ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ බාලකාණ්ඩම් .
අථ ත්රයස්ත්රිංශස්සර්ගඃ .
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා කුශනාභස්ය ධීමතඃ .
ශිරෝභිශ්චරණෞ ස්පෘෂ්ට්වා කන්යාශතමභාෂත .. 1 ..
වායුස්සර්වාත්මකෝ රාජන් ප්රධර්ෂයිතුමිච්ඡති .
අශුභං මාර්ගමාස්ථාය න ධර්මං ප්රත්යවේක්ෂතේ .. 2 ..
පිතෘමත්යස්ස්ම භද්රං තේ ස්වච්ඡන්දේ න වයං ස්ථිතාඃ .
පිතරං නෝ වෘණීෂ්ව ත්වං යදි නෝ දාස්යතේ තව .. 3 ..
තේන පාපානුබන්ධේන වචනං න ප්රතීච්ඡතා .
ඒවං බ්රුවන්ත්යස්සර්වාස්ස්ම වායුනා නිහතා භෘශම් .. 4 ..
තාසාං තද්වචනං ශ්රුත්වා රාජා පරමධාර්මිකඃ .
ප්රත්යුවාච මහාතේජාඃ කන්යාශතමනුත්තමම් .. 5 ..
ක්ෂාන්තං ක්ෂමාවතාං පුත්ර්යඃ කර්තව්යං සුමහත්කෘතම් .
ඓකමත්යමුපාගම්ය කුලං චාවේක්ෂිතං මම .. 6 ..
අලඞ්කාරෝ හි නාරීණාං ක්ෂමා තු පුරුෂස්ය වා .
දුෂ්කරං තච්ච යත් ක්ෂාන්තං ත්රිදශේෂු විශේෂතඃ .. 7 ..
යාදෘශී වඃ ක්ෂමා පුත්ර්යස්සර්වාසාමවිශේෂතඃ .
ක්ෂමා දානං ක්ෂමා යජ්ඤඃ ක්ෂමා සත්යං හි පුත්රිකාඃ .. 8 ..
ක්ෂමා යශඃ ක්ෂමා ධර්මඃ ක්ෂමයා නිෂ්ඨිතං ජගත් .
විසෘජ්ය කන්යාඃ කාකුත්ස්ථ රාජා ත්රිදශවික්රමඃ .. 9 ..
මන්ත්රජ්ඤෝ මන්ත්රයාමාස ප්රදානං සහ මන්ත්රිභිඃ .
දේශකාලෞ ප්රදානස්ය සදෘශේ ප්රතිපාදනම් .. 10 ..
ඒතස්මින්නේව කාලේ තු චූලී නාම මහාතපාඃ .
ඌර්ධ්වරේතාශ්ශුභාචාරෝ බ්රාහ්මං තප උපාගමත් .. 11 ..
තප්යන්තං තමෘෂිං තත්ර ගන්ධර්වී පර්යුපාසතේ .
සෝමදා නාම භද්රං තේ ඌර්මිලා තනයා තදා .. 12 ..
සා ච තං ප්රණතා භූත්වා ශුශ්රූෂණපරායණා .
උවාස කාලේ ධර්මිෂ්ඨා තස්යාස්තුෂ්ටෝ(අ)භවද්ගුරුඃ .. 13 ..
ස ච තාං කාලයෝගේන ප්රෝවාච රඝුනන්දන .
පරිතුෂ්ටෝ(අ)ස්මි භද්රං තේ කිං කරෝමි තව ප්රියම් .. 14 ..
පරිතුෂ්ටං මුනිං ජ්ඤාත්වා ගන්ධර්වී මධුරස්වරා .
උවාච පරමප්රීතා වාක්යජ්ඤා වාක්යකෝවිදම් .. 15 ..
ලක්ෂ්ම්යා සමුදිතෝ බ්රාහ්ම්යා බ්රහ්මභූතෝ මහාතපාඃ .
බ්රාහ්මේණ තපසා යුක්තං පුත්රමිච්ඡාමි ධාර්මික .. 16 ..
අපතිශ්චාස්මි භද්රං තේ භාර්යා චාස්මි න කස්යචිත් .
බ්රාහ්මේණෝපගතායාශ්ච දාතුමර්හසි මේ සුතම් .. 17 ..
තස්යාඃ ප්රසන්නෝ බ්රහ්මර්ෂිර්දදෞ පුත්රමනුත්තමම් .
බ්රහ්මදත්ත ඉති ඛ්යාතං මානසං චූලිනස්සුතම් .. 18 ..
