्ञिया॑नाम् ॥ सं-वँर्च॑सा॒ पय॑सा॒ स-न्त॒नूभि॒-रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सग्ं शि॒वेन॑ ॥ त्वष्टा॑ नो॒ अत्र॒ वरि॑वः कृणो॒- [वरि॑वः कृणोतु, अनु॑ मार्​ष्टु] 46
त्वनु॑ मार्​ष्टु त॒नुवो॒ यद्विलि॑ष्टम् ॥ यद॒द्य त्वा᳚ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्नग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒डृध॑गु॒ता-ऽश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन्. य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान् ॥ स्व॒गा वो॑ देवा॒-स्सद॑नमकर्म॒ य आ॑ज॒ग्म सव॑ने॒द-ञ्जु॑षा॒णाः । ज॒क्षि॒वाग्ंसः॑ पपि॒वाग्ंस॑श्च॒ विश्वे॒-ऽस्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि ॥ याना-ऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वा-न्ता- [दे॒वा-न्तान्, प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे᳚ ।] 47
न्प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे᳚ । वह॑माना॒ भर॑माणा ह॒वीग्ंषि॒ वसु॑-ङ्घ॒र्म-न्दिव॒मा ति॑ष्ठ॒तानु॑ । यज्ञ॑ य॒ज्ञ-ङ्ग॑च्छ य॒ज्ञप॑ति-ङ्गच्छ॒ स्वां-योँनि॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहै॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू᳚क्तवाक-स्सु॒वीर॒-स्स्वाहा॒ देवा॑ गातुविदो गा॒तुं-विँ॒त्त्वा गा॒तुमि॑त॒ मन॑सस्पत इ॒म-न्नो॑ देव दे॒वेषु॑ य॒ज्ञग्ग्​ स्वाहा॑ वा॒चि स्वाहा॒ वाते॑ धाः ॥ 48 ॥
(कृ॒णो॒तु॒-तान॒-ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 44)
उ॒रुग्ं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒-मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवे-ऽकरु॒ता-ऽप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् ॥ श॒त-न्ते॑ राज-न्भि॒षजः॑ स॒हस्र॑मु॒र्वी ग॑म्भी॒रा सु॑म॒तिष्टे॑ अस्तु । बाध॑स्व॒ द्वेषो॒ निर्-ऋ॑ति-म्परा॒चैः कृ॒त-ञ्चि॒देनः॒ प्र मु॑मुग्द्ध्य॒स्मत् ॥ अ॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशो॒-ऽग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेश । अपा᳚न्नपा-त्प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॑-न्दमे॑दमे [ ] 49
स॒मिधं॑-यँक्ष्यग्ने ॥ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्ये-थ्समु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒फ्स्व॑न्तः । स-न्त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धी-रु॒ता-ऽऽपो॑ य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते ह॒विर्भिः॑ ॥ सू॒क्त॒वा॒के न॑मोवा॒के वि॑धे॒मा-ऽव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कु॒णा-ऽव॑ दे॒वै-र्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑-ऽया॒डव॒ मर्त्यै॒-र्मर्त्य॑कृतमु॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि सुमि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय- [ओष॑धयः, स॒न्तु॒ दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑] 50
स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तं-वँ॒-स्सुप्री॑त॒ग्ं॒ सुभृ॑त-मकर्म दे॒वेषु॑ न-स्सु॒कृतो᳚ ब्रूता॒-त्प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॒ प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑-ऽसि तेजो॒ मयि॑ धेह्य॒पो अन्व॑चारिष॒ग्ं॒ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ ऽग॑म॒-न्त-म्मा॒ सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥ 51 ॥
(दमे॑दम॒-ओष॑धय॒- आ-षट्च॑) (अ. 45)
यस्त्वा॑ हृ॒दा की॒रिणा॒ मन्य॑मा॒नो ऽम॑र्त्य॒-म्मर्त्यो॒ जोह॑वीमि । जात॑वेदो॒ यशो॑ अ॒स्मासु॑ धेहि प्र॒जाभि॑रग्ने अमृत॒त्वम॑श्याम् ॥ यस्मै॒ त्वग्ं सु॒कृते॑ जातवेद॒ उ लो॒कम॑ग्ने कृ॒णवः॑ स्यो॒नम् । अ॒श्विन॒ग्ं॒ स पु॒त्रिणं॑-वीँ॒रव॑न्त॒-ङ्गोम॑न्तग्ं र॒यि-न्न॑शते स्व॒स्ति ॥ त्वे सु पु॑त्र शव॒सो-ऽवृ॑त्र॒न् काम॑कातयः । न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते ॥ उ॒क्थौ॑क्थे॒ सोम॒ इन्द्र॑-म्ममाद नी॒थेनी॑थे म॒घवा॑नग्ं [म॒घवा॑नग्ं, सु॒तासः॑ ।] 52
