5.6 - Hiranyavarnah Shuchayah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଉପାନୁଵାକ୍ଯାଭିଧାନଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସୁ॑ ଜା॒ତଃ କ॒ଶ୍ଯପୋ॒ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ-ଯାଁ ଗର୍ଭ॑-ନ୍ଦଧି॒ରେ ଵିରୂ॑ପା॒ସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତି॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ ସତ୍ଯାନୃ॒ତେ ଅ॑ଵ॒ପଶ୍ଯ॒ନ୍ ଜନା॑ନାମ୍ । ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯୋ॒ ଯାଃ ପା॑ଵ॒କାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା ଦି॒ଵି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଭ॒କ୍ଷଂ-ଯାଁ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ବହୁ॒ଧା ଭଵ॑ନ୍ତି । ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପଯ॑ସୋ॒ନ୍ଦନ୍ତି॑ - [ ] 1

ଶୁ॒କ୍ରାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତା-ଽଽପ-ଶ୍ଶି॒ଵଯା॑ ତ॒ନୁଵୋପ॑ ସ୍ପୃଶତ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ମେ । ସର୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନୀଗ୍ଂ ର॑ଫ୍ସୁ॒ଷଦୋ॑ ହୁଵେ ଵୋ॒ ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॒ ବଲ॒ମୋଜୋ॒ ନି ଧ॑ତ୍ତ ॥ ଯଦ॒ଦ-ସ୍ସ॑-ମ୍ପ୍ରଯ॒ତୀରହା॒ ଵନ॑ଦତାହ॒ତେ । ତସ୍ମା॒ଦା ନ॒ଦ୍ଯୋ॑ ନାମ॑ ସ୍ଥ॒ ତା ଵୋ॒ ନାମା॑ନି ସିନ୍ଧଵଃ ॥ ଯ-ତ୍ପ୍ରେଷି॑ତା॒ ଵରୁ॑ଣେନ॒ ତା-ଶ୍ଶୀଭଗ୍ଂ॑ ସ॒ମଵ॑ଲ୍ଗତ । 2

ତଦା᳚ପ୍ନୋ॒-ଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୋ ଯ॒ତୀ-ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦାପୋ॒ ଅନୁ॑ ସ୍ଥନ ॥ ଅ॒ପ॒କା॒ମଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯନ୍ଦ॑ମାନା॒ ଅଵୀ॑ଵରତ ଵୋ॒ ହିକ᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒-ଶ୍ଶକ୍ତି॑ଭି ର୍ଦେଵୀ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵାର୍ଣାମ॑ ଵୋ ହି॒ତମ୍ ॥ ଏକୋ॑ ଦେ॒ଵୋ ଅପ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠ॒-ଥ୍ସ୍ଯନ୍ଦ॑ମାନା ଯଥା ଵ॒ଶମ୍ । ଉଦା॑ନିଷୁ-ର୍ମ॒ହୀରିତି॒ ତସ୍ମା॑-ଦୁଦ॒କ-ମୁ॑ଚ୍ଯତେ ॥ ଆପୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଘୃ॒ତମିଦାପ॑ ଆସୁର॒ଗ୍ନୀ-ଷୋମୌ॑ ବିଭ୍ର॒ତ୍ଯାପ॒ ଇ-ତ୍ତାଃ । ତୀ॒ଵ୍ରୋ ରସୋ॑ ମଧୁ॒ପୃଚା॑- [ମଧୁ॒ପୃଚା᳚ମ୍, ଅ॒ର॒ଙ୍ଗ॒ମ ଆ ମା᳚] 3

-ମରଙ୍ଗ॒ମ ଆ ମା᳚ ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ସ॒ହ ଵର୍ଚ॑ସା ଗନ୍ନ୍ ॥ ଆଦି-ତ୍ପ॑ଶ୍ଯାମ୍ଯୁ॒ତ ଵା॑ ଶୃଣୋ॒ମ୍ଯା ମା॒ ଘୋଷୋ॑ ଗଚ୍ଛତି॒ ଵାନ୍ନ॑ ଆସାମ୍ । ମନ୍ଯେ॑ ଭେଜା॒ନୋ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ତର୍ହି॒ ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ ଅତୃ॑ପଂ-ଯଁ॒ଦା ଵଃ॑ ॥ ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ଯୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ ॥ ତସ୍ମା॒ ଅର॑-ଙ୍ଗମାମ ଵୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ ଦି॒ଵି ଶ୍ର॑ଯ ସ୍ଵା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ଯତସ୍ଵ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ସ-ମ୍ଭ॑ଵ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒-ସମ॑ସି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ 4

(ଉ॒ଦନ୍ତି॑ - ସ॒ମଵ॑ଲ୍ଗତ - ମଧୁ॒ପୃଚାଂ᳚ - ମା॒ତରୋ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)

ଅ॒ପା-ଙ୍ଗ୍ରହା᳚-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵାଵ ରା॑ଜ॒ସୂଯଂ॒-ଯଁଦେ॒ତେ ଗ୍ରହା᳚-ସ୍ସ॒ଵୋ᳚ ଽଗ୍ନିର୍ଵ॑ରୁଣସ॒ଵୋ ରା॑ଜ॒ସୂଯ॑-ମଗ୍ନିସ॒ଵ-ଶ୍ଚିତ୍ଯ॒ସ୍ତାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵ ସୂ॑ଯ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଉ॒ଭାଵେ॒ଵ ଲୋ॒କାଵ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ ଯଶ୍ଚ॑ ରାଜ॒ସୂଯେ॑ନେଜା॒ନସ୍ଯ॒ ଯଶ୍ଚା᳚-ଽଗ୍ନି॒ଚିତ॒ ଆପୋ॑ ଭଵ॒ନ୍ତ୍ଯାପୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ ଯଦ॒ପୋ᳚ ଽଗ୍ନେର॒ଧସ୍ତା॑ଦୁପ॒ ଦଧା॑ତି॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯ॒ମୃତଂ॒- [ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯ॒ମୃତ᳚ମ୍, ଵା ଆପ॒ସ୍ତସ୍ମା॑-] 5

-ଁଵା ଆପ॒ସ୍ତସ୍ମା॑-ଦ॒ଦ୍ଭିରଵ॑ତାନ୍ତ-ମ॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚନ୍ତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॑ ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦାନ୍ନଂ॒-ଵାଁ ଆପଃ॑ ପ॒ଶଵ॒ ଆପୋ-ଽନ୍ନ॑-ମ୍ପ॒ଶଵୋ᳚-ଽନ୍ନା॒ଦଃ ପ॑ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॑ ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଭଵନ୍ତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମା॒ [-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମା᳚, ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒] 6

ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ପାତ୍ରା॑ଣି ଭଵନ୍ତି॒ ପାତ୍ରେ॒ ଵା ଅନ୍ନ॑ମଦ୍ଯତେ॒ ସଯୋ᳚ନ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧ॒ ଆ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶା-ତ୍ପୁରୁ॑ଷା॒ଦନ୍ନ॑-ମ॒ତ୍ତ୍ଯଥୋ॒ ପାତ୍ରା॒ନ୍ନ ଛି॑ଦ୍ଯତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॑ ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ କୁ॒ମ୍ଭାଶ୍ଚ॑ କୁ॒ମ୍ଭୀଶ୍ଚ॑ ମିଥୁ॒ନାନି॑ ଭଵନ୍ତି ମିଥୁ॒ନସ୍ଯ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॑ [ଯ ଉ॑, ଚୈ॒ନା॒ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒] 7

ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଶୁଗ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସୋ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଂ-ଯଁଜ॑ମାନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ଶ୍ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯତି॒ ଯଦ॒ପ ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତି॒ ଶୁଚ॑ମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଶମଯତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁର୍ନ ଯଜ॑ମାନ॒-ଶ୍ଶାମ୍ଯ॑ନ୍ତି ପ୍ର॒ଜା ଯତ୍ରୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ॒ ଽପାଂ-ଵାଁ ଏ॒ତାନି॒ ହୃଦ॑ଯାନି॒ ଯଦେ॒ତା ଆପୋ॒ ଯଦେ॒ତା ଅ॒ପ ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତି ଦି॒ଵ୍ଯାଭି॑ରେ॒ଵୈନା॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜତି॒ ଵର୍ଷୁ॑କଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ [ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑, ଭ॒ଵ॒ତି॒ ଯୋ ଵା] 8

ଭଵତି॒ ଯୋ ଵା ଏ॒ତାସା॑ମା॒ଯତ॑ନ॒-ଙ୍କୢପ୍ତିଂ॒-ଵେଁଦା॒-ଽଽଯତ॑ନଵା-ନ୍ଭଵତି॒ କଲ୍ପ॑ତେ ଽସ୍ମା ଅନୁସୀ॒ତମୁପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଆ॑ସାମା॒ଯତ॑ନମେ॒ଷା କୢପ୍ତି॒ର୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦା॒-ଽଽଯତ॑ନଵା-ନ୍ଭଵତି॒ କଲ୍ପ॑ତେ-ଽସ୍ମୈ ଦ୍ଵ॒ଦ୍ଵମ୍ମ॒ନ୍ଯା ଉପ॑ ଦଧାତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଧୃତ୍ଯା॒ ଅନ୍ନଂ॒-ଵାଁ ଇଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ତ-ତ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ସା॒କ୍ଷାଦନ୍ନଂ॒-ଯଁଦେ॒ଷ ଚ॒ରୁର୍ଯଦେ॒ତ-ଞ୍ଚ॒ରୁମୁ॑ପ॒ ଦଧା॑ତି ସା॒କ୍ଷା- [ସା॒କ୍ଷାତ୍, ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ] 9

-ଦେ॒ଵା-ଽସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ ଉପ॑ ଦଧାତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॑-ନ୍ଦଧାତି॒ ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ-ଽନ୍ନ॑ମଦ୍ଯତେ ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯୋ ଭ॑ଵତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ॑ସି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି॒ ଯସ୍ଯୈ॒ଷ ଉ॑ପଧୀ॒ଯତେ॒ ଯ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 10 ॥

(ଅ॒ମୃତ॑ - ମସ୍ମୈ - ଜାଯତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତା - ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॑ - ପ॒ର୍ଜନ୍ଯ॑ - ଉପ॒ଦଧା॑ତି ସା॒କ୍ଷାଥ୍ - ସ॒ପ୍ତଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 2)

ଭୂ॒ତେ॒ଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ ଦଧା॒ତ୍ଯତ୍ରା᳚ତ୍ର॒ ଵୈ ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଜା॑ଯତେ॒ ଯତ୍ର॑ଯତ୍ରୈ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଜାଯ॑ତେ॒ ତତ॑ ଏ॒ଵୈନ॒ମଵ॑ ଯଜତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦଗ୍ନି॒ଚି-ଥ୍ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି॒ ସର୍ଵେ॒ ହ୍ଯ॑ସ୍ଯ ମୃ॒ତ୍ଯଵୋ ଽଵେ᳚ଷ୍ଟା॒ସ୍ତସ୍ମା॑-ଦଗ୍ନି॒ଚିନ୍ନା-ଭିଚ॑ରିତ॒ଵୈ ପ୍ର॒ତ୍ଯଗେ॑ନ-ମଭିଚା॒ର-ସ୍ସ୍ତୃ॑ଣୁତେ ସୂ॒ଯତେ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଦେ॑ଵସୁ॒ଵାମେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ଭଵନ୍ତ୍ଯେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ସ॒ଵାସ୍ତ ଏ॒ଵା- [ସ॒ଵାସ୍ତ ଏ॒ଵ, ଅ॒ସ୍ମୈ॒ ସ॒ଵା-ନ୍ପ୍ର] 11

-ଽସ୍ମୈ॑ ସ॒ଵା-ନ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତି॒ ତ ଏ॑ନଗ୍ଂ ସୁଵନ୍ତେ ସ॒ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଵ॑ରୁଣସ॒ଵୋ ରା॑ଜ॒ସୂଯ॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମସ॒ଵଶ୍ଚିତ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଦେ॒ଵତା॑ଭିର॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚ॒ତ୍ଯନ୍ନ॑-ସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯା॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚ॒ତ୍ଯନ୍ନ॑-ସ୍ଯାନ୍ନ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚ॑ମ॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚତି ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଧି ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀ-ନ॒ମନ୍ନ॑ମ॒ଦ୍ଯତେ॑ ଶୀର୍ଷ॒ତୋ॑-ଽଭି ଷି॑ଞ୍ଚତି ଶୀର୍ଷ॒ତୋ ହ୍ଯନ୍ନ॑ମ॒ଦ୍ଯତ॒ ଆ ମୁଖା॑-ଦ॒ନ୍ଵଵ॑ସ୍ରାଵଯତି [ମୁଖା॑-ଦ॒ନ୍ଵଵ॑ସ୍ରାଵଯତି, ମୁ॒ଖ॒ତ ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମା॑] 12

ମୁଖ॒ତ ଏ॒ଵା-ଽସ୍ମା॑ ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ନ୍ଦଧାତ୍ଯ॒ଗ୍ନେସ୍ତ୍ଵା॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯେନା॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚା॒ମୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ॒ଵସ୍ତେନୈ॒ଵୈନ॑ମ॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚତି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚ସ୍ତ୍ଵା॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯେନା॒ଭିଷି॑ଞ୍ଚା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନ॑ମ॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚ॒ତୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯେନା॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚା॒-ମୀତ୍ଯା॑ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତ୍ଯେ॒ତ- [-ଦ୍ଦଧାତ୍ଯେ॒ତତ୍, ଵୈ ରା॑ଜ॒ସୂଯ॑ସ୍ଯ] 13

-ଦ୍ଵୈ ରା॑ଜ॒ସୂଯ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଂ-ଯଁ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଉ॒ଭାଵେ॒ଵ ଲୋ॒କାଵ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ ଯଶ୍ଚ॑ ରାଜ॒ସୂଯେ॑ନେଜା॒ନସ୍ଯ॒ ଯଶ୍ଚା᳚ଗ୍ନି॒ଚିତ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ସୁଷୁଵା॒ଣସ୍ଯ॑ ଦଶ॒ଧେନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପରା॑-ଽପତ॒-ତ୍ତଦ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୌ᳚ତ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା ସମ॑ଭରନ୍-ଥ୍ସୂ॒ଯତେ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ସୌ᳚ତ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା ଯ॑ଜେତେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସ॒ଭୃନ୍ତ୍ଯା॒-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ॥ 14 ॥

(ତ ଏ॒ଵା - ନ୍ଵଵ॑ସ୍ରାଵଯତ୍ଯେ॒ - ତ - ଦ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)

ସ॒ଜୂରବ୍ଦୋ-ଽଯା॑ଵଭି-ସ୍ସ॒ଜୂରୁ॒ଷା ଅରୁ॑ଣୀଭି-ସ୍ସ॒ଜୂ-ସ୍ସୂର୍ଯ॒ ଏତ॑ଶେନ ସ॒ଜୋଷା॑ଵ॒ଶ୍ଵିନା॒ ଦଗ୍ଂସୋ॑ଭି-ସ୍ସ॒ଜୂର॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର ଇଡା॑ଭିର୍ଘୃ॒ତେନ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଅବ୍ଦୋ॒ ମାସା॒ ଅଯା॑ଵା ଉ॒ଷା ଅରୁ॑ଣୀ॒ ସୂର୍ଯ॒ ଏତ॑ଶ ଇ॒ମେ ଅ॒ଶ୍ଵିନା॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ ପ॒ଶଵ॒ ଇଡା॑ ପ॒ଶଵୋ॑ ଘୃ॒ତଗ୍ଂ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯନ୍ତେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତି ଦର୍ଭସ୍ତ॒ମ୍ବେ ଜୁ॑ହୋତି॒ ଯ - [ ] 15

-ଦ୍ଵା ଅ॒ସ୍ଯା ଅ॒ମୃତଂ॒-ଯଁ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ତ-ଦ୍ଦ॒ର୍ଭାସ୍ତସ୍ମି॑ନ୍ ଜୁହୋତି॒ ପ୍ରୈଵ ଜା॑ଯତେ ଽନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି॒ ଯସ୍ଯୈ॒ଵ-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତ୍ଯେ॒ତା ଵୈ ଦେ॒ଵତା॑ ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଭାଗା॒ସ୍ତା ଏ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣା॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ରେ॒ଵାଗ୍ନେଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ତ୍ପ୍ରତି॑ ଦଧା॒ତ୍ଯନ॑ନ୍ଧୋ ଭଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦା-ଽଽପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀ॒-ଥ୍ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପୁଷ୍କରପ॒ର୍ଣେ ଵାତୋ॑ ଭୂ॒ତୋ॑-ଽଲେଲାଯ॒-ଥ୍ସ [ଭୂ॒ତୋ॑-ଽଲେଲାଯ॒-ଥ୍ସଃ, ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ନା-ଽଵି॑ନ୍ଦତ॒] 16

ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ନା-ଽଵି॑ନ୍ଦତ॒ ସ ଏ॒ତଦ॒ପା-ଙ୍କୁ॒ଲାଯ॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନିମ॑ଚିନୁତ॒ ତଦି॒ଯମ॑ଭଵ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ରତ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠ॒ଦ୍ଯା-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୁ॒ପା-ଦ॑ଧା॒-ତ୍ତଚ୍ଛିରୋ॑ ଽଭଵ॒-ଥ୍ସା ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିଗ୍ଯା-ନ୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତ ଉ॒ପାଦ॑ଧା॒-ଥ୍ସ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷୋ॑-ଽଭଵ॒-ଥ୍ସା ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଦିଗ୍ଯା-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ଦୁ॒ପାଦ॑ଧା॒-ତ୍ତ-ତ୍ପୁଚ୍ଛ॑ମଭଵ॒-ଥ୍ସା ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିଗ୍ଯାମୁ॑ତ୍ତର॒ତ ଉ॒ପାଦ॑ଧା॒- [ଉ॒ପାଦ॑ଧାତ୍, ସ ଉତ୍ତ॑ରଃ] 17

