ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਥਮਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ - ਸੁਤ੍ਯਾਦਿਨੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
ਆ ਦੑਦੇ॒ ਗ੍ਰਾਵਾ᳚-ऽਸ੍ਯਦ੍ਧ੍ਵਰ॒ਕृ-ਦ੍ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋੑ ਗਮ੍ਭੀ॒ਰਮਿ॒ਮ- ਮੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ-ਙ੍ਕृੑਦ੍ਧ੍ਯੁਤ੍ਤ॒ਮੇਨੑ ਪ॒ਵਿਨੇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਸੋਮ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੁषੁੑਤ॒-ਮ੍ਮਧੁੑਮਨ੍ਤ॒-ਮ੍ਪਯੑਸ੍ਵਨ੍ਤਂ-ਵृਁष੍ਟਿ॒ਵਨਿ॒ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਵृਤ੍ਰ॒ਘ੍ਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਵृਤ੍ਰ॒ਤੁਰ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ-ऽਭਿਮਾਤਿ॒ਘ੍ਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਵੑਤ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਦੇ᳚ਵ੍ਯਾਵਤੇ ਸ਼੍ਵਾ॒ਤ੍ਰਾ-ਸ੍ਸ੍ਥੑ ਵृਤ੍ਰ॒ਤੁਰੋ॒ ਰਾਧੋੑਗੂਰ੍ਤਾ ਅ॒ਮृਤੑਸ੍ਯ॒ ਪਤ੍ਨੀ॒ਸ੍ਤਾ ਦੇੑਵੀ-ਰ੍ਦੇਵ॒ਤ੍ਰੇਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਧ॒ਤ੍ਤੋਪੑਹੂਤਾ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਸ੍ਯ ਪਿਬ॒ਤੋਪੑਹੂਤੋ ਯੁ॒ष੍ਮਾਕ॒ਗ੍ਂ॒ [ਯੁ॒ष੍ਮਾਕ᳚ਮ੍, ਸੋਮਃੑ ਪਿਬਤੁ॒ ਯਤ੍ਤੇੑ] 1
ਸੋਮਃੑ ਪਿਬਤੁ॒ ਯਤ੍ਤੇੑ ਸੋਮ ਦਿ॒ਵਿ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ਰ੍ਯ-ਤ੍ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾਂ-ਯਁਦੁ॒ਰਾਵ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षੇ॒ ਤੇਨਾ॒ਸ੍ਮੈ ਯਜੑਮਾਨਾਯੋ॒ਰੁ ਰਾ॒ਯਾ ਕृ॒ਦ੍ਧ੍ਯਧਿੑ ਦਾ॒ਤ੍ਰੇ ਵੋੑਚੋ॒ ਧਿषੑਣੇ ਵੀ॒ਡੂ ਸ॒ਤੀ ਵੀੑਡਯੇਥਾ॒-ਮੂਰ੍ਜੑ-ਨ੍ਦਧਾਥਾ॒ਮੂਰ੍ਜੑ-ਮ੍ਮੇ ਧਤ੍ਤ॒-ਮ੍ਮਾ ਵਾਗ੍ਂੑ ਹਿਗ੍ਂਸਿष॒-ਮ੍ਮਾ ਮਾੑ ਹਿਗ੍ਂਸਿष੍ਟ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਾਗਪਾ॒ਗੁਦੑਗਧ॒ਰਾਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼॒ ਆ ਧਾੑਵ॒ਨ੍ਤ੍ਵਮ੍ਬ॒ ਨਿ ष੍ਵੑਰ । ਯਤ੍ਤੇੑ ਸੋ॒ਮਾ-ऽਦਾ᳚ਭ੍ਯ॒-ਨ੍ਨਾਮ॒ ਜਾਗृੑਵਿ॒ ਤਸ੍ਮੈੑ ਤੇ ਸੋਮ॒ ਸੋਮਾੑਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 2 ॥
(ਯੁ॒ष੍ਮਾਕਗ੍ਗ੍ੑ - ਸ੍ਵਰ॒ ਯਤ੍ਤੇ॒ -ਨਵੑ ਚ ) (ਅ. 1)
ਵਾ॒ਚਸ੍ਪਤੑਯੇ ਪਵਸ੍ਵ ਵਾਜਿ॒ਨ੍ ਵृषਾ॒ ਵृष੍ਣੋੑ ਅ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ੁਭ੍ਯਾ॒-ਙ੍ਗਭੑਸ੍ਤਿਪੂਤੋ ਦੇ॒ਵੋ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ॒ਵਿਤ੍ਰੑਮਸਿ॒ ਯੇषਾ᳚-ਮ੍ਭਾ॒ਗੋ-ऽਸਿ॒ ਤੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ॒ ਸ੍ਵਾਙ੍ਕृੑਤੋ-ऽਸਿ॒ ਮਧੁੑਮਤੀ-ਰ੍ਨ॒ ਇषੑਸ੍ਕृਧਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯੇਭ੍ਯੋੑ ਦਿ॒ਵ੍ਯੇਭ੍ਯਃ॒ ਪਾਰ੍ਥਿੑਵੇਭ੍ਯੋ॒ ਮਨੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ऽष੍ਟੂ॒ਰ੍ਵੑਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒-ਮਨ੍ਵਿੑਹਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ਤ੍ਵਾ ਸੁਭਵ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਾੑਯ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰੀਚਿ॒ਪੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿਃੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ॥ 3 ॥
(ਵਾ॒ਚਃ-ਸ॒ਪ੍ਤਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍) (ਅ. 2)
ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ ऽਸ੍ਯ॒ਨ੍ਤਰ੍ਯੑਚ੍ਛ ਮਘਵ-ਨ੍ਪਾ॒ਹਿ ਸੋਮੑਮੁਰੁ॒ष੍ਯ ਰਾਯ॒-ਸ੍ਸਮਿषੋੑ ਯਜਸ੍ਵਾ॒-ऽਨ੍ਤਸ੍ਤੇੑ ਦਧਾਮਿ॒ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ਅ॒ਨ੍ਤਰੁ॒ਰ੍ਵੑਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਗ੍ਂ ਸ॒ਜੋषਾੑ ਦੇ॒ਵੈਰਵੑਰੈਃ॒ ਪਰੈ᳚ਸ਼੍ਚਾ-ऽਨ੍ਤਰ੍ਯਾ॒ਮੇ ਮੑਘਵ-ਨ੍ਮਾਦਯਸ੍ਵ॒ ਸ੍ਵਾਙ੍ਕृੑਤੋ-ऽਸਿ॒ ਮਧੁੑਮਤੀਰ੍ਨ॒ ਇषੑਸ੍ਕृਧਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯੇਭ੍ਯੋੑ ਦਿ॒ਵ੍ਯੇਭ੍ਯਃ॒ ਪਾਰ੍ਥਿੑਵੇਭ੍ਯੋ॒ ਮਨੑਸ੍ਤ੍ਵਾ-ऽष੍ਟੂ॒ਰ੍ਵੑਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒ਮਨ੍ਵਿੑਹਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ਤ੍ਵਾ ਸੁਭਵ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਾੑਯ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑ ਸ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰੀਚਿ॒ਪੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰਪਾ॒ਨਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ॥ 4 ॥
(ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ-ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ) (ਅ. 3)
ਆ ਵਾੑਯੋ ਭੂष ਸ਼ੁਚਿਪਾ॒ ਉਪੑ ਨ-ਸ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰੑ-ਨ੍ਤੇ ਨਿ॒ਯੁਤੋੑ ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰ । ਉਪੋੑ ਤੇ॒ ਅਨ੍ਧੋ॒ ਮਦ੍ਯੑਮਯਾਮਿ॒ ਯਸ੍ਯੑ ਦੇਵ ਦਧਿ॒षੇ ਪੂ᳚ਰ੍ਵ॒ਪੇਯ᳚ਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਵਾ॒ਯਵੇ॒ ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰੑਵਾਯੂ ਇ॒ਮੇ ਸੁ॒ਤਾਃ । ਉਪ॒ ਪ੍ਰਯੋੑਭਿ॒ਰਾ ਗੑਤ॒ਮਿਨ੍ਦੑਵੋ ਵਾਮੁ॒ਸ਼ਨ੍ਤਿ॒ ਹਿ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਵਾ॒ਯੁਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿਃੑ ਸ॒ਜੋषਾ᳚ਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ॥ 5 ॥
(ਆ ਵਾੑਯੋ॒- ਤ੍ਰਿਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍) (ਅ. 4)
ਅ॒ਯਂ-ਵਾਁ᳚-ਮ੍ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾ ਸੁ॒ਤ-ਸ੍ਸੋਮੑ ऋਤਾਵृਧਾ । ਮਮੇਦਿ॒ਹ ਸ਼੍ਰੁੑਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਹਵ᳚ਮ੍ । ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਵਰੁੑਣਾਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰ੍-ऋਤਾ॒ਯੁਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ॥ 6 ॥
(ਅ॒ਯਂ-ਵਾਁਂ᳚ - ਁਵਿਗ੍ਂਸ਼॒ਤਿਃ) (ਅ. 5)
ਯਾ ਵਾ॒-ਙ੍ਕਸ਼ਾ॒ ਮਧੁੑਮ॒ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਿੑਨਾ ਸੂ॒ਨृਤਾੑਵਤੀ । ਤਯਾੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਮਿੑਮਿਕ੍षਤਮ੍ । ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯ॒ਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਵੀ᳚ਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ॥ 7 ॥
(ਯਾ ਵਾੑ- ਮ॒ष੍ਟਾਦੑਸ਼) (ਅ. 6)
ਪ੍ਰਾ॒ਤ॒ਰ੍ਯੁਜੌ॒ ਵਿ ਮੁੑਚ੍ਯੇਥਾ॒-ਮਸ਼੍ਵਿੑਨਾ॒ਵੇਹ ਗੑਚ੍ਛਤਮ੍ । ਅ॒ਸ੍ਯ ਸੋਮੑਸ੍ਯ ਪੀ॒ਤਯੇ᳚ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯ॒ਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰ॒ਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ॥ 8 ॥
(ਪ੍ਰਾ॒ਤ॒ਰ੍ਯੁਜਾ॒ਵੇ-ਕਾ॒ਨ੍ਨਵਿਗ੍ਂੑਸ਼॒ਤਿਃ) (ਅ. 7)
ਅ॒ਯਂ-ਵੇਁ॒ਨਸ਼੍ਚੋੑਦਯ॒-ਤ੍ਪृਸ਼੍ਞਿੑਗਰ੍ਭਾ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑਰ੍ਜਰਾਯੂ॒ ਰਜੑਸੋ ਵਿ॒ਮਾਨੇ᳚ । ਇ॒ਮਮ॒ਪਾਗ੍ਂ ਸੑਙ੍ਗ॒ਮੇ ਸੂਰ੍ਯੑਸ੍ਯ॒ ਸ਼ਿਸ਼ੁ॒-ਨ੍ਨ ਵਿਪ੍ਰਾੑ ਮ॒ਤਿਭੀੑ ਰਿਹਨ੍ਤਿ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ॒ ਸ਼ਣ੍ਡਾੑਯ ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑ-ਰ੍ਵੀ॒ਰਤਾ᳚-ਮ੍ਪਾਹਿ ॥ 9 ॥
(ਅ॒ਯਂ-ਵੇਁ॒ਨਃ- ਪਞ੍ਚੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 8)
ਤ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਨਥਾੑ ਪੂ॒ਰ੍ਵਥਾੑ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਥੇ॒ਮਥਾ᳚ ਜ੍ਯੇ॒ष੍ਠਤਾੑਤਿ-ਮ੍ਬਰ੍ਹਿ॒षਦਗ੍ਂੑ ਸੁਵ॒ਰ੍ਵਿਦੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤੀਚੀ॒ਨਂ-ਵृਁ॒ਜਨੑ-ਨ੍ਦੋਹਸੇ ਗਿ॒ਰਾ-ऽऽਸ਼ੁ-ਞ੍ਜਯੑਨ੍ਤ॒ਮਨੁ॒ ਯਾਸੁ॒ ਵਰ੍ਧੑਸੇ । ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ॒ ਮਰ੍ਕਾੑਯ ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿਃੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪਾੑਹਿ ॥ 10 ॥
(ਤ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਨਯਾ॒-षਟ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ ) (ਅ. 9)
ਯੇ ਦੇੑਵਾ ਦਿ॒ਵ੍ਯੇਕਾੑਦਸ਼॒ ਸ੍ਥ ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾਮਦ੍ਧ੍ਯੇਕਾੑਦਸ਼॒ ਸ੍ਥਾ-ऽਫ੍ਸੁ॒षਦੋੑ ਮਹਿ॒ਨੈਕਾੑਦਸ਼॒ ਸ੍ਥ ਤੇ ਦੇੑਵਾ ਯ॒ਜ੍ਞਮਿ॒ਮ-ਞ੍ਜੁੑषਦ੍ਧ੍ਵ-ਮੁਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯਾਗ੍ਰਯ॒ਣੋੑ-ऽਸਿ॒ ਸ੍ਵਾ᳚ਗ੍ਰਯਣੋ॒ ਜਿਨ੍ਵੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਞ੍ਜਿਨ੍ਵੑ ਯ॒ਜ੍ਞਪੑਤਿਮ॒ਭਿ ਸਵੑਨਾ ਪਾਹਿ॒ ਵਿष੍ਣੁ॒ਸ੍ਤ੍ਵਾ-ਮ੍ਪਾੑਤੁ॒ ਵਿਸ਼॒-ਨ੍ਤ੍ਵ-ਮ੍ਪਾੑਹੀਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯੇਣੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒-ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ॥ 11 ॥
ਯੇ ਦੇੑਵਾ॒-ਸ੍ਤ੍ਰਿਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍) (ਅ. 10)
ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਯੑਸ਼੍ਚ ਗ॒ਣਿਨੋੑ ਰੁ॒ਜਨ੍ਤੋ॒ ਦਿਵਗ੍ਂੑ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਃ ਪृੑਥਿ॒ਵੀ-ਞ੍ਚੑ ਸਚਨ੍ਤੇ । ਏ॒ਕਾ॒ਦ॒ਸ਼ਾਸੋੑ ਅਫ੍ਸੁ॒षਦਃੑ ਸੁ॒ਤਗ੍ਂ ਸੋਮੑ-ਞ੍ਜੁषਨ੍ਤਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਵੑਨਾਯ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ -ऽਸ੍ਯਾਗ੍ਰਯ॒ਣੋੑ-ऽਸਿ॒ ਸ੍ਵਾ᳚ਗ੍ਰਯਣੋ॒ ਜਿਨ੍ਵੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਞ੍ਜਿਨ੍ਵੑ ਯ॒ਜ੍ਞਪੑਤਿਮ॒ਭਿ ਸਵੑਨਾ ਪਾਹਿ॒ ਵਿष੍ਣੁ॒ਸ੍ਤ੍ਵਾ-ਮ੍ਪਾੑਤੁ॒ ਵਿਸ਼॒-ਨ੍ਤ੍ਵ-ਮ੍ਪਾੑਹੀਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯੇਣੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒-ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ॥ 12 ॥
(ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਯੋ॒-ਦ੍ਵਿਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍) (ਅ. 11)
ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਬृ॒ਹਦ੍ਵੑਤੇ॒ ਵਯੑਸ੍ਵਤ ਉਕ੍ਥਾ॒ਯੁਵੇ॒ ਯਤ੍ਤੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਬृ॒ਹਦ੍ਵਯ॒ਸ੍ਤਸ੍ਮੈ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ ਵਿष੍ਣੑਵੇ ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵੋਕ੍ਥਾ॒ਯੁਵੇ᳚ ॥ 13 ॥
(ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒-ਦ੍ਵਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 12)
ਮੂ॒ਰ੍ਧਾਨੑ-ਨ੍ਦਿ॒ਵੋ ਅੑਰ॒ਤਿ-ਮ੍ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਮृ॒ਤਾਯੑ ਜਾ॒ਤਮ॒ਗ੍ਨਿਮ੍ । ਕ॒ਵਿਗ੍ਂ ਸ॒ਮ੍ਰਾਜ॒-ਮਤਿੑਥਿ॒-ਞ੍ਜਨਾੑਨਾਮਾ॒ਸਨ੍ਨਾ ਪਾਤ੍ਰੑ-ਞ੍ਜਨਯਨ੍ਤ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯ॒ਗ੍ਨਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਾਯੑ ਧ੍ਰੁ॒ਵੋੑ-ऽਸਿ ਧ੍ਰੁ॒ਵਕ੍षਿੑਤਿ-ਰ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਾਣਾ᳚-ਨ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਤ॒ਮੋ-ऽਚ੍ਯੁੑਤਾਨਾ-ਮਚ੍ਯੁਤ॒ਕ੍षਿਤ੍ਤੑਮ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰ॒ਗ੍ਨਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਾਯੑ ॥ 14 ॥
(ਮੂ॒ਰ੍ਧਾਨਂ॒-ਪਞ੍ਚੑਤ੍ਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍) (ਅ. 13)
ਮਧੁੑਸ਼੍ਚ॒ ਮਾਧੑਵਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਸ਼੍ਚ॒ ਸ਼ੁਚਿੑਸ਼੍ਚ॒ ਨਭੑਸ਼੍ਚ ਨਭ॒ਸ੍ਯੑਸ਼੍ਚੇ॒षਸ਼੍ਚੋ॒ਰ੍ਜਸ਼੍ਚ॒ ਸਹੑਸ਼੍ਚ ਸਹ॒ਸ੍ਯੑਸ਼੍ਚ॒ ਤਪੑਸ਼੍ਚ ਤਪ॒ਸ੍ਯੑਸ਼੍ਚੋ-ਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਸ॒ਗ੍ਂ॒ਸਰ੍ਪੋ᳚- ऽਸ੍ਯਗ੍ਂਹਸ੍ਪ॒ਤ੍ਯਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ॥ 15 ॥
(ਮਧੁੑਸ਼੍ਚ-ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍) (ਅ. 14)
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ॒ ਆ ਗੑਤਗ੍ਂ ਸੁ॒ਤ-ਙ੍ਗੀ॒ਰ੍ਭਿ-ਰ੍ਨਭੋ॒ ਵਰੇ᳚ਣ੍ਯਮ੍ । ਅ॒ਸ੍ਯ ਪਾੑਤ-ਨ੍ਧਿ॒ਯੇषਿ॒ਤਾ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ॥ 16 ॥
(ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ॒ ਵਿਗ੍ਂਸ਼॒ਤਿਃ) (ਅ. 15)
ਓਮਾੑਸਸ਼੍ਚਰ੍षਣੀਧृਤੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑ ਦੇਵਾਸ॒ ਆ ਗੑਤ । ਦਾ॒ਸ਼੍ਵਾਗ੍ਂਸੋੑ ਦਾ॒ਸ਼ੁषਃੑ ਸੁ॒ਤਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒-ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ॥ 17 ॥
(ਓਮਾੑਸੋ ਵਿਗ੍ਂਸ਼॒ਤਿਃ) (ਅ. 16)
ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਨ੍ਤਂ-ਵृਁष॒ਭਂ-ਵਾਁੑਵृਧਾ॒ਨਮਕੑਵਾਰਿ-ਨ੍ਦਿ॒ਵ੍ਯਗ੍ਂ ਸ਼ਾ॒ਸਮਿਨ੍ਦ੍ਰ᳚ਮ੍ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਾ॒ਸਾਹ॒ਮਵੑਸੇ॒ ਨੂਤੑਨਾਯੋ॒ਗ੍ਰਗ੍ਂ ਸੑਹੋ॒ਦਾਮਿ॒ਹ ਤਗ੍ਂ ਹੁੑਵੇਮ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤੇ ॥ 18 ॥
(ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਨ੍ਤ॒ਗ੍ਂ॒-षਟ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 17)
ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ ਮਰੁਤ੍ਵ ਇ॒ਹ ਪਾੑਹਿ॒ ਸੋਮਂ॒-ਯਁਥਾੑ ਸ਼ਾਰ੍ਯਾ॒ਤੇ ਅਪਿੑਬ-ਸ੍ਸੁ॒ਤਸ੍ਯੑ । ਤਵ॒ ਪ੍ਰਣੀੑਤੀ॒ ਤਵੑ ਸ਼ੂਰ॒ ਸ਼ਰ੍ਮ॒ਨ੍ਨਾ-ਵਿੑਵਾਸਨ੍ਤਿ ਕ॒ਵਯਃੑ ਸੁਯ॒ਜ੍ਞਾਃ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤੇ ॥ 19 ॥
(ਇਨ੍ਦ੍ਰੈ॒ਕਾ॒ਨ੍ਨ ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍) (ਅ. 18)
ਮ॒ਰੁਤ੍ਵਾਗ੍ਂੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਵृष॒ਭੋ ਰਣਾੑਯ॒ ਪਿਬਾ॒ ਸੋਮੑਮਨੁष੍ਵ॒ਧ-ਮ੍ਮਦਾੑਯ । ਆ ਸਿੑਞ੍ਚਸ੍ਵ ਜ॒ਠਰੇ॒ ਮਦ੍ਧ੍ਵੑ ਊ॒ਰ੍ਮਿ-ਨ੍ਤ੍ਵਗ੍ਂ ਰਾਜਾੑ-ऽਸਿ ਪ੍ਰ॒ਦਿਵਃੑ ਸੁ॒ਤਾਨਾ᳚ਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤੇ ॥ 20 ॥
(ਮ॒ਰੁਤ੍ਵਾ॒ਨੇਕਾ॒ਨ੍ਨਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍) (ਅ. 19)
ਮ॒ਹਾਗ੍ਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਯ ਓਜੑਸਾ ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯੋੑ ਵृष੍ਟਿ॒ਮਾਗ੍ਂ ਇੑਵ । ਸ੍ਤੋਮੈ᳚ਰ੍ਵ॒ਥ੍ਸਸ੍ਯੑ ਵਾਵृਧੇ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਮਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾਯੑ ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑ-ਰ੍ਮਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ॥ 21 ॥
(ਮ॒ਹਾਨੇਕਾ॒ਨ੍ਨਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 20)
ਮ॒ਹਾਗ੍ਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਨृ॒ਵਦਾ ਚੑਰ੍षਣਿ॒ਪ੍ਰਾ ਉ॒ਤ ਦ੍ਵਿ॒ਬਰ੍ਹਾੑ ਅਮਿ॒ਨ-ਸ੍ਸਹੋੑਭਿਃ । ਅ॒ਸ੍ਮ॒ਦ੍ਰਿਯੑਗ੍ਵਾਵृਧੇ ਵੀ॒ਰ੍ਯਾੑਯੋ॒ਰੁਃ ਪृ॒ਥੁ-ਸ੍ਸੁਕृੑਤਃ ਕ॒ਰ੍ਤृਭਿੑਰ੍ਭੂਤ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਮਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾਯੑ ਤ੍ਵੈ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑ-ਰ੍ਮਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ॥ 22 ॥
(ਮ॒ਹਾ-ਨ੍ਨृ॒ਵਥ੍ - षਡ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 21)