सु॒तासः॑ । यदीग्ं॑ स॒बाधः॑ पि॒तर॒-न्न पु॒त्रा-स्स॑मा॒नद॑क्षा॒ अव॑से॒ हव॑न्ते ॥ अग्ने॒ रसे॑न॒ तेज॑सा॒ जात॑वेदो॒ वि रो॑चसे । र॒क्षो॒हा-ऽमी॑व॒चात॑नः ॥ अ॒पो अन्व॑चारिष॒ग्ं॒ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ-ऽग॑म॒-न्त-म्मा॒ सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥वसु॒-र्वसु॑पति॒र्॒ हिक॒मस्य॑ग्ने वि॒भाव॑सुः । स्याम॑ ते सुम॒तावपि॑ ॥ त्वाम॑ग्ने॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम॒भि प्र म॑न्दे [प्र म॑न्दे, अ॒द्ध्व॒रेषु॑ राजन्न् ।] 53
अद्ध्व॒रेषु॑ राजन्न् । त्वया॒ वाजं॑-वाँज॒यन्तो॑ जयेमा॒-ऽभिष्या॑म पृथ्सु॒ती-र्मर्त्या॑नाम् । त्वाम॑ग्ने वाज॒सात॑मं॒-विँप्रा॑ वर्धन्ति॒ सुष्टु॑तम् । स नो॑ रास्व सु॒वीर्य᳚म् ॥ अ॒य-न्नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वः कृणोत्व॒य-म्मृधः॑ पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन्न् ॥ अ॒यग्ं शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्​हृ॑षाणो॒-ऽयं-वाँज॑-ञ्जयतु॒ वाज॑सातौ ॥ अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्समि॑द्ध्यते क॒वि-र्गृ॒हप॑ति॒-र्युवा᳚ । ह॒व्य॒वाड्-जु॒ह्वा᳚स्यः ॥ त्वग्ग्​ ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्​थ्स॒ता । सखा॒ सख्या॑ समि॒द्ध्यसे᳚ ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॒, वि ज्योति॑षा ॥ 54 ॥
(म॒घवा॑नं-मन्दे॒-ह्य॑ग्ने॒-चतु॑र्दश च) (अ. 46)
(आ द॑दे-वा॒चस्पत॑य-उपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽस्या वा॑यो -अ॒यं-वाँं॒ - ँया वां᳚-प्रात॒र्युजा॑-व॒यन्-तं -ँये दे॑वा-स्त्रि॒ग्ं॒श-दु॑पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि-मू॒र्धानं॒-मधु॒श्चे-न्द्रा᳚ग्नी॒; ओमा॑सो-म॒रुत्व॑न्त॒-मिन्द्र॑ मरुत्वो-म॒रुत्वा᳚न्- म॒हा-न्म॒हान्नु॒वत्-क॒दा-वा॒म-मद॑ब्धेभि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणिग्ं-सु॒शर्मा॒-बृह॒स्पति॑ सुतस्य॒ - हरि॑र॒स्य-ग्न॑-उ॒त्तिष्ठ॑न्-त॒रणि॒- राप्या॑यस्वे॒-युष्टे ये-ज्योति॑ष्मतीं-प्रया॒साय॑-चि॒त्त-माति॒ष्ठे-न्द्र॒-मसा॑वि॒-सर्व॑स्य-म॒हान्-थ्स॒जोषा॒-उदु॒त्यं-धा॒तो-रुग्ं हि-य-स्त्वा॒ षट्च॑त्वारिग्ंशत् ।)
(वा॒च प्रा॒णाय॑ त्वा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्यपा॒नाय॑ त्वा । आ वा॑यो वा॒यवे॑ स॒जोषा᳚भ्या-न्त्वा । अ॒यमृ॑ता॒युभ्या᳚-न्त्वा । या वा॑म॒श्विभ्या॒-म्माद्ध्वी᳚भ्या-न्त्वा । प्रा॒त॒र्युजा॑व॒श्विभ्या॑म॒श्विभ्या᳚-न्त्वा । अ॒यग्ं शण्डा॑य वी॒रता᳚-म्पाहि । त-म्मर्का॑य प्र॒जाः पा॑हि । ये दे॑वा स्त्रि॒ग्ं॒शदा᳚ग्रय॒णो॑-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वोक्था॒युवे᳚ । मू॒र्धान॑म॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ । मधु॑श्च स॒ग्ं॒ सर्पो॑-ऽसि । इन्द्रा᳚ग्नी इन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा । ओमा॑सो॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । म॒रुत्व॑-न्त॒न्त्रीणीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते । म॒हान्द्वे म॑हे॒न्द्राय॑ त्वा । क॒दा च॒ना-ऽऽदि॒त्येभ्य॑स्त्वा । क॒दा च॒न स्त॒री-र्विव॑स्व आदित्य । इन्द्र॒ग्ं॒ शुचि॑र॒पः । वा॒मन्त्रीणी॑ दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे । सु॒शर्मा॑-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । बृह॒स्पति॑-सुतस्य॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पिब॒ स्वाहा᳚ । हरि॑रसि स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । अग्न॒ आयूग्॑ष्य॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वते । उ॒त्तिष्ठ॒न्निन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वते । त॒रणि॒-स्सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते । आ ति॑ष्ठाद्या॒ष्षटिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ । उदु॒ त्य-ञ्चि॒त्रम् । अग्ने॒ नय॒ दिव॑-ङ्गच्छ । उ॒रूमायु॑ष्टे॒ यद्दे॑वा मुमुग्धि । अग्ना॑विष्णू सुक्रतू मुमुक्तम् । परा॒ वै प॒ङ्क्त्यः॑ । दे॒वा वै ये दे॒वाः प॒ङ्क्त्यो᳚ । परा॒ वै स वाच᳚म् । भूमि॒र्व्य॑तृष्यन्न् । प्र॒जाप॑ति॒-र्व्य॑क्षुद्ध्यन्न् । भूमि॑रादि॒या वै । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमा॑दि॒त्यो वै । भूमि॒-र्लेक॒-स्सले॑क-स्सु॒लेकः॑ । विष्णो॒रुदु॑त्त॒मम् । अन्न॑पते॒ पुन॑स्वा-ऽऽदि॒त्याः । उ॒रुग्ं सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा । यस्त्वा॒ सुष्टु॑तम् । त्वम॑ग्ने यु॒क्ष्वा हि सु॑ष्टि॒तिम् । त्वम॑ग्ने॒ विच॑र्​षणे । यत्वा॒ वि रो॑चसे ।)