-ଥ୍ସ ଉତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷୋ॑-ଽଭଵ॒-ଥ୍ସୋଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିଗ୍ଯାମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦୁ॒ପାଦ॑ଧା॒-ତ୍ତ-ତ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ଭଵ॒-ଥ୍ସୋର୍ଧ୍ଵା ଦିଗି॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚେ᳚ଷ୍ଟକ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଯଦ॒ସ୍ଯା-ଙ୍ଖନ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭୀଷ୍ଟ॑କା-ନ୍ତୃ॒ନ୍ଦନ୍ତ୍ଯ॒ଭି ଶର୍କ॑ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା॒ ଵା ଇ॒ଯଂ-ଵଁଯୋ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନକ୍ତ॑-ନ୍ଦୃ॒ଶେ ଦୀ᳚ପ୍ଯତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦି॒ମାଂ-ଵଁଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ ନକ୍ତ॒-ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ଯା॑ସତେ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ [ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ, ତି॒ଷ୍ଠ॒ତ୍ଯ॒ଭି ଦିଶୋ॑] 18

ତି॑ଷ୍ଠତ୍ଯ॒ଭି ଦିଶୋ॑ ଜଯତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯୋ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାଯ॒ ସର୍ଵା॑ସୁ ଦି॒କ୍ଷ୍ଵର୍ଧୁ॑କ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦିଶ॒ମନ୍ଵେ᳚ତ୍ଯ॒ପାଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିଃ କୁ॒ଲାଯ॒-ନ୍ତସ୍ମା॒ଦାପୋ॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ହାରୁ॑କା॒-ସ୍ସ୍ଵାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯୋନି॒-ମ୍ପ୍ରଵି॑ଶନ୍ତି ॥ 19 ॥

(ଯଦ॑- ଲେଲାଯ॒-ଥ୍ସ-ଉ॑ତ୍ତର॒ତ ଉ॒ପାଦ॑ଧା-ଦେ॒ଵ - ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)

ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମୁଖ୍ଯ॑-ମ୍ଭୃ॒ତ୍ଵା ଦ୍ଵି॒ତୀଯେ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଆ᳚ଗ୍ନେ॒ଯମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେଦୈ॒ନ୍ଦ୍ର-ମେକା॑ଦଶକପାଲଂ-ଵୈଁଶ୍ଵଦେ॒ଵ-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲ-ମ୍ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁଂ-ଵୈଁ᳚ଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ତ୍ରି॑କପା॒ଲ-ନ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ॑-ଽଭି॒ଜିତା॑ ଯଜେତ॒ ଯଦ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲୋ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ର୍ଯା᳚ଗ୍ନେ॒ଯ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନ-ମ୍ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନମେ॒ଵ ତେନ॑ ଦାଧାର ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॒ ଯଦେକା॑ଦଶକପାଲୋ॒ ଭଵ॒ତ୍ଯେକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗୈ॒ନ୍ଦ୍ର-ନ୍ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭ॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନ॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନମେ॒ଵ ସଵ॑ନ॒-ନ୍ତେନ॑ ଦାଧାର ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॒- [ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ᳚ମ୍, ଛନ୍ଦୋ॒ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲୋ॒ ଭଵ॑ତି॒] 20

-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॒ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲୋ॒ ଭଵ॑ତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶାକ୍ଷରା॒ ଜଗ॑ତୀ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵ-ଞ୍ଜାଗ॑ତ-ନ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନ-ନ୍ତୃ॑ତୀଯସଵ॒ନମେ॒ଵ ତେନ॑ ଦାଧାର॒ ଜଗ॑ତୀ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॒ ଯ-ଦ୍ବା॑ର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯଶ୍ଚ॒ରୁର୍ଭଵ॑ତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵ ତେନ॑ ଦାଧାର॒ ଯ-ଦ୍ଵୈ᳚ଷ୍ଣ॒ଵସ୍ତ୍ରି॑କପା॒ଲୋ ଭଵ॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁ॑ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ତେନ॑ ଦାଧାର॒ ଯ-ତ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ॑-ଽଭି॒ଜିତା॒ ଯଜ॑ତେ॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ଯ-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରମୁଖ୍ଯ॑-ମ୍ବି॒ଭର୍ତୀ॒ମମେ॒ଵ [ ] 21

ତେନ॑ ଲୋ॒କଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॑ଣୋତି॒ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯେ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ᳚ ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵ ତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି॒ ଯ-ତ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଯଜ॑ତେ॒-ଽମୁମେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॑ଣୋତ୍ଯେ॒ତଂ-ଵୈଁ ପର॑ ଆଟ୍ଣା॒ରଃ କ॒କ୍ଷୀଵାଗ୍ଂ॑ ଔଶି॒ଜୋ ଵୀ॒ତହ॑ଵ୍ଯ-ଶ୍ଶ୍ରାଯ॒ସସ୍ତ୍ର॒ସଦ॑ସ୍ଯୁଃ ପୌରୁକୁ॒ଥ୍ସ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମା ଅଚିନ୍ଵତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ତେ ସ॒ହସ୍ରଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ର-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରାନ॑ଵିନ୍ଦନ୍ତ॒ ପ୍ରଥ॑ତେ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒ସ୍ତା-ମ୍ମାତ୍ରା॑ମାପ୍ନୋତି॒ ଯା-ନ୍ତେ-ଽଗ॑ଚ୍ଛ॒ନ୍॒ ଯ ଏ॒ଵଂ ଁଵି॒ଦ୍ଵାନେ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ॥ 22 ॥

(ଦା॒ଧା॒ର॒ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॑ - ମି॒ମମେ॒ଵୈ - ଵଂ - ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର॒ଗ୍ନିମ॑ଚିନୁତ॒ ସ କ୍ଷୁ॒ରପ॑ଵିର୍ଭୂ॒ତ୍ଵା-ଽତି॑ଷ୍ଠ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ବିଭ୍ଯ॑ତୋ॒ ନୋପା॑-ଽଽଯ॒-ନ୍ତେ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରା॒ତ୍ମାନ॑-ଞ୍ଛାଦଯି॒ତ୍ଵୋପା॑-ଽଽଯ॒-ନ୍ତଚ୍ଛନ୍ଦ॑ସା-ଞ୍ଛନ୍ଦ॒ସ୍ତ୍ଵ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଏ॒ତ-ଦ୍ରୂ॒ପଂ-ଯଁ-ତ୍କୃ॑ଷ୍ଣାଜି॒ନ-ଙ୍କାର୍ଷ୍ଣୀ॑ ଉପା॒ନହା॒ଵୁପ॑ ମୁଞ୍ଚତେ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରେ॒ଵା-ଽଽତ୍ମାନ॑-ଞ୍ଛାଦଯି॒ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନିମୁପ॑ ଚରତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ଦେଵନି॒ଧିର୍ଵା ଏ॒ଷ ନି ଧୀ॑ଯତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନି- [ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ, ଅ॒ନ୍ଯେ ଵା॒ ଵୈ] 23

-ର॒ନ୍ଯେ ଵା॒ ଵୈ ନି॒ଧିମଗୁ॑ପ୍ତଂ-ଵିଁ॒ନ୍ଦନ୍ତି॒ ନ ଵା॒ ପ୍ରତି॒ ପ୍ର ଜା॑ନାତ୍ଯୁ॒ଖାମା କ୍ରା॑ମତ୍ଯା॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵାଧି॒ପା-ଙ୍କୁ॑ରୁତେ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁ॒ର୍ନା-ଽଽକ୍ରମ୍ଯେତି॑ ନୈର୍-ଋ॒ତ୍ଯୁ॑ଖା ଯଦା॒କ୍ରାମେ॒ନ୍ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯା ଆ॒ତ୍ମାନ॒ମପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ନ୍ନା-ଽଽକ୍ରମ୍ଯା॑ ପୁରୁଷଶୀ॒ର୍॒ଷମୁପ॑ ଦଧାତି॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॒ ଯଥା᳚ ବ୍ରୂ॒ଯାଦେ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତ- [ତତ୍, ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା] 24

-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଅଥ॑ର୍ଵା॒ ଽଗ୍ନିରେ॒ଵ ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙା॑ଥର୍ଵ॒ଣସ୍ତସ୍ଯେଷ୍ଟ॑କା ଅ॒ସ୍ଥାନ୍ଯେ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵାଵ ତଦ୍-ଋଷି॑ର॒ଭ୍ଯନୂ॑ଵା॒ଚେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ ଅ॒ସ୍ଥଭି॒ରିତି॒ ଯଦିଷ୍ଟ॑କାଭିର॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନୋତି॒ ସାତ୍ମା॑ନମେ॒ଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ॒ ସାତ୍ମା॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଶରୀ॑ରଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ॒ଗ୍ନେର୍ଯଚ୍ଚିତ୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯଚ୍ଚି॒ତେ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଶରୀ॑ରମେ॒ଵ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍କୃତ୍ଯା॒- [ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍କୃତ୍ଯା॑, ଅ॒ଭ୍ଯାରୋ॑ହତି॒] 25

-ଽଭ୍ଯାରୋ॑ହତି॒ ଶରୀ॑ରଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍କୁ॑ରୁତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଯଚ୍ଚି॒ତେ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଶରୀ॑ରମେ॒ଵ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍କୃତ୍ଯା॒ ଽଽତ୍ମନା॒-ଽଭ୍ଯାରୋ॑ହତି॒ ତସ୍ମା॒-ତ୍ତସ୍ଯ॒ ନାଵ॑ ଦ୍ଯନ୍ତି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ନେ॒ଵ ଦେ॒ଵାନପ୍ଯେ॑ତି ଵୈଶ୍ଵାନ॒ର୍ଯର୍ଚା ପୁରୀ॑ଷ॒ମୁପ॑ ଦଧାତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଚିତି॒ର୍ଯ-ତ୍ପୁରୀ॑ଷମ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଚି॑ନୁତ ଏ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯା ତ॒ନୂର୍ଯ-ଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ ପ୍ରି॒ଯାମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ତ॒ନୁଵ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ 26 ॥

(ଅ॒ଗ୍ନି - ସ୍ତଥ୍ - ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍କୃତ୍ଯା॒ - ଗ୍ନେ - ର୍ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 6)

ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵୈ ଦୀ॒କ୍ଷଯା॑ ଦେ॒ଵା ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୁଵ-ନ୍ତି॒ସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା᳚-ତ୍ତ୍ରି॒ପଦା॑ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ଷଡ୍-ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଥ୍ଷ-ଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ଦଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ତ୍ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ॒ [ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ, ମାସା᳚-] 27

ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ପଞ୍ଚ॑ଦଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ଦଶ॒ ଵା ଅ॑ର୍ଧମା॒ସସ୍ଯ॒ ରାତ୍ର॑ଯୋ-ଽର୍ଧମାସ॒ଶ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଆ᳚ପ୍ଯତେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵ॒-ସ୍ସ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତି॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିରର୍ଧମା॒ସା-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା᳚- [ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା᳚ତ୍, ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଦ॑କ୍ଷରା] 28

-ତ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଦ॑କ୍ଷରା ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ମାସ॑-ନ୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଯୋ ମାସ॒-ସ୍ସ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ॑ମାପ୍ନୋତି ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା᳚ଚ୍ଚ॒ତୁରୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ମ୍ମା॒ସୋ ଵସ॑ଵୋ-ଽବିଭରୁ॒ସ୍ତେ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମା-ଽଜ॑ଯ-ନ୍ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॒-ଽଷ୍ଟୌ ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତେ᳚-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମା-ଽଜ॑ଯ-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତେ ଦିଵ॒ମା-ଽଜ॑ଯ॒ନ୍ ଜଗ॑ତୀ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॒ସ୍ତତୋ॒ ଵୈ ତେ ଵ୍ଯା॒ଵୃତ॑-ମଗଚ୍ଛ॒ଞ୍ଛ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ମା॒ସୋ ଭୃ॒ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵୀତ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ᳚ -ଽଗ୍ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ॒ସ୍ତସ୍ଯା॑-ହୋରା॒ତ୍ରାଣୀଷ୍ଟ॑କା ଆ॒ପ୍ତେଷ୍ଟ॑କମେନ-ଞ୍ଚିନୁ॒ତେ-ଽଥୋ᳚ ଵ୍ଯା॒ଵୃତ॑ମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯଗ୍ଂ॑ ସମା॒ନାନା᳚ମ୍ ॥ 29 ॥

(ସ୍ଯା॒-ତ୍ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ - ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍- ଵୈ ତେ᳚ - ଽଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)

ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯ॑ ଚୀଯତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତଂ-ଯଁନ୍ନାନ୍ଵା॒ରୋହେ᳚-ଥ୍ସୁଵ॒ର୍ଗାଲ୍ଲୋ॒କା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ ହୀଯେତ ପୃଥି॒ଵୀମା-ଽକ୍ର॑ମିଷ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣୋ ମା॒ ମା ହା॑ସୀଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମା-ଽକ୍ର॑ମିଷ-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒-ଦ୍ଦିଵ॒ମା-ଽକ୍ର॑ମିଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଵ॑ରଗ॒ନ୍ମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର॑ନ୍ଵାରୋ॒ହସ୍ତେନୈ॒ଵୈନ॑-ମ॒ନ୍ଵାରୋ॑ହତି ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ଯ-ତ୍ପ॒କ୍ଷସ॑ମ୍ମିତା-ମ୍ମିନୁ॒ଯା- [ମିନୁ॒ଯାତ୍, କନୀ॑ଯାଗ୍ଂସ-] 30

-ତ୍କନୀ॑ଯାଗ୍ଂସଂ-ଯଁଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁମୁପେ॑ଯା॒-ତ୍ପାପୀ॑ଯସ୍ଯସ୍ଯା॒ ଽଽତ୍ମନଃ॑ ପ୍ର॒ଜା ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଵେଦି॑ସମ୍ମିତା-ମ୍ମିନୋତି॒ ଜ୍ଯାଯାଗ୍ଂ॑ସମେ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁମୁପୈ॑ତି॒ ନାସ୍ଯା॒-ଽଽତ୍ମନଃ॒ ପାପୀ॑ଯସୀ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵତି ସାହ॒ସ୍ର-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵୀତ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵା॒ନ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ସମ୍ମିତୋ॒ ଵା ଅ॒ଯଂ-ଲୋଁ॒କ ଇ॒ମମେ॒ଵ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ ଦ୍ଵିଷା॑ହସ୍ର-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵା॒ନୋ ଦ୍ଵିଷା॑ହସ୍ରଂ॒-ଵାଁ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତି॒ ତ୍ରିଷା॑ହସ୍ର-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵା॒ନ- [ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵା॒ନଃ, ତ୍ରିଷା॑ହସ୍ରୋ॒ ଵା ଅ॒ସୌ] 31

-ସ୍ତ୍ରିଷା॑ହସ୍ରୋ॒ ଵା ଅ॒ସୌ ଲୋ॒କୋ॑ ଽମୁମେ॒ଵ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତି ଜାନୁଦ॒ଘ୍ନ-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵୀତ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵା॒ନୋ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯୈଵେମଂ-ଲୋଁ॒କମ॒ଭ୍ଯାରୋ॑ହତି ନାଭିଦ॒ଘ୍ନ-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵୀତ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵା॒ନସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭୈ॒ଵା-ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ॒ଭ୍ଯାରୋ॑ହତି ଗ୍ରୀଵଦ॒ଘ୍ନ-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵୀତ ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵା॒ନୋ ଜଗ॑ତ୍ଯୈ॒ଵାମୁନ୍ ଁଲୋ॒କମ॒ଭ୍ଯାରୋ॑ହତି॒ ନାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ରା॒ମାମୁପେ॑ଯାଦଯୋ॒ନୌ ରେତୋ॑ ଧାସ୍ଯା॒ମୀତି॒ ନ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା-ଽନ୍ଯସ୍ଯ॒ ସ୍ତ୍ରିଯ॒- [ସ୍ତ୍ରିଯ᳚ମ୍, ଉପେ॑ଯା॒ନ୍ନ] 32

-ମୁପେ॑ଯା॒ନ୍ନ ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା କା-ଞ୍ଚ॒ନୋପେ॑ଯା॒-ଦ୍ରେତୋ॒ ଵା ଏ॒ତନ୍ନି ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଯଦୁ॑ପେ॒ଯା-ଦ୍ରେତ॑ସା॒ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯେ॒ତା-ଽଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁର ପ୍ରଜ॒ସ୍ଯ-ନ୍ତ-ଦ୍ଯନ୍ନୋପେ॒ଯାଦିତି॒ ଯ-ଦ୍ରେ॑ତ॒ସ୍ସିଚା॑ଵୁପ॒ଦଧା॑ତି॒ ତେ ଏ॒ଵ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ରେତୋ॑ ବିଭୃତ॒ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦୁପେ॑ଯା॒-ଦ୍ରେତ॒ସୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ॒ ତ୍ରୀଣି॒ ଵାଵ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ପି॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଃ ପୌତ୍ରୋ॒ [ପୌତ୍ରଃ॑, ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ରେ॑ତ॒ସ୍ସିଚା॑] 33

ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ରେ॑ତ॒ସ୍ସିଚା॑-ଵୁପଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ରେତୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯା-ତ୍ତି॒ସ୍ର ଉପ॑ ଦଧାତି॒ ରେତ॑ସ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ତ୍ଯା ଇ॒ଯଂ-ଵାଁଵ ପ୍ର॑ଥ॒ମା ରେ॑ତ॒ସ୍ସିଗ୍ ଵାଗ୍ଵା ଇ॒ଯ-ନ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୀ॒ମା-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ଵାଚଂ॒-ଵଁଦ॑ନ୍ତୀମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ତସ୍ମା॒ନ୍ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ନ ପ୍ରା॒ଣମ॒ସୌ ତୃ॒ତୀଯା॒ ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ଵା ଅ॒ସୌ ତସ୍ମା॒-ତ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ମୂ-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ଚକ୍ଷୁ॒-ର୍ଯଜୁ॑ଷେ॒ମା-ଞ୍ଚା॒- [ଚକ୍ଷୁ॒-ର୍ଯଜୁ॑ଷେ॒ମା-ଞ୍ଚା॑, ଅ॒ମୂ-ଞ୍ଚୋପ॑] 34

