உத்தவகீதா - அஸ்ஶ்டமோऽத்யாயஃ

Uddhavagita - Asshtamo'dhyayah

📂 Gita 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
அதாஸ்ஶ்டமோऽத்யாயஃ ।
ஸுகம் ஐந்த்ரியகம் ராஜந் ஸ்வர்கே நரகஃ ஏவ ச ।
தேஹிநஃ யத் யதா துஃகம் தஸ்மாத் ந இச்சேத தத் புதாஃ ॥ 1॥
க்ராஸம் ஸும்ரு'ஷ்டம் விரஸம் மஹாந்தம் ஸ்தோகம் ஏவ வா ।
யத்ரு'ச்சயா ஏவ அபதிதம் க்ரஸேத் ஆஜகரஃ அக்ரியஃ ॥ 2॥
ஶயீத அஹாநி பூரீணி நிராஹாரஃ அநுபக்ரமஃ ।
யதி ந உபநமேத் க்ராஸஃ மஹாஹிஃ இவ திஷ்டபுக் ॥ 3॥
ஓஜஃ ஸஹோபலயுதம் பிப்ரத் தேஹம் அகர்மகம் ।
ஶயாநஃ வீதநித்ரஃ ச நேஹேத இந்த்ரியவாந் அபி ॥ 4॥
முநிஃ ப்ரஸந்நகம்பீரஃ துர்விகாஹ்யஃ துரத்யயஃ ।
அநந்தபாரஃ ஹி அக்ஷோப்யஃ ஸ்திமித உதஃ இவ அர்ணவஃ ॥ 5॥
ஸம்ரு'த்தகாமஃ ஹீநஃ வா நாராயணபரஃ முநிஃ ।
ந உத்ஸர்பேத ந ஶுஷ்யேத ஸரித்பிஃ இவ ஸாகரஃ ॥ 6॥
த்ரு'ஷ்ட்வா ஸ்த்ரியம் தேவமாயாம் தத் பாவைஃ அஜிதேந்த்ரியஃ ।
ப்ரலோபிதஃ பததி அந்தே தமஸி அக்நௌ பதங்கவத் ॥ 7॥
யோஷித் ஹிரண்ய ஆபரண அம்பராதி
த்ரவ்யேஷு மாயாரசிதேஷு மூடஃ ।
ப்ரலோபிதாத்மா ஹி உபபோகபுத்த்யா
பதங்கவத் நஶ்யதி நஷ்டத்ரு'ஷ்டிஃ ॥ 8॥
ஸ்தோகம் ஸ்தோகம் க்ரஸேத் க்ராஸம் தேஹஃ வர்தேத யாவதா ।
க்ரு'ஹாந் அஹிம்ஸத் ந ஆதிஷ்டேத் வ்ரு'த்திம் மாதுகரீம் முநிஃ ॥ 9॥
அணுப்யஃ ச மஹத்ப்யஃ ச ஶாஸ்த்ரேப்யஃ குஶலஃ நரஃ ।
ஸர்வதஃ ஸாரம் ஆதத்யாத் புஷ்பேப்யஃ இவ ஷட்பதஃ ॥ 10॥
ஸாயந்தநம் ஶ்வஸ்தநம் வா ந ஸங்க்ரு'ஹ்ணீத பிக்ஷிதம் ।
பாணிபாத்ர உதராமத்ரஃ மக்ஷிகா இவ ந ஸங்க்ரஹீ ॥ 11॥
ஸாயந்தநம் ஶ்வஸ்தநம் வா ந ஸங்க்ரு'ஹ்ணீத பிக்ஷுகஃ ।
மக்ஷிகாஃ இவ ஸங்க்ரு'ஹ்ணந் ஸஹ தேந விநஶ்யதி ॥ 12॥
பத அபி யுவதீம் பிக்ஷுஃ ந ஸ்ப்ரு'ஶேத் தாரவீம் அபி ।
ஸ்ப்ரு'ஶந் கரீவ பத்யேத கரிண்யா அங்கஸங்கதஃ ॥ 13॥
ந அதிகச்சேத் ஸ்த்ரியம் ப்ராஜ்ஞஃ கர்ஹிசித் ம்ரு'த்யும் ஆத்மநஃ ।
பல அதிகைஃ ஸ ஹந்யேத கஜைஃ அந்யைஃ கஜஃ யதா ॥ 14॥
ந தேயம் ந உபபோக்யம் ச லுப்தைஃ யத் துஃக ஸஞ்சிதம் ।
புங்க்தே தத் அபி தத் ச அந்யஃ மதுஹேவ அர்தவித் மது ॥ 15॥
ஸுக துஃக உபார்ஜிதைஃ வித்தைஃ ஆஶாஸாநாம் க்ரு'ஹ ஆஶிஷஃ ।
மதுஹேவ அக்ரதஃ புங்க்தே யதிஃ வை க்ரு'ஹமேதிநாம் ॥ 16॥
க்ராம்யகீதம் ந ஶ்ருணுயாத் யதிஃ வநசரஃ க்வசித் ।
ஶிகேத ஹரிணாத் வத்தாத் ம்ரு'கயோஃ கீதமோஹிதாத் ॥ 17॥
ந்ரு'த்யவாதித்ரகீதாநி ஜுஷந் க்ராம்யாணி யோஷிதாம் ।
ஆஸாம் க்ரீடநகஃ வஶ்யஃ ரு'ஷ்யஶ‍ரு'ங்கஃ ம்ரு'கீஸுதஃ ॥ 18॥
ஜிஹ்வயா அதிப்ரமாதிந்யா ஜநஃ ரஸவிமோஹிதஃ ।
ம்ரு'த்யும் ரு'ச்சதி அஸத் புத்திஃ மீநஃ து படிஶைஃ யதா ॥ 19॥
இந்த்ரியாணி ஜயந்தி ஆஶுஃ நிராஹாராஃ மநீஷிணஃ ।
வர்ஜயித்வா து ரஸநம் தத் நிரந்நஸ்ய வர்ததே ॥ 20॥
தாவத் ஜிதேந்த்ரியஃ ந ஸ்யாத் விஜிதாநி இந்த்ரியஃ புமாந் ।
ந ஜயேத் ரஸநம் யாவத் ஜிதம் ஸர்வம் ஜிதே ரஸே ॥ 21॥
பிங்கலா நாம வேஶ்யா ஆஸீத் விதேஹநகரே புரா ।
தஸ்யா மே ஶிக்ஷிதம் கிஞ்சித் நிபோத ந்ரு'பநந்தந ॥ 22॥
