కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్నః - దర్శపూర్ణమాసౌ
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
ఇ॒షే త్వో॒ర్జే త్వా॑ వా॒యవః॑ స్థోపా॒యవః॑ స్థ దే॒వో వః॑ సవి॒తా ప్రార్ప॑యతు॒ శ్రేష్ఠ॑తమాయ॒ కర్మ॑ణ॒ ఆ ప్యా॑యద్ధ్వమఘ్నియా దేవభా॒గ-మూర్జ॑స్వతీః॒ పయ॑స్వతీః ప్ర॒జావ॑తీ-రనమీ॒వా అ॑య॒క్ష్మా మా వః॑ స్తే॒న ఈ॑శత॒ మా-ఽఘశగ్ం॑సో రు॒ద్రస్య॑ హే॒తిః పరి॑ వో వృణక్తు ధ్రు॒వా అ॒స్మి-న్గోప॑తౌ స్యాత బ॒హ్వీ-ర్యజ॑మానస్య ప॒శూ-న్పా॑హి ॥ 1 ॥
(ఇ॒షే - త్రిచ॑త్వారిగ్ంశత్ ) (అ. 1)
య॒జ్ఞస్య॑ ఘో॒షద॑సి॒ ప్రత్యు॑ష్ట॒గ్ం॒ రక్షః॒ ప్రత్యు॑ష్టా॒ అరా॑తయః॒ ప్రేయ-మ॑గాద్ధి॒షణా॑ బ॒ర్॒హిరచ్ఛ॒ మను॑నా కృ॒తా స్వ॒ధయా॒ విత॑ష్టా॒ త ఆ వ॑హన్తి క॒వయః॑ పు॒రస్తా᳚-ద్దే॒వేభ్యో॒ జుష్ట॑మి॒హ బ॒ర్॒హి-రా॒సదే॑ దే॒వానా᳚-మ్పరిషూ॒తమ॑సి వ॒ర్॒షవృ॑ద్ధమసి॒ దేవ॑బర్హి॒ర్మా త్వా-ఽ॒న్వ-మ్మా తి॒ర్య-క్పర్వ॑ తే రాద్ధ్యాసమాచ్ఛే॒త్తా తే॒ మా రి॑ష॒-న్దేవ॑బర్హి-శ్శ॒తవ॑ల్శం॒-విఁ రో॑హ స॒హస్ర॑వల్శా॒ [స॒హస్ర॑వల్శాః, వి వ॒యగ్ం రు॑హేమ] 2
వి వ॒యగ్ం రు॑హేమ పృథి॒వ్యా-స్స॒మ్పృచః॑ పాహి సుస॒మ్భృతా᳚ త్వా॒ సమ్భ॑రా॒మ్యది॑త్యై॒ రాస్నా॑-ఽసీన్ద్రా॒ణ్యై స॒న్నహ॑న-మ్పూ॒షా తే᳚ గ్ర॒న్థి-ఙ్గ్ర॑థ్నాతు॒ స తే॒ మా-ఽఽ స్థా॒దిన్ద్ర॑స్య త్వా బా॒హుభ్యా॒ముద్య॑చ్ఛే॒ బృహ॒స్పతే᳚-ర్మూ॒ర్ధ్నా హ॑రామ్యు॒ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒మన్వి॑హి దేవఙ్గ॒మమ॑సి ॥ 3 ॥
(స॒హస్ర॑వల్శా - అ॒ష్టాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 2)
శున్ధ॑ద్ధ్వ॒-న్దైవ్యా॑య॒ కర్మ॑ణే దేవయ॒జ్యాయై॑ మాత॒రిశ్వ॑నో ఘ॒ర్మో॑-ఽసి॒ ద్యౌర॑సి పృథి॒వ్య॑సి వి॒శ్వధా॑యా అసి పర॒మేణ॒ ధామ్నా॒ దృగ్ంహ॑స్వ॒ మా హ్వా॒-ర్వసూ॑నా-మ్ప॒విత్ర॑మసి శ॒తధా॑రం॒-వఁసూ॑నా-మ్ప॒విత్ర॑మసి స॒హస్ర॑ధారగ్ం హు॒త-స్స్తో॒కోహు॒తో ద్ర॒ఫ్సో᳚ ఽగ్నయే॑ బృహ॒తే నాకా॑య॒ స్వాహా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॒గ్ం॒ సా వి॒శ్వాయు॒-స్సా వి॒శ్వవ్య॑చా॒-స్సా వి॒శ్వక॑ర్మా॒ స-మ్పృ॑చ్యద్ధ్వ-మృతావరీ-రూ॒ర్మిణీ॒ర్మధు॑మత్తమా మ॒న్ద్రా ధన॑స్య సా॒తయే॒ సోమే॑న॒ త్వా-ఽఽత॑న॒చ్మీన్ద్రా॑య॒ దధి॒ విష్ణో॑ హ॒వ్యగ్ం ర॑క్షస్వ ॥ 4 ॥
(సోమే॑ - నా॒ష్టౌ చ॑) (అ. 3)
కర్మ॑ణే వా-న్దే॒వేభ్యః॑ శకేయం॒-వేఁషా॑య త్వా॒ ప్రత్యు॑ష్ట॒గ్ం॒ రక్షః॒ ప్రత్యు॑ష్టా॒ అరా॑తయో॒ ధూర॑సి॒ ధూర్వ॒ ధూర్వ॑న్త॒-న్ధూర్వ॒ తం-యోఁ᳚-ఽస్మా-న్ధూర్వ॑తి॒ త-న్ధూ᳚ర్వ॒యం-వఁ॒య-న్ధూర్వా॑మ॒స్త్వ-న్దే॒వానా॑మసి॒ సస్ని॑తమ॒-మ్పప్రి॑తమ॒-ఞ్జుష్ట॑తమం॒-వఁహ్ని॑తమ-న్దేవ॒హూత॑మ॒-మహ్రు॑తమసి హవి॒ర్ధాన॒-న్దృగ్ంహ॑స్వ॒ మా హ్వా᳚-ర్మి॒త్రస్య॑ త్వా॒ చక్షు॑షా॒ ప్రేక్షే॒ మా భేర్మా సం-విఁ॑క్థా॒ మా త్వా॑ - [మా త్వా᳚, హి॒గ్ం॒సి॒ష॒ము॒రు] 5
హిగ్ంసిషము॒రు వాతా॑య దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚-ఽశ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚-మ్పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా-మ॒గ్నయే॒ జుష్ట॒-న్నిర్వ॑పామ్య॒గ్నీషోమా᳚భ్యా-మి॒ద-న్దే॒వానా॑మి॒దము॑ న-స్స॒హ స్ఫా॒త్యై త్వా॒ నారా᳚త్యై॒ సువ॑ర॒భి వి ఖ్యే॑షం-వైఁశ్వాన॒ర-ఞ్జ్యోతి॒-ర్దృగ్ంహ॑న్తా॒-న్దుర్యా॒ ద్యావా॑పృథి॒వ్యో- రు॒ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒ మన్వి॒-హ్యది॑త్యా స్త్వో॒పస్థే॑ సాదయా॒మ్యగ్నే॑ హ॒వ్యగ్ం ర॑క్షస్వ ॥ 6 ॥
( మా త్వా॒ - షట్చ॑త్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 4)
దే॒వో వః॑ సవి॒తో-త్పు॑నా॒త్వచ్ఛి॑ద్రేణ ప॒విత్రే॑ణ॒ వసో॒-స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభి॒రాపో॑ దేవీరగ్రేపువో అగ్రేగు॒వో-ఽగ్ర॑ ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞ-న్న॑య॒తాగ్రే॑ య॒జ్ఞప॑తి-న్ధత్త యు॒ష్మానిన్ద్రో॑ ఽవృణీత వృత్ర॒తూర్యే॑ యూ॒యమిన్ద్ర॑-మవృణీద్ధ్వం-వృఁత్ర॒తూర్యే॒ ప్రోక్షి॑తా-స్స్థా॒గ్నయే॑ వో॒ జుష్ట॒-మ్ప్రోక్షా᳚మ్య॒గ్నీషోమా᳚భ్యా॒గ్ం॒ శున్ధ॑ద్ధ్వ॒-న్దైవ్యా॑య॒ కర్మ॑ణే దేవయ॒జ్యాయా॒ అవ॑ధూత॒గ్ం॒ రక్షో-ఽవ॑ధూతా॒ అరా॑త॒యో-ఽది॑త్యా॒స్త్వగ॑సి॒ ప్రతి॑ త్వా - [ప్రతి॑ త్వా, పృ॒థి॒వీ వే᳚త్త్వధి॒షవ॑ణమసి] 7
పృథి॒వీ వే᳚త్త్వధి॒షవ॑ణమసి వానస్ప॒త్య-మ్ప్రతి॒ త్వా-ఽది॑త్యా॒స్త్వగ్వే᳚త్త్వ॒గ్నేస్త॒నూర॑సి వా॒చో వి॒సర్జ॑న-న్దే॒వవీ॑తయే త్వా గృహ్ణా॒మ్యద్రి॑రసి వానస్ప॒త్య-స్స ఇ॒ద-న్దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యగ్ం సు॒శమి॑ శమి॒ష్వేష॒మా వ॒దోర్జ॒మా వ॑ద ద్యు॒మద్వ॑దత వ॒యగ్ం స॑ఙ్ఘా॒త-ఞ్జే᳚ష్మ వ॒ర్॒షవృ॑ద్ధమసి॒ ప్రతి॑ త్వా వ॒ర్॒షవృ॑ద్ధం-వేఁత్తు॒ పరా॑పూత॒గ్ం॒ రక్షః॒ పరా॑పూతా॒ అరా॑తయో॒ రక్ష॑సా-మ్భా॒గో॑ ఽసి వా॒యుర్వో॒ వి వి॑నక్తు దే॒వో వః॑ సవి॒తా హిర॑ణ్యపాణిః॒ ప్రతి॑ గృహ్ణాతు ॥ 8 ॥
( త్వా॒ - భా॒గ - ఏకా॑దశ చ ) (అ. 5)
అవ॑ధూత॒గ్ం॒ రక్షో-ఽవ॑ధూతా॒ అరా॑త॒యో-ఽది॑త్యా॒స్త్వగ॑సి॒ ప్రతి॑ త్వా పృథి॒వీవే᳚త్తు ది॒వ-స్స్క॑మ్భ॒నిర॑సి॒ ప్రతి॒ త్వా-ఽది॑త్యా॒స్త్వగ్వే᳚త్తు ధి॒షణా॑-ఽసి పర్వ॒త్యా ప్రతి॑ త్వా ది॒వ-స్స్క॑మ్భ॒నిర్వే᳚త్తు ధి॒షణా॑-ఽసి పార్వతే॒యీ ప్రతి॑ త్వా పర్వ॒తిర్వే᳚త్తు దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚-ఽశ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚-మ్పూ॒ష్ణోహస్తా᳚భ్యా॒మధి॑ వపామిధా॒న్య॑మసి ధిను॒హి దే॒వా-న్ప్రా॒ణాయ॑ త్వా ఽపా॒నాయ॑ త్వా వ్యా॒నాయ॑ త్వా దీ॒ర్ఘామను॒ ప్రసి॑తి॒మాయు॑షేధా-న్దే॒వో వః॑ సవి॒తా హిర॑ణ్యపాణిః॒ ప్రతి॑ గృహ్ణాతు ॥ 9 ॥
(ప్రా॒ణాయ॑ త్వా॒ - పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 6)
ధృష్టి॑రసి॒ బ్రహ్మ॑ య॒చ్ఛాపా᳚గ్నే॒ ఽగ్నిమా॒మాద॑-ఞ్జహి॒ నిష్క్ర॒వ్యాదగ్ం॑ సే॒ధా-ఽఽదే॑వ॒యజం॑-వఁహ॒ నిర్ద॑గ్ధ॒గ్ం॒ రక్షో॒ నిర్ద॑గ్ధా॒ అరా॑తయో ధ్రు॒వమ॑సి పృథి॒వీ-న్దృ॒గ్ం॒హా-ఽఽయు॑-ర్దృగ్ంహ ప్ర॒జా-న్దృగ్ం॑హ సజా॒తాన॒స్మై యజ॑మానాయ॒ పర్యూ॑హ ధ॒ర్త్రమ॑స్య॒న్తరి॑క్ష-న్దృగ్ంహ ప్రా॒ణ-న్దృగ్ం॑హాపా॒న-న్దృగ్ం॑హ సజా॒తాన॒స్మై యజ॑మానాయ॒ పర్యూ॑హ ధ॒రుణ॑మసి॒ దివ॑-న్దృగ్ంహ॒ చక్షు॑- [చక్షుః॑, దృ॒గ్ం॒హ॒ శ్రోత్ర॑-న్దృగ్ంహ] 10
ర్దృగ్ంహ॒ శ్రోత్ర॑-న్దృగ్ంహ సజా॒తాన॒స్మై యజ॑మానాయ॒ పర్యూ॑హ॒ ధర్మా॑సి॒ దిశో॑ దృగ్ంహ॒ యోని॑-న్దృగ్ంహ ప్ర॒జా-న్దృగ్ం॑హ సజా॒తాన॒స్మై యజ॑మానాయ॒ పర్యూ॑హ॒ చితః॑ స్థ ప్ర॒జామ॒స్మై ర॒యిమ॒స్మై స॑జా॒తాన॒స్మై యజ॑మానాయ॒ పర్యూ॑హ॒ భృగూ॑ణా॒మఙ్గి॑రసా॒-న్తప॑సా తప్యద్ధ్వం॒-యాఁని॑ ఘ॒ర్మే క॒పాలా᳚న్యుపచి॒న్వన్తి॑ వే॒ధసః॑ । పూ॒ష్ణస్తాన్యపి॑ వ్ర॒త ఇ॑న్ద్రవా॒యూ వి ము॑ఞ్చతామ్ ॥ 11 ॥
(చక్షు॑ - ర॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)
సం-వఁ॑పామి॒ సమాపో॑ అ॒ద్భిర॑గ్మత॒ సమోష॑ధయో॒ రసే॑న॒ సగ్ం రే॒వతీ॒-ర్జగ॑తీభి॒-ర్మధు॑మతీ॒-ర్మధు॑మతీభి-స్సృజ్యద్ధ్వమ॒ద్భ్యః పరి॒ ప్రజా॑తా-స్స్థ॒ సమ॒ద్భిః పృ॑చ్యద్ధ్వ॒-ఞ్జన॑యత్యై త్వా॒ సం-యౌఁ᳚మ్య॒గ్నయే᳚ త్వా॒-ఽగ్నీషోమా᳚భ్యా-మ్మ॒ఖస్య॒ శిరో॑-ఽసి ఘ॒ర్మో॑-ఽసి వి॒శ్వాయు॑రు॒రు ప్ర॑థస్వో॒రు తే॑ య॒జ్ఞప॑తిః ప్రథతా॒-న్త్వచ॑-ఙ్గృహ్ణీష్వా॒న్తరి॑త॒గ్ం॒ రక్షో॒-ఽన్తరి॑తా॒ అరా॑తయోదే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా శ్ర॑పయతు॒ వర్షి॑ష్ఠే॒ అధి॒ నాకే॒-ఽగ్నిస్తే॑ త॒నువ॒-మ్మా-ఽతి॑ ధా॒గగ్నే॑ హ॒వ్యగ్ం ర॑క్షస్వ॒ స-మ్బ్రహ్మ॑ణా పృచ్యస్వైక॒తాయ॒ స్వాహా᳚ ద్వి॒తాయ॒ స్వాహా᳚ త్రి॒తాయ॒ స్వాహా᳚ ॥ 12 ॥
(స॒వి॒తా - ద్వావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 8)
ఆ ద॑ద॒ ఇన్ద్ర॑స్య బా॒హుర॑సి॒ దక్షి॑ణ-స్స॒హస్ర॑భృష్టి-శ్శ॒తతే॑జా వా॒యుర॑సి తి॒గ్మతే॑జాః॒ పృథి॑వి దేవయజ॒ - న్యోష॑ద్ధ్యాస్తే॒ మూల॒-మ్మా హిగ్ం॑సిష॒-మప॑హతో॒-ఽరరుః॑ పృథి॒వ్యై వ్ర॒జ-ఙ్గ॑చ్ఛ గో॒స్థానం॒-వఁర్ష॑తు తే॒ ద్యౌర్బ॑ధా॒న దే॑వ సవితః పర॒మస్యా᳚-మ్పరా॒వతి॑ శ॒తేన॒ పాశై॒ర్యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మస్తమతో॒ మా మౌ॒గప॑హతో॒-ఽరరుః॑ పృథి॒వ్యై దే॑వ॒యజ॑న్యై వ్ర॒జం- [వ్ర॒జమ్, గ॒చ్ఛ॒ గో॒స్థానం॒-వఁర్ష॑తు] 13
గ॑చ్ఛ గో॒స్థానం॒-వఁర్ష॑తు తే॒ ద్యౌర్బ॑ధా॒న దే॑వ సవితః పర॒మస్యా᳚-మ్పరా॒వతి॑ శ॒తేన॒ పాశై॒ర్యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మస్తమతో॒ మా మౌ॒గప॑హతో॒-ఽరరుః॑ పృథి॒వ్యా అదే॑వయజనో వ్ర॒జ-ఙ్గ॑చ్ఛ గో॒స్థానం॒-వఁర్ష॑తు తే॒ ద్యౌర్బ॑ధా॒న దే॑వ సవితః పర॒మస్యా᳚-మ్పరా॒వతి॑ శ॒తేన॒ పాశై॒ర్యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మస్తమతో॒ మా- [మా, మౌ॒గ॒రరు॑స్తే॒ దివ॒-మ్మా] 14
మౌ॑గ॒రరు॑స్తే॒ దివ॒-మ్మా స్కా॒న్॒. వస॑వస్త్వా॒ పరి॑ గృహ్ణన్తు గాయ॒త్రేణ॒ ఛన్ద॑సారు॒ద్రాస్త్వా॒ పరి॑ గృహ్ణన్తు॒ త్రైష్టు॑భేన॒ ఛన్ద॑సా-ఽఽది॒త్యాస్త్వా॒ పరి॑ గృహ్ణన్తు॒ జాగ॑తేన॒ ఛన్ద॑సా దే॒వస్య॑ సవి॒తు-స్స॒వే కర్మ॑ కృణ్వన్తి వే॒ధస॑ ఋ॒తమ॑స్యృత॒సద॑న-మస్యృత॒శ్రీర॑సి॒ ధా అ॑సి స్వ॒ధా అ॑స్యు॒ర్వీ చాసి॒ వస్వీ॑ చాసి పు॒రా క్రూ॒రస్య॑ వి॒సృపో॑ విరఫ్శి-న్నుదా॒దాయ॑ పృథి॒వీ-ఞ్జీ॒రదా॑ను॒ర్యామైర॑యన్ చ॒న్ద్రమ॑సి స్వ॒ధాభి॒స్తా-న్ధీరా॑సో అను॒దృశ్య॑ యజన్తే ॥ 15 ॥