(आ द॑दे॒-ये दे॑वा-म॒हा-नु॒त्तिष्ठ॒न्-थ्सर्व॑स्य-सन्तु दुर्मि॒त्रा-श्चतु॑ष्पञ्चा॒शत् ।)
(आ द॑दे॒, वि ज्योति॑षा)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - sutyādine kartavyā grahāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā da̭de॒ grāvā᳚-'syaddhvara॒kṛ-dde॒vebhyo̭ gambhī॒rami॒ma- ma̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭ddhyutta॒mena̭ pa॒vinendrā̭ya॒ soma॒gṃ॒ suṣṷta॒-mmadhṷmanta॒-mpaya̭svantaṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒mindrā̭ya tvā vṛtra॒ghna indrā̭ya tvā vṛtra॒tura॒ indrā̭ya tvā-'bhimāti॒ghna indrā̭ya tvā-''di॒tyava̭ta॒ indrā̭ya tvā vi॒śvade᳚vyāvate śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒turo॒ rādho̭gūrtā a॒mṛta̭sya॒ patnī॒stā dḙvī-rdeva॒tremaṃ-ya~॒jña-ndha॒ttopa̭hūtā॒-ssoma̭sya piba॒topa̭hūto yu॒ṣmāka॒gṃ॒ [yu॒ṣmāka᳚m, somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ] 1
somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rya-tpṛ̭thi॒vyāṃ-ya~du॒rāva॒ntari̭kṣe॒ tenā॒smai yaja̭mānāyo॒ru rā॒yā kṛ॒ddhyadhi̭ dā॒tre vo̭co॒ dhiṣa̭ṇe vī॒ḍū sa॒tī vī̭ḍayethā॒-mūrja̭-ndadhāthā॒mūrja̭-mme dhatta॒-mmā vāgṃ̭ higṃsiṣa॒-mmā mā̭ higṃsiṣṭa॒-mprāgapā॒guda̭gadha॒rāktāstvā॒ diśa॒ ā dhā̭va॒ntvamba॒ ni ṣva̭ra | yattḙ so॒mā-'dā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāhā᳚ || 2 ||
(yu॒ṣmākagg̭ - svara॒ yatte॒ -nava̭ ca ) (a. 1)
vā॒caspata̭ye pavasva vāji॒n vṛṣā॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒-ṅgabha̭stipūto de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭masi॒ yeṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya̭stvā॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatī-rna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā 'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoniḥ̭ prā॒ṇāya̭ tvā || 3 ||
(vā॒caḥ-sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 2)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto 'sya॒ntarya̭ccha maghava-npā॒hi soma̭muru॒ṣya rāya॒-ssamiṣo̭ yajasvā॒-'ntastḙ dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒rva̭ntari̭kṣagṃ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai᳚ścā-'ntaryā॒me ma̭ghava-nmādayasva॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā-'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭ stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni̭rapā॒nāya̭ tvā || 4 ||
(de॒vebhyaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 3)
ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si vā॒yave॒ tvendra̭vāyū i॒me su॒tāḥ | upa॒ prayo̭bhi॒rā ga̭ta॒minda̭vo vāmu॒śanti॒ hi || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndravā॒yubhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā || 5 ||
(ā vā̭yo॒- trica̭tvārigṃśat) (a. 4)
a॒yaṃ-vā~᳚-mmitrāvaruṇā su॒ta-ssoma̭ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śrṷta॒gṃ॒ hava᳚m | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mi॒trāvarṷṇābhyā-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭r-ṛtā॒yubhyā᳚-ntvā || 6 ||
(a॒yaṃ-vā~ṃ᳚ - ~vigṃśa॒tiḥ) (a. 5)
yā vā॒-ṅkaśā॒ madhṷma॒tyaśvi̭nā sū॒nṛtā̭vatī | tayā̭ ya॒jña-mmi̭mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni॒rmāddhvī᳚bhyā-ntvā || 7 ||
(yā vā̭- ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 6)