ஸா ஸ்வைரிண்யேகதா காந்தம் ஸங்கேத உபநேஷ்யதீ ।
அபூத்காலே பஹிர்த்வாரி பிப்ரதீ ரூபமுத்தமம் ॥ 23॥
மார்க ஆகச்சதோ வீக்ஷ்ய புருஷாந்புருஷர்ஷப ।
தாந் ஶுல்கதாந்வித்தவதஃ காந்தாந்மேநேऽர்தகாமுகா ॥ 24॥
ஆகதேஷ்வபயாதேஷு ஸா ஸங்கேதோபஜீவநீ ।
அப்யந்யோ வித்தவாந்கோऽபி மாமுபைஷ்யதி பூரிதஃ ॥ 25॥
ஏஅவம் துராஶயா த்வஸ்தநித்ரா த்வார்யவலம்பதீ ।
நிர்கச்சந்தீ ப்ரவிஶதீ நிஶீதம் ஸமபத்யத ॥ 26॥
தஸ்யா வித்தாஶயா ஶுஷ்யத்வக்த்ராயா தீநசேதஸஃ ।
நிர்வேதஃ பரமோ ஜஜ்ஞே சிந்தாஹேதுஃ ஸுகாவஹஃ ॥ 27॥
தஸ்யா நிர்விண்ணசித்தாயா கீதம் ஶ்ருணு யதா மம ।
நிர்வேத ஆஶாபாஶாநாம் புருஷஸ்ய யதா ஹ்யஸிஃ ॥ 28॥
ந ஹி அங்காஜாதநிர்வேதஃ தேஹபந்தம் ஜிஹாஸதி ।
யதா விஜ்ஞாநரஹிதஃ மநுஜஃ மமதாம் ந்ரு'ப ॥ 29॥
பிங்கலா உவாச ।
அஹோ மே மோஹவிததிம் பஶ்யத அவிஜித ஆத்மநஃ ।
யா காந்தாத் அஸதஃ காமம் காமயே யேந பாலிஶா ॥ 30॥
ஸந்தம் ஸமீபே ரமணம் ரதிப்ரதம்
வித்தப்ரதம் நித்யம் இமம் விஹாய ।
அகாமதம் துஃகபய ஆதி ஶோக
மோஹப்ரதம் துச்சம் அஹம் பஜே அஜ்ஞா ॥ 31॥
அஹோ மயாத்மா பரிதாபிதோ வ்ரு'தா
ஸாங்கேத்யவ்ரு'த்த்யாऽதிவிகர்ஹ்யவார்தயா ।
ஸ்த்ரைணாந்நராத்யாऽர்தத்ரு'ஷோऽநுஶோச்யா
த்க்ரீதேந வித்தம் ரதிமாத்மநேச்சதீ ॥ 32॥
யதஸ்திபிர்நிர்மிதவம்ஶவம்ஶ்ய
ஸ்தூணம் த்வசா ரோமநகைஃ பிநத்தம் ।
க்ஷரந்நவத்வாரமகாரமேதத்
விண்மூத்ரபூர்ணம் மதுபைதி காந்யா ॥ 33॥
விதேஹாநாம் புரே ஹ்யஸ்மிந்நஹமேகைவ மூடதீஃ ।
யாऽந்யஸ்மிச்சந்த்யஸத்யஸ்மாதாத்மதாத்காமமச்யுதாத் ॥ 34॥
ஸுஹ்ரு'த்ப்ரேஷ்டதமோ நாத ஆத்மா சாயம் ஶரீரிணாம் ।
தம் விக்ரீயாத்மநைவாஹம் ரமேऽநேந யதா ரமா ॥ 35॥
கியத்ப்ரியம் தே வ்யபஜந்காமா யே காமதா நராஃ ।
ஆத்யந்தவந்தோ பார்யாயா தேவா வா காலவித்ருதாஃ ॥ 36॥
நூநம் மே பகவாந் ப்ரீதஃ விஷ்ணுஃ கேந அபி கர்மணா ।
நிர்வேதஃ அயம் துராஶாயா யத் மே ஜாதஃ ஸுகாவஹஃ ॥ 37॥
மைவம் ஸ்யுர்மந்தபக்யாயாஃ க்லேஶா நிர்வேதஹேதவஃ ।
யேநாநுபந்தம் நிஹ்ரு'த்ய புருஷஃ ஶமம்ரு'ச்சதி ॥ 38॥
தேந உபக்ரு'தம் ஆதாய ஶிரஸா க்ராம்யஸங்கதாஃ ।
த்யக்த்வா துராஶாஃ ஶரணம் வ்ரஜாமி தம் அதீஶ்வரம் ॥ 39॥
ஸந்துஷ்டா ஶ்ரத்ததத்யேதத்யதாலாபேந ஜீவதீ ।
விஹராம்யமுநைவாஹமாத்மநா ரமணேந வை ॥ 40॥
ஸம்ஸாரகூபே பதிதம் விஷயைர்முஷிதேக்ஷணம் ।
க்ரஸ்தம் காலாஹிநாऽऽத்மாநம் கோऽந்யஸ்த்ராதுமதீஶ்வரஃ ॥ 41॥
ஆத்மா ஏவ ஹி ஆத்மநஃ கோப்தா நிர்வித்யேத யதாகிலாத் ।
அப்ரமத்தஃ இதம் பஶ்யத் க்ரஸ்தம் காலாஹிநா ஜகத் ॥ 42॥
ப்ராஹ்மண உவாச ।
ஏஅவம் வ்யவஸிதமதிர்துராஶாம் காந்ததர்ஷஜாம் ।
சித்வோபஶமமாஸ்தாய ஶய்யாமுபவிவேஶ ஸா ॥ 43॥
ஆஶா ஹி பரமம் துஃகம் நைராஶ்யம் பரமம் ஸுகம் ।
யதா ஸஞ்சித்ய காந்தாஶாம் ஸுகம் ஸுஷ்வாப பிங்கலா ॥ 44॥
இதி ஶ்ரீமத்பாகவதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம்
ஸம்ஹிதாயாமேகாதஶஸ்கந்தே பிங்கலோபாக்யாऽநேஷ்டமோऽத்யாயஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