(దే॒వ॒యజ॑న్యై వ్ర॒జం - తమతో॒ మా - వి॑రఫ్శి॒న్ - నేకా॑దశ చ) (అ. 9)
ప్రత్యు॑ష్ట॒గ్ం॒ రక్షః॒ ప్రత్యు॑ష్టా॒ అరా॑తయో॒ ఽగ్నే-ర్వ॒-స్తేజి॑ష్ఠేన॒ తేజ॑సా॒ ని-ష్ట॑పామి గో॒ష్ఠ-మ్మా నిర్మృ॑క్షం-వాఁ॒జిన॑-న్త్వా సపత్నసా॒హగ్ం స-మ్మా᳚ర్జ్మి॒ వాచ॑-మ్ప్రా॒ణ-ఞ్చక్షు॒-శ్శ్రోత్ర॑-మ్ప్ర॒జాం-యోఁని॒-మ్మా నిర్మృ॑క్షం-వాఁ॒జినీ᳚-న్త్వా సపత్నసా॒హీగ్ం స-మ్మా᳚ర్జ్మ్యా॒శాసా॑నా సౌమన॒స-మ్ప్ర॒జాగ్ం సౌభా᳚గ్య-న్త॒నూమ్ । అ॒గ్నేరను॑వ్రతా భూ॒త్వా స-న్న॑హ్యే సుకృ॒తాయ॒ కమ్ ॥ సు॒ప్ర॒జస॑స్త్వా వ॒యగ్ం సు॒పత్నీ॒రుప॑- [సు॒పథ్నీ॒రుప॑, సే॒ది॒మి॒ ।] 16
సేదిమ । అగ్నే॑ సపత్న॒దమ్భ॑న॒-మద॑బ్ధాసో॒ అదా᳚భ్యమ్ ॥ ఇ॒మం-విఁష్యా॑మి॒ వరు॑ణస్య॒ పాశం॒ ఁయ-మబ॑ద్ధ్నీత సవి॒తా సు॒కేతః॑ । ధా॒తు-శ్చ॒ యోనౌ॑ సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే స్యో॒న-మ్మే॑ స॒హ పత్యా॑ కరోమి ॥ సమాయు॑షా॒ సమ్ప్ర॒జయా॒ సమ॑గ్నే॒ వర్చ॑సా॒ పునః॑ । స-మ్పత్నీ॒ పత్యా॒-ఽహ-ఙ్గ॑చ్ఛే॒ సమా॒త్మా త॒నువా॒ మమ॑ ॥ మ॒హీ॒నా-మ్పయో॒-ఽస్యోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రస॒స్తస్య॒ తే-ఽక్షీ॑యమాణస్య॒ ని- [నిః, వ॒పా॒మి॒ మ॒హీ॒నాం] 17
ర్వ॑పామి మహీ॒నా-మ్పయో॒-ఽస్యోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసో-ఽద॑బ్ధేన త్వా॒ చక్షు॒షా-ఽవే᳚క్షే సుప్రజా॒స్త్వాయ॒ తేజో॑-ఽసి॒ తేజో-ఽను॒ ప్రేహ్య॒గ్నిస్తే॒ తేజో॒ మా వి నై॑ద॒గ్నే-ర్జి॒హ్వా-ఽసి॑ సు॒భూర్దే॒వానా॒-న్ధామ్నే॑ధామ్నే దే॒వేభ్యో॒ యజు॑షేయజుషే భవ శు॒క్రమ॑సి॒ జ్యోతి॑రసి॒ తేజో॑-ఽసి దే॒వో వః॑ సవి॒తో-త్పు॑నా॒త్వచ్ఛి॑ద్రేణ ప॒విత్రే॑ణ॒ వసో॒-స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభిః॑ శు॒క్ర-న్త్వా॑ శు॒క్రాయా॒-న్ధామ్నే॑ధామ్నే దే॒వేభ్యో॒ యజు॑షేయజుషే గృహ్ణామి॒ జ్యోతి॑స్త్వా॒ జ్యోతి॑ష్య॒ర్చిస్త్వా॒-ఽర్చిషి॒ ధామ్నే॑ధామ్నే దే॒వేభ్యో॒ యజు॑షేయజుషే గృహ్ణామి ॥ 18 ॥
(ఉప॒ - నీ - ర॒శ్మిభిః॑ శు॒క్రగ్ం - షోడ॑శ చ) (అ. 10)
కృష్ణో᳚-ఽస్యాఖరే॒ష్ఠో᳚-ఽగ్నయే᳚ త్వా॒ స్వాహా॒ వేది॑రసి బ॒ర్॒హిషే᳚ త్వా॒ స్వాహా ॑బ॒ర్॒హిర॑సి స్రు॒గ్భ్యస్త్వా॒ స్వాహా॑ ది॒వే త్వా॒-ఽన్తరి॑క్షాయ త్వా పృథి॒వ్యై త్వా᳚ స్వ॒ధా పి॒తృభ్య॒ ఊర్గ్భ॑వ బర్హి॒షద్భ్య॑ ఊ॒ర్జా పృ॑థి॒వీ-ఙ్గ॑చ్ఛత॒ విష్ణో॒-స్స్తూపో॒-ఽస్యూర్ణా᳚మ్రదస-న్త్వా స్తృణామి స్వాస॒స్థ-న్దే॒వేభ్యో॑ గన్ధ॒ర్వో॑-ఽసి వి॒శ్వావ॑సు॒-ర్విశ్వ॑స్మా॒దీష॑తో॒ యజ॑మానస్య పరి॒ధిరి॒డ ఈ॑డి॒త ఇన్ద్ర॑స్య బా॒హుర॑సి॒- [బా॒హుర॑సి, దక్షి॑ణో॒] 19
దక్షి॑ణో॒ యజ॑మానస్య పరి॒ధిరి॒డ ఈ॑డి॒తో మి॒త్రావరు॑ణౌ త్వోత్తర॒తః పరి॑ ధత్తా-న్ధ్రు॒వేణ॒ ధర్మ॑ణా॒ యజ॑మానస్య పరి॒ధిరి॒డ ఈ॑డి॒త-స్సూర్య॑స్త్వా పు॒రస్తా᳚-త్పాతు॒ కస్యా᳚శ్చిద॒భిశ॑స్త్యా వీ॒తిహో᳚త్ర-న్త్వా కవే ద్యు॒మన్త॒గ్ం॒ సమి॑ధీమ॒హ్యగ్నే॑ బృ॒హన్త॑మద్ధ్వ॒రే వి॒శో య॒న్త్రే స్థో॒ వసూ॑నాగ్ం రు॒ద్రాణా॑-మాది॒త్యానా॒గ్ం॒ సద॑సి సీద జు॒హూరు॑ప॒భృ-ద్ధ్రు॒వా-ఽసి॑ ఘృ॒తాచీ॒ నామ్నా᳚ ప్రి॒యేణ॒ నామ్నా᳚ ప్రి॒యే సద॑సి సీదై॒తా అ॑సదన్-థ్సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే తా వి॑ష్ణో పాహి పా॒హి య॒జ్ఞ-మ్పా॒హి య॒జ్ఞప॑తి-మ్పా॒హి మాం-యఁ॑జ్ఞ॒నియ᳚మ్ ॥ 20 ॥
(బా॒హుర॑సి - ప్రి॒యే సద॑సి॒ - పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 11)
భువ॑నమసి॒ వి ప్ర॑థ॒స్వాగ్నే॒ యష్ట॑రి॒ద-న్నమః॑ । జుహ్వేహ్య॒గ్నిస్త్వా᳚ హ్వయతి దేవయ॒జ్యాయా॒ ఉప॑భృ॒దేహి॑ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా హ్వ॑యతి దేవయ॒జ్యాయా॒ అగ్నా॑విష్ణూ॒ మా వా॒మవ॑ క్రమిషం॒-విఁ జి॑హాథా॒-మ్మా మా॒ స-న్తా᳚ప్తం-లోఁ॒క-మ్మే॑ లోకకృతౌ కృణుతం॒-విఁష్ణో॒-స్స్థాన॑మసీ॒త ఇన్ద్రో॑ అకృణో-ద్వీ॒ర్యా॑ణి సమా॒రభ్యో॒ర్ధ్వో అ॑ద్ధ్వ॒రో ది॑వి॒స్పృశ॒మహ్రు॑తో య॒జ్ఞో య॒జ్ఞప॑తే॒-రిన్ద్రా॑వా॒న్-థ్స్వాహా॑ బృ॒హద్భాః పా॒హి మా᳚-ఽగ్నే॒ దుశ్చ॑రితా॒దా మా॒ సుచ॑రితే భజ మ॒ఖస్య॒ శిరో॑-ఽసి॒ సఞ్జ్యోతి॑షా॒ జ్యోతి॑రఙ్క్తామ్ ॥ 21 ॥
(అహ్రు॑త॒ - ఏక॑విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 12)
వాజ॑స్య మా ప్రస॒వేనో᳚ద్గ్రా॒భేణోద॑గ్రభీత్ । అథా॑ స॒పత్నా॒గ్ం॒ ఇన్ద్రో॑ మే నిగ్రా॒భేణాధ॑రాగ్ం అకః ॥ ఉ॒ద్గ్రా॒భ-ఞ్చ॑ నిగ్రా॒భ-ఞ్చ॒ బ్రహ్మ॑ దే॒వా అ॑వీవృధన్న్ । అథా॑ స॒పత్నా॑నిన్ద్రా॒గ్నీ మే॑ విషూ॒చీనా॒న్ వ్య॑స్యతామ్ ॥ వసు॑భ్యస్త్వా రు॒ద్రేభ్య॑స్త్వా-ఽఽది॒త్యేభ్య॑స్త్వా॒-ఽక్తగ్ం రిహా॑ణా వి॒యన్తు॒ వయః॑ ॥ ప్ర॒జాం-యోఁని॒-మ్మా నిర్మృ॑క్ష॒మా ప్యా॑యన్తా॒మాప॒ ఓష॑ధయో మ॒రుతా॒-మ్పృష॑తయ-స్స్థ॒ దివం॑- [దివ᳚మ్, గ॒చ్ఛ॒ తతో॑ నో॒] 22
గచ్ఛ॒ తతో॑ నో॒ వృష్టి॒మేర॑య । ఆ॒యు॒ష్పా అ॑గ్నే॒-ఽస్యాయు॑ర్మే పాహి చక్షు॒ష్పా అ॑గ్నే-ఽసి॒ చక్షు॑ర్మే పాహి ధ్రు॒వా-ఽసి॒ య-మ్ప॑రి॒ధి-మ్ప॒ర్యధ॑త్థా॒ అగ్నే॑ దేవ ప॒ణిభి॑-ర్వీ॒యమా॑ణః । త-న్త॑ ఏ॒తమను॒ జోష॑-మ్భరామి॒ నేదే॒ష త్వద॑పచే॒తయా॑తై య॒జ్ఞస్య॒ పాథ॒ ఉప॒ సమి॑తగ్ం సగ్గ్స్రా॒వభా॑గా-స్స్థే॒షా బృ॒హన్తః॑ ప్రస్తరే॒ష్ఠా బ॑ర్హి॒షద॑శ్చ [ ] 23
దే॒వా ఇ॒మాం-వాఁచ॑మ॒భి విశ్వే॑ గృ॒ణన్త॑ ఆ॒సద్యా॒స్మి-న్బ॒ర్॒హిషి॑ మాదయద్ధ్వమ॒గ్నే-ర్వా॒మప॑న్నగృహస్య॒ సద॑సి సాదయామి సు॒మ్నాయ॑ సుమ్నినీ సు॒మ్నే మా॑ ధత్త-న్ధు॒రి ధ॒ర్యౌ॑ పాత॒మగ్నే॑ ఽదబ్ధాయో ఽశీతతనో పా॒హి మా॒-ఽద్య ది॒వః పా॒హి ప్రసి॑త్యై పా॒హి దురి॑ష్ట్యై పా॒హి దు॑రద్మ॒న్యై పా॒హి దుశ్చ॑రితా॒దవి॑ష-న్నః పి॒తు-ఙ్కృ॑ణు సు॒షదా॒ యోని॒గ్గ్॒ స్వాహా॒ దేవా॑ గాతువిదో గా॒తుంవిఁ॒త్త్వా గా॒తు మి॑త॒ మన॑సస్పత ఇ॒మ-న్నో॑ దేవ దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞగ్గ్ స్వాహా॑ వా॒చి స్వాహా॒ వాతే॑ ధాః ॥ 24 ॥
(దివం॑ - చ - వి॒త్త్వా గా॒తుం - త్రయో॑దశ చ) (అ. 13)
ఉ॒భా వా॑మిన్ద్రాగ్నీ ఆహు॒వద్ధ్యా॑ ఉ॒భా రాధ॑స-స్స॒హ మా॑ద॒యద్ధ్యై᳚ । ఉ॒భా దా॒తారా॑వి॒షాగ్ం ర॑యీ॒ణాము॒భా వాజ॑స్య సా॒తయే॑ హువే వామ్ ॥ అశ్ర॑వ॒గ్ం॒ హి భూ॑రి॒దావ॑త్తరా వాం॒-విఁజా॑మాతురు॒త వా॑ ఘా స్యా॒లాత్ । అథా॒ సోమ॑స్య॒ ప్రయ॑తీ యు॒వభ్యా॒మిన్ద్రా᳚గ్నీ॒ స్తోమ॑-ఞ్జనయామి॒ నవ్య᳚మ్ ॥ ఇన్ద్రా᳚గ్నీ నవ॒తి-మ్పురో॑ దా॒సప॑త్నీరధూనుతమ్ । సా॒కమేకే॑న॒ కర్మ॑ణా ॥ శుచి॒-న్ను స్తోమ॒-న్నవ॑జాత-మ॒ద్యేన్ద్రా᳚గ్నీ వృత్రహణా జు॒షేథా᳚మ్ ॥ 25 ॥
ఉ॒భా హి వాగ్ం॑ సు॒హవా॒ జోహ॑వీమి॒ తా వాజగ్ం॑ స॒ద్య ఉ॑శ॒తే ధేష్ఠా᳚ ॥ వ॒యము॑ త్వా పథస్పతే॒ రథ॒-న్న వాజ॑సాతయే । ధి॒యే పూ॑షన్నయుజ్మహి ॥ ప॒థస్ప॑థః॒ పరి॑పతిం-వఁచ॒స్యా కామే॑న కృ॒తో అ॒భ్యా॑నడ॒ర్కమ్ । సనో॑ రాసచ్ఛు॒రుధ॑శ్చ॒న్ద్రాగ్రా॒ ధియ॑న్ధియగ్ం సీషధాతి॒ ప్ర పూ॒షా ॥ క్షేత్ర॑స్య॒ పతి॑నా వ॒యగ్ం హి॒తేనే॑వ జయామసి । గామశ్వ॑-మ్పోషయి॒త్న్వా స నో॑ [స నః॑, మృ॒డా॒తీ॒దృశే᳚ ।] 26
మృడాతీ॒దృశే᳚ ॥ క్షేత్ర॑స్య పతే॒ మధు॑మన్త-మూ॒ర్మి-న్ధే॒నురి॑వ॒ పయో॑ అ॒స్మాసు॑ ధుక్ష్వ । మ॒ధు॒శ్చుత॑-ఙ్ఘృ॒తమి॑వ॒ సుపూ॑త-మృ॒తస్య॑ నః॒ పత॑యో మృడయన్తు ॥ అగ్నే॒ నయ॑ సు॒పథా॑ రా॒యే అ॒స్మాన్. విశ్వా॑ని దేవ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ । యు॒యో॒ద్ధ్య॑స్మ-జ్జు॑హురా॒ణమేనో॒ భూయి॑ష్ఠా-న్తే॒ నమ॑ఉక్తిం-విఁధేమ ॥ ఆ దే॒వానా॒మపి॒ పన్థా॑-మగన్మ॒ యచ్ఛ॒క్నవా॑మ॒ తదను॒ ప్రవో॑ఢుమ్ । అ॒గ్ని-ర్వి॒ద్వాన్-థ్స య॑జా॒- [స య॑జాత్, సేదు॒ హోతా॒ సో] 27
థ్సేదు॒ హోతా॒ సో అ॑ద్ధ్వ॒రాన్-థ్స ఋ॒తూన్ క॑ల్పయాతి ॥ యద్వాహి॑ష్ఠ॒-న్తద॒గ్నయే॑ బృ॒హద॑ర్చ విభావసో । మహి॑షీవ॒ త్వద్ర॒యిస్త్వద్వాజా॒ ఉదీ॑రతే ॥ అగ్నే॒ త్వ-మ్పా॑రయా॒ నవ్యో॑ అ॒స్మాన్-థ్స్వ॒స్తిభి॒రతి॑ దు॒ర్గాణి॒ విశ్వా᳚ । పూశ్చ॑ పృ॒థ్వీ బ॑హు॒లా న॑ ఉ॒ర్వీ భవా॑ తో॒కాయ॒ తన॑యాయ॒ శం-యోః ఁ॥ త్వమ॑గ్నే వ్రత॒పా అ॑సి దే॒వ ఆ మర్త్యే॒ష్వా । త్వం-యఁ॒జ్ఞేష్వీడ్యః॑ ॥ యద్వో॑ వ॒య-మ్ప్ర॑మి॒నామ॑ వ్ర॒తాని॑ వి॒దుషా᳚-న్దేవా॒ అవి॑దుష్టరాసః । అ॒గ్నిష్ట-ద్విశ్వ॒మా పృ॑ణాతి వి॒ద్వాన్. యేభి॑-ర్దే॒వాగ్ం ఋ॒తుభిః॑ క॒ల్పయా॑తి ॥ 28 ॥
(జు॒షేథా॒మా - స నో॑ - యజా॒ - దా - త్రయో॑విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 14)
(ఇ॒షే త్వా॑ - య॒జ్ఞస్య॒ - శున్ధ॑ధ్వం॒ - కర్మ॑ణే వాం - దే॒వో-ఽవ॑ధూతం॒ - ధుష్టిః॒ - సం-వఁ॑పా॒- మ్యా ద॑దే॒ - ప్రత్యు॑ష్టం॒ - కృష్ణో॑-ఽసి॒ - భువ॑నమసి॒ - వాజ॑స్యో॒భా వాం॒ - చతు॑ర్దశ )
(ఇ॒షే - దృగ్ం॑హ॒ - భువ॑న - మ॒ష్టావిగ్ం॑శతిః )
(ఇ॒షే త్వా॑, క॒ల్పయా॑తి)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - darśapūrṇamāsau
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
i॒ṣe tvo॒rje tvā̭ vā॒yavaḥ̭ sthopā॒yavaḥ̭ stha de॒vo vaḥ̭ savi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇa॒ ā pyā̭yaddhvamaghniyā devabhā॒ga-mūrja̭svatīḥ॒ paya̭svatīḥ pra॒jāva̭tī-ranamī॒vā a̭ya॒kṣmā mā vaḥ̭ ste॒na ī̭śata॒ mā-'ghaśagṃ̭so ru॒drasya̭ he॒tiḥ pari̭ vo vṛṇaktu dhru॒vā a॒smi-ngopa̭tau syāta ba॒hvī-ryaja̭mānasya pa॒śū-npā̭hi || 1 ||
(i॒ṣe - trica̭tvārigṃśat ) (a. 1)