ਕ॒ਦਾ ਚ॒ਨ ਸ੍ਤ॒ਰੀਰੑਸਿ॒ ਨੇਨ੍ਦ੍ਰੑ ਸਸ਼੍ਚਸਿ ਦਾ॒ਸ਼ੁषੇ᳚ । ਉਪੋ॒ਪੇਨ੍ਨੁ ਮੑਘਵ॒-ਨ੍ਭੂਯ॒ ਇਨ੍ਨੁ ਤੇ॒ ਦਾਨੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਸ੍ਯੑ ਪृਚ੍ਯਤੇ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯਾ-ਦਿ॒ਤ੍ਯੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ॥ ਕ॒ਦਾ ਚ॒ਨ ਪ੍ਰ ਯੁੑਚ੍ਛਸ੍ਯੁ॒ਭੇ ਨਿ ਪਾੑਸਿ॒ ਜਨ੍ਮੑਨੀ । ਤੁਰੀੑਯਾਦਿਤ੍ਯ॒ ਸਵੑਨ-ਨ੍ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਮਾ ਤੑਸ੍ਥਾਵ॒ਮृਤੑ-ਨ੍ਦਿ॒ਵਿ ॥ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਦੇ॒ਵਾਨਾ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੇੑਤਿ ਸੁ॒ਮ੍ਨਮਾਦਿੑਤ੍ਯਾਸੋ॒ ਭਵੑਤਾ ਮृਡ॒ਯਨ੍ਤਃੑ । ਆ ਵੋ॒ ऽਰ੍ਵਾਚੀੑ ਸੁਮ॒ਤਿ-ਰ੍ਵੑਵृਤ੍ਯਾਦ॒ਗ੍ਂ॒ਹੋ-ਸ਼੍ਚਿ॒ਦ੍ਯਾ ਵੑਰਿਵੋ॒ਵਿਤ੍ਤ॒ਰਾ-ऽਸੑਤ੍ ॥ ਵਿਵੑਸ੍ਵ ਆਦਿਤ੍ਯੈ॒ष ਤੇੑ ਸੋਮਪੀ॒ਥਸ੍ਤੇਨੑ ਮਨ੍ਦਸ੍ਵ॒ ਤੇਨੑ ਤृਪ੍ਯ ਤृ॒ਪ੍ਯਾਸ੍ਮੑ ਤੇ ਵ॒ਯ-ਨ੍ਤੑਰ੍ਪਯਿ॒ਤਾਰੋ॒ ਯਾ ਦਿ॒ਵ੍ਯਾ ਵृष੍ਟਿ॒ਸ੍ਤਯਾ᳚ ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਣਾਮਿ ॥ 23 ॥
(ਵਃ॒- ਸ॒ਪ੍ਤਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 22)
ਵਾ॒ਮਮ॒ਦ੍ਯ ਸੑਵਿਤਰ੍ਵਾ॒ਮਮੁ॒ ਸ਼੍ਵੋ ਦਿ॒ਵੇਦਿੑਵੇ ਵਾ॒ਮਮ॒ਸ੍ਮਭ੍ਯਗ੍ਂੑ ਸਾਵੀਃ ॥ ਵਾ॒ਮਸ੍ਯ॒ ਹਿ ਕ੍षਯੑਸ੍ਯ ਦੇਵ॒ ਭੂਰੇੑਰ॒ਯਾ ਧਿ॒ਯਾ ਵਾੑਮ॒ਭਾਜਃੑ ਸ੍ਯਾਮ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਸਵਿ॒ਤ੍ਰੇ ॥ 24 ॥
(ਵਾ॒ਮਂ-ਚਤੁੑਰ੍ਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 23)
ਅਦੑਬ੍ਧੇਭਿ-ਸ੍ਸਵਿਤਃ ਪਾ॒ਯੁਭਿ॒ष੍ਟ੍ਵਗ੍ਂ ਸ਼ਿ॒ਵੇਭਿੑਰ॒ਦ੍ਯ ਪਰਿੑਪਾਹਿ ਨੋ॒ ਗਯ᳚ਮ੍ । ਹਿਰੑਣ੍ਯਜਿਹ੍ਵ-ਸ੍ਸੁਵਿ॒ਤਾਯ॒ ਨਵ੍ਯੑਸੇ॒ ਰਕ੍षਾ॒ ਮਾਕਿੑਰ੍ਨੋ ਅ॒ਘਸ਼ਗ੍ਂੑਸ ਈਸ਼ਤ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਸਵਿ॒ਤ੍ਰੇ ॥ 25 ॥
(ਅਦੑਬ੍ਧੇਭਿ॒-ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 24)
ਹਿਰੑਣ੍ਯਪਾਣਿਮੂ॒ਤਯੇੑ ਸਵਿ॒ਤਾਰ॒ਮੁਪੑ ਹ੍ਵਯੇ । ਸ ਚੇਤ੍ਤਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑ ਪ॒ਦਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਸਵਿ॒ਤ੍ਰੇ ॥ 26 ॥
(ਹਿਰੑਣ੍ਯਪਾਣਿਂ॒-ਚਤੁੑਰ੍ਦਸ਼) (ਅ. 25)
ਸੁ॒ਸ਼ਰ੍ਮਾੑ-ऽਸਿ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ॒ਨੋ ਬृ॒ਹਦੁ॒ਕ੍षੇ ਨਮੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒-ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ॥ 27 ॥
(ਸੁ॒ਸ਼ਰ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼) (ਅ. 26)
ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑਸੁਤਸ੍ਯ ਤ ਇਨ੍ਦੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਾਵੑਤਃ॒ ਪਤ੍ਨੀੑਵਨ੍ਤ॒-ਙ੍ਗ੍ਰਹੑ-ਙ੍ਗृਹ੍ਣਾ॒ਮ੍ਯਗ੍ਨਾ(3)ਇ ਪਤ੍ਨੀ॒ਵਾ(3) ਸ੍ਸ॒ਜੂਰ੍ਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ॒ ਸੋਮੑ-ਮ੍ਪਿਬ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 28 ॥
(ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑਸੁਤਸ੍ਯ॒-ਪਞ੍ਚੑਦਸ਼) (ਅ. 27)
ਹਰਿੑਰਸਿ ਹਾਰਿਯੋਜ॒ਨੋ ਹਰ੍ਯੋ᳚-ਸ੍ਸ੍ਥਾ॒ਤਾ ਵਜ੍ਰੑਸ੍ਯ ਭ॒ਰ੍ਤਾ ਪृਸ਼੍ਞੇਃ᳚ ਪ੍ਰੇ॒ਤਾ ਤਸ੍ਯੑ ਤੇ ਦੇਵ ਸੋਮੇ॒ष੍ਟਯੑਜੁष-ਸ੍ਸ੍ਤੁ॒ਤਸ੍ਤੋੑਮਸ੍ਯ ਸ਼॒ਸ੍ਤੋਕ੍ਥੑਸ੍ਯ॒ ਹਰਿੑਵਨ੍ਤ॒-ਙ੍ਗ੍ਰਹੑ-ਙ੍ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਹ॒ਰੀ-ਸ੍ਸ੍ਥ॒ ਹਰ੍ਯੋ᳚ਰ੍ਧਾ॒ਨਾ-ਸ੍ਸ॒ਹਸੋੑਮਾ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 29 ॥
(ਹਰਿੑਰਸਿ॒-षਡ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 28)
ਅਗ੍ਨ॒ ਆਯੂਗ੍ਂੑषਿ ਪਵਸ॒ ਆ ਸੁ॒ਵੋਰ੍ਜ॒ਮਿषੑ-ਞ੍ਚ ਨਃ । ਆ॒ਰੇ ਬਾੑਧਸ੍ਵ ਦੁ॒ਚ੍ਛੁਨਾ᳚ਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯ॒ਗ੍ਨਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ ਤੇਜੑਸ੍ਵਤ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰ॒ਗ੍ਨਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ ਤੇਜੑਸ੍ਵਤੇ ॥ 30 ॥
(ਅਗ੍ਨ॒ ਆਯੂਗ੍ਂੑषਿ॒-ਤ੍ਰਯੋੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 29)
ਉ॒ਤ੍ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਨੋਜੑਸਾ ਸ॒ਹ ਪੀ॒ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਪ੍ਰੇੑ ਅਵੇਪਯਃ । ਸੋਮੑਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਚ॒ਮੂ ਸੁ॒ਤਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਤ੍ਵੌਜੑਸ੍ਵਤ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਤ੍ਵੌਜੑਸ੍ਵਤੇ ॥ 31 ॥
(ਉ॒ਤ੍ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਨੇਕੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 30)
ਤ॒ਰਣਿੑ-ਰ੍ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਦੑਰ੍ਸ਼ਤੋ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ष੍ਕृਦੑਸਿ ਸੂਰ੍ਯ । ਵਿਸ਼੍ਵ॒ਮਾ ਭਾੑਸਿ ਰੋਚ॒ਨਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ॒ ਸੂਰ੍ਯਾੑਯ ਤ੍ਵਾ॒ ਭ੍ਰਾਜੑਸ੍ਵਤ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਾੑਯ ਤ੍ਵਾ॒ ਭ੍ਰਾਜੑਸ੍ਵਤੇ ॥ 32 ॥
(ਤ॒ਰਣਿੑ-ਰ੍ਵਿਗ੍ਂਸ਼॒ਤਿਃ) (ਅ. 31)
ਆ ਪ੍ਯਾੑਯਸ੍ਵ ਮਦਿਨ੍ਤਮ॒ ਸੋਮ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾੑਭਿ-ਰੂ॒ਤਿਭਿਃੑ । ਭਵਾੑ ਨ-ਸ੍ਸ॒ਪ੍ਰਥੑਸ੍ਤਮਃ ॥ 33 ॥
(ਆ ਪ੍ਯਾੑਯਸ੍ਵ॒-ਨਵੑ) (ਅ. 32)
ਈ॒ਯੁष੍ਟੇ ਯੇ ਪੂਰ੍ਵੑਤਰਾ॒ਮਪੑਸ਼੍ਯਨ੍ ਵ੍ਯੁ॒ਚ੍ਛਨ੍ਤੀੑਮੁ॒षਸ॒-ਮ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾੑਸਃ । ਅ॒ਸ੍ਮਾਭਿੑਰੂ॒ ਨੁ ਪ੍ਰੑਤਿ॒ਚਕ੍ष੍ਯਾੑ-ऽਭੂ॒ਦੋ ਤੇ ਯੑਨ੍ਤਿ॒ ਯੇ ਅੑਪ॒ਰੀषੁ॒ ਪਸ਼੍ਯਾਨ੍ੑ ॥ 34 ॥
(ਈ॒ਯੁ-ਰੇਕਾ॒ਨ੍ਨਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 33)
ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੀ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ष੍ਕृਤੑ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ਰ੍ਵਿਦੑ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ॒ ਭਾਸ੍ਵੑਤੀ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ॒ ਜ੍ਵਲੑਨ੍ਤੀ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ ਮਲ੍ਮਲਾ॒ਭਵੑਨ੍ਤੀ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ॒ ਦੀਪ੍ਯੑਮਾਨਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ॒ ਰੋਚੑਮਾਨਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾ॒ਮ੍ਯਜੑਸ੍ਰਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ ਬृ॒ਹਜ੍ਜ੍ਯੋੑਤਿष-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ ਬੋ॒ਧਯੑਨ੍ਤੀ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ॒ ਜਾਗ੍ਰੑਤੀ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਾਮਿ ॥ 35 ॥
(ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੀ॒ਗ੍ਂ॒-षਟ੍ਤ੍ਰਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤ੍) (ਅ. 34)
ਪ੍ਰ॒ਯਾ॒ਸਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ऽऽਯਾ॒ਸਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ਵਿਯਾ॒ਸਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ਸਂਯਾਁ॒ਸਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹੋ᳚ਦ੍ਯਾ॒ਸਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ-ऽਵਯਾ॒ਸਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ਸ਼ੁ॒ਚੇ ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਸ਼ੋਕਾੑਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ਤਪ੍ਯ॒ਤ੍ਵੈ ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਤਪੑਤੇ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹ॒ਤ੍ਯਾਯੈ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਸਰ੍ਵੑਸ੍ਮੈ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 36 ॥
(ਪ੍ਰ॒ਯਾ॒ਸਾਯ॒-ਚਤੁੑਰ੍ਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ ) (ਅ. 35)
ਚਿ॒ਤ੍ਤਗ੍ਂ ਸੑਨ੍ਤਾ॒ਨੇਨੑ ਭ॒ਵਂ-ਯਁ॒ਕ੍ਨਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਤਨਿੑਮ੍ਨਾ ਪਸ਼ੁ॒ਪਤਿਗ੍ਗ੍ੑ ਸ੍ਥੂਲਹृਦ॒ਯੇਨਾ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਂ ਹृਦੑਯੇਨ ਰੁ॒ਦ੍ਰਂ-ਲੋਁਹਿੑਤੇਨ ਸ਼॒ਰ੍ਵ-ਮ੍ਮਤੑਸ੍ਨਾਭ੍ਯਾ-ਮ੍ਮਹਾਦੇ॒ਵ-ਮ॒ਨ੍ਤਃਪਾ᳚ਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨੌषਿष੍ਠ॒ਹਨਗ੍ਂੑ ਸ਼ਿਙ੍ਗੀਨਿਕੋ॒ਸ਼੍ਯਾ᳚ਭ੍ਯਾਮ੍ ॥ 37 ॥
(ਚਿ॒ਤ੍ਤ-ਮ॒ष੍ਟਾਦੑਸ਼) (ਅ. 36)
ਆ ਤਿੑष੍ਠ ਵृਤ੍ਰਹ॒-ਨ੍ਰਥਂੑ-ਯੁਁ॒ਕ੍ਤਾ ਤੇ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ॒ ਹਰੀ᳚ । ਅ॒ਰ੍ਵਾ॒ਚੀਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੁ ਤੇ॒ ਮਨੋ॒ ਗ੍ਰਾਵਾੑ ਕृਣੋਤੁ ਵ॒ਗ੍ਨੁਨਾ᳚ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ ॥ 38 ॥
(ਆ ਤਿੑष੍ਟ॒-षਟ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 37)
ਇਨ੍ਦ੍ਰ॒ਮਿਦ੍ਧਰੀੑ ਵਹ॒ਤੋ-ऽਪ੍ਰੑਤਿਧृष੍ਟਸ਼ਵਸ॒-ਮृषੀੑਣਾ-ਞ੍ਚ ਸ੍ਤੁ॒ਤੀਰੁਪੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਞ੍ਚ॒ ਮਾਨੁੑषਾਣਾਮ੍ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ ॥ 39 ॥
(ਇਨ੍ਦ੍ਰ॒ਮਿਤ੍-ਤ੍ਰਯੋੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 38)
ਅਸਾੑਵਿ॒ ਸੋਮੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇ॒ ਸ਼ਵਿੑष੍ਠ ਧृष੍ਣ॒ਵਾ ਗੑਹਿ । ਆ ਤ੍ਵਾੑ ਪृਣਕ੍ਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਗ੍ਂ ਰਜ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯ॒-ਨ੍ਨ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਭਿਃੑ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ ॥ 40 ॥
(ਅਸਾੑਵਿ-ਸ॒ਪ੍ਤਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 39)
ਸਰ੍ਵੑਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿ॒ਸ਼ੀਵੑਰੀ॒ ਭੂਮਿੑਸ੍ਤ੍ਵੋ॒ਪਸ੍ਥ॒ ਆ-ऽਧਿੑਤ । ਸ੍ਯੋ॒ਨਾ-ऽਸ੍ਮੈੑ ਸੁ॒षਦਾੑ ਭਵ॒ ਯਚ੍ਛਾ᳚-ऽਸ੍ਮੈ ਸ਼ਰ੍ਮੑ ਸ॒ਪ੍ਰਥਾਃ᳚ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ ॥ 41 ॥
(ਸਰ੍ਵੑਸ੍ਯ॒ षਡ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 40)
ਮ॒ਹਾਗ੍ਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਵਜ੍ਰੑਬਾਹੁ-ष੍षੋਡ॒ਸ਼ੀ ਸ਼ਰ੍ਮੑ ਯਚ੍ਛਤੁ । ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ਨੋੑ ਮ॒ਘਵਾੑ ਕਰੋਤੁ॒ ਹਨ੍ਤੁੑ ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨਂ॒-ਯੋਁ᳚-ऽਸ੍ਮਾ-ਨ੍ਦ੍ਵੇष੍ਟਿੑ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ ॥ 42 ॥
(ਮ॒ਹਾਨ੍-षਡ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 41)
ਸ॒ਜੋषਾੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰ॒ ਸਗੑਣੋ ਮ॒ਰੁਦ੍ਭਿ॒-ਸ੍ਸੋਮੑ-ਮ੍ਪਿਬ ਵृਤ੍ਰਹਞ੍ਛੂਰ ਵਿ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ । ਜ॒ਹਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਪ॒ ਮृਧੋੑ ਨੁਦ॒ਸ੍ਵਾ-ऽਥਾਭੑਯ-ਙ੍ਕृਣੁਹਿ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤੋੑ ਨਃ ॥ ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੑ ਏ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ ॥ 43 ॥
(ਸ॒ਜੋषਾਃ᳚-ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍) (ਅ. 42)
ਉਦੁ॒ ਤ੍ਯ-ਞ੍ਜਾ॒ਤਵੇੑਦਸ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਂ-ਵਁੑਹਨ੍ਤਿ ਕੇ॒ਤਵਃੑ । ਦृ॒ਸ਼ੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾੑਯ॒ ਸੂਰ੍ਯ᳚ਮ੍ ॥ ਚਿ॒ਤ੍ਰ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾ॒-ਮੁਦੑਗਾ॒ਦਨੀੑਕ॒-ਞ੍ਚਕ੍षੁੑ-ਰ੍ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯਾ॒-ऽਗ੍ਨੇਃ । ਆ-ऽਪ੍ਰਾ॒ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒ਗ੍ਂ॒ ਸੂਰ੍ਯੑ ਆ॒ਤ੍ਮਾ ਜਗੑਤਸ੍ਤ॒ਸ੍ਥੁषੑਸ਼੍ਚ ॥ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਨਯੑ ਸੁ॒ਪਥਾੑ ਰਾ॒ਯੇ ਅ॒ਸ੍ਮਾਨ੍. ਵਿਸ਼੍ਵਾੑਨਿ ਦੇਵ ਵ॒ਯੁਨਾੑਨਿ ਵਿ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ । ਯੁ॒ਯੋ॒ਦ੍ਧ੍ਯੑਸ੍ਮ-ਜ੍ਜੁੑਹੁਰਾ॒ਣ ਮੇਨੋ॒ ਭੂਯਿੑष੍ਠਾ-ਨ੍ਤੇ॒ ਨਮੑਉਕ੍ਤਿਂ-ਵਿਁਧੇਮ ॥ ਦਿਵੑ-ਙ੍ਗਚ੍ਛ॒ ਸੁਵਃੑ ਪਤ ਰੂ॒ਪੇਣੑ [ਰੂ॒ਪੇਣੑ, ਵੋ॒ ਰੂ॒ਪਮ॒ਭ੍ਯੈਮਿ॒ ਵਯੑਸਾ॒ ਵਯਃੑ ।] ॥ 44 ॥
ਵੋ ਰੂ॒ਪਮ॒ਭ੍ਯੈਮਿ॒ ਵਯੑਸਾ॒ ਵਯਃੑ । ਤੁ॒ਥੋ ਵੋੑ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਵੇੑਦਾ॒ ਵਿ ਭੑਜਤੁ॒ ਵਰ੍षਿੑष੍ਠੇ॒ ਅਧਿ॒ ਨਾਕੇ᳚ ॥ ਏ॒ਤਤ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਰਾਧ॒ ਐਤਿ॒ ਸੋਮੑਚ੍ਯੁਤ॒-ਨ੍ਤਨ੍ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ੍ਯੑ ਪ॒ਥਾ ਨੑਯ॒ਰ੍ਤਸ੍ਯੑ ਪ॒ਥਾ ਪ੍ਰੇਤੑ ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਦੑਕ੍षਿਣਾ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ ਪ॒ਥਾ ਸੁੑਵਿ॒ਤਾ ਨਯੑਨ੍ਤੀ-ਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ॒ਣਮ॒ਦ੍ਯ ਰਾ᳚ਦ੍ਧ੍ਯਾਸ॒ਮृषਿੑਮਾਰ੍षੇ॒ਯ-ਮ੍ਪਿੑਤृ॒ਮਨ੍ਤੑ-ਮ੍ਪੈਤृਮ॒ਤ੍ਯਗ੍ਂ ਸੁ॒ਧਾਤੁੑਦਕ੍षਿਣਂ॒-ਵਿਁ ਸੁਵਃ॒ ਪਸ਼੍ਯ॒ ਵ੍ਯੑਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਂ॒-ਯਁਤੑਸ੍ਵ ਸਦ॒ਸ੍ਯੈੑ ਰ॒ਸ੍ਮਦ੍ਦਾ᳚ਤ੍ਰਾ ਦੇਵ॒ਤ੍ਰਾ ਗੑਚ੍ਛਤ॒ ਮਧੁੑਮਤੀਃ ਪ੍ਰਦਾ॒ਤਾਰ॒ਮਾ ਵਿੑਸ਼॒ਤਾ-ऽਨੑਵਹਾਯਾ॒-ऽਸ੍ਮਾ-ਨ੍ਦੇੑਵ॒ਯਾਨੇੑਨ ਪ॒ਥੇਤੑ ਸੁ॒ਕृਤਾਂ᳚-ਲੋਁ॒ਕੇ ਸੀੑਦਤ॒ ਤਨ੍ਨਃੑ ਸਗ੍ਗ੍ਸ੍ਕृ॒ਤਮ੍ ॥ 45 ॥
(ਰੂ॒ਪੇਣੑ-ਸਦ॒ਸ੍ਯੈੑ-ਰ॒ष੍ਟਾਦੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 43)
ਧਾ॒ਤਾ ਰਾ॒ਤਿ-ਸ੍ਸੑਵਿ॒ਤੇਦ-ਞ੍ਜੁੑषਨ੍ਤਾ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਰ੍ਨਿਧਿ॒ਪਤਿੑਰ੍ਨੋ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ । ਤ੍ਵष੍ਟਾ॒ ਵਿष੍ਣੁਃੑ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾੑ ਸਗ੍ਂਰਰਾ॒ਣੋ ਯਜੑਮਾਨਾਯ॒ ਦ੍ਰਵਿੑਣ-ਨ੍ਦਧਾਤੁ ॥ ਸਮਿੑਨ੍ਦ੍ਰ ਣੋ॒ ਮਨੑਸਾ ਨੇषਿ॒ ਗੋਭਿ॒-ਸ੍ਸਗ੍ਂ ਸੂ॒ਰਿਭਿੑਰ੍ਮਘਵ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤ੍ਯਾ । ਸ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ ਦੇ॒ਵਕृੑਤਂ॒-ਯਁਦਸ੍ਤਿ॒ ਸ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾਗ੍ਂੑ ਸੁਮ॒ਤ੍ਯਾ ਯ॒ਜ੍ਞਿਯਾੑਨਾਮ੍ ॥ ਸਂ-ਵਁਰ੍ਚੑਸਾ॒ ਪਯੑਸਾ॒ ਸ-ਨ੍ਤ॒ਨੂਭਿ॒-ਰਗੑਨ੍ਮਹਿ॒ ਮਨੑਸਾ॒ ਸਗ੍ਂ ਸ਼ਿ॒ਵੇਨੑ ॥ ਤ੍ਵष੍ਟਾੑ ਨੋ॒ ਅਤ੍ਰ॒ ਵਰਿੑਵਃ ਕृਣੋ॒- [ਵਰਿੑਵਃ ਕृਣੋਤੁ, ਅਨੁੑ ਮਾਰ੍ष੍ਟੁ] 46
ਤ੍ਵਨੁੑ ਮਾਰ੍ष੍ਟੁ ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਯਦ੍ਵਿਲਿੑष੍ਟਮ੍ ॥ ਯਦ॒ਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾ᳚ ਪ੍ਰਯ॒ਤਿ ਯ॒ਜ੍ਞੇ ਅ॒ਸ੍ਮਿਨ੍ਨਗ੍ਨੇ॒ ਹੋਤਾੑਰ॒ਮਵृੑਣੀਮਹੀ॒ਹ । ऋਧੑਗਯਾ॒ਡृਧੑਗੁ॒ਤਾ-ऽਸ਼ੑਮਿष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਜਾ॒ਨਨ੍. ਯ॒ਜ੍ਞਮੁਪੑ ਯਾਹਿ ਵਿ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ ॥ ਸ੍ਵ॒ਗਾ ਵੋੑ ਦੇਵਾ॒-ਸ੍ਸਦੑਨਮਕਰ੍ਮ॒ ਯ ਆੑਜ॒ਗ੍ਮ ਸਵੑਨੇ॒ਦ-ਞ੍ਜੁੑषਾ॒ਣਾਃ । ਜ॒ਕ੍षਿ॒ਵਾਗ੍ਂਸਃੑ ਪਪਿ॒ਵਾਗ੍ਂਸੑਸ਼੍ਚ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ॒-ऽਸ੍ਮੇ ਧੑਤ੍ਤ ਵਸਵੋ॒ ਵਸੂੑਨਿ ॥ ਯਾਨਾ-ऽਵੑਹ ਉਸ਼॒ਤੋ ਦੇੑਵ ਦੇ॒ਵਾ-ਨ੍ਤਾ- [ਦੇ॒ਵਾ-ਨ੍ਤਾਨ੍, ਪ੍ਰੇਰੑਯ॒ ਸ੍ਵੇ ਅੑਗ੍ਨੇ ਸ॒ਧਸ੍ਥੇ᳚ ।] 47
ਨ੍ਪ੍ਰੇਰੑਯ॒ ਸ੍ਵੇ ਅੑਗ੍ਨੇ ਸ॒ਧਸ੍ਥੇ᳚ । ਵਹੑਮਾਨਾ॒ ਭਰੑਮਾਣਾ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿ॒ ਵਸੁੑ-ਙ੍ਘ॒ਰ੍ਮ-ਨ੍ਦਿਵ॒ਮਾ ਤਿੑष੍ਠ॒ਤਾਨੁੑ । ਯਜ੍ਞੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਙ੍ਗੑਚ੍ਛ ਯ॒ਜ੍ਞਪੑਤਿ-ਙ੍ਗਚ੍ਛ॒ ਸ੍ਵਾਂ-ਯੋਁਨਿੑ-ਙ੍ਗਚ੍ਛ॒ ਸ੍ਵਾਹੈ॒ष ਤੇੑ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਯੑਜ੍ਞਪਤੇ ਸ॒ਹਸੂ᳚ਕ੍ਤਵਾਕ-ਸ੍ਸੁ॒ਵੀਰ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਦੇਵਾੑ ਗਾਤੁਵਿਦੋ ਗਾ॒ਤੁਂ-ਵਿਁ॒ਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾ॒ਤੁਮਿੑਤ॒ ਮਨੑਸਸ੍ਪਤ ਇ॒ਮ-ਨ੍ਨੋੑ ਦੇਵ ਦੇ॒ਵੇषੁੑ ਯ॒ਜ੍ਞਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ਵਾ॒ਚਿ ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਵਾਤੇੑ ਧਾਃ ॥ 48 ॥