athāsśṭamo'dhyāyaḥ |
sukhaṃ aindriyakaṃ rājan svarge narakaḥ eva ca |
dehinaḥ yat yathā duḥkhaṃ tasmāt na iccheta tat budhāḥ || 1||
grāsaṃ sumṛṣṭaṃ virasaṃ mahāntaṃ stokaṃ eva vā |
yadṛcchayā eva apatitaṃ graset ājagaraḥ akriyaḥ || 2||
śayīta ahāni bhūrīṇi nirāhāraḥ anupakramaḥ |
yadi na upanamet grāsaḥ mahāhiḥ iva diṣṭabhuk || 3||
ojaḥ sahobalayutaṃ bibhrat dehaṃ akarmakam |
śayānaḥ vītanidraḥ ca neheta indriyavān api || 4||
muniḥ prasannagambhīraḥ durvigāhyaḥ duratyayaḥ |
anantapāraḥ hi akṣobhyaḥ stimita udaḥ iva arṇavaḥ || 5||
samṛddhakāmaḥ hīnaḥ vā nārāyaṇaparaḥ muniḥ |
na utsarpeta na śuṣyeta saridbhiḥ iva sāgaraḥ || 6||
dṛṣṭvā striyaṃ devamāyāṃ tat bhāvaiḥ ajitendriyaḥ |
pralobhitaḥ patati andhe tamasi agnau pataṅgavat || 7||
yoṣit hiraṇya ābharaṇa ambarādi
dravyeṣu māyāraciteṣu mūḍhaḥ |
pralobhitātmā hi upabhogabuddhyā
pataṅgavat naśyati naṣṭadṛṣṭiḥ || 8||
stokaṃ stokaṃ graset grāsaṃ dehaḥ varteta yāvatā |
gṛhān ahiṃsat na ātiṣṭhet vṛttiṃ mādhukarīṃ muniḥ || 9||
aṇubhyaḥ ca mahadbhyaḥ ca śāstrebhyaḥ kuśalaḥ naraḥ |
sarvataḥ sāraṃ ādadyāt puṣpebhyaḥ iva ṣaṭpadaḥ || 10||
sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣitam |
pāṇipātra udarāmatraḥ makṣikā iva na saṅgrahī || 11||
sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ |
makṣikāḥ iva saṅgṛhṇan saha tena vinaśyati || 12||
pada api yuvatīṃ bhikṣuḥ na spṛśet dāravīṃ api |
spṛśan karīva badhyeta kariṇyā aṅgasaṅgataḥ || 13||
na adhigacchet striyaṃ prājñaḥ karhicit mṛtyuṃ ātmanaḥ |
bala adhikaiḥ sa hanyeta gajaiḥ anyaiḥ gajaḥ yathā || 14||
na deyaṃ na upabhogyaṃ ca lubdhaiḥ yat duḥkha sañcitam |
bhuṅkte tat api tat ca anyaḥ madhuheva arthavit madhu || 15||
sukha duḥkha upārjitaiḥ vittaiḥ āśāsānāṃ gṛha āśiṣaḥ |
madhuheva agrataḥ bhuṅkte yatiḥ vai gṛhamedhinām || 16||
grāmyagītaṃ na śruṇuyāt yatiḥ vanacaraḥ kvacit |
śikheta hariṇāt vaddhāt mṛgayoḥ gītamohitāt || 17||
nṛtyavāditragītāni juṣan grāmyāṇi yoṣitām |
āsāṃ krīḍanakaḥ vaśyaḥ ṛṣyaśa‍ṛṅgaḥ mṛgīsutaḥ || 18||
jihvayā atipramāthinyā janaḥ rasavimohitaḥ |
mṛtyuṃ ṛcchati asat buddhiḥ mīnaḥ tu baḍiśaiḥ yathā || 19||
indriyāṇi jayanti āśuḥ nirāhārāḥ manīṣiṇaḥ |
varjayitvā tu rasanaṃ tat nirannasya vardhate || 20||
tāvat jitendriyaḥ na syāt vijitāni indriyaḥ pumān |
na jayet rasanaṃ yāvat jitaṃ sarvaṃ jite rase || 21||
piṅgalā nāma veśyā āsīt videhanagare purā |