ya॒jñasya̭ gho॒ṣada̭si॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayaḥ॒ preya-ma̭gāddhi॒ṣaṇā̭ ba॒r॒hiraccha॒ manṷnā kṛ॒tā sva॒dhayā॒ vita̭ṣṭā॒ ta ā va̭hanti ka॒vayaḥ̭ pu॒rastā᳚-dde॒vebhyo॒ juṣṭa̭mi॒ha ba॒r॒hi-rā॒sadḙ de॒vānā᳚-mpariṣū॒tama̭si va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ deva̭barhi॒rmā tvā-'॒nva-mmā ti॒rya-kparva̭ te rāddhyāsamācche॒ttā te॒ mā ri̭ṣa॒-ndeva̭barhi-śśa॒tava̭lśaṃ॒-vi~ ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ [sa॒hasra̭valśāḥ, vi va॒yagṃ rṷhema] 2
vi va॒yagṃ rṷhema pṛthi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi susa॒mbhṛtā᳚ tvā॒ sambha̭rā॒myadi̭tyai॒ rāsnā̭-'sīndrā॒ṇyai sa॒nnaha̭na-mpū॒ṣā te᳚ gra॒nthi-ṅgra̭thnātu॒ sa te॒ mā-'' sthā॒dindra̭sya tvā bā॒hubhyā॒mudya̭cche॒ bṛha॒spate᳚-rmū॒rdhnā ha̭rāmyu॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi devaṅga॒mama̭si || 3 ||
(sa॒hasra̭valśā - a॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 2)
śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyai̭ māta॒riśva̭no gha॒rmo̭-'si॒ dyaura̭si pṛthi॒vya̭si vi॒śvadhā̭yā asi para॒meṇa॒ dhāmnā॒ dṛgṃha̭sva॒ mā hvā॒-rvasṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi śa॒tadhā̭raṃ॒-va~sṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi sa॒hasra̭dhāragṃ hu॒ta-ssto॒kohu॒to dra॒phso᳚ 'gnayḙ bṛha॒te nākā̭ya॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒gṃ॒ sā vi॒śvāyu॒-ssā vi॒śvavya̭cā॒-ssā vi॒śvaka̭rmā॒ sa-mpṛ̭cyaddhva-mṛtāvarī-rū॒rmiṇī॒rmadhṷmattamā ma॒ndrā dhana̭sya sā॒taye॒ somḙna॒ tvā-''ta̭na॒cmīndrā̭ya॒ dadhi॒ viṣṇo̭ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 4 ||
(somḙ - nā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
karma̭ṇe vā-nde॒vebhyaḥ̭ śakeyaṃ॒-ve~ṣā̭ya tvā॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ dhūra̭si॒ dhūrva॒ dhūrva̭nta॒-ndhūrva॒ taṃ-yo~᳚-'smā-ndhūrva̭ti॒ ta-ndhū᳚rva॒yaṃ-va~॒ya-ndhūrvā̭ma॒stva-nde॒vānā̭masi॒ sasni̭tama॒-mpapri̭tama॒-ñjuṣṭa̭tamaṃ॒-va~hni̭tama-ndeva॒hūta̭ma॒-mahrṷtamasi havi॒rdhāna॒-ndṛgṃha̭sva॒ mā hvā᳚-rmi॒trasya̭ tvā॒ cakṣṷṣā॒ prekṣe॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ - [mā tvā᳚, hi॒gṃ॒si॒ṣa॒mu॒ru] 5
higṃsiṣamu॒ru vātā̭ya de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-ma॒gnaye॒ juṣṭa॒-nnirva̭pāmya॒gnīṣomā᳚bhyā-mi॒da-nde॒vānā̭mi॒damṷ na-ssa॒ha sphā॒tyai tvā॒ nārā᳚tyai॒ suva̭ra॒bhi vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒-rdṛgṃha̭ntā॒-nduryā॒ dyāvā̭pṛthi॒vyo- ru॒rva̭ntari̭kṣa॒ manvi॒-hyadi̭tyā stvo॒pasthḙ sādayā॒myagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 6 ||
( mā tvā॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 4)
de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhi॒rāpo̭ devīragrepuvo agregu॒vo-'gra̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nna̭ya॒tāgrḙ ya॒jñapa̭ti-ndhatta yu॒ṣmānindro̭ 'vṛṇīta vṛtra॒tūryḙ yū॒yamindra̭-mavṛṇīddhvaṃ-vṛ~tra॒tūrye॒ prokṣi̭tā-ssthā॒gnayḙ vo॒ juṣṭa॒-mprokṣā᳚mya॒gnīṣomā᳚bhyā॒gṃ॒ śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyā॒ ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā - [prati̭ tvā, pṛ॒thi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi] 7
pṛthi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi vānaspa॒tya-mprati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttva॒gnesta॒nūra̭si vā॒co vi॒sarja̭na-nde॒vavī̭taye tvā gṛhṇā॒myadri̭rasi vānaspa॒tya-ssa i॒da-nde॒vebhyo̭ ha॒vyagṃ su॒śami̭ śami॒ṣveṣa॒mā va॒dorja॒mā va̭da dyu॒madva̭data va॒yagṃ sa̭ṅghā॒ta-ñje᳚ṣma va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ prati̭ tvā va॒r॒ṣavṛ̭ddhaṃ-ve~ttu॒ parā̭pūta॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ parā̭pūtā॒ arā̭tayo॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭ 'si vā॒yurvo॒ vi vi̭naktu de॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 8 ||
( tvā॒ - bhā॒ga - ekā̭daśa ca ) (a. 5)
ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā pṛthi॒vīve᳚ttu di॒va-sska̭mbha॒nira̭si॒ prati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si parva॒tyā prati̭ tvā di॒va-sska̭mbha॒nirve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si pārvate॒yī prati̭ tvā parva॒tirve᳚ttu de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇohastā᳚bhyā॒madhi̭ vapāmidhā॒nya̭masi dhinu॒hi de॒vā-nprā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā dī॒rghāmanu॒ prasi̭ti॒māyṷṣedhā-nde॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 9 ||
(prā॒ṇāya̭ tvā॒ - pañca̭daśa ca) (a. 6)
dhṛṣṭi̭rasi॒ brahma̭ ya॒cchāpā᳚gne॒ 'gnimā॒māda̭-ñjahi॒ niṣkra॒vyādagṃ̭ se॒dhā-''dḙva॒yajaṃ̭-va~ha॒ nirda̭gdha॒gṃ॒ rakṣo॒ nirda̭gdhā॒ arā̭tayo dhru॒vama̭si pṛthi॒vī-ndṛ॒gṃ॒hā-''yṷ-rdṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒rtrama̭sya॒ntari̭kṣa-ndṛgṃha prā॒ṇa-ndṛgṃ̭hāpā॒na-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒ruṇa̭masi॒ diva̭-ndṛgṃha॒ cakṣṷ- [cakṣuḥ̭, dṛ॒gṃ॒ha॒ śrotra̭-ndṛgṃha] 10
rdṛgṃha॒ śrotra̭-ndṛgṃha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ dharmā̭si॒ diśo̭ dṛgṃha॒ yoni̭-ndṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ citaḥ̭ stha pra॒jāma॒smai ra॒yima॒smai sa̭jā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ bhṛgṷ̄ṇā॒maṅgi̭rasā॒-ntapa̭sā tapyaddhvaṃ॒-yā~ni̭ gha॒rme ka॒pālā᳚nyupaci॒nvanti̭ ve॒dhasaḥ̭ | pū॒ṣṇastānyapi̭ vra॒ta i̭ndravā॒yū vi mṷñcatām || 11 ||
(cakṣṷ - ra॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 7)
saṃ-va~̭pāmi॒ samāpo̭ a॒dbhira̭gmata॒ samoṣa̭dhayo॒ rasḙna॒ sagṃ re॒vatī॒-rjaga̭tībhi॒-rmadhṷmatī॒-rmadhṷmatībhi-ssṛjyaddhvama॒dbhyaḥ pari॒ prajā̭tā-sstha॒ sama॒dbhiḥ pṛ̭cyaddhva॒-ñjana̭yatyai tvā॒ saṃ-yau~᳚mya॒gnaye᳚ tvā॒-'gnīṣomā᳚bhyā-mma॒khasya॒ śiro̭-'si gha॒rmo̭-'si vi॒śvāyṷru॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā॒-ntvaca̭-ṅgṛhṇīṣvā॒ntari̭ta॒gṃ॒ rakṣo॒-'ntari̭tā॒ arā̭tayode॒vastvā̭ savi॒tā śra̭payatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke॒-'gnistḙ ta॒nuva॒-mmā-'ti̭ dhā॒gagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva॒ sa-mbrahma̭ṇā pṛcyasvaika॒tāya॒ svāhā᳚ dvi॒tāya॒ svāhā᳚ tri॒tāya॒ svāhā᳚ || 12 ||
(sa॒vi॒tā - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
ā da̭da॒ indra̭sya bā॒hura̭si॒ dakṣi̭ṇa-ssa॒hasra̭bhṛṣṭi-śśa॒tatḙjā vā॒yura̭si ti॒gmatḙjāḥ॒ pṛthi̭vi devayaja॒ - nyoṣa̭ddhyāste॒ mūla॒-mmā higṃ̭siṣa॒-mapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai dḙva॒yaja̭nyai vra॒jaṃ- [vra॒jam, ga॒ccha॒ go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu] 13
ga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyā adḙvayajano vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā- [mā, mau॒ga॒rarṷste॒ diva॒-mmā] 14
maṷga॒rarṷste॒ diva॒-mmā skā॒n॒. vasa̭vastvā॒ pari̭ gṛhṇantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sāru॒drāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-''di॒tyāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve karma̭ kṛṇvanti ve॒dhasa̭ ṛ॒tama̭syṛta॒sada̭na-masyṛta॒śrīra̭si॒ dhā a̭si sva॒dhā a̭syu॒rvī cāsi॒ vasvī̭ cāsi pu॒rā krū॒rasya̭ vi॒sṛpo̭ viraphśi-nnudā॒dāya̭ pṛthi॒vī-ñjī॒radā̭nu॒ryāmaira̭yan ca॒ndrama̭si sva॒dhābhi॒stā-ndhīrā̭so anu॒dṛśya̭ yajante || 15 ||
(de॒va॒yaja̭nyai vra॒jaṃ - tamato॒ mā - vi̭raphśi॒n - nekā̭daśa ca) (a. 9)
pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ 'gne-rva॒-steji̭ṣṭhena॒ teja̭sā॒ ni-ṣṭa̭pāmi go॒ṣṭha-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jina̭-ntvā sapatnasā॒hagṃ sa-mmā᳚rjmi॒ vāca̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra̭-mpra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jinī᳚-ntvā sapatnasā॒hīgṃ sa-mmā᳚rjmyā॒śāsā̭nā saumana॒sa-mpra॒jāgṃ saubhā᳚gya-nta॒nūm | a॒gneranṷvratā bhū॒tvā sa-nna̭hye sukṛ॒tāya॒ kam || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭- [su॒pathnī॒rupa̭, se॒di॒mi॒ |] 16
sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒-mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒ ~ya-maba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tu-śca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || samāyṷṣā॒ sampra॒jayā॒ sama̭gne॒ varca̭sā॒ punaḥ̭ | sa-mpatnī॒ patyā॒-'ha-ṅga̭cche॒ samā॒tmā ta॒nuvā॒ mama̭ || ma॒hī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasa॒stasya॒ te-'kṣī̭yamāṇasya॒ ni- [niḥ, va॒pā॒mi॒ ma॒hī॒nāṃ] 17
rva̭pāmi mahī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso-'da̭bdhena tvā॒ cakṣu॒ṣā-'ve᳚kṣe suprajā॒stvāya॒ tejo̭-'si॒ tejo-'nu॒ prehya॒gniste॒ tejo॒ mā vi nai̭da॒gne-rji॒hvā-'si̭ su॒bhūrde॒vānā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe bhava śu॒krama̭si॒ jyoti̭rasi॒ tejo̭-'si de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kra-ntvā̭ śu॒krāyā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi॒ jyoti̭stvā॒ jyoti̭ṣya॒rcistvā॒-'rciṣi॒ dhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi || 18 ||
(upa॒ - nī - ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kragṃ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 10)
kṛṣṇo᳚-'syākhare॒ṣṭho᳚-'gnaye᳚ tvā॒ svāhā॒ vedi̭rasi ba॒r॒hiṣe᳚ tvā॒ svāhā ̭ba॒r॒hira̭si sru॒gbhyastvā॒ svāhā̭ di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā᳚ sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ūrgbha̭va barhi॒ṣadbhya̭ ū॒rjā pṛ̭thi॒vī-ṅga̭cchata॒ viṣṇo॒-sstūpo॒-'syūrṇā᳚mradasa-ntvā stṛṇāmi svāsa॒stha-nde॒vebhyo̭ gandha॒rvo̭-'si vi॒śvāva̭su॒-rviśva̭smā॒dīṣa̭to॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta indra̭sya bā॒hura̭si॒- [bā॒hura̭si, dakṣi̭ṇo॒] 19
dakṣi̭ṇo॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒to mi॒trāvarṷṇau tvottara॒taḥ pari̭ dhattā-ndhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta-ssūrya̭stvā pu॒rastā᳚-tpātu॒ kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā vī॒tiho᳚tra-ntvā kave dyu॒manta॒gṃ॒ sami̭dhīma॒hyagnḙ bṛ॒hanta̭maddhva॒re vi॒śo ya॒ntre stho॒ vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭-mādi॒tyānā॒gṃ॒ sada̭si sīda ju॒hūrṷpa॒bhṛ-ddhru॒vā-'si̭ ghṛ॒tācī॒ nāmnā᳚ pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīdai॒tā a̭sadan-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke tā vi̭ṣṇo pāhi pā॒hi ya॒jña-mpā॒hi ya॒jñapa̭ti-mpā॒hi māṃ-ya~̭jña॒niya᳚m || 20 ||
(bā॒hura̭si - pri॒ye sada̭si॒ - pañca̭daśa ca) (a. 11)
bhuva̭namasi॒ vi pra̭tha॒svāgne॒ yaṣṭa̭ri॒da-nnamaḥ̭ | juhvehya॒gnistvā᳚ hvayati devaya॒jyāyā॒ upa̭bhṛ॒dehi̭ de॒vastvā̭ savi॒tā hva̭yati devaya॒jyāyā॒ agnā̭viṣṇū॒ mā vā॒mava̭ kramiṣaṃ॒-vi~ ji̭hāthā॒-mmā mā॒ sa-ntā᳚ptaṃ-lo~॒ka-mmḙ lokakṛtau kṛṇutaṃ॒-vi~ṣṇo॒-ssthāna̭masī॒ta indro̭ akṛṇo-dvī॒ryā̭ṇi samā॒rabhyo॒rdhvo a̭ddhva॒ro di̭vi॒spṛśa॒mahrṷto ya॒jño ya॒jñapa̭te॒-rindrā̭vā॒n-thsvāhā̭ bṛ॒hadbhāḥ pā॒hi mā᳚-'gne॒ duśca̭ritā॒dā mā॒ suca̭rite bhaja ma॒khasya॒ śiro̭-'si॒ sañjyoti̭ṣā॒ jyoti̭raṅktām || 21 ||
(ahrṷta॒ - eka̭vigṃśatiśca) (a. 12)
vāja̭sya mā prasa॒veno᳚dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || vasṷbhyastvā ru॒drebhya̭stvā-''di॒tyebhya̭stvā॒-'ktagṃ rihā̭ṇā vi॒yantu॒ vayaḥ̭ || pra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣa॒mā pyā̭yantā॒māpa॒ oṣa̭dhayo ma॒rutā॒-mpṛṣa̭taya-sstha॒ divaṃ̭- [diva᳚m, ga॒ccha॒ tato̭ no॒] 22
gaccha॒ tato̭ no॒ vṛṣṭi॒mera̭ya | ā॒yu॒ṣpā a̭gne॒-'syāyṷrme pāhi cakṣu॒ṣpā a̭gne-'si॒ cakṣṷrme pāhi dhru॒vā-'si॒ ya-mpa̭ri॒dhi-mpa॒ryadha̭tthā॒ agnḙ deva pa॒ṇibhi̭-rvī॒yamā̭ṇaḥ | ta-nta̭ e॒tamanu॒ joṣa̭-mbharāmi॒ nede॒ṣa tvada̭pace॒tayā̭tai ya॒jñasya॒ pātha॒ upa॒ sami̭tagṃ saggsrā॒vabhā̭gā-ssthe॒ṣā bṛ॒hantaḥ̭ prastare॒ṣṭhā ba̭rhi॒ṣada̭śca [ ] 23
de॒vā i॒māṃ-vā~ca̭ma॒bhi viśvḙ gṛ॒ṇanta̭ ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvama॒gne-rvā॒mapa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī su॒mne mā̭ dhatta-ndhu॒ri dha॒ryaṷ pāta॒magnḙ 'dabdhāyo 'śītatano pā॒hi mā॒-'dya di॒vaḥ pā॒hi prasi̭tyai pā॒hi duri̭ṣṭyai pā॒hi dṷradma॒nyai pā॒hi duśca̭ritā॒davi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu su॒ṣadā॒ yoni॒gg॒ svāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃvi~॒ttvā gā॒tu mi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 24 ||
(divaṃ̭ - ca - vi॒ttvā gā॒tuṃ - trayo̭daśa ca) (a. 13)
u॒bhā vā̭mindrāgnī āhu॒vaddhyā̭ u॒bhā rādha̭sa-ssa॒ha mā̭da॒yaddhyai᳚ | u॒bhā dā॒tārā̭vi॒ṣāgṃ ra̭yī॒ṇāmu॒bhā vāja̭sya sā॒tayḙ huve vām || aśra̭va॒gṃ॒ hi bhṷ̄ri॒dāva̭ttarā vāṃ॒-vi~jā̭māturu॒ta vā̭ ghā syā॒lāt | athā॒ soma̭sya॒ praya̭tī yu॒vabhyā॒mindrā᳚gnī॒ stoma̭-ñjanayāmi॒ navya᳚m || indrā᳚gnī nava॒ti-mpuro̭ dā॒sapa̭tnīradhūnutam | sā॒kamekḙna॒ karma̭ṇā || śuci॒-nnu stoma॒-nnava̭jāta-ma॒dyendrā᳚gnī vṛtrahaṇā ju॒ṣethā᳚m || 25 ||
u॒bhā hi vāgṃ̭ su॒havā॒ joha̭vīmi॒ tā vājagṃ̭ sa॒dya ṷśa॒te dheṣṭhā᳚ || va॒yamṷ tvā pathaspate॒ ratha॒-nna vāja̭sātaye | dhi॒ye pṷ̄ṣannayujmahi || pa॒thaspa̭thaḥ॒ pari̭patiṃ-va~ca॒syā kāmḙna kṛ॒to a॒bhyā̭naḍa॒rkam | sano̭ rāsacchu॒rudha̭śca॒ndrāgrā॒ dhiya̭ndhiyagṃ sīṣadhāti॒ pra pū॒ṣā || kṣetra̭sya॒ pati̭nā va॒yagṃ hi॒tenḙva jayāmasi | gāmaśva̭-mpoṣayi॒tnvā sa no̭ [sa naḥ̭, mṛ॒ḍā॒tī॒dṛśe᳚ |] 26
mṛḍātī॒dṛśe᳚ || kṣetra̭sya pate॒ madhṷmanta-mū॒rmi-ndhe॒nuri̭va॒ payo̭ a॒smāsṷ dhukṣva | ma॒dhu॒ścuta̭-ṅghṛ॒tami̭va॒ supṷ̄ta-mṛ॒tasya̭ naḥ॒ pata̭yo mṛḍayantu || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇameno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || ā de॒vānā॒mapi॒ panthā̭-maganma॒ yaccha॒knavā̭ma॒ tadanu॒ pravo̭ḍhum | a॒gni-rvi॒dvān-thsa ya̭jā॒- [sa ya̭jāt, sedu॒ hotā॒ so] 27
thsedu॒ hotā॒ so a̭ddhva॒rān-thsa ṛ॒tūn ka̭lpayāti || yadvāhi̭ṣṭha॒-ntada॒gnayḙ bṛ॒hada̭rca vibhāvaso | mahi̭ṣīva॒ tvadra॒yistvadvājā॒ udī̭rate || agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒stibhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ | pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| tvama̭gne vrata॒pā a̭si de॒va ā martye॒ṣvā | tvaṃ-ya~॒jñeṣvīḍyaḥ̭ || yadvo̭ va॒ya-mpra̭mi॒nāma̭ vra॒tāni̭ vi॒duṣā᳚-ndevā॒ avi̭duṣṭarāsaḥ | a॒gniṣṭa-dviśva॒mā pṛ̭ṇāti vi॒dvān. yebhi̭-rde॒vāgṃ ṛ॒tubhiḥ̭ ka॒lpayā̭ti || 28 ||
(ju॒ṣethā॒mā - sa no̭ - yajā॒ - dā - trayo̭vigṃśatiśca) (a. 14)
(i॒ṣe tvā̭ - ya॒jñasya॒ - śundha̭dhvaṃ॒ - karma̭ṇe vāṃ - de॒vo-'va̭dhūtaṃ॒ - dhuṣṭiḥ॒ - saṃ-va~̭pā॒- myā da̭de॒ - pratyṷṣṭaṃ॒ - kṛṣṇo̭-'si॒ - bhuva̭namasi॒ - vāja̭syo॒bhā vāṃ॒ - catṷrdaśa )
(i॒ṣe - dṛgṃ̭ha॒ - bhuva̭na - ma॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ )
(i॒ṣe tvā̭, ka॒lpayā̭ti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - दर्शपूर्णमासौ
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
इ॒षे त्वो॒र्जे त्वा॑ वा॒यवः॑ स्थोपा॒यवः॑ स्थ दे॒वो वः॑ सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑ण॒ आ प्या॑यद्ध्वमघ्निया देवभा॒ग-मूर्ज॑स्वतीः॒ पय॑स्वतीः प्र॒जाव॑ती-रनमी॒वा अ॑य॒क्ष्मा मा वः॑ स्ते॒न ई॑शत॒ मा-ऽघशग्ं॑सो रु॒द्रस्य॑ हे॒तिः परि॑ वो वृणक्तु ध्रु॒वा अ॒स्मि-न्गोप॑तौ स्यात ब॒ह्वी-र्यज॑मानस्य प॒शू-न्पा॑हि ॥ 1 ॥
(इ॒षे - त्रिच॑त्वारिग्ंशत् ) (अ. 1)