-ଽମୂ-ଞ୍ଚୋପ॑ ଦଧାତି॒ ମନ॑ସା ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ମାମେ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒-ଙ୍କୢପ୍ତ୍ଯା॒ ଅଥୋ᳚ ପ୍ରା॒ଣାନା॑ମି॒ଷ୍ଟୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭୃଗୁ॑ଭିରାଶୀ॒ର୍ଦା ଵସୁ॑ଭି॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ତ ଇ॒ଷ୍ଟସ୍ଯ॑ ଵୀ॒ତସ୍ଯ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ॒ହ ଭ॑କ୍ଷୀ॒ଯେତ୍ଯା॑ହ ସ୍ତୁତଶ॒ସ୍ତ୍ରେ ଏ॒ଵୈତେନ॑ ଦୁହେ ପି॒ତା ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵା-ଽଚ୍ଛି॑ଦ୍ରା ପ॒ଦା ଧା॒ ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରା ଉ॒ଶିଜଃ॑ ପ॒ଦା-ଽନୁ॑ ତକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସୋମୋ॑ ଵିଶ୍ଵ॒ଵିନ୍ନେ॒ତା ନେ॑ଷ॒-ଦ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ରୁକ୍ଥାମ॒ଦାନି॑ ଶଗ୍ଂସିଷ॒ଦିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେରୁ॒କ୍ଥ-ନ୍ତେନୈ॒ଵୈନ॒ମନୁ॑ ଶଗ୍ଂସତି ॥ 35 ॥

(ମି॒ନୁ॒ଯାତ୍ - ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵା॒ନଃ - ସ୍ତ୍ରିଯଂ॒ - ପୌତ୍ର॑ - ଶ୍ଚ॒ - ଵୈ - ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 8)

ସୂ॒ଯତେ॒ ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽଗ୍ନୀ॒ନାଂ-ଯଁ ଉ॒ଖାଯା᳚-ମ୍ଭ୍ରି॒ଯତେ॒ ଯଦ॒ଧ-ସ୍ସା॒ଦଯେ॒-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ᳚ ପ୍ର॒ପାଦୁ॑କା-ସ୍ସ୍ଯୁ॒ରଥୋ॒ ଯଥା॑ ସ॒ଵା-ତ୍ପ୍ର॑ତ୍ଯଵ॒ରୋହ॑ତି ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତଦା॑ସ॒ନ୍ଦୀ ସା॑ଦଯତି॒ ଗର୍ଭା॑ଣା॒-ନ୍ଧୃତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ପାଦା॒ଯାଥୋ॑ ସ॒ଵମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି॒ ଗର୍ଭୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦୁଖ୍ଯୋ॒ ଯୋନିଃ॑ ଶି॒କ୍ଯଂ॑-ଯଁଚ୍ଛି॒କ୍ଯା॑ଦୁ॒ଖା-ନ୍ନି॒ରୂହେ॒-ଦ୍ଯୋନେ॒ର୍ଗର୍ଭ॒-ନ୍ନିର୍ହ॑ଣ୍ଯା॒-ଥ୍ଷଡୁ॑ଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ଶି॒କ୍ଯ॑-ମ୍ଭଵତି ଷୋଢା ଵିହି॒ତୋ ଵୈ [ ] 36

ପୁରୁ॑ଷ ଆ॒ତ୍ମା ଚ॒ ଶିର॑ଶ୍ଚ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯଙ୍ଗା᳚ନ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ବିଭର୍ତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯୋ॒ଖା ଚୋ॒ଲୂଖ॑ଲ-ଞ୍ଚ॒ ସ୍ତନୌ॒ ତାଵ॑ସ୍ଯ ପ୍ର॒ଜା ଉପ॑ ଜୀଵନ୍ତି॒ ଯଦୁ॒ଖା-ଞ୍ଚୋ॒ଲୂଖ॑ଲ-ଞ୍ଚୋପ॒ଦଧା॑ତି॒ ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ॑ ତ୍ରେଧାଵିହି॒ତା ଇଷ୍ଟ॑କାଃ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯା ଵୈ᳚ଷ୍ଣ॒ଵୀ- [ଵୈ᳚ଷ୍ଣ॒ଵୀଃ, ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒କ॒ର୍ମ॒ଣୀ-] 37

-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣୀ-ର॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣ୍ଯେ॒ଵା-ଽସ୍ଯ॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯା ଯଦୁଖ୍ଯ॑-ମ୍ବି॒ଭର୍ତି॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯା ଏ॒ଵ ତଦୁପ॑ ଧତ୍ତେ॒ ଯ-ଥ୍ସ॒ମିଧ॑ ଆ॒ଦଧା॑ତି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯୋ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀରେ॒ଵ ତଦୁପ॑ ଧତ୍ତେ॒ ଯଦିଷ୍ଟ॑କାଭିର॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନୋତୀ॒ଯଂ-ଵୈଁ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ଵୈଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣୀରେ॒ଵ ତଦୁପ॑ ଧତ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॑-ଦାହୁ-ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃଦ॒ଗ୍ନିରିତି॒ ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଂ-ଯଁଜ॑ମାନ ଏ॒ଵ ଚି॑ନ୍ଵୀତ॒ ଯଦ॑ସ୍ଯା॒ନ୍ଯ ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ଯାଦ୍ଯ-ତ୍ତ-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒ର୍ନ ରା॒ଧଯେ॑ଦ॒ଗ୍ନିମ॑ସ୍ଯ ଵୃଞ୍ଜୀତ॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ଯା-ତ୍ତ-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣାଭୀ ରାଧଯେଦ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ତ-ଥ୍ସ୍ପୃ॑ଣୋତି ॥ 38 ॥

(ଷୋ॒ଢା॒ଵି॒ହି॒ତୋ ଵୈ - ଵୈ᳚ଷ୍ଣ॒ଵୀ - ର॒ନ୍ଯୋ - ଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 9)

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ଚିନୁତ॒ର୍ତୁଭିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵଁ॑ସ॒ନ୍ତେନୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପୂର୍ଵା॒ର୍ଧମ॑ଚିନୁତ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେଣ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମ୍ପ॒କ୍ଷଂ-ଵଁ॒ର୍॒ଷାଭିଃ॒ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ॑ ଶ॒ରଦୋତ୍ତ॑ର-ମ୍ପ॒କ୍ଷଗ୍ଂ ହେ॑ମ॒ନ୍ତେନ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ତ-ତ୍ପୂ᳚ର୍ଵା॒ର୍ଧମ॑ଚିନୁତ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମ୍ପ॒କ୍ଷ-ମ୍ପ॒ଶୁଭିଃ॒ ପୁଚ୍ଛଂ॑-ଵିଁ॒ଶୋତ୍ତ॑ର-ମ୍ପ॒କ୍ଷମା॒ଶଯା॒ ମଦ୍ଧ୍ଯଂ॒-ଯଁ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚିନୁ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଏ॒ତଦେ॒ଵ ସର୍ଵ॒ମଵ॑ - [ସର୍ଵ॒ମଵ॑, ରୁ॒ନ୍ଧେ॒ ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯେ॑ନ] 39

ରୁନ୍ଧେ ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯେ॑ନ-ମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑କ୍ଯା॒ନମତ୍ତ୍ଯନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ରୋଚ॑ତ ଇ॒ଯଂ-ଵାଁଵ ପ୍ର॑ଥ॒ମା ଚିତି॒ରୋଷ॑ଧଯୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯଃ॒ ପୁରୀ॑ଷମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒ ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପୁରୀ॑ଷମ॒ସୌ ତୃ॒ତୀଯା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ପୁରୀ॑ଷଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞଶ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥୀ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ପୁରୀ॑ଷଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନଃ ପଞ୍ଚ॒ମୀ ପ୍ର॒ଜା ପୁରୀ॑ଷଂ॒-ଯଁ-ତ୍ତ୍ରିଚି॑ତୀକ-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀ॒ତ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣାମା॒ତ୍ମାନ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାମ॒ନ୍ତରି॑ଯା॒-ତ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ଚିତୀକଶ୍ଚେତ॒ଵ୍ଯ॑ ଏ॒ତଦେ॒ଵ ସର୍ଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି॒ ଯ-ତ୍ତି॒ସ୍ରଶ୍ଚିତ॑ଯ- [ଯ-ତ୍ତି॒ସ୍ରଶ୍ଚିତ॑ଯଃ, ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଧ୍ଯ॑ଗ୍ନିର୍ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵେ] 40

-ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଧ୍ଯ॑ଗ୍ନିର୍ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵି॒ପା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ॒ ପଞ୍ଚ॒ ଚିତ॑ଯୋ ଭଵନ୍ତି॒ ପାଙ୍କ୍ତଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ ଆ॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ସ୍ପୃ॑ଣୋତି॒ ପଞ୍ଚ॒ ଚିତ॑ଯୋ ଭଵନ୍ତି ପ॒ଞ୍ଚଭିଃ॒ ପୁରୀ॑ଷୈର॒ଭ୍ଯୂ॑ହତି॒ ଦଶ॒ ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରୋ॒ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷୋ॒ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପୁରୁ॑ଷ॒ସ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॑ଣୋ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଡନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯେ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ଚିତି॑ର୍-ଋ॒ତଵଃ॒ ପୁରୀ॑ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ଷଟ୍ ଚିତ॑ଯୋ ଭଵନ୍ତି॒ ଷଟ୍ ପୁରୀ॑ଷାଣି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ 41 ॥

(ଅଵ॒ - ଚିତ॑ଯଃ॒ - ପୁରୀ॑ଷଂ॒ - ପଞ୍ଚ॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 10)

ରୋହି॑ତୋ ଧୂ॒ମ୍ରରୋ॑ହିତଃ କ॒ର୍କନ୍ଧୁ॑ରୋହିତ॒ସ୍ତେ ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯା ବ॒ଭ୍ରୁର॑ରୁ॒ଣବ॑ଭ୍ରୁ॒-ଶ୍ଶୁକ॑ବଭ୍ରୁ॒ସ୍ତେ ରୌ॒ଦ୍ରା-ଶ୍ଶ୍ଯେତଃ॑ ଶ୍ଯେତା॒କ୍ଷ-ଶ୍ଶ୍ଯେତ॑ଗ୍ରୀଵ॒ସ୍ତେ ପି॑ତୃଦେଵ॒ତ୍ଯା᳚ସ୍ତି॒ସ୍ରଃ କୃ॒ଷ୍ଣା ଵ॒ଶା ଵା॑ରୁ॒ଣ୍ଯ॑ସ୍ତି॒ସ୍ର-ଶ୍ଶ୍ଵେ॒ତା ଵ॒ଶା-ସ୍ସୌ॒ର୍ଯୋ॑ ମୈତ୍ରାବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯା ଧୂ॒ମ୍ରଲ॑ଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 42 ॥

(ରୋହି॑ତଃ॒-ଷଡ୍ଵଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 11)

ପୃଶ୍ଞି॑-ସ୍ତିର॒ଶ୍ଚୀନ॑-ପୃଶ୍ଞିରୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ପୃ॑ଶ୍ଞି॒ସ୍ତେ ମା॑ରୁ॒ତାଃ ଫ॒ଲ୍ଗୂର୍ଲୋ॑ହିତୋ॒ର୍ଣୀ ବ॑ଲ॒କ୍ଷୀ ତା-ସ୍ସା॑ରସ୍ଵ॒ତ୍ଯଃ॑ ପୃଷ॑ତୀ ସ୍ଥୂ॒ଲପୃ॑ଷତୀ କ୍ଷୁ॒ଦ୍ରପୃ॑ଷତୀ॒ ତା ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵ୍ଯ॑ସ୍ତି॒ସ୍ର-ଶ୍ଶ୍ଯା॒ମା ଵ॒ଶାଃ ପୌ॒ଷ୍ଣିଯ॑ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ରୋହି॑ଣୀର୍ଵ॒ଶା ମୈ॒ତ୍ରିଯ॑ ଐନ୍ଦ୍ରାବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯା ଅ॑ରୁ॒ଣଲ॑ଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 43 ॥

(ପୃଶ୍ଞିଃ॒ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 12)

ଶି॒ତି॒ବା॒ହୁ-ର॒ନ୍ଯତ॑ଶ୍ଶିତିବାହୁ-ସ୍ସମ॒ନ୍ତ ଶି॑ତିବାହୁ॒ସ୍ତ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵା-ଶ୍ଶି॑ତି॒ରନ୍ଧ୍ରୋ॒ ଽନ୍ଯତ॑ଶ୍ଶିତିରନ୍ଧ୍ର-ସ୍ସମ॒ନ୍ତଶି॑ତିରନ୍ଧ୍ର॒ସ୍ତେ ମୈ᳚ତ୍ରାଵରୁ॒ଣା-ଶ୍ଶୁ॒ଦ୍ଧଵା॑ଲ-ସ୍ସ॒ର୍ଵଶୁ॑ଦ୍ଧଵାଲୋ ମ॒ଣିଵା॑ଲ॒ସ୍ତ ଆ᳚ଶ୍ଵି॒ନାସ୍ତି॒ସ୍ର-ଶ୍ଶି॒ଲ୍ପା ଵ॒ଶା ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵ୍ଯ॑ସ୍ତି॒ସ୍ର-ଶ୍ଶ୍ଯେନୀଃ᳚ ପରମେ॒ଷ୍ଠିନେ॑ ସୋମାପୌ॒ଷ୍ଣା-ଶ୍ଶ୍ଯା॒ମଲ॑ଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 44 ॥

(ଶି॒ତି॒ବା॒ହୁଃ ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 13)

ଉ॒ନ୍ନ॒ତ ଋ॑ଷ॒ଭୋ ଵା॑ମ॒ନସ୍ତ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରାଵରୁ॒ଣା-ଶ୍ଶିତି॑କକୁଚ୍ଛିତିପୃ॒ଷ୍ଠ-ଶ୍ଶିତି॑ଭସ॒-ତ୍ତ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରାବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ଶ୍ଶି॑ତି॒ପାଚ୍ଛି॒ତ୍ଯୋଷ୍ଠଃ॑ ଶିତି॒ଭ୍ରୁସ୍ତ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣ॒ଵାସ୍ତି॒ସ୍ର-ସ୍ସି॒ଦ୍ଧ୍ମା ଵ॒ଶା ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ୍ଯ॑ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଧା॒ତ୍ରେ ପୃ॑ଷୋଦ॒ରା ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରାପୌ॒ଷ୍ଣା-ଶ୍ଶ୍ଯେତ॑ଲଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 45 ॥

(ଉ॒ନ୍ନ॒ତଃ ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 14)

କ॒ର୍ଣାସ୍ତ୍ରଯୋ॑ ଯା॒ମା-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯଃ॑ ଶ୍ଵିତି॒ଙ୍ଗା ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଯଵି॑ଷ୍ଠାଯ॒ ତ୍ରଯୋ॑ ନକୁ॒ଲାସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ରୋହି॑ଣୀ॒ସ୍ତ୍ର୍ଯଵ୍ଯ॒ସ୍ତା ଵସୂ॑ନା-ନ୍ତି॒ସ୍ରୋ॑-ଽରୁ॒ଣା ଦି॑ତ୍ଯୌ॒ହ୍ଯ॑ସ୍ତା ରୁ॒ଦ୍ରାଣାଗ୍ଂ॑ ସୋମୈ॒ନ୍ଦ୍ରା ବ॒ଭ୍ରୁଲ॑ଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 46 ॥

(କ॒ର୍ଣାସ୍ତ୍ରଯୋ॑ - ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 15)

ଶୁ॒ଣ୍ଠାସ୍ତ୍ରଯୋ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା ଅ॑ଧୀଲୋଧ॒କର୍ଣା॒ସ୍ତ୍ରଯୋ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵ ଉରୁକ୍ର॒ମାଯ॑ ଲଫ୍ସୁ॒ଦିନ॒ସ୍ତ୍ରଯୋ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵ ଉରୁଗା॒ଯାଯ॒ ପଞ୍ଚା॑ଵୀସ୍ତି॒ସ୍ର ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତ୍ରିଵ॒ଥ୍ସା-ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ-ଽଙ୍ଗି॑ରସାମୈନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣ॒ଵା ଗୌ॒ରଲ॑ଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 47 ॥

(ଶୁ॒ଣ୍ଠା - ଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଃ) (ଅ. 16)

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ରାଜ୍ଞେ॒ ତ୍ରଯଃ॑ ଶିତିପୃ॒ଷ୍ଠା ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯା-ଧିରା॒ଜାଯ॒ ତ୍ରଯ॒-ଶ୍ଶିତି॑କକୁଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞେ॒ ତ୍ରଯ॒-ଶ୍ଶିତି॑ଭସ-ଦସ୍ତି॒ସ୍ରସ୍ତୁ॑ର୍ଯୌ॒ହ୍ଯଃ॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତି॒ସ୍ରଃ ପ॑ଷ୍ଠୌ॒ହ୍ଯୋ॑ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମାଗ୍ନେ॒ନ୍ଦ୍ରାଃ କୃ॒ଷ୍ଣଲ॑ଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 48 ॥

(ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ରାଜ୍ଞେ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 17)

ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ତ୍ରଯୋ॑ ରୋହିତୈ॒ତା ଇ॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯୈ ତ୍ରଯଃ॑ କୃଷ୍ଣୈ॒ତାଃ କୁ॒ହ୍ଵୈ᳚ ତ୍ରଯୋ॑-ଽରୁଣୈ॒ତାସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଧେ॒ନଵୋ॑ ରା॒କାଯୈ॒ ତ୍ରଯୋ॑-ଽନ॒ଡ୍ଵାହଃ॑ ସିନୀଵା॒ଲ୍ଯା ଆ᳚ଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵା ରୋହି॑ତଲଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 49 ॥

(ଅଦି॑ତ୍ଯା-ଅ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ) (ଅ. 18)

ସୌ॒ମ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯଃ॑ ପି॒ଶଙ୍ଗା॒-ସ୍ସୋମା॑ଯ॒ ରାଜ୍ଞେ॒ ତ୍ରଯଃ॑ ସା॒ରଙ୍ଗାଃ᳚ ପାର୍ଜ॒ନ୍ଯା ନଭୋ॑ରୂପାସ୍ତି॒ସ୍ରୋ॑-ଽଜା ମ॒ଲ୍॒ହା ଇ॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯୈ ତି॒ସ୍ରୋ ମେ॒ଷ୍ଯ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯା ଦ୍ଯା॑ଵାପୃଥି॒ଵ୍ଯା॑ ମା॒ଲଙ୍ଗା᳚ସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 50 ॥

(ସୌ॒ମ୍ଯା - ଏକା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଃ) (ଅ. 19)