tasyā me śikṣitaṃ kiñcit nibodha nṛpanandana || 22||
sā svairiṇyekadā kāntaṃ saṅketa upaneṣyatī |
abhūtkāle bahirdvāri bibhratī rūpamuttamam || 23||
mārga āgacchato vīkṣya puruṣānpuruṣarṣabha |
tān śulkadānvittavataḥ kāntānmene'rthakāmukā || 24||
āgateṣvapayāteṣu sā saṅketopajīvanī |
apyanyo vittavānko'pi māmupaiṣyati bhūridaḥ || 25||
eavaṃ durāśayā dhvastanidrā dvāryavalambatī |
nirgacchantī praviśatī niśīthaṃ samapadyata || 26||
tasyā vittāśayā śuṣyadvaktrāyā dīnacetasaḥ |
nirvedaḥ paramo jajñe cintāhetuḥ sukhāvahaḥ || 27||
tasyā nirviṇṇacittāyā gītaṃ śruṇu yathā mama |
nirveda āśāpāśānāṃ puruṣasya yathā hyasiḥ || 28||
na hi aṅgājātanirvedaḥ dehabandhaṃ jihāsati |
yathā vijñānarahitaḥ manujaḥ mamatāṃ nṛpa || 29||
piṅgalā uvāca |
aho me mohavitatiṃ paśyata avijita ātmanaḥ |
yā kāntāt asataḥ kāmaṃ kāmaye yena bāliśā || 30||
santaṃ samīpe ramaṇaṃ ratipradaṃ
vittapradaṃ nityaṃ imaṃ vihāya |
akāmadaṃ duḥkhabhaya ādi śoka
mohapradaṃ tucchaṃ ahaṃ bhaje ajñā || 31||
aho mayātmā paritāpito vṛthā
sāṅketyavṛttyā'tivigarhyavārtayā |
straiṇānnarādyā'rthatṛṣo'nuśocyā
tkrītena vittaṃ ratimātmanecchatī || 32||
yadasthibhirnirmitavaṃśavaṃśya
sthūṇaṃ tvacā romanakhaiḥ pinaddham |
kṣarannavadvāramagārametad
viṇmūtrapūrṇaṃ madupaiti kānyā || 33||
videhānāṃ pure hyasminnahamekaiva mūḍhadhīḥ |
yā'nyasmicchantyasatyasmādātmadātkāmamacyutāt || 34||
suhṛtpreṣṭhatamo nātha ātmā cāyaṃ śarīriṇām |
taṃ vikrīyātmanaivāhaṃ rame'nena yathā ramā || 35||
kiyatpriyaṃ te vyabhajankāmā ye kāmadā narāḥ |
ādyantavanto bhāryāyā devā vā kālavidrutāḥ || 36||
nūnaṃ me bhagavān prītaḥ viṣṇuḥ kena api karmaṇā |
nirvedaḥ ayaṃ durāśāyā yat me jātaḥ sukhāvahaḥ || 37||
maivaṃ syurmandabhagyāyāḥ kleśā nirvedahetavaḥ |
yenānubandhaṃ nihṛtya puruṣaḥ śamamṛcchati || 38||
tena upakṛtaṃ ādāya śirasā grāmyasaṅgatāḥ |
tyaktvā durāśāḥ śaraṇaṃ vrajāmi taṃ adhīśvaram || 39||
santuṣṭā śraddadhatyetadyathālābhena jīvatī |
viharāmyamunaivāhamātmanā ramaṇena vai || 40||
saṃsārakūpe patitaṃ viṣayairmuṣitekṣaṇam |
grastaṃ kālāhinā''tmānaṃ ko'nyastrātumadhīśvaraḥ || 41||
ātmā eva hi ātmanaḥ goptā nirvidyeta yadākhilāt |
apramattaḥ idaṃ paśyat grastaṃ kālāhinā jagat || 42||
brāhmaṇa uvāca |
eavaṃ vyavasitamatirdurāśāṃ kāntatarṣajām |
chitvopaśamamāsthāya śayyāmupaviveśa sā || 43||
āśā hi paramaṃ duḥkhaṃ nairāśyaṃ paramaṃ sukham |
