4 - Pravargya Mantrah - Krishna Yajurveda Taittiriya Aranyaka Pathah - Yunjate Manah — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠકઃ - પ્રવર્ગ્ય મન્ત્રાઃ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1

નમો॑ વા॒ચે યા ચો॑દિ॒તા યા ચાનુ॑દિતા॒ તસ્યૈ॑ વા॒ચે નમો॒ નમો॑ વા॒ચે નમો॑ વા॒ચસ્પત॑યે॒ નમ॒ ઋષિ॑ભ્યો મન્ત્ર॒કૃદ્ભ્યો॒ મન્ત્ર॑પતિભ્યો॒ મા મામૃષ॑યો મન્ત્ર॒કૃતો॑ મન્ત્ર॒પત॑યઃ॒ પરા॑દુ॒ર્મા-ઽહમૃષી᳚-ન્મન્ત્ર॒કૃતો॑ મન્ત્ર॒પતી॒-ન્પરા॑દાં-વૈઁશ્વદે॒વીં-વાઁચ॑મુદ્યાસગ્ં શિ॒વામદ॑સ્તા॒-ઞ્જુષ્ટા᳚-ન્દે॒વેભ્ય॒-શ્શર્મ॑ મે॒ દ્યૌ-શ્શર્મ॑ પૃથિ॒વી શર્મ॒ વિશ્વ॑મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ ।

શર્મ॑ ચ॒ન્દ્રશ્ચ॒ સૂર્ય॑શ્ચ॒ શર્મ॑ બ્રહ્મપ્રજાપ॒તી ॥

ભૂ॒તં-વઁ॑દિષ્યે॒ ભુવ॑નં-વઁદિષ્યે॒ તેજો॑ વદિષ્યે॒ યશો॑ વદિષ્યે॒ તપો॑ વદિષ્યે॒ બ્રહ્મ॑ વદિષ્યે સ॒ત્યં-વઁ॑દિષ્યે॒ તસ્મા॑ અ॒હમિ॒દ-મુ॑પ॒સ્તર॑ણ॒-મુપ॑સ્તૃણ ઉપ॒સ્તર॑ણ-મ્મે પ્ર॒જાયૈ॑ પશૂ॒ના-મ્ભૂ॑યા-દુપ॒સ્તર॑ણમ॒હ-મ્પ્ર॒જાયૈ॑ પશૂ॒ના-મ્ભૂ॑યાસ॒-મ્પ્રાણા॑પાનૌ મૃ॒ત્યોર્મા॑ પાત॒-મ્પ્રાણા॑પાનૌ॒ મા મા॑ હાસિષ્ટ॒-મ્મધુ॑ મનિષ્યે॒ મધુ॑ જનિષ્યે॒ મધુ॑ વક્ષ્યામિ॒ મધુ॑ વદિષ્યામિ॒ મધુ॑મતી-ન્દે॒વેભ્યો॒ વાચ॑મુદ્યાસગ્ં શુશ્રૂ॒ષેણ્યા᳚-મ્મનુ॒ષ્યે᳚ભ્ય॒સ્ત-મ્મા॑ દે॒વા અ॑વન્તુ શો॒ભાયૈ॑ પિ॒તરો-ઽનુ॑મદન્તુ ॥

ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 1 ॥ (અ. 1)

અનુવાકં 2

યુ॒ઞ્જતે॒ મન॑ ઉ॒ત યુ॑ઞ્જતે॒ ધિયઃ॑ । વિપ્રા॒ વિપ્ર॑સ્ય બૃહ॒તો વિ॑પ॒શ્ચિતઃ॑ । વિ હોત્રા॑ દધે વયુના॒વિદેક॒ ઇત્ । મ॒હી દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુઃ પરિ॑ષ્ટુતિઃ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ ।

પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યા॒માદ॑દે ॥ અભ્રિ॑રસિ॒ નારિ॑રસિ ।

અ॒દ્ધ્વ॒ર॒કૃ-દ્દે॒વેભ્યઃ॑ । ઉત્તિ॑ષ્ઠ બ્રહ્મણસ્પતે ॥ 2 ॥

દે॒વ॒યન્ત॑સ્ત્વેમહે । ઉપ॒ પ્રય॑ન્તુ મ॒રુતઃ॑ સુ॒દાન॑વઃ । ઇન્દ્ર॑ પ્રા॒શૂર્ભ॑વા॒ સચા᳚ ॥ પ્રૈતુ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ । પ્ર દે॒વ્યે॑તુ સૂ॒નૃતા᳚ ।

અચ્છા॑ વી॒રન્નર્ય॑-મ્પ॒ઙ્ક્તિરા॑ધસમ્ । દે॒વા ય॒જ્ઞન્ન॑યન્તુ નઃ ॥ દેવી᳚ દ્યાવાપૃથિવી॒ અનુ॑ મે મગ્ંસાથામ્ । ઋ॒દ્ધ્યાસ॑મ॒દ્ય । મ॒ખસ્ય॒ શિરઃ॑ ॥ 3 ॥

મ॒ખાય॑ ત્વા । મ॒ખસ્ય॑ ત્વા શી॒ર્ષ્ણે ॥ ઇય॒ત્યગ્ર॑ આસીઃ ।

ઋ॒દ્ધ્યાસ॑મ॒દ્ય । મ॒ખસ્ય॒ શિરઃ॑ । મ॒ખાય॑ ત્વા । મ॒ખસ્ય॑ ત્વા શી॒ર્ષ્ણે ॥ દેવી᳚-ર્વમ્રીર॒સ્ય ભૂ॒તસ્ય॑ પ્રથમજા ઋતાવરીઃ ॥ ઋ॒દ્ધ્યાસ॑મ॒દ્ય । મ॒ખસ્ય॒ શિરઃ॑ ॥ 4 ॥

મ॒ખાય॑ ત્વા । મ॒ખસ્ય॑ ત્વા શી॒ર્ષ્ણે ॥ ઇન્દ્ર॒સ્યૌજો॑-ઽસિ ।

ઋ॒દ્ધ્યાસ॑મ॒દ્ય । મ॒ખસ્ય॒ શિરઃ॑ । મ॒ખાય॑ ત્વા । મ॒ખસ્ય॑ ત્વા શી॒ર્ષ્ણે ॥ અ॒ગ્નિ॒જા અ॑સિ પ્ર॒જાપ॑તે॒ રેતઃ॑ । ઋ॒દ્ધ્યાસ॑મ॒દ્ય । મ॒ખસ્ય॒ શિરઃ॑ ॥ 5 ॥

મ॒ખાય॑ ત્વા । મ॒ખસ્ય॑ ત્વા શી॒ર્ષ્ણે ॥ આયુ॑-ર્ધેહિ પ્રા॒ણ-ન્ધે॑હિ । અ॒પા॒ન-ન્ધે॑હિ વ્યા॒ન-ન્ધે॑હિ । ચક્ષુ॑-ર્ધેહિ॒ શ્રોત્ર॑-ન્ધેહિ । મનો॑ ધેહિ॒ વાચ॑-ન્ધેહિ । આ॒ત્માન॑-ન્ધેહિ પ્રતિ॒ષ્ઠા-ન્ધે॑હિ ।

મા-ન્ધે॑હિ॒ મયિ॑ ધેહિ ॥ મધુ॑ ત્વા મધુ॒લા ક॑રોતુ ।

મ॒ખસ્ય॒ શિરો॑-ઽસિ ॥ 6 ॥

ય॒જ્ઞસ્ય॑ પ॒દે સ્થઃ॑ । ગા॒ય॒ત્રેણ॑ ત્વા॒ છન્દ॑સા કરોમિ । ત્રૈષ્ટુ॑ભેન ત્વા॒ છન્દ॑સા કરોમિ । જાગ॑તેન ત્વા॒ છન્દ॑સા કરોમિ ॥ મ॒ખસ્ય॒ રાસ્ના॑-ઽસિ । અદિ॑તિસ્તે॒ બિલ॑ઙ્ગૃહ્ણાતુ । પાઙ્ક્તે॑ન॒ છન્દ॑સા ।

સૂર્ય॑સ્ય॒ હર॑સા શ્રાય । મ॒ખો॑-ઽસિ ॥ 7 ॥

(પ॒તે॒ - શિર॑ - ઋતાવરીર્-ઋદ્ધ્યાસ॑મ॒દ્ય મ॒ખસ્ય॒ શિરઃ॒ - શિરઃ॒ - શિરો॑-ઽસિ॒ - +નવ॑ ચ) (અ. 2)

(ઇય॑તિ॒ દેવી॒રિન્દ્ર॒સ્યૌજો᳚-ઽસ્યગ્નિ॒જા અ॒સ્યાયુ॑ર્ધેહિ પ્રા॒ણ-મ્પઞ્ચ॑)

અનુવાકં 3

વૃષ્ણો॒ અશ્વ॑સ્ય નિ॒ષ્પદ॑સિ । વરુ॑ણસ્ત્વા ધૃ॒તવ્ર॑ત॒ આધૂ॑પયતુ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણયોર્

ધ્રુ॒વેણ॒ ધર્મ॑ણા ॥ અ॒ર્ચિષે᳚ ત્વા । શો॒ચિષે᳚ ત્વા ।

જ્યોતિ॑ષે ત્વા । તપ॑સે ત્વા ॥ અ॒ભીમ-મ્મ॑હિ॒ના દિવ᳚મ્ ।

મિ॒ત્રો બ॑ભૂવ સ॒પ્રથાઃ᳚ । ઉ॒ત શ્રવ॑સા પૃથિ॒વીમ્ ॥ 8 ॥

મિ॒ત્રસ્ય॑ ચર્ષણી॒ધૃતઃ॑ ।

શ્રવો॑ દે॒વસ્ય॑ સાન॒સિમ્ । દ્યુ॒મ્નઞ્ચિ॒ત્રશ્ર॑વસ્તમમ્ ॥ સિદ્ધ્યૈ᳚ ત્વા । દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તોદ્વ॑પતુ ।

સુ॒પા॒ણિ-સ્સ્વ॑ઙ્ગુ॒રિઃ । સુ॒બા॒હુરુ॒ત શક્ત્યા᳚ ॥ અપ॑દ્યમાનઃ પૃથિ॒વ્યામ્ । આશા॒ દિશ॒ આ પૃ॑ણ । ઉત્તિ॑ષ્ઠ બૃ॒હ-ન્ભ॑વ ॥ 9 ॥

ઊ॒ર્ધ્વસ્તિ॑ષ્ઠ ધ્રુ॒વસ્ત્વમ્ ॥ સૂર્ય॑સ્ય ત્વા॒ ચક્ષુ॒ષા-ઽન્વી᳚ક્ષે । ઋ॒જવે᳚ ત્વા । સા॒ધવે᳚ ત્વા । સુ॒ક્ષિ॒ત્યૈ ત્વા॒ ભૂત્યૈ᳚ ત્વા ॥

ઇ॒દમ॒હમ॒મુમા॑મુષ્યાય॒ણં-વિઁ॒શા પ॒શુભિ॑-ર્બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॒ પર્યૂ॑હામિ ।

ગા॒ય॒ત્રેણ॑ ત્વા॒ છન્દ॒સા ઽઽચ્છૃ॑ણદ્મિ । ત્રૈષ્ટુ॑ભેન ત્વા॒ છન્દ॒સા ઽઽચ્છૃ॑ણદ્મિ ।

જાગ॑તેન ત્વા॒ છન્દ॒સા ઽઽચ્છૃ॑ણદ્મિ । છૃ॒ણત્તુ॑ ત્વા॒ વાક્ । છૃ॒ણત્તુ॒ ત્વોર્ક્ । છૃ॒ણત્તુ॑ ત્વા હ॒વિઃ ।

છૃ॒ન્ધિ વાચ᳚મ્ । છૃ॒ન્ધ્યૂર્જ᳚મ્ । છૃ॒ન્ધિ હ॒વિઃ ॥

દેવ॑ પુરશ્ચર સ॒ઘ્યાસ॑ન્ત્વા ॥ 10 ॥

(પૃ॒થિ॒વીમ્ - ભ॑વ॒ - વા-ખ્ષટ્ચ॑) (અ. 3)

અનુવાકં 4

બ્રહ્મ॑-ન્પ્રવ॒ર્ગ્યે॑ણ॒ પ્રચ॑રિષ્યામઃ ।

હોત॑-ર્ઘ॒ર્મમ॒ભિષ્ટુ॑હિ । અગ્ની॒દ્રૌહિ॑ણૌ પુરો॒ડાશા॒વધિ॑શ્રય । પ્રતિ॑પ્રસ્થાત॒ર્વિહ॑ર ।

પ્રસ્તો॑ત॒-સ્સામા॑નિ ગાય ॥ યજુ॑ર્યુક્ત॒ગ્ં॒ સામ॑ભિ॒રાક્ત॑ખન્ત્વા । વિશ્વૈ᳚-ર્દે॒વૈરનુ॑મત-મ્મ॒રુદ્ભિઃ॑ । દક્ષિ॑ણાભિઃ॒ પ્રત॑ત-મ્પારયિ॒ષ્ણુમ્ ।

સ્તુભો॑ વહન્તુ સુમન॒સ્યમા॑નમ્ । સ નો॒ રુચ॑ન્ધે॒હ્યહૃ॑ણીયમાનઃ । ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ ।

ઓમિન્દ્ર॑વન્તઃ॒ પ્રચ॑રત ॥ 11 ॥

(અહૃ॑ણીયમાનો॒ દ્વે ચ॑) (અ. 4)

અનુવાકં 5

બ્રહ્મ॒-ન્પ્રચ॑રિષ્યામઃ । હોત॑-ર્ઘ॒ર્મમ॒ભિષ્ટુ॑હિ ॥ ય॒માય॑ ત્વા મ॒ખાય॑ ત્વા । સૂર્ય॑સ્ય॒ હર॑સે ત્વા ॥ પ્રા॒ણાય॒ સ્વાહા᳚ વ્યા॒નાય॒ સ્વાહા॑ ઽપા॒નાય॒ સ્વાહા᳚ ।

ચક્ષુ॑ષે॒ સ્વાહા॒ શ્રોત્રા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । મન॑સે॒ સ્વાહા॑ વા॒ચે સર॑સ્વત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । દક્ષા॑ય॒ સ્વાહા॒ ક્રત॑વે॒ સ્વાહા᳚ । ઓજ॑સે॒ સ્વાહા॒ બલા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ॥

દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા મદ્ધ્વા॑-ઽનક્તુ ॥ 12 ॥

પૃ॒થિ॒વી-ન્તપ॑સસ્ત્રાયસ્વ । અ॒ર્ચિર॑સિ શો॒ચિર॑સિ॒ જ્યોતિ॑રસિ॒ તપો॑-ઽસિ । સગ્ંસી॑દસ્વ મ॒હાગ્ં અ॑સિ । શોચ॑સ્વ દેવ॒વીત॑મઃ । વિ ધૂ॒મમ॑ગ્ને અરુ॒ષ-મ્મિ॑યેદ્ધ્ય । સૃ॒જ પ્ર॑શસ્ત દર્શ॒તમ્ ॥

અ॒ઞ્જન્તિ॒ ય-મ્પ્ર॒થય॑ન્તો॒ ન વિપ્રાઃ᳚ । વ॒પાવ॑ન્ત॒ન્નાગ્નિના॒ તપ॑ન્તઃ ।

પિ॒તુર્ન પુ॒ત્ર ઉપ॑સિ॒ પ્રેષ્ઠઃ॑ । આ ઘ॒ર્મો અ॒ગ્નિમૃ॒તય॑ન્નસાદીત્ ॥ 13 ॥

અ॒ના॒ધૃ॒ષ્યા પુ॒રસ્તા᳚ત્ । અ॒ગ્નેરાધિ॑પત્યે ।

આયુ॑ર્મે દાઃ । પુ॒ત્રવ॑તી દક્ષિણ॒તઃ । ઇન્દ્ર॒સ્યાધિ॑પત્યે । પ્ર॒જા-મ્મે॑ દાઃ । સુ॒ષદા॑ પ॒શ્ચાત્ । દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુરાધિ॑પત્યે । પ્રા॒ણ-મ્મે॑ દાઃ । આશ્રુ॑તિરુત્તર॒તઃ ॥ 14 ॥

મિ॒ત્રાવરુ॑ણયો॒રાધિ॑પત્યે । શ્રોત્ર॑-મ્મે દાઃ । વિધૃ॑તિરુ॒પરિ॑ષ્ટાત્ । બૃહ॒સ્પતે॒રાધિ॑પત્યે ।

બ્રહ્મ॑ મે દાઃ, ક્ષ॒ત્ર-મ્મે॑ દાઃ । તેજો॑ મે ધા॒ વર્ચો॑ મે ધાઃ । યશો॑ મે ધા॒ સ્તપો॑ મે ધાઃ ।

મનો॑ મે ધાઃ ॥ મનો॒રશ્વા॑-ઽસિ॒ ભૂરિ॑પુત્રા ।

વિશ્વા᳚ભ્યો મા ના॒ષ્ટ્રાભ્યઃ॑ પાહિ ॥ 15 ॥

સૂ॒પ॒સદા॑ મે ભૂયા॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ તપો॒ ષ્વ॑ગ્ને॒ અન્ત॑રાગ્ં અ॒મિત્રાન્॑ ।

તપા॒શગ્ંસ॑મર॒રુષઃ॒ પર॑સ્ય । તપા॑ વસો ચિકિતા॒નો અ॒ચિત્તાન્॑ । વિ તે॑ તિષ્ઠન્તામ॒જરા॑ અ॒યાસઃ॑ ॥ ચિતઃ॑ સ્થ પરિ॒ચિતઃ॑ । સ્વાહા॑ મ॒રુદ્ભિઃ॒ પરિ॑શ્રયસ્વ । મા અ॑સિ । પ્ર॒મા અ॑સિ । પ્ર॒તિ॒મા અ॑સિ ॥ 16 ॥

સ॒મ્મા અ॑સિ । વિ॒મા અ॑સિ । ઉ॒ન્મા અ॑સિ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષસ્યાન્ત॒ર્ધિર॑સિ ॥

દિવ॒ન્તપ॑સસ્ત્રાયસ્વ । આ॒ભિ-ર્ગી॒ર્ભિ-ર્યદતો॑ ન ઊ॒નમ્ ।

આપ્યા॑યય હરિવો॒ વર્ધ॑માનઃ । ય॒દા સ્તો॒તૃભ્યો॒ મહિ॑ ગો॒ત્રા રુ॒જાસિ॑ । ભૂ॒યિ॒ષ્ઠ॒ભાજો॒ અધ॑ તે સ્યામ ॥ શુ॒ક્રન્તે॑ અ॒ન્ય-દ્ય॑જ॒તન્તે॑ અ॒ન્યત્ ॥ 17 ॥