ଵା॒ରୁ॒ଣାସ୍ତ୍ରଯଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣଲ॑ଲାମା॒ ଵରୁ॑ଣାଯ॒ ରାଜ୍ଞେ॒ ତ୍ରଯୋ॒ ରୋହି॑ତଲଲାମା॒ ଵରୁ॑ଣାଯ ରି॒ଶାଦ॑ସେ॒ ତ୍ରଯୋ॑-ଽରୁ॒ଣଲ॑ଲାମା-ଶ୍ଶି॒ଲ୍ପାସ୍ତ୍ରଯୋ॑ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ରଯଃ॒ ପୃଶ୍ଞ॑ଯ-ସ୍ସର୍ଵଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଐନ୍ଦ୍ରାସୂ॒ରା-ଶ୍ଶ୍ଯେତ॑ଲଲାମାସ୍ତୂପ॒ରାଃ ॥ 51 ॥

(ଵା॒ରୁ॒ଣା - ଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଃ) (ଅ. 20)

ସୋମା॑ଯ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞେ॑-ଽନୋଵା॒ହାଵ॑ନ॒ଡ୍ଵାହା॑-ଵିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା॑-ମୋଜୋ॒ଦାଭ୍ଯା॒ମୁଷ୍ଟା॑ରା-ଵିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା᳚-ମ୍ବଲ॒ଦାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସୀରଵା॒ହାଵଵୀ॒ ଦ୍ଵେ ଧେ॒ନୂ ଭୌ॒ମୀ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯୋ ଵଡ॑ବେ॒ ଦ୍ଵେ ଧେ॒ନୂ ଭୌ॒ମୀ ଵୈ॑ରା॒ଜୀ ପୁ॑ରୁ॒ଷୀ ଦ୍ଵେ ଧେ॒ନୂ ଭୌ॒ମୀ ଵା॒ଯଵ॑ ଆରୋହଣଵା॒ହାଵ॑ନ॒ଡ୍ଵାହୌ॑ ଵାରୁ॒ଣୀ କୃ॒ଷ୍ଣେ ଵ॒ଶେ ଅ॑ରା॒ଡ୍ଯୌ॑ ଦି॒ଵ୍ଯାଵୃ॑ଷ॒ଭୌ ପ॑ରିମ॒ରୌ ॥ 52 ॥

(ସୋମା॑ଯ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞେ॒ - ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 21)

ଏକା॑ଦଶ ପ୍ରା॒ତର୍ଗ॒ଵ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵ॒ ଆ ଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ଛଗ॒ଲଃ କ॒ଲ୍ମାଷଃ॑ କିକିଦୀ॒ଵିର୍ଵି॑ଦୀ॒ଗଯ॒ସ୍ତେ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ସ୍ସୌ॒ରୀର୍ନଵ॑ ଶ୍ଵେ॒ତା ଵ॒ଶା ଅ॑ନୂବ॒ନ୍ଧ୍ଯା॑ ଭଵନ୍ତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ ଆ᳚ଶ୍ଵି॒ନସ୍ତେ ଵି॑ଶାଲଯୂ॒ପ ଆ ଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତେ ॥ 53 ॥

(ଐକା॑ଦଶ ପ୍ରା॒ତଃ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 22)

ପି॒ଶଙ୍ଗା॒ସ୍ତ୍ରଯୋ॑ ଵାସ॒ନ୍ତା-ସ୍ସା॒ରଙ୍ଗା॒ସ୍ତ୍ରଯୋ॒ ଗ୍ରୈଷ୍ମାଃ॒ ପୃଷ॑ନ୍ତ॒ସ୍ତ୍ରଯୋ॒ ଵାର୍ଷି॑କାଃ॒ ପୃଶ୍ଞ॑ଯ॒ସ୍ତ୍ରଯଃ॑ ଶାର॒ଦାଃ ପୃ॑ଶ୍ଞିସ॒କ୍ଥା-ସ୍ତ୍ରଯୋ॒ ହୈମ॑ନ୍ତିକା ଅଵଲି॒ପ୍ତାସ୍ତ୍ରଯଃ॑ ଶୈଶି॒ରା-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଯ॒ ନିଵ॑କ୍ଷସଃ ॥ 54 ॥

(ପି॒ଶଙ୍ଗା॑ - ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 23)

(ରୋହି॑ତଃ କୃ॒ଷ୍ଣା ଧୂ॒ମ୍ରଲ॑ଲାମାଃ॒ - ପୃଶ୍ଞିଃ॑ ଶ୍ଯା॒ମା ଅ॑ରୁ॒ଣଲ॑ଲାମାଃ -ଶିତିବା॒ହୁ-ଶ୍ଶି॒ଲ୍ପା-ଶ୍ଶ୍ଯେନୀ᳚-ଶ୍ଶ୍ଯା॒ମଲ॑ଲାମା - ଉନ୍ନ॒ତ-ସ୍ସି॒ଦ୍ଧ୍ମା ଧା॒ତ୍ରେ ପୌ॒ଷ୍ଣା-ଶ୍ଶ୍ଯେତ॑ଲଲାମାଃ - କ॒ର୍ଣା ବ॒ଭ୍ରୁଲ॑ଲାମାଃ - ଶୁ॒ଣ୍ଠା ଗୌ॒ରଲ॑ଲାମା॒ - ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ କୃ॒ଷ୍ଣାଲ॑ଲାମା॒ - ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରୋହି॑ତ ଲଲାମଃ -ସୌ॒ମ୍ଯା ମା॒ଲଙ୍ଗା॑ - ଵାରୁ॒ଣା-ସ୍ସୂ॒ରା-ଶ୍ଶ୍ଯେତ॑ଲଲାମା॒ - ଦଶ॑ ।)

(ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା - ଅ॒ପା-ଙ୍ଗ୍ରହା᳚ନ୍ - ଭୂତେଷ୍ଟ॒କାଃ - ସ॒ଜୂଃ - ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସ କ୍ଷୁ॒ରପ॑ଵି - ର॒ଵଗ୍ନେର୍ଵୈ ଦୀ॒କ୍ଷଯା॑ - ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ତଂ-ଯଁନ୍ନ - ସୂ॒ଯତେ᳚ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍-ଋ॒ତୁଭୀ॒ - ରୋହି॑ତଃ॒ - ପୃଞିଃ॑ - ଶିତିବା॒ହୁ - ରୁ॑ନ୍ନ॒ତଃ - କ॒ର୍ଣାଃ - ଶୁ॒ଣ୍ଠା - ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଯା- ଦି॑ତ୍ଯୈ - ସୌ॒ମ୍ଯା - ଵା॑ରୁ॒ଣାଃ - ସୋମା॒ଯୈ - କା॑ଦଶ - ପି॒ଶଙ୍ଗା॒ - ସ୍ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ)

(ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା - ଭୂତେଷ୍ଟ॒କାଃ - ଛନ୍ଦୋ॒ ଯତ୍ - କନୀ॑ଯାଗ୍ଂସନ୍-ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଧ୍ଯ॑ଗ୍ନି - ର୍ଵା॑ରୁ॒ଣା - ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଞ୍ଚା॒ଶତ୍ )

(ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒, ନିଵ॑କ୍ଷସଃ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - upānuvākyābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbha̭-ndadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ maddhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām | ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā᳚-nde॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃ-yā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti | yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ - [ ] 1

śu॒krāstā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatā-''pa-śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme | sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ ni dha̭tta || yada॒da-ssa̭-mpraya॒tīrahā॒ vana̭datāha॒te | tasmā॒dā na॒dyo̭ nāma̭ stha॒ tā vo॒ nāmā̭ni sindhavaḥ || ya-tpreṣi̭tā॒ varṷṇena॒ tā-śśībhagṃ̭ sa॒mava̭lgata | 2

tadā᳚pno॒-dindro̭ vo ya॒tī-stasmā॒-dāpo॒ anṷ sthana || a॒pa॒kā॒magg syanda̭mānā॒ avī̭varata vo॒ hika᳚m | indro̭ va॒-śśakti̭bhi rdevī॒-stasmā॒-dvārṇāma̭ vo hi॒tam || eko̭ de॒vo apya̭tiṣṭha॒-thsyanda̭mānā yathā va॒śam | udā̭niṣu-rma॒hīriti॒ tasmā̭-duda॒ka-mṷcyate || āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭- [madhu॒pṛcā᳚m, a॒ra॒ṅga॒ma ā mā᳚] 3

-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || di॒vi śra̭ya svā॒ntari̭kṣe yatasva pṛthi॒vyā sa-mbha̭va brahmavarca॒-sama̭si brahmavarca॒sāya̭ tvā || 4

(u॒danti̭ - sa॒mava̭lgata - madhu॒pṛcāṃ᳚ - mā॒taro॒ - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 1)

a॒pā-ṅgrahā᳚-ngṛhṇātye॒tadvāva rā̭ja॒sūyaṃ॒-ya~de॒te grahā᳚-ssa॒vo᳚ 'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-magnisa॒va-ścitya॒stābhyā̭-me॒va sṷ̄ya॒te-'tho̭ u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚-'gni॒cita॒ āpo̭ bhava॒ntyāpo॒ vā a॒gnerbhrātṛ̭vyā॒ yada॒po᳚ 'gnera॒dhastā̭dupa॒ dadhā̭ti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛtaṃ॒- [bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛta᳚m, vā āpa॒stasmā̭-] 5

-~vā āpa॒stasmā̭-da॒dbhirava̭tānta-ma॒bhi ṣi̭ñcanti॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ sarva॒māyṷreti॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~dānnaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna̭-mpa॒śavo᳚-'nnā॒daḥ pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da॒ dvāda̭śa bhavanti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā॒ [-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā᳚, anna॒mava̭ rundhe॒] 6

anna॒mava̭ rundhe॒ pātrā̭ṇi bhavanti॒ pātre॒ vā anna̭madyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundha॒ ā dvā̭da॒śā-tpurṷṣā॒danna̭-ma॒ttyatho॒ pātrā॒nna chi̭dyate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da̭ ku॒mbhāśca̭ ku॒mbhīśca̭ mithu॒nāni̭ bhavanti mithu॒nasya॒ prajā᳚tyai॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ [ya ṷ, cai॒nā॒ e॒vaṃ-ve~da॒] 7

cainā e॒vaṃ-ve~da॒ śugvā a॒gni-sso᳚-'ddhva॒ryuṃ-ya~ja̭māna-mpra॒jā-śśu॒cā-'rpa̭yati॒ yada॒pa ṷpa॒dadhā̭ti॒ śuca̭me॒vāsya̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māna॒-śśāmya̭nti pra॒jā yatrai॒tā ṷpadhī॒yante॒ 'pāṃ-vā~ e॒tāni॒ hṛda̭yāni॒ yade॒tā āpo॒ yade॒tā a॒pa ṷpa॒dadhā̭ti di॒vyābhi̭re॒vainā॒-ssagṃ sṛ̭jati॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyo̭ [pa॒rjanyaḥ̭, bha॒va॒ti॒ yo vā] 8

bhavati॒ yo vā e॒tāsā̭mā॒yata̭na॒-ṅkḷptiṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te 'smā anusī॒tamupa̭ dadhātye॒tadvā ā̭sāmā॒yata̭name॒ṣā kḷpti॒rya e॒vaṃ-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te-'smai dva॒dvamma॒nyā upa̭ dadhāti॒ cata̭sro॒ maddhye॒ dhṛtyā॒ annaṃ॒-vā~ iṣṭa̭kā e॒ta-tkhalu॒ vai sā॒kṣādannaṃ॒-ya~de॒ṣa ca॒ruryade॒ta-ñca॒rumṷpa॒ dadhā̭ti sā॒kṣā- [sā॒kṣāt, e॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe] 9

-de॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe maddhya॒ta upa̭ dadhāti maddhya॒ta e॒vāsmā॒ anna̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmaddhya॒to-'nna̭madyate bārhaspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe brahmavarca॒sama̭si brahmavarca॒sāya॒ tvetyā̭ha teja॒svī bra̭hmavarca॒sī bha̭vati॒ yasyai॒ṣa ṷpadhī॒yate॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || 10 ||

(a॒mṛta̭ - masmai - jāyate॒ yasyai॒tā - ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ - pa॒rjanya̭ - upa॒dadhā̭ti sā॒kṣāth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 2)

bhū॒te॒ṣṭa॒kā upa̭ dadhā॒tyatrā᳚tra॒ vai mṛ॒tyurjā̭yate॒ yatra̭yatrai॒va mṛ॒tyurjāya̭te॒ tata̭ e॒vaina॒mava̭ yajate॒ tasmā̭dagni॒ci-thsarva॒māyṷreti॒ sarve॒ hya̭sya mṛ॒tyavo 've᳚ṣṭā॒stasmā̭-dagni॒cinnā-bhica̭rita॒vai pra॒tyagḙna-mabhicā॒ra-sstṛ̭ṇute sū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te dḙvasu॒vāme॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavantye॒tāva̭nto॒ vai de॒vānāgṃ̭ sa॒vāsta e॒vā- [sa॒vāsta e॒va, a॒smai॒ sa॒vā-npra] 11

-'smai̭ sa॒vā-npra ya̭cchanti॒ ta ḙnagṃ suvante sa॒vo᳚-'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-mbrahmasa॒vaścityo̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhira॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānnasyā॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānna॒syā-va̭ruddhyai pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭ma॒bhi ṣi̭ñcati pu॒rastā॒ddhi pra̭tī॒cī-na॒manna̭ma॒dyatḙ śīrṣa॒to̭-'bhi ṣi̭ñcati śīrṣa॒to hyanna̭ma॒dyata॒ ā mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati [mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati, mu॒kha॒ta e॒vā-'smā̭] 12

mukha॒ta e॒vā-'smā̭ a॒nnādya̭-ndadhātya॒gnestvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒mītyā̭hai॒ṣa vā a॒gne-ssa॒vastenai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñcati॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñca॒tīndra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒-mītyā̭hendri॒yame॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhātye॒ta- [-ddadhātye॒tat, vai rā̭ja॒sūya̭sya] 13

-dvai rā̭ja॒sūya̭sya rū॒paṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚gni॒cita॒ indra̭sya suṣuvā॒ṇasya̭ daśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mparā̭-'pata॒-ttadde॒vā-ssau᳚trāma॒ṇyā sama̭bharan-thsū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚-'gni-ñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jetendri॒yame॒va vī॒ryagṃ̭ sa॒bhṛntyā॒-''tma-ndha̭tte || 14 ||

(ta e॒vā - nvava̭srāvayatye॒ - ta - da॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)

sa॒jūrabdo-'yā̭vabhi-ssa॒jūru॒ṣā arṷṇībhi-ssa॒jū-ssūrya॒ eta̭śena sa॒joṣā̭va॒śvinā॒ dagṃso̭bhi-ssa॒jūra॒gnirvai᳚śvāna॒ra iḍā̭bhirghṛ॒tena॒ svāhā̭ saṃva~thsa॒ro vā abdo॒ māsā॒ ayā̭vā u॒ṣā arṷṇī॒ sūrya॒ eta̭śa i॒me a॒śvinā̭ saṃva~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒raḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śavo̭ ghṛ॒tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-mpa॒śavo-'nu॒ pra jā̭yante saṃva~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati darbhasta॒mbe jṷhoti॒ ya - [ ] 15

-dvā a॒syā a॒mṛtaṃ॒-ya~-dvī॒rya̭-nta-dda॒rbhāstasmi̭n juhoti॒ praiva jā̭yate 'nnā॒do bha̭vati॒ yasyai॒va-ñjuhva̭tye॒tā vai de॒vatā̭ a॒gneḥ pu॒rastā᳚dbhāgā॒stā e॒va prī̭ṇā॒tyatho॒ cakṣṷre॒vāgneḥ pu॒rastā॒-tprati̭ dadhā॒tyana̭ndho bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dā-''po॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭tiḥ puṣkarapa॒rṇe vāto̭ bhū॒to̭-'lelāya॒-thsa [bhū॒to̭-'lelāya॒-thsaḥ, pra॒ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒] 16

pra̭ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒ sa e॒tada॒pā-ṅku॒lāya̭mapaśya॒-ttasmi̭nna॒gnima̭cinuta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttato॒ vai sa pratya̭tiṣṭha॒dyā-mpu॒rastā̭du॒pā-da̭dhā॒-ttacchiro̭ 'bhava॒-thsā prācī॒ digyā-nda̭kṣiṇa॒ta u॒pāda̭dhā॒-thsa dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsā da̭kṣi॒ṇā digyā-mpa॒ścā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpuccha̭mabhava॒-thsā pra॒tīcī॒ digyāmṷttara॒ta u॒pāda̭dhā॒- [u॒pāda̭dhāt, sa utta̭raḥ] 17

-thsa utta̭raḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsodī̭cī॒ digyāmu॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpṛ॒ṣṭhama̭bhava॒-thsordhvā digi॒yaṃ-vā~ a॒gniḥ pañce᳚ṣṭaka॒-stasmā॒-dyada॒syā-ṅkhana̭ntya॒bhīṣṭa̭kā-ntṛ॒ndantya॒bhi śarka̭rā॒gṃ॒ sarvā॒ vā i॒yaṃ-va~yo᳚bhyo॒ nakta̭-ndṛ॒śe dī᳚pyate॒ tasmā̭di॒māṃ-va~yāgṃ̭si॒ nakta॒-nnāddhyā̭sate॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te pratye॒va [pratye॒va, ti॒ṣṭha॒tya॒bhi diśo̭] 18

ti̭ṣṭhatya॒bhi diśo̭ jayatyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇastasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ sarvā̭su di॒kṣvardhṷka॒gg॒ svāme॒va ta-ddiśa॒manve᳚tya॒pāṃ-vā~ a॒gniḥ ku॒lāya॒-ntasmā॒dāpo॒-'gnigṃ hārṷkā॒-ssvāme॒va ta-dyoni॒-mpravi̭śanti || 19 ||

(yada̭- lelāya॒-thsa-ṷttara॒ta u॒pāda̭dhā-de॒va - dvātrigṃ̭śacca) (a. 4)

saṃ॒va~॒thsa॒ramukhya̭-mbhṛ॒tvā dvi॒tīyḙ saṃva~thsa॒ra ā᳚gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pedai॒ndra-mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-mbārhaspa॒tya-ñca॒ruṃ-vai~᳚ṣṇa॒va-ntri̭kapā॒la-ntṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā̭ yajeta॒ yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryā᳚gne॒ya-ṅgā̭ya॒tra-mprā̭tassava॒na-mprā̭tassava॒name॒va tena̭ dādhāra gāya॒trī-ñchando॒ yadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugai॒ndra-ntraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭ndiname॒va sava̭na॒-ntena̭ dādhāra tri॒ṣṭubha॒- [tri॒ṣṭubha᳚m, chando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒] 20

