ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ බාලකාණ්ඩම් .
අථ ද්වාවිංශස්සර්ගඃ .
තථා වසිෂ්ඨේ බ්රුවති රාජා දශරථස්සුතම ප්රහෘෂ්ටවදනෝ රාමමාජුහාව සලක්ෂ්මණම් .. 1 ..
කෘතස්වස්ත්යයනං මාත්රා පිත්රා දශරථේන ච .
පුරෝධසා වසිෂ්ඨේන මඞ්ගලෛරභිමන්ත්රිතම් .. 2 ..
ස පුත්රං මූර්ධ්න්යුපාඝ්රාය රාජා දශරථඃ ප්රියම් .
දදෞ කුශිකපුත්රාය සුප්රීතේනාන්තරාත්මනා .. 3 ..
තතෝ වායුස්සුඛස්පර්ශෝ නීරජස්කෝ වවෞ තදා .
විශ්වාමිත්රගතං දෘෂ්ට්වා රාමං රාජීවලෝචනම් .. 4 ..
පුෂ්පවෘෂ්ටිර්මහත්යාසීද්දේවදුන්දුභිනිස්වනෛඃ .
ශඞ්ඛදුන්දුභිනිර්ඝෝෂඃ ප්රයාතේ තු මහාත්මනි .. 5 ..
විශ්වාමිත්රෝ යයාවග්රේ තතෝ රාමෝ ධනුර්ධරඃ .
කාකපක්ෂධරෝ ධන්වී තං ච සෞමිත්රිරන්වගාත් .. 6 ..
කලාපිනෞ ධනුෂ්පාණී ශෝභමානෞ දිශෝ දශ .
විශ්වාමිත්රං මහාත්මානං ත්රිශීර්ෂාවිව පන්නගෞ .. 7 ..
අනුජග්මතුරක්ෂුද්රෞ පිතාමහමිවාශ්විනෞ .
තදා කුශිකපුත්රං තු ධනුෂ්පාණී ස්වලඞ්කෘතෞ .. 8 ..
බද්ධගෝධාඞ්ගුලිත්රාණෞ ඛඩ්ගවන්තෞ මහාද්යුතී .
කුමාරෞ චාරුවපුෂෞ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .. 9 ..
අනුයාතෞ ශ්රියා දීප්තෞ ශෝභයේතාමනින්දිතෞ .
ස්ථාණුං දේවමිවාචින්ත්යං කුමාරාවිව පාවකී .. 10 ..
අධ්යර්ධයෝජනං ගත්වා සරය්වා දක්ෂිණේ තටේ .
රාමේති මධුරාං වාණීං විශ්වාමිත්රෝ(අ)භ්යභාෂත .. 11 ..
ගෘහාණ වත්ස සලිලං මා භූත්කාලස්ය පර්යයඃ .
මන්ත්රග්රාමං ගෘහාණ ත්වං බලාමතිබලාං තථා .. 12 ..
න ශ්රමෝ න ජ්වරෝ වා තේ න රූපස්ය විපර්යයඃ .
න ච සුප්තං ප්රමත්තං වා ධර්ෂයිෂ්යන්ති නෛරෘතාඃ .. 13 ..
න බාහ්වෝස්සදෘශෝ වීර්යේ පෘථිව්යාමස්ති කශ්චන .
ත්රිෂු ලෝකේෂු වෛ රාම න භවේත්සදෘශස්තව .. 14 ..
න සෞභාග්යේ න දාක්ෂිණ්යේ න ජ්ඤානේ බුද්ධිනිශ්චයේ .
නෝත්තරේ ප්රතිවක්තව්යේ සමෝ ලෝකේ තවා(අ)නඝ .. 15 ..
ඒතද්විද්යාද්වයේ ලබ්ධේ භවිතා නාස්ති තේ සමඃ .
බලාත්වතිබලා චෛව සර්වජ්ඤානස්ය මාතරෞ .. 16 ..
ක්ෂුත්පිපාසේ න තේ රාම භවිෂ්යේතේ නරෝත්තම .
බලාමතිබලාං චෛව පඨතඃ පථි රාඝව .. 17 ..
විද්යාද්වයමධීයානේ යශශ්චාප්යතුලං ත්වයි .
පිතාමහසුතේ හ්යේතේ විද්යේ තේජස්සමන්විතේ .. 18 ..
ප්රදාතුං තව කාකුත්ස්ථ සදෘශස්ත්වං හි ධාර්මික .
