କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ପ୍ରଵର୍ଗ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ନମୋ॑ ଵା॒ଚେ ଯା ଚୋ॑ଦି॒ତା ଯା ଚାନୁ॑ଦିତା॒ ତସ୍ଯୈ॑ ଵା॒ଚେ ନମୋ॒ ନମୋ॑ ଵା॒ଚେ ନମୋ॑ ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯେ॒ ନମ॒ ଋଷି॑ଭ୍ଯୋ ମନ୍ତ୍ର॒କୃଦ୍ଭ୍ଯୋ॒ ମନ୍ତ୍ର॑ପତିଭ୍ଯୋ॒ ମା ମାମୃଷ॑ଯୋ ମନ୍ତ୍ର॒କୃତୋ॑ ମନ୍ତ୍ର॒ପତ॑ଯଃ॒ ପରା॑ଦୁ॒ର୍ମା-ଽହମୃଷୀ᳚-ନ୍ମନ୍ତ୍ର॒କୃତୋ॑ ମନ୍ତ୍ର॒ପତୀ॒-ନ୍ପରା॑ଦାଂ-ଵୈଁଶ୍ଵଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚ॑ମୁଦ୍ଯାସଗ୍ଂ ଶି॒ଵାମଦ॑ସ୍ତା॒-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ମେ॒ ଦ୍ଯୌ-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଶର୍ମ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ ।
ଶର୍ମ॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ॒ ସୂର୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ଶର୍ମ॑ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଜାପ॒ତୀ ॥
ଭୂ॒ତଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ଯେ॒ ଭୁଵ॑ନଂ-ଵଁଦିଷ୍ଯେ॒ ତେଜୋ॑ ଵଦିଷ୍ଯେ॒ ଯଶୋ॑ ଵଦିଷ୍ଯେ॒ ତପୋ॑ ଵଦିଷ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଵଦିଷ୍ଯେ ସ॒ତ୍ଯଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ଯେ॒ ତସ୍ମା॑ ଅ॒ହମି॒ଦ-ମୁ॑ପ॒ସ୍ତର॑ଣ॒-ମୁପ॑ସ୍ତୃଣ ଉପ॒ସ୍ତର॑ଣ-ମ୍ମେ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ପଶୂ॒ନା-ମ୍ଭୂ॑ଯା-ଦୁପ॒ସ୍ତର॑ଣମ॒ହ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ପଶୂ॒ନା-ମ୍ଭୂ॑ଯାସ॒-ମ୍ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ମା॑ ପାତ॒-ମ୍ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ॒ ମା ମା॑ ହାସିଷ୍ଟ॒-ମ୍ମଧୁ॑ ମନିଷ୍ଯେ॒ ମଧୁ॑ ଜନିଷ୍ଯେ॒ ମଧୁ॑ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି॒ ମଧୁ॑ ଵଦିଷ୍ଯାମି॒ ମଧୁ॑ମତୀ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵାଚ॑ମୁଦ୍ଯାସଗ୍ଂ ଶୁଶ୍ରୂ॒ଷେଣ୍ଯା᳚-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ॒ସ୍ତ-ମ୍ମା॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵନ୍ତୁ ଶୋ॒ଭାଯୈ॑ ପି॒ତରୋ-ଽନୁ॑ମଦନ୍ତୁ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ 1 ॥ (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2
ଯୁ॒ଞ୍ଜତେ॒ ମନ॑ ଉ॒ତ ଯୁ॑ଞ୍ଜତେ॒ ଧିଯଃ॑ । ଵିପ୍ରା॒ ଵିପ୍ର॑ସ୍ଯ ବୃହ॒ତୋ ଵି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ । ଵି ହୋତ୍ରା॑ ଦଧେ ଵଯୁନା॒ଵିଦେକ॒ ଇତ୍ । ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପରି॑ଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମାଦ॑ଦେ ॥ ଅଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑ରସି ।
ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର॒କୃ-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ । ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ॥ 2 ॥
ଦେ॒ଵ॒ଯନ୍ତ॑ସ୍ତ୍ଵେମହେ । ଉପ॒ ପ୍ରଯ॑ନ୍ତୁ ମ॒ରୁତଃ॑ ସୁ॒ଦାନ॑ଵଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ପ୍ରା॒ଶୂର୍ଭ॑ଵା॒ ସଚା᳚ ॥ ପ୍ରୈତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ପ୍ର ଦେ॒ଵ୍ଯେ॑ତୁ ସୂ॒ନୃତା᳚ ।
ଅଚ୍ଛା॑ ଵୀ॒ରନ୍ନର୍ଯ॑-ମ୍ପ॒ଙ୍କ୍ତିରା॑ଧସମ୍ । ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞନ୍ନ॑ଯନ୍ତୁ ନଃ ॥ ଦେଵୀ᳚ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ଅନୁ॑ ମେ ମଗ୍ଂସାଥାମ୍ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ମ॒ଦ୍ଯ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ॥ 3 ॥
ମ॒ଖାଯ॑ ତ୍ଵା । ମ॒ଖସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣେ ॥ ଇଯ॒ତ୍ଯଗ୍ର॑ ଆସୀଃ ।
ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ମ॒ଦ୍ଯ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ । ମ॒ଖାଯ॑ ତ୍ଵା । ମ॒ଖସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣେ ॥ ଦେଵୀ᳚-ର୍ଵମ୍ରୀର॒ସ୍ଯ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॑ ପ୍ରଥମଜା ଋତାଵରୀଃ ॥ ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ମ॒ଦ୍ଯ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ॥ 4 ॥
ମ॒ଖାଯ॑ ତ୍ଵା । ମ॒ଖସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣେ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ଯୌଜୋ॑-ଽସି ।
ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ମ॒ଦ୍ଯ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ । ମ॒ଖାଯ॑ ତ୍ଵା । ମ॒ଖସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନି॒ଜା ଅ॑ସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ ରେତଃ॑ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ମ॒ଦ୍ଯ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ॥ 5 ॥
ମ॒ଖାଯ॑ ତ୍ଵା । ମ॒ଖସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣେ ॥ ଆଯୁ॑-ର୍ଧେହି ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଧେ॑ହି । ଅ॒ପା॒ନ-ନ୍ଧେ॑ହି ଵ୍ଯା॒ନ-ନ୍ଧେ॑ହି । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଧେହି॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ଧେହି । ମନୋ॑ ଧେହି॒ ଵାଚ॑-ନ୍ଧେହି । ଆ॒ତ୍ମାନ॑-ନ୍ଧେହି ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ଧେ॑ହି ।
ମା-ନ୍ଧେ॑ହି॒ ମଯି॑ ଧେହି ॥ ମଧୁ॑ ତ୍ଵା ମଧୁ॒ଲା କ॑ରୋତୁ ।
ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି ॥ 6 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ପ॒ଦେ ସ୍ଥଃ॑ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରେଣ॑ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॑ସା କରୋମି । ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॑ସା କରୋମି । ଜାଗ॑ତେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॑ସା କରୋମି ॥ ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ରାସ୍ନା॑-ଽସି । ଅଦି॑ତିସ୍ତେ॒ ବିଲ॑ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତୁ । ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ।
ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହର॑ସା ଶ୍ରାଯ । ମ॒ଖୋ॑-ଽସି ॥ 7 ॥
(ପ॒ତେ॒ - ଶିର॑ - ଋତାଵରୀର୍-ଋଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ମ॒ଦ୍ଯ ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॒ - ଶିରଃ॒ - ଶିରୋ॑-ଽସି॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 2)
(ଇଯ॑ତି॒ ଦେଵୀ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ଯୌଜୋ᳚-ଽସ୍ଯଗ୍ନି॒ଜା ଅ॒ସ୍ଯାଯୁ॑ର୍ଧେହି ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑)
ଅନୁଵାକଂ 3
ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ନି॒ଷ୍ପଦ॑ସି । ଵରୁ॑ଣସ୍ତ୍ଵା ଧୃ॒ତଵ୍ର॑ତ॒ ଆଧୂ॑ପଯତୁ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋର୍
ଧ୍ରୁ॒ଵେଣ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ॥ ଅ॒ର୍ଚିଷେ᳚ ତ୍ଵା । ଶୋ॒ଚିଷେ᳚ ତ୍ଵା ।
ଜ୍ଯୋତି॑ଷେ ତ୍ଵା । ତପ॑ସେ ତ୍ଵା ॥ ଅ॒ଭୀମ-ମ୍ମ॑ହି॒ନା ଦିଵ᳚ମ୍ ।
ମି॒ତ୍ରୋ ବ॑ଭୂଵ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ । ଉ॒ତ ଶ୍ରଵ॑ସା ପୃଥି॒ଵୀମ୍ ॥ 8 ॥
ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଚର୍ଷଣୀ॒ଧୃତଃ॑ ।
ଶ୍ରଵୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସାନ॒ସିମ୍ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନଞ୍ଚି॒ତ୍ରଶ୍ର॑ଵସ୍ତମମ୍ ॥ ସିଦ୍ଧ୍ଯୈ᳚ ତ୍ଵା । ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତୋଦ୍ଵ॑ପତୁ ।
ସୁ॒ପା॒ଣି-ସ୍ସ୍ଵ॑ଙ୍ଗୁ॒ରିଃ । ସୁ॒ବା॒ହୁରୁ॒ତ ଶକ୍ତ୍ଯା᳚ ॥ ଅପ॑ଦ୍ଯମାନଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାମ୍ । ଆଶା॒ ଦିଶ॒ ଆ ପୃ॑ଣ । ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ ବୃ॒ହ-ନ୍ଭ॑ଵ ॥ 9 ॥
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵସ୍ତି॑ଷ୍ଠ ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॒ଷା-ଽନ୍ଵୀ᳚କ୍ଷେ । ଋ॒ଜଵେ᳚ ତ୍ଵା । ସା॒ଧଵେ᳚ ତ୍ଵା । ସୁ॒କ୍ଷି॒ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ଭୂତ୍ଯୈ᳚ ତ୍ଵା ॥
ଇ॒ଦମ॒ହମ॒ମୁମା॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣଂ-ଵିଁ॒ଶା ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॒ ପର୍ଯୂ॑ହାମି ।
ଗା॒ଯ॒ତ୍ରେଣ॑ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ଣଦ୍ମି । ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ଣଦ୍ମି ।
ଜାଗ॑ତେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ଣଦ୍ମି । ଛୃ॒ଣତ୍ତୁ॑ ତ୍ଵା॒ ଵାକ୍ । ଛୃ॒ଣତ୍ତୁ॒ ତ୍ଵୋର୍କ୍ । ଛୃ॒ଣତ୍ତୁ॑ ତ୍ଵା ହ॒ଵିଃ ।