(ਕृ॒ਣੋ॒ਤੁ॒-ਤਾਨ॒-ष੍ਟਾਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ ) (ਅ. 44)
ਉ॒ਰੁਗ੍ਂ ਹਿ ਰਾਜਾ॒ ਵਰੁੑਣਸ਼੍ਚ॒ਕਾਰ॒ ਸੂਰ੍ਯਾੑਯ॒ ਪਨ੍ਥਾ॒-ਮਨ੍ਵੇੑਤ॒ਵਾ ਉੑ । ਅ॒ਪਦੇ॒ ਪਾਦਾ॒ ਪ੍ਰਤਿੑਧਾਤਵੇ-ऽਕਰੁ॒ਤਾ-ऽਪੑਵ॒ਕ੍ਤਾ ਹृੑਦਯਾ॒ਵਿਧੑਸ਼੍ਚਿਤ੍ ॥ ਸ਼॒ਤ-ਨ੍ਤੇੑ ਰਾਜ-ਨ੍ਭਿ॒षਜਃੑ ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਮੁ॒ਰ੍ਵੀ ਗੑਮ੍ਭੀ॒ਰਾ ਸੁੑਮ॒ਤਿष੍ਟੇੑ ਅਸ੍ਤੁ । ਬਾਧੑਸ੍ਵ॒ ਦ੍ਵੇषੋ॒ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਮ੍ਪਰਾ॒ਚੈਃ ਕृ॒ਤ-ਞ੍ਚਿ॒ਦੇਨਃ॒ ਪ੍ਰ ਮੁੑਮੁਗ੍ਦ੍ਧ੍ਯ॒ਸ੍ਮਤ੍ ॥ ਅ॒ਭਿष੍ਠਿੑਤੋ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਪਾਸ਼ੋ॒-ऽਗ੍ਨੇਰਨੀੑਕਮ॒ਪ ਆ ਵਿੑਵੇਸ਼ । ਅਪਾ᳚ਨ੍ਨਪਾ-ਤ੍ਪ੍ਰਤਿ॒ਰਕ੍षੑਨ੍ਨਸੁ॒ਰ੍ਯੑ-ਨ੍ਦਮੇੑਦਮੇ [ ] 49
ਸ॒ਮਿਧਂੑ-ਯਁਕ੍ष੍ਯਗ੍ਨੇ ॥ ਪ੍ਰਤਿੑ ਤੇ ਜਿ॒ਹ੍ਵਾ ਘृ॒ਤਮੁਚ੍ਚੑਰਣ੍ਯੇ-ਥ੍ਸਮੁ॒ਦ੍ਰੇ ਤੇ॒ ਹृਦੑਯਮ॒ਫ੍ਸ੍ਵੑਨ੍ਤਃ । ਸ-ਨ੍ਤ੍ਵਾੑ ਵਿਸ਼॒ਨ੍ਤ੍ਵੋषੑਧੀ-ਰੁ॒ਤਾ-ऽऽਪੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ ਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਪਤੇ ਹ॒ਵਿਰ੍ਭਿਃੑ ॥ ਸੂ॒ਕ੍ਤ॒ਵਾ॒ਕੇ ਨੑਮੋਵਾ॒ਕੇ ਵਿੑਧੇ॒ਮਾ-ऽਵੑਭृਥ ਨਿਚਙ੍ਕੁਣ ਨਿਚੇ॒ਰੁਰੑਸਿ ਨਿਚਙ੍ਕੁ॒ਣਾ-ऽਵੑ ਦੇ॒ਵੈ-ਰ੍ਦੇ॒ਵਕृੑਤ॒ਮੇਨੋੑ-ऽਯਾ॒ਡਵ॒ ਮਰ੍ਤ੍ਯੈ॒-ਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੑਕृਤਮੁ॒ਰੋਰਾ ਨੋੑ ਦੇਵ ਰਿ॒षਸ੍ਪਾੑਹਿ ਸੁਮਿ॒ਤ੍ਰਾ ਨ॒ ਆਪ॒ ਓषੑਧਯ- [ਓषੑਧਯਃ, ਸ॒ਨ੍ਤੁ॒ ਦੁ॒ਰ੍ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਮੈੑ] 50
ਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਮੈੑ ਭੂਯਾਸੁ॒-ਰ੍ਯੋ᳚-ऽਸ੍ਮਾ-ਨ੍ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ॒ ਯ-ਞ੍ਚੑ ਵ॒ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮੋ ਦੇਵੀੑਰਾਪ ਏ॒ष ਵੋ॒ ਗਰ੍ਭ॒ਸ੍ਤਂ-ਵਁ॒-ਸ੍ਸੁਪ੍ਰੀੑਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੁਭृੑਤ-ਮਕਰ੍ਮ ਦੇ॒ਵੇषੁੑ ਨ-ਸ੍ਸੁ॒ਕृਤੋ᳚ ਬ੍ਰੂਤਾ॒-ਤ੍ਪ੍ਰਤਿੑਯੁਤੋ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਪਾਸ਼ਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ੍ਤੋ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਪਾਸ਼॒ ਏਧੋ᳚-ऽਸ੍ਯੇਧਿषੀ॒ਮਹਿੑ ਸ॒ਮਿਦੑਸਿ॒ ਤੇਜੋੑ-ऽਸਿ ਤੇਜੋ॒ ਮਯਿੑ ਧੇਹ੍ਯ॒ਪੋ ਅਨ੍ਵੑਚਾਰਿष॒ਗ੍ਂ॒ ਰਸੇੑਨ॒ ਸਮੑਸृਕ੍ष੍ਮਹਿ । ਪਯੑਸ੍ਵਾਗ੍ਂ ਅਗ੍ਨ॒ ਆ ऽਗੑਮ॒-ਨ੍ਤ-ਮ੍ਮਾ॒ ਸਗ੍ਂ ਸृੑਜ॒ ਵਰ੍ਚੑਸਾ ॥ 51 ॥
(ਦਮੇੑਦਮ॒-ਓषੑਧਯ॒- ਆ-षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 45)
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾੑ ਹृ॒ਦਾ ਕੀ॒ਰਿਣਾ॒ ਮਨ੍ਯੑਮਾ॒ਨੋ ऽਮੑਰ੍ਤ੍ਯ॒-ਮ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ॒ ਜੋਹੑਵੀਮਿ । ਜਾਤੑਵੇਦੋ॒ ਯਸ਼ੋੑ ਅ॒ਸ੍ਮਾਸੁੑ ਧੇਹਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਭਿੑਰਗ੍ਨੇ ਅਮृਤ॒ਤ੍ਵਮੑਸ਼੍ਯਾਮ੍ ॥ ਯਸ੍ਮੈ॒ ਤ੍ਵਗ੍ਂ ਸੁ॒ਕृਤੇੑ ਜਾਤਵੇਦ॒ ਉ ਲੋ॒ਕਮੑਗ੍ਨੇ ਕृ॒ਣਵਃੑ ਸ੍ਯੋ॒ਨਮ੍ । ਅ॒ਸ਼੍ਵਿਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ ਪੁ॒ਤ੍ਰਿਣਂੑ-ਵੀਁ॒ਰਵੑਨ੍ਤ॒-ਙ੍ਗੋਮੑਨ੍ਤਗ੍ਂ ਰ॒ਯਿ-ਨ੍ਨੑਸ਼ਤੇ ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ॥ ਤ੍ਵੇ ਸੁ ਪੁੑਤ੍ਰ ਸ਼ਵ॒ਸੋ-ऽਵृੑਤ੍ਰ॒ਨ੍ ਕਾਮੑਕਾਤਯਃ । ਨ ਤ੍ਵਾਮਿ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾਤਿੑ ਰਿਚ੍ਯਤੇ ॥ ਉ॒ਕ੍ਥੌੑਕ੍ਥੇ॒ ਸੋਮ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ-ਮ੍ਮਮਾਦ ਨੀ॒ਥੇਨੀੑਥੇ ਮ॒ਘਵਾੑਨਗ੍ਂ [ਮ॒ਘਵਾੑਨਗ੍ਂ, ਸੁ॒ਤਾਸਃੑ ।] 52
ਸੁ॒ਤਾਸਃੑ । ਯਦੀਗ੍ਂੑ ਸ॒ਬਾਧਃੑ ਪਿ॒ਤਰ॒-ਨ੍ਨ ਪੁ॒ਤ੍ਰਾ-ਸ੍ਸੑਮਾ॒ਨਦੑਕ੍षਾ॒ ਅਵੑਸੇ॒ ਹਵੑਨ੍ਤੇ ॥ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਰਸੇੑਨ॒ ਤੇਜੑਸਾ॒ ਜਾਤੑਵੇਦੋ॒ ਵਿ ਰੋੑਚਸੇ । ਰ॒ਕ੍षੋ॒ਹਾ-ऽਮੀੑਵ॒ਚਾਤੑਨਃ ॥ ਅ॒ਪੋ ਅਨ੍ਵੑਚਾਰਿष॒ਗ੍ਂ॒ ਰਸੇੑਨ॒ ਸਮੑਸृਕ੍ष੍ਮਹਿ । ਪਯੑਸ੍ਵਾਗ੍ਂ ਅਗ੍ਨ॒ ਆ-ऽਗੑਮ॒-ਨ੍ਤ-ਮ੍ਮਾ॒ ਸਗ੍ਂ ਸृੑਜ॒ ਵਰ੍ਚੑਸਾ ॥ਵਸੁ॒-ਰ੍ਵਸੁੑਪਤਿ॒ਰ੍॒ ਹਿਕ॒ਮਸ੍ਯੑਗ੍ਨੇ ਵਿ॒ਭਾਵੑਸੁਃ । ਸ੍ਯਾਮੑ ਤੇ ਸੁਮ॒ਤਾਵਪਿੑ ॥ ਤ੍ਵਾਮੑਗ੍ਨੇ॒ ਵਸੁੑਪਤਿਂ॒-ਵਁਸੂੑਨਾਮ॒ਭਿ ਪ੍ਰ ਮੑਨ੍ਦੇ [ਪ੍ਰ ਮੑਨ੍ਦੇ, ਅ॒ਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰੇषੁੑ ਰਾਜਨ੍ਨ੍ ।] 53
ਅਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰੇषੁੑ ਰਾਜਨ੍ਨ੍ । ਤ੍ਵਯਾ॒ ਵਾਜਂੑ-ਵਾਁਜ॒ਯਨ੍ਤੋੑ ਜਯੇਮਾ॒-ऽਭਿष੍ਯਾੑਮ ਪृਥ੍ਸੁ॒ਤੀ-ਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾੑਨਾਮ੍ । ਤ੍ਵਾਮੑਗ੍ਨੇ ਵਾਜ॒ਸਾਤੑਮਂ॒-ਵਿਁਪ੍ਰਾੑ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤਿ॒ ਸੁष੍ਟੁੑਤਮ੍ । ਸ ਨੋੑ ਰਾਸ੍ਵ ਸੁ॒ਵੀਰ੍ਯ᳚ਮ੍ ॥ ਅ॒ਯ-ਨ੍ਨੋੑ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਰਿੑਵਃ ਕृਣੋਤ੍ਵ॒ਯ-ਮ੍ਮृਧਃੑ ਪੁ॒ਰ ਏੑਤੁ ਪ੍ਰਭਿ॒ਨ੍ਦਨ੍ਨ੍ ॥ ਅ॒ਯਗ੍ਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂ᳚ਞ੍ਜਯਤੁ॒ ਜਰ੍ਹृੑषਾਣੋ॒-ऽਯਂ-ਵਾਁਜੑ-ਞ੍ਜਯਤੁ॒ ਵਾਜੑਸਾਤੌ ॥ ਅ॒ਗ੍ਨਿਨਾ॒-ऽਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸਮਿੑਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ਕ॒ਵਿ-ਰ੍ਗृ॒ਹਪੑਤਿ॒-ਰ੍ਯੁਵਾ᳚ । ਹ॒ਵ੍ਯ॒ਵਾਡ੍-ਜੁ॒ਹ੍ਵਾ᳚ਸ੍ਯਃ ॥ ਤ੍ਵਗ੍ਗ੍ ਹ੍ਯੑਗ੍ਨੇ ਅ॒ਗ੍ਨਿਨਾ॒ ਵਿਪ੍ਰੋ॒ ਵਿਪ੍ਰੇੑਣ॒ ਸਨ੍ਥ੍ਸ॒ਤਾ । ਸਖਾ॒ ਸਖ੍ਯਾੑ ਸਮਿ॒ਦ੍ਧ੍ਯਸੇ᳚ ॥ ਉਦੑਗ੍ਨੇ॒ ਸ਼ੁਚੑਯ॒ਸ੍ਤਵ॒, ਵਿ ਜ੍ਯੋਤਿੑषਾ ॥ 54 ॥
(ਮ॒ਘਵਾੑਨਂ-ਮਨ੍ਦੇ॒-ਹ੍ਯੑਗ੍ਨੇ॒-ਚਤੁੑਰ੍ਦਸ਼ ਚ) (ਅ. 46)
(ਆ ਦੑਦੇ-ਵਾ॒ਚਸ੍ਪਤੑਯ-ਉਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸ੍ਯਾ ਵਾੑਯੋ -ਅ॒ਯਂ-ਵਾਁਂ॒ - ਁਯਾ ਵਾਂ᳚-ਪ੍ਰਾਤ॒ਰ੍ਯੁਜਾੑ-ਵ॒ਯਨ੍-ਤਂ -ਁਯੇ ਦੇੑਵਾ-ਸ੍ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼-ਦੁੑਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ-ਮੂ॒ਰ੍ਧਾਨਂ॒-ਮਧੁ॒ਸ਼੍ਚੇ-ਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ॒; ਓਮਾੑਸੋ-ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਨ੍ਤ॒-ਮਿਨ੍ਦ੍ਰੑ ਮਰੁਤ੍ਵੋ-ਮ॒ਰੁਤ੍ਵਾ᳚ਨ੍- ਮ॒ਹਾ-ਨ੍ਮ॒ਹਾਨ੍ਨੁ॒ਵਤ੍-ਕ॒ਦਾ-ਵਾ॒ਮ-ਮਦੑਬ੍ਧੇਭਿ॒ਰ੍॒ ਹਿਰੑਣ੍ਯਪਾਣਿਗ੍ਂ-ਸੁ॒ਸ਼ਰ੍ਮਾ॒-ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑ ਸੁਤਸ੍ਯ॒ - ਹਰਿੑਰ॒ਸ੍ਯ-ਗ੍ਨੑ-ਉ॒ਤ੍ਤਿष੍ਠੑਨ੍-ਤ॒ਰਣਿ॒- ਰਾਪ੍ਯਾੑਯਸ੍ਵੇ॒-ਯੁष੍ਟੇ ਯੇ-ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੀਂ-ਪ੍ਰਯਾ॒ਸਾਯੑ-ਚਿ॒ਤ੍ਤ-ਮਾਤਿ॒ष੍ਠੇ-ਨ੍ਦ੍ਰ॒-ਮਸਾੑਵਿ॒-ਸਰ੍ਵੑਸ੍ਯ-ਮ॒ਹਾਨ੍-ਥ੍ਸ॒ਜੋषਾ॒-ਉਦੁ॒ਤ੍ਯਂ-ਧਾ॒ਤੋ-ਰੁਗ੍ਂ ਹਿ-ਯ-ਸ੍ਤ੍ਵਾ॒ षਟ੍ਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍ ।)
(ਵਾ॒ਚ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਯੑ ਤ੍ਵਾ । ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸ੍ਯਪਾ॒ਨਾਯੑ ਤ੍ਵਾ । ਆ ਵਾੑਯੋ ਵਾ॒ਯਵੇੑ ਸ॒ਜੋषਾ᳚ਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ । ਅ॒ਯਮृੑਤਾ॒ਯੁਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵਾ । ਯਾ ਵਾੑਮ॒ਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾ॒-ਮ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਵੀ᳚ਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ । ਪ੍ਰਾ॒ਤ॒ਰ੍ਯੁਜਾੑਵ॒ਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾੑਮ॒ਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵਾ । ਅ॒ਯਗ੍ਂ ਸ਼ਣ੍ਡਾੑਯ ਵੀ॒ਰਤਾ᳚-ਮ੍ਪਾਹਿ । ਤ-ਮ੍ਮਰ੍ਕਾੑਯ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪਾੑਹਿ । ਯੇ ਦੇੑਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣੋੑ-ऽਸਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ । ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵੋਕ੍ਥਾ॒ਯੁਵੇ᳚ । ਮੂ॒ਰ੍ਧਾਨੑਮ॒ਗ੍ਨਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਾਯੑ । ਮਧੁੑਸ਼੍ਚ ਸ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰ੍ਪੋੑ-ऽਸਿ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਵਾ । ਓਮਾੑਸੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ । ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑ-ਨ੍ਤ॒ਨ੍ਤ੍ਰੀਣੀਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਮ॒ਰੁਤ੍ਵੑਤੇ । ਮ॒ਹਾਨ੍ਦ੍ਵੇ ਮੑਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾਯੑ ਤ੍ਵਾ । ਕ॒ਦਾ ਚ॒ਨਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ । ਕ॒ਦਾ ਚ॒ਨ ਸ੍ਤ॒ਰੀ-ਰ੍ਵਿਵੑਸ੍ਵ ਆਦਿਤ੍ਯ । ਇਨ੍ਦ੍ਰ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ੁਚਿੑਰ॒ਪਃ । ਵਾ॒ਮਨ੍ਤ੍ਰੀਣੀੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਸਵਿ॒ਤ੍ਰੇ । ਸੁ॒ਸ਼ਰ੍ਮਾੑ-ऽਸਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ । ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑ-ਸੁਤਸ੍ਯ॒ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ॒ ਸੋਮੑ-ਮ੍ਪਿਬ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਹਰਿੑਰਸਿ ਸ॒ਹਸੋੑਮਾ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਅਗ੍ਨ॒ ਆਯੂਗ੍ੑष੍ਯ॒ਗ੍ਨਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ ਤੇਜੑਸ੍ਵਤੇ । ਉ॒ਤ੍ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਤ੍ਵੌਜੑਸ੍ਵਤੇ । ਤ॒ਰਣਿ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਾੑਯ ਤ੍ਵਾ॒ ਭ੍ਰਾਜੑਸ੍ਵਤੇ । ਆ ਤਿੑष੍ਠਾਦ੍ਯਾ॒ष੍षਟਿਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ षੋਡ॒ਸ਼ਿਨੇ᳚ । ਉਦੁ॒ ਤ੍ਯ-ਞ੍ਚਿ॒ਤ੍ਰਮ੍ । ਅਗ੍ਨੇ॒ ਨਯ॒ ਦਿਵੑ-ਙ੍ਗਚ੍ਛ । ਉ॒ਰੂਮਾਯੁੑष੍ਟੇ॒ ਯਦ੍ਦੇੑਵਾ ਮੁਮੁਗ੍ਧਿ । ਅਗ੍ਨਾੑਵਿष੍ਣੂ ਸੁਕ੍ਰਤੂ ਮੁਮੁਕ੍ਤਮ੍ । ਪਰਾ॒ ਵੈ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਃੑ । ਦੇ॒ਵਾ ਵੈ ਯੇ ਦੇ॒ਵਾਃ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯੋ᳚ । ਪਰਾ॒ ਵੈ ਸ ਵਾਚ᳚ਮ੍ । ਭੂਮਿ॒ਰ੍ਵ੍ਯੑਤृष੍ਯਨ੍ਨ੍ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਰ੍ਵ੍ਯੑਕ੍षੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਨ੍ । ਭੂਮਿੑਰਾਦਿ॒ਯਾ ਵੈ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ॒ਹੋ॒ਤ੍ਰਮਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯੋ ਵੈ । ਭੂਮਿ॒-ਰ੍ਲੇਕ॒-ਸ੍ਸਲੇੑਕ-ਸ੍ਸੁ॒ਲੇਕਃੑ । ਵਿष੍ਣੋ॒ਰੁਦੁੑਤ੍ਤ॒ਮਮ੍ । ਅਨ੍ਨੑਪਤੇ॒ ਪੁਨੑਸ੍ਵਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾਃ । ਉ॒ਰੁਗ੍ਂ ਸਗ੍ਂ ਸृੑਜ॒ ਵਰ੍ਚੑਸਾ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ॒ ਸੁष੍ਟੁੑਤਮ੍ । ਤ੍ਵਮੑਗ੍ਨੇ ਯੁ॒ਕ੍ष੍ਵਾ ਹਿ ਸੁੑष੍ਟਿ॒ਤਿਮ੍ । ਤ੍ਵਮੑਗ੍ਨੇ॒ ਵਿਚੑਰ੍षਣੇ । ਯਤ੍ਵਾ॒ ਵਿ ਰੋੑਚਸੇ ।)
(ਆ ਦੑਦੇ॒-ਯੇ ਦੇੑਵਾ-ਮ॒ਹਾ-ਨੁ॒ਤ੍ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑਸ੍ਯ-ਸਨ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਮਿ॒ਤ੍ਰਾ-ਸ਼੍ਚਤੁੑष੍ਪਞ੍ਚਾ॒ਸ਼ਤ੍ ।)
(ਆ ਦੑਦੇ॒, ਵਿ ਜ੍ਯੋਤਿੑषਾ)
॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਥਮਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - sutyādine kartavyā grahāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā da̭de॒ grāvā᳚-'syaddhvara॒kṛ-dde॒vebhyo̭ gambhī॒rami॒ma- ma̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭ddhyutta॒mena̭ pa॒vinendrā̭ya॒ soma॒gṃ॒ suṣṷta॒-mmadhṷmanta॒-mpaya̭svantaṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒mindrā̭ya tvā vṛtra॒ghna indrā̭ya tvā vṛtra॒tura॒ indrā̭ya tvā-'bhimāti॒ghna indrā̭ya tvā-''di॒tyava̭ta॒ indrā̭ya tvā vi॒śvade᳚vyāvate śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒turo॒ rādho̭gūrtā a॒mṛta̭sya॒ patnī॒stā dḙvī-rdeva॒tremaṃ-ya~॒jña-ndha॒ttopa̭hūtā॒-ssoma̭sya piba॒topa̭hūto yu॒ṣmāka॒gṃ॒ [yu॒ṣmāka᳚m, somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ] 1
somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rya-tpṛ̭thi॒vyāṃ-ya~du॒rāva॒ntari̭kṣe॒ tenā॒smai yaja̭mānāyo॒ru rā॒yā kṛ॒ddhyadhi̭ dā॒tre vo̭co॒ dhiṣa̭ṇe vī॒ḍū sa॒tī vī̭ḍayethā॒-mūrja̭-ndadhāthā॒mūrja̭-mme dhatta॒-mmā vāgṃ̭ higṃsiṣa॒-mmā mā̭ higṃsiṣṭa॒-mprāgapā॒guda̭gadha॒rāktāstvā॒ diśa॒ ā dhā̭va॒ntvamba॒ ni ṣva̭ra | yattḙ so॒mā-'dā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāhā᳚ || 2 ||
(yu॒ṣmākagg̭ - svara॒ yatte॒ -nava̭ ca ) (a. 1)
vā॒caspata̭ye pavasva vāji॒n vṛṣā॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒-ṅgabha̭stipūto de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭masi॒ yeṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya̭stvā॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatī-rna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā 'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoniḥ̭ prā॒ṇāya̭ tvā || 3 ||
(vā॒caḥ-sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 2)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto 'sya॒ntarya̭ccha maghava-npā॒hi soma̭muru॒ṣya rāya॒-ssamiṣo̭ yajasvā॒-'ntastḙ dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒rva̭ntari̭kṣagṃ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai᳚ścā-'ntaryā॒me ma̭ghava-nmādayasva॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā-'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭ stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni̭rapā॒nāya̭ tvā || 4 ||
(de॒vebhyaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 3)
ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si vā॒yave॒ tvendra̭vāyū i॒me su॒tāḥ | upa॒ prayo̭bhi॒rā ga̭ta॒minda̭vo vāmu॒śanti॒ hi || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndravā॒yubhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā || 5 ||
(ā vā̭yo॒- trica̭tvārigṃśat) (a. 4)
a॒yaṃ-vā~᳚-mmitrāvaruṇā su॒ta-ssoma̭ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śrṷta॒gṃ॒ hava᳚m | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mi॒trāvarṷṇābhyā-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭r-ṛtā॒yubhyā᳚-ntvā || 6 ||
(a॒yaṃ-vā~ṃ᳚ - ~vigṃśa॒tiḥ) (a. 5)
yā vā॒-ṅkaśā॒ madhṷma॒tyaśvi̭nā sū॒nṛtā̭vatī | tayā̭ ya॒jña-mmi̭mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni॒rmāddhvī᳚bhyā-ntvā || 7 ||
(yā vā̭- ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 6)
prā॒ta॒ryujau॒ vi mṷcyethā॒-maśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭ra॒śvibhyā᳚-ntvā || 8 ||
(prā॒ta॒ryujā॒ve-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 7)