yathā sañchidya kāntāśāṃ sukhaṃ suṣvāpa piṅgalā || 44||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe piṅgalopākhyā'neṣṭamo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथास्श्टमोऽध्यायः ।
सुखं ऐन्द्रियकं राजन् स्वर्गे नरकः एव च ।
देहिनः यत् यथा दुःखं तस्मात् न इच्छेत तत् बुधाः ॥ 1॥
ग्रासं सुमृष्टं विरसं महान्तं स्तोकं एव वा ।
यदृच्छया एव अपतितं ग्रसेत् आजगरः अक्रियः ॥ 2॥
शयीत अहानि भूरीणि निराहारः अनुपक्रमः ।
यदि न उपनमेत् ग्रासः महाहिः इव दिष्टभुक् ॥ 3॥
ओजः सहोबलयुतं बिभ्रत् देहं अकर्मकम् ।
शयानः वीतनिद्रः च नेहेत इन्द्रियवान् अपि ॥ 4॥
मुनिः प्रसन्नगम्भीरः दुर्विगाह्यः दुरत्ययः ।
अनन्तपारः हि अक्षोभ्यः स्तिमित उदः इव अर्णवः ॥ 5॥
समृद्धकामः हीनः वा नारायणपरः मुनिः ।
न उत्सर्पेत न शुष्येत सरिद्भिः इव सागरः ॥ 6॥
दृष्ट्वा स्त्रियं देवमायां तत् भावैः अजितेन्द्रियः ।
प्रलोभितः पतति अन्धे तमसि अग्नौ पतङ्गवत् ॥ 7॥
योषित् हिरण्य आभरण अम्बरादि
द्रव्येषु मायारचितेषु मूढः ।
प्रलोभितात्मा हि उपभोगबुद्ध्या
पतङ्गवत् नश्यति नष्टदृष्टिः ॥ 8॥
स्तोकं स्तोकं ग्रसेत् ग्रासं देहः वर्तेत यावता ।
गृहान् अहिंसत् न आतिष्ठेत् वृत्तिं माधुकरीं मुनिः ॥ 9॥
अणुभ्यः च महद्भ्यः च शास्त्रेभ्यः कुशलः नरः ।
सर्वतः सारं आदद्यात् पुष्पेभ्यः इव षट्पदः ॥ 10॥
सायन्तनं श्वस्तनं वा न सङ्गृह्णीत भिक्षितम् ।
पाणिपात्र उदरामत्रः मक्षिका इव न सङ्ग्रही ॥ 11॥
सायन्तनं श्वस्तनं वा न सङ्गृह्णीत भिक्षुकः ।
मक्षिकाः इव सङ्गृह्णन् सह तेन विनश्यति ॥ 12॥
पद अपि युवतीं भिक्षुः न स्पृशेत् दारवीं अपि ।
स्पृशन् करीव बध्येत करिण्या अङ्गसङ्गतः ॥ 13॥
न अधिगच्छेत् स्त्रियं प्राज्ञः कर्हिचित् मृत्युं आत्मनः ।
बल अधिकैः स हन्येत गजैः अन्यैः गजः यथा ॥ 14॥
न देयं न उपभोग्यं च लुब्धैः यत् दुःख सञ्चितम् ।
भुङ्क्ते तत् अपि तत् च अन्यः मधुहेव अर्थवित् मधु ॥ 15॥
सुख दुःख उपार्जितैः वित्तैः आशासानां गृह आशिषः ।
मधुहेव अग्रतः भुङ्क्ते यतिः वै गृहमेधिनाम् ॥ 16॥
ग्राम्यगीतं न श्रुणुयात् यतिः वनचरः क्वचित् ।
शिखेत हरिणात् वद्धात् मृगयोः गीतमोहितात् ॥ 17॥
नृत्यवादित्रगीतानि जुषन् ग्राम्याणि योषिताम् ।
आसां क्रीडनकः वश्यः ऋष्यश‍ऋङ्गः मृगीसुतः ॥ 18॥
जिह्वया अतिप्रमाथिन्या जनः रसविमोहितः ।
मृत्युं ऋच्छति असत् बुद्धिः मीनः तु बडिशैः यथा ॥ 19॥
इन्द्रियाणि जयन्ति आशुः निराहाराः मनीषिणः ।
वर्जयित्वा तु रसनं तत् निरन्नस्य वर्धते ॥ 20॥
तावत् जितेन्द्रियः न स्यात् विजितानि इन्द्रियः पुमान् ।
न जयेत् रसनं यावत् जितं सर्वं जिते रसे ॥ 21॥
पिङ्गला नाम वेश्या आसीत् विदेहनगरे पुरा ।
तस्या मे शिक्षितं किञ्चित् निबोध नृपनन्दन ॥ 22॥
सा स्वैरिण्येकदा कान्तं सङ्केत उपनेष्यती ।