ଛୃ॒ନ୍ଧି ଵାଚ᳚ମ୍ । ଛୃ॒ନ୍ଧ୍ଯୂର୍ଜ᳚ମ୍ । ଛୃ॒ନ୍ଧି ହ॒ଵିଃ ॥
ଦେଵ॑ ପୁରଶ୍ଚର ସ॒ଘ୍ଯାସ॑ନ୍ତ୍ଵା ॥ 10 ॥
(ପୃ॒ଥି॒ଵୀମ୍ - ଭ॑ଵ॒ - ଵା-ଖ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4
ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ପ୍ରଵ॒ର୍ଗ୍ଯେ॑ଣ॒ ପ୍ରଚ॑ରିଷ୍ଯାମଃ ।
ହୋତ॑-ର୍ଘ॒ର୍ମମ॒ଭିଷ୍ଟୁ॑ହି । ଅଗ୍ନୀ॒ଦ୍ରୌହି॑ଣୌ ପୁରୋ॒ଡାଶା॒ଵଧି॑ଶ୍ରଯ । ପ୍ରତି॑ପ୍ରସ୍ଥାତ॒ର୍ଵିହ॑ର ।
ପ୍ରସ୍ତୋ॑ତ॒-ସ୍ସାମା॑ନି ଗାଯ ॥ ଯଜୁ॑ର୍ଯୁକ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସାମ॑ଭି॒ରାକ୍ତ॑ଖନ୍ତ୍ଵା । ଵିଶ୍ଵୈ᳚-ର୍ଦେ॒ଵୈରନୁ॑ମତ-ମ୍ମ॒ରୁଦ୍ଭିଃ॑ । ଦକ୍ଷି॑ଣାଭିଃ॒ ପ୍ରତ॑ତ-ମ୍ପାରଯି॒ଷ୍ଣୁମ୍ ।
ସ୍ତୁଭୋ॑ ଵହନ୍ତୁ ସୁମନ॒ସ୍ଯମା॑ନମ୍ । ସ ନୋ॒ ରୁଚ॑ନ୍ଧେ॒ହ୍ଯହୃ॑ଣୀଯମାନଃ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ ।
ଓମିନ୍ଦ୍ର॑ଵନ୍ତଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରତ ॥ 11 ॥
(ଅହୃ॑ଣୀଯମାନୋ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5
ବ୍ରହ୍ମ॒-ନ୍ପ୍ରଚ॑ରିଷ୍ଯାମଃ । ହୋତ॑-ର୍ଘ॒ର୍ମମ॒ଭିଷ୍ଟୁ॑ହି ॥ ଯ॒ମାଯ॑ ତ୍ଵା ମ॒ଖାଯ॑ ତ୍ଵା । ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହର॑ସେ ତ୍ଵା ॥ ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ଯା॒ନାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽପା॒ନାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ମନ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚେ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଦକ୍ଷା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ କ୍ରତ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଓଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ବଲା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନକ୍ତୁ ॥ 12 ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ-ନ୍ତପ॑ସସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ । ଅ॒ର୍ଚିର॑ସି ଶୋ॒ଚିର॑ସି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରସି॒ ତପୋ॑-ଽସି । ସଗ୍ଂସୀ॑ଦସ୍ଵ ମ॒ହାଗ୍ଂ ଅ॑ସି । ଶୋଚ॑ସ୍ଵ ଦେଵ॒ଵୀତ॑ମଃ । ଵି ଧୂ॒ମମ॑ଗ୍ନେ ଅରୁ॒ଷ-ମ୍ମି॑ଯେଦ୍ଧ୍ଯ । ସୃ॒ଜ ପ୍ର॑ଶସ୍ତ ଦର୍ଶ॒ତମ୍ ॥
ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒ ଯ-ମ୍ପ୍ର॒ଥଯ॑ନ୍ତୋ॒ ନ ଵିପ୍ରାଃ᳚ । ଵ॒ପାଵ॑ନ୍ତ॒ନ୍ନାଗ୍ନିନା॒ ତପ॑ନ୍ତଃ ।
ପି॒ତୁର୍ନ ପୁ॒ତ୍ର ଉପ॑ସି॒ ପ୍ରେଷ୍ଠଃ॑ । ଆ ଘ॒ର୍ମୋ ଅ॒ଗ୍ନିମୃ॒ତଯ॑ନ୍ନସାଦୀତ୍ ॥ 13 ॥
ଅ॒ନା॒ଧୃ॒ଷ୍ଯା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେରାଧି॑ପତ୍ଯେ ।
ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଦାଃ । ପୁ॒ତ୍ରଵ॑ତୀ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ଯାଧି॑ପତ୍ଯେ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଦାଃ । ସୁ॒ଷଦା॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁରାଧି॑ପତ୍ଯେ । ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମେ॑ ଦାଃ । ଆଶ୍ରୁ॑ତିରୁତ୍ତର॒ତଃ ॥ 14 ॥
ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋ॒ରାଧି॑ପତ୍ଯେ । ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଦାଃ । ଵିଧୃ॑ତିରୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒ରାଧି॑ପତ୍ଯେ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ ମେ ଦାଃ, କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ମେ॑ ଦାଃ । ତେଜୋ॑ ମେ ଧା॒ ଵର୍ଚୋ॑ ମେ ଧାଃ । ଯଶୋ॑ ମେ ଧା॒ ସ୍ତପୋ॑ ମେ ଧାଃ ।
ମନୋ॑ ମେ ଧାଃ ॥ ମନୋ॒ରଶ୍ଵା॑-ଽସି॒ ଭୂରି॑ପୁତ୍ରା ।
ଵିଶ୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ମା ନା॒ଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯଃ॑ ପାହି ॥ 15 ॥
ସୂ॒ପ॒ସଦା॑ ମେ ଭୂଯା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ତପୋ॒ ଷ୍ଵ॑ଗ୍ନେ॒ ଅନ୍ତ॑ରାଗ୍ଂ ଅ॒ମିତ୍ରାନ୍॑ ।
ତପା॒ଶଗ୍ଂସ॑ମର॒ରୁଷଃ॒ ପର॑ସ୍ଯ । ତପା॑ ଵସୋ ଚିକିତା॒ନୋ ଅ॒ଚିତ୍ତାନ୍॑ । ଵି ତେ॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତାମ॒ଜରା॑ ଅ॒ଯାସଃ॑ ॥ ଚିତଃ॑ ସ୍ଥ ପରି॒ଚିତଃ॑ । ସ୍ଵାହା॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭିଃ॒ ପରି॑ଶ୍ରଯସ୍ଵ । ମା ଅ॑ସି । ପ୍ର॒ମା ଅ॑ସି । ପ୍ର॒ତି॒ମା ଅ॑ସି ॥ 16 ॥
ସ॒ମ୍ମା ଅ॑ସି । ଵି॒ମା ଅ॑ସି । ଉ॒ନ୍ମା ଅ॑ସି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯାନ୍ତ॒ର୍ଧିର॑ସି ॥
ଦିଵ॒ନ୍ତପ॑ସସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ । ଆ॒ଭି-ର୍ଗୀ॒ର୍ଭି-ର୍ଯଦତୋ॑ ନ ଊ॒ନମ୍ ।
ଆପ୍ଯା॑ଯଯ ହରିଵୋ॒ ଵର୍ଧ॑ମାନଃ । ଯ॒ଦା ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ମହି॑ ଗୋ॒ତ୍ରା ରୁ॒ଜାସି॑ । ଭୂ॒ଯି॒ଷ୍ଠ॒ଭାଜୋ॒ ଅଧ॑ ତେ ସ୍ଯାମ ॥ ଶୁ॒କ୍ରନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯ-ଦ୍ଯ॑ଜ॒ତନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯତ୍ ॥ 17 ॥
ଵିଷୁ॑ରୂପେ॒ ଅହ॑ନୀ॒ ଦ୍ଯୌରି॑ଵାସି । ଵିଶ୍ଵା॒ ହି ମା॒ଯା ଅଵ॑ସି ସ୍ଵଧାଵଃ । ଭ॒ଦ୍ରା ତେ॑ ପୂଷନ୍ନି॒ହ ରା॒ତିର॑ସ୍ତୁ ॥ ଅର୍ହ॑-ନ୍ବିଭର୍ଷି॒ ସାଯ॑କାନି॒ ଧନ୍ଵ॑ । ଅର୍ହ॑ନ୍ନି॒ଷ୍କଂ-ଯଁ॑ଜ॒ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପମ୍ । ଅର୍ହ॑ନ୍ନି॒ଦ-ନ୍ଦ॑ଯସେ॒ ଵିଶ୍ଵ॒-ମବ୍ଭୁ॑ଵମ୍ । ନ ଵା ଓଜୀ॑ଯୋ ରୁଦ୍ର॒ ତ୍ଵଦ॑ସ୍ତି ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରମ॑ସି । ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭମସି । ଜାଗ॑ତମସି । ମଧୁ॒ ମଧୁ॒ ମଧୁ॑ ॥ 18 ॥
(ଅ॒ନ॒ - କ୍ତ୍ଵ॒ସା॒ଦୀ॒ - ଦୁ॒ତ୍ତ॒ର॒ତଃ - ପା॑ହି - ପ୍ରତି॒ମା ଅ॑ସି - ଯଜ॒ତନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯଜ୍ - ଜାଗ॑ତମ॒ସ୍ଯେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ଦଶ॒ ପ୍ରାଚୀ॒ର୍ଦଶ॑ ଭାସି ଦକ୍ଷି॒ଣା । ଦଶ॑ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ର୍ଦଶ॑ ଭା॒ସ୍ଯୁଦୀ॑ଚୀଃ । ଦଶୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଭା॑ସି ସୁମନ॒ସ୍ଯମା॑ନଃ । ସ ନୋ॒ ରୁଚ॑ନ୍ଧେ॒ହ୍ଯହୃ॑ଣୀଯମାନଃ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟ୍ଵା॒ ଵସୁ॑ଭିଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ରୋଚଯତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା । ସ ମା॑ ରୁଚି॒ତୋ ରୋ॑ଚଯ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରୈ-ର୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ରୋ॑ଚଯତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ।
ସ ମା॑ ରୁଚି॒ତୋ ରୋ॑ଚଯ । ଵରୁ॑ଣସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯୈଃ ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ରୋ॑ଚଯତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ।
ସ ମା॑ ରୁଚି॒ତୋ ରୋ॑ଚଯ ॥ 19 ॥
ଦ୍ଯୁ॒ତା॒ନସ୍ତ୍ଵା॑ ମାରୁ॒ତୋ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॑ରୁତ୍ତର॒ତୋ ରୋ॑ଚଯ॒ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା । ସ ମା॑ ରୁଚି॒ତୋ ରୋ॑ଚଯ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ଵିଶ୍ଵୈ᳚-ର୍ଦେ॒ଵୈରୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ରୋଚଯତୁ॒ ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା । ସ ମା॑ ରୁଚି॒ତୋ ରୋ॑ଚଯ ॥ ରୋ॒ଚି॒ତସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ଘର୍ମ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵସି॑ ।
ରୋ॒ଚି॒ଷୀ॒ଯାହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ ॥
ସମ୍ରା᳚ଡ୍ ଘର୍ମ ରୁଚି॒ତସ୍ତ୍ଵଂ ଏ॒ଵେଷ୍ଵାଯୁ॑ଷ୍ମାଗ୍ସ୍ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯ॑ସି । ରୁ॒ଚି॒ତୋ॑-ଽହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଷ୍ଵାଯୁ॑ଷ୍ମାଗ୍-ସ୍ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ଭୂ॑ଯାସମ୍ ॥ ରୁଗ॑ସି । ରୁଚ॒-ମ୍ମଯି॑ ଧେହି ॥ 20 ॥
ମଯି॒ ରୁକ୍ ॥ ଦଶ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ରୋଚସେ । ଦଶ॑ ଦକ୍ଷି॒ଣା । ଦଶ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ମ୍ । ଦଶୋଦଙ୍ଙ୍॑ । ଦଶୋ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଭା॑ସି ସୁମନ॒ସ୍ଯମା॑ନଃ । ସ ନଃ॑ ସମ୍ରା॒ଡିଷ॒ମୂର୍ଜ॑-ନ୍ଧେହି । ଵା॒ଜୀ ଵା॒ଜିନେ॑ ପଵସ୍ଵ । ରୋ॒ଚି॒ତୋ ଘ॒ର୍ମୋ ରୁ॑ଚୀ॒ଯ ॥ 21 ॥
(ରୋ॒ଚ॒ଯ॒ - ଧେ॒ହି॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ଅପ॑ଶ୍ଯଙ୍ଗୋ॒ପାମନି॑ପଦ୍ଯମାନମ୍ । ଆ ଚ॒ ପରା॑ ଚ ପ॒ଥିଭି॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ସ ସ॒ଦ୍ଧ୍ରୀଚୀ॒-ସ୍ସ ଵିଷୂ॑ଚୀ॒ର୍ଵସା॑ନଃ । ଆ ଵ॑ରୀଵର୍ତି॒ ଭୁଵ॑ନେଷ୍ଵ॒ନ୍ତଃ ॥ ଅତ୍ର॑ ପ୍ରା॒ଵୀଃ । ମଧୁ॒ ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ᳚ଭ୍ଯା॒-ମ୍ମଧୁ॒ ମାଧୂ॑ଚୀଭ୍ଯାମ୍ । ଅନୁ॑ ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତଯେ ॥ ସମ॒ଗ୍ନିର॒ଗ୍ନିନା॑ ଗତ । ସ-ନ୍ଦେ॒ଵେନ॑ ସଵି॒ତ୍ରା । ସଗ୍ଂ ସୂର୍ଯେ॑ଣ ରୋଚତେ ॥ 22 ॥