ස රාජා සෞමදේයස්තු පුරීමධ්යවසත්තදා .
කාම්පිල්යාං පරයා ලක්ෂ්ම්යා දේවරාජෝ යථා දිවම් .. 19 ..
ස බුද්ධිං කෘතවාන් රාජා කුශනාභස්සුධාර්මිකඃ .
බ්රහ්මදත්තාය කාකුත්ස්ථ දාතුං කන්යාශතං තදා .. 20 ..
තමාහූය මහාතේජා බ්රහ්මදත්තං මහීපතිඃ .
දදෞ කන්යාශතං රාජා සුප්රීතේනාන්තරාත්මනා .. 21 ..
යථාක්රමං තතඃ පාණීන් ජග්රාහ රඝුනන්දන .
බ්රහ්මදත්තෝ මහීපාලස්තාසාං දේවපතිර්යථා .. 22 ..
ස්පෘෂ්ටමාත්රේ තතඃ පාණෞ විකුබ්ජා විගතජ්වරාඃ .
යුක්තාඃ පරමයා ලක්ෂ්ම්යා බභුඃ කන්යාශතං තදා .. 23 ..
ස දෘෂ්ට්වා වායුනා මුක්තාඃ කුශනාභෝ මහීපතිඃ .
බභූව පරමප්රීතෝ හර්ෂං ලේභේ පුනඃපුනඃ .. 24 ..
කෘතෝද්වාහං තු රාජානං බ්රහ්මදත්තං මහීපතිඃ .
සදාරං ප්රේෂයාමාස සෝපාධ්යායගණං තදා .. 25 ..
සෝමදා(අ)පි සුසංහෘෂ්ටා පුත්රස්ය සදෘශීං ක්රියාම් .
යථාන්යායං ච ගන්ධර්වී ස්නුෂාස්තාඃ ප්රත්යනන්දත .. 26 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ බාලකාණ්ඩේ ත්රයස්ත්රිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |
śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata || 1 ||
vāyussarvātmako rājan pradharṣayitumicchati |
aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate || 2 ||
pitṛmatyassma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ |
pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava || 3 ||
tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā |
evaṃ bruvantyassarvāssma vāyunā nihatā bhṛśam || 4 ||
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ |
pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam || 5 ||
kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam |
aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama || 6 ||
alaṅkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā |
duṣkaraṃ tacca yat kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ || 7 ||
yādṛśī vaḥ kṣamā putryassarvāsāmaviśeṣataḥ |
kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ hi putrikāḥ || 8 ||
kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamayā niṣṭhitaṃ jagat |
visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ || 9 ||
mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ |
deśakālau pradānasya sadṛśe pratipādanam || 10 ||
etasminneva kāle tu cūlī nāma mahātapāḥ |
ūrdhvaretāśśubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat || 11 ||
tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate |
somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā || 12 ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā |
uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ || 13 ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana |
parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam || 14 ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvarā |
uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam || 15 ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ |
brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmika || 16 ||
apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit |
brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam || 17 ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam |
brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinassutam || 18 ||
sa rājā saumadeyastu purīmadhyavasattadā |
kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam || 19 ||
sa buddhiṃ kṛtavān rājā kuśanābhassudhārmikaḥ |
brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā || 20 ||
tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā || 21 ||
yathākramaṃ tataḥ pāṇīn jagrāha raghunandana |
brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā || 22 ||
spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ |
yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā || 23 ||
sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |
babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥpunaḥ || 24 ||
kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāyagaṇaṃ tadā || 25 ||
somadā'pi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām |
yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमतः ।
शिरोभिश्चरणौ स्पृष्ट्वा कन्याशतमभाषत ॥ 1 ॥
वायुस्सर्वात्मको राजन् प्रधर्षयितुमिच्छति ।
अशुभं मार्गमास्थाय न धर्मं प्रत्यवेक्षते ॥ 2 ॥
पितृमत्यस्स्म भद्रं ते स्वच्छन्दे न वयं स्थिताः ।
पितरं नो वृणीष्व त्वं यदि नो दास्यते तव ॥ 3 ॥
तेन पापानुबन्धेन वचनं न प्रतीच्छता ।
एवं ब्रुवन्त्यस्सर्वास्स्म वायुना निहता भृशम् ॥ 4 ॥
तासां तद्वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिकः ।
प्रत्युवाच महातेजाः कन्याशतमनुत्तमम् ॥ 5 ॥
क्षान्तं क्षमावतां पुत्र्यः कर्तव्यं सुमहत्कृतम् ।
ऐकमत्यमुपागम्य कुलं चावेक्षितं मम ॥ 6 ॥
अलङ्कारो हि नारीणां क्षमा तु पुरुषस्य वा ।
दुष्करं तच्च यत् क्षान्तं त्रिदशेषु विशेषतः ॥ 7 ॥
यादृशी वः क्षमा पुत्र्यस्सर्वासामविशेषतः ।
क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा सत्यं हि पुत्रिकाः ॥ 8 ॥
क्षमा यशः क्षमा धर्मः क्षमया निष्ठितं जगत् ।
विसृज्य कन्याः काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रमः ॥ 9 ॥
मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभिः ।
देशकालौ प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम् ॥ 10 ॥
