ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁଶନାଭସ୍ଯ ଧୀମତଃ ।
ଶିରୋଭିଶ୍ଚରଣୌ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କନ୍ଯାଶତମଭାଷତ ॥ 1 ॥
ଵାଯୁସ୍ସର୍ଵାତ୍ମକୋ ରାଜନ୍ ପ୍ରଧର୍ଷଯିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ଅଶୁଭଂ ମାର୍ଗମାସ୍ଥାଯ ନ ଧର୍ମଂ ପ୍ରତ୍ଯଵେକ୍ଷତେ ॥ 2 ॥
ପିତୃମତ୍ଯସ୍ସ୍ମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦେ ନ ଵଯଂ ସ୍ଥିତାଃ ।
ପିତରଂ ନୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଯଦି ନୋ ଦାସ୍ଯତେ ତଵ ॥ 3 ॥
ତେନ ପାପାନୁବନ୍ଧେନ ଵଚନଂ ନ ପ୍ରତୀଚ୍ଛତା ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତ୍ଯସ୍ସର୍ଵାସ୍ସ୍ମ ଵାଯୁନା ନିହତା ଭୃଶମ୍ ॥ 4 ॥
ତାସାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ପରମଧାର୍ମିକଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାତେଜାଃ କନ୍ଯାଶତମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 5 ॥
କ୍ଷାନ୍ତଂ କ୍ଷମାଵତାଂ ପୁତ୍ର୍ଯଃ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସୁମହତ୍କୃତମ୍ ।
ଐକମତ୍ଯମୁପାଗମ୍ଯ କୁଲଂ ଚାଵେକ୍ଷିତଂ ମମ ॥ 6 ॥
ଅଲଙ୍କାରୋ ହି ନାରୀଣାଂ କ୍ଷମା ତୁ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵା ।
ଦୁଷ୍କରଂ ତଚ୍ଚ ଯତ୍ କ୍ଷାନ୍ତଂ ତ୍ରିଦଶେଷୁ ଵିଶେଷତଃ ॥ 7 ॥
ଯାଦୃଶୀ ଵଃ କ୍ଷମା ପୁତ୍ର୍ଯସ୍ସର୍ଵାସାମଵିଶେଷତଃ ।
କ୍ଷମା ଦାନଂ କ୍ଷମା ଯଜ୍ଞଃ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ହି ପୁତ୍ରିକାଃ ॥ 8 ॥
କ୍ଷମା ଯଶଃ କ୍ଷମା ଧର୍ମଃ କ୍ଷମଯା ନିଷ୍ଠିତଂ ଜଗତ୍ ।
ଵିସୃଜ୍ଯ କନ୍ଯାଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାଜା ତ୍ରିଦଶଵିକ୍ରମଃ ॥ 9 ॥
ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ପ୍ରଦାନଂ ସହ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ।
ଦେଶକାଲୌ ପ୍ରଦାନସ୍ଯ ସଦୃଶେ ପ୍ରତିପାଦନମ୍ ॥ 10 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଚୂଲୀ ନାମ ମହାତପାଃ ।
ଊର୍ଧ୍ଵରେତାଶ୍ଶୁଭାଚାରୋ ବ୍ରାହ୍ମଂ ତପ ଉପାଗମତ୍ ॥ 11 ॥
ତପ୍ଯନ୍ତଂ ତମୃଷିଂ ତତ୍ର ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ପର୍ଯୁପାସତେ ।
ସୋମଦା ନାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଊର୍ମିଲା ତନଯା ତଦା ॥ 12 ॥
ସା ଚ ତଂ ପ୍ରଣତା ଭୂତ୍ଵା ଶୁଶ୍ରୂଷଣପରାଯଣା ।
ଉଵାସ କାଲେ ଧର୍ମିଷ୍ଠା ତସ୍ଯାସ୍ତୁଷ୍ଟୋଽଭଵଦ୍ଗୁରୁଃ ॥ 13 ॥
ସ ଚ ତାଂ କାଲଯୋଗେନ ପ୍ରୋଵାଚ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ପରିତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ କିଂ କରୋମି ତଵ ପ୍ରିଯମ୍ ॥ 14 ॥
ପରିତୁଷ୍ଟଂ ମୁନିଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ମଧୁରସ୍ଵରା ।
ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତା ଵାକ୍ଯଜ୍ଞା ଵାକ୍ଯକୋଵିଦମ୍ ॥ 15 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମୁଦିତୋ ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ମହାତପାଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମେଣ ତପସା ଯୁକ୍ତଂ ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ଧାର୍ମିକ ॥ 16 ॥
ଅପତିଶ୍ଚାସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଭାର୍ଯା ଚାସ୍ମି ନ କସ୍ଯଚିତ୍ ।
ବ୍ରାହ୍ମେଣୋପଗତାଯାଶ୍ଚ ଦାତୁମର୍ହସି ମେ ସୁତମ୍ ॥ 17 ॥
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିର୍ଦଦୌ ପୁତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ମାନସଂ ଚୂଲିନସ୍ସୁତମ୍ ॥ 18 ॥
ସ ରାଜା ସୌମଦେଯସ୍ତୁ ପୁରୀମଧ୍ଯଵସତ୍ତଦା ।
କାମ୍ପିଲ୍ଯାଂ ପରଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଦେଵରାଜୋ ଯଥା ଦିଵମ୍ ॥ 19 ॥
ସ ବୁଦ୍ଧିଂ କୃତଵାନ୍ ରାଜା କୁଶନାଭସ୍ସୁଧାର୍ମିକଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତାଯ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଦାତୁଂ କନ୍ଯାଶତଂ ତଦା ॥ 20 ॥
ତମାହୂଯ ମହାତେଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଂ ମହୀପତିଃ ।
ଦଦୌ କନ୍ଯାଶତଂ ରାଜା ସୁପ୍ରୀତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ॥ 21 ॥
ଯଥାକ୍ରମଂ ତତଃ ପାଣୀନ୍ ଜଗ୍ରାହ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ ମହୀପାଲସ୍ତାସାଂ ଦେଵପତିର୍ଯଥା ॥ 22 ॥
ସ୍ପୃଷ୍ଟମାତ୍ରେ ତତଃ ପାଣୌ ଵିକୁବ୍ଜା ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ ।
ଯୁକ୍ତାଃ ପରମଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ବଭୁଃ କନ୍ଯାଶତଂ ତଦା ॥ 23 ॥
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାଯୁନା ମୁକ୍ତାଃ କୁଶନାଭୋ ମହୀପତିଃ ।
ବଭୂଵ ପରମପ୍ରୀତୋ ହର୍ଷଂ ଲେଭେ ପୁନଃପୁନଃ ॥ 24 ॥
କୃତୋଦ୍ଵାହଂ ତୁ ରାଜାନଂ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଂ ମହୀପତିଃ ।
ସଦାରଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସୋପାଧ୍ଯାଯଗଣଂ ତଦା ॥ 25 ॥
ସୋମଦାଽପି ସୁସଂହୃଷ୍ଟା ପୁତ୍ରସ୍ଯ ସଦୃଶୀଂ କ୍ରିଯାମ୍ ।
ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ସ୍ନୁଷାସ୍ତାଃ ପ୍ରତ୍ଯନନ୍ଦତ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |
śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata || 1 ||
vāyussarvātmako rājan pradharṣayitumicchati |
aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate || 2 ||
pitṛmatyassma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ |
pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava || 3 ||
tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā |
evaṃ bruvantyassarvāssma vāyunā nihatā bhṛśam || 4 ||
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ |
pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam || 5 ||
kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam |
aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama || 6 ||
alaṅkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā |
duṣkaraṃ tacca yat kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ || 7 ||
yādṛśī vaḥ kṣamā putryassarvāsāmaviśeṣataḥ |
kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ hi putrikāḥ || 8 ||
kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamayā niṣṭhitaṃ jagat |
visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ || 9 ||
mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ |
deśakālau pradānasya sadṛśe pratipādanam || 10 ||
etasminneva kāle tu cūlī nāma mahātapāḥ |
ūrdhvaretāśśubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat || 11 ||
tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate |
somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā || 12 ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā |
uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ || 13 ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana |
parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam || 14 ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvarā |
uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam || 15 ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ |
brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmika || 16 ||
apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit |
brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam || 17 ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam |
brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinassutam || 18 ||
sa rājā saumadeyastu purīmadhyavasattadā |
kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam || 19 ||
sa buddhiṃ kṛtavān rājā kuśanābhassudhārmikaḥ |
brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā || 20 ||
tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā || 21 ||
yathākramaṃ tataḥ pāṇīn jagrāha raghunandana |
brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā || 22 ||
spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ |
yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā || 23 ||
sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |
babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥpunaḥ || 24 ||
kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāyagaṇaṃ tadā || 25 ||
somadā'pi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām |
yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमतः ।
शिरोभिश्चरणौ स्पृष्ट्वा कन्याशतमभाषत ॥ 1 ॥
वायुस्सर्वात्मको राजन् प्रधर्षयितुमिच्छति ।
अशुभं मार्गमास्थाय न धर्मं प्रत्यवेक्षते ॥ 2 ॥
पितृमत्यस्स्म भद्रं ते स्वच्छन्दे न वयं स्थिताः ।
पितरं नो वृणीष्व त्वं यदि नो दास्यते तव ॥ 3 ॥
तेन पापानुबन्धेन वचनं न प्रतीच्छता ।
एवं ब्रुवन्त्यस्सर्वास्स्म वायुना निहता भृशम् ॥ 4 ॥
तासां तद्वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिकः ।
प्रत्युवाच महातेजाः कन्याशतमनुत्तमम् ॥ 5 ॥
क्षान्तं क्षमावतां पुत्र्यः कर्तव्यं सुमहत्कृतम् ।
ऐकमत्यमुपागम्य कुलं चावेक्षितं मम ॥ 6 ॥
अलङ्कारो हि नारीणां क्षमा तु पुरुषस्य वा ।
दुष्करं तच्च यत् क्षान्तं त्रिदशेषु विशेषतः ॥ 7 ॥
यादृशी वः क्षमा पुत्र्यस्सर्वासामविशेषतः ।
क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा सत्यं हि पुत्रिकाः ॥ 8 ॥
क्षमा यशः क्षमा धर्मः क्षमया निष्ठितं जगत् ।
विसृज्य कन्याः काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रमः ॥ 9 ॥
मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभिः ।
देशकालौ प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम् ॥ 10 ॥
एतस्मिन्नेव काले तु चूली नाम महातपाः ।
ऊर्ध्वरेताश्शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत् ॥ 11 ॥
तप्यन्तं तमृषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते ।
सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिला तनया तदा ॥ 12 ॥
सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा ।
उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास्तुष्टोऽभवद्गुरुः ॥ 13 ॥
स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन ।
परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम् ॥ 14 ॥
परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरा ।
उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम् ॥ 15 ॥
लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपाः ।
ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिक ॥ 16 ॥
अपतिश्चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्यचित् ।
ब्राह्मेणोपगतायाश्च दातुमर्हसि मे सुतम् ॥ 17 ॥
तस्याः प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर्ददौ पुत्रमनुत्तमम् ।
ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनस्सुतम् ॥ 18 ॥
स राजा सौमदेयस्तु पुरीमध्यवसत्तदा ।
काम्पिल्यां परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम् ॥ 19 ॥
स बुद्धिं कृतवान् राजा कुशनाभस्सुधार्मिकः ।
ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा ॥ 20 ॥
तमाहूय महातेजा ब्रह्मदत्तं महीपतिः ।
ददौ कन्याशतं राजा सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ 21 ॥
यथाक्रमं ततः पाणीन् जग्राह रघुनन्दन ।
ब्रह्मदत्तो महीपालस्तासां देवपतिर्यथा ॥ 22 ॥
स्पृष्टमात्रे ततः पाणौ विकुब्जा विगतज्वराः ।
युक्ताः परमया लक्ष्म्या बभुः कन्याशतं तदा ॥ 23 ॥
स दृष्ट्वा वायुना मुक्ताः कुशनाभो महीपतिः ।
बभूव परमप्रीतो हर्षं लेभे पुनःपुनः ॥ 24 ॥
कृतोद्वाहं तु राजानं ब्रह्मदत्तं महीपतिः ।
सदारं प्रेषयामास सोपाध्यायगणं तदा ॥ 25 ॥
सोमदाऽपि सुसंहृष्टा पुत्रस्य सदृशीं क्रियाम् ।
यथान्यायं च गन्धर्वी स्नुषास्ताः प्रत्यनन्दत ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |
śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata || 1 ||
vāyussarvātmako rājan pradharṣayitumicchati |
aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate || 2 ||
pitṛmatyassma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ |
pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava || 3 ||
tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā |
evaṃ bruvantyassarvāssma vāyunā nihatā bhṛśam || 4 ||
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ |
pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam || 5 ||
kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam |
aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama || 6 ||
alaṅkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā |
duṣkaraṃ tacca yat kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ || 7 ||
yādṛśī vaḥ kṣamā putryassarvāsāmaviśeṣataḥ |
kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ hi putrikāḥ || 8 ||
kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamayā niṣṭhitaṃ jagat |
visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ || 9 ||
mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ |
deśakālau pradānasya sadṛśe pratipādanam || 10 ||
etasminneva kāle tu cūlī nāma mahātapāḥ |
ūrdhvaretāśśubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat || 11 ||
tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate |
somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā || 12 ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā |
uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ || 13 ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana |
parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam || 14 ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvarā |
uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam || 15 ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ |
brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmika || 16 ||
apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit |
brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam || 17 ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam |
brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinassutam || 18 ||
sa rājā saumadeyastu purīmadhyavasattadā |
kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam || 19 ||
sa buddhiṃ kṛtavān rājā kuśanābhassudhārmikaḥ |
brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā || 20 ||
tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā || 21 ||
yathākramaṃ tataḥ pāṇīn jagrāha raghunandana |
brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā || 22 ||
spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ |
yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā || 23 ||
sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |
babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥpunaḥ || 24 ||
kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāyagaṇaṃ tadā || 25 ||
somadā'pi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām |
yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.