-ñchando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī vaiśvade॒va-ñjāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīyasava॒name॒va tena̭ dādhāra॒ jaga̭tī॒-ñchando॒ ya-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒rurbhava̭ti॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahmai॒va tena̭ dādhāra॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vastri̭kapā॒lo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒va tena̭ dādhāra॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā॒ yaja̭te॒-'bhiji̭tyai॒ ya-thsaṃ̭va~thsa॒ramukhya̭-mbi॒bhartī॒mame॒va [ ] 21

tena̭ lo॒kagg spṛ̭ṇoti॒ ya-ddvi॒tīyḙ saṃva~thsa॒re᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚ 'ntari̭kṣame॒va tena̭ spṛṇoti॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒re yaja̭te॒-'mume॒va tena̭ lo॒kagg spṛ̭ṇotye॒taṃ-vai~ para̭ āṭṇā॒raḥ ka॒kṣīvāgṃ̭ auśi॒jo vī॒taha̭vya-śśrāya॒sastra॒sada̭syuḥ pauruku॒thsyaḥ pra॒jākā̭mā acinvata॒ tato॒ vai te sa॒hasragṃ̭ sahasra-mpu॒trāna̭vindanta॒ pratha̭te pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒stā-mmātrā̭māpnoti॒ yā-nte-'ga̭ccha॒n॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tama॒gni-ñci̭nu॒te || 22 ||

(dā॒dhā॒ra॒ tri॒ṣṭubha̭ - mi॒mame॒vai - vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

pra॒jāpa̭tira॒gnima̭cinuta॒ sa kṣu॒rapa̭virbhū॒tvā-'ti̭ṣṭha॒-tta-nde॒vā bibhya̭to॒ nopā̭-''ya॒-nte chando̭bhirā॒tmāna̭-ñchādayi॒tvopā̭-''ya॒-ntacchanda̭sā-ñchanda॒stva-mbrahma॒ vai chandāgṃ̭si॒ brahma̭ṇa e॒ta-drū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-ṅkārṣṇī̭ upā॒nahā॒vupa̭ muñcate॒ chando̭bhire॒vā-''tmāna̭-ñchādayi॒tvā-'gnimupa̭ caratyā॒tmano-'higṃ̭sāyai devani॒dhirvā e॒ṣa ni dhī̭yate॒ yada॒gni- [yada॒gniḥ, a॒nye vā॒ vai] 23

-ra॒nye vā॒ vai ni॒dhimagṷptaṃ-vi~॒ndanti॒ na vā॒ prati॒ pra jā̭nātyu॒khāmā krā̭matyā॒tmāna̭me॒vādhi॒pā-ṅkṷrute॒ guptyā॒ atho॒ khalvā̭hu॒rnā-''kramyeti̭ nair-ṛ॒tyṷkhā yadā॒krāme॒nnir-ṛ̭tyā ā॒tmāna॒mapi̭ daddhyā॒-ttasmā॒nnā-''kramyā̭ puruṣaśī॒r॒ṣamupa̭ dadhāti॒ guptyā॒ atho॒ yathā᳚ brū॒yāde॒tanmḙ gopā॒yeti̭ tā॒dṛge॒va ta- [tat, pra॒jāpa̭ti॒rvā] 24

-tpra॒jāpa̭ti॒rvā atha̭rvā॒ 'gnire॒va da॒ddhyaṅṅā̭tharva॒ṇastasyeṣṭa̭kā a॒sthānye॒tagṃ ha॒ vāva tad-ṛṣi̭ra॒bhyanṷ̄vā॒cendro̭ dadhī॒co a॒sthabhi॒riti॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒noti॒ sātmā̭name॒vāgni-ñci̭nute॒ sātmā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒tada॒gneryaccitya̭ ā॒tmā vai᳚śvāna॒ro yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒- [sa॒gg॒skṛtyā̭, a॒bhyāro̭hati॒] 25

-'bhyāro̭hati॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒ ''tmanā॒-'bhyāro̭hati॒ tasmā॒-ttasya॒ nāva̭ dyanti॒ jīva̭nne॒va de॒vānapyḙti vaiśvāna॒ryarcā purī̭ṣa॒mupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒rastasyai॒ṣā citi॒rya-tpurī̭ṣama॒gnime॒va vai᳚śvāna॒ra-ñci̭nuta e॒ṣā vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāme॒vāsya̭ ta॒nuva॒mava̭ rundhe || 26 ||

(a॒gni - stath - sa॒gg॒skṛtyā॒ - gne - rdaśa̭ ca) (a. 6)

a॒gnervai dī॒kṣayā̭ de॒vā vi॒rāja̭māpnuva-nti॒sro rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚-ttri॒padā̭ vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ ṣaḍ-rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-thṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddaśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ trayo̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ttrayo̭daśa॒ [trayo̭daśa, māsā᳚-] 27

māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ pañca̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-tpañca̭daśa॒ vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate saṃva~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti sa॒ptada̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ccatṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚- [rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚t, tri॒gṃ॒śada̭kṣarā] 28

-ttri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ māsa̭-ndīkṣi॒ta-ssyā॒-dyo māsa॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti ca॒turo̭ mā॒so dī᳚kṣi॒ta-ssyā᳚cca॒turo॒ vā e॒ta-mmā॒so vasa̭vo-'bibharu॒ste pṛ̭thi॒vīmā-'ja̭ya-ngāya॒trī-ñchando॒-'ṣṭau ru॒drāste᳚-'ntari̭kṣa॒mā-'ja̭ya-ntri॒ṣṭubha॒-ñchando॒ dvāda̭śā-''di॒tyāste diva॒mā-'ja̭ya॒n jaga̭tī॒-ñchanda॒stato॒ vai te vyā॒vṛta̭-magaccha॒ñchraiṣṭhya̭-nde॒vānā॒-ntasmā॒-ddvāda̭śa mā॒so bhṛ॒tvā-'gni-ñci̭nvīta॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚ -'gniścitya॒stasyā̭-horā॒trāṇīṣṭa̭kā ā॒pteṣṭa̭kamena-ñcinu॒te-'tho᳚ vyā॒vṛta̭me॒va ga̭cchati॒ śraiṣṭhyagṃ̭ samā॒nānā᳚m || 29 ||

(syā॒-ttrayo̭daśa - tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-d- vai te᳚ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ cīyate॒ yada॒gnistaṃ-ya~nnānvā॒rohe᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māno hīyeta pṛthi॒vīmā-'kra̭miṣa-mprā॒ṇo mā॒ mā hā̭sīda॒ntari̭kṣa॒mā-'kra̭miṣa-mpra॒jā mā॒ mā hā̭sī॒-ddiva॒mā-'kra̭miṣa॒gṃ॒ suva̭raga॒nmetyā̭hai॒ṣa vā a॒gnera̭nvāro॒hastenai॒vaina̭-ma॒nvāro̭hati suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ ya-tpa॒kṣasa̭mmitā-mminu॒yā- [minu॒yāt, kanī̭yāgṃsa-] 30

-tkanī̭yāgṃsaṃ-ya~jñakra॒tumupḙyā॒-tpāpī̭yasyasyā॒ ''tmanaḥ̭ pra॒jā syā॒-dvedi̭sammitā-mminoti॒ jyāyāgṃ̭same॒va ya̭jñakra॒tumupai̭ti॒ nāsyā॒-''tmanaḥ॒ pāpī̭yasī pra॒jā bha̭vati sāha॒sra-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒na-ssa॒hasra̭sammito॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ dviṣā̭hasra-ñcinvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒no dviṣā̭hasraṃ॒-vā~ a॒ntari̭kṣa-ma॒ntari̭kṣame॒vābhi ja̭yati॒ triṣā̭hasra-ñcinvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒na- [tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ, triṣā̭hasro॒ vā a॒sau] 31

-striṣā̭hasro॒ vā a॒sau lo॒ko̭ 'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati jānuda॒ghna-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒no gā̭yatri॒yaivemaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hati nābhida॒ghna-ñci̭nvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒nastri॒ṣṭubhai॒vā-ntari̭kṣa-ma॒bhyāro̭hati grīvada॒ghna-ñci̭nvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒no jaga̭tyai॒vāmun ~lo॒kama॒bhyāro̭hati॒ nāgni-ñci॒tvā rā॒māmupḙyādayo॒nau reto̭ dhāsyā॒mīti॒ na dvi॒tīya̭-ñci॒tvā-'nyasya॒ striya॒- [striya᳚m, upḙyā॒nna] 32

-mupḙyā॒nna tṛ॒tīya̭-ñci॒tvā kā-ñca॒nopḙyā॒-dreto॒ vā e॒tanni dha̭tte॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yadṷpe॒yā-dreta̭sā॒ vyṛ̭ddhye॒tā-'tho॒ khalvā̭hura praja॒sya-nta-dyannope॒yāditi॒ ya-drḙta॒ssicā̭vupa॒dadhā̭ti॒ te e॒va yaja̭mānasya॒ reto̭ bibhṛta॒stasmā॒-dupḙyā॒-dreta॒so-'ska̭ndāya॒ trīṇi॒ vāva retāgṃ̭si pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ [pautraḥ̭, ya-ddve rḙta॒ssicā̭] 33

ya-ddve rḙta॒ssicā̭-vupada॒ddhyā-dreto᳚-'sya॒ vicchi̭ndyā-tti॒sra upa̭ dadhāti॒ reta̭sa॒-ssanta̭tyā i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā rḙta॒ssig vāgvā i॒ya-ntasmā॒-tpaśya̭ntī॒mā-mpaśya̭nti॒ vācaṃ॒-va~da̭ntīma॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā᳚ prā॒ṇo vā a॒ntari̭kṣa॒-ntasmā॒nnā-'ntari̭kṣa॒-mpaśya̭nti॒ na prā॒ṇama॒sau tṛ॒tīyā॒ cakṣu॒rvā a॒sau tasmā॒-tpaśya̭ntya॒mū-mpaśya̭nti॒ cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā॒- [cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā̭, a॒mū-ñcopa̭] 34

-'mū-ñcopa̭ dadhāti॒ mana̭sā maddhya॒māme॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒-ṅkḷptyā॒ atho᳚ prā॒ṇānā̭mi॒ṣṭo ya॒jño bhṛgṷbhirāśī॒rdā vasṷbhi॒stasya̭ ta i॒ṣṭasya̭ vī॒tasya॒ dravi̭ṇe॒ha bha̭kṣī॒yetyā̭ha stutaśa॒stre e॒vaitena̭ duhe pi॒tā mā̭ta॒riśvā-'cchi̭drā pa॒dā dhā॒ acchi̭drā u॒śijaḥ̭ pa॒dā-'nṷ takṣu॒-ssomo̭ viśva॒vinne॒tā nḙṣa॒-dbṛha॒spati̭rukthāma॒dāni̭ śagṃsiṣa॒dityā̭hai॒tadvā a॒gneru॒ktha-ntenai॒vaina॒manṷ śagṃsati || 35 ||

(mi॒nu॒yāt - tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ - striyaṃ॒ - pautra̭ - śca॒ - vai - sa॒pta ca̭) (a. 8)

sū॒yate॒ vā e॒ṣo᳚-'gnī॒nāṃ-ya~ u॒khāyā᳚-mbhri॒yate॒ yada॒dha-ssā॒daye॒-dgarbhāḥ᳚ pra॒pādṷkā-ssyu॒ratho॒ yathā̭ sa॒vā-tpra̭tyava॒roha̭ti tā॒dṛge॒va tadā̭sa॒ndī sā̭dayati॒ garbhā̭ṇā॒-ndhṛtyā॒ apra̭pādā॒yātho̭ sa॒vame॒vaina̭-ṅkaroti॒ garbho॒ vā e॒ṣa yadukhyo॒ yoniḥ̭ śi॒kyaṃ̭-ya~cchi॒kyā̭du॒khā-nni॒rūhe॒-dyone॒rgarbha॒-nnirha̭ṇyā॒-thṣaḍṷdyāmagṃ śi॒kya̭-mbhavati ṣoḍhā vihi॒to vai [ ] 36

purṷṣa ā॒tmā ca॒ śira̭śca ca॒tvāryaṅgā᳚nyā॒tmanne॒vaina̭-mbibharti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasyo॒khā co॒lūkha̭la-ñca॒ stanau॒ tāva̭sya pra॒jā upa̭ jīvanti॒ yadu॒khā-ñco॒lūkha̭la-ñcopa॒dadhā̭ti॒ tābhyā̭me॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe saṃva~thsa॒ro vā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ tredhāvihi॒tā iṣṭa̭kāḥ prājāpa॒tyā vai᳚ṣṇa॒vī- [vai᳚ṣṇa॒vīḥ, vai॒śva॒ka॒rma॒ṇī-] 37

-rvai᳚śvakarma॒ṇī-ra̭horā॒trāṇye॒vā-'sya̭ prājāpa॒tyā yadukhya̭-mbi॒bharti̭ prājāpa॒tyā e॒va tadupa̭ dhatte॒ ya-thsa॒midha̭ ā॒dadhā̭ti vaiṣṇa॒vā vai vana॒spata̭yo vaiṣṇa॒vīre॒va tadupa̭ dhatte॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒notī॒yaṃ-vai~ vi॒śvaka̭rmā vaiśvakarma॒ṇīre॒va tadupa̭ dhatte॒ tasmā̭-dāhu-stri॒vṛda॒gniriti॒ taṃ-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māna e॒va ci̭nvīta॒ yada̭syā॒nya ści̭nu॒yādya-tta-ndakṣi̭ṇābhi॒rna rā॒dhayḙda॒gnima̭sya vṛñjīta॒ yo᳚-'syā॒-'gni-ñci̭nu॒yā-tta-ndakṣi̭ṇābhī rādhayeda॒gnime॒va ta-thspṛ̭ṇoti || 38 ||

(ṣo॒ḍhā॒vi॒hi॒to vai - vai᳚ṣṇa॒vī - ra॒nyo - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)

pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭cinuta॒rtubhiḥ̭ saṃva~thsa॒raṃ-va~̭sa॒ntenai॒vāsya̭ pūrvā॒rdhama̭cinuta grī॒ṣmeṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣaṃ-va~॒r॒ṣābhiḥ॒ pucchagṃ̭ śa॒radotta̭ra-mpa॒kṣagṃ hḙma॒ntena॒ maddhya॒-mbrahma̭ṇā॒ vā a̭sya॒ ta-tpū᳚rvā॒rdhama̭cinuta kṣa॒treṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣa-mpa॒śubhiḥ॒ pucchaṃ̭-vi~॒śotta̭ra-mpa॒kṣamā॒śayā॒ maddhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ñcinu॒te-'tho̭ e॒tade॒va sarva॒mava̭ - [sarva॒mava̭, ru॒ndhe॒ śṛ॒ṇvantyḙna] 39

rundhe śṛ॒ṇvantyḙna-ma॒gni-ñci̭kyā॒namattyanna॒gṃ॒ roca̭ta i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā citi॒roṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ॒ purī̭ṣama॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā॒ vayāgṃ̭si॒ purī̭ṣama॒sau tṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇi॒ purī̭ṣaṃ-ya~॒jñaśca̭tu॒rthī dakṣi̭ṇā॒ purī̭ṣaṃ॒-ya~ja̭mānaḥ pañca॒mī pra॒jā purī̭ṣaṃ॒-ya~-ttrici̭tīka-ñcinvī॒ta ya॒jña-ndakṣi̭ṇāmā॒tmāna̭-mpra॒jāma॒ntari̭yā॒-ttasmā॒-tpañca̭citīkaśceta॒vya̭ e॒tade॒va sarvagg̭ spṛṇoti॒ ya-tti॒sraścita̭ya- [ya-tti॒sraścita̭yaḥ, tri॒vṛddhya̭gnirya-ddve] 40

-stri॒vṛddhya̭gnirya-ddve dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣa ā॒tmāna̭me॒va spṛ̭ṇoti॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti pa॒ñcabhiḥ॒ purī̭ṣaira॒bhyṷ̄hati॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣaro॒ vai purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stagg spṛ̭ṇo॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhati saṃva~thsa॒ro vai ṣa॒ṣṭhī citi̭r-ṛ॒tavaḥ॒ purī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭ cita̭yo bhavanti॒ ṣaṭ purī̭ṣāṇi॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati || 41 ||

(ava॒ - cita̭yaḥ॒ - purī̭ṣaṃ॒ - pañca̭daśa ca) (a. 10)

rohi̭to dhū॒mraro̭hitaḥ ka॒rkandhṷrohita॒ste prā̭jāpa॒tyā ba॒bhrura̭ru॒ṇaba̭bhru॒-śśuka̭babhru॒ste rau॒drā-śśyetaḥ̭ śyetā॒kṣa-śśyeta̭grīva॒ste pi̭tṛdeva॒tyā᳚sti॒sraḥ kṛ॒ṣṇā va॒śā vā̭ru॒ṇya̭sti॒sra-śśve॒tā va॒śā-ssau॒ryo̭ maitrābārhaspa॒tyā dhū॒mrala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 42 ||

(rohi̭taḥ॒-ṣaḍvagṃ̭śatiḥ) (a. 11)

pṛśñi̭-stira॒ścīna̭-pṛśñirū॒rdhva-pṛ̭śñi॒ste mā̭ru॒tāḥ pha॒lgūrlo̭hito॒rṇī ba̭la॒kṣī tā-ssā̭rasva॒tyaḥ̭ pṛṣa̭tī sthū॒lapṛ̭ṣatī kṣu॒drapṛ̭ṣatī॒ tā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyā॒mā va॒śāḥ pau॒ṣṇiya̭sti॒sro rohi̭ṇīrva॒śā mai॒triya̭ aindrābārhaspa॒tyā a̭ru॒ṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 43 ||

(pṛśñiḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)

śi॒ti॒bā॒hu-ra॒nyata̭śśitibāhu-ssama॒nta śi̭tibāhu॒sta ai᳚ndravāya॒vā-śśi̭ti॒randhro॒ 'nyata̭śśitirandhra-ssama॒ntaśi̭tirandhra॒ste mai᳚trāvaru॒ṇā-śśu॒ddhavā̭la-ssa॒rvaśṷddhavālo ma॒ṇivā̭la॒sta ā᳚śvi॒nāsti॒sra-śśi॒lpā va॒śā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyenīḥ᳚ parame॒ṣṭhinḙ somāpau॒ṣṇā-śśyā॒mala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 44 ||