य॒ज्ञस्य॑ घो॒षद॑सि॒ प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः॒ प्रेय-म॑गाद्धि॒षणा॑ ब॒र्॒हिरच्छ॒ मनु॑ना कृ॒ता स्व॒धया॒ वित॑ष्टा॒ त आ व॑हन्ति क॒वयः॑ पु॒रस्ता᳚-द्दे॒वेभ्यो॒ जुष्ट॑मि॒ह ब॒र्॒हि-रा॒सदे॑ दे॒वाना᳚-म्परिषू॒तम॑सि व॒र्॒षवृ॑द्धमसि॒ देव॑बर्हि॒र्मा त्वा-ऽ॒न्व-म्मा ति॒र्य-क्पर्व॑ ते राद्ध्यासमाच्छे॒त्ता ते॒ मा रि॑ष॒-न्देव॑बर्हि-श्श॒तव॑ल्शं॒-विँ रो॑ह स॒हस्र॑वल्शा॒ [स॒हस्र॑वल्शाः, वि व॒यग्ं रु॑हेम] 2
वि व॒यग्ं रु॑हेम पृथि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ पाहि सुस॒म्भृता᳚ त्वा॒ सम्भ॑रा॒म्यदि॑त्यै॒ रास्ना॑-ऽसीन्द्रा॒ण्यै स॒न्नह॑न-म्पू॒षा ते᳚ ग्र॒न्थि-ङ्ग्र॑थ्नातु॒ स ते॒ मा-ऽऽ स्था॒दिन्द्र॑स्य त्वा बा॒हुभ्या॒मुद्य॑च्छे॒ बृह॒स्पते᳚-र्मू॒र्ध्ना ह॑राम्यु॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि देवङ्ग॒मम॑सि ॥ 3 ॥
(स॒हस्र॑वल्शा - अ॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 2)
शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य॒ कर्म॑णे देवय॒ज्यायै॑ मात॒रिश्व॑नो घ॒र्मो॑-ऽसि॒ द्यौर॑सि पृथि॒व्य॑सि वि॒श्वधा॑या असि पर॒मेण॒ धाम्ना॒ दृग्ंह॑स्व॒ मा ह्वा॒-र्वसू॑ना-म्प॒वित्र॑मसि श॒तधा॑रं॒-वँसू॑ना-म्प॒वित्र॑मसि स॒हस्र॑धारग्ं हु॒त-स्स्तो॒कोहु॒तो द्र॒फ्सो᳚ ऽग्नये॑ बृह॒ते नाका॑य॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्ं॒ सा वि॒श्वायु॒-स्सा वि॒श्वव्य॑चा॒-स्सा वि॒श्वक॑र्मा॒ स-म्पृ॑च्यद्ध्व-मृतावरी-रू॒र्मिणी॒र्मधु॑मत्तमा म॒न्द्रा धन॑स्य सा॒तये॒ सोमे॑न॒ त्वा-ऽऽत॑न॒च्मीन्द्रा॑य॒ दधि॒ विष्णो॑ ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ॥ 4 ॥
(सोमे॑ - ना॒ष्टौ च॑) (अ. 3)
कर्म॑णे वा-न्दे॒वेभ्यः॑ शकेयं॒-वेँषा॑य त्वा॒ प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयो॒ धूर॑सि॒ धूर्व॒ धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॒ तं-योँ᳚-ऽस्मा-न्धूर्व॑ति॒ त-न्धू᳚र्व॒यं-वँ॒य-न्धूर्वा॑म॒स्त्व-न्दे॒वाना॑मसि॒ सस्नि॑तम॒-म्पप्रि॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तमं॒-वँह्नि॑तम-न्देव॒हूत॑म॒-मह्रु॑तमसि हवि॒र्धान॒-न्दृग्ंह॑स्व॒ मा ह्वा᳚-र्मि॒त्रस्य॑ त्वा॒ चक्षु॑षा॒ प्रेक्षे॒ मा भेर्मा सं-विँ॑क्था॒ मा त्वा॑ - [मा त्वा᳚, हि॒ग्ं॒सि॒ष॒मु॒रु] 5
हिग्ंसिषमु॒रु वाता॑य दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या-म॒ग्नये॒ जुष्ट॒-न्निर्व॑पाम्य॒ग्नीषोमा᳚भ्या-मि॒द-न्दे॒वाना॑मि॒दमु॑ न-स्स॒ह स्फा॒त्यै त्वा॒ नारा᳚त्यै॒ सुव॑र॒भि वि ख्ये॑षं-वैँश्वान॒र-ञ्ज्योति॒-र्दृग्ंह॑न्ता॒-न्दुर्या॒ द्यावा॑पृथि॒व्यो- रु॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒ मन्वि॒-ह्यदि॑त्या स्त्वो॒पस्थे॑ सादया॒म्यग्ने॑ ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ॥ 6 ॥
( मा त्वा॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 4)
दे॒वो वः॑ सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्वच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒रापो॑ देवीरग्रेपुवो अग्रेगु॒वो-ऽग्र॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञ-न्न॑य॒ताग्रे॑ य॒ज्ञप॑ति-न्धत्त यु॒ष्मानिन्द्रो॑ ऽवृणीत वृत्र॒तूर्ये॑ यू॒यमिन्द्र॑-मवृणीद्ध्वं-वृँत्र॒तूर्ये॒ प्रोक्षि॑ता-स्स्था॒ग्नये॑ वो॒ जुष्ट॒-म्प्रोक्षा᳚म्य॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य॒ कर्म॑णे देवय॒ज्याया॒ अव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षो-ऽव॑धूता॒ अरा॑त॒यो-ऽदि॑त्या॒स्त्वग॑सि॒ प्रति॑ त्वा - [प्रति॑ त्वा, पृ॒थि॒वी वे᳚त्त्वधि॒षव॑णमसि] 7
पृथि॒वी वे᳚त्त्वधि॒षव॑णमसि वानस्प॒त्य-म्प्रति॒ त्वा-ऽदि॑त्या॒स्त्वग्वे᳚त्त्व॒ग्नेस्त॒नूर॑सि वा॒चो वि॒सर्ज॑न-न्दे॒ववी॑तये त्वा गृह्णा॒म्यद्रि॑रसि वानस्प॒त्य-स्स इ॒द-न्दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यग्ं सु॒शमि॑ शमि॒ष्वेष॒मा व॒दोर्ज॒मा व॑द द्यु॒मद्व॑दत व॒यग्ं स॑ङ्घा॒त-ञ्जे᳚ष्म व॒र्॒षवृ॑द्धमसि॒ प्रति॑ त्वा व॒र्॒षवृ॑द्धं-वेँत्तु॒ परा॑पूत॒ग्ं॒ रक्षः॒ परा॑पूता॒ अरा॑तयो॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गो॑ ऽसि वा॒युर्वो॒ वि वि॑नक्तु दे॒वो वः॑ सवि॒ता हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॑ गृह्णातु ॥ 8 ॥
( त्वा॒ - भा॒ग - एका॑दश च ) (अ. 5)
अव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षो-ऽव॑धूता॒ अरा॑त॒यो-ऽदि॑त्या॒स्त्वग॑सि॒ प्रति॑ त्वा पृथि॒वीवे᳚त्तु दि॒व-स्स्क॑म्भ॒निर॑सि॒ प्रति॒ त्वा-ऽदि॑त्या॒स्त्वग्वे᳚त्तु धि॒षणा॑-ऽसि पर्व॒त्या प्रति॑ त्वा दि॒व-स्स्क॑म्भ॒निर्वे᳚त्तु धि॒षणा॑-ऽसि पार्वते॒यी प्रति॑ त्वा पर्व॒तिर्वे᳚त्तु दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णोहस्ता᳚भ्या॒मधि॑ वपामिधा॒न्य॑मसि धिनु॒हि दे॒वा-न्प्रा॒णाय॑ त्वा ऽपा॒नाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा दी॒र्घामनु॒ प्रसि॑ति॒मायु॑षेधा-न्दे॒वो वः॑ सवि॒ता हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॑ गृह्णातु ॥ 9 ॥
(प्रा॒णाय॑ त्वा॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 6)
धृष्टि॑रसि॒ ब्रह्म॑ य॒च्छापा᳚ग्ने॒ ऽग्निमा॒माद॑-ञ्जहि॒ निष्क्र॒व्यादग्ं॑ से॒धा-ऽऽदे॑व॒यजं॑-वँह॒ निर्द॑ग्ध॒ग्ं॒ रक्षो॒ निर्द॑ग्धा॒ अरा॑तयो ध्रु॒वम॑सि पृथि॒वी-न्दृ॒ग्ं॒हा-ऽऽयु॑-र्दृग्ंह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह ध॒र्त्रम॑स्य॒न्तरि॑क्ष-न्दृग्ंह प्रा॒ण-न्दृग्ं॑हापा॒न-न्दृग्ं॑ह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह ध॒रुण॑मसि॒ दिव॑-न्दृग्ंह॒ चक्षु॑- [चक्षुः॑, दृ॒ग्ं॒ह॒ श्रोत्र॑-न्दृग्ंह] 10
र्दृग्ंह॒ श्रोत्र॑-न्दृग्ंह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह॒ धर्मा॑सि॒ दिशो॑ दृग्ंह॒ योनि॑-न्दृग्ंह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह॒ चितः॑ स्थ प्र॒जाम॒स्मै र॒यिम॒स्मै स॑जा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह॒ भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसा॒-न्तप॑सा तप्यद्ध्वं॒-याँनि॑ घ॒र्मे क॒पाला᳚न्युपचि॒न्वन्ति॑ वे॒धसः॑ । पू॒ष्णस्तान्यपि॑ व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू वि मु॑ञ्चताम् ॥ 11 ॥
(चक्षु॑ - र॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)
सं-वँ॑पामि॒ समापो॑ अ॒द्भिर॑ग्मत॒ समोष॑धयो॒ रसे॑न॒ सग्ं रे॒वती॒-र्जग॑तीभि॒-र्मधु॑मती॒-र्मधु॑मतीभि-स्सृज्यद्ध्वम॒द्भ्यः परि॒ प्रजा॑ता-स्स्थ॒ सम॒द्भिः पृ॑च्यद्ध्व॒-ञ्जन॑यत्यै त्वा॒ सं-यौँ᳚म्य॒ग्नये᳚ त्वा॒-ऽग्नीषोमा᳚भ्या-म्म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि घ॒र्मो॑-ऽसि वि॒श्वायु॑रु॒रु प्र॑थस्वो॒रु ते॑ य॒ज्ञप॑तिः प्रथता॒-न्त्वच॑-ङ्गृह्णीष्वा॒न्तरि॑त॒ग्ं॒ रक्षो॒-ऽन्तरि॑ता॒ अरा॑तयोदे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता श्र॑पयतु॒ वर्षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके॒-ऽग्निस्ते॑ त॒नुव॒-म्मा-ऽति॑ धा॒गग्ने॑ ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व॒ स-म्ब्रह्म॑णा पृच्यस्वैक॒ताय॒ स्वाहा᳚ द्वि॒ताय॒ स्वाहा᳚ त्रि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 12 ॥
(स॒वि॒ता - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)
आ द॑द॒ इन्द्र॑स्य बा॒हुर॑सि॒ दक्षि॑ण-स्स॒हस्र॑भृष्टि-श्श॒तते॑जा वा॒युर॑सि ति॒ग्मते॑जाः॒ पृथि॑वि देवयज॒ - न्योष॑द्ध्यास्ते॒ मूल॒-म्मा हिग्ं॑सिष॒-मप॑हतो॒-ऽररुः॑ पृथि॒व्यै व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ श॒तेन॒ पाशै॒र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा मौ॒गप॑हतो॒-ऽररुः॑ पृथि॒व्यै दे॑व॒यज॑न्यै व्र॒जं- [व्र॒जम्, ग॒च्छ॒ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु] 13
ग॑च्छ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ श॒तेन॒ पाशै॒र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा मौ॒गप॑हतो॒-ऽररुः॑ पृथि॒व्या अदे॑वयजनो व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ श॒तेन॒ पाशै॒र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा- [मा, मौ॒ग॒ररु॑स्ते॒ दिव॒-म्मा] 14
मौ॑ग॒ररु॑स्ते॒ दिव॒-म्मा स्का॒न्॒. वस॑वस्त्वा॒ परि॑ गृह्णन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सारु॒द्रास्त्वा॒ परि॑ गृह्णन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा-ऽऽदि॒त्यास्त्वा॒ परि॑ गृह्णन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे कर्म॑ कृण्वन्ति वे॒धस॑ ऋ॒तम॑स्यृत॒सद॑न-मस्यृत॒श्रीर॑सि॒ धा अ॑सि स्व॒धा अ॑स्यु॒र्वी चासि॒ वस्वी॑ चासि पु॒रा क्रू॒रस्य॑ वि॒सृपो॑ विरफ्शि-न्नुदा॒दाय॑ पृथि॒वी-ञ्जी॒रदा॑नु॒र्यामैर॑यन् च॒न्द्रम॑सि स्व॒धाभि॒स्ता-न्धीरा॑सो अनु॒दृश्य॑ यजन्ते ॥ 15 ॥
(दे॒व॒यज॑न्यै व्र॒जं - तमतो॒ मा - वि॑रफ्शि॒न् - नेका॑दश च) (अ. 9)