ସ୍ଵାହା॒ ସମ॒ଗ୍ନିସ୍ତପ॑ସା ଗତ । ସ-ନ୍ଦେ॒ଵେନ॑ ସଵି॒ତ୍ରା ।
ସଗ୍ଂ ସୂର୍ଯେ॑ଣାରୋଚିଷ୍ଟ ॥ ଧ॒ର୍ତା ଦି॒ଵୋ ଵିଭା॑ସି॒ ରଜ॑ସଃ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ଧ॒ର୍ତା । ଉ॒ରୋର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ଧ॒ର୍ତା । ଧ॒ର୍ତା ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ଅମ॑ର୍ତ୍ଯସ୍ତପୋ॒ଜାଃ ॥ ହୃ॒ଦେ ତ୍ଵା॒ ମନ॑ସେ ତ୍ଵା । ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵା ॥ 23 ॥
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵମି॒ମ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରଙ୍କୃ॑ଧି । ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ହୋତ୍ରା॑ ଯଚ୍ଛ ॥ ଵିଶ୍ଵା॑ସା-ମ୍ଭୁଵା-ମ୍ପତେ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ପତେ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ମନସସ୍ପତେ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵଚସସ୍ପତେ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ତପସସ୍ପତେ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ । ଦେ॒ଵ॒ଶ୍ରୂସ୍ତ୍ଵନ୍ଦେ॑ଵ ଘର୍ମ ଦେ॒ଵା-ନ୍ପା॑ହି ॥ ତ॒ପୋ॒ଜାଂ-ଵାଁଚ॑ମ॒ସ୍ମେ ନିଯ॑ଚ୍ଛ ଦେଵା॒ଯୁଵ᳚ମ୍ ॥ 24 ॥
ଗର୍ଭୋ॑ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ ॥ ପି॒ତା ମ॑ତୀ॒ନାମ୍ ॥
ପତିଃ॑ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ ॥ ମତିଃ॑ କଵୀ॒ନାମ୍ ॥
ସନ୍ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେନ॑ ସଵି॒ତ୍ରା-ଽଯ॑ତିଷ୍ଟ । ସଗ୍ଂ ସୂର୍ଯେ॑ଣାରୁକ୍ତ ॥ ଆ॒ଯୁ॒ର୍ଦାସ୍ତ୍ଵମ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑-ଙ୍ଘର୍ମ ଵର୍ଚୋ॒ଦା ଅ॑ସି ॥ ପି॒ତା ନୋ॑-ଽସି ପି॒ତା ନୋ॑ ବୋଧ ॥ ଆ॒ଯୁ॒ର୍ଧାସ୍ତ॑ନୂ॒ଧାଃ ପ॑ଯୋ॒ଧାଃ ।
ଵ॒ର୍ଚୋ॒ଦା ଵ॑ରିଵୋ॒ଦା ଦ୍ର॑ଵିଣୋ॒ଦାଃ ॥ 25 ॥
ଅ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ॒ପ୍ର॒ ଉ॒ରୋର୍ଵରୀ॑ଯାନ୍ । ଅ॒ଶୀ॒ମହି॑ ତ୍ଵା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଗୃ॒ହପ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶାମ॑ସି । ଵିଶ୍ଵା॑ସା॒-ମ୍ମାନୁ॑ଷୀଣାମ୍ । ଶ॒ତ-ମ୍ପୂ॒ର୍ଭିର୍ଯ॑ଵିଷ୍ଠ ପା॒ହ୍ଯଗ୍ଂହ॑ସଃ । ସ॒ମେ॒ଦ୍ଧାରଗ୍ଂ॑ ଶ॒ତଗ୍ଂ ହିମାଃ᳚ ।
ତ॒-ନ୍ଦ୍ରା॒ଵିଣଗ୍ଂ॑ ହାର୍ଦିଵା॒ନମ୍ । ଇ॒ହୈଵ ରା॒ତଯଃ॑ ସନ୍ତୁ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟୀ॑ମତୀ ତେ ସପେଯ । ସୁ॒ରେତା॒ ରେତୋ॒ ଦଧା॑ନା ।
ଵୀ॒ରଂ-ଵିଁ॑ଦେଯ॒ ତଵ॑ ସ॒ନ୍ଦୃଶି॑ ।
ମା-ଽହଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ଵି ଯୋ॑ଷମ୍ ॥ 26 ॥
(ରୋ॒ଚ॒ତେ॒-ସୂର୍ଯ॑ଯ ତ୍ଵା - ଦେଵା॒ଯୁଵଂ॑ - ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା - ଦଧା॑ନା॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମା ଦ॑ଦେ ॥ ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରାସ୍ନା॑-ଽସି । ଇଡ॒ ଏହି॑ । ଅଦି॑ତ॒ ଏହି॑ । ସର॑ସ୍ଵ॒ତ୍ଯେହି॑ । ଅସା॒ଵେହି॑ ।
ଅସା॒ଵେହି॑ । ଅସା॒ଵେହି॑ ॥ 27 ॥
ଅଦି॑ତ୍ଯା ଉ॒ଷ୍ଣୀଷ॑ମସି । ଵା॒ଯୁର॑ସ୍ଯୈ॒ଡଃ । ପୂ॒ଷା ତ୍ଵୋ॒ପାଵ॑ସୃଜତୁ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ର ଦା॑ପଯ । ଯସ୍ତେ॒ ସ୍ତନଃ॑ ଶଶ॒ଯୋ ଯୋ ମ॑ଯୋ॒ଭୂଃ । ଯେନ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ପୁଷ୍ଯ॑ସି॒ ଵାର୍ଯା॑ଣି । ଯୋ ର॑ତ୍ନ॒ଧା ଵ॑ସୁ॒ଵିଦ୍ଯ-ସ୍ସୁ॒ଦତ୍ରଃ॑ ।
ସର॑ସ୍ଵତି॒ ତମି॒ହ ଧାତ॑ଵେ-ଽକଃ ॥ ଉସ୍ର॑ ଘ॒ର୍ମଗ୍ଂ ଶିଗ୍ଂ॑ଷ । ଉସ୍ର॑ ଘ॒ର୍ମ-ମ୍ପା॑ହି ॥ 28 ॥
ଘ॒ର୍ମାଯ॑ ଶିଗ୍ଂଷ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ସ୍ତ୍ଵୋପ॑ସୀଦତୁ । ଦାନ॑ଵ-ସ୍ସ୍ଥ॒ ପେର॑ଵଃ । ଵି॒ଷ୍ଵ॒ଗ୍ଵୃତୋ॒ ଲୋହି॑ତେନ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପିନ୍ଵସ୍ଵ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ପିନ୍ଵସ୍ଵ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ପି॑ନ୍ଵସ୍ଵ । ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ ପିନ୍ଵସ୍ଵ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପିନ୍ଵସ୍ଵ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପିନ୍ଵସ୍ଵ ॥ 29 ॥
ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୋ॑-ଽସି । ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭୋ-ଽସି । ଜାଗ॑ତମସି । ସ॒ହୋର୍ଜୋ ଭା॒ଗେନୋପ॒ ମେହି॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଶ୍ଵିନା॒ ମଧୁ॑ନ-ସ୍ସାର॒ଘସ୍ଯ॑ । ଘ॒ର୍ମ-ମ୍ପା॑ତ ଵସଵୋ॒ ଯଜ॑ତା॒ ଵଟ୍ । ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମଯେ॑ ଵୃଷ୍ଟି॒ଵନ॑ଯେ ଜୁହୋମି । ମଧୁ॑ ହ॒ଵିର॑ସି । ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ତପ॑ସ୍ତପ । ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 30 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ॒ ତ୍ଵୋପ॑ଯଚ୍ଛାମି । ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ପିତୃ॒ଣାମନୁ॑ମତୋ॒ ଭର୍ତୁଗ୍ଂ॑ ଶକେଯମ୍ । ତେଜୋ॑-ଽସି ।
ତେଜୋ-ଽନୁ॒ପ୍ରେହି॑ । ଦି॒ଵି॒ସ୍ପୃମ୍ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ।
ଅ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ॒ସ୍ପୃମ୍ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ । ପୃ॒ଥି॒ଵି॒ସ୍ପୃମ୍ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ।
ସୁଵ॑ରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛ ।
ଦିଵଂ॑-ଯଁଚ୍ଛ ଦି॒ଵୋ ମା॑ ପାହି ॥ 31 ॥
(ଏହି॑ - ପାହି - ପିନ୍ଵସ୍ଵ - ଗୃହ୍ଣାମି॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ॒ଲି॒ଲାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ନା॒ଧୃ॒ଷ୍ଯାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ପ୍ର॒ତି॒ଧୃ॒ଷ୍ଯାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ଵ॒ସ୍ଯଵେ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଦୁଵ॑ସ୍ଵତେ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶିମି॑ଦ୍ଵତେ ତ୍ଵା॒ ଵାତା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵସୁ॑ମତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସୋମା॑ଯ ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରଵ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଵରୁ॑ଣାଯ ତ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯଵ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 32 ॥
ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ ତ୍ଵା ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ॒ଵି॒ତ୍ରେ ତ୍ଵ॑ର୍ଭୁ॒ମତେ॑ ଵିଭୁ॒ମତେ᳚ ପ୍ରଭୁ॒ମତେ॒ ଵାଜ॑ଵତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଯ॒ମାଯ॒ ତ୍ଵା-ଽଙ୍ଗି॑ରସ୍ଵତେ ପିତୃ॒ମତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶା॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ସତ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵାନ॑ଯାଡି॒ହ । ସ୍ଵାହା॑କୃତସ୍ଯ ଘ॒ର୍ମସ୍ଯ॑ । ମଧୋଃ᳚ ପିବତମଶ୍ଵିନା ।
ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ଯ । ଶଂ-ଯଁଜୁ॑ର୍ଭିଃ ॥
ଅଶ୍ଵି॑ନା ଘ॒ର୍ମ-ମ୍ପା॑ତଗ୍ଂ ହାର୍ଦିଵା॒ନମ୍ ॥ 33 ॥
ଅହ॑-ର୍ଦି॒ଵାଭି॑-ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ଅନୁ॑ ଵା॒-ନ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ମଗ୍ଂ॑ସାତାମ୍ । ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ॥ ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରା॒ଵଟ୍ । ଘ॒ର୍ମମ॑ପାତମଶ୍ଵିନା ହାର୍ଦିଵା॒ନମ୍ ।
ଅହ॑-ର୍ଦି॒ଵାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ଅନୁ॑ ଵା॒-ନ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॑ମଗ୍ଂସାତାମ୍ । ତ-ମ୍ପ୍ରା॒ଵ୍ଯଂ॑-ଯଁଥା॒ ଵଟ୍ । ନମୋ॑ ଦି॒ଵେ । ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ॥ 34 ॥
ଦି॒ଵି ଧା॑ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞମି॒ମ-ନ୍ଦି॒ଵି ଧାଃ᳚ । ଦିଵ॑ଙ୍ଗଚ୍ଛ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଙ୍ଗଚ୍ଛ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ । ପଞ୍ଚ॑ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॑ ଗଚ୍ଛ । ଦେ॒ଵା-ନ୍ଘ॑ର୍ମ॒ପା-ନ୍ଗ॑ଚ୍ଛ । ପି॒ତୄ-ନ୍ଘ॑ର୍ମ॒ପା-ନ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ॥ 35 ॥
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଵ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା॑-ହାର୍ଦିଵା॒ନମ୍-ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-+ଅ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10