વિષુ॑રૂપે॒ અહ॑ની॒ દ્યૌરિ॑વાસિ । વિશ્વા॒ હિ મા॒યા અવ॑સિ સ્વધાવઃ । ભ॒દ્રા તે॑ પૂષન્નિ॒હ રા॒તિર॑સ્તુ ॥ અર્હ॑-ન્બિભર્ષિ॒ સાય॑કાનિ॒ ધન્વ॑ । અર્હ॑ન્નિ॒ષ્કં-યઁ॑જ॒તં-વિઁ॒શ્વરૂ॑પમ્ । અર્હ॑ન્નિ॒દ-ન્દ॑યસે॒ વિશ્વ॒-મબ્ભુ॑વમ્ । ન વા ઓજી॑યો રુદ્ર॒ ત્વદ॑સ્તિ ॥ ગા॒ય॒ત્રમ॑સિ । ત્રૈષ્ટુ॑ભમસિ । જાગ॑તમસિ । મધુ॒ મધુ॒ મધુ॑ ॥ 18 ॥

(અ॒ન॒ - ક્ત્વ॒સા॒દી॒ - દુ॒ત્ત॒ર॒તઃ - પા॑હિ - પ્રતિ॒મા અ॑સિ - યજ॒તન્તે॑ અ॒ન્યજ્ - જાગ॑તમ॒સ્યેક॑-ઞ્ચ) (અ. 5)

અનુવાકં 6

દશ॒ પ્રાચી॒ર્દશ॑ ભાસિ દક્ષિ॒ણા । દશ॑ પ્ર॒તીચી॒ર્દશ॑ ભા॒સ્યુદી॑ચીઃ । દશો॒ર્ધ્વા ભા॑સિ સુમન॒સ્યમા॑નઃ । સ નો॒ રુચ॑ન્ધે॒હ્યહૃ॑ણીયમાનઃ ॥

અ॒ગ્નિષ્ટ્વા॒ વસુ॑ભિઃ પુ॒રસ્તા᳚-દ્રોચયતુ ગાય॒ત્રેણ॒ છન્દ॑સા । સ મા॑ રુચિ॒તો રો॑ચય ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ત્વા રુ॒દ્રૈ-ર્દ॑ક્ષિણ॒તો રો॑ચયતુ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભેન॒ છન્દ॑સા ।

સ મા॑ રુચિ॒તો રો॑ચય । વરુ॑ણસ્ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યૈઃ પ॒શ્ચા-દ્રો॑ચયતુ॒ જાગ॑તેન॒ છન્દ॑સા ।

સ મા॑ રુચિ॒તો રો॑ચય ॥ 19 ॥

દ્યુ॒તા॒નસ્ત્વા॑ મારુ॒તો મ॒રુદ્ભિ॑રુત્તર॒તો રો॑ચય॒ત્વાનુ॑ષ્ટુભેન॒ છન્દ॑સા । સ મા॑ રુચિ॒તો રો॑ચય । બૃહ॒સ્પતિ॑સ્ત્વા॒ વિશ્વૈ᳚-ર્દે॒વૈરુ॒પરિ॑ષ્ટા-દ્રોચયતુ॒ પાઙ્ક્તે॑ન॒ છન્દ॑સા । સ મા॑ રુચિ॒તો રો॑ચય ॥ રો॒ચિ॒તસ્ત્વ-ન્દે॑વ ઘર્મ દે॒વેષ્વસિ॑ ।

રો॒ચિ॒ષી॒યાહ-મ્મ॑નુ॒ષ્યે॑ષુ ॥

સમ્રા᳚ડ્ ઘર્મ રુચિ॒તસ્ત્વં એ॒વેષ્વાયુ॑ષ્માગ્સ્તેજ॒સ્વી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ્ય॑સિ । રુ॒ચિ॒તો॑-ઽહ-મ્મ॑નુ॒ષ્યે᳚ષ્વાયુ॑ષ્માગ્-સ્તેજ॒સ્વી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સી ભૂ॑યાસમ્ ॥ રુગ॑સિ । રુચ॒-મ્મયિ॑ ધેહિ ॥ 20 ॥

મયિ॒ રુક્ ॥ દશ॑ પુ॒રસ્તા᳚-દ્રોચસે । દશ॑ દક્ષિ॒ણા । દશ॑ પ્ર॒ત્યમ્મ્ । દશોદઙ્ઙ્॑ । દશો॒ર્ધ્વો ભા॑સિ સુમન॒સ્યમા॑નઃ । સ નઃ॑ સમ્રા॒ડિષ॒મૂર્જ॑-ન્ધેહિ । વા॒જી વા॒જિને॑ પવસ્વ । રો॒ચિ॒તો ઘ॒ર્મો રુ॑ચી॒ય ॥ 21 ॥

(રો॒ચ॒ય॒ - ધે॒હિ॒ - +નવ॑ ચ) (અ. 6)

અનુવાકં 7

અપ॑શ્યઙ્ગો॒પામનિ॑પદ્યમાનમ્ । આ ચ॒ પરા॑ ચ પ॒થિભિ॒શ્ચર॑ન્તમ્ । સ સ॒દ્ધ્રીચી॒-સ્સ વિષૂ॑ચી॒ર્વસા॑નઃ । આ વ॑રીવર્તિ॒ ભુવ॑નેષ્વ॒ન્તઃ ॥ અત્ર॑ પ્રા॒વીઃ । મધુ॒ માદ્ધ્વી᳚ભ્યા॒-મ્મધુ॒ માધૂ॑ચીભ્યામ્ । અનુ॑ વા-ન્દે॒વવી॑તયે ॥ સમ॒ગ્નિર॒ગ્નિના॑ ગત । સ-ન્દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રા । સગ્ં સૂર્યે॑ણ રોચતે ॥ 22 ॥

સ્વાહા॒ સમ॒ગ્નિસ્તપ॑સા ગત । સ-ન્દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રા ।

સગ્ં સૂર્યે॑ણારોચિષ્ટ ॥ ધ॒ર્તા દિ॒વો વિભા॑સિ॒ રજ॑સઃ । પૃ॒થિ॒વ્યા ધ॒ર્તા । ઉ॒રોર॒ન્તરિ॑ક્ષસ્ય ધ॒ર્તા । ધ॒ર્તા દે॒વો દે॒વાના᳚મ્ । અમ॑ર્ત્યસ્તપો॒જાઃ ॥ હૃ॒દે ત્વા॒ મન॑સે ત્વા । દિ॒વે ત્વા॒ સૂર્યા॑ય ત્વા ॥ 23 ॥

ઊ॒ર્ધ્વમિ॒મ-મ॑દ્ધ્વ॒રઙ્કૃ॑ધિ । દિ॒વિ દે॒વેષુ॒ હોત્રા॑ યચ્છ ॥ વિશ્વા॑સા-મ્ભુવા-મ્પતે । વિશ્વ॑સ્ય ભુવનસ્પતે । વિશ્વ॑સ્ય મનસસ્પતે । વિશ્વ॑સ્ય વચસસ્પતે । વિશ્વ॑સ્ય તપસસ્પતે । વિશ્વ॑સ્ય બ્રહ્મણસ્પતે । દે॒વ॒શ્રૂસ્ત્વન્દે॑વ ઘર્મ દે॒વા-ન્પા॑હિ ॥ ત॒પો॒જાં-વાઁચ॑મ॒સ્મે નિય॑ચ્છ દેવા॒યુવ᳚મ્ ॥ 24 ॥

ગર્ભો॑ દે॒વાના᳚મ્ ॥ પિ॒તા મ॑તી॒નામ્ ॥

પતિઃ॑ પ્ર॒જાના᳚મ્ ॥ મતિઃ॑ કવી॒નામ્ ॥

સન્દે॒વો દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રા-ઽય॑તિષ્ટ । સગ્ં સૂર્યે॑ણારુક્ત ॥ આ॒યુ॒ર્દાસ્ત્વમ॒સ્મભ્ય॑-ઙ્ઘર્મ વર્ચો॒દા અ॑સિ ॥ પિ॒તા નો॑-ઽસિ પિ॒તા નો॑ બોધ ॥ આ॒યુ॒ર્ધાસ્ત॑નૂ॒ધાઃ પ॑યો॒ધાઃ ।

વ॒ર્ચો॒દા વ॑રિવો॒દા દ્ર॑વિણો॒દાઃ ॥ 25 ॥

અ॒ન્ત॒રિ॒ક્ષ॒પ્ર॒ ઉ॒રોર્વરી॑યાન્ । અ॒શી॒મહિ॑ ત્વા॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ ત્વમ॑ગ્ને ગૃ॒હપ॑તિ-ર્વિ॒શામ॑સિ । વિશ્વા॑સા॒-મ્માનુ॑ષીણામ્ । શ॒ત-મ્પૂ॒ર્ભિર્ય॑વિષ્ઠ પા॒હ્યગ્ંહ॑સઃ । સ॒મે॒દ્ધારગ્ં॑ શ॒તગ્ં હિમાઃ᳚ ।

ત॒-ન્દ્રા॒વિણગ્ં॑ હાર્દિવા॒નમ્ । ઇ॒હૈવ રા॒તયઃ॑ સન્તુ ॥ ત્વષ્ટી॑મતી તે સપેય । સુ॒રેતા॒ રેતો॒ દધા॑ના ।

વી॒રં-વિઁ॑દેય॒ તવ॑ સ॒ન્દૃશિ॑ ।

મા-ઽહગ્ં રા॒યસ્પોષે॑ણ॒ વિ યો॑ષમ્ ॥ 26 ॥

(રો॒ચ॒તે॒-સૂર્ય॑ય ત્વા - દેવા॒યુવં॑ - દ્રવિણો॒દા - દધા॑ના॒ દ્વે ચ॑) (અ. 7)

અનુવાકં 8

દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ ।

પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યા॒મા દ॑દે ॥ અદિ॑ત્યૈ॒ રાસ્ના॑-ઽસિ । ઇડ॒ એહિ॑ । અદિ॑ત॒ એહિ॑ । સર॑સ્વ॒ત્યેહિ॑ । અસા॒વેહિ॑ ।

અસા॒વેહિ॑ । અસા॒વેહિ॑ ॥ 27 ॥

અદિ॑ત્યા ઉ॒ષ્ણીષ॑મસિ । વા॒યુર॑સ્યૈ॒ડઃ । પૂ॒ષા ત્વો॒પાવ॑સૃજતુ । અ॒શ્વિભ્યા॒-મ્પ્ર દા॑પય । યસ્તે॒ સ્તનઃ॑ શશ॒યો યો મ॑યો॒ભૂઃ । યેન॒ વિશ્વા॒ પુષ્ય॑સિ॒ વાર્યા॑ણિ । યો ર॑ત્ન॒ધા વ॑સુ॒વિદ્ય-સ્સુ॒દત્રઃ॑ ।

સર॑સ્વતિ॒ તમિ॒હ ધાત॑વે-ઽકઃ ॥ ઉસ્ર॑ ઘ॒ર્મગ્ં શિગ્ં॑ષ । ઉસ્ર॑ ઘ॒ર્મ-મ્પા॑હિ ॥ 28 ॥

ઘ॒ર્માય॑ શિગ્ંષ । બૃહ॒સ્પતિ॒સ્ત્વોપ॑સીદતુ । દાન॑વ-સ્સ્થ॒ પેર॑વઃ । વિ॒ષ્વ॒ગ્વૃતો॒ લોહિ॑તેન । અ॒શ્વિભ્યા᳚-મ્પિન્વસ્વ । સર॑સ્વત્યૈ પિન્વસ્વ ।

પૂ॒ષ્ણે પિ॑ન્વસ્વ । બૃહ॒સ્પત॑યે પિન્વસ્વ । ઇન્દ્રા॑ય પિન્વસ્વ । ઇન્દ્રા॑ય પિન્વસ્વ ॥ 29 ॥

ગા॒ય॒ત્રો॑-ઽસિ । ત્રૈષ્ટુ॑ભો-ઽસિ । જાગ॑તમસિ । સ॒હોર્જો ભા॒ગેનોપ॒ મેહિ॑ । ઇન્દ્રા᳚શ્વિના॒ મધુ॑ન-સ્સાર॒ઘસ્ય॑ । ઘ॒ર્મ-મ્પા॑ત વસવો॒ યજ॑તા॒ વટ્ । સ્વાહા᳚ ત્વા॒ સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મયે॑ વૃષ્ટિ॒વન॑યે જુહોમિ । મધુ॑ હ॒વિર॑સિ । સૂર્ય॑સ્ય॒ તપ॑સ્તપ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા᳚-ન્ત્વા॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ ॥ 30 ॥

અ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ॒ ત્વોપ॑યચ્છામિ । દે॒વાના᳚-ન્ત્વા પિતૃ॒ણામનુ॑મતો॒ ભર્તુગ્ં॑ શકેયમ્ । તેજો॑-ઽસિ ।

તેજો-ઽનુ॒પ્રેહિ॑ । દિ॒વિ॒સ્પૃમ્મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ।

અ॒ન્ત॒રિ॒ક્ષ॒સ્પૃમ્મા મા॑ હિગ્ંસીઃ । પૃ॒થિ॒વિ॒સ્પૃમ્મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ।

સુવ॑રસિ॒ સુવ॑ર્મે યચ્છ ।

દિવં॑-યઁચ્છ દિ॒વો મા॑ પાહિ ॥ 31 ॥

(એહિ॑ - પાહિ - પિન્વસ્વ - ગૃહ્ણામિ॒ - +નવ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9

સ॒મુ॒દ્રાય॑ ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । સ॒લિ॒લાય॑ ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । અ॒ના॒ધૃ॒ષ્યાય॑ ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । અ॒પ્ર॒તિ॒ધૃ॒ષ્યાય॑ ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ।

અ॒વ॒સ્યવે᳚ ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । દુવ॑સ્વતે ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । શિમિ॑દ્વતે ત્વા॒ વાતા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । અ॒ગ્નયે᳚ ત્વા॒ વસુ॑મતે॒ સ્વાહા᳚ ।

સોમા॑ય ત્વા રુ॒દ્રવ॑તે॒ સ્વાહા᳚ ।

વરુ॑ણાય ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યવ॑તે॒ સ્વાહા᳚ ॥ 32 ॥

બૃહ॒સ્પત॑યે ત્વા વિ॒શ્વદે᳚વ્યાવતે॒ સ્વાહા᳚ ।

સ॒વિ॒ત્રે ત્વ॑ર્ભુ॒મતે॑ વિભુ॒મતે᳚ પ્રભુ॒મતે॒ વાજ॑વતે॒ સ્વાહા᳚ । ય॒માય॒ ત્વા-ઽઙ્ગિ॑રસ્વતે પિતૃ॒મતે॒ સ્વાહા᳚ ॥ વિશ્વા॒ આશા॑ દક્ષિણ॒સત્ । વિશ્વા᳚-ન્દે॒વાન॑યાડિ॒હ । સ્વાહા॑કૃતસ્ય ઘ॒ર્મસ્ય॑ । મધોઃ᳚ પિબતમશ્વિના ।

સ્વાહા॒-ઽગ્નયે॑ ય॒જ્ઞિયા॑ય । શં-યઁજુ॑ર્ભિઃ ॥

અશ્વિ॑ના ઘ॒ર્મ-મ્પા॑તગ્ં હાર્દિવા॒નમ્ ॥ 33 ॥

અહ॑-ર્દિ॒વાભિ॑-રૂ॒તિભિઃ॑ । અનુ॑ વા॒-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી મગ્ં॑સાતામ્ । સ્વાહેન્દ્રા॑ય ॥ સ્વાહેન્દ્રા॒વટ્ । ઘ॒ર્મમ॑પાતમશ્વિના હાર્દિવા॒નમ્ ।

અહ॑-ર્દિ॒વાભિ॑રૂ॒તિભિઃ॑ । અનુ॑ વા॒-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॑મગ્ંસાતામ્ । ત-મ્પ્રા॒વ્યં॑-યઁથા॒ વટ્ । નમો॑ દિ॒વે । નમઃ॑ પૃથિ॒વ્યૈ ॥ 34 ॥

દિ॒વિ ધા॑ ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞમ્ । ય॒જ્ઞમિ॒મ-ન્દિ॒વિ ધાઃ᳚ । દિવ॑ઙ્ગચ્છ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષઙ્ગચ્છ । પૃ॒થિ॒વીઙ્ગ॑ચ્છ । પઞ્ચ॑ પ્ર॒દિશો॑ ગચ્છ । દે॒વા-ન્ઘ॑ર્મ॒પા-ન્ગ॑ચ્છ । પિ॒તૄ-ન્ઘ॑ર્મ॒પા-ન્ગ॑ચ્છ ॥ 35 ॥

(આ॒દિ॒ત્યવ॑તે॒ સ્વાહા॑-હાર્દિવા॒નમ્-પૃ॑થિ॒વ્યા-+અ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 9)

અનુવાકં 10

ઇ॒ષે પી॑પિહિ । ઊ॒ર્જે પી॑પિહિ । બ્રહ્મ॑ણે પીપિહિ । ક્ષ॒ત્રાય॑ પીપિહિ । અ॒દ્ભ્યઃ પી॑પિહિ । ઓષ॑ધીભ્યઃ પીપિહિ । વન॒સ્પતિ॑ભ્યઃ પીપિહિ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા᳚-મ્પીપિહિ । સુ॒ભૂ॒તાય॑ પીપિહિ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સાય॑ પીપિહિ ॥ 36 ॥

યજ॑માનાય પીપિહિ । મહ્ય॒ઞ્જ્યૈષ્ઠ્યા॑ય પીપિહિ ॥ ત્વિષ્યૈ᳚ ત્વા । દ્યુ॒મ્નાય॑ ત્વા । ઇ॒ન્દ્રિ॒યાય॑ ત્વા॒ ભૂત્યૈ᳚ ત્વા । ધર્મા॑-ઽસિ સુ॒ધર્મા મે᳚ ન્ય॒સ્મે । બ્રહ્મા॑ણિ ધારય । ક્ષ॒ત્રાણિ॑ ધારય । વિશ॑ન્ધારય ।

નેત્ત્વા॒ વાતઃ॑ સ્ક॒ન્દયા᳚ત્ ॥ 37 ॥

અ॒મુષ્ય॑ ત્વા પ્રા॒ણે સા॑દયામિ । અ॒મુના॑ સ॒હ નિ॑ર॒ર્થઙ્ગ॑ચ્છ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ ।

યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ પૂ॒ષ્ણે શર॑સે॒ સ્વાહા᳚ ।

ગ્રાવ॑ભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । પ્ર॒તિ॒રેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ।

પિ॒તૃભ્યો॑ ઘર્મ॒પેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥

રુ॒દ્રાય॑ રુ॒દ્રહો᳚ત્રે॒ સ્વાહા᳚ ॥ 38 ॥

અહ॒-ર્જ્યોતિઃ॑ કે॒તુના॑ જુષતામ્ । સુ॒જ્યો॒તિ-ર્જ્યોતિ॑ષા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । રાત્રિ॒ર્જ્યોતિઃ॑ કે॒તુના॑ જુષતામ્ । સુ॒જ્યો॒તિ-ર્જ્યોતિ॑ષા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । અપી॑પરો॒ મા-ઽહ્નો॒ રાત્રિ॑યૈ મા પાહિ । એ॒ષા તે॑ અગ્ને સ॒મિત્ । તયા॒ સમિ॑દ્ધ્યસ્વ । આયુ॑ર્મે દાઃ । વર્ચ॑સા મા-ઽઞ્જીઃ । અપી॑પરો મા॒ રાત્રિ॑યા॒ અહ્નો॑ મા પાહિ ॥ 39 ॥