अभूत्काले बहिर्द्वारि बिभ्रती रूपमुत्तमम् ॥ 23॥
मार्ग आगच्छतो वीक्ष्य पुरुषान्पुरुषर्षभ ।
तान् शुल्कदान्वित्तवतः कान्तान्मेनेऽर्थकामुका ॥ 24॥
आगतेष्वपयातेषु सा सङ्केतोपजीवनी ।
अप्यन्यो वित्तवान्कोऽपि मामुपैष्यति भूरिदः ॥ 25॥
एअवं दुराशया ध्वस्तनिद्रा द्वार्यवलम्बती ।
निर्गच्छन्ती प्रविशती निशीथं समपद्यत ॥ 26॥
तस्या वित्ताशया शुष्यद्वक्त्राया दीनचेतसः ।
निर्वेदः परमो जज्ञे चिन्ताहेतुः सुखावहः ॥ 27॥
तस्या निर्विण्णचित्ताया गीतं श्रुणु यथा मम ।
निर्वेद आशापाशानां पुरुषस्य यथा ह्यसिः ॥ 28॥
न हि अङ्गाजातनिर्वेदः देहबन्धं जिहासति ।
यथा विज्ञानरहितः मनुजः ममतां नृप ॥ 29॥
पिङ्गला उवाच ।
अहो मे मोहविततिं पश्यत अविजित आत्मनः ।
या कान्तात् असतः कामं कामये येन बालिशा ॥ 30॥
सन्तं समीपे रमणं रतिप्रदं
वित्तप्रदं नित्यं इमं विहाय ।
अकामदं दुःखभय आदि शोक
मोहप्रदं तुच्छं अहं भजे अज्ञा ॥ 31॥
अहो मयात्मा परितापितो वृथा
साङ्केत्यवृत्त्याऽतिविगर्ह्यवार्तया ।
स्त्रैणान्नराद्याऽर्थतृषोऽनुशोच्या
त्क्रीतेन वित्तं रतिमात्मनेच्छती ॥ 32॥
यदस्थिभिर्निर्मितवंशवंश्य
स्थूणं त्वचा रोमनखैः पिनद्धम् ।
क्षरन्नवद्वारमगारमेतद्
विण्मूत्रपूर्णं मदुपैति कान्या ॥ 33॥
विदेहानां पुरे ह्यस्मिन्नहमेकैव मूढधीः ।
याऽन्यस्मिच्छन्त्यसत्यस्मादात्मदात्काममच्युतात् ॥ 34॥
सुहृत्प्रेष्ठतमो नाथ आत्मा चायं शरीरिणाम् ।
तं विक्रीयात्मनैवाहं रमेऽनेन यथा रमा ॥ 35॥
कियत्प्रियं ते व्यभजन्कामा ये कामदा नराः ।
आद्यन्तवन्तो भार्याया देवा वा कालविद्रुताः ॥ 36॥
नूनं मे भगवान् प्रीतः विष्णुः केन अपि कर्मणा ।
निर्वेदः अयं दुराशाया यत् मे जातः सुखावहः ॥ 37॥
मैवं स्युर्मन्दभग्यायाः क्लेशा निर्वेदहेतवः ।
येनानुबन्धं निहृत्य पुरुषः शममृच्छति ॥ 38॥
तेन उपकृतं आदाय शिरसा ग्राम्यसङ्गताः ।
त्यक्त्वा दुराशाः शरणं व्रजामि तं अधीश्वरम् ॥ 39॥
सन्तुष्टा श्रद्दधत्येतद्यथालाभेन जीवती ।
विहराम्यमुनैवाहमात्मना रमणेन वै ॥ 40॥
संसारकूपे पतितं विषयैर्मुषितेक्षणम् ।
ग्रस्तं कालाहिनाऽऽत्मानं कोऽन्यस्त्रातुमधीश्वरः ॥ 41॥
आत्मा एव हि आत्मनः गोप्ता निर्विद्येत यदाखिलात् ।
अप्रमत्तः इदं पश्यत् ग्रस्तं कालाहिना जगत् ॥ 42॥
ब्राह्मण उवाच ।
एअवं व्यवसितमतिर्दुराशां कान्ततर्षजाम् ।
छित्वोपशममास्थाय शय्यामुपविवेश सा ॥ 43॥
आशा हि परमं दुःखं नैराश्यं परमं सुखम् ।
यथा सञ्छिद्य कान्ताशां सुखं सुष्वाप पिङ्गला ॥ 44॥
इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां
संहितायामेकादशस्कन्धे पिङ्गलोपाख्याऽनेष्टमोऽध्यायः ॥
athāsśṭamo'dhyāyaḥ |
sukhaṃ aindriyakaṃ rājan svarge narakaḥ eva ca |
dehinaḥ yat yathā duḥkhaṃ tasmāt na iccheta tat budhāḥ || 1||
grāsaṃ sumṛṣṭaṃ virasaṃ mahāntaṃ stokaṃ eva vā |