ଇ॒ଷେ ପୀ॑ପିହି । ଊ॒ର୍ଜେ ପୀ॑ପିହି । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ପୀପିହି । କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॑ ପୀପିହି । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପୀ॑ପିହି । ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ପୀପିହି । ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭ୍ଯଃ ପୀପିହି । ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୀପିହି । ସୁ॒ଭୂ॒ତାଯ॑ ପୀପିହି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସାଯ॑ ପୀପିହି ॥ 36 ॥
ଯଜ॑ମାନାଯ ପୀପିହି । ମହ୍ଯ॒ଞ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ ପୀପିହି ॥ ତ୍ଵିଷ୍ଯୈ᳚ ତ୍ଵା । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ତ୍ଵା । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଭୂତ୍ଯୈ᳚ ତ୍ଵା । ଧର୍ମା॑-ଽସି ସୁ॒ଧର୍ମା ମେ᳚ ନ୍ଯ॒ସ୍ମେ । ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି ଧାରଯ । କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ଧାରଯ । ଵିଶ॑ନ୍ଧାରଯ ।
ନେତ୍ତ୍ଵା॒ ଵାତଃ॑ ସ୍କ॒ନ୍ଦଯା᳚ତ୍ ॥ 37 ॥
ଅ॒ମୁଷ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣେ ସା॑ଦଯାମି । ଅ॒ମୁନା॑ ସ॒ହ ନି॑ର॒ର୍ଥଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।
ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ଶର॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଗ୍ରାଵ॑ଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ତି॒ରେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପି॒ତୃଭ୍ଯୋ॑ ଘର୍ମ॒ପେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରହୋ᳚ତ୍ରେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 38 ॥
ଅହ॒-ର୍ଜ୍ଯୋତିଃ॑ କେ॒ତୁନା॑ ଜୁଷତାମ୍ । ସୁ॒ଜ୍ଯୋ॒ତି-ର୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ରାତ୍ରି॒ର୍ଜ୍ଯୋତିଃ॑ କେ॒ତୁନା॑ ଜୁଷତାମ୍ । ସୁ॒ଜ୍ଯୋ॒ତି-ର୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅପୀ॑ପରୋ॒ ମା-ଽହ୍ନୋ॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ ମା ପାହି । ଏ॒ଷା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିତ୍ । ତଯା॒ ସମି॑ଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ । ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଦାଃ । ଵର୍ଚ॑ସା ମା-ଽଞ୍ଜୀଃ । ଅପୀ॑ପରୋ ମା॒ ରାତ୍ରି॑ଯା॒ ଅହ୍ନୋ॑ ମା ପାହି ॥ 39 ॥
ଏ॒ଷା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିତ୍ । ତଯା॒ ସମି॑ଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ । ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଦାଃ । ଵର୍ଚ॑ସା ମା-ଽଞ୍ଜୀଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଜ୍ଯୋତି॒-ର୍ଜ୍ଯୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସୂର୍ଯୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒-ର୍ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଭୂ-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ହୁ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ମଧୁ॑ ହ॒ଵିଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ତମେ॒-ଽଗ୍ନୌ ॥ 40 ॥
ପି॒ତା ନୋ॑-ଽସି॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ । ଅ॒ଶ୍ଯାମ॑ ତେ ଦେଵଘର୍ମ ।
ମଧୁ॑ମତୋ॒ ଵାଜ॑ଵତଃ ପିତୁ॒ମତଃ॑ । ଅଙ୍ଗି॑ରସ୍ଵତ-ସ୍ସ୍ଵଧା॒ଵିନଃ॑ । ଅ॒ଶୀ॒ମହି॑ ତ୍ଵା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଭ୍ଯଃ ॥ 41 ॥
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସାଯ॑ ପୀପିହି - ସ୍କ॒ନ୍ଦଯା᳚-ଦ୍- ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରହୋ᳚ତ୍ରେ॒ ସ୍ଵାହା - ଽହ୍ନୋ॑ ମା ପାହ୍ - ଯ॒ଗ୍ନୌ - +ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11
ଘର୍ମ॒ ଯା ତେ॑ ଦି॒ଵି ଶୁକ୍ । ଯା ଗା॑ଯ॒ତ୍ରେ ଛନ୍ଦ॑ସି । ଯା ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ । ଯା ହ॑ଵି॒ର୍ଧାନେ᳚ । ତାନ୍ତ॑ ଏ॒ତେନାଵ॑ଯଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଘର୍ମ॒ ଯା ତେ॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଶୁକ୍ ।
ଯା ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେ॒ ଛନ୍ଦ॑ସି । ଯା ରା॑ଜ॒ନ୍ଯେ᳚ । ଯା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ।
ତାନ୍ତ॑ ଏ॒ତେନାଵ॑ଯଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 42 ॥
ଘର୍ମ॒ ଯା ତେ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁକ୍ । ଯା ଜାଗ॑ତେ॒ ଛନ୍ଦ॑ସି । ଯା ଵୈଶ୍ଯେ᳚ । ଯା ସଦ॑ସି । ତାନ୍ତ॑ ଏ॒ତେନାଵ॑ଯଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ॥ ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ପର॒ସ୍ପାଯାଃ᳚ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ତ॒ନୁଵଃ॑ ପାହି । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॒ ଧର୍ମ॑ଣା ॥ 43 ॥
ଵ॒ଯମନୁ॑କ୍ରାମାମ ସୁଵି॒ତାଯ॒ ନଵ୍ଯ॑ସେ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣସ୍ତ୍ଵା ପର॒ସ୍ପାଯାଃ᳚ । କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ତ॒ନୁଵଃ॑ ପାହି । ଵି॒ଶସ୍ତ୍ଵା॒ ଧର୍ମ॑ଣା । ଵ॒ଯମନୁ॑କ୍ରାମାମ ସୁଵି॒ତାଯ॒ ନଵ୍ଯ॑ସେ ॥ ପ୍ରା॒ଣସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ପର॒ସ୍ପାଯୈ᳚ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ ପାହି । ଶ୍ରୋତ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ଧର୍ମ॑ଣା । ଵ॒ଯମନୁ॑କ୍ରାମାମ ସୁଵି॒ତାଯ॒ ନଵ୍ଯ॑ସେ ॥ ଵ॒ଲ୍ଗୁର॑ସି ଶଂ॒-ଯୁଁଧା॑ଯାଃ ॥ 44 ॥
ଶିଶୁ॒-ର୍ଜନ॑ଧାଯାଃ ॥ ଶଞ୍ଚ॒ ଵକ୍ଷି॒ ପରି॑ ଚ॒ ଵକ୍ଷି॑ ।
ଚତୁଃ॑ ସ୍ରକ୍ତି॒ର୍ନାଭି॑ର୍-ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ସଦୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ । ଅପ॒ ଦ୍ଵେଷୋ॒ ଅପ॒ ହ୍ଵରଃ॑ । ଅ॒ନ୍ଯଦ୍ଵ୍ର॑ତସ୍ଯ ସଶ୍ଚିମ । ଘର୍ମୈ॒ତ-ତ୍ତେ-ଽନ୍ନ॑ମେ॒ତ-ତ୍ପୁରୀ॑ଷମ୍ । ତେନ॒ ଵର୍ଧ॑ସ୍ଵ॒ ଚା ଚ॑ ପ୍ଯାଯସ୍ଵ । ଵ॒ର୍ଧି॒ଷୀ॒ମହି॑ ଚ ଵ॒ଯମ୍ । ଆ ଚ॑ ପ୍ଯାସିଷୀ॒ମହି॑ ॥ 45 ॥
ରନ୍ତି॒-ର୍ନାମା॑ସି ଦି॒ଵ୍ଯୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵଃ । ତସ୍ଯ॑ ତେ ପ॒ଦ୍ଵଦ୍ଧ॑ଵି॒ର୍ଧାନ᳚ମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିରଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷାଃ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ-ଽଧି॑ପତିଃ ॥ ସମ॒ହମାଯୁ॑ଷା । ସ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ।
ସଂ-ଵଁର୍ଚ॑ସା । ସ-ମ୍ପଯ॑ସା । ସଙ୍ଗୌ॑ପ॒ତ୍ଯେନ॑ । ସଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ ॥ 46 ॥
ଵ୍ଯ॑ସୌ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥
ଅଚି॑କ୍ରଦ॒ଦ୍ଵୃଷା॒ ହରିଃ॑ । ମ॒ହା-ନ୍ମି॒ତ୍ରୋ ନ ଦ॑ର୍ଶ॒ତଃ । ସଗ୍ଂ ସୂର୍ଯେ॑ଣ ରୋଚତେ ॥ ଚିଦ॑ସି ସମୁ॒ଦ୍ରଯୋ॑ନିଃ । ଇନ୍ଦୁ॒-ର୍ଦକ୍ଷଃ॑ ଶ୍ଯେ॒ନ ଋ॒ତାଵା᳚ । ହିର॑ଣ୍ଯପକ୍ଷ-ଶ୍ଶକୁ॒ନୋ ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁଃ । ମ॒ହାନ୍-ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ଧ୍ରୁ॒ଵ ଆନିଷ॑ତ୍ତଃ ॥ 47 ॥
ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୁଗ୍ଂ ସୋମ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵମ୍ । ଆପୋ॑ ଦଦୃ॒ଶୁଷୀଃ᳚ । ତଦୃ॒ତେନା॒ ଵ୍ଯା॑ଯନ୍ନ୍ । ତଦ॒ନ୍ଵଵୈ᳚ତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ରାରହା॒ଣ ଆ॑ସାମ୍ । ପରି॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ପରି॒ଧୀଗ୍ଂ ର॑ପଶ୍ଯତ୍ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୁର॒ଭି ତନ୍ନୋ॑ ଗୃଣାତୁ । ଦି॒ଵ୍ଯୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ ରଜ॑ସୋ ଵି॒ମାନଃ॑ ।
ଯଦ୍ଵା॑ ଘା ସ॒ତ୍ଯମୁ॒ତ ଯନ୍ନ ଵି॒ଦ୍ମ ॥ 48 ॥
ଧିଯୋ॑ ହିନ୍ଵା॒ନୋ ଧିଯ॒ ଇନ୍ନୋ॑ ଅଵ୍ଯାତ୍ ॥ ସସ୍ନି॑ମଵିନ୍ଦ॒ଚ୍ଚର॑ଣେ ନ॒ଦୀନା᳚ମ୍ ।
ଅପା॑ଵୃଣୋ॒-ଦ୍ଦୁରୋ॒ ଅଶ୍ମ॑ଵ୍ରଜାନାମ୍ । ପ୍ରାସା᳚-ନ୍ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ ଅ॒ମୃତା॑ନି ଵୋଚତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଦକ୍ଷ॒-ମ୍ପରି॑ଜାନାଦ॒ହୀନ᳚ମ୍ ॥ ଏ॒ତତ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ଘର୍ମ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନୁପା॑ଗାଃ ।
ଇ॒ଦମ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯାନ୍॑ । ସୋମ॑ପୀ॒ଥାନୁ॒ ମେହି॑ । ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ ॥
ସୁ॒ମି॒ତ୍ରା ନ॒ ଆପ॒ ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସନ୍ତୁ ॥ 49 ॥
ଦୁ॒ର୍ମି॒ତ୍ରାସ୍ତସ୍ମୈ॑ ଭୂଯାସୁଃ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।
ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ । ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ ଉଦୁ॒ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସ-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହନ୍ତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ । ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒-ଽଗ୍ନେଃ ॥ ଇ॒ମମୂ॒ ଷୁ ତ୍ଯମ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ସ॒ନିମ୍ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରନ୍ନଵୀ॑ଯାଗ୍ଂସମ୍ ।