කාමං බහුගුණාස්සර්වේ ත්වය්යේතේ නාත්ර සංශයඃ .
තපසා සම්භෘතේ චෛතේ බහුරූපේ භවිෂ්යතඃ .. 19 ..
තතෝ රාමෝ ජලං ස්පෘෂ්ට්වා ප්රහෘෂ්ටවදනශ්ශුචිඃ .
ප්රතිජග්රාහ තේ විද්යේ මහර්ෂේර්භාවිතාත්මනඃ .. 20 ..
විද්යාසමුදිතෝ රාමශ්ශුශුභේ භූරිවික්රමඃ .
සහස්රරශ්මිර්භගවාන් ශරදීව දිවාකරඃ .. 21 ..
ගුරුකාර්යාණි සර්වාණි නියුජ්ය කුශිකාත්මජේ .
ඌෂුස්තාං රජනීං තත්ර සරය්වාං සුසුඛං ත්රයඃ .. 22 ..
දශරථනෘපසූනුසත්තමාභ්යාං තෘණශයනේ(අ)නුචිතේ සහෝෂිතාභ්යාම් .
කුශිකසුතවචෝ(අ)නුලාලිතාභ්යාං සුඛමිව සා විබභෞ විභාවරී ච .. 23 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ බාලකාණ්ඩේ ද්වාවිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathassutama prahṛṣṭavadano rāmamājuhāva salakṣmaṇam || 1 ||
kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca |
purodhasā vasiṣṭhena maṅgalairabhimantritam || 2 ||
sa putraṃ mūrdhnyupāghrāya rājā daśarathaḥ priyam |
dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā || 3 ||
tato vāyussukhasparśo nīrajasko vavau tadā |
viśvāmitragataṃ dṛṣṭvā rāmaṃ rājīvalocanam || 4 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani || 5 ||
viśvāmitro yayāvagre tato rāmo dhanurdharaḥ |
kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitriranvagāt || 6 ||
kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhamānau diśo daśa |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāviva pannagau || 7 ||
anujagmaturakṣudrau pitāmahamivāśvinau |
tadā kuśikaputraṃ tu dhanuṣpāṇī svalaṅkṛtau || 8 ||
baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī |
kumārau cāruvapuṣau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 9 ||
anuyātau śriyā dīptau śobhayetāmaninditau |
sthāṇuṃ devamivācintyaṃ kumārāviva pāvakī || 10 ||
adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe |
rāmeti madhurāṃ vāṇīṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 11 ||
gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūtkālasya paryayaḥ |
mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balāmatibalāṃ tathā || 12 ||
na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ |
na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ || 13 ||
na bāhvossadṛśo vīrye pṛthivyāmasti kaścana |
triṣu lokeṣu vai rāma na bhavetsadṛśastava || 14 ||
na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye |
nottare prativaktavye samo loke tavā'nagha || 15 ||
etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ |
balātvatibalā caiva sarvajñānasya mātarau || 16 ||
kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama |
balāmatibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava || 17 ||
vidyādvayamadhīyāne yaśaścāpyatulaṃ tvayi |
pitāmahasute hyete vidye tejassamanvite || 18 ||
pradātuṃ tava kākutstha sadṛśastvaṃ hi dhārmika |
kāmaṃ bahuguṇāssarve tvayyete nātra saṃśayaḥ |
tapasā sambhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ || 19 ||
tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaśśuciḥ |
pratijagrāha te vidye maharṣerbhāvitātmanaḥ || 20 ||
vidyāsamudito rāmaśśuśubhe bhūrivikramaḥ |
sahasraraśmirbhagavān śaradīva divākaraḥ || 21 ||
gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje |
ūṣustāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ || 22 ||
daśarathanṛpasūnusattamābhyāṃ tṛṇaśayane'nucite sahoṣitābhyām |
kuśikasutavaco'nulālitābhyāṃ sukhamiva sā vibabhau vibhāvarī ca || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ द्वाविंशस्सर्गः ।
तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथस्सुतम प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम् ॥ 1 ॥
कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च ।
पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम् ॥ 2 ॥
स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरथः प्रियम् ।
ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ 3 ॥
ततो वायुस्सुखस्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा ।
विश्वामित्रगतं दृष्ट्वा रामं राजीवलोचनम् ॥ 4 ॥
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि ॥ 5 ॥
विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो धनुर्धरः ।
काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात् ॥ 6 ॥
कलापिनौ धनुष्पाणी शोभमानौ दिशो दश ।
विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ॥ 7 ॥
अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ ।
तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलङ्कृतौ ॥ 8 ॥
बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ।
कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 9 ॥
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतामनिन्दितौ ।