(śi॒ti॒bā॒huḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 13)

u॒nna॒ta ṛ̭ṣa॒bho vā̭ma॒nasta ai᳚ndrāvaru॒ṇā-śśiti̭kakucchitipṛ॒ṣṭha-śśiti̭bhasa॒-tta ai᳚ndrābārhaspa॒tyā-śśi̭ti॒pācchi॒tyoṣṭhaḥ̭ śiti॒bhrusta ai᳚ndrāvaiṣṇa॒vāsti॒sra-ssi॒ddhmā va॒śā vai᳚śvakarma॒ṇya̭sti॒sro dhā॒tre pṛ̭ṣoda॒rā ai᳚ndrāpau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 45 ||

(u॒nna॒taḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 14)

ka॒rṇāstrayo̭ yā॒mā-ssau॒myāstrayaḥ̭ śviti॒ṅgā a॒gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya॒ trayo̭ naku॒lāsti॒sro rohi̭ṇī॒stryavya॒stā vasṷ̄nā-nti॒sro̭-'ru॒ṇā di̭tyau॒hya̭stā ru॒drāṇāgṃ̭ somai॒ndrā ba॒bhrula̭lāmāstūpa॒rāḥ || 46 ||

(ka॒rṇāstrayo̭ - vigṃśatiḥ) (a. 15)

śu॒ṇṭhāstrayo̭ vaiṣṇa॒vā a̭dhīlodha॒karṇā॒strayo॒ viṣṇa̭va urukra॒māya̭ laphsu॒dina॒strayo॒ viṣṇa̭va urugā॒yāya॒ pañcā̭vīsti॒sra ā̭di॒tyānā᳚-ntriva॒thsā-sti॒sro-'ṅgi̭rasāmaindrāvaiṣṇa॒vā gau॒rala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 47 ||

(śu॒ṇṭhā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 16)

indrā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ śitipṛ॒ṣṭhā indrā̭yā-dhirā॒jāya॒ traya॒-śśiti̭kakuda॒ indrā̭ya sva॒rājñe॒ traya॒-śśiti̭bhasa-dasti॒srastṷryau॒hyaḥ̭ sā॒ddhyānā᳚-nti॒sraḥ pa̭ṣṭhau॒hyo̭ viśvḙṣā-nde॒vānā̭māgne॒ndrāḥ kṛ॒ṣṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 48 ||

(indrā̭ya॒ rājñe॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)

adi̭tyai॒ trayo̭ rohitai॒tā i̭ndrā॒ṇyai trayaḥ̭ kṛṣṇai॒tāḥ ku॒hvai᳚ trayo̭-'ruṇai॒tāsti॒sro dhe॒navo̭ rā॒kāyai॒ trayo̭-'na॒ḍvāhaḥ̭ sinīvā॒lyā ā᳚gnāvaiṣṇa॒vā rohi̭talalāmāstūpa॒rāḥ || 49 ||

(adi̭tyā-a॒ṣṭāda̭śa) (a. 18)

sau॒myāstrayaḥ̭ pi॒śaṅgā॒-ssomā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ sā॒raṅgāḥ᳚ pārja॒nyā nabho̭rūpāsti॒sro̭-'jā ma॒l॒hā i̭ndrā॒ṇyai ti॒sro me॒ṣya̭ ādi॒tyā dyā̭vāpṛthi॒vyā̭ mā॒laṅgā᳚stūpa॒rāḥ || 50 ||

(sau॒myā - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 19)

vā॒ru॒ṇāstrayaḥ̭ kṛ॒ṣṇala̭lāmā॒ varṷṇāya॒ rājñe॒ trayo॒ rohi̭talalāmā॒ varṷṇāya ri॒śāda̭se॒ trayo̭-'ru॒ṇala̭lāmā-śśi॒lpāstrayo̭ vaiśvade॒vāstrayaḥ॒ pṛśña̭ya-ssarvadeva॒tyā̭ aindrāsū॒rā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 51 ||

(vā॒ru॒ṇā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 20)

somā̭ya sva॒rājñḙ-'novā॒hāva̭na॒ḍvāhā̭-vindrā॒gnibhyā̭-mojo॒dābhyā॒muṣṭā̭rā-vindrā॒gnibhyā᳚-mbala॒dābhyāgṃ̭ sīravā॒hāvavī॒ dve dhe॒nū bhau॒mī di॒gbhyo vaḍa̭be॒ dve dhe॒nū bhau॒mī vai̭rā॒jī pṷru॒ṣī dve dhe॒nū bhau॒mī vā॒yava̭ ārohaṇavā॒hāva̭na॒ḍvāhaṷ vāru॒ṇī kṛ॒ṣṇe va॒śe a̭rā॒ḍyaṷ di॒vyāvṛ̭ṣa॒bhau pa̭rima॒rau || 52 ||

(somā̭ya sva॒rājñe॒ - catṷstrigṃśat) (a. 21)

ekā̭daśa prā॒targa॒vyāḥ pa॒śava॒ ā la̭bhyante chaga॒laḥ ka॒lmāṣaḥ̭ kikidī॒virvi̭dī॒gaya॒ste tvā॒ṣṭrā-ssau॒rīrnava̭ śve॒tā va॒śā a̭nūba॒ndhyā̭ bhavantyāgne॒ya ai᳚ndrā॒gna ā᳚śvi॒naste vi̭śālayū॒pa ā la̭bhyante || 53 ||

(aikā̭daśa prā॒taḥ - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 22)

pi॒śaṅgā॒strayo̭ vāsa॒ntā-ssā॒raṅgā॒strayo॒ graiṣmāḥ॒ pṛṣa̭nta॒strayo॒ vārṣi̭kāḥ॒ pṛśña̭ya॒strayaḥ̭ śāra॒dāḥ pṛ̭śñisa॒kthā-strayo॒ haima̭ntikā avali॒ptāstrayaḥ̭ śaiśi॒rā-ssaṃ̭va~thsa॒rāya॒ niva̭kṣasaḥ || 54 ||

(pi॒śaṅgā̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 23)

(rohi̭taḥ kṛ॒ṣṇā dhū॒mrala̭lāmāḥ॒ - pṛśñiḥ̭ śyā॒mā a̭ru॒ṇala̭lāmāḥ -śitibā॒hu-śśi॒lpā-śśyenī᳚-śśyā॒mala̭lāmā - unna॒ta-ssi॒ddhmā dhā॒tre pau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāḥ - ka॒rṇā ba॒bhrula̭lāmāḥ - śu॒ṇṭhā gau॒rala̭lāmā॒ - indrā̭ya kṛ॒ṣṇāla̭lāmā॒ - adi̭tyai॒ rohi̭ta lalāmaḥ -sau॒myā mā॒laṅgā̭ - vāru॒ṇā-ssū॒rā-śśyeta̭lalāmā॒ - daśa̭ |)

(hira̭ṇyavarṇā - a॒pā-ṅgrahā᳚n - bhūteṣṭa॒kāḥ - sa॒jūḥ - saṃ̭va~thsa॒raṃ - pra॒jāpa̭ti॒-ssa kṣu॒rapa̭vi - ra॒vagnervai dī॒kṣayā̭ - suva॒rgāya॒ taṃ-ya~nna - sū॒yate᳚ - pra॒jāpa̭tir-ṛ॒tubhī॒ - rohi̭taḥ॒ - pṛñiḥ̭ - śitibā॒hu - rṷnna॒taḥ - ka॒rṇāḥ - śu॒ṇṭhā - indrā॒yā- di̭tyai - sau॒myā - vā̭ru॒ṇāḥ - somā॒yai - kā̭daśa - pi॒śaṅgā॒ - strayo̭vigṃśatiḥ)

(hira̭ṇyavarṇā - bhūteṣṭa॒kāḥ - chando॒ yat - kanī̭yāgṃsan-tri॒vṛddhya̭gni - rvā̭ru॒ṇā - ścatṷṣpañcā॒śat )

(hira̭ṇyavarṇā॒, niva̭kṣasaḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - उपानुवाक्याभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भ॑-न्दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मद्ध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् । म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा᳚-न्दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षं-याँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति । याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ - [ ] 1

शु॒क्रास्ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यता-ऽऽप-श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे । सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ नि ध॑त्त ॥ यद॒द-स्स॑-म्प्रय॒तीरहा॒ वन॑दताह॒ते । तस्मा॒दा न॒द्यो॑ नाम॑ स्थ॒ ता वो॒ नामा॑नि सिन्धवः ॥ य-त्प्रेषि॑ता॒ वरु॑णेन॒ ता-श्शीभग्ं॑ स॒मव॑ल्गत । 2

तदा᳚प्नो॒-दिन्द्रो॑ वो य॒ती-स्तस्मा॒-दापो॒ अनु॑ स्थन ॥ अ॒प॒का॒मग्ग् स्यन्द॑माना॒ अवी॑वरत वो॒ हिक᳚म् । इन्द्रो॑ व॒-श्शक्ति॑भि र्देवी॒-स्तस्मा॒-द्वार्णाम॑ वो हि॒तम् ॥ एको॑ दे॒वो अप्य॑तिष्ठ॒-थ्स्यन्द॑माना यथा व॒शम् । उदा॑निषु-र्म॒हीरिति॒ तस्मा॑-दुद॒क-मु॑च्यते ॥ आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इ-त्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑- [मधु॒पृचा᳚म्, अ॒र॒ङ्ग॒म आ मा᳚] 3

-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ॥ आदि-त्प॑श्याम्यु॒त वा॑ शृणो॒म्या मा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒ भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥ तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ दि॒वि श्र॑य स्वा॒न्तरि॑क्षे यतस्व पृथि॒व्या स-म्भ॑व ब्रह्मवर्च॒-सम॑सि ब्रह्मवर्च॒साय॑ त्वा ॥ 4

(उ॒दन्ति॑ - स॒मव॑ल्गत - मधु॒पृचां᳚ - मा॒तरो॒ - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 1)

अ॒पा-ङ्ग्रहा᳚-न्गृह्णात्ये॒तद्वाव रा॑ज॒सूयं॒-यँदे॒ते ग्रहा᳚-स्स॒वो᳚ ऽग्निर्व॑रुणस॒वो रा॑ज॒सूय॑-मग्निस॒व-श्चित्य॒स्ताभ्या॑-मे॒व सू॑य॒ते-ऽथो॑ उ॒भावे॒व लो॒काव॒भि ज॑यति॒ यश्च॑ राज॒सूये॑नेजा॒नस्य॒ यश्चा᳚-ऽग्नि॒चित॒ आपो॑ भव॒न्त्यापो॒ वा अ॒ग्नेर्भ्रातृ॑व्या॒ यद॒पो᳚ ऽग्नेर॒धस्ता॑दुप॒ दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्य॒मृतं॒- [भ्रातृ॑व्यो भवत्य॒मृत᳚म्, वा आप॒स्तस्मा॑-] 5

-ँवा आप॒स्तस्मा॑-द॒द्भिरव॑तान्त-म॒भि षि॑ञ्चन्ति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँदान्नं॒-वाँ आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॑-म्प॒शवो᳚-ऽन्ना॒दः प॑शु॒मा-न्भ॑वति॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँद॒ द्वाद॑श भवन्ति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मा॒ [-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मा᳚, अन्न॒मव॑ रुन्धे॒] 6

अन्न॒मव॑ रुन्धे॒ पात्रा॑णि भवन्ति॒ पात्रे॒ वा अन्न॑मद्यते॒ सयो᳚न्ये॒वान्न॒मव॑ रुन्ध॒ आ द्वा॑द॒शा-त्पुरु॑षा॒दन्न॑-म॒त्त्यथो॒ पात्रा॒न्न छि॑द्यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँद॑ कु॒म्भाश्च॑ कु॒म्भीश्च॑ मिथु॒नानि॑ भवन्ति मिथु॒नस्य॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ [य उ॑, चै॒ना॒ ए॒वं-वेँद॒] 7

चैना ए॒वं-वेँद॒ शुग्वा अ॒ग्नि-स्सो᳚-ऽद्ध्व॒र्युं-यँज॑मान-म्प्र॒जा-श्शु॒चा-ऽर्प॑यति॒ यद॒प उ॑प॒दधा॑ति॒ शुच॑मे॒वास्य॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मान॒-श्शाम्य॑न्ति प्र॒जा यत्रै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ ऽपां-वाँ ए॒तानि॒ हृद॑यानि॒ यदे॒ता आपो॒ यदे॒ता अ॒प उ॑प॒दधा॑ति दि॒व्याभि॑रे॒वैना॒-स्सग्ं सृ॑जति॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यो॑ [प॒र्जन्यः॑, भ॒व॒ति॒ यो वा] 8

भवति॒ यो वा ए॒तासा॑मा॒यत॑न॒-ङ्कॢप्तिं॒-वेँदा॒-ऽऽयत॑नवा-न्भवति॒ कल्प॑ते ऽस्मा अनुसी॒तमुप॑ दधात्ये॒तद्वा आ॑सामा॒यत॑नमे॒षा कॢप्ति॒र्य ए॒वं-वेँदा॒-ऽऽयत॑नवा-न्भवति॒ कल्प॑ते-ऽस्मै द्व॒द्वम्म॒न्या उप॑ दधाति॒ चत॑स्रो॒ मद्ध्ये॒ धृत्या॒ अन्नं॒-वाँ इष्ट॑का ए॒त-त्खलु॒ वै सा॒क्षादन्नं॒-यँदे॒ष च॒रुर्यदे॒त-ञ्च॒रुमु॑प॒ दधा॑ति सा॒क्षा- [सा॒क्षात्, ए॒वा-ऽस्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे] 9

-दे॒वा-ऽस्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त उप॑ दधाति मद्ध्य॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तो-ऽन्न॑मद्यते बार्हस्प॒त्यो भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे ब्रह्मवर्च॒सम॑सि ब्रह्मवर्च॒साय॒ त्वेत्या॑ह तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भ॑वति॒ यस्यै॒ष उ॑पधी॒यते॒ य उ॑ चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 10 ॥

(अ॒मृत॑ - मस्मै - जायते॒ यस्यै॒ता - उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ - प॒र्जन्य॑ - उप॒दधा॑ति सा॒क्षाथ् - स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 2)

भू॒ते॒ष्ट॒का उप॑ दधा॒त्यत्रा᳚त्र॒ वै मृ॒त्युर्जा॑यते॒ यत्र॑यत्रै॒व मृ॒त्युर्जाय॑ते॒ तत॑ ए॒वैन॒मव॑ यजते॒ तस्मा॑दग्नि॒चि-थ्सर्व॒मायु॑रेति॒ सर्वे॒ ह्य॑स्य मृ॒त्यवो ऽवे᳚ष्टा॒स्तस्मा॑-दग्नि॒चिन्ना-भिच॑रित॒वै प्र॒त्यगे॑न-मभिचा॒र-स्स्तृ॑णुते सू॒यते॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते दे॑वसु॒वामे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्त्ये॒ताव॑न्तो॒ वै दे॒वानाग्ं॑ स॒वास्त ए॒वा- [स॒वास्त ए॒व, अ॒स्मै॒ स॒वा-न्प्र] 11

-ऽस्मै॑ स॒वा-न्प्र य॑च्छन्ति॒ त ए॑नग्ं सुवन्ते स॒वो᳚-ऽग्निर्व॑रुणस॒वो रा॑ज॒सूय॑-म्ब्रह्मस॒वश्चित्यो॑ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इत्या॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॒-म्ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिर॒भि षि॑ञ्च॒त्यन्न॑-स्यान्नस्या॒भि षि॑ञ्च॒त्यन्न॑-स्यान्न॒स्या-व॑रुद्ध्यै पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॑म॒भि षि॑ञ्चति पु॒रस्ता॒द्धि प्र॑ती॒ची-न॒मन्न॑म॒द्यते॑ शीर्ष॒तो॑-ऽभि षि॑ञ्चति शीर्ष॒तो ह्यन्न॑म॒द्यत॒ आ मुखा॑-द॒न्वव॑स्रावयति [मुखा॑-द॒न्वव॑स्रावयति, मु॒ख॒त ए॒वा-ऽस्मा॑] 12

मुख॒त ए॒वा-ऽस्मा॑ अ॒न्नाद्य॑-न्दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भि षि॑ञ्चा॒मीत्या॑है॒ष वा अ॒ग्ने-स्स॒वस्तेनै॒वैन॑म॒भि षि॑ञ्चति॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णै॒वैन॑म॒भि षि॑ञ्च॒तीन्द्र॑स्य त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भि षि॑ञ्चा॒-मीत्या॑हेन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्नु॒परि॑ष्टा-द्दधात्ये॒त- [-द्दधात्ये॒तत्, वै रा॑ज॒सूय॑स्य] 13

-द्वै रा॑ज॒सूय॑स्य रू॒पं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त उ॒भावे॒व लो॒काव॒भि ज॑यति॒ यश्च॑ राज॒सूये॑नेजा॒नस्य॒ यश्चा᳚ग्नि॒चित॒ इन्द्र॑स्य सुषुवा॒णस्य॑ दश॒धेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्परा॑-ऽपत॒-त्तद्दे॒वा-स्सौ᳚त्राम॒ण्या सम॑भरन्-थ्सू॒यते॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा सौ᳚त्राम॒ण्या य॑जेतेन्द्रि॒यमे॒व वी॒र्यग्ं॑ स॒भृन्त्या॒-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते ॥ 14 ॥

(त ए॒वा - न्वव॑स्रावयत्ये॒ - त - द॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

स॒जूरब्दो-ऽया॑वभि-स्स॒जूरु॒षा अरु॑णीभि-स्स॒जू-स्सूर्य॒ एत॑शेन स॒जोषा॑व॒श्विना॒ दग्ंसो॑भि-स्स॒जूर॒ग्निर्वै᳚श्वान॒र इडा॑भिर्घृ॒तेन॒ स्वाहा॑ संवँथ्स॒रो वा अब्दो॒ मासा॒ अया॑वा उ॒षा अरु॑णी॒ सूर्य॒ एत॑श इ॒मे अ॒श्विना॑ संवँथ्स॒रो᳚-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒रः प॒शव॒ इडा॑ प॒शवो॑ घृ॒तग्ं सं॑वँथ्स॒र-म्प॒शवो-ऽनु॒ प्र जा॑यन्ते संवँथ्स॒रेणै॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयति दर्भस्त॒म्बे जु॑होति॒ य - [ ] 15