એ॒ષા તે॑ અગ્ને સ॒મિત્ । તયા॒ સમિ॑દ્ધ્યસ્વ । આયુ॑ર્મે દાઃ । વર્ચ॑સા મા-ઽઞ્જીઃ । અ॒ગ્નિ-ર્જ્યોતિ॒-ર્જ્યોતિ॑ર॒ગ્નિ-સ્સ્વાહા᳚ ।

સૂર્યો॒ જ્યોતિ॒-ર્જ્યોતિ॒-સ્સૂર્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । ભૂ-સ્સ્વાહા᳚ । હુ॒તગ્ં હ॒વિઃ । મધુ॑ હ॒વિઃ । ઇન્દ્ર॑તમે॒-ઽગ્નૌ ॥ 40 ॥

પિ॒તા નો॑-ઽસિ॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ । અ॒શ્યામ॑ તે દેવઘર્મ ।

મધુ॑મતો॒ વાજ॑વતઃ પિતુ॒મતઃ॑ । અઙ્ગિ॑રસ્વત-સ્સ્વધા॒વિનઃ॑ । અ॒શી॒મહિ॑ ત્વા॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ સ્વાહા᳚ ત્વા॒ સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભ્યઃ॑ । સ્વાહા᳚ ત્વા॒ નક્ષ॑ત્રેભ્યઃ ॥ 41 ॥

(બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સાય॑ પીપિહિ - સ્ક॒ન્દયા᳚-દ્- રુ॒દ્રાય॑ રુ॒દ્રહો᳚ત્રે॒ સ્વાહા - ઽહ્નો॑ મા પાહ્ - ય॒ગ્નૌ - +સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 10)

અનુવાકં 11

ઘર્મ॒ યા તે॑ દિ॒વિ શુક્ । યા ગા॑ય॒ત્રે છન્દ॑સિ । યા બ્રા᳚હ્મ॒ણે । યા હ॑વિ॒ર્ધાને᳚ । તાન્ત॑ એ॒તેનાવ॑યજે॒ સ્વાહા᳚ ॥ ઘર્મ॒ યા તે॒-ઽન્તરિ॑ક્ષે॒ શુક્ ।

યા ત્રૈષ્ટુ॑ભે॒ છન્દ॑સિ । યા રા॑જ॒ન્યે᳚ । યા-ઽઽગ્ની᳚દ્ધ્રે ।

તાન્ત॑ એ॒તેનાવ॑યજે॒ સ્વાહા᳚ ॥ 42 ॥

ઘર્મ॒ યા તે॑ પૃથિ॒વ્યાગ્ં શુક્ । યા જાગ॑તે॒ છન્દ॑સિ । યા વૈશ્યે᳚ । યા સદ॑સિ । તાન્ત॑ એ॒તેનાવ॑યજે॒ સ્વાહા᳚ ॥ અ॒ગ્નિશ્ચ॑ હવ્ય॒વાહ॑નો॒ ભવ॑તા-ન્દા॒શુષે॒ મયઃ॑ ॥ અન્વિદ॑નુમતે॒ ત્વ-મ્મન્યા॑સૈ॒ શઞ્ચ॑નઃ કૃધિ । ક્રત્વે॒ દક્ષા॑ય નો હિનુ॒ પ્રણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષઃ ॥ દિ॒વસ્ત્વા॑ પર॒સ્પાયાઃ᳚ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષસ્ય ત॒નુવઃ॑ પાહિ । પૃ॒થિ॒વ્યાસ્ત્વા॒ ધર્મ॑ણા ॥ 43 ॥

વ॒યમનુ॑ક્રામામ સુવિ॒તાય॒ નવ્ય॑સે ॥ બ્રહ્મ॑ણસ્ત્વા પર॒સ્પાયાઃ᳚ । ક્ષ॒ત્રસ્ય॑ ત॒નુવઃ॑ પાહિ । વિ॒શસ્ત્વા॒ ધર્મ॑ણા । વ॒યમનુ॑ક્રામામ સુવિ॒તાય॒ નવ્ય॑સે ॥ પ્રા॒ણસ્ય॑ ત્વા પર॒સ્પાયૈ᳚ । ચક્ષુ॑ષસ્ત॒નુવઃ॑ પાહિ । શ્રોત્ર॑સ્ય ત્વા॒ ધર્મ॑ણા । વ॒યમનુ॑ક્રામામ સુવિ॒તાય॒ નવ્ય॑સે ॥ વ॒લ્ગુર॑સિ શં॒-યુઁધા॑યાઃ ॥ 44 ॥

શિશુ॒-ર્જન॑ધાયાઃ ॥ શઞ્ચ॒ વક્ષિ॒ પરિ॑ ચ॒ વક્ષિ॑ ।

ચતુઃ॑ સ્રક્તિ॒ર્નાભિ॑ર્-ઋ॒તસ્ય॑ । સદો॑ વિ॒શ્વાયુ॒-શ્શર્મ॑ સ॒પ્રથાઃ᳚ । અપ॒ દ્વેષો॒ અપ॒ હ્વરઃ॑ । અ॒ન્યદ્વ્ર॑તસ્ય સશ્ચિમ । ઘર્મૈ॒ત-ત્તે-ઽન્ન॑મે॒ત-ત્પુરી॑ષમ્ । તેન॒ વર્ધ॑સ્વ॒ ચા ચ॑ પ્યાયસ્વ । વ॒ર્ધિ॒ષી॒મહિ॑ ચ વ॒યમ્ । આ ચ॑ પ્યાસિષી॒મહિ॑ ॥ 45 ॥

રન્તિ॒-ર્નામા॑સિ દિ॒વ્યો ગ॑ન્ધ॒ર્વઃ । તસ્ય॑ તે પ॒દ્વદ્ધ॑વિ॒ર્ધાન᳚મ્ । અ॒ગ્નિરદ્ધ્ય॑ક્ષાઃ । રુ॒દ્રો-ઽધિ॑પતિઃ ॥ સમ॒હમાયુ॑ષા । સ-મ્પ્રા॒ણેન॑ ।

સં-વઁર્ચ॑સા । સ-મ્પય॑સા । સઙ્ગૌ॑પ॒ત્યેન॑ । સગ્ં રા॒યસ્પોષે॑ણ ॥ 46 ॥

વ્ય॑સૌ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ । યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥

અચિ॑ક્રદ॒દ્વૃષા॒ હરિઃ॑ । મ॒હા-ન્મિ॒ત્રો ન દ॑ર્શ॒તઃ । સગ્ં સૂર્યે॑ણ રોચતે ॥ ચિદ॑સિ સમુ॒દ્રયો॑નિઃ । ઇન્દુ॒-ર્દક્ષઃ॑ શ્યે॒ન ઋ॒તાવા᳚ । હિર॑ણ્યપક્ષ-શ્શકુ॒નો ભુ॑ર॒ણ્યુઃ । મ॒હાન્-થ્સ॒ધસ્થે᳚ ધ્રુ॒વ આનિષ॑ત્તઃ ॥ 47 ॥

નમ॑સ્તે અસ્તુ॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ વિ॒શ્વાવ॑સુગ્ં સોમ ગન્ધ॒ર્વમ્ । આપો॑ દદૃ॒શુષીઃ᳚ । તદૃ॒તેના॒ વ્યા॑યન્ન્ । તદ॒ન્વવૈ᳚ત્ । ઇન્દ્રો॑ રારહા॒ણ આ॑સામ્ । પરિ॒ સૂર્ય॑સ્ય પરિ॒ધીગ્ં ર॑પશ્યત્ ॥ વિ॒શ્વાવ॑સુર॒ભિ તન્નો॑ ગૃણાતુ । દિ॒વ્યો ગ॑ન્ધ॒ર્વો રજ॑સો વિ॒માનઃ॑ ।

યદ્વા॑ ઘા સ॒ત્યમુ॒ત યન્ન વિ॒દ્મ ॥ 48 ॥

ધિયો॑ હિન્વા॒નો ધિય॒ ઇન્નો॑ અવ્યાત્ ॥ સસ્નિ॑મવિન્દ॒ચ્ચર॑ણે ન॒દીના᳚મ્ ।

અપા॑વૃણો॒-દ્દુરો॒ અશ્મ॑વ્રજાનામ્ । પ્રાસા᳚-ન્ગન્ધ॒ર્વો અ॒મૃતા॑નિ વોચત્ । ઇન્દ્રો॒ દક્ષ॒-મ્પરિ॑જાનાદ॒હીન᳚મ્ ॥ એ॒તત્ત્વ-ન્દે॑વ ઘર્મ દે॒વો દે॒વાનુપા॑ગાઃ ।

ઇ॒દમ॒હ-મ્મ॑નુ॒ષ્યો॑ મનુ॒ષ્યાન્॑ । સોમ॑પી॒થાનુ॒ મેહિ॑ । સ॒હ પ્ર॒જયા॑ સ॒હ રા॒યસ્પોષે॑ણ ॥

સુ॒મિ॒ત્રા ન॒ આપ॒ ઓષ॑ધય-સ્સન્તુ ॥ 49 ॥

દુ॒ર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑ ભૂયાસુઃ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ ।

યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॒ પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ । દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥ ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ । ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒-મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑ ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒-ઽગ્નેઃ ॥ ઇ॒મમૂ॒ ષુ ત્યમ॒સ્મભ્યગ્ં॑ સ॒નિમ્ । ગા॒ય॒ત્રન્નવી॑યાગ્ંસમ્ ।

અગ્ને॑ દે॒વેષુ॒ પ્રવો॑ચઃ ॥ 50 ॥

(યા-ઽઽગ્ની᳚દ્ધ્રે॒ તાન્તા॑ એ॒તેનાવ॑યજે॒ સ્વાહા॒ - ધર્મ॑ણા - શં॒-યુઁધા॑યાઃ - પ્યાસિષી॒મહિ॒-પોષે॑ણ॒-નિષ॑ત્તો-વિ॒દ્મ-સ॑ન્-+ત્વ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 11)

અનુવાકં 12

મ॒હી॒ના-મ્પયો॑-ઽસિ॒ વિહિ॑ત-ન્દેવ॒ત્રા ।

જ્યો॒તિ॒ર્ભા અ॑સિ॒ વન॒સ્પતી॑ના॒મોષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસઃ॑ ।

વા॒જિન॑-ન્ત્વા વા॒જિનો-ઽવ॑ નયામઃ ।

ઊ॒ર્ધ્વ-મ્મનઃ॑ સુવ॒ર્ગમ્ ॥ 51 ॥ (અ. 12)

અનુવાકં 13

અસ્કા॒-ન્દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વીમ્ । અસ્કા॑નૃષ॒ભો યુવા॒ ગાઃ ।

સ્ક॒ન્નેમા વિશ્વા॒ ભુવ॑ના । સ્ક॒ન્નો ય॒જ્ઞઃ પ્રજ॑નયતુ ॥ અસ્કા॒નજ॑નિ॒ પ્રાજ॑નિ । આ સ્ક॒ન્નાજ્જા॑યતે॒ વૃષા᳚ ।

સ્ક॒ન્ના-ત્પ્રજ॑નિષીમહિ ॥ 52 ॥ (અ. 13)

અનુવાકં 14

યા પુ॒રસ્તા᳚-દ્વિ॒દ્યુદાપ॑તત્ । તાન્ત॑ એ॒તેનાવ॑ યજે॒ સ્વાહા᳚ । યા દ॑ક્ષિણ॒તઃ । યા પ॒શ્ચાત્ । યોત્ત॑ર॒તઃ । યોપરિ॑ષ્ટા-દ્વિ॒દ્યુદાપ॑તત્ । તાન્ત॑ એ॒તેનાવ॑ યજે॒ સ્વાહા᳚ ॥ 53 ॥ (અ. 14)

અનુવાકં 15

પ્રા॒ણાય॒ સ્વાહા᳚ વ્યા॒નાય॒ સ્વાહા॑ ઽપા॒નાય॒ સ્વાહા᳚ ।

ચક્ષુ॑ષે॒ સ્વાહા॒ શ્રોત્રા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ।

મન॑સે॒ સ્વાહા॑ વા॒ચે સર॑સ્વત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 54 ॥ (અ. 15)

અનુવાકં 16

પૂ॒ષ્ણે સ્વાહા॑ પૂ॒ષ્ણે શર॑સે॒ સ્વાહા᳚ ।

પૂ॒ષ્ણે પ્ર॑પ॒ત્થ્યા॑ય॒ સ્વાહા॑ પૂ॒ષ્ણે ન॒રન્ધિ॑ષાય॒ સ્વાહા᳚ । પૂ॒ષ્ણે-ઽઙ્ઘૃ॑ણયે॒ સ્વાહા॑ પૂ॒ષ્ણે ન॒રુણા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ।

પૂ॒ષ્ણે સા॑કે॒તાય॒ સ્વાહા᳚ ॥ 55 ॥ (અ. 16)

અનુવાકં 17

ઉદ॑સ્ય॒ શુષ્મા᳚-દ્ભા॒નુર્નાર્ત॒ બિભ॑ર્તિ । ભા॒ર-મ્પૃ॑થિ॒વી ન ભૂમ॑ । પ્ર શુ॒ક્રૈતુ॑ દે॒વી મ॑ની॒ષા । અ॒સ્મ-થ્સુત॑ષ્ટો॒ રથો॒ ન વા॒જી । અર્ચ॑ન્ત॒ એકે॒ મહિ॒ સામ॑ મન્વત । તેન॒ સૂર્ય॑મધારયન્ન્ ।

તેન॒ સૂર્ય॑મરોચયન્ન્ । ઘ॒ર્મ-શ્શિર॒સ્તદ॒યમ॒ગ્નિઃ ।

પુરી॑ષમસિ॒ સમ્પ્રિ॑ય-મ્પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑ર્ભુવત્ । પ્ર॒જાપતિ॑સ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 56 ॥ (અ. 17)

અનુવાકં 18

યાસ્તે॑ અગ્ન આ॒ર્દ્રા યોન॑યો॒ યાઃ કુ॑લા॒યિનીઃ᳚ ।

યે તે॑ અગ્ન॒ ઇન્દ॑વો॒ યા ઉ॒ નાભ॑યઃ । યાસ્તે॑ અગ્ને ત॒નુવ॒ ઊર્જો॒ નામ॑ । તાભિ॒સ્ત્વમુ॒ભયી॑ભિ-સ્સંવિઁદા॒નઃ । પ્ર॒જાભિ॑રગ્ને॒ દ્રવિ॑ણે॒હ સી॑દ ।

પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 57 ॥ (અ. 18)

અનુવાકં 19

અ॒ગ્નિર॑સિ વૈશ્વાન॒રો॑-ઽસિ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રો॑-ઽસિ પરિવથ્સ॒રો॑-ઽસિ । ઇ॒દા॒વ॒થ્સ॒રો॑-ઽસીદુવથ્સ॒રો॑-ઽસિ । ઇ॒દ્વ॒થ્સ॒રો॑-ઽસિ વથ્સ॒રો॑-ઽસિ । તસ્ય॑ તે વસ॒ન્ત-શ્શિરઃ॑ । ગ્રી॒ષ્મો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । વ॒ર્॒ષાઃ પુચ્છ᳚મ્ ।

શ॒રદુત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । હે॒મ॒ન્તો મદ્ધ્ય᳚મ્ । પૂ॒ર્વ॒પ॒ક્ષાશ્ચિત॑યઃ । અ॒પ॒ર॒પ॒ક્ષાઃ પુરી॑ષમ્ । અ॒હો॒રા॒ત્રાણીષ્ટ॑કાઃ । તસ્ય॑ તે॒ માસા᳚શ્ચાર્ધમા॒સાશ્ચ॑ કલ્પન્તામ્ ।

ઋ॒તવ॑સ્તે કલ્પન્તામ્ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રસ્તે॑ કલ્પતામ્ ।

અ॒હો॒રા॒ત્રાણિ॑ તે કલ્પન્તામ્ । એતિ॒ પ્રેતિ॒ વીતિ॒ સમિત્યુદિતિ॑ ।

પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 58 ॥

(ચિત॑યો॒ નવ॑ ચ) (અ. 19)

અનુવાકં 20

ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ । ઊ॒ર્ધ્વ ઊ॒ ષુણ॑ ઊ॒તયે᳚ । ઊ॒ર્ધ્વો નઃ॑ પા॒હ્યગ્ંહ॑સઃ ॥

વિ॒ધુન્દ॑દ્રા॒ણગ્ં સમ॑ને બહૂ॒નામ્ । યુવા॑ન॒ગ્ં॒ સન્ત॑-મ્પલિ॒તો જ॑ગાર । દે॒વસ્ય॑ પશ્ય॒ કાવ્ય॑-મ્મહિ॒ત્વા-ઽદ્યા મ॒માર॑ । સ હ્ય॒-સ્સમા॑ન ॥

યદૃ॒તે ચિ॑દભિ॒શ્રિષઃ॑ । પુ॒રા જ॒ર્તૃભ્ય॑ આ॒તૃદઃ॑ ।

સન્ધા॑તા સ॒ન્ધિ-મ્મ॒ઘવા॑ પુરો॒વસુઃ॑ ॥ 59 ॥

નિષ્ક॑ર્તા॒ વિહ્રુ॑ત॒-મ્પુનઃ॑ ॥ પુન॑રૂ॒ર્જા નિ વ॑ર્તસ્વ॒ પુન॑રગ્ન ઇ॒ષા-ઽઽયુ॑ષા । પુન॑ર્નઃ પાહિ વિ॒શ્વતઃ॑ ॥ સ॒હ ર॒ય્યા નિ વ॑ર્ત॒સ્વાગ્ને॒ પિન્વ॑સ્વ॒ ધાર॑યા । વિ॒શ્વફ્સ્નિ॑યા વિ॒શ્વત॒સ્પરિ॑ ॥ મા નો॑ ઘર્મ વ્યથિ॒તો વિ॑વ્યથો નઃ । મા નઃ॒ પર॒મધ॑ર॒મ્મા રજો॑-ઽનૈઃ । મોષ્વ॑સ્માગ્ સ્તમ॑સ્યન્ત॒રા ધાઃ᳚ । મા રુ॒દ્રિયા॑સો અ॒ભિગુ॑ર્વૃ॒ધાનઃ॑ ॥ મા નઃ॒ ક્રતુ॑ભિર્-હીડિ॒તેભિ॑ર॒સ્માન્ । દ્વિષા॑ સુનીતે॒ મા પરા॑દાઃ ।

મા નો॑ રુ॒દ્રો નિર્-ઋ॑તિ॒ર્મા નો॒ અસ્તા᳚ ।

મા દ્યાવા॑પૃથિ॒વી હી॑ડિષાતામ્ ॥ 60 ॥

ઉપ॑ નો મિત્રાવરુણાવિ॒હાવ॑તમ્ । અ॒ન્વાદી᳚દ્ધ્યાથામિ॒હ નઃ॑ સખાયા । આ॒દિ॒ત્યાના॒-મ્પ્રસિ॑તિર્હે॒તિઃ । ઉ॒ગ્રા શ॒તાપા᳚ષ્ઠા ઘ॒ વિષા॒ પરિ॑ણો વૃણક્તુ ॥

ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ॥ તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદા શા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒દ્ધ્યુરુ॑શગ્ંસ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વા-ન્દે॒વસ્ય॒ હેડો-ઽવ॑ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિ॑ષ્ઠો॒ વહ્નિ॑ તમ॒-શ્શોશુ॑ચાનો॒ વિશ્વા॒ દ્વેષાગ્ં॑સિ॒ પ્રમુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥

સ ત્વન્નો॑ અન્ગે-ઽવ॒મો ભ॑વો॒તી નેદિ॑ષ્ઠો અ॒સ્યા ઉ॒ષસો॒ વ્યુ॑ષ્ટૌ । અવ॑ યક્ષ્વ નો॒ વરુ॑ણ॒ગ્ં॒ રરા॑ણો વી॒હિ મૃ॑ડી॒કગ્ં સુ॒હવો॑ ન એધિ ॥ ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑ । અ॒યા સન્મન॑સા હિ॒તઃ । અ॒યા સનઃઅ॒વ્યમૂ॑હિષે । અ॒યા નો॑ ધેહિ ભેષ॒જમ્ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિરાહુ॑તઃ । સ્વાહા॑કૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વ॒ગા દે॒વેભ્ય॑ ઇ॒દ-ન્નમઃ॑ ॥

ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॒ પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ । દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥ ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ । ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒-મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑ ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒-ઽગ્નેઃ ॥

વયઃ॑ સુપ॒ર્ણા ઉપ॑સેદુ॒રિન્દ્ર᳚મ્ । પ્રિ॒યમે॑ધા॒ ઋષ॑યો॒ નાધ॑માનાઃ । અપ॑ ધ્વા॒ન્તમૂ᳚ર્ણુ॒હિ પૂ॒ર્ધિ ચક્ષુઃ॑ । મુ॒મુ॒ગ્ધ્ય॑સ્મા-ન્નિ॒ધયે॑વ બ॒દ્ધાન્ ॥ 61 ॥

(પુ॒રો॒વસુ॑ર્હીડિષાતાગ્ં સુપ॒ર્ણાઃ) (અ. 20)

અનુવાકં 21

ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ । મયિ॒ ત્યદિ॑ન્દ્રિ॒ય-મ્મ॒હત્ । મયિ॒ દક્ષો॒ મયિ॒ ક્રતુઃ॑ । મયિ॑ ધાયિ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । ત્રિશુ॑ગ્ઘ॒ર્મો વિભા॑તુ મે । આકૂ᳚ત્યા॒ મન॑સા સ॒હ ।

વિ॒રાજા॒ જ્યોતિ॑ષા સ॒હ । ય॒જ્ઞેન॒ પય॑સા સ॒હ । બ્રહ્મ॑ણા॒ તેજ॑સા સ॒હ । ક્ષ॒ત્રેણ॒ યશ॑સા સ॒હ । સ॒ત્યેન॒ તપ॑સા સ॒હ । તસ્ય॒ દોહ॑મશીમહિ ।

તસ્ય॑ સુ॒મ્નમ॑શીમહિ । તસ્ય॑ ભ॒ક્ષમ॑શીમહિ ।

તસ્ય॑ ત॒ ઇન્દ્રે॑ણ પી॒તસ્ય॒ મધુ॑મતઃ ।

ઉપ॑હૂત॒સ્યોપ॑હૂતો ભક્ષયામિ ॥ 62 ॥

(યશ॑સા સ॒હ ષટ્ચ॑) (અ. 21)

અનુવાકં 22

યાસ્તે॑ અગ્ને ઘો॒રાસ્ત॒નુવઃ॑ । ક્ષુચ્ચ॒ તૃષ્ણા॑ ચ । અસ્નુ॒ક્ચાના॑હુતિશ્ચ । અ॒શ॒ન॒યા ચ॑ પિપા॒સા ચ॑ । સે॒દિશ્ચામ॑તિશ્ચ । એ॒તાસ્તે॑ અગ્ને ઘો॒રાસ્ત॒નુવઃ॑ ।

તાભિ॑ર॒મુઙ્ગ॑ચ્છ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ ।

યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ 63 ॥ (અ. 22)

અનુવાકં 23

સ્નિક્ચ॒ સ્નીહિ॑તિશ્ચ॒ સ્નિહિ॑તિશ્ચ । ઉ॒ષ્ણા ચ॑ શી॒તા ચ॑ ।

ઉ॒ગ્રા ચ॑ ભી॒મા ચ॑ । સ॒દામ્ની॑ સે॒દિરનિ॑રા । એ॒તાસ્તે॑ અગ્ને ઘો॒રાસ્ત॒નુવઃ॑ । તાભિ॑ર॒મુઙ્ગ॑ચ્છ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ । યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ 64 ॥ (અ. 23)

અનુવાકં 24

ધુનિ॑શ્ચ ધ્વા॒ન્તશ્ચ॑ ધ્વ॒નશ્ચ॑ ધ્વ॒નયગ્ગ્॑શ્ચ ।

નિ॒લિ॒મ્પશ્ચ॑ વિલિ॒મ્પશ્ચ॑ વિક્ષિ॒પઃ ॥ 65 ॥ (અ. 24)

અનુવાકં 25

ઉ॒ગ્રશ્ચ॒ ધુનિ॑શ્ચ ધ્વા॒ન્તશ્ચ॑ ધ્વ॒નશ્ચ॑ ધ્વ॒નયગ્ગ્॑શ્ચ । સ॒હ॒સ॒હ્વાગ્શ્ચ॒ સહ॑માનશ્ચ॒ સહ॑સ્વાગ્શ્ચ॒ સહી॑યાગ્શ્ચ ।

એત્ય॒ પ્રેત્ય॑ વિક્ષિ॒પઃ ॥ 66 ॥ (અ. 25)

અનુવાકં 26

અ॒હો॒રા॒ત્રે ત્વોદી॑રયતામ્ । અ॒ર્ધ॒મા॒સાસ્ત્વોદી᳚-ઞ્જયન્તુ । માસા᳚સ્ત્વા શ્રપયન્તુ । ઋ॒તવ॑સ્ત્વા પચન્તુ ।

સં॒વઁ॒થ્સ॒રસ્ત્વા॑ હન્ત્વસૌ ॥ 67 ॥ (અ. 26)

અનુવાકં 27

ખટ્ ફ-ડ્જ॒હિ । છિ॒ન્ધી ભિ॒ન્ધી હ॒ન્ધી કટ્ ।

ઇતિ॒ વાચઃ॑ ક્રૂરા॒ણિ ॥ 68 ॥ (અ. 27)

અનુવાકં 28

વિગા ઇ॑ન્દ્ર વિ॒ચર᳚ન્-થ્સ્પાશયસ્વ । સ્વ॒પન્ત॑મિન્દ્ર પશુ॒મન્ત॑મિચ્છ । વજ્રે॑ણા॒મુ-મ્બો॑ધય દુર્વિ॒દત્ર᳚મ્ । સ્વ॒પ॒તો᳚-ઽસ્ય॒ પ્રહ॑ર॒ ભોજ॑નેભ્યઃ ॥

અગ્ને॑ અ॒ગ્નિના॒ સંવઁ॑દસ્વ । મૃત્યો॑ મૃ॒ત્યુના॒ સંવઁ॑દસ્વ । નમ॑સ્તે અસ્તુ ભગવઃ ॥ સ॒કૃત્તે॑ અગ્ને॒ નમઃ॑ । દ્વિસ્તે॒ નમઃ॑ । ત્રિસ્તે॒ નમઃ॑ । ચ॒તુસ્તે॒ નમઃ॑ । પ॒ઞ્ચ॒કૃત્વ॑સ્તે॒ નમઃ॑ ।

દ॒શ॒કૃત્વ॑સ્તે॒ નમઃ॑ । શ॒ત॒કૃત્વ॑સ્તે॒ નમઃ॑ । આ॒સ॒હ॒સ્ર॒કૃત્વ॑સ્તે॒ નમઃ॑ । અ॒પ॒રિ॒મિ॒ત॒કૃત્વ॑સ્તે॒ નમઃ॑ । નમ॑સ્તે અસ્તુ॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ 69 ॥

(ત્રિસ્તે॒ નમઃ॑ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 28)

અનુવાકં 29

અસૃ॑-ન્મુખો રુધિ॒રેણા॒વ્ય॑ક્તઃ । ય॒મસ્ય॑ દૂ॒ત-શ્શ્વપા॒-દ્વિધા॑વસિ । ગૃદ્ધ્રઃ॑ સુપ॒ર્ણઃ કુ॒ણપ॒ન્નિષે॑વસે ।

ય॒મસ્ય॑ દૂ॒તઃ પ્રહિ॑તો ભ॒વસ્ય॑ ચો॒ભયોઃ᳚ ॥ 70 ॥ (અ. 29)

અનુવાકં 30

યદે॒ત-દ્વૃ॑ક॒સો ભૂ॒ત્વા । વાગ્ દે᳚વ્યભિ॒રાય॑સિ । દ્વિ॒ષન્ત॑-મ્મે॒-ઽભિરા॑ય । ત-મ્મૃ॑ત્યો મૃ॒ત્યવે॑ નય । સ આર્ત્યા-ઽઽર્તિ॒માર્ચ્છ॑તુ ॥ 71 ॥ (અ. 30)

અનુવાકં 31

યદી॑ષિ॒તો યદિ॑ વા સ્વકા॒મી । ભ॒યેડ॑કો॒ વદ॑તિ॒ વાચ॑મે॒તામ્ । તામિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની બ્રહ્મ॑ણા સંવિઁદા॒નૌ ।

શિ॒વામ॒સ્મભ્ય॑-ઙ્કૃણુતઙ્ગૃ॒હેષુ॑ ॥ 72 ॥ (અ. 31)

અનુવાકં 32

દીર્ઘ॑મુખિ॒ દુર્હ॑ણુ । મા સ્મ॑ દક્ષિણ॒તો વ॑દઃ ।

યદિ॑ દક્ષિણ॒તો વદા᳚-દ્દ્વિ॒ષન્ત॒-મ્મે-ઽવ॑ બાધાસૈ ॥ 73 ॥ (અ. 32)

અનુવાકં 33

ઇ॒ત્થાદુલૂ॑ક॒ આપ॑પ્તત્ । હિ॒ર॒ણ્યા॒ક્ષો અયો॑મુખઃ ।

રક્ષ॑સાન્દૂ॒ત આગ॑તઃ । તમિ॒તો ના॑શયાગ્ને ॥ 74 ॥ (અ. 33)

અનુવાકં 34

યદે॒ત-દ્ભૂ॒તાન્ય॑ન્વા॒વિશ્ય॑ । દૈવીં॒-વાઁચં॑-વઁ॒દસિ॑ । દ્વિ॒ષતો॑ નઃ॒ પરા॑વદ । તા-ન્મૃ॑ત્યો મૃ॒ત્યવે॑ નય । ત આર્ત્યા-ઽઽર્તિ॒માર્ચ્છ॑ન્તુ ।

અ॒ગ્નિના॒-ઽગ્નિ-સ્સંવઁ॑દતામ્ ॥ 75 ॥ (અ. 34)

અનુવાકં 35

પ્ર॒સાર્ય॑ સ॒ક્થ્યૌ॑ પત॑સિ । સ॒વ્યમક્ષિ॑ નિ॒પેપિ॑ ચ ।

મેહ ક॑સ્યચ॒નામ॑મત્ ॥ 76 ॥ (અ. 35)

અનુવાકં 36

અત્રિ॑ણા ત્વા ક્રિમે હન્મિ । કણ્વે॑ન જ॒મદ॑ગ્નિના ।

વિ॒શ્વાવ॑સો॒-ર્બ્રહ્મ॑ણા હ॒તઃ । ક્રિમી॑ણા॒ગ્ં॒ રાજા᳚ ।

અપ્યે॑ષાગ્ સ્થ॒પતિ॑ર્હ॒તઃ । અથો॑ મા॒તા-ઽથો॑ પિ॒તા ।

અથો᳚ સ્થૂ॒રા અથો᳚ ક્ષુ॒દ્રાઃ । અથો॑ કૃ॒ષ્ણા અથો᳚ શ્વે॒તાઃ । અથો॑ આ॒શાતિ॑કા હ॒તાઃ ।

શ્વે॒તાભિઃ॑ સ॒હ સર્વે॑ હ॒તાઃ ॥ 77 ॥ (અ. 36)

અનુવાકં 37

આહ॒રાવ॑દ્ય । શૃ॒તસ્ય॑ હ॒વિષો॒ યથા᳚ । ત-થ્સ॒ત્યમ્ ।

યદ॒મું-યઁ॒મસ્ય॒ જમ્ભ॑યોઃ । આદ॑ધામિ॒ તથા॒ હિ તત્ । ખણ્ફણ્મ્રસિ॑ ॥ 78 ॥ (અ. 37)

અનુવાકં 38

બ્રહ્મ॑ણા ત્વા શપામિ । બ્રહ્મ॑ણસ્ત્વા શ॒પથે॑ન શપામિ । ઘો॒રેણ॑ ત્વા॒ ભૃગૂ॑ણા॒ઞ્ચક્ષુ॑ષા॒ પ્રેક્ષે᳚ । રૌ॒દ્રેણ॒ ત્વાઙ્ગિ॑રસા॒-મ્મન॑સા ધ્યાયામિ ।

અ॒ઘસ્ય॑ ત્વા॒ ધાર॑યા વિદ્ધ્યામિ ।

અધ॑રો॒ મ-ત્પ॑દ્યસ્વાસૌ ॥ 79 ॥ (અ. 38)

અનુવાકં 39

ઉત્તુ॑દ શિમિજાવરિ । તલ્પે॑જે॒ તલ્પ॒ ઉત્તુ॑દ । ગિ॒રીગ્ં રનુ॒ પ્રવે॑શય । મરી॑ચી॒રુપ॒ સન્નુ॑દ ।

યાવ॑દિ॒તઃ પુ॒રસ્તા॑દુ॒દયા॑તિ॒ સૂર્યઃ॑ ।

તાવ॑દિ॒તો॑-ઽમુન્ના॑શય । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ ।

યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ 80 ॥ (અ. 39)

અનુવાકં 40

ભૂર્ભુવ॒સ્સુવો॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવો॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ ।

ભુવો᳚-ઽદ્ધાયિ॒ ભુવો᳚-ઽદ્ધાયિ॒ ભુવો᳚-ઽદ્ધાયિ ।

નૃ॒મ્ણાયિ નૃ॒મ્ણ-ન્નૃ॒મ્ણાયિ નૃ॒મ્ણ-ન્નૃ॒મ્ણાયિ નૃ॒મ્ણમ્ । નિ॒ધા ય્યો॑-ઽવાયિ નિ॒ધા ય્યો॑-ઽવાયિ નિ॒ધા ય્યો॑-ઽવાયિ । એ અ॒સ્મે અ॒સ્મે । સુવ॒ર્ન જ્યોતીઃ᳚ ॥ 81 ॥ (અ. 40)

અનુવાકં 41

પૃ॒થિ॒વી સ॒મિત્ । તામ॒ગ્નિ-સ્સમિ॑ન્ધે । સા-ઽગ્નિગ્ં સમિ॑ન્ધે । તામ॒હગ્ં સમિ॑ન્ધે । સા મા॒ સમિ॑દ્ધા । આયુ॑ષા॒ તેજ॑સા । વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા । યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ । અ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમિ॑ન્તા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ॥

અ॒ન્તરિ॑ક્ષગ્ં સ॒મિત્ ॥ 82 ॥

તાં-વાઁ॒યુ-સ્સમિ॑ન્ધે । સા વા॒યુગ્ં સમિ॑ન્ધે । તામ॒હગ્ં સમિ॑ન્ધે । સા મા॒ સમિ॑દ્ધા । આયુ॑ષા॒ તેજ॑સા । વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા । યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ । અ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમિ॑ન્તા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ।

દ્યૌ-સ્સ॒મિત્ । તામા॑દિ॒ત્ય-સ્સમિ॑ન્ધે ॥ 83 ॥

સા-ઽઽદિ॒ત્યગ્ં સમિ॑ન્ધે । તામ॒હગ્ં સમિ॑ન્ધે । સા મા॒ સમિ॑દ્ધા । આયુ॑ષા॒ તેજ॑સા । વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા । યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ । અ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમિ॑ન્તા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ॥ પ્રા॒જા॒પ॒ત્યા મે॑ સ॒મિદ॑સિ સપત્ન॒ક્ષય॑ણી ।

ભ્રા॒તૃ॒વ્ય॒હા મે॑-ઽસિ॒ સ્વાહા᳚ ॥ અગ્ને᳚ વ્રતપતે વ્ર॒તઞ્ચ॑રિષ્યામિ ॥ 84 ॥

તચ્છ॑કેય॒-ન્તન્મે॑ રાદ્ધ્યતામ્ । વાયો᳚ વ્રતપત॒ આદિ॑ત્ય વ્રતપતે । વ્ર॒તાનાં᳚-વ્રઁતપતે વ્ર॒તઞ્ચ॑રિષ્યામિ । તચ્છ॑કેય॒-ન્તન્મે॑ રાદ્ધ્યતામ્ ॥ દ્યૌ-સ્સ॒મિત્ । તામા॑દિ॒ત્ય-સ્સમિ॑ન્ધે । સા-ઽઽદિ॒ત્યગ્ં સમિ॑ન્ધે ।

તામ॒હગ્ં સમિ॑ન્ધે । સા મા॒ સમિ॑દ્ધા । આયુ॑ષા॒ તેજ॑સા ॥ 85 ॥

વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા । યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ । અ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમિ॑ન્તા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ।

અ॒ન્તરિ॑ક્ષગ્ં સ॒મિત્ । તાં-વાઁ॒યુ-સ્સમિ॑ન્ધે । સા વા॒યુગ્ં સમિ॑ન્ધે । તામ॒હગ્ં સમિ॑ન્ધે । સા મા॒ સમિ॑દ્ધા । આયુ॑ષા॒ તેજ॑સા । વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા ॥ 86 ॥

યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ । અ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમિ॑ન્તા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । પૃ॒થિ॒વી સ॒મિત્ । તામ॒ગ્નિ-સ્સમિ॑ન્ધે । સા-ઽગ્નિગ્ં સમિ॑ન્ધે । તામ॒હગ્ં સમિ॑ન્ધે ।

સા મા॒ સમિ॑દ્ધા । આયુ॑ષા॒ તેજ॑સા । વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા ।

યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ ॥ 87 ॥

અ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમિ॑ન્તા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યા મે॑ સ॒મિદ॑સિ સપત્ન॒ક્ષય॑ણી । ભ્રા॒તૃ॒વ્ય॒હા મે॑-ઽસિ॒ સ્વાહા᳚ । આદિ॑ત્ય વ્રતપતે વ્ર॒તમ॑ચારિષમ્ ।

તદ॑શક॒-ન્તન્મે॑-ઽરાધિ । વાયો᳚ વ્રતપ॒તે-ઽગ્ને᳚ વ્રતપતે । વ્ર॒તાનાં᳚-વ્રઁતપતે વ્ર॒તમ॑ચારિષમ્ । તદ॑શક॒-ન્તન્મે॑-ઽરાધિ ॥ 88 ॥