a॒yaṃ-ve~॒naśco̭daya॒-tpṛśñi̭garbhā॒ jyoti̭rjarāyū॒ raja̭so vi॒māne᳚ | i॒mama॒pāgṃ sa̭ṅga॒me sūrya̭sya॒ śiśu॒-nna viprā̭ ma॒tibhī̭ rihanti || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ śaṇḍā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rvī॒ratā᳚-mpāhi || 9 ||
(a॒yaṃ-ve~॒naḥ- pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 8)
ta-mpra॒tnathā̭ pū॒rvathā̭ vi॒śvathe॒mathā᳚ jye॒ṣṭhatā̭ti-mbarhi॒ṣadagṃ̭ suva॒rvida̭-mpratīcī॒naṃ-vṛ~॒jana̭-ndohase gi॒rā-''śu-ñjaya̭nta॒manu॒ yāsu॒ vardha̭se | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ markā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāḥ pā̭hi || 10 ||
(ta-mpra॒tnayā॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ ) (a. 9)
ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ stha pṛ̭thi॒vyāmaddhyekā̭daśa॒ sthā-'phsu॒ṣado̭ mahi॒naikā̭daśa॒ stha te dḙvā ya॒jñami॒ma-ñjṷṣaddhva-mupayā॒magṛ̭hīto-'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 11 ||
ye dḙvā॒-strica̭tvārigṃśat) (a. 10)
tri॒gṃ॒śattraya̭śca ga॒ṇino̭ ru॒janto॒ divagṃ̭ ru॒drāḥ pṛ̭thi॒vī-ñca̭ sacante | e॒kā॒da॒śāso̭ aphsu॒ṣadaḥ̭ su॒tagṃ soma̭-ñjuṣantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ viśve᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto -'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 12 ||
(tri॒gṃ॒śattrayo॒-dvica̭tvārigṃśat) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā bṛ॒hadva̭te॒ vaya̭svata ukthā॒yuve॒ yatta̭ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve tvai॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ || 13 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒-dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ramṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim | ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nāmā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ dhru॒vo̭-'si dhru॒vakṣi̭ti-rdhru॒vāṇā᳚-ndhru॒vata॒mo-'cyṷtānā-macyuta॒kṣitta̭ma e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ || 14 ||
(mū॒rdhānaṃ॒-pañca̭trigṃśat) (a. 13)
madhṷśca॒ mādha̭vaśca śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ nabha̭śca nabha॒sya̭śce॒ṣaśco॒rjaśca॒ saha̭śca saha॒sya̭śca॒ tapa̭śca tapa॒sya̭śco-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒sarpo᳚- 'syagṃhaspa॒tyāya̭ tvā || 15 ||
(madhṷśca-tri॒gṃ॒śat) (a. 14)
indrā᳚gnī॒ ā ga̭tagṃ su॒ta-ṅgī॒rbhi-rnabho॒ vare᳚ṇyam | a॒sya pā̭ta-ndhi॒yeṣi॒tā || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndrā॒gnibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭rindrā॒gnibhyā᳚-ntvā || 16 ||
(indrā᳚gnī॒ vigṃśa॒tiḥ) (a. 15)
omā̭saścarṣaṇīdhṛto॒ viśvḙ devāsa॒ ā ga̭ta | dā॒śvāgṃso̭ dā॒śuṣaḥ̭ su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 17 ||
(omā̭so vigṃśa॒tiḥ) (a. 16)
ma॒rutva̭ntaṃ-vṛ~ṣa॒bhaṃ-vā~̭vṛdhā॒namaka̭vāri-ndi॒vyagṃ śā॒samindra᳚m | vi॒śvā॒sāha॒mava̭se॒ nūta̭nāyo॒gragṃ sa̭ho॒dāmi॒ha tagṃ hṷvema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 18 ||
(ma॒rutva̭nta॒gṃ॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
indra̭ marutva i॒ha pā̭hi॒ somaṃ॒-ya~thā̭ śāryā॒te api̭ba-ssu॒tasya̭ | tava॒ praṇī̭tī॒ tava̭ śūra॒ śarma॒nnā-vi̭vāsanti ka॒vayaḥ̭ suya॒jñāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 19 ||
(indrai॒kā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 18)
ma॒rutvāgṃ̭ indra vṛṣa॒bho raṇā̭ya॒ pibā॒ soma̭manuṣva॒dha-mmadā̭ya | ā si̭ñcasva ja॒ṭhare॒ maddhva̭ ū॒rmi-ntvagṃ rājā̭-'si pra॒divaḥ̭ su॒tānā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 20 ||
(ma॒rutvā॒nekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 19)
ma॒hāgṃ indro॒ ya oja̭sā pa॒rjanyo̭ vṛṣṭi॒māgṃ i̭va | stomai᳚rva॒thsasya̭ vāvṛdhe || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 21 ||
(ma॒hānekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
ma॒hāgṃ indro̭ nṛ॒vadā ca̭rṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒barhā̭ ami॒na-ssaho̭bhiḥ | a॒sma॒driya̭gvāvṛdhe vī॒ryā̭yo॒ruḥ pṛ॒thu-ssukṛ̭taḥ ka॒rtṛbhi̭rbhūt || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 22 ||
(ma॒hā-nnṛ॒vath - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)
ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ | upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhūya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syā-di॒tyebhya̭stvā || ka॒dā ca॒na pra yṷcchasyu॒bhe ni pā̭si॒ janma̭nī | turī̭yāditya॒ sava̭na-nta indri॒yamā ta̭sthāva॒mṛta̭-ndi॒vi || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒ 'rvācī̭ suma॒ti-rva̭vṛtyāda॒gṃ॒ho-ści॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || viva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒thastena̭ mandasva॒ tena̭ tṛpya tṛ॒pyāsma̭ te va॒ya-nta̭rpayi॒tāro॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇāmi || 23 ||
(vaḥ॒- sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 22)
vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ || vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 24 ||
(vā॒maṃ-catṷrvigṃśatiḥ) (a. 23)
ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvagṃ śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 25 ||
(ada̭bdhebhi॒-striyo̭vigṃśatiḥ) (a. 24)
hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 26 ||
(hira̭ṇyapāṇiṃ॒-catṷrdaśa) (a. 25)
su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒no bṛ॒hadu॒kṣe nama̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 27 ||
(su॒śarmā॒-dvāda̭śa) (a. 26)
bṛha॒spati̭sutasya ta indo indri॒yāva̭taḥ॒ patnī̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇā॒myagnā(3)i patnī॒vā(3) ssa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ || 28 ||
(bṛha॒spati̭sutasya॒-pañca̭daśa) (a. 27)
hari̭rasi hāriyoja॒no haryo᳚-ssthā॒tā vajra̭sya bha॒rtā pṛśñeḥ᳚ pre॒tā tasya̭ te deva some॒ṣṭaya̭juṣa-sstu॒tasto̭masya śa॒stoktha̭sya॒ hari̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇāmi ha॒rī-sstha॒ haryo᳚rdhā॒nā-ssa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ || 29 ||
(hari̭rasi॒-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 28)
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svata e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate || 30 ||
(agna॒ āyūgṃ̭ṣi॒-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 29)
u॒ttiṣṭha॒nnoja̭sā sa॒ha pī॒tvā śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca॒mū su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒ tvauja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya॒ tvauja̭svate || 31 ||
(u॒ttiṣṭha॒nneka̭vigṃśatiḥ) (a. 30)
ta॒raṇi̭-rvi॒śvada̭rśato jyoti॒ṣkṛda̭si sūrya | viśva॒mā bhā̭si roca॒nam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ sūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate || 32 ||
(ta॒raṇi̭-rvigṃśa॒tiḥ) (a. 31)
ā pyā̭yasva madintama॒ soma॒ viśvā̭bhi-rū॒tibhiḥ̭ | bhavā̭ na-ssa॒pratha̭stamaḥ || 33 ||
(ā pyā̭yasva॒-nava̭) (a. 32)
ī॒yuṣṭe ye pūrva̭tarā॒mapa̭śyan vyu॒cchantī̭mu॒ṣasa॒-mmartyā̭saḥ | a॒smābhi̭rū॒ nu pra̭ti॒cakṣyā̭-'bhū॒do te ya̭nti॒ ye a̭pa॒rīṣu॒ paśyāṋ || 34 ||
(ī॒yu-rekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 33)
jyoti̭ṣmatī-ntvā sādayāmi jyoti॒ṣkṛta̭-ntvā sādayāmi jyoti॒rvida̭-ntvā sādayāmi॒ bhāsva̭tī-ntvā sādayāmi॒ jvala̭ntī-ntvā sādayāmi malmalā॒bhava̭ntī-ntvā sādayāmi॒ dīpya̭mānā-ntvā sādayāmi॒ roca̭mānā-ntvā sādayā॒myaja̭srā-ntvā sādayāmi bṛ॒hajjyo̭tiṣa-ntvā sādayāmi bo॒dhaya̭ntī-ntvā sādayāmi॒ jāgra̭tī-ntvā sādayāmi || 35 ||
(jyoti̭ṣmatī॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śat) (a. 34)
pra॒yā॒sāya॒ svāhā̭ ''yā॒sāya॒ svāhā̭ viyā॒sāya॒ svāhā̭ saṃyā~॒sāya॒ svāho᳚dyā॒sāya॒ svāhā̭-'vayā॒sāya॒ svāhā̭ śu॒ce svāhā॒ śokā̭ya॒ svāhā̭ tapya॒tvai svāhā॒ tapa̭te॒ svāhā᳚ brahmaha॒tyāyai॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(pra॒yā॒sāya॒-catṷrvigṃśatiḥ ) (a. 35)
ci॒ttagṃ sa̭ntā॒nena̭ bha॒vaṃ-ya~॒knā ru॒dra-ntani̭mnā paśu॒patigg̭ sthūlahṛda॒yenā॒gnigṃ hṛda̭yena ru॒draṃ-lo~hi̭tena śa॒rva-mmata̭snābhyā-mmahāde॒va-ma॒ntaḥpā᳚rśvenauṣiṣṭha॒hanagṃ̭ śiṅgīniko॒śyā᳚bhyām || 37 ||
(ci॒tta-ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 36)
ā ti̭ṣṭha vṛtraha॒-nrathaṃ̭-yu~॒ktā te॒ brahma̭ṇā॒ harī᳚ | a॒rvā॒cīna॒gṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā̭ kṛṇotu va॒gnunā᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 38 ||
(ā ti̭ṣṭa॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 37)
indra॒middharī̭ vaha॒to-'pra̭tidhṛṣṭaśavasa॒-mṛṣī̭ṇā-ñca stu॒tīrupa̭ ya॒jña-ñca॒ mānṷṣāṇām || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 39 ||
(indra॒mit-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 38)
asā̭vi॒ soma̭ indra te॒ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga̭hi | ā tvā̭ pṛṇaktvindri॒yagṃ raja॒-ssūrya॒-nna ra॒śmibhiḥ̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 40 ||
(asā̭vi-sa॒ptavigṃ̭śatiḥ) (a. 39)
sarva̭sya prati॒śīva̭rī॒ bhūmi̭stvo॒pastha॒ ā-'dhi̭ta | syo॒nā-'smai̭ su॒ṣadā̭ bhava॒ yacchā᳚-'smai śarma̭ sa॒prathāḥ᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 41 ||
(sarva̭sya॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 40)
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 42 ||
(ma॒hān-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 41)
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svā-'thābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 43 ||
(sa॒joṣāḥ᳚-tri॒gṃ॒śat) (a. 42)
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa meno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata rū॒peṇa̭ [rū॒peṇa̭, vo॒ rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ |] || 44 ||
vo rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ | tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭jatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || e॒tattḙ agne॒ rādha॒ aiti॒ soma̭cyuta॒-ntanmi॒trasya̭ pa॒thā na̭ya॒rtasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndrada̭kṣiṇā ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī-rbrāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒mṛṣi̭mārṣe॒ya-mpi̭tṛ॒manta̭-mpaitṛma॒tyagṃ su॒dhātṷdakṣiṇaṃ॒-vi~ suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣaṃ॒-ya~ta̭sva sada॒syai̭ ra॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tā-'na̭vahāyā॒-'smā-ndḙva॒yānḙna pa॒theta̭ su॒kṛtāṃ᳚-lo~॒ke sī̭data॒ tannaḥ̭ saggskṛ॒tam || 45 ||
(rū॒peṇa̭-sada॒syai̭-ra॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 43)
dhā॒tā rā॒ti-ssa̭vi॒teda-ñjṷṣantā-mpra॒jāpa̭ti-rnidhi॒pati̭rno a॒gniḥ | tvaṣṭā॒ viṣṇuḥ̭ pra॒jayā̭ sagṃrarā॒ṇo yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || sami̭ndra ṇo॒ mana̭sā neṣi॒ gobhi॒-ssagṃ sū॒ribhi̭rmaghava॒n-thsagg sva॒styā | sa-mbrahma̭ṇā de॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dasti॒ sa-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tyā ya॒jñiyā̭nām || saṃ-va~rca̭sā॒ paya̭sā॒ sa-nta॒nūbhi॒-raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ || tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vari̭vaḥ kṛṇo॒- [vari̭vaḥ kṛṇotu, anṷ mārṣṭu] 46
tvanṷ mārṣṭu ta॒nuvo॒ yadvili̭ṣṭam || yada॒dya tvā᳚ praya॒ti ya॒jñe a॒sminnagne॒ hotā̭ra॒mavṛ̭ṇīmahī॒ha | ṛdha̭gayā॒ḍṛdha̭gu॒tā-'śa̭miṣṭhāḥ prajā॒nan. ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān || sva॒gā vo̭ devā॒-ssada̭namakarma॒ ya ā̭ja॒gma sava̭ne॒da-ñjṷṣā॒ṇāḥ | ja॒kṣi॒vāgṃsaḥ̭ papi॒vāgṃsa̭śca॒ viśve॒-'sme dha̭tta vasavo॒ vasṷ̄ni || yānā-'va̭ha uśa॒to dḙva de॒vā-ntā- [de॒vā-ntān, prera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ |] 47
nprera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ | vaha̭mānā॒ bhara̭māṇā ha॒vīgṃṣi॒ vasṷ-ṅgha॒rma-ndiva॒mā ti̭ṣṭha॒tānṷ | yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅgaccha॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅgaccha॒ svāhai॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒-ssvāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tumi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 48 ||
(kṛ॒ṇo॒tu॒-tāna॒-ṣṭāca̭tvārigṃśacca ) (a. 44)