प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयो॒ ऽग्ने-र्व॒-स्तेजि॑ष्ठेन॒ तेज॑सा॒ नि-ष्ट॑पामि गो॒ष्ठ-म्मा निर्मृ॑क्षं-वाँ॒जिन॑-न्त्वा सपत्नसा॒हग्ं स-म्मा᳚र्ज्मि॒ वाच॑-म्प्रा॒ण-ञ्चक्षु॒-श्श्रोत्र॑-म्प्र॒जां-योँनि॒-म्मा निर्मृ॑क्षं-वाँ॒जिनी᳚-न्त्वा सपत्नसा॒हीग्ं स-म्मा᳚र्ज्म्या॒शासा॑ना सौमन॒स-म्प्र॒जाग्ं सौभा᳚ग्य-न्त॒नूम् । अ॒ग्नेरनु॑व्रता भू॒त्वा स-न्न॑ह्ये सुकृ॒ताय॒ कम् ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा व॒यग्ं सु॒पत्नी॒रुप॑- [सु॒पथ्नी॒रुप॑, से॒दि॒मि॒ ।] 16
सेदिम । अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑न॒-मद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मं-विँष्या॑मि॒ वरु॑णस्य॒ पाशं॒ ँय-मब॑द्ध्नीत सवि॒ता सु॒केतः॑ । धा॒तु-श्च॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के स्यो॒न-म्मे॑ स॒ह पत्या॑ करोमि ॥ समायु॑षा॒ सम्प्र॒जया॒ सम॑ग्ने॒ वर्च॑सा॒ पुनः॑ । स-म्पत्नी॒ पत्या॒-ऽह-ङ्ग॑च्छे॒ समा॒त्मा त॒नुवा॒ मम॑ ॥ म॒ही॒ना-म्पयो॒-ऽस्योष॑धीना॒ग्ं॒ रस॒स्तस्य॒ ते-ऽक्षी॑यमाणस्य॒ नि- [निः, व॒पा॒मि॒ म॒ही॒नां] 17
र्व॑पामि मही॒ना-म्पयो॒-ऽस्योष॑धीना॒ग्ं॒ रसो-ऽद॑ब्धेन त्वा॒ चक्षु॒षा-ऽवे᳚क्षे सुप्रजा॒स्त्वाय॒ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो-ऽनु॒ प्रेह्य॒ग्निस्ते॒ तेजो॒ मा वि नै॑द॒ग्ने-र्जि॒ह्वा-ऽसि॑ सु॒भूर्दे॒वाना॒-न्धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे भव शु॒क्रम॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तेजो॑-ऽसि दे॒वो वः॑ सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्वच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ शु॒क्र-न्त्वा॑ शु॒क्राया॒-न्धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे गृह्णामि॒ ज्योति॑स्त्वा॒ ज्योति॑ष्य॒र्चिस्त्वा॒-ऽर्चिषि॒ धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे गृह्णामि ॥ 18 ॥
(उप॒ - नी - र॒श्मिभिः॑ शु॒क्रग्ं - षोड॑श च) (अ. 10)
कृष्णो᳚-ऽस्याखरे॒ष्ठो᳚-ऽग्नये᳚ त्वा॒ स्वाहा॒ वेदि॑रसि ब॒र्॒हिषे᳚ त्वा॒ स्वाहा ॑ब॒र्॒हिर॑सि स्रु॒ग्भ्यस्त्वा॒ स्वाहा॑ दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा᳚ स्व॒धा पि॒तृभ्य॒ ऊर्ग्भ॑व बर्हि॒षद्भ्य॑ ऊ॒र्जा पृ॑थि॒वी-ङ्ग॑च्छत॒ विष्णो॒-स्स्तूपो॒-ऽस्यूर्णा᳚म्रदस-न्त्वा स्तृणामि स्वास॒स्थ-न्दे॒वेभ्यो॑ गन्ध॒र्वो॑-ऽसि वि॒श्वाव॑सु॒-र्विश्व॑स्मा॒दीष॑तो॒ यज॑मानस्य परि॒धिरि॒ड ई॑डि॒त इन्द्र॑स्य बा॒हुर॑सि॒- [बा॒हुर॑सि, दक्षि॑णो॒] 19
दक्षि॑णो॒ यज॑मानस्य परि॒धिरि॒ड ई॑डि॒तो मि॒त्रावरु॑णौ त्वोत्तर॒तः परि॑ धत्ता-न्ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा॒ यज॑मानस्य परि॒धिरि॒ड ई॑डि॒त-स्सूर्य॑स्त्वा पु॒रस्ता᳚-त्पातु॒ कस्या᳚श्चिद॒भिश॑स्त्या वी॒तिहो᳚त्र-न्त्वा कवे द्यु॒मन्त॒ग्ं॒ समि॑धीम॒ह्यग्ने॑ बृ॒हन्त॑मद्ध्व॒रे वि॒शो य॒न्त्रे स्थो॒ वसू॑नाग्ं रु॒द्राणा॑-मादि॒त्याना॒ग्ं॒ सद॑सि सीद जु॒हूरु॑प॒भृ-द्ध्रु॒वा-ऽसि॑ घृ॒ताची॒ नाम्ना᳚ प्रि॒येण॒ नाम्ना᳚ प्रि॒ये सद॑सि सीदै॒ता अ॑सदन्-थ्सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ता वि॑ष्णो पाहि पा॒हि य॒ज्ञ-म्पा॒हि य॒ज्ञप॑ति-म्पा॒हि मां-यँ॑ज्ञ॒निय᳚म् ॥ 20 ॥
(बा॒हुर॑सि - प्रि॒ये सद॑सि॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 11)
भुव॑नमसि॒ वि प्र॑थ॒स्वाग्ने॒ यष्ट॑रि॒द-न्नमः॑ । जुह्वेह्य॒ग्निस्त्वा᳚ ह्वयति देवय॒ज्याया॒ उप॑भृ॒देहि॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता ह्व॑यति देवय॒ज्याया॒ अग्ना॑विष्णू॒ मा वा॒मव॑ क्रमिषं॒-विँ जि॑हाथा॒-म्मा मा॒ स-न्ता᳚प्तं-लोँ॒क-म्मे॑ लोककृतौ कृणुतं॒-विँष्णो॒-स्स्थान॑मसी॒त इन्द्रो॑ अकृणो-द्वी॒र्या॑णि समा॒रभ्यो॒र्ध्वो अ॑द्ध्व॒रो दि॑वि॒स्पृश॒मह्रु॑तो य॒ज्ञो य॒ज्ञप॑ते॒-रिन्द्रा॑वा॒न्-थ्स्वाहा॑ बृ॒हद्भाः पा॒हि मा᳚-ऽग्ने॒ दुश्च॑रिता॒दा मा॒ सुच॑रिते भज म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि॒ सञ्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑रङ्क्ताम् ॥ 21 ॥
(अह्रु॑त॒ - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 12)
वाज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभीत् । अथा॑ स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राग्ं अकः ॥ उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ निग्रा॒भ-ञ्च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अथा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न् व्य॑स्यताम् ॥ वसु॑भ्यस्त्वा रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा-ऽऽदि॒त्येभ्य॑स्त्वा॒-ऽक्तग्ं रिहा॑णा वि॒यन्तु॒ वयः॑ ॥ प्र॒जां-योँनि॒-म्मा निर्मृ॑क्ष॒मा प्या॑यन्ता॒माप॒ ओष॑धयो म॒रुता॒-म्पृष॑तय-स्स्थ॒ दिवं॑- [दिव᳚म्, ग॒च्छ॒ ततो॑ नो॒] 22
गच्छ॒ ततो॑ नो॒ वृष्टि॒मेर॑य । आ॒यु॒ष्पा अ॑ग्ने॒-ऽस्यायु॑र्मे पाहि चक्षु॒ष्पा अ॑ग्ने-ऽसि॒ चक्षु॑र्मे पाहि ध्रु॒वा-ऽसि॒ य-म्प॑रि॒धि-म्प॒र्यध॑त्था॒ अग्ने॑ देव प॒णिभि॑-र्वी॒यमा॑णः । त-न्त॑ ए॒तमनु॒ जोष॑-म्भरामि॒ नेदे॒ष त्वद॑पचे॒तया॑तै य॒ज्ञस्य॒ पाथ॒ उप॒ समि॑तग्ं सग्ग्स्रा॒वभा॑गा-स्स्थे॒षा बृ॒हन्तः॑ प्रस्तरे॒ष्ठा ब॑र्हि॒षद॑श्च [ ] 23
दे॒वा इ॒मां-वाँच॑म॒भि विश्वे॑ गृ॒णन्त॑ आ॒सद्या॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्वम॒ग्ने-र्वा॒मप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि सादयामि सु॒म्नाय॑ सुम्निनी सु॒म्ने मा॑ धत्त-न्धु॒रि ध॒र्यौ॑ पात॒मग्ने॑ ऽदब्धायो ऽशीततनो पा॒हि मा॒-ऽद्य दि॒वः पा॒हि प्रसि॑त्यै पा॒हि दुरि॑ष्ट्यै पा॒हि दु॑रद्म॒न्यै पा॒हि दुश्च॑रिता॒दवि॑ष-न्नः पि॒तु-ङ्कृ॑णु सु॒षदा॒ योनि॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ देवा॑ गातुविदो गा॒तुंविँ॒त्त्वा गा॒तु मि॑त॒ मन॑सस्पत इ॒म-न्नो॑ देव दे॒वेषु॑ य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॑ वा॒चि स्वाहा॒ वाते॑ धाः ॥ 24 ॥
(दिवं॑ - च - वि॒त्त्वा गा॒तुं - त्रयो॑दश च) (अ. 13)
उ॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्या॑ उ॒भा राध॑स-स्स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै᳚ । उ॒भा दा॒तारा॑वि॒षाग्ं र॑यी॒णामु॒भा वाज॑स्य सा॒तये॑ हुवे वाम् ॥ अश्र॑व॒ग्ं॒ हि भू॑रि॒दाव॑त्तरा वां॒-विँजा॑मातुरु॒त वा॑ घा स्या॒लात् । अथा॒ सोम॑स्य॒ प्रय॑ती यु॒वभ्या॒मिन्द्रा᳚ग्नी॒ स्तोम॑-ञ्जनयामि॒ नव्य᳚म् ॥ इन्द्रा᳚ग्नी नव॒ति-म्पुरो॑ दा॒सप॑त्नीरधूनुतम् । सा॒कमेके॑न॒ कर्म॑णा ॥ शुचि॒-न्नु स्तोम॒-न्नव॑जात-म॒द्येन्द्रा᳚ग्नी वृत्रहणा जु॒षेथा᳚म् ॥ 25 ॥
उ॒भा हि वाग्ं॑ सु॒हवा॒ जोह॑वीमि॒ ता वाजग्ं॑ स॒द्य उ॑श॒ते धेष्ठा᳚ ॥ व॒यमु॑ त्वा पथस्पते॒ रथ॒-न्न वाज॑सातये । धि॒ये पू॑षन्नयुज्महि ॥ प॒थस्प॑थः॒ परि॑पतिं-वँच॒स्या कामे॑न कृ॒तो अ॒भ्या॑नड॒र्कम् । सनो॑ रासच्छु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्रा॒ धिय॑न्धियग्ं सीषधाति॒ प्र पू॒षा ॥ क्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना व॒यग्ं हि॒तेने॑व जयामसि । गामश्व॑-म्पोषयि॒त्न्वा स नो॑ [स नः॑, मृ॒डा॒ती॒दृशे᳚ ।] 26
मृडाती॒दृशे᳚ ॥ क्षेत्र॑स्य पते॒ मधु॑मन्त-मू॒र्मि-न्धे॒नुरि॑व॒ पयो॑ अ॒स्मासु॑ धुक्ष्व । म॒धु॒श्चुत॑-ङ्घृ॒तमि॑व॒ सुपू॑त-मृ॒तस्य॑ नः॒ पत॑यो मृडयन्तु ॥ अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्. विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भूयि॑ष्ठा-न्ते॒ नम॑उक्तिं-विँधेम ॥ आ दे॒वाना॒मपि॒ पन्था॑-मगन्म॒ यच्छ॒क्नवा॑म॒ तदनु॒ प्रवो॑ढुम् । अ॒ग्नि-र्वि॒द्वान्-थ्स य॑जा॒- [स य॑जात्, सेदु॒ होता॒ सो] 27
थ्सेदु॒ होता॒ सो अ॑द्ध्व॒रान्-थ्स ऋ॒तून् क॑ल्पयाति ॥ यद्वाहि॑ष्ठ॒-न्तद॒ग्नये॑ बृ॒हद॑र्च विभावसो । महि॑षीव॒ त्वद्र॒यिस्त्वद्वाजा॒ उदी॑रते ॥ अग्ने॒ त्व-म्पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मान्-थ्स्व॒स्तिभि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ । पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शं-योः ँ॥ त्वम॑ग्ने व्रत॒पा अ॑सि दे॒व आ मर्त्ये॒ष्वा । त्वं-यँ॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ॥ यद्वो॑ व॒य-म्प्र॑मि॒नाम॑ व्र॒तानि॑ वि॒दुषा᳚-न्देवा॒ अवि॑दुष्टरासः । अ॒ग्निष्ट-द्विश्व॒मा पृ॑णाति वि॒द्वान्. येभि॑-र्दे॒वाग्ं ऋ॒तुभिः॑ क॒ल्पया॑ति ॥ 28 ॥
(जु॒षेथा॒मा - स नो॑ - यजा॒ - दा - त्रयो॑विग्ंशतिश्च) (अ. 14)
(इ॒षे त्वा॑ - य॒ज्ञस्य॒ - शुन्ध॑ध्वं॒ - कर्म॑णे वां - दे॒वो-ऽव॑धूतं॒ - धुष्टिः॒ - सं-वँ॑पा॒- म्या द॑दे॒ - प्रत्यु॑ष्टं॒ - कृष्णो॑-ऽसि॒ - भुव॑नमसि॒ - वाज॑स्यो॒भा वां॒ - चतु॑र्दश )