yadṛcchayā eva apatitaṃ graset ājagaraḥ akriyaḥ || 2||
śayīta ahāni bhūrīṇi nirāhāraḥ anupakramaḥ |
yadi na upanamet grāsaḥ mahāhiḥ iva diṣṭabhuk || 3||
ojaḥ sahobalayutaṃ bibhrat dehaṃ akarmakam |
śayānaḥ vītanidraḥ ca neheta indriyavān api || 4||
muniḥ prasannagambhīraḥ durvigāhyaḥ duratyayaḥ |
anantapāraḥ hi akṣobhyaḥ stimita udaḥ iva arṇavaḥ || 5||
samṛddhakāmaḥ hīnaḥ vā nārāyaṇaparaḥ muniḥ |
na utsarpeta na śuṣyeta saridbhiḥ iva sāgaraḥ || 6||
dṛṣṭvā striyaṃ devamāyāṃ tat bhāvaiḥ ajitendriyaḥ |
pralobhitaḥ patati andhe tamasi agnau pataṅgavat || 7||
yoṣit hiraṇya ābharaṇa ambarādi
dravyeṣu māyāraciteṣu mūḍhaḥ |
pralobhitātmā hi upabhogabuddhyā
pataṅgavat naśyati naṣṭadṛṣṭiḥ || 8||
stokaṃ stokaṃ graset grāsaṃ dehaḥ varteta yāvatā |
gṛhān ahiṃsat na ātiṣṭhet vṛttiṃ mādhukarīṃ muniḥ || 9||
aṇubhyaḥ ca mahadbhyaḥ ca śāstrebhyaḥ kuśalaḥ naraḥ |
sarvataḥ sāraṃ ādadyāt puṣpebhyaḥ iva ṣaṭpadaḥ || 10||
sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣitam |
pāṇipātra udarāmatraḥ makṣikā iva na saṅgrahī || 11||
sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ |
makṣikāḥ iva saṅgṛhṇan saha tena vinaśyati || 12||
pada api yuvatīṃ bhikṣuḥ na spṛśet dāravīṃ api |
spṛśan karīva badhyeta kariṇyā aṅgasaṅgataḥ || 13||
na adhigacchet striyaṃ prājñaḥ karhicit mṛtyuṃ ātmanaḥ |
bala adhikaiḥ sa hanyeta gajaiḥ anyaiḥ gajaḥ yathā || 14||
na deyaṃ na upabhogyaṃ ca lubdhaiḥ yat duḥkha sañcitam |
bhuṅkte tat api tat ca anyaḥ madhuheva arthavit madhu || 15||
sukha duḥkha upārjitaiḥ vittaiḥ āśāsānāṃ gṛha āśiṣaḥ |
madhuheva agrataḥ bhuṅkte yatiḥ vai gṛhamedhinām || 16||
grāmyagītaṃ na śruṇuyāt yatiḥ vanacaraḥ kvacit |
śikheta hariṇāt vaddhāt mṛgayoḥ gītamohitāt || 17||
nṛtyavāditragītāni juṣan grāmyāṇi yoṣitām |
āsāṃ krīḍanakaḥ vaśyaḥ ṛṣyaśa‍ṛṅgaḥ mṛgīsutaḥ || 18||
jihvayā atipramāthinyā janaḥ rasavimohitaḥ |
mṛtyuṃ ṛcchati asat buddhiḥ mīnaḥ tu baḍiśaiḥ yathā || 19||
indriyāṇi jayanti āśuḥ nirāhārāḥ manīṣiṇaḥ |
varjayitvā tu rasanaṃ tat nirannasya vardhate || 20||
tāvat jitendriyaḥ na syāt vijitāni indriyaḥ pumān |
na jayet rasanaṃ yāvat jitaṃ sarvaṃ jite rase || 21||
piṅgalā nāma veśyā āsīt videhanagare purā |
tasyā me śikṣitaṃ kiñcit nibodha nṛpanandana || 22||
sā svairiṇyekadā kāntaṃ saṅketa upaneṣyatī |
abhūtkāle bahirdvāri bibhratī rūpamuttamam || 23||