u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāra॒ sūryā̭ya॒ panthā॒-manvḙta॒vā ṷ | a॒pade॒ pādā॒ prati̭dhātave-'karu॒tā-'pa̭va॒ktā hṛ̭dayā॒vidha̭ścit || śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra̭mu॒rvī ga̭mbhī॒rā sṷma॒tiṣṭḙ astu | bādha̭sva॒ dveṣo॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ kṛ॒ta-ñci॒denaḥ॒ pra mṷmugddhya॒smat || a॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśo॒-'gneranī̭kama॒pa ā vi̭veśa | apā᳚nnapā-tprati॒rakṣa̭nnasu॒rya̭-ndamḙdame [ ] 49
sa॒midhaṃ̭-ya~kṣyagne || prati̭ te ji॒hvā ghṛ॒tamucca̭raṇye-thsamu॒dre te॒ hṛda̭yama॒phsva̭ntaḥ | sa-ntvā̭ viśa॒ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''po̭ ya॒jñasya̭ tvā yajñapate ha॒virbhiḥ̭ || sū॒kta॒vā॒ke na̭movā॒ke vi̭dhe॒mā-'va̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅku॒ṇā-'va̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yā॒ḍava॒ martyai॒-rmartya̭kṛtamu॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi sumi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya- [oṣa̭dhayaḥ, sa॒ntu॒ du॒rmi॒trāstasmai̭] 50
ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒staṃ-va~॒-ssuprī̭ta॒gṃ॒ subhṛ̭ta-makarma de॒veṣṷ na-ssu॒kṛto᳚ brūtā॒-tprati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ sa॒mida̭si॒ tejo̭-'si tejo॒ mayi̭ dhehya॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā 'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā || 51 ||
(damḙdama॒-oṣa̭dhaya॒- ā-ṣaṭca̭) (a. 45)
yastvā̭ hṛ॒dā kī॒riṇā॒ manya̭mā॒no 'ma̭rtya॒-mmartyo॒ joha̭vīmi | jāta̭vedo॒ yaśo̭ a॒smāsṷ dhehi pra॒jābhi̭ragne amṛta॒tvama̭śyām || yasmai॒ tvagṃ su॒kṛtḙ jātaveda॒ u lo॒kama̭gne kṛ॒ṇavaḥ̭ syo॒nam | a॒śvina॒gṃ॒ sa pu॒triṇaṃ̭-vī~॒rava̭nta॒-ṅgoma̭ntagṃ ra॒yi-nna̭śate sva॒sti || tve su pṷtra śava॒so-'vṛ̭tra॒n kāma̭kātayaḥ | na tvāmi॒ndrāti̭ ricyate || u॒kthaṷkthe॒ soma॒ indra̭-mmamāda nī॒thenī̭the ma॒ghavā̭nagṃ [ma॒ghavā̭nagṃ, su॒tāsaḥ̭ |] 52
su॒tāsaḥ̭ | yadīgṃ̭ sa॒bādhaḥ̭ pi॒tara॒-nna pu॒trā-ssa̭mā॒nada̭kṣā॒ ava̭se॒ hava̭nte || agne॒ rasḙna॒ teja̭sā॒ jāta̭vedo॒ vi ro̭case | ra॒kṣo॒hā-'mī̭va॒cāta̭naḥ || a॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā ||vasu॒-rvasṷpati॒r॒ hika॒masya̭gne vi॒bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma॒tāvapi̭ || tvāma̭gne॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nāma॒bhi pra ma̭nde [pra ma̭nde, a॒ddhva॒reṣṷ rājann |] 53
addhva॒reṣṷ rājann | tvayā॒ vājaṃ̭-vā~ja॒yanto̭ jayemā॒-'bhiṣyā̭ma pṛthsu॒tī-rmartyā̭nām | tvāma̭gne vāja॒sāta̭maṃ॒-vi~prā̭ vardhanti॒ suṣṭṷtam | sa no̭ rāsva su॒vīrya᳚m || a॒ya-nno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann || a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒-ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒, vi jyoti̭ṣā || 54 ||
(ma॒ghavā̭naṃ-mande॒-hya̭gne॒-catṷrdaśa ca) (a. 46)
(ā da̭de-vā॒caspata̭ya-upayā॒magṛ̭hīto॒-'syā vā̭yo -a॒yaṃ-vā~ṃ॒ - ~yā vāṃ᳚-prāta॒ryujā̭-va॒yan-taṃ -~ye dḙvā-stri॒gṃ॒śa-dṷpayā॒magṛ̭hīto-'si-mū॒rdhānaṃ॒-madhu॒śce-ndrā᳚gnī॒; omā̭so-ma॒rutva̭nta॒-mindra̭ marutvo-ma॒rutvā᳚n- ma॒hā-nma॒hānnu॒vat-ka॒dā-vā॒ma-mada̭bdhebhi॒r॒ hira̭ṇyapāṇigṃ-su॒śarmā॒-bṛha॒spati̭ sutasya॒ - hari̭ra॒sya-gna̭-u॒ttiṣṭha̭n-ta॒raṇi॒- rāpyā̭yasve॒-yuṣṭe ye-jyoti̭ṣmatīṃ-prayā॒sāya̭-ci॒tta-māti॒ṣṭhe-ndra॒-masā̭vi॒-sarva̭sya-ma॒hān-thsa॒joṣā॒-udu॒tyaṃ-dhā॒to-rugṃ hi-ya-stvā॒ ṣaṭca̭tvārigṃśat |)
(vā॒ca prā॒ṇāya̭ tvā | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syapā॒nāya̭ tvā | ā vā̭yo vā॒yavḙ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā | a॒yamṛ̭tā॒yubhyā᳚-ntvā | yā vā̭ma॒śvibhyā॒-mmāddhvī᳚bhyā-ntvā | prā॒ta॒ryujā̭va॒śvibhyā̭ma॒śvibhyā᳚-ntvā | a॒yagṃ śaṇḍā̭ya vī॒ratā᳚-mpāhi | ta-mmarkā̭ya pra॒jāḥ pā̭hi | ye dḙvā stri॒gṃ॒śadā᳚graya॒ṇo̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ | mū॒rdhāna̭ma॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ | madhṷśca sa॒gṃ॒ sarpo̭-'si | indrā᳚gnī indrā॒gnibhyā᳚-ntvā | omā̭so॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | ma॒rutva̭-nta॒ntrīṇīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭te | ma॒hāndve ma̭he॒ndrāya̭ tvā | ka॒dā ca॒nā-''di॒tyebhya̭stvā | ka॒dā ca॒na sta॒rī-rviva̭sva āditya | indra॒gṃ॒ śuci̭ra॒paḥ | vā॒mantrīṇī̭ de॒vāya̭ tvā savi॒tre | su॒śarmā̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | bṛha॒spati̭-sutasya॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ | hari̭rasi sa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ | agna॒ āyūg̭ṣya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate | u॒ttiṣṭha॒nnindrā̭ya॒ tvauja̭svate | ta॒raṇi॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate | ā ti̭ṣṭhādyā॒ṣṣaṭindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ | udu॒ tya-ñci॒tram | agne॒ naya॒ diva̭-ṅgaccha | u॒rūmāyṷṣṭe॒ yaddḙvā mumugdhi | agnā̭viṣṇū sukratū mumuktam | parā॒ vai pa॒ṅktyaḥ̭ | de॒vā vai ye de॒vāḥ pa॒ṅktyo᳚ | parā॒ vai sa vāca᳚m | bhūmi॒rvya̭tṛṣyann | pra॒jāpa̭ti॒-rvya̭kṣuddhyann | bhūmi̭rādi॒yā vai | a॒gni॒ho॒tramā̭di॒tyo vai | bhūmi॒-rleka॒-ssalḙka-ssu॒lekaḥ̭ | viṣṇo॒rudṷtta॒mam | anna̭pate॒ puna̭svā-''di॒tyāḥ | u॒rugṃ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā | yastvā॒ suṣṭṷtam | tvama̭gne yu॒kṣvā hi sṷṣṭi॒tim | tvama̭gne॒ vica̭rṣaṇe | yatvā॒ vi ro̭case |)
(ā da̭de॒-ye dḙvā-ma॒hā-nu॒ttiṣṭha॒n-thsarva̭sya-santu durmi॒trā-ścatṷṣpañcā॒śat |)
(ā da̭de॒, vi jyoti̭ṣā)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - सुत्यादिने कर्तव्या ग्रहाः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
आ द॑दे॒ ग्रावा᳚-ऽस्यद्ध्वर॒कृ-द्दे॒वेभ्यो॑ गम्भी॒रमि॒म- म॑द्ध्व॒र-ङ्कृ॑द्ध्युत्त॒मेन॑ प॒विनेन्द्रा॑य॒ सोम॒ग्ं॒ सुषु॑त॒-म्मधु॑मन्त॒-म्पय॑स्वन्तं-वृँष्टि॒वनि॒मिन्द्रा॑य त्वा वृत्र॒घ्न इन्द्रा॑य त्वा वृत्र॒तुर॒ इन्द्रा॑य त्वा-ऽभिमाति॒घ्न इन्द्रा॑य त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते श्वा॒त्रा-स्स्थ॑ वृत्र॒तुरो॒ राधो॑गूर्ता अ॒मृत॑स्य॒ पत्नी॒स्ता दे॑वी-र्देव॒त्रेमं-यँ॒ज्ञ-न्ध॒त्तोप॑हूता॒-स्सोम॑स्य पिब॒तोप॑हूतो यु॒ष्माक॒ग्ं॒ [यु॒ष्माक᳚म्, सोमः॑ पिबतु॒ यत्ते॑] 1
सोमः॑ पिबतु॒ यत्ते॑ सोम दि॒वि ज्योति॒र्य-त्पृ॑थि॒व्यां-यँदु॒राव॒न्तरि॑क्षे॒ तेना॒स्मै यज॑मानायो॒रु रा॒या कृ॒द्ध्यधि॑ दा॒त्रे वो॑चो॒ धिष॑णे वी॒डू स॒ती वी॑डयेथा॒-मूर्ज॑-न्दधाथा॒मूर्ज॑-म्मे धत्त॒-म्मा वाग्ं॑ हिग्ंसिष॒-म्मा मा॑ हिग्ंसिष्ट॒-म्प्रागपा॒गुद॑गध॒राक्तास्त्वा॒ दिश॒ आ धा॑व॒न्त्वम्ब॒ नि ष्व॑र । यत्ते॑ सो॒मा-ऽदा᳚भ्य॒-न्नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ 2 ॥
(यु॒ष्माकग्ग्॑ - स्वर॒ यत्ते॒ -नव॑ च ) (अ. 1)
वा॒चस्पत॑ये पवस्व वाजि॒न् वृषा॒ वृष्णो॑ अ॒ग्ं॒शुभ्या॒-ङ्गभ॑स्तिपूतो दे॒वो दे॒वाना᳚-म्प॒वित्र॑मसि॒ येषा᳚-म्भा॒गो-ऽसि॒ तेभ्य॑स्त्वा॒ स्वाङ्कृ॑तो-ऽसि॒ मधु॑मती-र्न॒ इष॑स्कृधि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वेन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॒ पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वा ऽष्टू॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मन्वि॑हि॒ स्वाहा᳚ त्वा सुभव॒-स्सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनिः॑ प्रा॒णाय॑ त्वा ॥ 3 ॥
(वा॒चः-स॒प्तच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 2)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो ऽस्य॒न्तर्य॑च्छ मघव-न्पा॒हि सोम॑मुरु॒ष्य राय॒-स्समिषो॑ यजस्वा॒-ऽन्तस्ते॑ दधामि॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरु॒र्व॑न्तरि॑क्षग्ं स॒जोषा॑ दे॒वैरव॑रैः॒ परै᳚श्चा-ऽन्तर्या॒मे म॑घव-न्मादयस्व॒ स्वाङ्कृ॑तो-ऽसि॒ मधु॑मतीर्न॒ इष॑स्कृधि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वेन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॒ पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वा-ऽष्टू॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि॒ स्वाहा᳚ त्वा सुभव॒-स्सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑ स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॑रपा॒नाय॑ त्वा ॥ 4 ॥
(दे॒वेभ्यः॑-स॒प्त च॑) (अ. 3)
आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ न-स्स॒हस्र॑-न्ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि वा॒यवे॒ त्वेन्द्र॑वायू इ॒मे सु॒ताः । उप॒ प्रयो॑भि॒रा ग॑त॒मिन्द॑वो वामु॒शन्ति॒ हि ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसीन्द्रवा॒युभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनिः॑ स॒जोषा᳚भ्या-न्त्वा ॥ 5 ॥
(आ वा॑यो॒- त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 4)
अ॒यं-वाँ᳚-म्मित्रावरुणा सु॒त-स्सोम॑ ऋतावृधा । ममेदि॒ह श्रु॑त॒ग्ं॒ हव᳚म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि मि॒त्रावरु॑णाभ्या-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्-ऋता॒युभ्या᳚-न्त्वा ॥ 6 ॥
(अ॒यं-वाँं᳚ - ँविग्ंश॒तिः) (अ. 5)
या वा॒-ङ्कशा॒ मधु॑म॒त्यश्वि॑ना सू॒नृता॑वती । तया॑ य॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षतम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॒र्माद्ध्वी᳚भ्या-न्त्वा ॥ 7 ॥
(या वा॑- म॒ष्टाद॑श) (अ. 6)
प्रा॒त॒र्युजौ॒ वि मु॑च्येथा॒-मश्वि॑ना॒वेह ग॑च्छतम् । अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्या᳚-न्त्वा ॥ 8 ॥
(प्रा॒त॒र्युजा॒वे-का॒न्नविग्ं॑श॒तिः) (अ. 7)
अ॒यं-वेँ॒नश्चो॑दय॒-त्पृश्ञि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने᳚ । इ॒मम॒पाग्ं स॑ङ्ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशु॒-न्न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहन्ति ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ शण्डा॑य त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्वी॒रता᳚-म्पाहि ॥ 9 ॥
(अ॒यं-वेँ॒नः- पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 8)
त-म्प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा᳚ ज्ये॒ष्ठता॑ति-म्बर्हि॒षदग्ं॑ सुव॒र्विद॑-म्प्रतीची॒नं-वृँ॒जन॑-न्दोहसे गि॒रा-ऽऽशु-ञ्जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ मर्का॑य त्वै॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाः पा॑हि ॥ 10 ॥
(त-म्प्र॒त्नया॒-षट्विग्ं॑शतिः ) (अ. 9)
ये दे॑वा दि॒व्येका॑दश॒ स्थ पृ॑थि॒व्यामद्ध्येका॑दश॒ स्था-ऽफ्सु॒षदो॑ महि॒नैका॑दश॒ स्थ ते दे॑वा य॒ज्ञमि॒म-ञ्जु॑षद्ध्व-मुपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्याग्रय॒णो॑-ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ-ञ्जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वा-म्पा॑तु॒ विश॒-न्त्व-म्पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 11 ॥
ये दे॑वा॒-स्त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 10)
त्रि॒ग्ं॒शत्त्रय॑श्च ग॒णिनो॑ रु॒जन्तो॒ दिवग्ं॑ रु॒द्राः पृ॑थि॒वी-ञ्च॑ सचन्ते । ए॒का॒द॒शासो॑ अफ्सु॒षदः॑ सु॒तग्ं सोम॑-ञ्जुषन्ता॒ग्ं॒ सव॑नाय॒ विश्वे᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो -ऽस्याग्रय॒णो॑-ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ-ञ्जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वा-म्पा॑तु॒ विश॒-न्त्व-म्पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 12 ॥
(त्रि॒ग्ं॒शत्त्रयो॒-द्विच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 11)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा बृ॒हद्व॑ते॒ वय॑स्वत उक्था॒युवे॒ यत्त॑ इन्द्र बृ॒हद्वय॒स्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे त्वै॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोक्था॒युवे᳚ ॥ 13 ॥
(उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य॒-द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 12)
मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒रमृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् । क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑नामा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वक्षि॑ति-र्ध्रु॒वाणा᳚-न्ध्रु॒वत॒मो-ऽच्यु॑ताना-मच्युत॒क्षित्त॑म ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ ॥ 14 ॥
(मू॒र्धानं॒-पञ्च॑त्रिग्ंशत्) (अ. 13)
मधु॑श्च॒ माध॑वश्च शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च॒ नभ॑श्च नभ॒स्य॑श्चे॒षश्चो॒र्जश्च॒ सह॑श्च सह॒स्य॑श्च॒ तप॑श्च तप॒स्य॑श्चो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒सर्पो᳚- ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॑ त्वा ॥ 15 ॥
(मधु॑श्च-त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 14)
इन्द्रा᳚ग्नी॒ आ ग॑तग्ं सु॒त-ङ्गी॒र्भि-र्नभो॒ वरे᳚ण्यम् । अ॒स्य पा॑त-न्धि॒येषि॒ता ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसीन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑रिन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा ॥ 16 ॥
(इन्द्रा᳚ग्नी॒ विग्ंश॒तिः) (अ. 15)
ओमा॑सश्चर्षणीधृतो॒ विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त । दा॒श्वाग्ंसो॑ दा॒शुषः॑ सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 17 ॥
(ओमा॑सो विग्ंश॒तिः) (अ. 16)