स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ॥ 10 ॥
अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे ।
रामेति मधुरां वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ 11 ॥
गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्ययः ।
मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा ॥ 12 ॥
न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः ।
न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैरृताः ॥ 13 ॥
न बाह्वोस्सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन ।
त्रिषु लोकेषु वै राम न भवेत्सदृशस्तव ॥ 14 ॥
न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये ।
नोत्तरे प्रतिवक्तव्ये समो लोके तवाऽनघ ॥ 15 ॥
एतद्विद्याद्वये लब्धे भविता नास्ति ते समः ।
बलात्वतिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ ॥ 16 ॥
क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम ।
बलामतिबलां चैव पठतः पथि राघव ॥ 17 ॥
विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाप्यतुलं त्वयि ।
पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजस्समन्विते ॥ 18 ॥
प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि धार्मिक ।
कामं बहुगुणास्सर्वे त्वय्येते नात्र संशयः ।
तपसा सम्भृते चैते बहुरूपे भविष्यतः ॥ 19 ॥
ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनश्शुचिः ।
प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मनः ॥ 20 ॥
विद्यासमुदितो रामश्शुशुभे भूरिविक्रमः ।
सहस्ररश्मिर्भगवान् शरदीव दिवाकरः ॥ 21 ॥
गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे ।
ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रयः ॥ 22 ॥
दशरथनृपसूनुसत्तमाभ्यां तृणशयनेऽनुचिते सहोषिताभ्याम् ।
कुशिकसुतवचोऽनुलालिताभ्यां सुखमिव सा विबभौ विभावरी च ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे द्वाविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathassutama prahṛṣṭavadano rāmamājuhāva salakṣmaṇam || 1 ||
kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca |
purodhasā vasiṣṭhena maṅgalairabhimantritam || 2 ||
sa putraṃ mūrdhnyupāghrāya rājā daśarathaḥ priyam |
dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā || 3 ||
tato vāyussukhasparśo nīrajasko vavau tadā |
viśvāmitragataṃ dṛṣṭvā rāmaṃ rājīvalocanam || 4 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani || 5 ||
viśvāmitro yayāvagre tato rāmo dhanurdharaḥ |
kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitriranvagāt || 6 ||
kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhamānau diśo daśa |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāviva pannagau || 7 ||
anujagmaturakṣudrau pitāmahamivāśvinau |
tadā kuśikaputraṃ tu dhanuṣpāṇī svalaṅkṛtau || 8 ||
baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī |
kumārau cāruvapuṣau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 9 ||
anuyātau śriyā dīptau śobhayetāmaninditau |
sthāṇuṃ devamivācintyaṃ kumārāviva pāvakī || 10 ||
adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe |
rāmeti madhurāṃ vāṇīṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 11 ||
gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūtkālasya paryayaḥ |
mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balāmatibalāṃ tathā || 12 ||
na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ |
na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ || 13 ||
na bāhvossadṛśo vīrye pṛthivyāmasti kaścana |
triṣu lokeṣu vai rāma na bhavetsadṛśastava || 14 ||
na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye |
nottare prativaktavye samo loke tavā'nagha || 15 ||
etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ |
balātvatibalā caiva sarvajñānasya mātarau || 16 ||
kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama |
balāmatibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava || 17 ||
vidyādvayamadhīyāne yaśaścāpyatulaṃ tvayi |
pitāmahasute hyete vidye tejassamanvite || 18 ||
pradātuṃ tava kākutstha sadṛśastvaṃ hi dhārmika |
kāmaṃ bahuguṇāssarve tvayyete nātra saṃśayaḥ |
tapasā sambhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ || 19 ||
tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaśśuciḥ |
pratijagrāha te vidye maharṣerbhāvitātmanaḥ || 20 ||
vidyāsamudito rāmaśśuśubhe bhūrivikramaḥ |
sahasraraśmirbhagavān śaradīva divākaraḥ || 21 ||
gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje |
ūṣustāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ || 22 ||
daśarathanṛpasūnusattamābhyāṃ tṛṇaśayane'nucite sahoṣitābhyām |
kuśikasutavaco'nulālitābhyāṃ sukhamiva sā vibabhau vibhāvarī ca || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.