-द्वा अ॒स्या अ॒मृतं॒-यँ-द्वी॒र्य॑-न्त-द्द॒र्भास्तस्मि॑न् जुहोति॒ प्रैव जा॑यते ऽन्ना॒दो भ॑वति॒ यस्यै॒व-ञ्जुह्व॑त्ये॒ता वै दे॒वता॑ अ॒ग्नेः पु॒रस्ता᳚द्भागा॒स्ता ए॒व प्री॑णा॒त्यथो॒ चक्षु॑रे॒वाग्नेः पु॒रस्ता॒-त्प्रति॑ दधा॒त्यन॑न्धो भवति॒ य ए॒वं-वेँदा-ऽऽपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑तिः पुष्करप॒र्णे वातो॑ भू॒तो॑-ऽलेलाय॒-थ्स [भू॒तो॑-ऽलेलाय॒-थ्सः, प्र॒ति॒ष्ठा-न्ना-ऽवि॑न्दत॒] 16

प्र॑ति॒ष्ठा-न्ना-ऽवि॑न्दत॒ स ए॒तद॒पा-ङ्कु॒लाय॑मपश्य॒-त्तस्मि॑न्न॒ग्निम॑चिनुत॒ तदि॒यम॑भव॒-त्ततो॒ वै स प्रत्य॑तिष्ठ॒द्या-म्पु॒रस्ता॑दु॒पा-द॑धा॒-त्तच्छिरो॑ ऽभव॒-थ्सा प्राची॒ दिग्या-न्द॑क्षिण॒त उ॒पाद॑धा॒-थ्स दक्षि॑णः प॒क्षो॑-ऽभव॒-थ्सा द॑क्षि॒णा दिग्या-म्प॒श्चा-दु॒पाद॑धा॒-त्त-त्पुच्छ॑मभव॒-थ्सा प्र॒तीची॒ दिग्यामु॑त्तर॒त उ॒पाद॑धा॒- [उ॒पाद॑धात्, स उत्त॑रः] 17

-थ्स उत्त॑रः प॒क्षो॑-ऽभव॒-थ्सोदी॑ची॒ दिग्यामु॒परि॑ष्टा-दु॒पाद॑धा॒-त्त-त्पृ॒ष्ठम॑भव॒-थ्सोर्ध्वा दिगि॒यं-वाँ अ॒ग्निः पञ्चे᳚ष्टक॒-स्तस्मा॒-द्यद॒स्या-ङ्खन॑न्त्य॒भीष्ट॑का-न्तृ॒न्दन्त्य॒भि शर्क॑रा॒ग्ं॒ सर्वा॒ वा इ॒यं-वँयो᳚भ्यो॒ नक्त॑-न्दृ॒शे दी᳚प्यते॒ तस्मा॑दि॒मां-वँयाग्ं॑सि॒ नक्त॒-न्नाद्ध्या॑सते॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते प्रत्ये॒व [प्रत्ये॒व, ति॒ष्ठ॒त्य॒भि दिशो॑] 18

ति॑ष्ठत्य॒भि दिशो॑ जयत्याग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒णस्तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाय॒ सर्वा॑सु दि॒क्ष्वर्धु॑क॒ग्ग्॒ स्वामे॒व त-द्दिश॒मन्वे᳚त्य॒पां-वाँ अ॒ग्निः कु॒लाय॒-न्तस्मा॒दापो॒-ऽग्निग्ं हारु॑का॒-स्स्वामे॒व त-द्योनि॒-म्प्रवि॑शन्ति ॥ 19 ॥

(यद॑- लेलाय॒-थ्स-उ॑त्तर॒त उ॒पाद॑धा-दे॒व - द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 4)

सं॒वँ॒थ्स॒रमुख्य॑-म्भृ॒त्वा द्वि॒तीये॑ संवँथ्स॒र आ᳚ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेदै॒न्द्र-मेका॑दशकपालं-वैँश्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपाल-म्बार्हस्प॒त्य-ञ्च॒रुं-वैँ᳚ष्ण॒व-न्त्रि॑कपा॒ल-न्तृ॒तीये॑ संवँथ्स॒रे॑-ऽभि॒जिता॑ यजेत॒ यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्र्या᳚ग्ने॒य-ङ्गा॑य॒त्र-म्प्रा॑तस्सव॒न-म्प्रा॑तस्सव॒नमे॒व तेन॑ दाधार गाय॒त्री-ञ्छन्दो॒ यदेका॑दशकपालो॒ भव॒त्येका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुगै॒न्द्र-न्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑न्दिनमे॒व सव॑न॒-न्तेन॑ दाधार त्रि॒ष्टुभ॒- [त्रि॒ष्टुभ᳚म्, छन्दो॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒] 20

-ञ्छन्दो॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती वैश्वदे॒व-ञ्जाग॑त-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒नमे॒व तेन॑ दाधार॒ जग॑ती॒-ञ्छन्दो॒ य-द्बा॑र्हस्प॒त्यश्च॒रुर्भव॑ति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्मै॒व तेन॑ दाधार॒ य-द्वै᳚ष्ण॒वस्त्रि॑कपा॒लो भव॑ति य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञमे॒व तेन॑ दाधार॒ य-त्तृ॒तीये॑ संवँथ्स॒रे॑-ऽभि॒जिता॒ यज॑ते॒-ऽभिजि॑त्यै॒ य-थ्सं॑वँथ्स॒रमुख्य॑-म्बि॒भर्ती॒ममे॒व [ ] 21

तेन॑ लो॒कग्ग् स्पृ॑णोति॒ य-द्द्वि॒तीये॑ संवँथ्स॒रे᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते᳚ ऽन्तरि॑क्षमे॒व तेन॑ स्पृणोति॒ य-त्तृ॒तीये॑ संवँथ्स॒रे यज॑ते॒-ऽमुमे॒व तेन॑ लो॒कग्ग् स्पृ॑णोत्ये॒तं-वैँ पर॑ आट्णा॒रः क॒क्षीवाग्ं॑ औशि॒जो वी॒तह॑व्य-श्श्राय॒सस्त्र॒सद॑स्युः पौरुकु॒थ्स्यः प्र॒जाका॑मा अचिन्वत॒ ततो॒ वै ते स॒हस्रग्ं॑ सहस्र-म्पु॒त्रान॑विन्दन्त॒ प्रथ॑ते प्र॒जया॑ प॒शुभि॒स्ता-म्मात्रा॑माप्नोति॒ या-न्ते-ऽग॑च्छ॒न्॒ य ए॒वं ँवि॒द्वाने॒तम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ॥ 22 ॥

(दा॒धा॒र॒ त्रि॒ष्टुभ॑ - मि॒ममे॒वै - वं - च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)

प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑चिनुत॒ स क्षु॒रप॑विर्भू॒त्वा-ऽति॑ष्ठ॒-त्त-न्दे॒वा बिभ्य॑तो॒ नोपा॑-ऽऽय॒-न्ते छन्दो॑भिरा॒त्मान॑-ञ्छादयि॒त्वोपा॑-ऽऽय॒-न्तच्छन्द॑सा-ञ्छन्द॒स्त्व-म्ब्रह्म॒ वै छन्दाग्ं॑सि॒ ब्रह्म॑ण ए॒त-द्रू॒पं-यँ-त्कृ॑ष्णाजि॒न-ङ्कार्ष्णी॑ उपा॒नहा॒वुप॑ मुञ्चते॒ छन्दो॑भिरे॒वा-ऽऽत्मान॑-ञ्छादयि॒त्वा-ऽग्निमुप॑ चरत्या॒त्मनो-ऽहिग्ं॑सायै देवनि॒धिर्वा ए॒ष नि धी॑यते॒ यद॒ग्नि- [यद॒ग्निः, अ॒न्ये वा॒ वै] 23

-र॒न्ये वा॒ वै नि॒धिमगु॑प्तं-विँ॒न्दन्ति॒ न वा॒ प्रति॒ प्र जा॑नात्यु॒खामा क्रा॑मत्या॒त्मान॑मे॒वाधि॒पा-ङ्कु॑रुते॒ गुप्त्या॒ अथो॒ खल्वा॑हु॒र्ना-ऽऽक्रम्येति॑ नैर्-ऋ॒त्यु॑खा यदा॒क्रामे॒न्निर्-ऋ॑त्या आ॒त्मान॒मपि॑ दद्ध्या॒-त्तस्मा॒न्ना-ऽऽक्रम्या॑ पुरुषशी॒र्॒षमुप॑ दधाति॒ गुप्त्या॒ अथो॒ यथा᳚ ब्रू॒यादे॒तन्मे॑ गोपा॒येति॑ ता॒दृगे॒व त- [तत्, प्र॒जाप॑ति॒र्वा] 24

-त्प्र॒जाप॑ति॒र्वा अथ॑र्वा॒ ऽग्निरे॒व द॒द्ध्यङ्ङा॑थर्व॒णस्तस्येष्ट॑का अ॒स्थान्ये॒तग्ं ह॒ वाव तद्-ऋषि॑र॒भ्यनू॑वा॒चेन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभि॒रिति॒ यदिष्ट॑काभिर॒ग्नि-ञ्चि॒नोति॒ सात्मा॑नमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ सात्मा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँद॒ शरी॑रं॒-वाँ ए॒तद॒ग्नेर्यच्चित्य॑ आ॒त्मा वै᳚श्वान॒रो यच्चि॒ते वै᳚श्वान॒र-ञ्जु॒होति॒ शरी॑रमे॒व स॒ग्ग्॒स्कृत्या॒- [स॒ग्ग्॒स्कृत्या॑, अ॒भ्यारो॑हति॒] 25

-ऽभ्यारो॑हति॒ शरी॑रं॒-वाँ ए॒त-द्यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते॒ यद॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यच्चि॒ते वै᳚श्वान॒र-ञ्जु॒होति॒ शरी॑रमे॒व स॒ग्ग्॒स्कृत्या॒ ऽऽत्मना॒-ऽभ्यारो॑हति॒ तस्मा॒-त्तस्य॒ नाव॑ द्यन्ति॒ जीव॑न्ने॒व दे॒वानप्ये॑ति वैश्वान॒र्यर्चा पुरी॑ष॒मुप॑ दधाती॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रस्तस्यै॒षा चिति॒र्य-त्पुरी॑षम॒ग्निमे॒व वै᳚श्वान॒र-ञ्चि॑नुत ए॒षा वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्य-द्वै᳚श्वान॒रः प्रि॒यामे॒वास्य॑ त॒नुव॒मव॑ रुन्धे ॥ 26 ॥

(अ॒ग्नि - स्तथ् - स॒ग्ग्॒स्कृत्या॒ - ग्ने - र्दश॑ च) (अ. 6)

अ॒ग्नेर्वै दी॒क्षया॑ दे॒वा वि॒राज॑माप्नुव-न्ति॒स्रो रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या᳚-त्त्रि॒पदा॑ वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ षड्-रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-थ्ष-ड्वा ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ दश॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ द्वाद॑श॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ त्रयो॑दश॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-त्त्रयो॑दश॒ [त्रयो॑दश, मासा᳚-] 27

मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ पञ्च॑दश॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-त्पञ्च॑दश॒ वा अ॑र्धमा॒सस्य॒ रात्र॑यो-ऽर्धमास॒श-स्सं॑वँथ्स॒र आ᳚प्यते संवँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति स॒प्तद॑श॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒-स्स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-च्चतु॑र्विग्ंशतिरर्धमा॒सा-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति त्रि॒ग्ं॒शत॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या᳚- [रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या᳚त्, त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा] 28

-त्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ मास॑-न्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्यो मास॒-स्स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति च॒तुरो॑ मा॒सो दी᳚क्षि॒त-स्स्या᳚च्च॒तुरो॒ वा ए॒त-म्मा॒सो वस॑वो-ऽबिभरु॒स्ते पृ॑थि॒वीमा-ऽज॑य-न्गाय॒त्री-ञ्छन्दो॒-ऽष्टौ रु॒द्रास्ते᳚-ऽन्तरि॑क्ष॒मा-ऽज॑य-न्त्रि॒ष्टुभ॒-ञ्छन्दो॒ द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्यास्ते दिव॒मा-ऽज॑य॒न् जग॑ती॒-ञ्छन्द॒स्ततो॒ वै ते व्या॒वृत॑-मगच्छ॒ञ्छ्रैष्ठ्य॑-न्दे॒वाना॒-न्तस्मा॒-द्द्वाद॑श मा॒सो भृ॒त्वा-ऽग्नि-ञ्चि॑न्वीत॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो᳚ -ऽग्निश्चित्य॒स्तस्या॑-होरा॒त्राणीष्ट॑का आ॒प्तेष्ट॑कमेन-ञ्चिनु॒ते-ऽथो᳚ व्या॒वृत॑मे॒व ग॑च्छति॒ श्रैष्ठ्यग्ं॑ समा॒नाना᳚म् ॥ 29 ॥

(स्या॒-त्त्रयो॑दश - त्रि॒ग्ं॒शत॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्- वै ते᳚ - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ चीयते॒ यद॒ग्निस्तं-यँन्नान्वा॒रोहे᳚-थ्सुव॒र्गाल्लो॒का-द्यज॑मानो हीयेत पृथि॒वीमा-ऽक्र॑मिष-म्प्रा॒णो मा॒ मा हा॑सीद॒न्तरि॑क्ष॒मा-ऽक्र॑मिष-म्प्र॒जा मा॒ मा हा॑सी॒-द्दिव॒मा-ऽक्र॑मिष॒ग्ं॒ सुव॑रग॒न्मेत्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर॑न्वारो॒हस्तेनै॒वैन॑-म॒न्वारो॑हति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ य-त्प॒क्षस॑म्मिता-म्मिनु॒या- [मिनु॒यात्, कनी॑याग्ंस-] 30

-त्कनी॑याग्ंसं-यँज्ञक्र॒तुमुपे॑या॒-त्पापी॑यस्यस्या॒ ऽऽत्मनः॑ प्र॒जा स्या॒-द्वेदि॑सम्मिता-म्मिनोति॒ ज्यायाग्ं॑समे॒व य॑ज्ञक्र॒तुमुपै॑ति॒ नास्या॒-ऽऽत्मनः॒ पापी॑यसी प्र॒जा भ॑वति साह॒स्र-ञ्चि॑न्वीत प्रथ॒म-ञ्चि॑न्वा॒न-स्स॒हस्र॑सम्मितो॒ वा अ॒यं-लोँ॒क इ॒ममे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति॒ द्विषा॑हस्र-ञ्चिन्वीत द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नो द्विषा॑हस्रं॒-वाँ अ॒न्तरि॑क्ष-म॒न्तरि॑क्षमे॒वाभि ज॑यति॒ त्रिषा॑हस्र-ञ्चिन्वीत तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒न- [तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नः, त्रिषा॑हस्रो॒ वा अ॒सौ] 31

-स्त्रिषा॑हस्रो॒ वा अ॒सौ लो॒को॑ ऽमुमे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति जानुद॒घ्न-ञ्चि॑न्वीत प्रथ॒म-ञ्चि॑न्वा॒नो गा॑यत्रि॒यैवेमं-लोँ॒कम॒भ्यारो॑हति नाभिद॒घ्न-ञ्चि॑न्वीत द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नस्त्रि॒ष्टुभै॒वा-न्तरि॑क्ष-म॒भ्यारो॑हति ग्रीवद॒घ्न-ञ्चि॑न्वीत तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नो जग॑त्यै॒वामुन् ँलो॒कम॒भ्यारो॑हति॒ नाग्नि-ञ्चि॒त्वा रा॒मामुपे॑यादयो॒नौ रेतो॑ धास्या॒मीति॒ न द्वि॒तीय॑-ञ्चि॒त्वा-ऽन्यस्य॒ स्त्रिय॒- [स्त्रिय᳚म्, उपे॑या॒न्न] 32

-मुपे॑या॒न्न तृ॒तीय॑-ञ्चि॒त्वा का-ञ्च॒नोपे॑या॒-द्रेतो॒ वा ए॒तन्नि ध॑त्ते॒ यद॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यदु॑पे॒या-द्रेत॑सा॒ व्यृ॑द्ध्ये॒ता-ऽथो॒ खल्वा॑हुर प्रज॒स्य-न्त-द्यन्नोपे॒यादिति॒ य-द्रे॑त॒स्सिचा॑वुप॒दधा॑ति॒ ते ए॒व यज॑मानस्य॒ रेतो॑ बिभृत॒स्तस्मा॒-दुपे॑या॒-द्रेत॒सो-ऽस्क॑न्दाय॒ त्रीणि॒ वाव रेताग्ं॑सि पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ [पौत्रः॑, य-द्द्वे रे॑त॒स्सिचा॑] 33

य-द्द्वे रे॑त॒स्सिचा॑-वुपद॒द्ध्या-द्रेतो᳚-ऽस्य॒ विच्छि॑न्द्या-त्ति॒स्र उप॑ दधाति॒ रेत॑स॒-स्सन्त॑त्या इ॒यं-वाँव प्र॑थ॒मा रे॑त॒स्सिग् वाग्वा इ॒य-न्तस्मा॒-त्पश्य॑न्ती॒मा-म्पश्य॑न्ति॒ वाचं॒-वँद॑न्तीम॒न्तरि॑क्ष-न्द्वि॒तीया᳚ प्रा॒णो वा अ॒न्तरि॑क्ष॒-न्तस्मा॒न्ना-ऽन्तरि॑क्ष॒-म्पश्य॑न्ति॒ न प्रा॒णम॒सौ तृ॒तीया॒ चक्षु॒र्वा अ॒सौ तस्मा॒-त्पश्य॑न्त्य॒मू-म्पश्य॑न्ति॒ चक्षु॒-र्यजु॑षे॒मा-ञ्चा॒- [चक्षु॒-र्यजु॑षे॒मा-ञ्चा॑, अ॒मू-ञ्चोप॑] 34