एतस्मिन्नेव काले तु चूली नाम महातपाः ।
ऊर्ध्वरेताश्शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत् ॥ 11 ॥
तप्यन्तं तमृषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते ।
सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिला तनया तदा ॥ 12 ॥
सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा ।
उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास्तुष्टोऽभवद्गुरुः ॥ 13 ॥
स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन ।
परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम् ॥ 14 ॥
परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरा ।
उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम् ॥ 15 ॥
लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपाः ।
ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिक ॥ 16 ॥
अपतिश्चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्यचित् ।
ब्राह्मेणोपगतायाश्च दातुमर्हसि मे सुतम् ॥ 17 ॥
तस्याः प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर्ददौ पुत्रमनुत्तमम् ।
ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनस्सुतम् ॥ 18 ॥
स राजा सौमदेयस्तु पुरीमध्यवसत्तदा ।
काम्पिल्यां परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम् ॥ 19 ॥
स बुद्धिं कृतवान् राजा कुशनाभस्सुधार्मिकः ।
ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा ॥ 20 ॥
तमाहूय महातेजा ब्रह्मदत्तं महीपतिः ।
ददौ कन्याशतं राजा सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ 21 ॥
यथाक्रमं ततः पाणीन् जग्राह रघुनन्दन ।
ब्रह्मदत्तो महीपालस्तासां देवपतिर्यथा ॥ 22 ॥
स्पृष्टमात्रे ततः पाणौ विकुब्जा विगतज्वराः ।
युक्ताः परमया लक्ष्म्या बभुः कन्याशतं तदा ॥ 23 ॥
स दृष्ट्वा वायुना मुक्ताः कुशनाभो महीपतिः ।
बभूव परमप्रीतो हर्षं लेभे पुनःपुनः ॥ 24 ॥
कृतोद्वाहं तु राजानं ब्रह्मदत्तं महीपतिः ।
सदारं प्रेषयामास सोपाध्यायगणं तदा ॥ 25 ॥
सोमदाऽपि सुसंहृष्टा पुत्रस्य सदृशीं क्रियाम् ।
यथान्यायं च गन्धर्वी स्नुषास्ताः प्रत्यनन्दत ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |
śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata || 1 ||
vāyussarvātmako rājan pradharṣayitumicchati |
aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate || 2 ||
pitṛmatyassma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ |
pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava || 3 ||
tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā |
evaṃ bruvantyassarvāssma vāyunā nihatā bhṛśam || 4 ||
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ |
pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam || 5 ||
kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam |
aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama || 6 ||
alaṅkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā |
duṣkaraṃ tacca yat kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ || 7 ||
yādṛśī vaḥ kṣamā putryassarvāsāmaviśeṣataḥ |
kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ hi putrikāḥ || 8 ||
kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamayā niṣṭhitaṃ jagat |
visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ || 9 ||
mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ |
deśakālau pradānasya sadṛśe pratipādanam || 10 ||
etasminneva kāle tu cūlī nāma mahātapāḥ |
ūrdhvaretāśśubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat || 11 ||
tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate |
somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā || 12 ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā |
uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ || 13 ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana |
parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam || 14 ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvarā |
uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam || 15 ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ |
brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmika || 16 ||
apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit |
brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam || 17 ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam |
brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinassutam || 18 ||
sa rājā saumadeyastu purīmadhyavasattadā |
kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam || 19 ||
sa buddhiṃ kṛtavān rājā kuśanābhassudhārmikaḥ |
brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā || 20 ||
tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā || 21 ||
yathākramaṃ tataḥ pāṇīn jagrāha raghunandana |
brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā || 22 ||
spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ |
yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā || 23 ||
sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |
babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥpunaḥ || 24 ||
kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāyagaṇaṃ tadā || 25 ||
somadā'pi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām |
yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.