(इ॒षे - दृग्ं॑ह॒ - भुव॑न - म॒ष्टाविग्ं॑शतिः )
(इ॒षे त्वा॑, क॒ल्पया॑ति)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - darśapūrṇamāsau
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
i॒ṣe tvo॒rje tvā̭ vā॒yavaḥ̭ sthopā॒yavaḥ̭ stha de॒vo vaḥ̭ savi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇa॒ ā pyā̭yaddhvamaghniyā devabhā॒ga-mūrja̭svatīḥ॒ paya̭svatīḥ pra॒jāva̭tī-ranamī॒vā a̭ya॒kṣmā mā vaḥ̭ ste॒na ī̭śata॒ mā-'ghaśagṃ̭so ru॒drasya̭ he॒tiḥ pari̭ vo vṛṇaktu dhru॒vā a॒smi-ngopa̭tau syāta ba॒hvī-ryaja̭mānasya pa॒śū-npā̭hi || 1 ||
(i॒ṣe - trica̭tvārigṃśat ) (a. 1)
ya॒jñasya̭ gho॒ṣada̭si॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayaḥ॒ preya-ma̭gāddhi॒ṣaṇā̭ ba॒r॒hiraccha॒ manṷnā kṛ॒tā sva॒dhayā॒ vita̭ṣṭā॒ ta ā va̭hanti ka॒vayaḥ̭ pu॒rastā᳚-dde॒vebhyo॒ juṣṭa̭mi॒ha ba॒r॒hi-rā॒sadḙ de॒vānā᳚-mpariṣū॒tama̭si va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ deva̭barhi॒rmā tvā-'॒nva-mmā ti॒rya-kparva̭ te rāddhyāsamācche॒ttā te॒ mā ri̭ṣa॒-ndeva̭barhi-śśa॒tava̭lśaṃ॒-vi~ ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ [sa॒hasra̭valśāḥ, vi va॒yagṃ rṷhema] 2
vi va॒yagṃ rṷhema pṛthi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi susa॒mbhṛtā᳚ tvā॒ sambha̭rā॒myadi̭tyai॒ rāsnā̭-'sīndrā॒ṇyai sa॒nnaha̭na-mpū॒ṣā te᳚ gra॒nthi-ṅgra̭thnātu॒ sa te॒ mā-'' sthā॒dindra̭sya tvā bā॒hubhyā॒mudya̭cche॒ bṛha॒spate᳚-rmū॒rdhnā ha̭rāmyu॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi devaṅga॒mama̭si || 3 ||
(sa॒hasra̭valśā - a॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 2)
śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyai̭ māta॒riśva̭no gha॒rmo̭-'si॒ dyaura̭si pṛthi॒vya̭si vi॒śvadhā̭yā asi para॒meṇa॒ dhāmnā॒ dṛgṃha̭sva॒ mā hvā॒-rvasṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi śa॒tadhā̭raṃ॒-va~sṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi sa॒hasra̭dhāragṃ hu॒ta-ssto॒kohu॒to dra॒phso᳚ 'gnayḙ bṛha॒te nākā̭ya॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒gṃ॒ sā vi॒śvāyu॒-ssā vi॒śvavya̭cā॒-ssā vi॒śvaka̭rmā॒ sa-mpṛ̭cyaddhva-mṛtāvarī-rū॒rmiṇī॒rmadhṷmattamā ma॒ndrā dhana̭sya sā॒taye॒ somḙna॒ tvā-''ta̭na॒cmīndrā̭ya॒ dadhi॒ viṣṇo̭ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 4 ||
(somḙ - nā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
karma̭ṇe vā-nde॒vebhyaḥ̭ śakeyaṃ॒-ve~ṣā̭ya tvā॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ dhūra̭si॒ dhūrva॒ dhūrva̭nta॒-ndhūrva॒ taṃ-yo~᳚-'smā-ndhūrva̭ti॒ ta-ndhū᳚rva॒yaṃ-va~॒ya-ndhūrvā̭ma॒stva-nde॒vānā̭masi॒ sasni̭tama॒-mpapri̭tama॒-ñjuṣṭa̭tamaṃ॒-va~hni̭tama-ndeva॒hūta̭ma॒-mahrṷtamasi havi॒rdhāna॒-ndṛgṃha̭sva॒ mā hvā᳚-rmi॒trasya̭ tvā॒ cakṣṷṣā॒ prekṣe॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ - [mā tvā᳚, hi॒gṃ॒si॒ṣa॒mu॒ru] 5
higṃsiṣamu॒ru vātā̭ya de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-ma॒gnaye॒ juṣṭa॒-nnirva̭pāmya॒gnīṣomā᳚bhyā-mi॒da-nde॒vānā̭mi॒damṷ na-ssa॒ha sphā॒tyai tvā॒ nārā᳚tyai॒ suva̭ra॒bhi vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒-rdṛgṃha̭ntā॒-nduryā॒ dyāvā̭pṛthi॒vyo- ru॒rva̭ntari̭kṣa॒ manvi॒-hyadi̭tyā stvo॒pasthḙ sādayā॒myagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 6 ||
( mā tvā॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 4)
de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhi॒rāpo̭ devīragrepuvo agregu॒vo-'gra̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nna̭ya॒tāgrḙ ya॒jñapa̭ti-ndhatta yu॒ṣmānindro̭ 'vṛṇīta vṛtra॒tūryḙ yū॒yamindra̭-mavṛṇīddhvaṃ-vṛ~tra॒tūrye॒ prokṣi̭tā-ssthā॒gnayḙ vo॒ juṣṭa॒-mprokṣā᳚mya॒gnīṣomā᳚bhyā॒gṃ॒ śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyā॒ ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā - [prati̭ tvā, pṛ॒thi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi] 7
pṛthi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi vānaspa॒tya-mprati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttva॒gnesta॒nūra̭si vā॒co vi॒sarja̭na-nde॒vavī̭taye tvā gṛhṇā॒myadri̭rasi vānaspa॒tya-ssa i॒da-nde॒vebhyo̭ ha॒vyagṃ su॒śami̭ śami॒ṣveṣa॒mā va॒dorja॒mā va̭da dyu॒madva̭data va॒yagṃ sa̭ṅghā॒ta-ñje᳚ṣma va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ prati̭ tvā va॒r॒ṣavṛ̭ddhaṃ-ve~ttu॒ parā̭pūta॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ parā̭pūtā॒ arā̭tayo॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭ 'si vā॒yurvo॒ vi vi̭naktu de॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 8 ||
( tvā॒ - bhā॒ga - ekā̭daśa ca ) (a. 5)
ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā pṛthi॒vīve᳚ttu di॒va-sska̭mbha॒nira̭si॒ prati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si parva॒tyā prati̭ tvā di॒va-sska̭mbha॒nirve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si pārvate॒yī prati̭ tvā parva॒tirve᳚ttu de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇohastā᳚bhyā॒madhi̭ vapāmidhā॒nya̭masi dhinu॒hi de॒vā-nprā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā dī॒rghāmanu॒ prasi̭ti॒māyṷṣedhā-nde॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 9 ||
(prā॒ṇāya̭ tvā॒ - pañca̭daśa ca) (a. 6)
dhṛṣṭi̭rasi॒ brahma̭ ya॒cchāpā᳚gne॒ 'gnimā॒māda̭-ñjahi॒ niṣkra॒vyādagṃ̭ se॒dhā-''dḙva॒yajaṃ̭-va~ha॒ nirda̭gdha॒gṃ॒ rakṣo॒ nirda̭gdhā॒ arā̭tayo dhru॒vama̭si pṛthi॒vī-ndṛ॒gṃ॒hā-''yṷ-rdṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒rtrama̭sya॒ntari̭kṣa-ndṛgṃha prā॒ṇa-ndṛgṃ̭hāpā॒na-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒ruṇa̭masi॒ diva̭-ndṛgṃha॒ cakṣṷ- [cakṣuḥ̭, dṛ॒gṃ॒ha॒ śrotra̭-ndṛgṃha] 10
rdṛgṃha॒ śrotra̭-ndṛgṃha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ dharmā̭si॒ diśo̭ dṛgṃha॒ yoni̭-ndṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ citaḥ̭ stha pra॒jāma॒smai ra॒yima॒smai sa̭jā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ bhṛgṷ̄ṇā॒maṅgi̭rasā॒-ntapa̭sā tapyaddhvaṃ॒-yā~ni̭ gha॒rme ka॒pālā᳚nyupaci॒nvanti̭ ve॒dhasaḥ̭ | pū॒ṣṇastānyapi̭ vra॒ta i̭ndravā॒yū vi mṷñcatām || 11 ||
(cakṣṷ - ra॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 7)
saṃ-va~̭pāmi॒ samāpo̭ a॒dbhira̭gmata॒ samoṣa̭dhayo॒ rasḙna॒ sagṃ re॒vatī॒-rjaga̭tībhi॒-rmadhṷmatī॒-rmadhṷmatībhi-ssṛjyaddhvama॒dbhyaḥ pari॒ prajā̭tā-sstha॒ sama॒dbhiḥ pṛ̭cyaddhva॒-ñjana̭yatyai tvā॒ saṃ-yau~᳚mya॒gnaye᳚ tvā॒-'gnīṣomā᳚bhyā-mma॒khasya॒ śiro̭-'si gha॒rmo̭-'si vi॒śvāyṷru॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā॒-ntvaca̭-ṅgṛhṇīṣvā॒ntari̭ta॒gṃ॒ rakṣo॒-'ntari̭tā॒ arā̭tayode॒vastvā̭ savi॒tā śra̭payatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke॒-'gnistḙ ta॒nuva॒-mmā-'ti̭ dhā॒gagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva॒ sa-mbrahma̭ṇā pṛcyasvaika॒tāya॒ svāhā᳚ dvi॒tāya॒ svāhā᳚ tri॒tāya॒ svāhā᳚ || 12 ||
(sa॒vi॒tā - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
ā da̭da॒ indra̭sya bā॒hura̭si॒ dakṣi̭ṇa-ssa॒hasra̭bhṛṣṭi-śśa॒tatḙjā vā॒yura̭si ti॒gmatḙjāḥ॒ pṛthi̭vi devayaja॒ - nyoṣa̭ddhyāste॒ mūla॒-mmā higṃ̭siṣa॒-mapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai dḙva॒yaja̭nyai vra॒jaṃ- [vra॒jam, ga॒ccha॒ go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu] 13
ga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyā adḙvayajano vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā- [mā, mau॒ga॒rarṷste॒ diva॒-mmā] 14