ଅଗ୍ନେ॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ପ୍ରଵୋ॑ଚଃ ॥ 50 ॥
(ଯା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ॒ ତାନ୍ତା॑ ଏ॒ତେନାଵ॑ଯଜେ॒ ସ୍ଵାହା॒ - ଧର୍ମ॑ଣା - ଶଂ॒-ଯୁଁଧା॑ଯାଃ - ପ୍ଯାସିଷୀ॒ମହି॒-ପୋଷେ॑ଣ॒-ନିଷ॑ତ୍ତୋ-ଵି॒ଦ୍ମ-ସ॑ନ୍-+ତ୍ଵ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12
ମ॒ହୀ॒ନା-ମ୍ପଯୋ॑-ଽସି॒ ଵିହି॑ତ-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ରା ।
ଜ୍ଯୋ॒ତି॒ର୍ଭା ଅ॑ସି॒ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା॒ମୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସଃ॑ ।
ଵା॒ଜିନ॑-ନ୍ତ୍ଵା ଵା॒ଜିନୋ-ଽଵ॑ ନଯାମଃ ।
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ମନଃ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗମ୍ ॥ 51 ॥ (ଅ. 12)
ଅନୁଵାକଂ 13
ଅସ୍କା॒-ନ୍ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମ୍ । ଅସ୍କା॑ନୃଷ॒ଭୋ ଯୁଵା॒ ଗାଃ ।
ସ୍କ॒ନ୍ନେମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନା । ସ୍କ॒ନ୍ନୋ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜ॑ନଯତୁ ॥ ଅସ୍କା॒ନଜ॑ନି॒ ପ୍ରାଜ॑ନି । ଆ ସ୍କ॒ନ୍ନାଜ୍ଜା॑ଯତେ॒ ଵୃଷା᳚ ।
ସ୍କ॒ନ୍ନା-ତ୍ପ୍ରଜ॑ନିଷୀମହି ॥ 52 ॥ (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14
ଯା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ଯୁଦାପ॑ତତ୍ । ତାନ୍ତ॑ ଏ॒ତେନାଵ॑ ଯଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଯା ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତଃ । ଯା ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଯୋତ୍ତ॑ର॒ତଃ । ଯୋପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ଯୁଦାପ॑ତତ୍ । ତାନ୍ତ॑ ଏ॒ତେନାଵ॑ ଯଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 53 ॥ (ଅ. 14)
ଅନୁଵାକଂ 15
ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ଯା॒ନାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽପା॒ନାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ମନ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚେ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 54 ॥ (ଅ. 15)
ଅନୁଵାକଂ 16
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ସ୍ଵାହା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ଶର॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ପ୍ର॑ପ॒ତ୍ଥ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ନ॒ରନ୍ଧି॑ଷାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପୂ॒ଷ୍ଣେ-ଽଙ୍ଘୃ॑ଣଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ନ॒ରୁଣା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ସା॑କେ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 55 ॥ (ଅ. 16)
ଅନୁଵାକଂ 17
ଉଦ॑ସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମା᳚-ଦ୍ଭା॒ନୁର୍ନାର୍ତ॒ ବିଭ॑ର୍ତି । ଭା॒ର-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ନ ଭୂମ॑ । ପ୍ର ଶୁ॒କ୍ରୈତୁ॑ ଦେ॒ଵୀ ମ॑ନୀ॒ଷା । ଅ॒ସ୍ମ-ଥ୍ସୁତ॑ଷ୍ଟୋ॒ ରଥୋ॒ ନ ଵା॒ଜୀ । ଅର୍ଚ॑ନ୍ତ॒ ଏକେ॒ ମହି॒ ସାମ॑ ମନ୍ଵତ । ତେନ॒ ସୂର୍ଯ॑ମଧାରଯନ୍ନ୍ ।
ତେନ॒ ସୂର୍ଯ॑ମରୋଚଯନ୍ନ୍ । ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ସ୍ତଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିଃ ।
ପୁରୀ॑ଷମସି॒ ସମ୍ପ୍ରି॑ଯ-ମ୍ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍ଭୁଵତ୍ । ପ୍ର॒ଜାପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ । ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 56 ॥ (ଅ. 17)
ଅନୁଵାକଂ 18
ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନ ଆ॒ର୍ଦ୍ରା ଯୋନ॑ଯୋ॒ ଯାଃ କୁ॑ଲା॒ଯିନୀଃ᳚ ।
ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ॑ଵୋ॒ ଯା ଉ॒ ନାଭ॑ଯଃ । ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ତ॒ନୁଵ॒ ଊର୍ଜୋ॒ ନାମ॑ । ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵମୁ॒ଭଯୀ॑ଭି-ସ୍ସଂଵିଁଦା॒ନଃ । ପ୍ର॒ଜାଭି॑ରଗ୍ନେ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ॒ହ ସୀ॑ଦ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ । ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 57 ॥ (ଅ. 18)
ଅନୁଵାକଂ 19
ଅ॒ଗ୍ନିର॑ସି ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରୋ॑-ଽସି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି ପରିଵଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି । ଇ॒ଦା॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସୀଦୁଵଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି । ଇ॒ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି ଵଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି । ତସ୍ଯ॑ ତେ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରଃ॑ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷଃ । ଵ॒ର୍॒ଷାଃ ପୁଚ୍ଛ᳚ମ୍ ।
ଶ॒ରଦୁତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷଃ । ହେ॒ମ॒ନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ᳚ମ୍ । ପୂ॒ର୍ଵ॒ପ॒କ୍ଷାଶ୍ଚିତ॑ଯଃ । ଅ॒ପ॒ର॒ପ॒କ୍ଷାଃ ପୁରୀ॑ଷମ୍ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣୀଷ୍ଟ॑କାଃ । ତସ୍ଯ॑ ତେ॒ ମାସା᳚ଶ୍ଚାର୍ଧମା॒ସାଶ୍ଚ॑ କଲ୍ପନ୍ତାମ୍ ।
ଋ॒ତଵ॑ସ୍ତେ କଲ୍ପନ୍ତାମ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ତେ॑ କଲ୍ପତାମ୍ ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣି॑ ତେ କଲ୍ପନ୍ତାମ୍ । ଏତି॒ ପ୍ରେତି॒ ଵୀତି॒ ସମିତ୍ଯୁଦିତି॑ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ । ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 58 ॥
(ଚିତ॑ଯୋ॒ ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 19)
ଅନୁଵାକଂ 20
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ ଊ॒ ଷୁଣ॑ ଊ॒ତଯେ᳚ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ନଃ॑ ପା॒ହ୍ଯଗ୍ଂହ॑ସଃ ॥
ଵି॒ଧୁନ୍ଦ॑ଦ୍ରା॒ଣଗ୍ଂ ସମ॑ନେ ବହୂ॒ନାମ୍ । ଯୁଵା॑ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑-ମ୍ପଲି॒ତୋ ଜ॑ଗାର । ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ପଶ୍ଯ॒ କାଵ୍ଯ॑-ମ୍ମହି॒ତ୍ଵା-ଽଦ୍ଯା ମ॒ମାର॑ । ସ ହ୍ଯ॒-ସ୍ସମା॑ନ ॥
ଯଦୃ॒ତେ ଚି॑ଦଭି॒ଶ୍ରିଷଃ॑ । ପୁ॒ରା ଜ॒ର୍ତୃଭ୍ଯ॑ ଆ॒ତୃଦଃ॑ ।
ସନ୍ଧା॑ତା ସ॒ନ୍ଧି-ମ୍ମ॒ଘଵା॑ ପୁରୋ॒ଵସୁଃ॑ ॥ 59 ॥
ନିଷ୍କ॑ର୍ତା॒ ଵିହ୍ରୁ॑ତ॒-ମ୍ପୁନଃ॑ ॥ ପୁନ॑ରୂ॒ର୍ଜା ନି ଵ॑ର୍ତସ୍ଵ॒ ପୁନ॑ରଗ୍ନ ଇ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷା । ପୁନ॑ର୍ନଃ ପାହି ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ॥ ସ॒ହ ର॒ଯ୍ଯା ନି ଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵାଗ୍ନେ॒ ପିନ୍ଵ॑ସ୍ଵ॒ ଧାର॑ଯା । ଵି॒ଶ୍ଵଫ୍ସ୍ନି॑ଯା ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରି॑ ॥ ମା ନୋ॑ ଘର୍ମ ଵ୍ଯଥି॒ତୋ ଵି॑ଵ୍ଯଥୋ ନଃ । ମା ନଃ॒ ପର॒ମଧ॑ର॒ମ୍ମା ରଜୋ॑-ଽନୈଃ । ମୋଷ୍ଵ॑ସ୍ମାଗ୍ ସ୍ତମ॑ସ୍ଯନ୍ତ॒ରା ଧାଃ᳚ । ମା ରୁ॒ଦ୍ରିଯା॑ସୋ ଅ॒ଭିଗୁ॑ର୍ଵୃ॒ଧାନଃ॑ ॥ ମା ନଃ॒ କ୍ରତୁ॑ଭିର୍-ହୀଡି॒ତେଭି॑ର॒ସ୍ମାନ୍ । ଦ୍ଵିଷା॑ ସୁନୀତେ॒ ମା ପରା॑ଦାଃ ।
ମା ନୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ନିର୍-ଋ॑ତି॒ର୍ମା ନୋ॒ ଅସ୍ତା᳚ ।
ମା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ହୀ॑ଡିଷାତାମ୍ ॥ 60 ॥
ଉପ॑ ନୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵି॒ହାଵ॑ତମ୍ । ଅ॒ନ୍ଵାଦୀ᳚ଦ୍ଧ୍ଯାଥାମି॒ହ ନଃ॑ ସଖାଯା । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାନା॒-ମ୍ପ୍ରସି॑ତିର୍ହେ॒ତିଃ । ଉ॒ଗ୍ରା ଶ॒ତାପା᳚ଷ୍ଠା ଘ॒ ଵିଷା॒ ପରି॑ଣୋ ଵୃଣକ୍ତୁ ॥
ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହଵ॑ମ॒ଦ୍ଯା ଚ॑ ମୃଡଯ । ତ୍ଵାମ॑ଵ॒ସ୍ଯୁରା ଚ॑କେ ॥ ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସି ସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଵହ୍ନି॑ ତମ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥
ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅନ୍ଗେ-ଽଵ॒ମୋ ଭ॑ଵୋ॒ତୀ ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଉ॒ଷସୋ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟୌ । ଅଵ॑ ଯକ୍ଷ୍ଵ ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ରରା॑ଣୋ ଵୀ॒ହି ମୃ॑ଡୀ॒କଗ୍ଂ ସୁ॒ହଵୋ॑ ନ ଏଧି ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଅ॒ଯା-ଽସି॑ । ଅ॒ଯା ସନ୍ମନ॑ସା ହି॒ତଃ । ଅ॒ଯା ସନଃଅ॒ଵ୍ଯମୂ॑ହିଷେ । ଅ॒ଯା ନୋ॑ ଧେହି ଭେଷ॒ଜମ୍ । ଇ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିରାହୁ॑ତଃ । ସ୍ଵାହା॑କୃତଃ ପିପର୍ତୁ ନଃ । ସ୍ଵ॒ଗା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଇ॒ଦ-ନ୍ନମଃ॑ ॥
ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ । ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ ଉଦୁ॒ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସ-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହନ୍ତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ । ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒-ଽଗ୍ନେଃ ॥
ଵଯଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ଉପ॑ସେଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ । ପ୍ରି॒ଯମେ॑ଧା॒ ଋଷ॑ଯୋ॒ ନାଧ॑ମାନାଃ । ଅପ॑ ଧ୍ଵା॒ନ୍ତମୂ᳚ର୍ଣୁ॒ହି ପୂ॒ର୍ଧି ଚକ୍ଷୁଃ॑ । ମୁ॒ମୁ॒ଗ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମା-ନ୍ନି॒ଧଯେ॑ଵ ବ॒ଦ୍ଧାନ୍ ॥ 61 ॥
(ପୁ॒ରୋ॒ଵସୁ॑ର୍ହୀଡିଷାତାଗ୍ଂ ସୁପ॒ର୍ଣାଃ) (ଅ. 20)
ଅନୁଵାକଂ 21
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ମଯି॒ ତ୍ଯଦି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ମ॒ହତ୍ । ମଯି॒ ଦକ୍ଷୋ॒ ମଯି॒ କ୍ରତୁଃ॑ । ମଯି॑ ଧାଯି ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ତ୍ରିଶୁ॑ଗ୍ଘ॒ର୍ମୋ ଵିଭା॑ତୁ ମେ । ଆକୂ᳚ତ୍ଯା॒ ମନ॑ସା ସ॒ହ ।
ଵି॒ରାଜା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ସ॒ହ । ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ପଯ॑ସା ସ॒ହ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ତେଜ॑ସା ସ॒ହ । କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॒ ଯଶ॑ସା ସ॒ହ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ତପ॑ସା ସ॒ହ । ତସ୍ଯ॒ ଦୋହ॑ମଶୀମହି ।
ତସ୍ଯ॑ ସୁ॒ମ୍ନମ॑ଶୀମହି । ତସ୍ଯ॑ ଭ॒କ୍ଷମ॑ଶୀମହି ।
ତସ୍ଯ॑ ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ପୀ॒ତସ୍ଯ॒ ମଧୁ॑ମତଃ ।
ଉପ॑ହୂତ॒ସ୍ଯୋପ॑ହୂତୋ ଭକ୍ଷଯାମି ॥ 62 ॥
(ଯଶ॑ସା ସ॒ହ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 21)
ଅନୁଵାକଂ 22
ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । କ୍ଷୁଚ୍ଚ॒ ତୃଷ୍ଣା॑ ଚ । ଅସ୍ନୁ॒କ୍ଚାନା॑ହୁତିଶ୍ଚ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା ଚ॑ ପିପା॒ସା ଚ॑ । ସେ॒ଦିଶ୍ଚାମ॑ତିଶ୍ଚ । ଏ॒ତାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ ।
ତାଭି॑ର॒ମୁଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।
ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ 63 ॥ (ଅ. 22)
ଅନୁଵାକଂ 23
ସ୍ନିକ୍ଚ॒ ସ୍ନୀହି॑ତିଶ୍ଚ॒ ସ୍ନିହି॑ତିଶ୍ଚ । ଉ॒ଷ୍ଣା ଚ॑ ଶୀ॒ତା ଚ॑ ।
ଉ॒ଗ୍ରା ଚ॑ ଭୀ॒ମା ଚ॑ । ସ॒ଦାମ୍ନୀ॑ ସେ॒ଦିରନି॑ରା । ଏ॒ତାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ର॒ମୁଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ 64 ॥ (ଅ. 23)
ଅନୁଵାକଂ 24
ଧୁନି॑ଶ୍ଚ ଧ୍ଵା॒ନ୍ତଶ୍ଚ॑ ଧ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॑ ଧ୍ଵ॒ନଯଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ ।
ନି॒ଲି॒ମ୍ପଶ୍ଚ॑ ଵିଲି॒ମ୍ପଶ୍ଚ॑ ଵିକ୍ଷି॒ପଃ ॥ 65 ॥ (ଅ. 24)
ଅନୁଵାକଂ 25
ଉ॒ଗ୍ରଶ୍ଚ॒ ଧୁନି॑ଶ୍ଚ ଧ୍ଵା॒ନ୍ତଶ୍ଚ॑ ଧ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॑ ଧ୍ଵ॒ନଯଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ । ସ॒ହ॒ସ॒ହ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚ॒ ସହ॑ମାନଶ୍ଚ॒ ସହ॑ସ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚ॒ ସହୀ॑ଯାଗ୍ଶ୍ଚ ।
ଏତ୍ଯ॒ ପ୍ରେତ୍ଯ॑ ଵିକ୍ଷି॒ପଃ ॥ 66 ॥ (ଅ. 25)
ଅନୁଵାକଂ 26
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ତ୍ଵୋଦୀ॑ରଯତାମ୍ । ଅ॒ର୍ଧ॒ମା॒ସାସ୍ତ୍ଵୋଦୀ᳚-ଞ୍ଜଯନ୍ତୁ । ମାସା᳚ସ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରପଯନ୍ତୁ । ଋ॒ତଵ॑ସ୍ତ୍ଵା ପଚନ୍ତୁ ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ତ୍ଵା॑ ହନ୍ତ୍ଵସୌ ॥ 67 ॥ (ଅ. 26)
ଅନୁଵାକଂ 27
ଖଟ୍ ଫ-ଡ୍ଜ॒ହି । ଛି॒ନ୍ଧୀ ଭି॒ନ୍ଧୀ ହ॒ନ୍ଧୀ କଟ୍ ।
ଇତି॒ ଵାଚଃ॑ କ୍ରୂରା॒ଣି ॥ 68 ॥ (ଅ. 27)
ଅନୁଵାକଂ 28
ଵିଗା ଇ॑ନ୍ଦ୍ର ଵି॒ଚର᳚ନ୍-ଥ୍ସ୍ପାଶଯସ୍ଵ । ସ୍ଵ॒ପନ୍ତ॑ମିନ୍ଦ୍ର ପଶୁ॒ମନ୍ତ॑ମିଚ୍ଛ । ଵଜ୍ରେ॑ଣା॒ମୁ-ମ୍ବୋ॑ଧଯ ଦୁର୍ଵି॒ଦତ୍ର᳚ମ୍ । ସ୍ଵ॒ପ॒ତୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ପ୍ରହ॑ର॒ ଭୋଜ॑ନେଭ୍ଯଃ ॥
ଅଗ୍ନେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ସଂଵଁ॑ଦସ୍ଵ । ମୃତ୍ଯୋ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁନା॒ ସଂଵଁ॑ଦସ୍ଵ । ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଭଗଵଃ ॥ ସ॒କୃତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ନମଃ॑ । ଦ୍ଵିସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ତ୍ରିସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ଚ॒ତୁସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ ।
ଦ॒ଶ॒କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ଶ॒ତ॒କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ଆ॒ସ॒ହ॒ସ୍ର॒କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ଅ॒ପ॒ରି॒ମି॒ତ॒କୃତ୍ଵ॑ସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ । ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ 69 ॥
(ତ୍ରିସ୍ତେ॒ ନମଃ॑ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 28)
ଅନୁଵାକଂ 29
ଅସୃ॑-ନ୍ମୁଖୋ ରୁଧି॒ରେଣା॒ଵ୍ଯ॑କ୍ତଃ । ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ଦୂ॒ତ-ଶ୍ଶ୍ଵପା॒-ଦ୍ଵିଧା॑ଵସି । ଗୃଦ୍ଧ୍ରଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣଃ କୁ॒ଣପ॒ନ୍ନିଷେ॑ଵସେ ।
ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ଦୂ॒ତଃ ପ୍ରହି॑ତୋ ଭ॒ଵସ୍ଯ॑ ଚୋ॒ଭଯୋଃ᳚ ॥ 70 ॥ (ଅ. 29)
ଅନୁଵାକଂ 30
ଯଦେ॒ତ-ଦ୍ଵୃ॑କ॒ସୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ଵାଗ୍ ଦେ᳚ଵ୍ଯଭି॒ରାଯ॑ସି । ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॑-ମ୍ମେ॒-ଽଭିରା॑ଯ । ତ-ମ୍ମୃ॑ତ୍ଯୋ ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॑ ନଯ । ସ ଆର୍ତ୍ଯା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତୁ ॥ 71 ॥ (ଅ. 30)
ଅନୁଵାକଂ 31
ଯଦୀ॑ଷି॒ତୋ ଯଦି॑ ଵା ସ୍ଵକା॒ମୀ । ଭ॒ଯେଡ॑କୋ॒ ଵଦ॑ତି॒ ଵାଚ॑ମେ॒ତାମ୍ । ତାମି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସଂଵିଁଦା॒ନୌ ।
ଶି॒ଵାମ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑-ଙ୍କୃଣୁତଙ୍ଗୃ॒ହେଷୁ॑ ॥ 72 ॥ (ଅ. 31)
ଅନୁଵାକଂ 32
ଦୀର୍ଘ॑ମୁଖି॒ ଦୁର୍ହ॑ଣୁ । ମା ସ୍ମ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵ॑ଦଃ ।
ଯଦି॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵଦା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॒-ମ୍ମେ-ଽଵ॑ ବାଧାସୈ ॥ 73 ॥ (ଅ. 32)
ଅନୁଵାକଂ 33
ଇ॒ତ୍ଥାଦୁଲୂ॑କ॒ ଆପ॑ପ୍ତତ୍ । ହି॒ର॒ଣ୍ଯା॒କ୍ଷୋ ଅଯୋ॑ମୁଖଃ ।
ରକ୍ଷ॑ସାନ୍ଦୂ॒ତ ଆଗ॑ତଃ । ତମି॒ତୋ ନା॑ଶଯାଗ୍ନେ ॥ 74 ॥ (ଅ. 33)
ଅନୁଵାକଂ 34
ଯଦେ॒ତ-ଦ୍ଭୂ॒ତାନ୍ଯ॑ନ୍ଵା॒ଵିଶ୍ଯ॑ । ଦୈଵୀଂ॒-ଵାଁଚଂ॑-ଵଁ॒ଦସି॑ । ଦ୍ଵି॒ଷତୋ॑ ନଃ॒ ପରା॑ଵଦ । ତା-ନ୍ମୃ॑ତ୍ଯୋ ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॑ ନଯ । ତ ଆର୍ତ୍ଯା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ନ୍ତୁ ।
ଅ॒ଗ୍ନିନା॒-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସଂଵଁ॑ଦତାମ୍ ॥ 75 ॥ (ଅ. 34)
ଅନୁଵାକଂ 35
ପ୍ର॒ସାର୍ଯ॑ ସ॒କ୍ଥ୍ଯୌ॑ ପତ॑ସି । ସ॒ଵ୍ଯମକ୍ଷି॑ ନି॒ପେପି॑ ଚ ।
ମେହ କ॑ସ୍ଯଚ॒ନାମ॑ମତ୍ ॥ 76 ॥ (ଅ. 35)
ଅନୁଵାକଂ 36
ଅତ୍ରି॑ଣା ତ୍ଵା କ୍ରିମେ ହନ୍ମି । କଣ୍ଵେ॑ନ ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନିନା ।
ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୋ॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ହ॒ତଃ । କ୍ରିମୀ॑ଣା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା᳚ ।
ଅପ୍ଯେ॑ଷାଗ୍ ସ୍ଥ॒ପତି॑ର୍ହ॒ତଃ । ଅଥୋ॑ ମା॒ତା-ଽଥୋ॑ ପି॒ତା ।
ଅଥୋ᳚ ସ୍ଥୂ॒ରା ଅଥୋ᳚ କ୍ଷୁ॒ଦ୍ରାଃ । ଅଥୋ॑ କୃ॒ଷ୍ଣା ଅଥୋ᳚ ଶ୍ଵେ॒ତାଃ । ଅଥୋ॑ ଆ॒ଶାତି॑କା ହ॒ତାଃ ।
ଶ୍ଵେ॒ତାଭିଃ॑ ସ॒ହ ସର୍ଵେ॑ ହ॒ତାଃ ॥ 77 ॥ (ଅ. 36)
ଅନୁଵାକଂ 37
ଆହ॒ରାଵ॑ଦ୍ଯ । ଶୃ॒ତସ୍ଯ॑ ହ॒ଵିଷୋ॒ ଯଥା᳚ । ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ ।
ଯଦ॒ମୁଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॒ ଜମ୍ଭ॑ଯୋଃ । ଆଦ॑ଧାମି॒ ତଥା॒ ହି ତତ୍ । ଖଣ୍ଫଣ୍ମ୍ରସି॑ ॥ 78 ॥ (ଅ. 37)
ଅନୁଵାକଂ 38
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତ୍ଵା ଶପାମି । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣସ୍ତ୍ଵା ଶ॒ପଥେ॑ନ ଶପାମି । ଘୋ॒ରେଣ॑ ତ୍ଵା॒ ଭୃଗୂ॑ଣା॒ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ପ୍ରେକ୍ଷେ᳚ । ରୌ॒ଦ୍ରେଣ॒ ତ୍ଵାଙ୍ଗି॑ରସା॒-ମ୍ମନ॑ସା ଧ୍ଯାଯାମି ।