म॒रुत्व॑न्तं-वृँष॒भं-वाँ॑वृधा॒नमक॑वारि-न्दि॒व्यग्ं शा॒समिन्द्र᳚म् । वि॒श्वा॒साह॒मव॑से॒ नूत॑नायो॒ग्रग्ं स॑हो॒दामि॒ह तग्ं हु॑वेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 18 ॥
(म॒रुत्व॑न्त॒ग्ं॒-षट्विग्ं॑शतिः) (अ. 17)
इन्द्र॑ मरुत्व इ॒ह पा॑हि॒ सोमं॒-यँथा॑ शार्या॒ते अपि॑ब-स्सु॒तस्य॑ । तव॒ प्रणी॑ती॒ तव॑ शूर॒ शर्म॒न्ना-वि॑वासन्ति क॒वयः॑ सुय॒ज्ञाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 19 ॥
(इन्द्रै॒का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 18)
म॒रुत्वाग्ं॑ इन्द्र वृष॒भो रणा॑य॒ पिबा॒ सोम॑मनुष्व॒ध-म्मदा॑य । आ सि॑ञ्चस्व ज॒ठरे॒ मद्ध्व॑ ऊ॒र्मि-न्त्वग्ं राजा॑-ऽसि प्र॒दिवः॑ सु॒ताना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 20 ॥
(म॒रुत्वा॒नेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 19)
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ य ओज॑सा प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माग्ं इ॑व । स्तोमै᳚र्व॒थ्सस्य॑ वावृधे ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ॥ 21 ॥
(म॒हानेका॒न्नविग्ं॑शतिः) (अ. 20)
म॒हाग्ं इन्द्रो॑ नृ॒वदा च॑र्षणि॒प्रा उ॒त द्वि॒बर्हा॑ अमि॒न-स्सहो॑भिः । अ॒स्म॒द्रिय॑ग्वावृधे वी॒र्या॑यो॒रुः पृ॒थु-स्सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ॥ 22 ॥
(म॒हा-न्नृ॒वथ् - षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 21)
क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे᳚ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒-न्भूय॒ इन्नु ते॒ दान॑-न्दे॒वस्य॑ पृच्यते ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्या-दि॒त्येभ्य॑स्त्वा ॥ क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑न-न्त इन्द्रि॒यमा त॑स्थाव॒मृत॑-न्दि॒वि ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना॒-म्प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । आ वो॒ ऽर्वाची॑ सुम॒ति-र्व॑वृत्याद॒ग्ं॒हो-श्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रा-ऽस॑त् ॥ विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तेन॑ मन्दस्व॒ तेन॑ तृप्य तृ॒प्यास्म॑ ते व॒य-न्त॑र्पयि॒तारो॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणामि ॥ 23 ॥
(वः॒- स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 22)
वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वेदि॑वे वा॒मम॒स्मभ्यग्ं॑ सावीः ॥ वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाजः॑ स्याम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 24 ॥
(वा॒मं-चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 23)
अद॑ब्धेभि-स्सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वग्ं शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑पाहि नो॒ गय᳚म् । हिर॑ण्यजिह्व-स्सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशग्ं॑स ईशत ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 25 ॥
(अद॑ब्धेभि॒-स्त्रियो॑विग्ंशतिः) (अ. 24)
हिर॑ण्यपाणिमू॒तये॑ सवि॒तार॒मुप॑ ह्वये । स चेत्ता॑ दे॒वता॑ प॒दम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 26 ॥
(हिर॑ण्यपाणिं॒-चतु॑र्दश) (अ. 25)
सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॒क्षे नम॑ ए॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 27 ॥
(सु॒शर्मा॒-द्वाद॑श) (अ. 26)
बृह॒स्पति॑सुतस्य त इन्दो इन्द्रि॒याव॑तः॒ पत्नी॑वन्त॒-ङ्ग्रह॑-ङ्गृह्णा॒म्यग्ना(3)इ पत्नी॒वा(3) स्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पिब॒ स्वाहा᳚ ॥ 28 ॥
(बृह॒स्पति॑सुतस्य॒-पञ्च॑दश) (अ. 27)
हरि॑रसि हारियोज॒नो हर्यो᳚-स्स्था॒ता वज्र॑स्य भ॒र्ता पृश्ञेः᳚ प्रे॒ता तस्य॑ ते देव सोमे॒ष्टय॑जुष-स्स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य॒ हरि॑वन्त॒-ङ्ग्रह॑-ङ्गृह्णामि ह॒री-स्स्थ॒ हर्यो᳚र्धा॒ना-स्स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ 29 ॥
(हरि॑रसि॒-षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 28)
अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वते ॥ 30 ॥
(अग्न॒ आयूग्ं॑षि॒-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 29)
उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वा शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वते ॥ 31 ॥
(उ॒त्तिष्ठ॒न्नेक॑विग्ंशतिः) (अ. 30)
त॒रणि॑-र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॒-स्सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते ॥ 32 ॥
(त॒रणि॑-र्विग्ंश॒तिः) (अ. 31)
आ प्या॑यस्व मदिन्तम॒ सोम॒ विश्वा॑भि-रू॒तिभिः॑ । भवा॑ न-स्स॒प्रथ॑स्तमः ॥ 33 ॥
(आ प्या॑यस्व॒-नव॑) (अ. 32)
ई॒युष्टे ये पूर्व॑तरा॒मप॑श्यन् व्यु॒च्छन्ती॑मु॒षस॒-म्मर्त्या॑सः । अ॒स्माभि॑रू॒ नु प्र॑ति॒चक्ष्या॑-ऽभू॒दो ते य॑न्ति॒ ये अ॑प॒रीषु॒ पश्यान्॑ ॥ 34 ॥
(ई॒यु-रेका॒न्नविग्ं॑शतिः) (अ. 33)
ज्योति॑ष्मती-न्त्वा सादयामि ज्योति॒ष्कृत॑-न्त्वा सादयामि ज्योति॒र्विद॑-न्त्वा सादयामि॒ भास्व॑ती-न्त्वा सादयामि॒ ज्वल॑न्ती-न्त्वा सादयामि मल्मला॒भव॑न्ती-न्त्वा सादयामि॒ दीप्य॑माना-न्त्वा सादयामि॒ रोच॑माना-न्त्वा सादया॒म्यज॑स्रा-न्त्वा सादयामि बृ॒हज्ज्यो॑तिष-न्त्वा सादयामि बो॒धय॑न्ती-न्त्वा सादयामि॒ जाग्र॑ती-न्त्वा सादयामि ॥ 35 ॥
(ज्योति॑ष्मती॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शत्) (अ. 34)
प्र॒या॒साय॒ स्वाहा॑ ऽऽया॒साय॒ स्वाहा॑ विया॒साय॒ स्वाहा॑ संयाँ॒साय॒ स्वाहो᳚द्या॒साय॒ स्वाहा॑-ऽवया॒साय॒ स्वाहा॑ शु॒चे स्वाहा॒ शोका॑य॒ स्वाहा॑ तप्य॒त्वै स्वाहा॒ तप॑ते॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मह॒त्यायै॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ॥ 36 ॥
(प्र॒या॒साय॒-चतु॑र्विग्ंशतिः ) (अ. 35)
चि॒त्तग्ं स॑न्ता॒नेन॑ भ॒वं-यँ॒क्ना रु॒द्र-न्तनि॑म्ना पशु॒पतिग्ग्॑ स्थूलहृद॒येना॒ग्निग्ं हृद॑येन रु॒द्रं-लोँहि॑तेन श॒र्व-म्मत॑स्नाभ्या-म्महादे॒व-म॒न्तःपा᳚र्श्वेनौषिष्ठ॒हनग्ं॑ शिङ्गीनिको॒श्या᳚भ्याम् ॥ 37 ॥
(चि॒त्त-म॒ष्टाद॑श) (अ. 36)
आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒-न्रथं॑-युँ॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी᳚ । अ॒र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 38 ॥
(आ ति॑ष्ट॒-षट्विग्ं॑शतिः) (अ. 37)
इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तो-ऽप्र॑तिधृष्टशवस॒-मृषी॑णा-ञ्च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञ-ञ्च॒ मानु॑षाणाम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 39 ॥
(इन्द्र॒मित्-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 38)
असा॑वि॒ सोम॑ इन्द्र ते॒ शवि॑ष्ठ धृष्ण॒वा ग॑हि । आ त्वा॑ पृणक्त्विन्द्रि॒यग्ं रज॒-स्सूर्य॒-न्न र॒श्मिभिः॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 40 ॥
(असा॑वि-स॒प्तविग्ं॑शतिः) (अ. 39)
सर्व॑स्य प्रति॒शीव॑री॒ भूमि॑स्त्वो॒पस्थ॒ आ-ऽधि॑त । स्यो॒ना-ऽस्मै॑ सु॒षदा॑ भव॒ यच्छा᳚-ऽस्मै शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 41 ॥
(सर्व॑स्य॒ षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 40)
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑बाहु-ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒-योँ᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 42 ॥
(म॒हान्-षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 41)
स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒-स्सोम॑-म्पिब वृत्रहञ्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒ मृधो॑ नुद॒स्वा-ऽथाभ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 43 ॥
(स॒जोषाः᳚-त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 42)
उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥ अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्. विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण मेनो॒ भूयि॑ष्ठा-न्ते॒ नम॑उक्तिं-विँधेम ॥ दिव॑-ङ्गच्छ॒ सुवः॑ पत रू॒पेण॑ [रू॒पेण॑, वो॒ रू॒पम॒भ्यैमि॒ वय॑सा॒ वयः॑ ।] ॥ 44 ॥
वो रू॒पम॒भ्यैमि॒ वय॑सा॒ वयः॑ । तु॒थो वो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ वि भ॑जतु॒ वर्षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके᳚ ॥ ए॒तत्ते॑ अग्ने॒ राध॒ ऐति॒ सोम॑च्युत॒-न्तन्मि॒त्रस्य॑ प॒था न॑य॒र्तस्य॑ प॒था प्रेत॑ च॒न्द्रद॑क्षिणा य॒ज्ञस्य॑ प॒था सु॑वि॒ता नय॑न्ती-र्ब्राह्म॒णम॒द्य रा᳚द्ध्यास॒मृषि॑मार्षे॒य-म्पि॑तृ॒मन्त॑-म्पैतृम॒त्यग्ं सु॒धातु॑दक्षिणं॒-विँ सुवः॒ पश्य॒ व्य॑न्तरि॑क्षं॒-यँत॑स्व सद॒स्यै॑ र॒स्मद्दा᳚त्रा देव॒त्रा ग॑च्छत॒ मधु॑मतीः प्रदा॒तार॒मा वि॑श॒ता-ऽन॑वहाया॒-ऽस्मा-न्दे॑व॒याने॑न प॒थेत॑ सु॒कृतां᳚-लोँ॒के सी॑दत॒ तन्नः॑ सग्ग्स्कृ॒तम् ॥ 45 ॥
(रू॒पेण॑-सद॒स्यै॑-र॒ष्टाद॑श च) (अ. 43)
धा॒ता रा॒ति-स्स॑वि॒तेद-ञ्जु॑षन्ता-म्प्र॒जाप॑ति-र्निधि॒पति॑र्नो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णुः॑ प्र॒जया॑ सग्ंररा॒णो यज॑मानाय॒ द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒-स्सग्ं सू॒रिभि॑र्मघव॒न्-थ्सग्ग् स्व॒स्त्या । स-म्ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒-यँदस्ति॒ स-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒त्या य॒ज्ञिया॑नाम् ॥ सं-वँर्च॑सा॒ पय॑सा॒ स-न्त॒नूभि॒-रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सग्ं शि॒वेन॑ ॥ त्वष्टा॑ नो॒ अत्र॒ वरि॑वः कृणो॒- [वरि॑वः कृणोतु, अनु॑ मार्ष्टु] 46
त्वनु॑ मार्ष्टु त॒नुवो॒ यद्विलि॑ष्टम् ॥ यद॒द्य त्वा᳚ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्नग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒डृध॑गु॒ता-ऽश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन्. य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान् ॥ स्व॒गा वो॑ देवा॒-स्सद॑नमकर्म॒ य आ॑ज॒ग्म सव॑ने॒द-ञ्जु॑षा॒णाः । ज॒क्षि॒वाग्ंसः॑ पपि॒वाग्ंस॑श्च॒ विश्वे॒-ऽस्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि ॥ याना-ऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वा-न्ता- [दे॒वा-न्तान्, प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे᳚ ।] 47
न्प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे᳚ । वह॑माना॒ भर॑माणा ह॒वीग्ंषि॒ वसु॑-ङ्घ॒र्म-न्दिव॒मा ति॑ष्ठ॒तानु॑ । यज्ञ॑ य॒ज्ञ-ङ्ग॑च्छ य॒ज्ञप॑ति-ङ्गच्छ॒ स्वां-योँनि॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहै॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू᳚क्तवाक-स्सु॒वीर॒-स्स्वाहा॒ देवा॑ गातुविदो गा॒तुं-विँ॒त्त्वा गा॒तुमि॑त॒ मन॑सस्पत इ॒म-न्नो॑ देव दे॒वेषु॑ य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॑ वा॒चि स्वाहा॒ वाते॑ धाः ॥ 48 ॥
(कृ॒णो॒तु॒-तान॒-ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 44)
उ॒रुग्ं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒-मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवे-ऽकरु॒ता-ऽप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् ॥ श॒त-न्ते॑ राज-न्भि॒षजः॑ स॒हस्र॑मु॒र्वी ग॑म्भी॒रा सु॑म॒तिष्टे॑ अस्तु । बाध॑स्व॒ द्वेषो॒ निर्-ऋ॑ति-म्परा॒चैः कृ॒त-ञ्चि॒देनः॒ प्र मु॑मुग्द्ध्य॒स्मत् ॥ अ॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशो॒-ऽग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेश । अपा᳚न्नपा-त्प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॑-न्दमे॑दमे [ ] 49
स॒मिधं॑-यँक्ष्यग्ने ॥ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्ये-थ्समु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒फ्स्व॑न्तः । स-न्त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धी-रु॒ता-ऽऽपो॑ य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते ह॒विर्भिः॑ ॥ सू॒क्त॒वा॒के न॑मोवा॒के वि॑धे॒मा-ऽव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कु॒णा-ऽव॑ दे॒वै-र्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑-ऽया॒डव॒ मर्त्यै॒-र्मर्त्य॑कृतमु॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि सुमि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय- [ओष॑धयः, स॒न्तु॒ दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑] 50
स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तं-वँ॒-स्सुप्री॑त॒ग्ं॒ सुभृ॑त-मकर्म दे॒वेषु॑ न-स्सु॒कृतो᳚ ब्रूता॒-त्प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॒ प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑-ऽसि तेजो॒ मयि॑ धेह्य॒पो अन्व॑चारिष॒ग्ं॒ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ ऽग॑म॒-न्त-म्मा॒ सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥ 51 ॥
(दमे॑दम॒-ओष॑धय॒- आ-षट्च॑) (अ. 45)
यस्त्वा॑ हृ॒दा की॒रिणा॒ मन्य॑मा॒नो ऽम॑र्त्य॒-म्मर्त्यो॒ जोह॑वीमि । जात॑वेदो॒ यशो॑ अ॒स्मासु॑ धेहि प्र॒जाभि॑रग्ने अमृत॒त्वम॑श्याम् ॥ यस्मै॒ त्वग्ं सु॒कृते॑ जातवेद॒ उ लो॒कम॑ग्ने कृ॒णवः॑ स्यो॒नम् । अ॒श्विन॒ग्ं॒ स पु॒त्रिणं॑-वीँ॒रव॑न्त॒-ङ्गोम॑न्तग्ं र॒यि-न्न॑शते स्व॒स्ति ॥ त्वे सु पु॑त्र शव॒सो-ऽवृ॑त्र॒न् काम॑कातयः । न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते ॥ उ॒क्थौ॑क्थे॒ सोम॒ इन्द्र॑-म्ममाद नी॒थेनी॑थे म॒घवा॑नग्ं [म॒घवा॑नग्ं, सु॒तासः॑ ।] 52
सु॒तासः॑ । यदीग्ं॑ स॒बाधः॑ पि॒तर॒-न्न पु॒त्रा-स्स॑मा॒नद॑क्षा॒ अव॑से॒ हव॑न्ते ॥ अग्ने॒ रसे॑न॒ तेज॑सा॒ जात॑वेदो॒ वि रो॑चसे । र॒क्षो॒हा-ऽमी॑व॒चात॑नः ॥ अ॒पो अन्व॑चारिष॒ग्ं॒ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ-ऽग॑म॒-न्त-म्मा॒ सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥वसु॒-र्वसु॑पति॒र्॒ हिक॒मस्य॑ग्ने वि॒भाव॑सुः । स्याम॑ ते सुम॒तावपि॑ ॥ त्वाम॑ग्ने॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम॒भि प्र म॑न्दे [प्र म॑न्दे, अ॒द्ध्व॒रेषु॑ राजन्न् ।] 53