prā॒ta॒ryujau॒ vi mṷcyethā॒-maśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭ra॒śvibhyā᳚-ntvā || 8 ||
(prā॒ta॒ryujā॒ve-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 7)
a॒yaṃ-ve~॒naśco̭daya॒-tpṛśñi̭garbhā॒ jyoti̭rjarāyū॒ raja̭so vi॒māne᳚ | i॒mama॒pāgṃ sa̭ṅga॒me sūrya̭sya॒ śiśu॒-nna viprā̭ ma॒tibhī̭ rihanti || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ śaṇḍā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rvī॒ratā᳚-mpāhi || 9 ||
(a॒yaṃ-ve~॒naḥ- pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 8)
ta-mpra॒tnathā̭ pū॒rvathā̭ vi॒śvathe॒mathā᳚ jye॒ṣṭhatā̭ti-mbar​hi॒ṣadagṃ̭ suva॒rvida̭-mpratīcī॒naṃ-vṛ~॒jana̭-ndohase gi॒rā-''śu-ñjaya̭nta॒manu॒ yāsu॒ vardha̭se | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ markā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāḥ pā̭hi || 10 ||
(ta-mpra॒tnayā॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ ) (a. 9)
ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ stha pṛ̭thi॒vyāmaddhyekā̭daśa॒ sthā-'phsu॒ṣado̭ mahi॒naikā̭daśa॒ stha te dḙvā ya॒jñami॒ma-ñjṷṣaddhva-mupayā॒magṛ̭hīto-'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 11 ||
ye dḙvā॒-strica̭tvārigṃśat) (a. 10)
tri॒gṃ॒śattraya̭śca ga॒ṇino̭ ru॒janto॒ divagṃ̭ ru॒drāḥ pṛ̭thi॒vī-ñca̭ sacante | e॒kā॒da॒śāso̭ aphsu॒ṣadaḥ̭ su॒tagṃ soma̭-ñjuṣantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ viśve᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto -'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 12 ||
(tri॒gṃ॒śattrayo॒-dvica̭tvārigṃśat) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā bṛ॒hadva̭te॒ vaya̭svata ukthā॒yuve॒ yatta̭ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve tvai॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ || 13 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒-dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ramṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim | ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nāmā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ dhru॒vo̭-'si dhru॒vakṣi̭ti-rdhru॒vāṇā᳚-ndhru॒vata॒mo-'cyṷtānā-macyuta॒kṣitta̭ma e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ || 14 ||
(mū॒rdhānaṃ॒-pañca̭trigṃśat) (a. 13)
madhṷśca॒ mādha̭vaśca śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ nabha̭śca nabha॒sya̭śce॒ṣaśco॒rjaśca॒ saha̭śca saha॒sya̭śca॒ tapa̭śca tapa॒sya̭śco-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒sarpo᳚- 'syagṃhaspa॒tyāya̭ tvā || 15 ||
(madhṷśca-tri॒gṃ॒śat) (a. 14)
indrā᳚gnī॒ ā ga̭tagṃ su॒ta-ṅgī॒rbhi-rnabho॒ vare᳚ṇyam | a॒sya pā̭ta-ndhi॒yeṣi॒tā || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndrā॒gnibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭rindrā॒gnibhyā᳚-ntvā || 16 ||
(indrā᳚gnī॒ vigṃśa॒tiḥ) (a. 15)
omā̭saścar​ṣaṇīdhṛto॒ viśvḙ devāsa॒ ā ga̭ta | dā॒śvāgṃso̭ dā॒śuṣaḥ̭ su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 17 ||
(omā̭so vigṃśa॒tiḥ) (a. 16)
ma॒rutva̭ntaṃ-vṛ~ṣa॒bhaṃ-vā~̭vṛdhā॒namaka̭vāri-ndi॒vyagṃ śā॒samindra᳚m | vi॒śvā॒sāha॒mava̭se॒ nūta̭nāyo॒gragṃ sa̭ho॒dāmi॒ha tagṃ hṷvema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 18 ||
(ma॒rutva̭nta॒gṃ॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
indra̭ marutva i॒ha pā̭hi॒ somaṃ॒-ya~thā̭ śāryā॒te api̭ba-ssu॒tasya̭ | tava॒ praṇī̭tī॒ tava̭ śūra॒ śarma॒nnā-vi̭vāsanti ka॒vayaḥ̭ suya॒jñāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 19 ||
(indrai॒kā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 18)