(સ॒મિથ્ - સમિ॑ન્ધે - વ્ર॒તઞ્ચ॑રિષ્યા॒ - મ્યાયુ॑ષા॒ તેજ॑સા॒ - વર્ચ॑સા શ્રિ॒યા - યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેના॒ - +ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 41)

અનુવાકં 42

શન્નો॒ વાતઃ॑ પવતા-મ્માત॒રિશ્વા॒ શન્ન॑સ્તપતુ॒ સૂર્યઃ॑ । અહા॑નિ॒ શ-મ્ભ॑વન્તુ ન॒-શ્શગ્ં રાત્રિઃ॒ પ્રતિ॑ધીયતામ્ ॥ શમુ॒ષા નો॒ વ્યુ॑ચ્છતુ॒ શમા॑દિ॒ત્ય ઉદે॑તુ નઃ । શિ॒વા ન॒-શ્શન્ત॑મા ભવ સુમૃડી॒કા સર॑સ્વતિ । મા તે॒ વ્યો॑મ સ॒ન્દૃશિ॑ ॥

ઇડા॑યૈ॒ વાસ્ત્વ॑સિ વાસ્તુ॒મ-દ્વા᳚સ્તુ॒મન્તો॑ ભૂયાસ્મ॒ મા વાસ્તો᳚-શ્છિથ્સ્મહ્ય વા॒સ્તુ-સ્સ ભૂ॑યા॒-દ્યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥

પ્ર॒તિ॒ષ્ઠા-ઽસિ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠાવ॑ન્તો ભૂયાસ્મ॒ મા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાયા᳚- શ્છિથ્સ્મહ્ય પ્રતિ॒ષ્ઠઃ

સ ભૂ॑યા॒-દ્યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ આ વા॑ત વાહિ ભેષ॒જમ્ ઁવિ વા॑ત વાહિ॒ યદ્રપઃ॑ ।

ત્વગ્ં હિ વિ॒શ્વભે॑ષજો દે॒વાના᳚-ન્દૂ॒ત ઈય॑સે ॥

દ્વાવિ॒મૌ વાતૌ॑ વાત॒ આ સિન્ધા॒રા પ॑રા॒વતઃ॑ ॥ 89 ॥

દક્ષ॑-મ્મે અ॒ન્ય આ॒વાતુ॒ પરા॒-ઽન્યો વા॑તુ॒ ય-દ્રપઃ॑ ॥

યદ॒દો વા॑ત તે ગૃ॒હે॑-ઽમૃત॑સ્ય નિ॒ધિર્હિ॒તઃ ।

તતો॑ નો દેહિ જી॒વસે॒ તતો॑ નો ધેહિ ભેષ॒જમ્ ॥

તતો॑ નો॒ મહ॒ આવ॑હ॒ વાત॒ આવા॑તુ ભેષ॒જમ્ ।

શ॒મ્ભૂ-ર્મ॑યો॒ભૂર્નો॑ હૃ॒દે પ્ર ણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષત્ ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ય ગૃ॒હો॑-ઽસિ॒ ત-ન્ત્વા॒ પ્રપ॑દ્યે॒ સગુ॒સ્સાશ્વઃ॑ । સ॒હ યન્મે॒ અસ્તિ॒ તેન॑ ॥

ભૂઃ પ્રપ॑દ્યે॒ ભુવઃ॒ પ્રપ॑દ્યે॒ સુવઃ॒ પ્રપ॑દ્યે॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॒ પ્રપ॑દ્યે વા॒યુમ્

પ્રપ॒દ્યે-ઽના᳚ર્તા-ન્દે॒વતા॒-મ્પ્રપ॒દ્યે ઽશ્મા॑નમાખ॒ણ-મ્પ્રપ॑દ્યે પ્ર॒જાપ॑તેર્

બ્રહ્મકો॒શ-મ્બ્રહ્મ॒ પ્રપ॑દ્ય॒ ઓ-મ્પ્રપ॑દ્યે ॥

અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-મ્મ ઉ॒ર્વ॑ન્તર॑-મ્બૃ॒હદ॒ગ્નયઃ॒ પર્વ॑તાશ્ચ॒ યયા॒ વાતઃ॑ સ્વ॒સ્ત્યા સ્વ॑સ્તિ॒માન્તયા᳚ સ્વ॒સ્ત્યા સ્વ॑સ્તિ॒ માન॑સાનિ ॥

પ્રાણા॑પાનૌ મૃ॒ત્યોર્મા॑ પાત॒-મ્પ્રાણા॑પાનૌ॒ મા મા॑ હાસિષ્ટ॒-મ્મયિ॑ મે॒ધા-મ્મયિ॑ પ્ર॒જા-મ્મય્ય॒ગ્નિ સ્તેજો॑ દધાતુ॒ મયિ॑ મે॒ધા-મ્મયિ॑ પ્ર॒જા-મ્મયીન્દ્ર॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ધાતુ॒ મયિ॑ મે॒ધા-મ્મયિ॑ પ્ર॒જા-મ્મયિ॒ સૂર્યો॒

ભ્રાજો॑ દધાતુ ॥ 90 ॥

દ્યુ॒ભિર॒ક્તુભિઃ॒ પરિ॑પાત-મ॒સ્માનરિ॑ષ્ટેભિ-રશ્વિના॒ સૌભ॑ગેભિઃ । તન્નો॑ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો મામહન્તા॒ મદિ॑તિ॒-સ્સિન્ધુઃ॑ પૃથિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ॥

કયા॑ નશ્ચિ॒ત્ર આભુ॑વદૂ॒તી સ॒દાવૃ॑ધ॒-સ્સખા᳚ । કયા॒ શચિ॑ષ્ઠયા વૃ॒તા ॥ કસ્ત્વા॑ સ॒ત્યો મદા॑ના॒-મ્મગ્ંહિ॑ષ્ઠો મથ્સ॒દન્ધ॑સઃ ।

દૃ॒ઢા ચિ॑દા॒રુજે॒ વસુ॑ ॥ અ॒ભી ષુ ણ॒-સ્સખી॑નામવિ॒તા જ॑રિતૄ॒ણામ્ । શ॒ત-મ્ભ॑વાસ્યૂ॒તિભિઃ॑ ॥

વયઃ॑ સુપ॒ર્ણા ઉપ॑સેદુ॒રિન્દ્ર॑-મ્પ્રિ॒યમે॑ધા॒ ઋષ॑યો॒ નાધ॑માનાઃ ।

અપ॑ ધ્વા॒ન્તમૂ᳚ર્ણુ॒હિ પૂ॒ર્ધિ ચક્ષુ॑-ર્મુમુ॒ગ્ધ્ય॑સ્મા-ન્નિ॒ધયે॑વ બ॒દ્ધાન્ ॥ 91 ॥

શન્નો॑ દે॒વીર॒ભિષ્ટ॑ય॒ આપો॑ ભવન્તુ પી॒તયે᳚ । શં-યોઁર॒ભિસ્ર॑વન્તુ નઃ ॥ ઈશા॑ના॒ વાર્યા॑ણા॒-ઙ્ક્ષય॑ન્તીશ્ચર્ષણી॒નામ્ । અ॒પો યા॑ચામિ ભેષ॒જમ્ ॥

સુ॒મિ॒ત્રા ન॒ આપ॒ ઓષ॑ધય-સ્સન્તુ દુર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑ ભૂયાસુ॒-ર્યો᳚-ઽસ્માન્-દ્વેષ્ટિ॒ યઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥

આપો॒ હિ ષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન । મ॒હે રણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ॥ યો વઃ॑ શિ॒વત॑મો॒ રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒હ નઃ॑ । ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒તરઃ॑ ॥

તસ્મા॒ અર॑-ઙ્ગમામ વો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ ॥ 92 ॥

આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ॥

પૃ॒થિ॒વી શા॒ન્તા સા-ઽગ્નિના॑ શા॒ન્તા સા મે॑ શા॒ન્તા શુચગ્ં॑ શમયતુ ॥ અ॒ન્તરિ॑ક્ષગ્ં શા॒ન્ત-ન્ત-દ્વા॒યુના॑ શા॒ન્ત-ન્તન્મે॑ શા॒ન્તગ્ં શુચગ્ં॑ શમયતુ ।

દ્યૌ-શ્શા॒ન્તા સા-ઽઽદિ॒ત્યેન॑ શા॒ન્તા સા મે॑ શા॒ન્તા શુચગ્ં॑ શમયતુ ॥ પૃ॒થિ॒વી શાન્તિ॑ર॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્ં॒ શાન્તિ॒-ર્દ્યૌ-શ્શાન્તિ॒-ર્દિશ॒-શ્શાન્તિ॑ રવાન્તરદિ॒શા-શ્શાન્તિ॑ ર॒ગ્નિ-શ્શાન્તિ॑-ર્વા॒યુ-શ્શાન્તિ॑ રાદિ॒ત્ય-શ્શાન્તિ॑

શ્ચ॒ન્દ્રમા॒-શ્શાન્તિ॒-ર્નક્ષ॑ત્રાણિ॒ શાન્તિ॒ રાપ॒-શ્શાન્તિ॒ રોષ॑ધય॒-શ્શાન્તિ॒-ર્વન॒સ્પત॑ય॒-શ્શાન્તિ॒-ર્ગૌ-શ્શાન્તિ॑ ર॒જા શાન્તિ॒ રશ્વ॒-શ્શાન્તિઃ॒ પુરુ॑ષ॒-શ્શાન્તિ॒-ર્બ્રહ્મ॒ શાન્તિ॑-ર્બ્રાહ્મ॒ણ-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॑રે॒વ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॑ર્મે અસ્તુ॒ શાન્તિઃ॑ ॥

તયા॒-ઽહગ્ં શા॒ન્ત્યા સ॑ર્વશા॒ન્ત્યા મહ્ય॑-ન્દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે ચ॒ શાન્તિ॑-ઙ્કરોમિ॒ શાન્તિ॑ર્મે અસ્તુ॒ શાન્તિઃ॑ ॥

એહ॒ શ્રીશ્ચ॒ હ્રીશ્ચ॒ ધૃતિ॑શ્ચ॒ તપો॑ મે॒ધા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા શ્ર॒દ્ધા સ॒ત્ય-ન્ધર્મ॑શ્ચૈ॒તાનિ॒ મોત્તિ॑ષ્ઠન્ત॒-મનૂત્તિ॑ષ્ઠન્તુ॒ મા મા॒ગ્॒ શ્રીશ્ચ॒ હ્રીશ્ચ॒ ધૃતિ॑શ્ચ॒ તપો॑ મે॒ધા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા શ્ર॒દ્ધા સ॒ત્ય-ન્ધર્મ॑શ્ચૈ॒તાનિ॑ મા॒ મા હા॑સિષુઃ ॥

ઉદાયુ॑ષા સ્વા॒યુષોદોષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસે॒નો-ત્પ॒ર્જન્ય॑સ્ય॒ શુષ્મે॒ણોદ॑સ્થા-મ॒મૃતા॒ગ્ં॒ અનુ॑ ॥ તચ્ચક્ષુ॑-ર્દે॒વહિ॑ત-મ્પુ॒રસ્તા᳚ ચ્છુ॒ક્રમુ॒ચ્ચર॑ત્ ।

પશ્યે॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒ત-ઞ્જીવે॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒ત-ન્નન્દા॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒ત-મ્મોદા॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒ત-મ્ભવા॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒તગ્ં શૃ॒ણવા॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒ત-મ્પ્રબ્ર॑વામ શ॒રદઃ॑ શ॒ત મજી॑તા-સ્સ્યામ શ॒રદઃ॑ શ॒ત-ઞ્જ્યોક્ચ॒ સૂર્ય॑-ન્દૃ॒શે ॥ 93 ॥

ય ઉદ॑ગા-ન્મહ॒તો-ઽર્ણવા᳚-દ્વિ॒ભ્રાજ॑માન-સ્સરિ॒રસ્ય॒ મદ્ધ્યા॒થ્સ મા॑ વૃષ॒ભો લો॑હિતા॒ક્ષ-સ્સૂર્યો॑ વિપ॒શ્ચિ-ન્મન॑સા પુનાતુ ॥ બ્રહ્મ॑ણ॒-શ્શ્ચોત॑ન્યસિ॒ બ્રહ્મ॑ણ આ॒ણી સ્થો॒ બ્રહ્મ॑ણ આ॒વપ॑નમસિ ધારિ॒તેય-મ્પૃ॑થિ॒વી બ્રહ્મ॑ણા મ॒હી ધા॑રિ॒તમે॑નેન મ॒હદ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒-ન્દિવ॑-ન્દાધાર પૃથિ॒વીગ્ં સદે॑વાં॒-યઁદ॒હં-વેઁદ॒ તદ॒હ-ન્ધા॑રયાણિ॒ મા મદ્વેદો-ઽધિ॒ વિસ્ર॑સત્ ॥ મે॒ધા॒મ॒ની॒ષે મા-ઽઽવિ॑શતાગ્ં સ॒મીચી॑ ભૂ॒તસ્ય॒ ભવ્ય॒સ્યાવ॑રુદ્ધ્યૈ॒ સર્વ॒માયુ॑રયાણિ॒

સર્વ॒માયુ॑રયાણિ ॥ આ॒ભિ-ર્ગી॒ર્ભિ-ર્યદતો॑ ન ઊ॒નમાપ્યા॑યય હરિવો॒ વર્ધ॑માનઃ ।

ય॒દા સ્તો॒તૃભ્યો॒ મહિ॑ ગો॒ત્રા રુ॒જાસિ॑ ભૂયિષ્ઠ॒ભાજો॒ અધ॑ તે સ્યામ ॥ બ્રહ્મ॒ પ્રાવા॑દિષ્મ॒ તન્નો॒ મા હા॑સીત્ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 94 ॥

(પ॒રા॒વતો॑-દધાતુ-બ॒દ્ધાન્-જિન્વ॑થ-દૃ॒શે-+સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 42)

(નમો॑ - યુ॒ઞ્જતે॒ - વૃષ્ણો॒ અશ્વ॑સ્ય॒ - બ્રહ્મ॑-ન્પ્રવ॒ર્ગ્યે॑ણ॒ - બ્રહ્મ॒-ન્પ્રચ॑રિષ્યામો॒ - દશ॒ પ્રાચી॒ - રપ॑શ્યઙ્ગો॒પામ્ - દે॒વસ્ય॑ - સમુ॒દ્રા - યે॒ષે પી॑પિહિ॒ - ઘર્મ॒ યા તે॑ - મહી॒ના-ઞ્ચ॒ત્વા - ર્યસ્કા॒ન્॒. - યા પુ॒રસ્તા᳚-થ્સ॒પ્ત સ॑પ્ત - પ્રા॒ણાય॒ ત્રીણિ॑ - પૂ॒ષ્ણે ચ॒ત્વા-ર્યુ - દ॒સ્યૈકા॑દશ॒ - યાસ્તે॑ સ॒પ્તા - ગ્નિ-ર્ધ્રુ॒વસીઃ॒ દૈકા॒ન્ન વિગ્ં॑શતિ॒--ર્ ભૂરૂ॒ર્ધ્વ સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શત-દ્- ભૂ-ર્મયિ॒ ષોડ॑શ॒ - યાસ્તે॑ ઘો॒રા નવ॒ - સ્નિક્ચા॒ષ્ટૌ - ધુનિ॑શ્ચ॒ દ્વે - ઉ॒ગ્રશ્ચ॒ ત્રીણ્ય॑ - હોરા॒ત્રે પઞ્ચ॒ - ખ-ટ્ત્રીણિ॒ - વિગા-સ્સ॒પ્તદ॒શા - સૃ॑-ન્મુખ-શ્ચ॒ત્વારિ॒ - યદે॒ત-દ્વૃ॑ક॒સઃ પઞ્ચ॒ - યદી॑ષિ॒ત શ્ચ॒ત્વારિ॒ - દીર્ઘ॑મુખિ॒ ત્રીણી॒ - ત્થા ચ્ચ॒ત્વારિ॒ - યદે॒ત-દ્ભૂ॒તાનિ॒ ષટ્ - પ્ર॒સાર્ય॒ ત્રીણ્ય - ત્રિ॑ણા॒ દશા- હ॒રાવ॑દ્ય॒ - બ્રહ્મ॑ણા॒ ષટ્-થ્ષડ્ - ઉત્તુ॑દા॒ષ્ટૌ - ભૂ-ષ્ષટ્ - પૃ॑થિ॒વ્ય॑ષ્ટ ષ॑ષ્ટિઃ॒ - શન્નઃ॑ સ॒પ્તપ॑ઞ્ચા॒શ-દ્દ્વિચ॑ત્વારિગ્ંશત્ )

(નમો॑ વા॒ચે - બ્રહ્મ॑-ન્પ્રવ॒ર્ગ્યે॑ણ॒ - મયિ॒ રુ - ગ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ - પિ॒તા નો॑-ઽસિ - મહી॒ના - મુપ॑ નો॒ - યદે॒ત-દ્- ભૂ--ર્ દ્યૂ॒ભિ શ્ચતુ॑-ર્નવતિઃ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1

namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |

śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||

bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)

anuvākaṃ 2

yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |

pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |

a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||

de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |

acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||

ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |

ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||

ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |

ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||

ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |

mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |

ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||

ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |

sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||

(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)

(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)

anuvākaṃ 3

vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor

dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |

jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |

mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||

mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |

śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |

su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||

ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||

i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |

gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |

jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |

chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||

deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||

(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4

brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |

hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |

prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |

stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |

omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||

(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5

brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |

cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||

de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||

pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta darśa॒tam ||

a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |

pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||

a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |

āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||

mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |

brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |

mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |

viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||

sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |

tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||

sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||

diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |

āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||

viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || arha̭-nbibharṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | arha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | arha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||