अद्ध्व॒रेषु॑ राजन्न् । त्वया॒ वाजं॑-वाँज॒यन्तो॑ जयेमा॒-ऽभिष्या॑म पृथ्सु॒ती-र्मर्त्या॑नाम् । त्वाम॑ग्ने वाज॒सात॑मं॒-विँप्रा॑ वर्धन्ति॒ सुष्टु॑तम् । स नो॑ रास्व सु॒वीर्य᳚म् ॥ अ॒य-न्नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वः कृणोत्व॒य-म्मृधः॑ पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन्न् ॥ अ॒यग्ं शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाणो॒-ऽयं-वाँज॑-ञ्जयतु॒ वाज॑सातौ ॥ अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्समि॑द्ध्यते क॒वि-र्गृ॒हप॑ति॒-र्युवा᳚ । ह॒व्य॒वाड्-जु॒ह्वा᳚स्यः ॥ त्वग्ग् ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्थ्स॒ता । सखा॒ सख्या॑ समि॒द्ध्यसे᳚ ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॒, वि ज्योति॑षा ॥ 54 ॥
(म॒घवा॑नं-मन्दे॒-ह्य॑ग्ने॒-चतु॑र्दश च) (अ. 46)
(आ द॑दे-वा॒चस्पत॑य-उपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽस्या वा॑यो -अ॒यं-वाँं॒ - ँया वां᳚-प्रात॒र्युजा॑-व॒यन्-तं -ँये दे॑वा-स्त्रि॒ग्ं॒श-दु॑पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि-मू॒र्धानं॒-मधु॒श्चे-न्द्रा᳚ग्नी॒; ओमा॑सो-म॒रुत्व॑न्त॒-मिन्द्र॑ मरुत्वो-म॒रुत्वा᳚न्- म॒हा-न्म॒हान्नु॒वत्-क॒दा-वा॒म-मद॑ब्धेभि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणिग्ं-सु॒शर्मा॒-बृह॒स्पति॑ सुतस्य॒ - हरि॑र॒स्य-ग्न॑-उ॒त्तिष्ठ॑न्-त॒रणि॒- राप्या॑यस्वे॒-युष्टे ये-ज्योति॑ष्मतीं-प्रया॒साय॑-चि॒त्त-माति॒ष्ठे-न्द्र॒-मसा॑वि॒-सर्व॑स्य-म॒हान्-थ्स॒जोषा॒-उदु॒त्यं-धा॒तो-रुग्ं हि-य-स्त्वा॒ षट्च॑त्वारिग्ंशत् ।)
(वा॒च प्रा॒णाय॑ त्वा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्यपा॒नाय॑ त्वा । आ वा॑यो वा॒यवे॑ स॒जोषा᳚भ्या-न्त्वा । अ॒यमृ॑ता॒युभ्या᳚-न्त्वा । या वा॑म॒श्विभ्या॒-म्माद्ध्वी᳚भ्या-न्त्वा । प्रा॒त॒र्युजा॑व॒श्विभ्या॑म॒श्विभ्या᳚-न्त्वा । अ॒यग्ं शण्डा॑य वी॒रता᳚-म्पाहि । त-म्मर्का॑य प्र॒जाः पा॑हि । ये दे॑वा स्त्रि॒ग्ं॒शदा᳚ग्रय॒णो॑-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वोक्था॒युवे᳚ । मू॒र्धान॑म॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ । मधु॑श्च स॒ग्ं॒ सर्पो॑-ऽसि । इन्द्रा᳚ग्नी इन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा । ओमा॑सो॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । म॒रुत्व॑-न्त॒न्त्रीणीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते । म॒हान्द्वे म॑हे॒न्द्राय॑ त्वा । क॒दा च॒ना-ऽऽदि॒त्येभ्य॑स्त्वा । क॒दा च॒न स्त॒री-र्विव॑स्व आदित्य । इन्द्र॒ग्ं॒ शुचि॑र॒पः । वा॒मन्त्रीणी॑ दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे । सु॒शर्मा॑-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । बृह॒स्पति॑-सुतस्य॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पिब॒ स्वाहा᳚ । हरि॑रसि स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । अग्न॒ आयूग्॑ष्य॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वते । उ॒त्तिष्ठ॒न्निन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वते । त॒रणि॒-स्सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते । आ ति॑ष्ठाद्या॒ष्षटिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ । उदु॒ त्य-ञ्चि॒त्रम् । अग्ने॒ नय॒ दिव॑-ङ्गच्छ । उ॒रूमायु॑ष्टे॒ यद्दे॑वा मुमुग्धि । अग्ना॑विष्णू सुक्रतू मुमुक्तम् । परा॒ वै प॒ङ्क्त्यः॑ । दे॒वा वै ये दे॒वाः प॒ङ्क्त्यो᳚ । परा॒ वै स वाच᳚म् । भूमि॒र्व्य॑तृष्यन्न् । प्र॒जाप॑ति॒-र्व्य॑क्षुद्ध्यन्न् । भूमि॑रादि॒या वै । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमा॑दि॒त्यो वै । भूमि॒-र्लेक॒-स्सले॑क-स्सु॒लेकः॑ । विष्णो॒रुदु॑त्त॒मम् । अन्न॑पते॒ पुन॑स्वा-ऽऽदि॒त्याः । उ॒रुग्ं सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा । यस्त्वा॒ सुष्टु॑तम् । त्वम॑ग्ने यु॒क्ष्वा हि सु॑ष्टि॒तिम् । त्वम॑ग्ने॒ विच॑र्षणे । यत्वा॒ वि रो॑चसे ।)
(आ द॑दे॒-ये दे॑वा-म॒हा-नु॒त्तिष्ठ॒न्-थ्सर्व॑स्य-सन्तु दुर्मि॒त्रा-श्चतु॑ष्पञ्चा॒शत् ।)
(आ द॑दे॒, वि ज्योति॑षा)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - sutyādine kartavyā grahāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā da̭de॒ grāvā᳚-'syaddhvara॒kṛ-dde॒vebhyo̭ gambhī॒rami॒ma- ma̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭ddhyutta॒mena̭ pa॒vinendrā̭ya॒ soma॒gṃ॒ suṣṷta॒-mmadhṷmanta॒-mpaya̭svantaṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒mindrā̭ya tvā vṛtra॒ghna indrā̭ya tvā vṛtra॒tura॒ indrā̭ya tvā-'bhimāti॒ghna indrā̭ya tvā-''di॒tyava̭ta॒ indrā̭ya tvā vi॒śvade᳚vyāvate śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒turo॒ rādho̭gūrtā a॒mṛta̭sya॒ patnī॒stā dḙvī-rdeva॒tremaṃ-ya~॒jña-ndha॒ttopa̭hūtā॒-ssoma̭sya piba॒topa̭hūto yu॒ṣmāka॒gṃ॒ [yu॒ṣmāka᳚m, somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ] 1
somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rya-tpṛ̭thi॒vyāṃ-ya~du॒rāva॒ntari̭kṣe॒ tenā॒smai yaja̭mānāyo॒ru rā॒yā kṛ॒ddhyadhi̭ dā॒tre vo̭co॒ dhiṣa̭ṇe vī॒ḍū sa॒tī vī̭ḍayethā॒-mūrja̭-ndadhāthā॒mūrja̭-mme dhatta॒-mmā vāgṃ̭ higṃsiṣa॒-mmā mā̭ higṃsiṣṭa॒-mprāgapā॒guda̭gadha॒rāktāstvā॒ diśa॒ ā dhā̭va॒ntvamba॒ ni ṣva̭ra | yattḙ so॒mā-'dā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāhā᳚ || 2 ||
(yu॒ṣmākagg̭ - svara॒ yatte॒ -nava̭ ca ) (a. 1)
vā॒caspata̭ye pavasva vāji॒n vṛṣā॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒-ṅgabha̭stipūto de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭masi॒ yeṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya̭stvā॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatī-rna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā 'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoniḥ̭ prā॒ṇāya̭ tvā || 3 ||
(vā॒caḥ-sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 2)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto 'sya॒ntarya̭ccha maghava-npā॒hi soma̭muru॒ṣya rāya॒-ssamiṣo̭ yajasvā॒-'ntastḙ dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒rva̭ntari̭kṣagṃ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai᳚ścā-'ntaryā॒me ma̭ghava-nmādayasva॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā-'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭ stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni̭rapā॒nāya̭ tvā || 4 ||
(de॒vebhyaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 3)
ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si vā॒yave॒ tvendra̭vāyū i॒me su॒tāḥ | upa॒ prayo̭bhi॒rā ga̭ta॒minda̭vo vāmu॒śanti॒ hi || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndravā॒yubhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā || 5 ||
(ā vā̭yo॒- trica̭tvārigṃśat) (a. 4)
a॒yaṃ-vā~᳚-mmitrāvaruṇā su॒ta-ssoma̭ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śrṷta॒gṃ॒ hava᳚m | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mi॒trāvarṷṇābhyā-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭r-ṛtā॒yubhyā᳚-ntvā || 6 ||
(a॒yaṃ-vā~ṃ᳚ - ~vigṃśa॒tiḥ) (a. 5)
yā vā॒-ṅkaśā॒ madhṷma॒tyaśvi̭nā sū॒nṛtā̭vatī | tayā̭ ya॒jña-mmi̭mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni॒rmāddhvī᳚bhyā-ntvā || 7 ||
(yā vā̭- ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 6)
prā॒ta॒ryujau॒ vi mṷcyethā॒-maśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭ra॒śvibhyā᳚-ntvā || 8 ||
(prā॒ta॒ryujā॒ve-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 7)
a॒yaṃ-ve~॒naśco̭daya॒-tpṛśñi̭garbhā॒ jyoti̭rjarāyū॒ raja̭so vi॒māne᳚ | i॒mama॒pāgṃ sa̭ṅga॒me sūrya̭sya॒ śiśu॒-nna viprā̭ ma॒tibhī̭ rihanti || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ śaṇḍā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rvī॒ratā᳚-mpāhi || 9 ||
(a॒yaṃ-ve~॒naḥ- pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 8)
ta-mpra॒tnathā̭ pū॒rvathā̭ vi॒śvathe॒mathā᳚ jye॒ṣṭhatā̭ti-mbarhi॒ṣadagṃ̭ suva॒rvida̭-mpratīcī॒naṃ-vṛ~॒jana̭-ndohase gi॒rā-''śu-ñjaya̭nta॒manu॒ yāsu॒ vardha̭se | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ markā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāḥ pā̭hi || 10 ||
(ta-mpra॒tnayā॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ ) (a. 9)
ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ stha pṛ̭thi॒vyāmaddhyekā̭daśa॒ sthā-'phsu॒ṣado̭ mahi॒naikā̭daśa॒ stha te dḙvā ya॒jñami॒ma-ñjṷṣaddhva-mupayā॒magṛ̭hīto-'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 11 ||
ye dḙvā॒-strica̭tvārigṃśat) (a. 10)
tri॒gṃ॒śattraya̭śca ga॒ṇino̭ ru॒janto॒ divagṃ̭ ru॒drāḥ pṛ̭thi॒vī-ñca̭ sacante | e॒kā॒da॒śāso̭ aphsu॒ṣadaḥ̭ su॒tagṃ soma̭-ñjuṣantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ viśve᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto -'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 12 ||
(tri॒gṃ॒śattrayo॒-dvica̭tvārigṃśat) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā bṛ॒hadva̭te॒ vaya̭svata ukthā॒yuve॒ yatta̭ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve tvai॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ || 13 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒-dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ramṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim | ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nāmā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ dhru॒vo̭-'si dhru॒vakṣi̭ti-rdhru॒vāṇā᳚-ndhru॒vata॒mo-'cyṷtānā-macyuta॒kṣitta̭ma e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ || 14 ||
(mū॒rdhānaṃ॒-pañca̭trigṃśat) (a. 13)
madhṷśca॒ mādha̭vaśca śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ nabha̭śca nabha॒sya̭śce॒ṣaśco॒rjaśca॒ saha̭śca saha॒sya̭śca॒ tapa̭śca tapa॒sya̭śco-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒sarpo᳚- 'syagṃhaspa॒tyāya̭ tvā || 15 ||
(madhṷśca-tri॒gṃ॒śat) (a. 14)
indrā᳚gnī॒ ā ga̭tagṃ su॒ta-ṅgī॒rbhi-rnabho॒ vare᳚ṇyam | a॒sya pā̭ta-ndhi॒yeṣi॒tā || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndrā॒gnibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭rindrā॒gnibhyā᳚-ntvā || 16 ||
(indrā᳚gnī॒ vigṃśa॒tiḥ) (a. 15)
omā̭saścarṣaṇīdhṛto॒ viśvḙ devāsa॒ ā ga̭ta | dā॒śvāgṃso̭ dā॒śuṣaḥ̭ su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 17 ||
(omā̭so vigṃśa॒tiḥ) (a. 16)
ma॒rutva̭ntaṃ-vṛ~ṣa॒bhaṃ-vā~̭vṛdhā॒namaka̭vāri-ndi॒vyagṃ śā॒samindra᳚m | vi॒śvā॒sāha॒mava̭se॒ nūta̭nāyo॒gragṃ sa̭ho॒dāmi॒ha tagṃ hṷvema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 18 ||
(ma॒rutva̭nta॒gṃ॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
indra̭ marutva i॒ha pā̭hi॒ somaṃ॒-ya~thā̭ śāryā॒te api̭ba-ssu॒tasya̭ | tava॒ praṇī̭tī॒ tava̭ śūra॒ śarma॒nnā-vi̭vāsanti ka॒vayaḥ̭ suya॒jñāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 19 ||
(indrai॒kā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 18)
ma॒rutvāgṃ̭ indra vṛṣa॒bho raṇā̭ya॒ pibā॒ soma̭manuṣva॒dha-mmadā̭ya | ā si̭ñcasva ja॒ṭhare॒ maddhva̭ ū॒rmi-ntvagṃ rājā̭-'si pra॒divaḥ̭ su॒tānā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 20 ||
(ma॒rutvā॒nekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 19)
ma॒hāgṃ indro॒ ya oja̭sā pa॒rjanyo̭ vṛṣṭi॒māgṃ i̭va | stomai᳚rva॒thsasya̭ vāvṛdhe || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 21 ||
(ma॒hānekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
ma॒hāgṃ indro̭ nṛ॒vadā ca̭rṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒barhā̭ ami॒na-ssaho̭bhiḥ | a॒sma॒driya̭gvāvṛdhe vī॒ryā̭yo॒ruḥ pṛ॒thu-ssukṛ̭taḥ ka॒rtṛbhi̭rbhūt || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 22 ||
(ma॒hā-nnṛ॒vath - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)
ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ | upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhūya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syā-di॒tyebhya̭stvā || ka॒dā ca॒na pra yṷcchasyu॒bhe ni pā̭si॒ janma̭nī | turī̭yāditya॒ sava̭na-nta indri॒yamā ta̭sthāva॒mṛta̭-ndi॒vi || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒ 'rvācī̭ suma॒ti-rva̭vṛtyāda॒gṃ॒ho-ści॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || viva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒thastena̭ mandasva॒ tena̭ tṛpya tṛ॒pyāsma̭ te va॒ya-nta̭rpayi॒tāro॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇāmi || 23 ||
(vaḥ॒- sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 22)
vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ || vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 24 ||
(vā॒maṃ-catṷrvigṃśatiḥ) (a. 23)
ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvagṃ śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 25 ||
(ada̭bdhebhi॒-striyo̭vigṃśatiḥ) (a. 24)
hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 26 ||
(hira̭ṇyapāṇiṃ॒-catṷrdaśa) (a. 25)