mārga āgacchato vīkṣya puruṣānpuruṣarṣabha |
tān śulkadānvittavataḥ kāntānmene'rthakāmukā || 24||
āgateṣvapayāteṣu sā saṅketopajīvanī |
apyanyo vittavānko'pi māmupaiṣyati bhūridaḥ || 25||
eavaṃ durāśayā dhvastanidrā dvāryavalambatī |
nirgacchantī praviśatī niśīthaṃ samapadyata || 26||
tasyā vittāśayā śuṣyadvaktrāyā dīnacetasaḥ |
nirvedaḥ paramo jajñe cintāhetuḥ sukhāvahaḥ || 27||
tasyā nirviṇṇacittāyā gītaṃ śruṇu yathā mama |
nirveda āśāpāśānāṃ puruṣasya yathā hyasiḥ || 28||
na hi aṅgājātanirvedaḥ dehabandhaṃ jihāsati |
yathā vijñānarahitaḥ manujaḥ mamatāṃ nṛpa || 29||
piṅgalā uvāca |
aho me mohavitatiṃ paśyata avijita ātmanaḥ |
yā kāntāt asataḥ kāmaṃ kāmaye yena bāliśā || 30||
santaṃ samīpe ramaṇaṃ ratipradaṃ
vittapradaṃ nityaṃ imaṃ vihāya |
akāmadaṃ duḥkhabhaya ādi śoka
mohapradaṃ tucchaṃ ahaṃ bhaje ajñā || 31||
aho mayātmā paritāpito vṛthā
sāṅketyavṛttyā'tivigarhyavārtayā |
straiṇānnarādyā'rthatṛṣo'nuśocyā
tkrītena vittaṃ ratimātmanecchatī || 32||
yadasthibhirnirmitavaṃśavaṃśya
sthūṇaṃ tvacā romanakhaiḥ pinaddham |
kṣarannavadvāramagārametad
viṇmūtrapūrṇaṃ madupaiti kānyā || 33||
videhānāṃ pure hyasminnahamekaiva mūḍhadhīḥ |
yā'nyasmicchantyasatyasmādātmadātkāmamacyutāt || 34||
suhṛtpreṣṭhatamo nātha ātmā cāyaṃ śarīriṇām |
taṃ vikrīyātmanaivāhaṃ rame'nena yathā ramā || 35||
kiyatpriyaṃ te vyabhajankāmā ye kāmadā narāḥ |
ādyantavanto bhāryāyā devā vā kālavidrutāḥ || 36||
nūnaṃ me bhagavān prītaḥ viṣṇuḥ kena api karmaṇā |
nirvedaḥ ayaṃ durāśāyā yat me jātaḥ sukhāvahaḥ || 37||
maivaṃ syurmandabhagyāyāḥ kleśā nirvedahetavaḥ |
yenānubandhaṃ nihṛtya puruṣaḥ śamamṛcchati || 38||
tena upakṛtaṃ ādāya śirasā grāmyasaṅgatāḥ |
tyaktvā durāśāḥ śaraṇaṃ vrajāmi taṃ adhīśvaram || 39||
santuṣṭā śraddadhatyetadyathālābhena jīvatī |
viharāmyamunaivāhamātmanā ramaṇena vai || 40||
saṃsārakūpe patitaṃ viṣayairmuṣitekṣaṇam |
grastaṃ kālāhinā''tmānaṃ ko'nyastrātumadhīśvaraḥ || 41||
ātmā eva hi ātmanaḥ goptā nirvidyeta yadākhilāt |
apramattaḥ idaṃ paśyat grastaṃ kālāhinā jagat || 42||
brāhmaṇa uvāca |
eavaṃ vyavasitamatirdurāśāṃ kāntatarṣajām |
chitvopaśamamāsthāya śayyāmupaviveśa sā || 43||
āśā hi paramaṃ duḥkhaṃ nairāśyaṃ paramaṃ sukham |
yathā sañchidya kāntāśāṃ sukhaṃ suṣvāpa piṅgalā || 44||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe piṅgalopākhyā'neṣṭamo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in