maṷga॒rarṷste॒ diva॒-mmā skā॒n॒. vasa̭vastvā॒ pari̭ gṛhṇantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sāru॒drāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-''di॒tyāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve karma̭ kṛṇvanti ve॒dhasa̭ ṛ॒tama̭syṛta॒sada̭na-masyṛta॒śrīra̭si॒ dhā a̭si sva॒dhā a̭syu॒rvī cāsi॒ vasvī̭ cāsi pu॒rā krū॒rasya̭ vi॒sṛpo̭ viraphśi-nnudā॒dāya̭ pṛthi॒vī-ñjī॒radā̭nu॒ryāmaira̭yan ca॒ndrama̭si sva॒dhābhi॒stā-ndhīrā̭so anu॒dṛśya̭ yajante || 15 ||
(de॒va॒yaja̭nyai vra॒jaṃ - tamato॒ mā - vi̭raphśi॒n - nekā̭daśa ca) (a. 9)
pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ 'gne-rva॒-steji̭ṣṭhena॒ teja̭sā॒ ni-ṣṭa̭pāmi go॒ṣṭha-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jina̭-ntvā sapatnasā॒hagṃ sa-mmā᳚rjmi॒ vāca̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra̭-mpra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jinī᳚-ntvā sapatnasā॒hīgṃ sa-mmā᳚rjmyā॒śāsā̭nā saumana॒sa-mpra॒jāgṃ saubhā᳚gya-nta॒nūm | a॒gneranṷvratā bhū॒tvā sa-nna̭hye sukṛ॒tāya॒ kam || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭- [su॒pathnī॒rupa̭, se॒di॒mi॒ |] 16
sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒-mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒ ~ya-maba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tu-śca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || samāyṷṣā॒ sampra॒jayā॒ sama̭gne॒ varca̭sā॒ punaḥ̭ | sa-mpatnī॒ patyā॒-'ha-ṅga̭cche॒ samā॒tmā ta॒nuvā॒ mama̭ || ma॒hī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasa॒stasya॒ te-'kṣī̭yamāṇasya॒ ni- [niḥ, va॒pā॒mi॒ ma॒hī॒nāṃ] 17
rva̭pāmi mahī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso-'da̭bdhena tvā॒ cakṣu॒ṣā-'ve᳚kṣe suprajā॒stvāya॒ tejo̭-'si॒ tejo-'nu॒ prehya॒gniste॒ tejo॒ mā vi nai̭da॒gne-rji॒hvā-'si̭ su॒bhūrde॒vānā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe bhava śu॒krama̭si॒ jyoti̭rasi॒ tejo̭-'si de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kra-ntvā̭ śu॒krāyā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi॒ jyoti̭stvā॒ jyoti̭ṣya॒rcistvā॒-'rciṣi॒ dhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi || 18 ||
(upa॒ - nī - ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kragṃ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 10)
kṛṣṇo᳚-'syākhare॒ṣṭho᳚-'gnaye᳚ tvā॒ svāhā॒ vedi̭rasi ba॒r॒hiṣe᳚ tvā॒ svāhā ̭ba॒r॒hira̭si sru॒gbhyastvā॒ svāhā̭ di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā᳚ sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ūrgbha̭va barhi॒ṣadbhya̭ ū॒rjā pṛ̭thi॒vī-ṅga̭cchata॒ viṣṇo॒-sstūpo॒-'syūrṇā᳚mradasa-ntvā stṛṇāmi svāsa॒stha-nde॒vebhyo̭ gandha॒rvo̭-'si vi॒śvāva̭su॒-rviśva̭smā॒dīṣa̭to॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta indra̭sya bā॒hura̭si॒- [bā॒hura̭si, dakṣi̭ṇo॒] 19
dakṣi̭ṇo॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒to mi॒trāvarṷṇau tvottara॒taḥ pari̭ dhattā-ndhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta-ssūrya̭stvā pu॒rastā᳚-tpātu॒ kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā vī॒tiho᳚tra-ntvā kave dyu॒manta॒gṃ॒ sami̭dhīma॒hyagnḙ bṛ॒hanta̭maddhva॒re vi॒śo ya॒ntre stho॒ vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭-mādi॒tyānā॒gṃ॒ sada̭si sīda ju॒hūrṷpa॒bhṛ-ddhru॒vā-'si̭ ghṛ॒tācī॒ nāmnā᳚ pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīdai॒tā a̭sadan-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke tā vi̭ṣṇo pāhi pā॒hi ya॒jña-mpā॒hi ya॒jñapa̭ti-mpā॒hi māṃ-ya~̭jña॒niya᳚m || 20 ||
(bā॒hura̭si - pri॒ye sada̭si॒ - pañca̭daśa ca) (a. 11)
bhuva̭namasi॒ vi pra̭tha॒svāgne॒ yaṣṭa̭ri॒da-nnamaḥ̭ | juhvehya॒gnistvā᳚ hvayati devaya॒jyāyā॒ upa̭bhṛ॒dehi̭ de॒vastvā̭ savi॒tā hva̭yati devaya॒jyāyā॒ agnā̭viṣṇū॒ mā vā॒mava̭ kramiṣaṃ॒-vi~ ji̭hāthā॒-mmā mā॒ sa-ntā᳚ptaṃ-lo~॒ka-mmḙ lokakṛtau kṛṇutaṃ॒-vi~ṣṇo॒-ssthāna̭masī॒ta indro̭ akṛṇo-dvī॒ryā̭ṇi samā॒rabhyo॒rdhvo a̭ddhva॒ro di̭vi॒spṛśa॒mahrṷto ya॒jño ya॒jñapa̭te॒-rindrā̭vā॒n-thsvāhā̭ bṛ॒hadbhāḥ pā॒hi mā᳚-'gne॒ duśca̭ritā॒dā mā॒ suca̭rite bhaja ma॒khasya॒ śiro̭-'si॒ sañjyoti̭ṣā॒ jyoti̭raṅktām || 21 ||
(ahrṷta॒ - eka̭vigṃśatiśca) (a. 12)
vāja̭sya mā prasa॒veno᳚dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || vasṷbhyastvā ru॒drebhya̭stvā-''di॒tyebhya̭stvā॒-'ktagṃ rihā̭ṇā vi॒yantu॒ vayaḥ̭ || pra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣa॒mā pyā̭yantā॒māpa॒ oṣa̭dhayo ma॒rutā॒-mpṛṣa̭taya-sstha॒ divaṃ̭- [diva᳚m, ga॒ccha॒ tato̭ no॒] 22
gaccha॒ tato̭ no॒ vṛṣṭi॒mera̭ya | ā॒yu॒ṣpā a̭gne॒-'syāyṷrme pāhi cakṣu॒ṣpā a̭gne-'si॒ cakṣṷrme pāhi dhru॒vā-'si॒ ya-mpa̭ri॒dhi-mpa॒ryadha̭tthā॒ agnḙ deva pa॒ṇibhi̭-rvī॒yamā̭ṇaḥ | ta-nta̭ e॒tamanu॒ joṣa̭-mbharāmi॒ nede॒ṣa tvada̭pace॒tayā̭tai ya॒jñasya॒ pātha॒ upa॒ sami̭tagṃ saggsrā॒vabhā̭gā-ssthe॒ṣā bṛ॒hantaḥ̭ prastare॒ṣṭhā ba̭rhi॒ṣada̭śca [ ] 23
de॒vā i॒māṃ-vā~ca̭ma॒bhi viśvḙ gṛ॒ṇanta̭ ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvama॒gne-rvā॒mapa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī su॒mne mā̭ dhatta-ndhu॒ri dha॒ryaṷ pāta॒magnḙ 'dabdhāyo 'śītatano pā॒hi mā॒-'dya di॒vaḥ pā॒hi prasi̭tyai pā॒hi duri̭ṣṭyai pā॒hi dṷradma॒nyai pā॒hi duśca̭ritā॒davi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu su॒ṣadā॒ yoni॒gg॒ svāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃvi~॒ttvā gā॒tu mi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 24 ||
(divaṃ̭ - ca - vi॒ttvā gā॒tuṃ - trayo̭daśa ca) (a. 13)
u॒bhā vā̭mindrāgnī āhu॒vaddhyā̭ u॒bhā rādha̭sa-ssa॒ha mā̭da॒yaddhyai᳚ | u॒bhā dā॒tārā̭vi॒ṣāgṃ ra̭yī॒ṇāmu॒bhā vāja̭sya sā॒tayḙ huve vām || aśra̭va॒gṃ॒ hi bhṷ̄ri॒dāva̭ttarā vāṃ॒-vi~jā̭māturu॒ta vā̭ ghā syā॒lāt | athā॒ soma̭sya॒ praya̭tī yu॒vabhyā॒mindrā᳚gnī॒ stoma̭-ñjanayāmi॒ navya᳚m || indrā᳚gnī nava॒ti-mpuro̭ dā॒sapa̭tnīradhūnutam | sā॒kamekḙna॒ karma̭ṇā || śuci॒-nnu stoma॒-nnava̭jāta-ma॒dyendrā᳚gnī vṛtrahaṇā ju॒ṣethā᳚m || 25 ||
u॒bhā hi vāgṃ̭ su॒havā॒ joha̭vīmi॒ tā vājagṃ̭ sa॒dya ṷśa॒te dheṣṭhā᳚ || va॒yamṷ tvā pathaspate॒ ratha॒-nna vāja̭sātaye | dhi॒ye pṷ̄ṣannayujmahi || pa॒thaspa̭thaḥ॒ pari̭patiṃ-va~ca॒syā kāmḙna kṛ॒to a॒bhyā̭naḍa॒rkam | sano̭ rāsacchu॒rudha̭śca॒ndrāgrā॒ dhiya̭ndhiyagṃ sīṣadhāti॒ pra pū॒ṣā || kṣetra̭sya॒ pati̭nā va॒yagṃ hi॒tenḙva jayāmasi | gāmaśva̭-mpoṣayi॒tnvā sa no̭ [sa naḥ̭, mṛ॒ḍā॒tī॒dṛśe᳚ |] 26
mṛḍātī॒dṛśe᳚ || kṣetra̭sya pate॒ madhṷmanta-mū॒rmi-ndhe॒nuri̭va॒ payo̭ a॒smāsṷ dhukṣva | ma॒dhu॒ścuta̭-ṅghṛ॒tami̭va॒ supṷ̄ta-mṛ॒tasya̭ naḥ॒ pata̭yo mṛḍayantu || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇameno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || ā de॒vānā॒mapi॒ panthā̭-maganma॒ yaccha॒knavā̭ma॒ tadanu॒ pravo̭ḍhum | a॒gni-rvi॒dvān-thsa ya̭jā॒- [sa ya̭jāt, sedu॒ hotā॒ so] 27
thsedu॒ hotā॒ so a̭ddhva॒rān-thsa ṛ॒tūn ka̭lpayāti || yadvāhi̭ṣṭha॒-ntada॒gnayḙ bṛ॒hada̭rca vibhāvaso | mahi̭ṣīva॒ tvadra॒yistvadvājā॒ udī̭rate || agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒stibhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ | pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| tvama̭gne vrata॒pā a̭si de॒va ā martye॒ṣvā | tvaṃ-ya~॒jñeṣvīḍyaḥ̭ || yadvo̭ va॒ya-mpra̭mi॒nāma̭ vra॒tāni̭ vi॒duṣā᳚-ndevā॒ avi̭duṣṭarāsaḥ | a॒gniṣṭa-dviśva॒mā pṛ̭ṇāti vi॒dvān. yebhi̭-rde॒vāgṃ ṛ॒tubhiḥ̭ ka॒lpayā̭ti || 28 ||
(ju॒ṣethā॒mā - sa no̭ - yajā॒ - dā - trayo̭vigṃśatiśca) (a. 14)
(i॒ṣe tvā̭ - ya॒jñasya॒ - śundha̭dhvaṃ॒ - karma̭ṇe vāṃ - de॒vo-'va̭dhūtaṃ॒ - dhuṣṭiḥ॒ - saṃ-va~̭pā॒- myā da̭de॒ - pratyṷṣṭaṃ॒ - kṛṣṇo̭-'si॒ - bhuva̭namasi॒ - vāja̭syo॒bhā vāṃ॒ - catṷrdaśa )
(i॒ṣe - dṛgṃ̭ha॒ - bhuva̭na - ma॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ )
(i॒ṣe tvā̭, ka॒lpayā̭ti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.