su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒no bṛ॒hadu॒kṣe nama̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 27 ||
(su॒śarmā॒-dvāda̭śa) (a. 26)
bṛha॒spati̭sutasya ta indo indri॒yāva̭taḥ॒ patnī̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇā॒myagnā(3)i patnī॒vā(3) ssa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ || 28 ||
(bṛha॒spati̭sutasya॒-pañca̭daśa) (a. 27)
hari̭rasi hāriyoja॒no haryo᳚-ssthā॒tā vajra̭sya bha॒rtā pṛśñeḥ᳚ pre॒tā tasya̭ te deva some॒ṣṭaya̭juṣa-sstu॒tasto̭masya śa॒stoktha̭sya॒ hari̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇāmi ha॒rī-sstha॒ haryo᳚rdhā॒nā-ssa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ || 29 ||
(hari̭rasi॒-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 28)
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svata e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate || 30 ||
(agna॒ āyūgṃ̭ṣi॒-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 29)
u॒ttiṣṭha॒nnoja̭sā sa॒ha pī॒tvā śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca॒mū su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒ tvauja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya॒ tvauja̭svate || 31 ||
(u॒ttiṣṭha॒nneka̭vigṃśatiḥ) (a. 30)
ta॒raṇi̭-rvi॒śvada̭rśato jyoti॒ṣkṛda̭si sūrya | viśva॒mā bhā̭si roca॒nam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ sūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate || 32 ||
(ta॒raṇi̭-rvigṃśa॒tiḥ) (a. 31)
ā pyā̭yasva madintama॒ soma॒ viśvā̭bhi-rū॒tibhiḥ̭ | bhavā̭ na-ssa॒pratha̭stamaḥ || 33 ||
(ā pyā̭yasva॒-nava̭) (a. 32)
ī॒yuṣṭe ye pūrva̭tarā॒mapa̭śyan vyu॒cchantī̭mu॒ṣasa॒-mmartyā̭saḥ | a॒smābhi̭rū॒ nu pra̭ti॒cakṣyā̭-'bhū॒do te ya̭nti॒ ye a̭pa॒rīṣu॒ paśyāṋ || 34 ||
(ī॒yu-rekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 33)
jyoti̭ṣmatī-ntvā sādayāmi jyoti॒ṣkṛta̭-ntvā sādayāmi jyoti॒rvida̭-ntvā sādayāmi॒ bhāsva̭tī-ntvā sādayāmi॒ jvala̭ntī-ntvā sādayāmi malmalā॒bhava̭ntī-ntvā sādayāmi॒ dīpya̭mānā-ntvā sādayāmi॒ roca̭mānā-ntvā sādayā॒myaja̭srā-ntvā sādayāmi bṛ॒hajjyo̭tiṣa-ntvā sādayāmi bo॒dhaya̭ntī-ntvā sādayāmi॒ jāgra̭tī-ntvā sādayāmi || 35 ||
(jyoti̭ṣmatī॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śat) (a. 34)
pra॒yā॒sāya॒ svāhā̭ ''yā॒sāya॒ svāhā̭ viyā॒sāya॒ svāhā̭ saṃyā~॒sāya॒ svāho᳚dyā॒sāya॒ svāhā̭-'vayā॒sāya॒ svāhā̭ śu॒ce svāhā॒ śokā̭ya॒ svāhā̭ tapya॒tvai svāhā॒ tapa̭te॒ svāhā᳚ brahmaha॒tyāyai॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(pra॒yā॒sāya॒-catṷrvigṃśatiḥ ) (a. 35)
ci॒ttagṃ sa̭ntā॒nena̭ bha॒vaṃ-ya~॒knā ru॒dra-ntani̭mnā paśu॒patigg̭ sthūlahṛda॒yenā॒gnigṃ hṛda̭yena ru॒draṃ-lo~hi̭tena śa॒rva-mmata̭snābhyā-mmahāde॒va-ma॒ntaḥpā᳚rśvenauṣiṣṭha॒hanagṃ̭ śiṅgīniko॒śyā᳚bhyām || 37 ||
(ci॒tta-ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 36)
ā ti̭ṣṭha vṛtraha॒-nrathaṃ̭-yu~॒ktā te॒ brahma̭ṇā॒ harī᳚ | a॒rvā॒cīna॒gṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā̭ kṛṇotu va॒gnunā᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 38 ||
(ā ti̭ṣṭa॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 37)
indra॒middharī̭ vaha॒to-'pra̭tidhṛṣṭaśavasa॒-mṛṣī̭ṇā-ñca stu॒tīrupa̭ ya॒jña-ñca॒ mānṷṣāṇām || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 39 ||
(indra॒mit-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 38)
asā̭vi॒ soma̭ indra te॒ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga̭hi | ā tvā̭ pṛṇaktvindri॒yagṃ raja॒-ssūrya॒-nna ra॒śmibhiḥ̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 40 ||
(asā̭vi-sa॒ptavigṃ̭śatiḥ) (a. 39)
sarva̭sya prati॒śīva̭rī॒ bhūmi̭stvo॒pastha॒ ā-'dhi̭ta | syo॒nā-'smai̭ su॒ṣadā̭ bhava॒ yacchā᳚-'smai śarma̭ sa॒prathāḥ᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 41 ||
(sarva̭sya॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 40)
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 42 ||
(ma॒hān-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 41)
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svā-'thābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 43 ||
(sa॒joṣāḥ᳚-tri॒gṃ॒śat) (a. 42)
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa meno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata rū॒peṇa̭ [rū॒peṇa̭, vo॒ rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ |] || 44 ||
vo rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ | tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭jatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || e॒tattḙ agne॒ rādha॒ aiti॒ soma̭cyuta॒-ntanmi॒trasya̭ pa॒thā na̭ya॒rtasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndrada̭kṣiṇā ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī-rbrāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒mṛṣi̭mārṣe॒ya-mpi̭tṛ॒manta̭-mpaitṛma॒tyagṃ su॒dhātṷdakṣiṇaṃ॒-vi~ suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣaṃ॒-ya~ta̭sva sada॒syai̭ ra॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tā-'na̭vahāyā॒-'smā-ndḙva॒yānḙna pa॒theta̭ su॒kṛtāṃ᳚-lo~॒ke sī̭data॒ tannaḥ̭ saggskṛ॒tam || 45 ||
(rū॒peṇa̭-sada॒syai̭-ra॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 43)
dhā॒tā rā॒ti-ssa̭vi॒teda-ñjṷṣantā-mpra॒jāpa̭ti-rnidhi॒pati̭rno a॒gniḥ | tvaṣṭā॒ viṣṇuḥ̭ pra॒jayā̭ sagṃrarā॒ṇo yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || sami̭ndra ṇo॒ mana̭sā neṣi॒ gobhi॒-ssagṃ sū॒ribhi̭rmaghava॒n-thsagg sva॒styā | sa-mbrahma̭ṇā de॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dasti॒ sa-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tyā ya॒jñiyā̭nām || saṃ-va~rca̭sā॒ paya̭sā॒ sa-nta॒nūbhi॒-raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ || tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vari̭vaḥ kṛṇo॒- [vari̭vaḥ kṛṇotu, anṷ mārṣṭu] 46
tvanṷ mārṣṭu ta॒nuvo॒ yadvili̭ṣṭam || yada॒dya tvā᳚ praya॒ti ya॒jñe a॒sminnagne॒ hotā̭ra॒mavṛ̭ṇīmahī॒ha | ṛdha̭gayā॒ḍṛdha̭gu॒tā-'śa̭miṣṭhāḥ prajā॒nan. ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān || sva॒gā vo̭ devā॒-ssada̭namakarma॒ ya ā̭ja॒gma sava̭ne॒da-ñjṷṣā॒ṇāḥ | ja॒kṣi॒vāgṃsaḥ̭ papi॒vāgṃsa̭śca॒ viśve॒-'sme dha̭tta vasavo॒ vasṷ̄ni || yānā-'va̭ha uśa॒to dḙva de॒vā-ntā- [de॒vā-ntān, prera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ |] 47
nprera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ | vaha̭mānā॒ bhara̭māṇā ha॒vīgṃṣi॒ vasṷ-ṅgha॒rma-ndiva॒mā ti̭ṣṭha॒tānṷ | yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅgaccha॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅgaccha॒ svāhai॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒-ssvāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tumi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 48 ||
(kṛ॒ṇo॒tu॒-tāna॒-ṣṭāca̭tvārigṃśacca ) (a. 44)
u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāra॒ sūryā̭ya॒ panthā॒-manvḙta॒vā ṷ | a॒pade॒ pādā॒ prati̭dhātave-'karu॒tā-'pa̭va॒ktā hṛ̭dayā॒vidha̭ścit || śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra̭mu॒rvī ga̭mbhī॒rā sṷma॒tiṣṭḙ astu | bādha̭sva॒ dveṣo॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ kṛ॒ta-ñci॒denaḥ॒ pra mṷmugddhya॒smat || a॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśo॒-'gneranī̭kama॒pa ā vi̭veśa | apā᳚nnapā-tprati॒rakṣa̭nnasu॒rya̭-ndamḙdame [ ] 49
sa॒midhaṃ̭-ya~kṣyagne || prati̭ te ji॒hvā ghṛ॒tamucca̭raṇye-thsamu॒dre te॒ hṛda̭yama॒phsva̭ntaḥ | sa-ntvā̭ viśa॒ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''po̭ ya॒jñasya̭ tvā yajñapate ha॒virbhiḥ̭ || sū॒kta॒vā॒ke na̭movā॒ke vi̭dhe॒mā-'va̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅku॒ṇā-'va̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yā॒ḍava॒ martyai॒-rmartya̭kṛtamu॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi sumi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya- [oṣa̭dhayaḥ, sa॒ntu॒ du॒rmi॒trāstasmai̭] 50
ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒staṃ-va~॒-ssuprī̭ta॒gṃ॒ subhṛ̭ta-makarma de॒veṣṷ na-ssu॒kṛto᳚ brūtā॒-tprati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ sa॒mida̭si॒ tejo̭-'si tejo॒ mayi̭ dhehya॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā 'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā || 51 ||
(damḙdama॒-oṣa̭dhaya॒- ā-ṣaṭca̭) (a. 45)
yastvā̭ hṛ॒dā kī॒riṇā॒ manya̭mā॒no 'ma̭rtya॒-mmartyo॒ joha̭vīmi | jāta̭vedo॒ yaśo̭ a॒smāsṷ dhehi pra॒jābhi̭ragne amṛta॒tvama̭śyām || yasmai॒ tvagṃ su॒kṛtḙ jātaveda॒ u lo॒kama̭gne kṛ॒ṇavaḥ̭ syo॒nam | a॒śvina॒gṃ॒ sa pu॒triṇaṃ̭-vī~॒rava̭nta॒-ṅgoma̭ntagṃ ra॒yi-nna̭śate sva॒sti || tve su pṷtra śava॒so-'vṛ̭tra॒n kāma̭kātayaḥ | na tvāmi॒ndrāti̭ ricyate || u॒kthaṷkthe॒ soma॒ indra̭-mmamāda nī॒thenī̭the ma॒ghavā̭nagṃ [ma॒ghavā̭nagṃ, su॒tāsaḥ̭ |] 52
su॒tāsaḥ̭ | yadīgṃ̭ sa॒bādhaḥ̭ pi॒tara॒-nna pu॒trā-ssa̭mā॒nada̭kṣā॒ ava̭se॒ hava̭nte || agne॒ rasḙna॒ teja̭sā॒ jāta̭vedo॒ vi ro̭case | ra॒kṣo॒hā-'mī̭va॒cāta̭naḥ || a॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā ||vasu॒-rvasṷpati॒r॒ hika॒masya̭gne vi॒bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma॒tāvapi̭ || tvāma̭gne॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nāma॒bhi pra ma̭nde [pra ma̭nde, a॒ddhva॒reṣṷ rājann |] 53
addhva॒reṣṷ rājann | tvayā॒ vājaṃ̭-vā~ja॒yanto̭ jayemā॒-'bhiṣyā̭ma pṛthsu॒tī-rmartyā̭nām | tvāma̭gne vāja॒sāta̭maṃ॒-vi~prā̭ vardhanti॒ suṣṭṷtam | sa no̭ rāsva su॒vīrya᳚m || a॒ya-nno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann || a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒-ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒, vi jyoti̭ṣā || 54 ||
(ma॒ghavā̭naṃ-mande॒-hya̭gne॒-catṷrdaśa ca) (a. 46)
(ā da̭de-vā॒caspata̭ya-upayā॒magṛ̭hīto॒-'syā vā̭yo -a॒yaṃ-vā~ṃ॒ - ~yā vāṃ᳚-prāta॒ryujā̭-va॒yan-taṃ -~ye dḙvā-stri॒gṃ॒śa-dṷpayā॒magṛ̭hīto-'si-mū॒rdhānaṃ॒-madhu॒śce-ndrā᳚gnī॒; omā̭so-ma॒rutva̭nta॒-mindra̭ marutvo-ma॒rutvā᳚n- ma॒hā-nma॒hānnu॒vat-ka॒dā-vā॒ma-mada̭bdhebhi॒r॒ hira̭ṇyapāṇigṃ-su॒śarmā॒-bṛha॒spati̭ sutasya॒ - hari̭ra॒sya-gna̭-u॒ttiṣṭha̭n-ta॒raṇi॒- rāpyā̭yasve॒-yuṣṭe ye-jyoti̭ṣmatīṃ-prayā॒sāya̭-ci॒tta-māti॒ṣṭhe-ndra॒-masā̭vi॒-sarva̭sya-ma॒hān-thsa॒joṣā॒-udu॒tyaṃ-dhā॒to-rugṃ hi-ya-stvā॒ ṣaṭca̭tvārigṃśat |)
(vā॒ca prā॒ṇāya̭ tvā | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syapā॒nāya̭ tvā | ā vā̭yo vā॒yavḙ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā | a॒yamṛ̭tā॒yubhyā᳚-ntvā | yā vā̭ma॒śvibhyā॒-mmāddhvī᳚bhyā-ntvā | prā॒ta॒ryujā̭va॒śvibhyā̭ma॒śvibhyā᳚-ntvā | a॒yagṃ śaṇḍā̭ya vī॒ratā᳚-mpāhi | ta-mmarkā̭ya pra॒jāḥ pā̭hi | ye dḙvā stri॒gṃ॒śadā᳚graya॒ṇo̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ | mū॒rdhāna̭ma॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ | madhṷśca sa॒gṃ॒ sarpo̭-'si | indrā᳚gnī indrā॒gnibhyā᳚-ntvā | omā̭so॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | ma॒rutva̭-nta॒ntrīṇīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭te | ma॒hāndve ma̭he॒ndrāya̭ tvā | ka॒dā ca॒nā-''di॒tyebhya̭stvā | ka॒dā ca॒na sta॒rī-rviva̭sva āditya | indra॒gṃ॒ śuci̭ra॒paḥ | vā॒mantrīṇī̭ de॒vāya̭ tvā savi॒tre | su॒śarmā̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | bṛha॒spati̭-sutasya॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ | hari̭rasi sa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ | agna॒ āyūg̭ṣya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate | u॒ttiṣṭha॒nnindrā̭ya॒ tvauja̭svate | ta॒raṇi॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate | ā ti̭ṣṭhādyā॒ṣṣaṭindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ | udu॒ tya-ñci॒tram | agne॒ naya॒ diva̭-ṅgaccha | u॒rūmāyṷṣṭe॒ yaddḙvā mumugdhi | agnā̭viṣṇū sukratū mumuktam | parā॒ vai pa॒ṅktyaḥ̭ | de॒vā vai ye de॒vāḥ pa॒ṅktyo᳚ | parā॒ vai sa vāca᳚m | bhūmi॒rvya̭tṛṣyann | pra॒jāpa̭ti॒-rvya̭kṣuddhyann | bhūmi̭rādi॒yā vai | a॒gni॒ho॒tramā̭di॒tyo vai | bhūmi॒-rleka॒-ssalḙka-ssu॒lekaḥ̭ | viṣṇo॒rudṷtta॒mam | anna̭pate॒ puna̭svā-''di॒tyāḥ | u॒rugṃ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā | yastvā॒ suṣṭṷtam | tvama̭gne yu॒kṣvā hi sṷṣṭi॒tim | tvama̭gne॒ vica̭rṣaṇe | yatvā॒ vi ro̭case |)
(ā da̭de॒-ye dḙvā-ma॒hā-nu॒ttiṣṭha॒n-thsarva̭sya-santu durmi॒trā-ścatṷṣpañcā॒śat |)
(ā da̭de॒, vi jyoti̭ṣā)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.