ma॒rutvāgṃ̭ indra vṛṣa॒bho raṇā̭ya॒ pibā॒ soma̭manuṣva॒dha-mmadā̭ya | ā si̭ñcasva ja॒ṭhare॒ maddhva̭ ū॒rmi-ntvagṃ rājā̭-'si pra॒divaḥ̭ su॒tānā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 20 ||
(ma॒rutvā॒nekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 19)
ma॒hāgṃ indro॒ ya oja̭sā pa॒rjanyo̭ vṛṣṭi॒māgṃ i̭va | stomai᳚rva॒thsasya̭ vāvṛdhe || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 21 ||
(ma॒hānekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
ma॒hāgṃ indro̭ nṛ॒vadā ca̭r​ṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒bar​hā̭ ami॒na-ssaho̭bhiḥ | a॒sma॒driya̭gvāvṛdhe vī॒ryā̭yo॒ruḥ pṛ॒thu-ssukṛ̭taḥ ka॒rtṛbhi̭rbhūt || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 22 ||
(ma॒hā-nnṛ॒vath - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)
ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ | upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhūya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syā-di॒tyebhya̭stvā || ka॒dā ca॒na pra yṷcchasyu॒bhe ni pā̭si॒ janma̭nī | turī̭yāditya॒ sava̭na-nta indri॒yamā ta̭sthāva॒mṛta̭-ndi॒vi || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒ 'rvācī̭ suma॒ti-rva̭vṛtyāda॒gṃ॒ho-ści॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || viva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒thastena̭ mandasva॒ tena̭ tṛpya tṛ॒pyāsma̭ te va॒ya-nta̭rpayi॒tāro॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇāmi || 23 ||
(vaḥ॒- sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 22)
vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ || vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 24 ||
(vā॒maṃ-catṷrvigṃśatiḥ) (a. 23)
ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvagṃ śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 25 ||
(ada̭bdhebhi॒-striyo̭vigṃśatiḥ) (a. 24)
hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 26 ||
(hira̭ṇyapāṇiṃ॒-catṷrdaśa) (a. 25)
su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒no bṛ॒hadu॒kṣe nama̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 27 ||
(su॒śarmā॒-dvāda̭śa) (a. 26)
bṛha॒spati̭sutasya ta indo indri॒yāva̭taḥ॒ patnī̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇā॒myagnā(3)i patnī॒vā(3) ssa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ || 28 ||
(bṛha॒spati̭sutasya॒-pañca̭daśa) (a. 27)
hari̭rasi hāriyoja॒no haryo᳚-ssthā॒tā vajra̭sya bha॒rtā pṛśñeḥ᳚ pre॒tā tasya̭ te deva some॒ṣṭaya̭juṣa-sstu॒tasto̭masya śa॒stoktha̭sya॒ hari̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇāmi ha॒rī-sstha॒ haryo᳚rdhā॒nā-ssa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ || 29 ||
(hari̭rasi॒-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 28)
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svata e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate || 30 ||
(agna॒ āyūgṃ̭ṣi॒-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 29)
u॒ttiṣṭha॒nnoja̭sā sa॒ha pī॒tvā śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca॒mū su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒ tvauja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya॒ tvauja̭svate || 31 ||
(u॒ttiṣṭha॒nneka̭vigṃśatiḥ) (a. 30)
ta॒raṇi̭-rvi॒śvada̭r​śato jyoti॒ṣkṛda̭si sūrya | viśva॒mā bhā̭si roca॒nam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ sūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate || 32 ||
(ta॒raṇi̭-rvigṃśa॒tiḥ) (a. 31)
ā pyā̭yasva madintama॒ soma॒ viśvā̭bhi-rū॒tibhiḥ̭ | bhavā̭ na-ssa॒pratha̭stamaḥ || 33 ||
(ā pyā̭yasva॒-nava̭) (a. 32)
ī॒yuṣṭe ye pūrva̭tarā॒mapa̭śyan vyu॒cchantī̭mu॒ṣasa॒-mmartyā̭saḥ | a॒smābhi̭rū॒ nu pra̭ti॒cakṣyā̭-'bhū॒do te ya̭nti॒ ye a̭pa॒rīṣu॒ paśyāṋ || 34 ||