(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)

anuvākaṃ 6

daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||

a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |

sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |

sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||

dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |

ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||

samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāgsteja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||

mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||

(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)

anuvākaṃ 7

apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||

svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |

sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||

ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||

garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||

patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||

sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |

va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||

a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |

ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |

vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |

mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||

(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8

de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |

pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |

asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||

sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||

pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||

gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||

a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |

tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |

a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |

suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |

divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||

(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9

sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |

a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |

somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |

varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||

bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |

sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |

svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||

aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||

aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |

aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||

di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||

(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)

anuvākaṃ 10

i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||

yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |

nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||

a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |

yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |

grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |

pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||

ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||

aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||

sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||

pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |

madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||

(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)

anuvākaṃ 11

gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |

yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |

tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||

gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||

va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||

śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |

catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||

ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |

saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||

vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||

aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭rśa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||

nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |

yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||

dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |

apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |

i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||

su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||

du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |

yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |

agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||

(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)

anuvākaṃ 12

ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |

jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |

vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |

ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)

anuvākaṃ 13

askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |

ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |

ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)

anuvākaṃ 14

yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)

anuvākaṃ 15

prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |

cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |

mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)

anuvākaṃ 16

pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |

pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |

pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)

anuvākaṃ 17

tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |

purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)

anuvākaṃ 18

yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |

ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃvi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |

pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)

anuvākaṃ 19

ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |

a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |

pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||

(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)

anuvākaṃ 20

bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||

vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||

yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |

sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||

niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |

mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |

mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||

upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tirhe॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||

i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||

sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||

udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||

vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||

(pu॒ro॒vasṷrhīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)

anuvākaṃ 21

tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |

tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |

upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||

(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)

anuvākaṃ 22

tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |

yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)

anuvākaṃ 23

snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |

u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)

anuvākaṃ 24

dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |

ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)

anuvākaṃ 25

u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāgśca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāgśca॒ sahī̭yāgśca |

etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)

anuvākaṃ 26

a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |

saṃ॒va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)

anuvākaṃ 27

khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |

iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)

anuvākaṃ 28

vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||

agnḙ a॒gninā॒ saṃva~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃva~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |

da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||

(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)

anuvākaṃ 29

asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |

ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)

anuvākaṃ 30

yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)

anuvākaṃ 31

yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nau |

śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)

anuvākaṃ 32

dīrgha̭mukhi॒ durha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |

yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)

anuvākaṃ 33

i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |

rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)

anuvākaṃ 34

a॒gninā॒-'gni-ssaṃva~̭datām || 75 || (a. 34)

anuvākaṃ 35

pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |

meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)

anuvākaṃ 36

atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |

vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |

apyḙṣāg stha॒pati̭rha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |

atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |

śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)

anuvākaṃ 37

āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |

yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)

anuvākaṃ 38

brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |

a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |

adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)

anuvākaṃ 39

uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |

yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |

tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |

yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)

anuvākaṃ 40

bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |

bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |

nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)

anuvākaṃ 41

pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||

a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||

dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||

sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |

bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||

taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |

tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||

varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |

a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||

sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |

yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||

a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |

tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||

(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)

anuvākaṃ 42

śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||

iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||

pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ

sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |

tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||

dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||

dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||

yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ |

tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||

tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |

śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||

bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum

prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter

brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||

a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||

prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒

bhrājo̭ dadhātu || 90 ||

dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||

kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |

dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||

vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |

apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||

śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścarṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||

su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||

āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||

tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||

āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||

pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |

dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭

śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||

tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||

eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||

udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |

paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||

ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒

sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |

ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||

(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)

(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )

(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठकः - प्रवर्ग्य मन्त्राः

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1

नमो॑ वा॒चे या चो॑दि॒ता या चानु॑दिता॒ तस्यै॑ वा॒चे नमो॒ नमो॑ वा॒चे नमो॑ वा॒चस्पत॑ये॒ नम॒ ऋषि॑भ्यो मन्त्र॒कृद्भ्यो॒ मन्त्र॑पतिभ्यो॒ मा मामृष॑यो मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पत॑यः॒ परा॑दु॒र्मा-ऽहमृषी᳚-न्मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पती॒-न्परा॑दां-वैँश्वदे॒वीं-वाँच॑मुद्यासग्ं शि॒वामद॑स्ता॒-ञ्जुष्टा᳚-न्दे॒वेभ्य॒-श्शर्म॑ मे॒ द्यौ-श्शर्म॑ पृथि॒वी शर्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ।

शर्म॑ च॒न्द्रश्च॒ सूर्य॑श्च॒ शर्म॑ ब्रह्मप्रजाप॒ती ॥

भू॒तं-वँ॑दिष्ये॒ भुव॑नं-वँदिष्ये॒ तेजो॑ वदिष्ये॒ यशो॑ वदिष्ये॒ तपो॑ वदिष्ये॒ ब्रह्म॑ वदिष्ये स॒त्यं-वँ॑दिष्ये॒ तस्मा॑ अ॒हमि॒द-मु॑प॒स्तर॑ण॒-मुप॑स्तृण उप॒स्तर॑ण-म्मे प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑या-दुप॒स्तर॑णम॒ह-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑यास॒-म्प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मधु॑ मनिष्ये॒ मधु॑ जनिष्ये॒ मधु॑ वक्ष्यामि॒ मधु॑ वदिष्यामि॒ मधु॑मती-न्दे॒वेभ्यो॒ वाच॑मुद्यासग्ं शुश्रू॒षेण्या᳚-म्मनु॒ष्ये᳚भ्य॒स्त-म्मा॑ दे॒वा अ॑वन्तु शो॒भायै॑ पि॒तरो-ऽनु॑मदन्तु ॥

ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 1 ॥ (अ. 1)

अनुवाकं 2

यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियः॑ । विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इत् । म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।

पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒माद॑दे ॥ अभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि ।

अ॒द्ध्व॒र॒कृ-द्दे॒वेभ्यः॑ । उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते ॥ 2 ॥

दे॒व॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्रय॑न्तु म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः । इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा᳚ ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ । प्र दे॒व्ये॑तु सू॒नृता᳚ ।

अच्छा॑ वी॒रन्नर्य॑-म्प॒ङ्क्तिरा॑धसम् । दे॒वा य॒ज्ञन्न॑यन्तु नः ॥ देवी᳚ द्यावापृथिवी॒ अनु॑ मे मग्ंसाथाम् । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 3 ॥

म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ इय॒त्यग्र॑ आसीः ।

ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ देवी᳚-र्वम्रीर॒स्य भू॒तस्य॑ प्रथमजा ऋतावरीः ॥ ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 4 ॥

म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ इन्द्र॒स्यौजो॑-ऽसि ।

ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ अ॒ग्नि॒जा अ॑सि प्र॒जाप॑ते॒ रेतः॑ । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 5 ॥

म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ आयु॑-र्धेहि प्रा॒ण-न्धे॑हि । अ॒पा॒न-न्धे॑हि व्या॒न-न्धे॑हि । चक्षु॑-र्धेहि॒ श्रोत्र॑-न्धेहि । मनो॑ धेहि॒ वाच॑-न्धेहि । आ॒त्मान॑-न्धेहि प्रति॒ष्ठा-न्धे॑हि ।

मा-न्धे॑हि॒ मयि॑ धेहि ॥ मधु॑ त्वा मधु॒ला क॑रोतु ।

म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि ॥ 6 ॥

य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थः॑ । गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि ॥ म॒खस्य॒ रास्ना॑-ऽसि । अदि॑तिस्ते॒ बिल॑ङ्गृह्णातु । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा ।

सूर्य॑स्य॒ हर॑सा श्राय । म॒खो॑-ऽसि ॥ 7 ॥

(प॒ते॒ - शिर॑ - ऋतावरीर्-ऋद्ध्यास॑म॒द्य म॒खस्य॒ शिरः॒ - शिरः॒ - शिरो॑-ऽसि॒ - +नव॑ च) (अ. 2)

(इय॑ति॒ देवी॒रिन्द्र॒स्यौजो᳚-ऽस्यग्नि॒जा अ॒स्यायु॑र्धेहि प्रा॒ण-म्पञ्च॑)

अनुवाकं 3

वृष्णो॒ अश्व॑स्य नि॒ष्पद॑सि । वरु॑णस्त्वा धृ॒तव्र॑त॒ आधू॑पयतु । मि॒त्रावरु॑णयोर्

ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ॥ अ॒र्चिषे᳚ त्वा । शो॒चिषे᳚ त्वा ।

ज्योति॑षे त्वा । तप॑से त्वा ॥ अ॒भीम-म्म॑हि॒ना दिव᳚म् ।

मि॒त्रो ब॑भूव स॒प्रथाः᳚ । उ॒त श्रव॑सा पृथि॒वीम् ॥ 8 ॥

मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतः॑ ।

श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । द्यु॒म्नञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥ सिद्ध्यै᳚ त्वा । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु ।

सु॒पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒बा॒हुरु॒त शक्त्या᳚ ॥ अप॑द्यमानः पृथि॒व्याम् । आशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण । उत्ति॑ष्ठ बृ॒ह-न्भ॑व ॥ 9 ॥

ऊ॒र्ध्वस्ति॑ष्ठ ध्रु॒वस्त्वम् ॥ सूर्य॑स्य त्वा॒ चक्षु॒षा-ऽन्वी᳚क्षे । ऋ॒जवे᳚ त्वा । सा॒धवे᳚ त्वा । सु॒क्षि॒त्यै त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा ॥

इ॒दम॒हम॒मुमा॑मुष्याय॒णं-विँ॒शा प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॒ पर्यू॑हामि ।

गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि ।

जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । छृ॒णत्तु॑ त्वा॒ वाक् । छृ॒णत्तु॒ त्वोर्क् । छृ॒णत्तु॑ त्वा ह॒विः ।

छृ॒न्धि वाच᳚म् । छृ॒न्ध्यूर्ज᳚म् । छृ॒न्धि ह॒विः ॥

देव॑ पुरश्चर स॒घ्यास॑न्त्वा ॥ 10 ॥

(पृ॒थि॒वीम् - भ॑व॒ - वा-ख्षट्च॑) (अ. 3)

अनुवाकं 4

ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ प्रच॑रिष्यामः ।

होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि । अग्नी॒द्रौहि॑णौ पुरो॒डाशा॒वधि॑श्रय । प्रति॑प्रस्थात॒र्विह॑र ।

प्रस्तो॑त॒-स्सामा॑नि गाय ॥ यजु॑र्युक्त॒ग्ं॒ साम॑भि॒राक्त॑खन्त्वा । विश्वै᳚-र्दे॒वैरनु॑मत-म्म॒रुद्भिः॑ । दक्षि॑णाभिः॒ प्रत॑त-म्पारयि॒ष्णुम् ।

स्तुभो॑ वहन्तु सुमन॒स्यमा॑नम् । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः । भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।

ओमिन्द्र॑वन्तः॒ प्रच॑रत ॥ 11 ॥

(अहृ॑णीयमानो॒ द्वे च॑) (अ. 4)

अनुवाकं 5

ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामः । होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि ॥ य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा । सूर्य॑स्य॒ हर॑से त्वा ॥ प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।

चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । दक्षा॑य॒ स्वाहा॒ क्रत॑वे॒ स्वाहा᳚ । ओज॑से॒ स्वाहा॒ बला॑य॒ स्वाहा᳚ ॥

दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽनक्तु ॥ 12 ॥

पृ॒थि॒वी-न्तप॑सस्त्रायस्व । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तपो॑-ऽसि । सग्ंसी॑दस्व म॒हाग्ं अ॑सि । शोच॑स्व देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒ष-म्मि॑येद्ध्य । सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम् ॥

अ॒ञ्जन्ति॒ य-म्प्र॒थय॑न्तो॒ न विप्राः᳚ । व॒पाव॑न्त॒न्नाग्निना॒ तप॑न्तः ।

पि॒तुर्न पु॒त्र उप॑सि॒ प्रेष्ठः॑ । आ घ॒र्मो अ॒ग्निमृ॒तय॑न्नसादीत् ॥ 13 ॥

अ॒ना॒धृ॒ष्या पु॒रस्ता᳚त् । अ॒ग्नेराधि॑पत्ये ।

आयु॑र्मे दाः । पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒तः । इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये । प्र॒जा-म्मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चात् । दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये । प्रा॒ण-म्मे॑ दाः । आश्रु॑तिरुत्तर॒तः ॥ 14 ॥

मि॒त्रावरु॑णयो॒राधि॑पत्ये । श्रोत्र॑-म्मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टात् । बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये ।

ब्रह्म॑ मे दाः, क्ष॒त्र-म्मे॑ दाः । तेजो॑ मे धा॒ वर्चो॑ मे धाः । यशो॑ मे धा॒ स्तपो॑ मे धाः ।

मनो॑ मे धाः ॥ मनो॒रश्वा॑-ऽसि॒ भूरि॑पुत्रा ।

विश्वा᳚भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्यः॑ पाहि ॥ 15 ॥

सू॒प॒सदा॑ मे भूया॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ तपो॒ ष्व॑ग्ने॒ अन्त॑राग्ं अ॒मित्रान्॑ ।

तपा॒शग्ंस॑मर॒रुषः॒ पर॑स्य । तपा॑ वसो चिकिता॒नो अ॒चित्तान्॑ । वि ते॑ तिष्ठन्ताम॒जरा॑ अ॒यासः॑ ॥ चितः॑ स्थ परि॒चितः॑ । स्वाहा॑ म॒रुद्भिः॒ परि॑श्रयस्व । मा अ॑सि । प्र॒मा अ॑सि । प्र॒ति॒मा अ॑सि ॥ 16 ॥

स॒म्मा अ॑सि । वि॒मा अ॑सि । उ॒न्मा अ॑सि । अ॒न्तरि॑क्षस्यान्त॒र्धिर॑सि ॥

दिव॒न्तप॑सस्त्रायस्व । आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नम् ।

आप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः । य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ । भू॒यि॒ष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ शु॒क्रन्ते॑ अ॒न्य-द्य॑ज॒तन्ते॑ अ॒न्यत् ॥ 17 ॥

विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि । विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावः । भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॑स्तु ॥ अर्ह॑-न्बिभर्षि॒ साय॑कानि॒ धन्व॑ । अर्ह॑न्नि॒ष्कं-यँ॑ज॒तं-विँ॒श्वरू॑पम् । अर्ह॑न्नि॒द-न्द॑यसे॒ विश्व॒-मब्भु॑वम् । न वा ओजी॑यो रुद्र॒ त्वद॑स्ति ॥ गा॒य॒त्रम॑सि । त्रैष्टु॑भमसि । जाग॑तमसि । मधु॒ मधु॒ मधु॑ ॥ 18 ॥

(अ॒न॒ - क्त्व॒सा॒दी॒ - दु॒त्त॒र॒तः - पा॑हि - प्रति॒मा अ॑सि - यज॒तन्ते॑ अ॒न्यज् - जाग॑तम॒स्येक॑-ञ्च) (अ. 5)

अनुवाकं 6

दश॒ प्राची॒र्दश॑ भासि दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒तीची॒र्दश॑ भा॒स्युदी॑चीः । दशो॒र्ध्वा भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः ॥

अ॒ग्निष्ट्वा॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता᳚-द्रोचयतु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ इन्द्र॑स्त्वा रु॒द्रै-र्द॑क्षिण॒तो रो॑चयतु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।

स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । वरु॑णस्त्वा-ऽऽदि॒त्यैः प॒श्चा-द्रो॑चयतु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।

स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ 19 ॥

द्यु॒ता॒नस्त्वा॑ मारु॒तो म॒रुद्भि॑रुत्तर॒तो रो॑चय॒त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । बृह॒स्पति॑स्त्वा॒ विश्वै᳚-र्दे॒वैरु॒परि॑ष्टा-द्रोचयतु॒ पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ रो॒चि॒तस्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वेष्वसि॑ ।

रो॒चि॒षी॒याह-म्म॑नु॒ष्ये॑षु ॥

सम्रा᳚ड् घर्म रुचि॒तस्त्वं ए॒वेष्वायु॑ष्माग्स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒स्य॑सि । रु॒चि॒तो॑-ऽह-म्म॑नु॒ष्ये᳚ष्वायु॑ष्माग्-स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भू॑यासम् ॥ रुग॑सि । रुच॒-म्मयि॑ धेहि ॥ 20 ॥

मयि॒ रुक् ॥ दश॑ पु॒रस्ता᳚-द्रोचसे । दश॑ दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒त्यम्म् । दशोदङ्ङ्॑ । दशो॒र्ध्वो भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नः॑ सम्रा॒डिष॒मूर्ज॑-न्धेहि । वा॒जी वा॒जिने॑ पवस्व । रो॒चि॒तो घ॒र्मो रु॑ची॒य ॥ 21 ॥

(रो॒च॒य॒ - धे॒हि॒ - +नव॑ च) (अ. 6)

अनुवाकं 7

अप॑श्यङ्गो॒पामनि॑पद्यमानम् । आ च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒द्ध्रीची॒-स्स विषू॑ची॒र्वसा॑नः । आ व॑रीवर्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः ॥ अत्र॑ प्रा॒वीः । मधु॒ माद्ध्वी᳚भ्या॒-म्मधु॒ माधू॑चीभ्याम् । अनु॑ वा-न्दे॒ववी॑तये ॥ सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ 22 ॥

स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ।

सग्ं सूर्ये॑णारोचिष्ट ॥ ध॒र्ता दि॒वो विभा॑सि॒ रज॑सः । पृ॒थि॒व्या ध॒र्ता । उ॒रोर॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्ता । ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना᳚म् । अम॑र्त्यस्तपो॒जाः ॥ हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा । दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा ॥ 23 ॥

ऊ॒र्ध्वमि॒म-म॑द्ध्व॒रङ्कृ॑धि । दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥ विश्वा॑सा-म्भुवा-म्पते । विश्व॑स्य भुवनस्पते । विश्व॑स्य मनसस्पते । विश्व॑स्य वचसस्पते । विश्व॑स्य तपसस्पते । विश्व॑स्य ब्रह्मणस्पते । दे॒व॒श्रूस्त्वन्दे॑व घर्म दे॒वा-न्पा॑हि ॥ त॒पो॒जां-वाँच॑म॒स्मे निय॑च्छ देवा॒युव᳚म् ॥ 24 ॥

गर्भो॑ दे॒वाना᳚म् ॥ पि॒ता म॑ती॒नाम् ॥

पतिः॑ प्र॒जाना᳚म् ॥ मतिः॑ कवी॒नाम् ॥

सन्दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा-ऽय॑तिष्ट । सग्ं सूर्ये॑णारुक्त ॥ आ॒यु॒र्दास्त्वम॒स्मभ्य॑-ङ्घर्म वर्चो॒दा अ॑सि ॥ पि॒ता नो॑-ऽसि पि॒ता नो॑ बोध ॥ आ॒यु॒र्धास्त॑नू॒धाः प॑यो॒धाः ।

व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दा द्र॑विणो॒दाः ॥ 25 ॥

अ॒न्त॒रि॒क्ष॒प्र॒ उ॒रोर्वरी॑यान् । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ त्वम॑ग्ने गृ॒हप॑ति-र्वि॒शाम॑सि । विश्वा॑सा॒-म्मानु॑षीणाम् । श॒त-म्पू॒र्भिर्य॑विष्ठ पा॒ह्यग्ंह॑सः । स॒मे॒द्धारग्ं॑ श॒तग्ं हिमाः᳚ ।

त॒-न्द्रा॒विणग्ं॑ हार्दिवा॒नम् । इ॒हैव रा॒तयः॑ सन्तु ॥ त्वष्टी॑मती ते सपेय । सु॒रेता॒ रेतो॒ दधा॑ना ।

वी॒रं-विँ॑देय॒ तव॑ स॒न्दृशि॑ ।

मा-ऽहग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ वि यो॑षम् ॥ 26 ॥

(रो॒च॒ते॒-सूर्य॑य त्वा - देवा॒युवं॑ - द्रविणो॒दा - दधा॑ना॒ द्वे च॑) (अ. 7)

अनुवाकं 8

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।

पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मा द॑दे ॥ अदि॑त्यै॒ रास्ना॑-ऽसि । इड॒ एहि॑ । अदि॑त॒ एहि॑ । सर॑स्व॒त्येहि॑ । असा॒वेहि॑ ।