-ऽमू-ञ्चोप॑ दधाति॒ मन॑सा मद्ध्य॒मामे॒षां-लोँ॒काना॒-ङ्कॢप्त्या॒ अथो᳚ प्रा॒णाना॑मि॒ष्टो य॒ज्ञो भृगु॑भिराशी॒र्दा वसु॑भि॒स्तस्य॑ त इ॒ष्टस्य॑ वी॒तस्य॒ द्रवि॑णे॒ह भ॑क्षी॒येत्या॑ह स्तुतश॒स्त्रे ए॒वैतेन॑ दुहे पि॒ता मा॑त॒रिश्वा-ऽच्छि॑द्रा प॒दा धा॒ अच्छि॑द्रा उ॒शिजः॑ प॒दा-ऽनु॑ तक्षु॒-स्सोमो॑ विश्व॒विन्ने॒ता ने॑ष॒-द्बृह॒स्पति॑रुक्थाम॒दानि॑ शग्ंसिष॒दित्या॑है॒तद्वा अ॒ग्नेरु॒क्थ-न्तेनै॒वैन॒मनु॑ शग्ंसति ॥ 35 ॥

(मि॒नु॒यात् - तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नः - स्त्रियं॒ - पौत्र॑ - श्च॒ - वै - स॒प्त च॑) (अ. 8)

सू॒यते॒ वा ए॒षो᳚-ऽग्नी॒नां-यँ उ॒खाया᳚-म्भ्रि॒यते॒ यद॒ध-स्सा॒दये॒-द्गर्भाः᳚ प्र॒पादु॑का-स्स्यु॒रथो॒ यथा॑ स॒वा-त्प्र॑त्यव॒रोह॑ति ता॒दृगे॒व तदा॑स॒न्दी सा॑दयति॒ गर्भा॑णा॒-न्धृत्या॒ अप्र॑पादा॒याथो॑ स॒वमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ गर्भो॒ वा ए॒ष यदुख्यो॒ योनिः॑ शि॒क्यं॑-यँच्छि॒क्या॑दु॒खा-न्नि॒रूहे॒-द्योने॒र्गर्भ॒-न्निर्ह॑ण्या॒-थ्षडु॑द्यामग्ं शि॒क्य॑-म्भवति षोढा विहि॒तो वै [ ] 36

पुरु॑ष आ॒त्मा च॒ शिर॑श्च च॒त्वार्यङ्गा᳚न्या॒त्मन्ने॒वैन॑-म्बिभर्ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यो॒खा चो॒लूख॑ल-ञ्च॒ स्तनौ॒ ताव॑स्य प्र॒जा उप॑ जीवन्ति॒ यदु॒खा-ञ्चो॒लूख॑ल-ञ्चोप॒दधा॑ति॒ ताभ्या॑मे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे संवँथ्स॒रो वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्य॑ त्रेधाविहि॒ता इष्ट॑काः प्राजाप॒त्या वै᳚ष्ण॒वी- [वै᳚ष्ण॒वीः, वै॒श्व॒क॒र्म॒णी-] 37

-र्वै᳚श्वकर्म॒णी-र॑होरा॒त्राण्ये॒वा-ऽस्य॑ प्राजाप॒त्या यदुख्य॑-म्बि॒भर्ति॑ प्राजाप॒त्या ए॒व तदुप॑ धत्ते॒ य-थ्स॒मिध॑ आ॒दधा॑ति वैष्ण॒वा वै वन॒स्पत॑यो वैष्ण॒वीरे॒व तदुप॑ धत्ते॒ यदिष्ट॑काभिर॒ग्नि-ञ्चि॒नोती॒यं-वैँ वि॒श्वक॑र्मा वैश्वकर्म॒णीरे॒व तदुप॑ धत्ते॒ तस्मा॑-दाहु-स्त्रि॒वृद॒ग्निरिति॒ तं-वाँ ए॒तं-यँज॑मान ए॒व चि॑न्वीत॒ यद॑स्या॒न्य श्चि॑नु॒याद्य-त्त-न्दक्षि॑णाभि॒र्न रा॒धये॑द॒ग्निम॑स्य वृञ्जीत॒ यो᳚-ऽस्या॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒या-त्त-न्दक्षि॑णाभी राधयेद॒ग्निमे॒व त-थ्स्पृ॑णोति ॥ 38 ॥

(षो॒ढा॒वि॒हि॒तो वै - वै᳚ष्ण॒वी - र॒न्यो - विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 9)

प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑चिनुत॒र्तुभिः॑ संवँथ्स॒रं-वँ॑स॒न्तेनै॒वास्य॑ पूर्वा॒र्धम॑चिनुत ग्री॒ष्मेण॒ दक्षि॑ण-म्प॒क्षं-वँ॒र्॒षाभिः॒ पुच्छग्ं॑ श॒रदोत्त॑र-म्प॒क्षग्ं हे॑म॒न्तेन॒ मद्ध्य॒-म्ब्रह्म॑णा॒ वा अ॑स्य॒ त-त्पू᳚र्वा॒र्धम॑चिनुत क्ष॒त्रेण॒ दक्षि॑ण-म्प॒क्ष-म्प॒शुभिः॒ पुच्छं॑-विँ॒शोत्त॑र-म्प॒क्षमा॒शया॒ मद्ध्यं॒-यँ ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॑-ञ्चिनु॒ते-ऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्व॒मव॑ - [सर्व॒मव॑, रु॒न्धे॒ शृ॒ण्वन्त्ये॑न] 39

रुन्धे शृ॒ण्वन्त्ये॑न-म॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नमत्त्यन्न॒ग्ं॒ रोच॑त इ॒यं-वाँव प्र॑थ॒मा चिति॒रोष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः॒ पुरी॑षम॒न्तरि॑क्ष-न्द्वि॒तीया॒ वयाग्ं॑सि॒ पुरी॑षम॒सौ तृ॒तीया॒ नक्ष॑त्राणि॒ पुरी॑षं-यँ॒ज्ञश्च॑तु॒र्थी दक्षि॑णा॒ पुरी॑षं॒-यँज॑मानः पञ्च॒मी प्र॒जा पुरी॑षं॒-यँ-त्त्रिचि॑तीक-ञ्चिन्वी॒त य॒ज्ञ-न्दक्षि॑णामा॒त्मान॑-म्प्र॒जाम॒न्तरि॑या॒-त्तस्मा॒-त्पञ्च॑चितीकश्चेत॒व्य॑ ए॒तदे॒व सर्वग्ग्॑ स्पृणोति॒ य-त्ति॒स्रश्चित॑य- [य-त्ति॒स्रश्चित॑यः, त्रि॒वृद्ध्य॑ग्निर्य-द्द्वे] 40

-स्त्रि॒वृद्ध्य॑ग्निर्य-द्द्वे द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ पञ्च॒ चित॑यो भवन्ति॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑ष आ॒त्मान॑मे॒व स्पृ॑णोति॒ पञ्च॒ चित॑यो भवन्ति प॒ञ्चभिः॒ पुरी॑षैर॒भ्यू॑हति॒ दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरो॒ वै पुरु॑षो॒ यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्तग्ग् स्पृ॑णो॒त्यथो॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राज्ये॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑ तिष्ठति संवँथ्स॒रो वै ष॒ष्ठी चिति॑र्-ऋ॒तवः॒ पुरी॑ष॒ग्ं॒ षट् चित॑यो भवन्ति॒ षट् पुरी॑षाणि॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति ॥ 41 ॥

(अव॒ - चित॑यः॒ - पुरी॑षं॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 10)

रोहि॑तो धू॒म्ररो॑हितः क॒र्कन्धु॑रोहित॒स्ते प्रा॑जाप॒त्या ब॒भ्रुर॑रु॒णब॑भ्रु॒-श्शुक॑बभ्रु॒स्ते रौ॒द्रा-श्श्येतः॑ श्येता॒क्ष-श्श्येत॑ग्रीव॒स्ते पि॑तृदेव॒त्या᳚स्ति॒स्रः कृ॒ष्णा व॒शा वा॑रु॒ण्य॑स्ति॒स्र-श्श्वे॒ता व॒शा-स्सौ॒र्यो॑ मैत्राबार्हस्प॒त्या धू॒म्रल॑लामास्तूप॒राः ॥ 42 ॥

(रोहि॑तः॒-षड्वग्ं॑शतिः) (अ. 11)

पृश्ञि॑-स्तिर॒श्चीन॑-पृश्ञिरू॒र्ध्व-पृ॑श्ञि॒स्ते मा॑रु॒ताः फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी ब॑ल॒क्षी ता-स्सा॑रस्व॒त्यः॑ पृष॑ती स्थू॒लपृ॑षती क्षु॒द्रपृ॑षती॒ ता वै᳚श्वदे॒व्य॑स्ति॒स्र-श्श्या॒मा व॒शाः पौ॒ष्णिय॑स्ति॒स्रो रोहि॑णीर्व॒शा मै॒त्रिय॑ ऐन्द्राबार्हस्प॒त्या अ॑रु॒णल॑लामास्तूप॒राः ॥ 43 ॥

(पृश्ञिः॒ - षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 12)

शि॒ति॒बा॒हु-र॒न्यत॑श्शितिबाहु-स्सम॒न्त शि॑तिबाहु॒स्त ऐ᳚न्द्रवाय॒वा-श्शि॑ति॒रन्ध्रो॒ ऽन्यत॑श्शितिरन्ध्र-स्सम॒न्तशि॑तिरन्ध्र॒स्ते मै᳚त्रावरु॒णा-श्शु॒द्धवा॑ल-स्स॒र्वशु॑द्धवालो म॒णिवा॑ल॒स्त आ᳚श्वि॒नास्ति॒स्र-श्शि॒ल्पा व॒शा वै᳚श्वदे॒व्य॑स्ति॒स्र-श्श्येनीः᳚ परमे॒ष्ठिने॑ सोमापौ॒ष्णा-श्श्या॒मल॑लामास्तूप॒राः ॥ 44 ॥

(शि॒ति॒बा॒हुः पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 13)

उ॒न्न॒त ऋ॑ष॒भो वा॑म॒नस्त ऐ᳚न्द्रावरु॒णा-श्शिति॑ककुच्छितिपृ॒ष्ठ-श्शिति॑भस॒-त्त ऐ᳚न्द्राबार्हस्प॒त्या-श्शि॑ति॒पाच्छि॒त्योष्ठः॑ शिति॒भ्रुस्त ऐ᳚न्द्रावैष्ण॒वास्ति॒स्र-स्सि॒द्ध्मा व॒शा वै᳚श्वकर्म॒ण्य॑स्ति॒स्रो धा॒त्रे पृ॑षोद॒रा ऐ᳚न्द्रापौ॒ष्णा-श्श्येत॑ललामास्तूप॒राः ॥ 45 ॥

(उ॒न्न॒तः पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 14)

क॒र्णास्त्रयो॑ या॒मा-स्सौ॒म्यास्त्रयः॑ श्विति॒ङ्गा अ॒ग्नये॒ यवि॑ष्ठाय॒ त्रयो॑ नकु॒लास्ति॒स्रो रोहि॑णी॒स्त्र्यव्य॒स्ता वसू॑ना-न्ति॒स्रो॑-ऽरु॒णा दि॑त्यौ॒ह्य॑स्ता रु॒द्राणाग्ं॑ सोमै॒न्द्रा ब॒भ्रुल॑लामास्तूप॒राः ॥ 46 ॥

(क॒र्णास्त्रयो॑ - विग्ंशतिः) (अ. 15)

शु॒ण्ठास्त्रयो॑ वैष्ण॒वा अ॑धीलोध॒कर्णा॒स्त्रयो॒ विष्ण॑व उरुक्र॒माय॑ लफ्सु॒दिन॒स्त्रयो॒ विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ पञ्चा॑वीस्ति॒स्र आ॑दि॒त्याना᳚-न्त्रिव॒थ्सा-स्ति॒स्रो-ऽङ्गि॑रसामैन्द्रावैष्ण॒वा गौ॒रल॑लामास्तूप॒राः ॥ 47 ॥

(शु॒ण्ठा - विग्ं॑श॒तिः) (अ. 16)

इन्द्रा॑य॒ राज्ञे॒ त्रयः॑ शितिपृ॒ष्ठा इन्द्रा॑या-धिरा॒जाय॒ त्रय॒-श्शिति॑ककुद॒ इन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒ त्रय॒-श्शिति॑भस-दस्ति॒स्रस्तु॑र्यौ॒ह्यः॑ सा॒द्ध्याना᳚-न्ति॒स्रः प॑ष्ठौ॒ह्यो॑ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॑माग्ने॒न्द्राः कृ॒ष्णल॑लामास्तूप॒राः ॥ 48 ॥

(इन्द्रा॑य॒ राज्ञे॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 17)

अदि॑त्यै॒ त्रयो॑ रोहितै॒ता इ॑न्द्रा॒ण्यै त्रयः॑ कृष्णै॒ताः कु॒ह्वै᳚ त्रयो॑-ऽरुणै॒तास्ति॒स्रो धे॒नवो॑ रा॒कायै॒ त्रयो॑-ऽन॒ड्वाहः॑ सिनीवा॒ल्या आ᳚ग्नावैष्ण॒वा रोहि॑तललामास्तूप॒राः ॥ 49 ॥

(अदि॑त्या-अ॒ष्टाद॑श) (अ. 18)

सौ॒म्यास्त्रयः॑ पि॒शङ्गा॒-स्सोमा॑य॒ राज्ञे॒ त्रयः॑ सा॒रङ्गाः᳚ पार्ज॒न्या नभो॑रूपास्ति॒स्रो॑-ऽजा म॒ल्॒हा इ॑न्द्रा॒ण्यै ति॒स्रो मे॒ष्य॑ आदि॒त्या द्या॑वापृथि॒व्या॑ मा॒लङ्गा᳚स्तूप॒राः ॥ 50 ॥

(सौ॒म्या - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिः) (अ. 19)

वा॒रु॒णास्त्रयः॑ कृ॒ष्णल॑लामा॒ वरु॑णाय॒ राज्ञे॒ त्रयो॒ रोहि॑तललामा॒ वरु॑णाय रि॒शाद॑से॒ त्रयो॑-ऽरु॒णल॑लामा-श्शि॒ल्पास्त्रयो॑ वैश्वदे॒वास्त्रयः॒ पृश्ञ॑य-स्सर्वदेव॒त्या॑ ऐन्द्रासू॒रा-श्श्येत॑ललामास्तूप॒राः ॥ 51 ॥

(वा॒रु॒णा - विग्ं॑श॒तिः) (अ. 20)

सोमा॑य स्व॒राज्ञे॑-ऽनोवा॒हाव॑न॒ड्वाहा॑-विन्द्रा॒ग्निभ्या॑-मोजो॒दाभ्या॒मुष्टा॑रा-विन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-म्बल॒दाभ्याग्ं॑ सीरवा॒हाववी॒ द्वे धे॒नू भौ॒मी दि॒ग्भ्यो वड॑बे॒ द्वे धे॒नू भौ॒मी वै॑रा॒जी पु॑रु॒षी द्वे धे॒नू भौ॒मी वा॒यव॑ आरोहणवा॒हाव॑न॒ड्वाहौ॑ वारु॒णी कृ॒ष्णे व॒शे अ॑रा॒ड्यौ॑ दि॒व्यावृ॑ष॒भौ प॑रिम॒रौ ॥ 52 ॥

(सोमा॑य स्व॒राज्ञे॒ - चतु॑स्त्रिग्ंशत्) (अ. 21)

एका॑दश प्रा॒तर्ग॒व्याः प॒शव॒ आ ल॑भ्यन्ते छग॒लः क॒ल्माषः॑ किकिदी॒विर्वि॑दी॒गय॒स्ते त्वा॒ष्ट्रा-स्सौ॒रीर्नव॑ श्वे॒ता व॒शा अ॑नूब॒न्ध्या॑ भवन्त्याग्ने॒य ऐ᳚न्द्रा॒ग्न आ᳚श्वि॒नस्ते वि॑शालयू॒प आ ल॑भ्यन्ते ॥ 53 ॥

(ऐका॑दश प्रा॒तः - पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 22)

पि॒शङ्गा॒स्त्रयो॑ वास॒न्ता-स्सा॒रङ्गा॒स्त्रयो॒ ग्रैष्माः॒ पृष॑न्त॒स्त्रयो॒ वार्षि॑काः॒ पृश्ञ॑य॒स्त्रयः॑ शार॒दाः पृ॑श्ञिस॒क्था-स्त्रयो॒ हैम॑न्तिका अवलि॒प्तास्त्रयः॑ शैशि॒रा-स्सं॑वँथ्स॒राय॒ निव॑क्षसः ॥ 54 ॥

(पि॒शङ्गा॑ - विग्ंश॒तिः) (अ. 23)

(रोहि॑तः कृ॒ष्णा धू॒म्रल॑लामाः॒ - पृश्ञिः॑ श्या॒मा अ॑रु॒णल॑लामाः -शितिबा॒हु-श्शि॒ल्पा-श्श्येनी᳚-श्श्या॒मल॑लामा - उन्न॒त-स्सि॒द्ध्मा धा॒त्रे पौ॒ष्णा-श्श्येत॑ललामाः - क॒र्णा ब॒भ्रुल॑लामाः - शु॒ण्ठा गौ॒रल॑लामा॒ - इन्द्रा॑य कृ॒ष्णाल॑लामा॒ - अदि॑त्यै॒ रोहि॑त ललामः -सौ॒म्या मा॒लङ्गा॑ - वारु॒णा-स्सू॒रा-श्श्येत॑ललामा॒ - दश॑ ।)

(हिर॑ण्यवर्णा - अ॒पा-ङ्ग्रहा᳚न् - भूतेष्ट॒काः - स॒जूः - सं॑वँथ्स॒रं - प्र॒जाप॑ति॒-स्स क्षु॒रप॑वि - र॒वग्नेर्वै दी॒क्षया॑ - सुव॒र्गाय॒ तं-यँन्न - सू॒यते᳚ - प्र॒जाप॑तिर्-ऋ॒तुभी॒ - रोहि॑तः॒ - पृञिः॑ - शितिबा॒हु - रु॑न्न॒तः - क॒र्णाः - शु॒ण्ठा - इन्द्रा॒या- दि॑त्यै - सौ॒म्या - वा॑रु॒णाः - सोमा॒यै - का॑दश - पि॒शङ्गा॒ - स्त्रयो॑विग्ंशतिः)

(हिर॑ण्यवर्णा - भूतेष्ट॒काः - छन्दो॒ यत् - कनी॑याग्ंसन्-त्रि॒वृद्ध्य॑ग्नि - र्वा॑रु॒णा - श्चतु॑ष्पञ्चा॒शत् )

(हिर॑ण्यवर्णा॒, निव॑क्षसः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