(ī॒yu-rekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 33)
jyoti̭ṣmatī-ntvā sādayāmi jyoti॒ṣkṛta̭-ntvā sādayāmi jyoti॒rvida̭-ntvā sādayāmi॒ bhāsva̭tī-ntvā sādayāmi॒ jvala̭ntī-ntvā sādayāmi malmalā॒bhava̭ntī-ntvā sādayāmi॒ dīpya̭mānā-ntvā sādayāmi॒ roca̭mānā-ntvā sādayā॒myaja̭srā-ntvā sādayāmi bṛ॒hajjyo̭tiṣa-ntvā sādayāmi bo॒dhaya̭ntī-ntvā sādayāmi॒ jāgra̭tī-ntvā sādayāmi || 35 ||
(jyoti̭ṣmatī॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śat) (a. 34)
pra॒yā॒sāya॒ svāhā̭ ''yā॒sāya॒ svāhā̭ viyā॒sāya॒ svāhā̭ saṃ​yā~॒sāya॒ svāho᳚dyā॒sāya॒ svāhā̭-'vayā॒sāya॒ svāhā̭ śu॒ce svāhā॒ śokā̭ya॒ svāhā̭ tapya॒tvai svāhā॒ tapa̭te॒ svāhā᳚ brahmaha॒tyāyai॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(pra॒yā॒sāya॒-catṷrvigṃśatiḥ ) (a. 35)
ci॒ttagṃ sa̭ntā॒nena̭ bha॒vaṃ-ya~॒knā ru॒dra-ntani̭mnā paśu॒patigg̭ sthūlahṛda॒yenā॒gnigṃ hṛda̭yena ru॒draṃ-lo~hi̭tena śa॒rva-mmata̭snābhyā-mmahāde॒va-ma॒ntaḥpā᳚r​śvenauṣiṣṭha॒hanagṃ̭ śiṅgīniko॒śyā᳚bhyām || 37 ||
(ci॒tta-ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 36)
ā ti̭ṣṭha vṛtraha॒-nrathaṃ̭-yu~॒ktā te॒ brahma̭ṇā॒ harī᳚ | a॒rvā॒cīna॒gṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā̭ kṛṇotu va॒gnunā᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 38 ||
(ā ti̭ṣṭa॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 37)
indra॒middharī̭ vaha॒to-'pra̭tidhṛṣṭaśavasa॒-mṛṣī̭ṇā-ñca stu॒tīrupa̭ ya॒jña-ñca॒ mānṷṣāṇām || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 39 ||
(indra॒mit-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 38)
asā̭vi॒ soma̭ indra te॒ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga̭hi | ā tvā̭ pṛṇaktvindri॒yagṃ raja॒-ssūrya॒-nna ra॒śmibhiḥ̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 40 ||
(asā̭vi-sa॒ptavigṃ̭śatiḥ) (a. 39)
sarva̭sya prati॒śīva̭rī॒ bhūmi̭stvo॒pastha॒ ā-'dhi̭ta | syo॒nā-'smai̭ su॒ṣadā̭ bhava॒ yacchā᳚-'smai śarma̭ sa॒prathāḥ᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 41 ||
(sarva̭sya॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 40)
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 42 ||
(ma॒hān-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 41)
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svā-'thābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 43 ||
(sa॒joṣāḥ᳚-tri॒gṃ॒śat) (a. 42)
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa meno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata rū॒peṇa̭ [rū॒peṇa̭, vo॒ rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ |] || 44 ||
vo rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ | tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭jatu॒ var​ṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || e॒tattḙ agne॒ rādha॒ aiti॒ soma̭cyuta॒-ntanmi॒trasya̭ pa॒thā na̭ya॒rtasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndrada̭kṣiṇā ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī-rbrāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒mṛṣi̭mār​ṣe॒ya-mpi̭tṛ॒manta̭-mpaitṛma॒tyagṃ su॒dhātṷdakṣiṇaṃ॒-vi~ suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣaṃ॒-ya~ta̭sva sada॒syai̭ ra॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tā-'na̭vahāyā॒-'smā-ndḙva॒yānḙna pa॒theta̭ su॒kṛtāṃ᳚-lo~॒ke sī̭data॒ tannaḥ̭ sagg​skṛ॒tam || 45 ||
(rū॒peṇa̭-sada॒syai̭-ra॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 43)