असा॒वेहि॑ । असा॒वेहि॑ ॥ 27 ॥

अदि॑त्या उ॒ष्णीष॑मसि । वा॒युर॑स्यै॒डः । पू॒षा त्वो॒पाव॑सृजतु । अ॒श्विभ्या॒-म्प्र दा॑पय । यस्ते॒ स्तनः॑ शश॒यो यो म॑यो॒भूः । येन॒ विश्वा॒ पुष्य॑सि॒ वार्या॑णि । यो र॑त्न॒धा व॑सु॒विद्य-स्सु॒दत्रः॑ ।

सर॑स्वति॒ तमि॒ह धात॑वे-ऽकः ॥ उस्र॑ घ॒र्मग्ं शिग्ं॑ष । उस्र॑ घ॒र्म-म्पा॑हि ॥ 28 ॥

घ॒र्माय॑ शिग्ंष । बृह॒स्पति॒स्त्वोप॑सीदतु । दान॑व-स्स्थ॒ पेर॑वः । वि॒ष्व॒ग्वृतो॒ लोहि॑तेन । अ॒श्विभ्या᳚-म्पिन्वस्व । सर॑स्वत्यै पिन्वस्व ।

पू॒ष्णे पि॑न्वस्व । बृह॒स्पत॑ये पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व ॥ 29 ॥

गा॒य॒त्रो॑-ऽसि । त्रैष्टु॑भो-ऽसि । जाग॑तमसि । स॒होर्जो भा॒गेनोप॒ मेहि॑ । इन्द्रा᳚श्विना॒ मधु॑न-स्सार॒घस्य॑ । घ॒र्म-म्पा॑त वसवो॒ यज॑ता॒ वट् । स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मये॑ वृष्टि॒वन॑ये जुहोमि । मधु॑ ह॒विर॑सि । सूर्य॑स्य॒ तप॑स्तप । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-न्त्वा॒ परि॑गृह्णामि ॥ 30 ॥

अ॒न्तरि॑क्षेण॒ त्वोप॑यच्छामि । दे॒वाना᳚-न्त्वा पितृ॒णामनु॑मतो॒ भर्तुग्ं॑ शकेयम् । तेजो॑-ऽसि ।

तेजो-ऽनु॒प्रेहि॑ । दि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।

अ॒न्त॒रि॒क्ष॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः । पृ॒थि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।

सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ ।

दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पाहि ॥ 31 ॥

(एहि॑ - पाहि - पिन्वस्व - गृह्णामि॒ - +नव॑ च) (अ. 8)

अनुवाकं 9

स॒मु॒द्राय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । स॒लि॒लाय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ना॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒प्र॒ति॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ ।

अ॒व॒स्यवे᳚ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । दुव॑स्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । शिमि॑द्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा॒ वसु॑मते॒ स्वाहा᳚ ।

सोमा॑य त्वा रु॒द्रव॑ते॒ स्वाहा᳚ ।

वरु॑णाय त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥

बृह॒स्पत॑ये त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते॒ स्वाहा᳚ ।

स॒वि॒त्रे त्व॑र्भु॒मते॑ विभु॒मते᳚ प्रभु॒मते॒ वाज॑वते॒ स्वाहा᳚ । य॒माय॒ त्वा-ऽङ्गि॑रस्वते पितृ॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ विश्वा॒ आशा॑ दक्षिण॒सत् । विश्वा᳚-न्दे॒वान॑याडि॒ह । स्वाहा॑कृतस्य घ॒र्मस्य॑ । मधोः᳚ पिबतमश्विना ।

स्वाहा॒-ऽग्नये॑ य॒ज्ञिया॑य । शं-यँजु॑र्भिः ॥

अश्वि॑ना घ॒र्म-म्पा॑तग्ं हार्दिवा॒नम् ॥ 33 ॥

अह॑-र्दि॒वाभि॑-रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी मग्ं॑साताम् । स्वाहेन्द्रा॑य ॥ स्वाहेन्द्रा॒वट् । घ॒र्मम॑पातमश्विना हार्दिवा॒नम् ।

अह॑-र्दि॒वाभि॑रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी अ॑मग्ंसाताम् । त-म्प्रा॒व्यं॑-यँथा॒ वट् । नमो॑ दि॒वे । नमः॑ पृथि॒व्यै ॥ 34 ॥

दि॒वि धा॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञम् । य॒ज्ञमि॒म-न्दि॒वि धाः᳚ । दिव॑ङ्गच्छ । अ॒न्तरि॑क्षङ्गच्छ । पृ॒थि॒वीङ्ग॑च्छ । पञ्च॑ प्र॒दिशो॑ गच्छ । दे॒वा-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ । पि॒तॄ-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ ॥ 35 ॥

(आ॒दि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा॑-हार्दिवा॒नम्-पृ॑थि॒व्या-+अ॒ष्टौ च॑) (अ. 9)

अनुवाकं 10

इ॒षे पी॑पिहि । ऊ॒र्जे पी॑पिहि । ब्रह्म॑णे पीपिहि । क्ष॒त्राय॑ पीपिहि । अ॒द्भ्यः पी॑पिहि । ओष॑धीभ्यः पीपिहि । वन॒स्पति॑भ्यः पीपिहि । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-म्पीपिहि । सु॒भू॒ताय॑ पीपिहि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि ॥ 36 ॥

यज॑मानाय पीपिहि । मह्य॒ञ्ज्यैष्ठ्या॑य पीपिहि ॥ त्विष्यै᳚ त्वा । द्यु॒म्नाय॑ त्वा । इ॒न्द्रि॒याय॑ त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा । धर्मा॑-ऽसि सु॒धर्मा मे᳚ न्य॒स्मे । ब्रह्मा॑णि धारय । क्ष॒त्राणि॑ धारय । विश॑न्धारय ।

नेत्त्वा॒ वातः॑ स्क॒न्दया᳚त् ॥ 37 ॥

अ॒मुष्य॑ त्वा प्रा॒णे सा॑दयामि । अ॒मुना॑ स॒ह नि॑र॒र्थङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।

यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।

ग्राव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।

पि॒तृभ्यो॑ घर्म॒पेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥

रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा᳚ ॥ 38 ॥

अह॒-र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । रात्रि॒र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । अपी॑परो॒ मा-ऽह्नो॒ रात्रि॑यै मा पाहि । ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अपी॑परो मा॒ रात्रि॑या॒ अह्नो॑ मा पाहि ॥ 39 ॥

ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अ॒ग्नि-र्ज्योति॒-र्ज्योति॑र॒ग्नि-स्स्वाहा᳚ ।

सूर्यो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-स्सूर्य॒-स्स्वाहा᳚ । भू-स्स्वाहा᳚ । हु॒तग्ं ह॒विः । मधु॑ ह॒विः । इन्द्र॑तमे॒-ऽग्नौ ॥ 40 ॥

पि॒ता नो॑-ऽसि॒ मा मा॑ हिग्ंसीः । अ॒श्याम॑ ते देवघर्म ।

मधु॑मतो॒ वाज॑वतः पितु॒मतः॑ । अङ्गि॑रस्वत-स्स्वधा॒विनः॑ । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभ्यः॑ । स्वाहा᳚ त्वा॒ नक्ष॑त्रेभ्यः ॥ 41 ॥

(ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि - स्क॒न्दया᳚-द्- रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा - ऽह्नो॑ मा पाह् - य॒ग्नौ - +स॒प्त च॑) (अ. 10)

अनुवाकं 11

घर्म॒ या ते॑ दि॒वि शुक् । या गा॑य॒त्रे छन्द॑सि । या ब्रा᳚ह्म॒णे । या ह॑वि॒र्धाने᳚ । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ घर्म॒ या ते॒-ऽन्तरि॑क्षे॒ शुक् ।

या त्रैष्टु॑भे॒ छन्द॑सि । या रा॑ज॒न्ये᳚ । या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे ।

तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥

घर्म॒ या ते॑ पृथि॒व्याग्ं शुक् । या जाग॑ते॒ छन्द॑सि । या वैश्ये᳚ । या सद॑सि । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ दि॒वस्त्वा॑ पर॒स्पायाः᳚ । अ॒न्तरि॑क्षस्य त॒नुवः॑ पाहि । पृ॒थि॒व्यास्त्वा॒ धर्म॑णा ॥ 43 ॥

व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ ब्रह्म॑णस्त्वा पर॒स्पायाः᳚ । क्ष॒त्रस्य॑ त॒नुवः॑ पाहि । वि॒शस्त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ प्रा॒णस्य॑ त्वा पर॒स्पायै᳚ । चक्षु॑षस्त॒नुवः॑ पाहि । श्रोत्र॑स्य त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ व॒ल्गुर॑सि शं॒-युँधा॑याः ॥ 44 ॥

शिशु॒-र्जन॑धायाः ॥ शञ्च॒ वक्षि॒ परि॑ च॒ वक्षि॑ ।

चतुः॑ स्रक्ति॒र्नाभि॑र्-ऋ॒तस्य॑ । सदो॑ वि॒श्वायु॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ । अप॒ द्वेषो॒ अप॒ ह्वरः॑ । अ॒न्यद्व्र॑तस्य सश्चिम । घर्मै॒त-त्ते-ऽन्न॑मे॒त-त्पुरी॑षम् । तेन॒ वर्ध॑स्व॒ चा च॑ प्यायस्व । व॒र्धि॒षी॒महि॑ च व॒यम् । आ च॑ प्यासिषी॒महि॑ ॥ 45 ॥

रन्ति॒-र्नामा॑सि दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । तस्य॑ ते प॒द्वद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । अ॒ग्निरद्ध्य॑क्षाः । रु॒द्रो-ऽधि॑पतिः ॥ सम॒हमायु॑षा । स-म्प्रा॒णेन॑ ।

सं-वँर्च॑सा । स-म्पय॑सा । सङ्गौ॑प॒त्येन॑ । सग्ं रा॒यस्पोषे॑ण ॥ 46 ॥

व्य॑सौ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥

अचि॑क्रद॒द्वृषा॒ हरिः॑ । म॒हा-न्मि॒त्रो न द॑र्श॒तः । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ चिद॑सि समु॒द्रयो॑निः । इन्दु॒-र्दक्षः॑ श्ये॒न ऋ॒तावा᳚ । हिर॑ण्यपक्ष-श्शकु॒नो भु॑र॒ण्युः । म॒हान्-थ्स॒धस्थे᳚ ध्रु॒व आनिष॑त्तः ॥ 47 ॥

नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ वि॒श्वाव॑सुग्ं सोम गन्ध॒र्वम् । आपो॑ ददृ॒शुषीः᳚ । तदृ॒तेना॒ व्या॑यन्न् । तद॒न्ववै᳚त् । इन्द्रो॑ रारहा॒ण आ॑साम् । परि॒ सूर्य॑स्य परि॒धीग्ं र॑पश्यत् ॥ वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो रज॑सो वि॒मानः॑ ।

यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म ॥ 48 ॥

धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्यात् ॥ सस्नि॑मविन्द॒च्चर॑णे न॒दीना᳚म् ।

अपा॑वृणो॒-द्दुरो॒ अश्म॑व्रजानाम् । प्रासा᳚-न्गन्ध॒र्वो अ॒मृता॑नि वोचत् । इन्द्रो॒ दक्ष॒-म्परि॑जानाद॒हीन᳚म् ॥ ए॒तत्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वानुपा॑गाः ।

इ॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ । सोम॑पी॒थानु॒ मेहि॑ । स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑ण ॥

सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु ॥ 49 ॥

दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।

यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥ इ॒ममू॒ षु त्यम॒स्मभ्यग्ं॑ स॒निम् । गा॒य॒त्रन्नवी॑याग्ंसम् ।

अग्ने॑ दे॒वेषु॒ प्रवो॑चः ॥ 50 ॥

(या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे॒ तान्ता॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा॒ - धर्म॑णा - शं॒-युँधा॑याः - प्यासिषी॒महि॒-पोषे॑ण॒-निष॑त्तो-वि॒द्म-स॑न्-+त्व॒ष्टौ च॑) (अ. 11)

अनुवाकं 12

म॒ही॒ना-म्पयो॑-ऽसि॒ विहि॑त-न्देव॒त्रा ।

ज्यो॒ति॒र्भा अ॑सि॒ वन॒स्पती॑ना॒मोष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।

वा॒जिन॑-न्त्वा वा॒जिनो-ऽव॑ नयामः ।

ऊ॒र्ध्व-म्मनः॑ सुव॒र्गम् ॥ 51 ॥ (अ. 12)

अनुवाकं 13

अस्का॒-न्द्यौः पृ॑थि॒वीम् । अस्का॑नृष॒भो युवा॒ गाः ।

स्क॒न्नेमा विश्वा॒ भुव॑ना । स्क॒न्नो य॒ज्ञः प्रज॑नयतु ॥ अस्का॒नज॑नि॒ प्राज॑नि । आ स्क॒न्नाज्जा॑यते॒ वृषा᳚ ।

स्क॒न्ना-त्प्रज॑निषीमहि ॥ 52 ॥ (अ. 13)

अनुवाकं 14

या पु॒रस्ता᳚-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ । या द॑क्षिण॒तः । या प॒श्चात् । योत्त॑र॒तः । योपरि॑ष्टा-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 53 ॥ (अ. 14)

अनुवाकं 15

प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।

चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ।

मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 54 ॥ (अ. 15)

अनुवाकं 16

पू॒ष्णे स्वाहा॑ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।

पू॒ष्णे प्र॑प॒त्थ्या॑य॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रन्धि॑षाय॒ स्वाहा᳚ । पू॒ष्णे-ऽङ्घृ॑णये॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रुणा॑य॒ स्वाहा᳚ ।

पू॒ष्णे सा॑के॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 55 ॥ (अ. 16)

अनुवाकं 17

उद॑स्य॒ शुष्मा᳚-द्भा॒नुर्नार्त॒ बिभ॑र्ति । भा॒र-म्पृ॑थि॒वी न भूम॑ । प्र शु॒क्रैतु॑ दे॒वी म॑नी॒षा । अ॒स्म-थ्सुत॑ष्टो॒ रथो॒ न वा॒जी । अर्च॑न्त॒ एके॒ महि॒ साम॑ मन्वत । तेन॒ सूर्य॑मधारयन्न् ।

तेन॒ सूर्य॑मरोचयन्न् । घ॒र्म-श्शिर॒स्तद॒यम॒ग्निः ।

पुरी॑षमसि॒ सम्प्रि॑य-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्भुवत् । प्र॒जापति॑स्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 56 ॥ (अ. 17)

अनुवाकं 18

यास्ते॑ अग्न आ॒र्द्रा योन॑यो॒ याः कु॑ला॒यिनीः᳚ ।

ये ते॑ अग्न॒ इन्द॑वो॒ या उ॒ नाभ॑यः । यास्ते॑ अग्ने त॒नुव॒ ऊर्जो॒ नाम॑ । ताभि॒स्त्वमु॒भयी॑भि-स्संविँदा॒नः । प्र॒जाभि॑रग्ने॒ द्रवि॑णे॒ह सी॑द ।

प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 57 ॥ (अ. 18)

अनुवाकं 19

अ॒ग्निर॑सि वैश्वान॒रो॑-ऽसि । सं॒वँ॒थ्स॒रो॑-ऽसि परिवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒दा॒व॒थ्स॒रो॑-ऽसीदुवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒द्व॒थ्स॒रो॑-ऽसि वथ्स॒रो॑-ऽसि । तस्य॑ ते वस॒न्त-श्शिरः॑ । ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षः । व॒र्॒षाः पुच्छ᳚म् ।

श॒रदुत्त॑रः प॒क्षः । हे॒म॒न्तो मद्ध्य᳚म् । पू॒र्व॒प॒क्षाश्चित॑यः । अ॒प॒र॒प॒क्षाः पुरी॑षम् । अ॒हो॒रा॒त्राणीष्ट॑काः । तस्य॑ ते॒ मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॑ कल्पन्ताम् ।

ऋ॒तव॑स्ते कल्पन्ताम् । सं॒वँ॒थ्स॒रस्ते॑ कल्पताम् ।

अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ ते कल्पन्ताम् । एति॒ प्रेति॒ वीति॒ समित्युदिति॑ ।

प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 58 ॥

(चित॑यो॒ नव॑ च) (अ. 19)

अनुवाकं 20

भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षुण॑ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒र्ध्वो नः॑ पा॒ह्यग्ंह॑सः ॥

वि॒धुन्द॑द्रा॒णग्ं सम॑ने बहू॒नाम् । युवा॑न॒ग्ं॒ सन्त॑-म्पलि॒तो ज॑गार । दे॒वस्य॑ पश्य॒ काव्य॑-म्महि॒त्वा-ऽद्या म॒मार॑ । स ह्य॒-स्समा॑न ॥

यदृ॒ते चि॑दभि॒श्रिषः॑ । पु॒रा ज॒र्तृभ्य॑ आ॒तृदः॑ ।

सन्धा॑ता स॒न्धि-म्म॒घवा॑ पुरो॒वसुः॑ ॥ 59 ॥

निष्क॑र्ता॒ विह्रु॑त॒-म्पुनः॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ मा नो॑ घर्म व्यथि॒तो वि॑व्यथो नः । मा नः॒ पर॒मध॑र॒म्मा रजो॑-ऽनैः । मोष्व॑स्माग् स्तम॑स्यन्त॒रा धाः᳚ । मा रु॒द्रिया॑सो अ॒भिगु॑र्वृ॒धानः॑ ॥ मा नः॒ क्रतु॑भिर्-हीडि॒तेभि॑र॒स्मान् । द्विषा॑ सुनीते॒ मा परा॑दाः ।

मा नो॑ रु॒द्रो निर्-ऋ॑ति॒र्मा नो॒ अस्ता᳚ ।

मा द्यावा॑पृथि॒वी ही॑डिषाताम् ॥ 60 ॥

उप॑ नो मित्रावरुणावि॒हाव॑तम् । अ॒न्वादी᳚द्ध्याथामि॒ह नः॑ सखाया । आ॒दि॒त्याना॒-म्प्रसि॑तिर्हे॒तिः । उ॒ग्रा श॒तापा᳚ष्ठा घ॒ विषा॒ परि॑णो वृणक्तु ॥

इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥

स त्वन्नो॑ अन्गे-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥

उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥

वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र᳚म् । प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः । अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षुः॑ । मु॒मु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 61 ॥

(पु॒रो॒वसु॑र्हीडिषाताग्ं सुप॒र्णाः) (अ. 20)

अनुवाकं 21

भूर्भुव॒स्सुवः॑ । मयि॒ त्यदि॑न्द्रि॒य-म्म॒हत् । मयि॒ दक्षो॒ मयि॒ क्रतुः॑ । मयि॑ धायि सु॒वीर्य᳚म् । त्रिशु॑ग्घ॒र्मो विभा॑तु मे । आकू᳚त्या॒ मन॑सा स॒ह ।

वि॒राजा॒ ज्योति॑षा स॒ह । य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । ब्रह्म॑णा॒ तेज॑सा स॒ह । क्ष॒त्रेण॒ यश॑सा स॒ह । स॒त्येन॒ तप॑सा स॒ह । तस्य॒ दोह॑मशीमहि ।