dhā॒tā rā॒ti-ssa̭vi॒teda-ñjṷṣantā-mpra॒jāpa̭ti-rnidhi॒pati̭rno a॒gniḥ | tvaṣṭā॒ viṣṇuḥ̭ pra॒jayā̭ sagṃrarā॒ṇo yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || sami̭ndra ṇo॒ mana̭sā neṣi॒ gobhi॒-ssagṃ sū॒ribhi̭rmaghava॒n-thsagg​ sva॒styā | sa-mbrahma̭ṇā de॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dasti॒ sa-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tyā ya॒jñiyā̭nām || saṃ-va~rca̭sā॒ paya̭sā॒ sa-nta॒nūbhi॒-raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ || tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vari̭vaḥ kṛṇo॒- [vari̭vaḥ kṛṇotu, anṷ mār​ṣṭu] 46
tvanṷ mār​ṣṭu ta॒nuvo॒ yadvili̭ṣṭam || yada॒dya tvā᳚ praya॒ti ya॒jñe a॒sminnagne॒ hotā̭ra॒mavṛ̭ṇīmahī॒ha | ṛdha̭gayā॒ḍṛdha̭gu॒tā-'śa̭miṣṭhāḥ prajā॒nan. ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān || sva॒gā vo̭ devā॒-ssada̭namakarma॒ ya ā̭ja॒gma sava̭ne॒da-ñjṷṣā॒ṇāḥ | ja॒kṣi॒vāgṃsaḥ̭ papi॒vāgṃsa̭śca॒ viśve॒-'sme dha̭tta vasavo॒ vasṷ̄ni || yānā-'va̭ha uśa॒to dḙva de॒vā-ntā- [de॒vā-ntān, prera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ |] 47
nprera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ | vaha̭mānā॒ bhara̭māṇā ha॒vīgṃṣi॒ vasṷ-ṅgha॒rma-ndiva॒mā ti̭ṣṭha॒tānṷ | yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅgaccha॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅgaccha॒ svāhai॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒-ssvāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tumi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg​ svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 48 ||
(kṛ॒ṇo॒tu॒-tāna॒-ṣṭāca̭tvārigṃśacca ) (a. 44)
u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāra॒ sūryā̭ya॒ panthā॒-manvḙta॒vā ṷ | a॒pade॒ pādā॒ prati̭dhātave-'karu॒tā-'pa̭va॒ktā hṛ̭dayā॒vidha̭ścit || śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra̭mu॒rvī ga̭mbhī॒rā sṷma॒tiṣṭḙ astu | bādha̭sva॒ dveṣo॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ kṛ॒ta-ñci॒denaḥ॒ pra mṷmugddhya॒smat || a॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśo॒-'gneranī̭kama॒pa ā vi̭veśa | apā᳚nnapā-tprati॒rakṣa̭nnasu॒rya̭-ndamḙdame [ ] 49
sa॒midhaṃ̭-ya~kṣyagne || prati̭ te ji॒hvā ghṛ॒tamucca̭raṇye-thsamu॒dre te॒ hṛda̭yama॒phsva̭ntaḥ | sa-ntvā̭ viśa॒ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''po̭ ya॒jñasya̭ tvā yajñapate ha॒virbhiḥ̭ || sū॒kta॒vā॒ke na̭movā॒ke vi̭dhe॒mā-'va̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅku॒ṇā-'va̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yā॒ḍava॒ martyai॒-rmartya̭kṛtamu॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi sumi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya- [oṣa̭dhayaḥ, sa॒ntu॒ du॒rmi॒trāstasmai̭] 50
ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒staṃ-va~॒-ssuprī̭ta॒gṃ॒ subhṛ̭ta-makarma de॒veṣṷ na-ssu॒kṛto᳚ brūtā॒-tprati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ sa॒mida̭si॒ tejo̭-'si tejo॒ mayi̭ dhehya॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā 'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā || 51 ||
(damḙdama॒-oṣa̭dhaya॒- ā-ṣaṭca̭) (a. 45)
yastvā̭ hṛ॒dā kī॒riṇā॒ manya̭mā॒no 'ma̭rtya॒-mmartyo॒ joha̭vīmi | jāta̭vedo॒ yaśo̭ a॒smāsṷ dhehi pra॒jābhi̭ragne amṛta॒tvama̭śyām || yasmai॒ tvagṃ su॒kṛtḙ jātaveda॒ u lo॒kama̭gne kṛ॒ṇavaḥ̭ syo॒nam | a॒śvina॒gṃ॒ sa pu॒triṇaṃ̭-vī~॒rava̭nta॒-ṅgoma̭ntagṃ ra॒yi-nna̭śate sva॒sti || tve su pṷtra śava॒so-'vṛ̭tra॒n kāma̭kātayaḥ | na tvāmi॒ndrāti̭ ricyate || u॒kthaṷkthe॒ soma॒ indra̭-mmamāda nī॒thenī̭the ma॒ghavā̭nagṃ [ma॒ghavā̭nagṃ, su॒tāsaḥ̭ |] 52
su॒tāsaḥ̭ | yadīgṃ̭ sa॒bādhaḥ̭ pi॒tara॒-nna pu॒trā-ssa̭mā॒nada̭kṣā॒ ava̭se॒ hava̭nte || agne॒ rasḙna॒ teja̭sā॒ jāta̭vedo॒ vi ro̭case | ra॒kṣo॒hā-'mī̭va॒cāta̭naḥ || a॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā ||vasu॒-rvasṷpati॒r॒ hika॒masya̭gne vi॒bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma॒tāvapi̭ || tvāma̭gne॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nāma॒bhi pra ma̭nde [pra ma̭nde, a॒ddhva॒reṣṷ rājann |] 53
addhva॒reṣṷ rājann | tvayā॒ vājaṃ̭-vā~ja॒yanto̭ jayemā॒-'bhiṣyā̭ma pṛthsu॒tī-rmartyā̭nām | tvāma̭gne vāja॒sāta̭maṃ॒-vi~prā̭ vardhanti॒ suṣṭṷtam | sa no̭ rāsva su॒vīrya᳚m || a॒ya-nno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann || a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jar​hṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒-ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || tvagg​ hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ san​thsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒, vi jyoti̭ṣā || 54 ||
(ma॒ghavā̭naṃ-mande॒-hya̭gne॒-catṷrdaśa ca) (a. 46)
(ā da̭de-vā॒caspata̭ya-upayā॒magṛ̭hīto॒-'syā vā̭yo -a॒yaṃ-vā~ṃ॒ - ~yā vāṃ᳚-prāta॒ryujā̭-va॒yan-taṃ -~ye dḙvā-stri॒gṃ॒śa-dṷpayā॒magṛ̭hīto-'si-mū॒rdhānaṃ॒-madhu॒śce-ndrā᳚gnī॒; omā̭so-ma॒rutva̭nta॒-mindra̭ marutvo-ma॒rutvā᳚n- ma॒hā-nma॒hānnu॒vat-ka॒dā-vā॒ma-mada̭bdhebhi॒r॒ hira̭ṇyapāṇigṃ-su॒śarmā॒-bṛha॒spati̭ sutasya॒ - hari̭ra॒sya-gna̭-u॒ttiṣṭha̭n-ta॒raṇi॒- rāpyā̭yasve॒-yuṣṭe ye-jyoti̭ṣmatīṃ-prayā॒sāya̭-ci॒tta-māti॒ṣṭhe-ndra॒-masā̭vi॒-sarva̭sya-ma॒hān-thsa॒joṣā॒-udu॒tyaṃ-dhā॒to-rugṃ hi-ya-stvā॒ ṣaṭca̭tvārigṃśat |)
(vā॒ca prā॒ṇāya̭ tvā | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syapā॒nāya̭ tvā | ā vā̭yo vā॒yavḙ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā | a॒yamṛ̭tā॒yubhyā᳚-ntvā | yā vā̭ma॒śvibhyā॒-mmāddhvī᳚bhyā-ntvā | prā॒ta॒ryujā̭va॒śvibhyā̭ma॒śvibhyā᳚-ntvā | a॒yagṃ śaṇḍā̭ya vī॒ratā᳚-mpāhi | ta-mmarkā̭ya pra॒jāḥ pā̭hi | ye dḙvā stri॒gṃ॒śadā᳚graya॒ṇo̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ | mū॒rdhāna̭ma॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ | madhṷśca sa॒gṃ॒ sarpo̭-'si | indrā᳚gnī indrā॒gnibhyā᳚-ntvā | omā̭so॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | ma॒rutva̭-nta॒ntrīṇīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭te | ma॒hāndve ma̭he॒ndrāya̭ tvā | ka॒dā ca॒nā-''di॒tyebhya̭stvā | ka॒dā ca॒na sta॒rī-rviva̭sva āditya | indra॒gṃ॒ śuci̭ra॒paḥ | vā॒mantrīṇī̭ de॒vāya̭ tvā savi॒tre | su॒śarmā̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | bṛha॒spati̭-sutasya॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ | hari̭rasi sa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ | agna॒ āyūg̭ṣya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate | u॒ttiṣṭha॒nnindrā̭ya॒ tvauja̭svate | ta॒raṇi॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate | ā ti̭ṣṭhādyā॒ṣṣaṭindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ | udu॒ tya-ñci॒tram | agne॒ naya॒ diva̭-ṅgaccha | u॒rūmāyṷṣṭe॒ yaddḙvā mumugdhi | agnā̭viṣṇū sukratū mumuktam | parā॒ vai pa॒ṅktyaḥ̭ | de॒vā vai ye de॒vāḥ pa॒ṅktyo᳚ | parā॒ vai sa vāca᳚m | bhūmi॒rvya̭tṛṣyann | pra॒jāpa̭ti॒-rvya̭kṣuddhyann | bhūmi̭rādi॒yā vai | a॒gni॒ho॒tramā̭di॒tyo vai | bhūmi॒-rleka॒-ssalḙka-ssu॒lekaḥ̭ | viṣṇo॒rudṷtta॒mam | anna̭pate॒ puna̭svā-''di॒tyāḥ | u॒rugṃ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā | yastvā॒ suṣṭṷtam | tvama̭gne yu॒kṣvā hi sṷṣṭi॒tim | tvama̭gne॒ vica̭r​ṣaṇe | yatvā॒ vi ro̭case |)
(ā da̭de॒-ye dḙvā-ma॒hā-nu॒ttiṣṭha॒n-thsarva̭sya-santu durmi॒trā-ścatṷṣpañcā॒śat |)
(ā da̭de॒, vi jyoti̭ṣā)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in