तस्य॑ सु॒म्नम॑शीमहि । तस्य॑ भ॒क्षम॑शीमहि ।

तस्य॑ त॒ इन्द्रे॑ण पी॒तस्य॒ मधु॑मतः ।

उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ 62 ॥

(यश॑सा स॒ह षट्च॑) (अ. 21)

अनुवाकं 22

यास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । क्षुच्च॒ तृष्णा॑ च । अस्नु॒क्चाना॑हुतिश्च । अ॒श॒न॒या च॑ पिपा॒सा च॑ । से॒दिश्चाम॑तिश्च । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ ।

ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।

यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 63 ॥ (अ. 22)

अनुवाकं 23

स्निक्च॒ स्नीहि॑तिश्च॒ स्निहि॑तिश्च । उ॒ष्णा च॑ शी॒ता च॑ ।

उ॒ग्रा च॑ भी॒मा च॑ । स॒दाम्नी॑ से॒दिरनि॑रा । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 64 ॥ (अ. 23)

अनुवाकं 24

धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च ।

नि॒लि॒म्पश्च॑ विलि॒म्पश्च॑ विक्षि॒पः ॥ 65 ॥ (अ. 24)

अनुवाकं 25

उ॒ग्रश्च॒ धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च । स॒ह॒स॒ह्वाग्श्च॒ सह॑मानश्च॒ सह॑स्वाग्श्च॒ सही॑याग्श्च ।

एत्य॒ प्रेत्य॑ विक्षि॒पः ॥ 66 ॥ (अ. 25)

अनुवाकं 26

अ॒हो॒रा॒त्रे त्वोदी॑रयताम् । अ॒र्ध॒मा॒सास्त्वोदी᳚-ञ्जयन्तु । मासा᳚स्त्वा श्रपयन्तु । ऋ॒तव॑स्त्वा पचन्तु ।

सं॒वँ॒थ्स॒रस्त्वा॑ हन्त्वसौ ॥ 67 ॥ (अ. 26)

अनुवाकं 27

खट् फ-ड्ज॒हि । छि॒न्धी भि॒न्धी ह॒न्धी कट् ।

इति॒ वाचः॑ क्रूरा॒णि ॥ 68 ॥ (अ. 27)

अनुवाकं 28

विगा इ॑न्द्र वि॒चर᳚न्-थ्स्पाशयस्व । स्व॒पन्त॑मिन्द्र पशु॒मन्त॑मिच्छ । वज्रे॑णा॒मु-म्बो॑धय दुर्वि॒दत्र᳚म् । स्व॒प॒तो᳚-ऽस्य॒ प्रह॑र॒ भोज॑नेभ्यः ॥

अग्ने॑ अ॒ग्निना॒ संवँ॑दस्व । मृत्यो॑ मृ॒त्युना॒ संवँ॑दस्व । नम॑स्ते अस्तु भगवः ॥ स॒कृत्ते॑ अग्ने॒ नमः॑ । द्विस्ते॒ नमः॑ । त्रिस्ते॒ नमः॑ । च॒तुस्ते॒ नमः॑ । प॒ञ्च॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ ।

द॒श॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । श॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । आ॒स॒ह॒स्र॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । अ॒प॒रि॒मि॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 69 ॥

(त्रिस्ते॒ नमः॑ स॒प्त च॑) (अ. 28)

अनुवाकं 29

असृ॑-न्मुखो रुधि॒रेणा॒व्य॑क्तः । य॒मस्य॑ दू॒त-श्श्वपा॒-द्विधा॑वसि । गृद्ध्रः॑ सुप॒र्णः कु॒णप॒न्निषे॑वसे ।

य॒मस्य॑ दू॒तः प्रहि॑तो भ॒वस्य॑ चो॒भयोः᳚ ॥ 70 ॥ (अ. 29)

अनुवाकं 30

यदे॒त-द्वृ॑क॒सो भू॒त्वा । वाग् दे᳚व्यभि॒राय॑सि । द्वि॒षन्त॑-म्मे॒-ऽभिरा॑य । त-म्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । स आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑तु ॥ 71 ॥ (अ. 30)

अनुवाकं 31

यदी॑षि॒तो यदि॑ वा स्वका॒मी । भ॒येड॑को॒ वद॑ति॒ वाच॑मे॒ताम् । तामि॑न्द्रा॒ग्नी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नौ ।

शि॒वाम॒स्मभ्य॑-ङ्कृणुतङ्गृ॒हेषु॑ ॥ 72 ॥ (अ. 31)

अनुवाकं 32

दीर्घ॑मुखि॒ दुर्ह॑णु । मा स्म॑ दक्षिण॒तो व॑दः ।

यदि॑ दक्षिण॒तो वदा᳚-द्द्वि॒षन्त॒-म्मे-ऽव॑ बाधासै ॥ 73 ॥ (अ. 32)

अनुवाकं 33

इ॒त्थादुलू॑क॒ आप॑प्तत् । हि॒र॒ण्या॒क्षो अयो॑मुखः ।

रक्ष॑सान्दू॒त आग॑तः । तमि॒तो ना॑शयाग्ने ॥ 74 ॥ (अ. 33)

अनुवाकं 34

यदे॒त-द्भू॒तान्य॑न्वा॒विश्य॑ । दैवीं॒-वाँचं॑-वँ॒दसि॑ । द्वि॒षतो॑ नः॒ परा॑वद । ता-न्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । त आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑न्तु ।

अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्संवँ॑दताम् ॥ 75 ॥ (अ. 34)

अनुवाकं 35

प्र॒सार्य॑ स॒क्थ्यौ॑ पत॑सि । स॒व्यमक्षि॑ नि॒पेपि॑ च ।

मेह क॑स्यच॒नाम॑मत् ॥ 76 ॥ (अ. 35)

अनुवाकं 36

अत्रि॑णा त्वा क्रिमे हन्मि । कण्वे॑न ज॒मद॑ग्निना ।

वि॒श्वाव॑सो॒-र्ब्रह्म॑णा ह॒तः । क्रिमी॑णा॒ग्ं॒ राजा᳚ ।

अप्ये॑षाग् स्थ॒पति॑र्ह॒तः । अथो॑ मा॒ता-ऽथो॑ पि॒ता ।

अथो᳚ स्थू॒रा अथो᳚ क्षु॒द्राः । अथो॑ कृ॒ष्णा अथो᳚ श्वे॒ताः । अथो॑ आ॒शाति॑का ह॒ताः ।

श्वे॒ताभिः॑ स॒ह सर्वे॑ ह॒ताः ॥ 77 ॥ (अ. 36)

अनुवाकं 37

आह॒राव॑द्य । शृ॒तस्य॑ ह॒विषो॒ यथा᳚ । त-थ्स॒त्यम् ।

यद॒मुं-यँ॒मस्य॒ जम्भ॑योः । आद॑धामि॒ तथा॒ हि तत् । खण्फण्म्रसि॑ ॥ 78 ॥ (अ. 37)

अनुवाकं 38

ब्रह्म॑णा त्वा शपामि । ब्रह्म॑णस्त्वा श॒पथे॑न शपामि । घो॒रेण॑ त्वा॒ भृगू॑णा॒ञ्चक्षु॑षा॒ प्रेक्षे᳚ । रौ॒द्रेण॒ त्वाङ्गि॑रसा॒-म्मन॑सा ध्यायामि ।

अ॒घस्य॑ त्वा॒ धार॑या विद्ध्यामि ।

अध॑रो॒ म-त्प॑द्यस्वासौ ॥ 79 ॥ (अ. 38)

अनुवाकं 39

उत्तु॑द शिमिजावरि । तल्पे॑जे॒ तल्प॒ उत्तु॑द । गि॒रीग्ं रनु॒ प्रवे॑शय । मरी॑ची॒रुप॒ सन्नु॑द ।

याव॑दि॒तः पु॒रस्ता॑दु॒दया॑ति॒ सूर्यः॑ ।

ताव॑दि॒तो॑-ऽमुन्ना॑शय । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।

यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 80 ॥ (अ. 39)

अनुवाकं 40

भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।

भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि ।

नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्णम् । नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि । ए अ॒स्मे अ॒स्मे । सुव॒र्न ज्योतीः᳚ ॥ 81 ॥ (अ. 40)

अनुवाकं 41

पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥

अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् ॥ 82 ॥

तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।

द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे ॥ 83 ॥

सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी ।

भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ ॥ अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि ॥ 84 ॥

तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् । वायो᳚ व्रतपत॒ आदि॑त्य व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि । तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ॥ द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे । सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे ।

ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा ॥ 85 ॥

वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।

अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् । तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ॥ 86 ॥

यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे ।

सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ।

यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ 87 ॥

अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी । भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ । आदि॑त्य व्रतपते व्र॒तम॑चारिषम् ।

तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि । वायो᳚ व्रतप॒ते-ऽग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तम॑चारिषम् । तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि ॥ 88 ॥

(स॒मिथ् - समि॑न्धे - व्र॒तञ्च॑रिष्या॒ - म्यायु॑षा॒ तेज॑सा॒ - वर्च॑सा श्रि॒या - यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेना॒ - +ष्टौ च॑) (अ. 41)

अनुवाकं 42

शन्नो॒ वातः॑ पवता-म्मात॒रिश्वा॒ शन्न॑स्तपतु॒ सूर्यः॑ । अहा॑नि॒ श-म्भ॑वन्तु न॒-श्शग्ं रात्रिः॒ प्रति॑धीयताम् ॥ शमु॒षा नो॒ व्यु॑च्छतु॒ शमा॑दि॒त्य उदे॑तु नः । शि॒वा न॒-श्शन्त॑मा भव सुमृडी॒का सर॑स्वति । मा ते॒ व्यो॑म स॒न्दृशि॑ ॥

इडा॑यै॒ वास्त्व॑सि वास्तु॒म-द्वा᳚स्तु॒मन्तो॑ भूयास्म॒ मा वास्तो᳚-श्छिथ्स्मह्य वा॒स्तु-स्स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥

प्र॒ति॒ष्ठा-ऽसि॑ प्रति॒ष्ठाव॑न्तो भूयास्म॒ मा प्र॑ति॒ष्ठाया᳚- श्छिथ्स्मह्य प्रति॒ष्ठः

स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ आ वा॑त वाहि भेष॒जम् ँवि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑ ।

त्वग्ं हि वि॒श्वभे॑षजो दे॒वाना᳚-न्दू॒त ईय॑से ॥

द्वावि॒मौ वातौ॑ वात॒ आ सिन्धा॒रा प॑रा॒वतः॑ ॥ 89 ॥

दक्ष॑-म्मे अ॒न्य आ॒वातु॒ परा॒-ऽन्यो वा॑तु॒ य-द्रपः॑ ॥

यद॒दो वा॑त ते गृ॒हे॑-ऽमृत॑स्य नि॒धिर्हि॒तः ।

ततो॑ नो देहि जी॒वसे॒ ततो॑ नो धेहि भेष॒जम् ॥

ततो॑ नो॒ मह॒ आव॑ह॒ वात॒ आवा॑तु भेष॒जम् ।

श॒म्भू-र्म॑यो॒भूर्नो॑ हृ॒दे प्र ण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥ इन्द्र॑स्य गृ॒हो॑-ऽसि॒ त-न्त्वा॒ प्रप॑द्ये॒ सगु॒स्साश्वः॑ । स॒ह यन्मे॒ अस्ति॒ तेन॑ ॥

भूः प्रप॑द्ये॒ भुवः॒ प्रप॑द्ये॒ सुवः॒ प्रप॑द्ये॒ भूर्भुव॒स्सुवः॒ प्रप॑द्ये वा॒युम्

प्रप॒द्ये-ऽना᳚र्ता-न्दे॒वता॒-म्प्रप॒द्ये ऽश्मा॑नमाख॒ण-म्प्रप॑द्ये प्र॒जाप॑तेर्

ब्रह्मको॒श-म्ब्रह्म॒ प्रप॑द्य॒ ओ-म्प्रप॑द्ये ॥

अ॒न्तरि॑क्ष-म्म उ॒र्व॑न्तर॑-म्बृ॒हद॒ग्नयः॒ पर्व॑ताश्च॒ यया॒ वातः॑ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒मान्तया᳚ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒ मान॑सानि ॥

प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मय्य॒ग्नि स्तेजो॑ दधातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ सूर्यो॒

भ्राजो॑ दधातु ॥ 90 ॥

द्यु॒भिर॒क्तुभिः॒ परि॑पात-म॒स्मानरि॑ष्टेभि-रश्विना॒ सौभ॑गेभिः । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒ मदि॑ति॒-स्सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑वदू॒ती स॒दावृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑ना॒-म्मग्ंहि॑ष्ठो मथ्स॒दन्ध॑सः ।

दृ॒ढा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑ ॥ अ॒भी षु ण॒-स्सखी॑नामवि॒ता ज॑रितॄ॒णाम् । श॒त-म्भ॑वास्यू॒तिभिः॑ ॥

वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र॑-म्प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।

अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑-र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 91 ॥

शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ ईशा॑ना॒ वार्या॑णा॒-ङ्क्षय॑न्तीश्चर्षणी॒नाम् । अ॒पो या॑चामि भेष॒जम् ॥

सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मान्-द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥

आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥

तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ॥ 92 ॥

आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥

पृ॒थि॒वी शा॒न्ता सा-ऽग्निना॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ अ॒न्तरि॑क्षग्ं शा॒न्त-न्त-द्वा॒युना॑ शा॒न्त-न्तन्मे॑ शा॒न्तग्ं शुचग्ं॑ शमयतु ।

द्यौ-श्शा॒न्ता सा-ऽऽदि॒त्येन॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ पृ॒थि॒वी शान्ति॑र॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ शान्ति॒-र्द्यौ-श्शान्ति॒-र्दिश॒-श्शान्ति॑ रवान्तरदि॒शा-श्शान्ति॑ र॒ग्नि-श्शान्ति॑-र्वा॒यु-श्शान्ति॑ रादि॒त्य-श्शान्ति॑

श्च॒न्द्रमा॒-श्शान्ति॒-र्नक्ष॑त्राणि॒ शान्ति॒ राप॒-श्शान्ति॒ रोष॑धय॒-श्शान्ति॒-र्वन॒स्पत॑य॒-श्शान्ति॒-र्गौ-श्शान्ति॑ र॒जा शान्ति॒ रश्व॒-श्शान्तिः॒ पुरु॑ष॒-श्शान्ति॒-र्ब्रह्म॒ शान्ति॑-र्ब्राह्म॒ण-श्शान्ति॒-श्शान्ति॑रे॒व शान्ति॒-श्शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥

तया॒-ऽहग्ं शा॒न्त्या स॑र्वशा॒न्त्या मह्य॑-न्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे च॒ शान्ति॑-ङ्करोमि॒ शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥

एह॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॒ मोत्ति॑ष्ठन्त॒-मनूत्ति॑ष्ठन्तु॒ मा मा॒ग्॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॑ मा॒ मा हा॑सिषुः ॥

उदायु॑षा स्वा॒युषोदोष॑धीना॒ग्ं॒ रसे॒नो-त्प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॒णोद॑स्था-म॒मृता॒ग्ं॒ अनु॑ ॥ तच्चक्षु॑-र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता᳚ च्छु॒क्रमु॒च्चर॑त् ।

पश्ये॑म श॒रदः॑ श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रदः॑ श॒त-न्नन्दा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्मोदा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्भवा॑म श॒रदः॑ श॒तग्ं शृ॒णवा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्प्रब्र॑वाम श॒रदः॑ श॒त मजी॑ता-स्स्याम श॒रदः॑ श॒त-ञ्ज्योक्च॒ सूर्य॑-न्दृ॒शे ॥ 93 ॥

य उद॑गा-न्मह॒तो-ऽर्णवा᳚-द्वि॒भ्राज॑मान-स्सरि॒रस्य॒ मद्ध्या॒थ्स मा॑ वृष॒भो लो॑हिता॒क्ष-स्सूर्यो॑ विप॒श्चि-न्मन॑सा पुनातु ॥ ब्रह्म॑ण॒-श्श्चोत॑न्यसि॒ ब्रह्म॑ण आ॒णी स्थो॒ ब्रह्म॑ण आ॒वप॑नमसि धारि॒तेय-म्पृ॑थि॒वी ब्रह्म॑णा म॒ही धा॑रि॒तमे॑नेन म॒हद॒न्तरि॑क्ष॒-न्दिव॑-न्दाधार पृथि॒वीग्ं सदे॑वां॒-यँद॒हं-वेँद॒ तद॒ह-न्धा॑रयाणि॒ मा मद्वेदो-ऽधि॒ विस्र॑सत् ॥ मे॒धा॒म॒नी॒षे मा-ऽऽवि॑शताग्ं स॒मीची॑ भू॒तस्य॒ भव्य॒स्याव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॒मायु॑रयाणि॒

सर्व॒मायु॑रयाणि ॥ आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।

य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ मा हा॑सीत् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 94 ॥

(प॒रा॒वतो॑-दधातु-ब॒द्धान्-जिन्व॑थ-दृ॒शे-+स॒प्त च॑) (अ. 42)

(नमो॑ - यु॒ञ्जते॒ - वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामो॒ - दश॒ प्राची॒ - रप॑श्यङ्गो॒पाम् - दे॒वस्य॑ - समु॒द्रा - ये॒षे पी॑पिहि॒ - घर्म॒ या ते॑ - मही॒ना-ञ्च॒त्वा - र्यस्का॒न्॒. - या पु॒रस्ता᳚-थ्स॒प्त स॑प्त - प्रा॒णाय॒ त्रीणि॑ - पू॒ष्णे च॒त्वा-र्यु - द॒स्यैका॑दश॒ - यास्ते॑ स॒प्ता - ग्नि-र्ध्रु॒वसीः॒ दैका॒न्न विग्ं॑शति॒--र् भूरू॒र्ध्व स्त्रि॒ग्ं॒शत-द्- भू-र्मयि॒ षोड॑श॒ - यास्ते॑ घो॒रा नव॒ - स्निक्चा॒ष्टौ - धुनि॑श्च॒ द्वे - उ॒ग्रश्च॒ त्रीण्य॑ - होरा॒त्रे पञ्च॒ - ख-ट्त्रीणि॒ - विगा-स्स॒प्तद॒शा - सृ॑-न्मुख-श्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्वृ॑क॒सः पञ्च॒ - यदी॑षि॒त श्च॒त्वारि॒ - दीर्घ॑मुखि॒ त्रीणी॒ - त्था च्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्भू॒तानि॒ षट् - प्र॒सार्य॒ त्रीण्य - त्रि॑णा॒ दशा- ह॒राव॑द्य॒ - ब्रह्म॑णा॒ षट्-थ्षड् - उत्तु॑दा॒ष्टौ - भू-ष्षट् - पृ॑थि॒व्य॑ष्ट ष॑ष्टिः॒ - शन्नः॑ स॒प्तप॑ञ्चा॒श-द्द्विच॑त्वारिग्ंशत् )

(नमो॑ वा॒चे - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - मयि॒ रु - ग॒न्तरि॑क्षेण - पि॒ता नो॑-ऽसि - मही॒ना - मुप॑ नो॒ - यदे॒त-द्- भू--र् द्यू॒भि श्चतु॑-र्नवतिः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