ଅ॒ଘସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଧାର॑ଯା ଵିଦ୍ଧ୍ଯାମି ।
ଅଧ॑ରୋ॒ ମ-ତ୍ପ॑ଦ୍ଯସ୍ଵାସୌ ॥ 79 ॥ (ଅ. 38)
ଅନୁଵାକଂ 39
ଉତ୍ତୁ॑ଦ ଶିମିଜାଵରି । ତଲ୍ପେ॑ଜେ॒ ତଲ୍ପ॒ ଉତ୍ତୁ॑ଦ । ଗି॒ରୀଗ୍ଂ ରନୁ॒ ପ୍ରଵେ॑ଶଯ । ମରୀ॑ଚୀ॒ରୁପ॒ ସନ୍ନୁ॑ଦ ।
ଯାଵ॑ଦି॒ତଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୁ॒ଦଯା॑ତି॒ ସୂର୍ଯଃ॑ ।
ତାଵ॑ଦି॒ତୋ॑-ଽମୁନ୍ନା॑ଶଯ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।
ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ 80 ॥ (ଅ. 39)
ଅନୁଵାକଂ 40
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ ।
ଭୁଵୋ᳚-ଽଦ୍ଧାଯି॒ ଭୁଵୋ᳚-ଽଦ୍ଧାଯି॒ ଭୁଵୋ᳚-ଽଦ୍ଧାଯି ।
ନୃ॒ମ୍ଣାଯି ନୃ॒ମ୍ଣ-ନ୍ନୃ॒ମ୍ଣାଯି ନୃ॒ମ୍ଣ-ନ୍ନୃ॒ମ୍ଣାଯି ନୃ॒ମ୍ଣମ୍ । ନି॒ଧା ଯ୍ଯୋ॑-ଽଵାଯି ନି॒ଧା ଯ୍ଯୋ॑-ଽଵାଯି ନି॒ଧା ଯ୍ଯୋ॑-ଽଵାଯି । ଏ ଅ॒ସ୍ମେ ଅ॒ସ୍ମେ । ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତୀଃ᳚ ॥ 81 ॥ (ଅ. 40)
ଅନୁଵାକଂ 41
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ସ॒ମିତ୍ । ତାମ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ତାମ॒ହଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ମା॒ ସମି॑ଦ୍ଧା । ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା । ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା । ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ॒ ସମି॑ନ୍ତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସ॒ମିତ୍ ॥ 82 ॥
ତାଂ-ଵାଁ॒ଯୁ-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ଵା॒ଯୁଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ତାମ॒ହଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ମା॒ ସମି॑ଦ୍ଧା । ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା । ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା । ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ॒ ସମି॑ନ୍ତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଦ୍ଯୌ-ସ୍ସ॒ମିତ୍ । ତାମା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧେ ॥ 83 ॥
ସା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ତାମ॒ହଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ମା॒ ସମି॑ଦ୍ଧା । ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା । ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା । ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ॒ ସମି॑ନ୍ତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା ମେ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି ସପତ୍ନ॒କ୍ଷଯ॑ଣୀ ।
ଭ୍ରା॒ତୃ॒ଵ୍ଯ॒ହା ମେ॑-ଽସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଅଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତଞ୍ଚ॑ରିଷ୍ଯାମି ॥ 84 ॥
ତଚ୍ଛ॑କେଯ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯତାମ୍ । ଵାଯୋ᳚ ଵ୍ରତପତ॒ ଆଦି॑ତ୍ଯ ଵ୍ରତପତେ । ଵ୍ର॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତଞ୍ଚ॑ରିଷ୍ଯାମି । ତଚ୍ଛ॑କେଯ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯତାମ୍ ॥ ଦ୍ଯୌ-ସ୍ସ॒ମିତ୍ । ତାମା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ ।
ତାମ॒ହଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ମା॒ ସମି॑ଦ୍ଧା । ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା ॥ 85 ॥
ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା । ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ॒ ସମି॑ନ୍ତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସ॒ମିତ୍ । ତାଂ-ଵାଁ॒ଯୁ-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ଵା॒ଯୁଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ତାମ॒ହଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା ମା॒ ସମି॑ଦ୍ଧା । ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା । ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା ॥ 86 ॥
ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ॒ ସମି॑ନ୍ତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ସ॒ମିତ୍ । ତାମ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସମି॑ନ୍ଧେ । ସା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ । ତାମ॒ହଗ୍ଂ ସମି॑ନ୍ଧେ ।
ସା ମା॒ ସମି॑ଦ୍ଧା । ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା । ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା ।
ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ॥ 87 ॥
ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ॒ ସମି॑ନ୍ତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା ମେ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି ସପତ୍ନ॒କ୍ଷଯ॑ଣୀ । ଭ୍ରା॒ତୃ॒ଵ୍ଯ॒ହା ମେ॑-ଽସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଆଦି॑ତ୍ଯ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତମ॑ଚାରିଷମ୍ ।
ତଦ॑ଶକ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑-ଽରାଧି । ଵାଯୋ᳚ ଵ୍ରତପ॒ତେ-ଽଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ । ଵ୍ର॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତମ॑ଚାରିଷମ୍ । ତଦ॑ଶକ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑-ଽରାଧି ॥ 88 ॥
(ସ॒ମିଥ୍ - ସମି॑ନ୍ଧେ - ଵ୍ର॒ତଞ୍ଚ॑ରିଷ୍ଯା॒ - ମ୍ଯାଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା॒ - ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା - ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନା॒ - +ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 41)
ଅନୁଵାକଂ 42
ଶନ୍ନୋ॒ ଵାତଃ॑ ପଵତା-ମ୍ମାତ॒ରିଶ୍ଵା॒ ଶନ୍ନ॑ସ୍ତପତୁ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ । ଅହା॑ନି॒ ଶ-ମ୍ଭ॑ଵନ୍ତୁ ନ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂ ରାତ୍ରିଃ॒ ପ୍ରତି॑ଧୀଯତାମ୍ ॥ ଶମୁ॒ଷା ନୋ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଚ୍ଛତୁ॒ ଶମା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଉଦେ॑ତୁ ନଃ । ଶି॒ଵା ନ॒-ଶ୍ଶନ୍ତ॑ମା ଭଵ ସୁମୃଡୀ॒କା ସର॑ସ୍ଵତି । ମା ତେ॒ ଵ୍ଯୋ॑ମ ସ॒ନ୍ଦୃଶି॑ ॥
ଇଡା॑ଯୈ॒ ଵାସ୍ତ୍ଵ॑ସି ଵାସ୍ତୁ॒ମ-ଦ୍ଵା᳚ସ୍ତୁ॒ମନ୍ତୋ॑ ଭୂଯାସ୍ମ॒ ମା ଵାସ୍ତୋ᳚-ଶ୍ଛିଥ୍ସ୍ମହ୍ଯ ଵା॒ସ୍ତୁ-ସ୍ସ ଭୂ॑ଯା॒-ଦ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥
ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା-ଽସି॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଵ॑ନ୍ତୋ ଭୂଯାସ୍ମ॒ ମା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା᳚- ଶ୍ଛିଥ୍ସ୍ମହ୍ଯ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠଃ
ସ ଭୂ॑ଯା॒-ଦ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ ଆ ଵା॑ତ ଵାହି ଭେଷ॒ଜମ୍ ଁଵି ଵା॑ତ ଵାହି॒ ଯଦ୍ରପଃ॑ ।
ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ଵି॒ଶ୍ଵଭେ॑ଷଜୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦୂ॒ତ ଈଯ॑ସେ ॥
ଦ୍ଵାଵି॒ମୌ ଵାତୌ॑ ଵାତ॒ ଆ ସିନ୍ଧା॒ରା ପ॑ରା॒ଵତଃ॑ ॥ 89 ॥
ଦକ୍ଷ॑-ମ୍ମେ ଅ॒ନ୍ଯ ଆ॒ଵାତୁ॒ ପରା॒-ଽନ୍ଯୋ ଵା॑ତୁ॒ ଯ-ଦ୍ରପଃ॑ ॥
ଯଦ॒ଦୋ ଵା॑ତ ତେ ଗୃ॒ହେ॑-ଽମୃତ॑ସ୍ଯ ନି॒ଧିର୍ହି॒ତଃ ।
ତତୋ॑ ନୋ ଦେହି ଜୀ॒ଵସେ॒ ତତୋ॑ ନୋ ଧେହି ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥
ତତୋ॑ ନୋ॒ ମହ॒ ଆଵ॑ହ॒ ଵାତ॒ ଆଵା॑ତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍ ।
ଶ॒ମ୍ଭୂ-ର୍ମ॑ଯୋ॒ଭୂର୍ନୋ॑ ହୃ॒ଦେ ପ୍ର ଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଗୃ॒ହୋ॑-ଽସି॒ ତ-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ସଗୁ॒ସ୍ସାଶ୍ଵଃ॑ । ସ॒ହ ଯନ୍ମେ॒ ଅସ୍ତି॒ ତେନ॑ ॥
ଭୂଃ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ଭୁଵଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ସୁଵଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଵା॒ଯୁମ୍
ପ୍ରପ॒ଦ୍ଯେ-ଽନା᳚ର୍ତା-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒-ମ୍ପ୍ରପ॒ଦ୍ଯେ ଽଶ୍ମା॑ନମାଖ॒ଣ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେର୍
ବ୍ରହ୍ମକୋ॒ଶ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯ॒ ଓ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତର॑-ମ୍ବୃ॒ହଦ॒ଗ୍ନଯଃ॒ ପର୍ଵ॑ତାଶ୍ଚ॒ ଯଯା॒ ଵାତଃ॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵ॑ସ୍ତି॒ମାନ୍ତଯା᳚ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵ॑ସ୍ତି॒ ମାନ॑ସାନି ॥
ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ମା॑ ପାତ॒-ମ୍ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ॒ ମା ମା॑ ହାସିଷ୍ଟ॒-ମ୍ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯ୍ଯ॒ଗ୍ନି ସ୍ତେଜୋ॑ ଦଧାତୁ॒ ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯୀନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ॒ ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॒ ସୂର୍ଯୋ॒
ଭ୍ରାଜୋ॑ ଦଧାତୁ ॥ 90 ॥
ଦ୍ଯୁ॒ଭିର॒କ୍ତୁଭିଃ॒ ପରି॑ପାତ-ମ॒ସ୍ମାନରି॑ଷ୍ଟେଭି-ରଶ୍ଵିନା॒ ସୌଭ॑ଗେଭିଃ । ତନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ଵରୁ॑ଣୋ ମାମହନ୍ତା॒ ମଦି॑ତି॒-ସ୍ସିନ୍ଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଉ॒ତ ଦ୍ଯୌଃ ॥
କଯା॑ ନଶ୍ଚି॒ତ୍ର ଆଭୁ॑ଵଦୂ॒ତୀ ସ॒ଦାଵୃ॑ଧ॒-ସ୍ସଖା᳚ । କଯା॒ ଶଚି॑ଷ୍ଠଯା ଵୃ॒ତା ॥ କସ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ତ୍ଯୋ ମଦା॑ନା॒-ମ୍ମଗ୍ଂହି॑ଷ୍ଠୋ ମଥ୍ସ॒ଦନ୍ଧ॑ସଃ ।
ଦୃ॒ଢା ଚି॑ଦା॒ରୁଜେ॒ ଵସୁ॑ ॥ ଅ॒ଭୀ ଷୁ ଣ॒-ସ୍ସଖୀ॑ନାମଵି॒ତା ଜ॑ରିତୄ॒ଣାମ୍ । ଶ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵାସ୍ଯୂ॒ତିଭିଃ॑ ॥
ଵଯଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ଉପ॑ସେଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯମେ॑ଧା॒ ଋଷ॑ଯୋ॒ ନାଧ॑ମାନାଃ ।
ଅପ॑ ଧ୍ଵା॒ନ୍ତମୂ᳚ର୍ଣୁ॒ହି ପୂ॒ର୍ଧି ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ମୁମୁ॒ଗ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମା-ନ୍ନି॒ଧଯେ॑ଵ ବ॒ଦ୍ଧାନ୍ ॥ 91 ॥
ଶନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଆପୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ପୀ॒ତଯେ᳚ । ଶଂ-ଯୋଁର॒ଭିସ୍ର॑ଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ ଈଶା॑ନା॒ ଵାର୍ଯା॑ଣା॒-ଙ୍କ୍ଷଯ॑ନ୍ତୀଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ଅ॒ପୋ ଯା॑ଚାମି ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥
ସୁ॒ମି॒ତ୍ରା ନ॒ ଆପ॒ ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସନ୍ତୁ ଦୁର୍ମି॒ତ୍ରାସ୍ତସ୍ମୈ॑ ଭୂଯାସୁ॒-ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମାନ୍-ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥
ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ଯୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ ॥
ତସ୍ମା॒ ଅର॑-ଙ୍ଗମାମ ଵୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ ॥ 92 ॥
ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଶା॒ନ୍ତା ସା-ଽଗ୍ନିନା॑ ଶା॒ନ୍ତା ସା ମେ॑ ଶା॒ନ୍ତା ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତୁ ॥ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ଶା॒ନ୍ତ-ନ୍ତ-ଦ୍ଵା॒ଯୁନା॑ ଶା॒ନ୍ତ-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଶା॒ନ୍ତଗ୍ଂ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତୁ ।
ଦ୍ଯୌ-ଶ୍ଶା॒ନ୍ତା ସା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯେନ॑ ଶା॒ନ୍ତା ସା ମେ॑ ଶା॒ନ୍ତା ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତୁ ॥ ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଶାନ୍ତି॑ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଦ୍ଯୌ-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଦିଶ॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑ ରଵାନ୍ତରଦି॒ଶା-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑ ର॒ଗ୍ନି-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑-ର୍ଵା॒ଯୁ-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑ ରାଦି॒ତ୍ଯ-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑
ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ଶାନ୍ତି॒ ରାପ॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒ ରୋଷ॑ଧଯ॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯ॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଗୌ-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑ ର॒ଜା ଶାନ୍ତି॒ ରଶ୍ଵ॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ଶାନ୍ତି॑-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑ରେ॒ଵ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॑ର୍ମେ ଅସ୍ତୁ॒ ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
ତଯା॒-ଽହଗ୍ଂ ଶା॒ନ୍ତ୍ଯା ସ॑ର୍ଵଶା॒ନ୍ତ୍ଯା ମହ୍ଯ॑-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ଚ॒ ଶାନ୍ତି॑-ଙ୍କରୋମି॒ ଶାନ୍ତି॑ର୍ମେ ଅସ୍ତୁ॒ ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
ଏହ॒ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ॒ ହ୍ରୀଶ୍ଚ॒ ଧୃତି॑ଶ୍ଚ॒ ତପୋ॑ ମେ॒ଧା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ଧର୍ମ॑ଶ୍ଚୈ॒ତାନି॒ ମୋତ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତ॒-ମନୂତ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତୁ॒ ମା ମା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ॒ ହ୍ରୀଶ୍ଚ॒ ଧୃତି॑ଶ୍ଚ॒ ତପୋ॑ ମେ॒ଧା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ଧର୍ମ॑ଶ୍ଚୈ॒ତାନି॑ ମା॒ ମା ହା॑ସିଷୁଃ ॥
ଉଦାଯୁ॑ଷା ସ୍ଵା॒ଯୁଷୋଦୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସେ॒ନୋ-ତ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମେ॒ଣୋଦ॑ସ୍ଥା-ମ॒ମୃତା॒ଗ୍ଂ॒ ଅନୁ॑ ॥ ତଚ୍ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଦେ॒ଵହି॑ତ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ ଚ୍ଛୁ॒କ୍ରମୁ॒ଚ୍ଚର॑ତ୍ ।
ପଶ୍ଯେ॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀଵେ॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ-ନ୍ନନ୍ଦା॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ-ମ୍ମୋଦା॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ-ମ୍ଭଵା॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତଗ୍ଂ ଶୃ॒ଣଵା॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ-ମ୍ପ୍ରବ୍ର॑ଵାମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ ମଜୀ॑ତା-ସ୍ସ୍ଯାମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତ-ଞ୍ଜ୍ଯୋକ୍ଚ॒ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ଦୃ॒ଶେ ॥ 93 ॥
ଯ ଉଦ॑ଗା-ନ୍ମହ॒ତୋ-ଽର୍ଣଵା᳚-ଦ୍ଵି॒ଭ୍ରାଜ॑ମାନ-ସ୍ସରି॒ରସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯା॒ଥ୍ସ ମା॑ ଵୃଷ॒ଭୋ ଲୋ॑ହିତା॒କ୍ଷ-ସ୍ସୂର୍ଯୋ॑ ଵିପ॒ଶ୍ଚି-ନ୍ମନ॑ସା ପୁନାତୁ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ଶ୍ଶ୍ଚୋତ॑ନ୍ଯସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଆ॒ଣୀ ସ୍ଥୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଆ॒ଵପ॑ନମସି ଧାରି॒ତେଯ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ମ॒ହୀ ଧା॑ରି॒ତମେ॑ନେନ ମ॒ହଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ଦିଵ॑-ନ୍ଦାଧାର ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ସଦେ॑ଵାଂ॒-ଯଁଦ॒ହଂ-ଵେଁଦ॒ ତଦ॒ହ-ନ୍ଧା॑ରଯାଣି॒ ମା ମଦ୍ଵେଦୋ-ଽଧି॒ ଵିସ୍ର॑ସତ୍ ॥ ମେ॒ଧା॒ମ॒ନୀ॒ଷେ ମା-ଽଽଵି॑ଶତାଗ୍ଂ ସ॒ମୀଚୀ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॒ ଭଵ୍ଯ॒ସ୍ଯାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରଯାଣି॒
ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରଯାଣି ॥ ଆ॒ଭି-ର୍ଗୀ॒ର୍ଭି-ର୍ଯଦତୋ॑ ନ ଊ॒ନମାପ୍ଯା॑ଯଯ ହରିଵୋ॒ ଵର୍ଧ॑ମାନଃ ।
ଯ॒ଦା ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ମହି॑ ଗୋ॒ତ୍ରା ରୁ॒ଜାସି॑ ଭୂଯିଷ୍ଠ॒ଭାଜୋ॒ ଅଧ॑ ତେ ସ୍ଯାମ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॒ ପ୍ରାଵା॑ଦିଷ୍ମ॒ ତନ୍ନୋ॒ ମା ହା॑ସୀତ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ 94 ॥
(ପ॒ରା॒ଵତୋ॑-ଦଧାତୁ-ବ॒ଦ୍ଧାନ୍-ଜିନ୍ଵ॑ଥ-ଦୃ॒ଶେ-+ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 42)
(ନମୋ॑ - ଯୁ॒ଞ୍ଜତେ॒ - ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ - ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ପ୍ରଵ॒ର୍ଗ୍ଯେ॑ଣ॒ - ବ୍ରହ୍ମ॒-ନ୍ପ୍ରଚ॑ରିଷ୍ଯାମୋ॒ - ଦଶ॒ ପ୍ରାଚୀ॒ - ରପ॑ଶ୍ଯଙ୍ଗୋ॒ପାମ୍ - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ - ସମୁ॒ଦ୍ରା - ଯେ॒ଷେ ପୀ॑ପିହି॒ - ଘର୍ମ॒ ଯା ତେ॑ - ମହୀ॒ନା-ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵା - ର୍ଯସ୍କା॒ନ୍॒. - ଯା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ପ୍ତ ସ॑ପ୍ତ - ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ତ୍ରୀଣି॑ - ପୂ॒ଷ୍ଣେ ଚ॒ତ୍ଵା-ର୍ଯୁ - ଦ॒ସ୍ଯୈକା॑ଦଶ॒ - ଯାସ୍ତେ॑ ସ॒ପ୍ତା - ଗ୍ନି-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵସୀଃ॒ ଦୈକା॒ନ୍ନ ଵିଗ୍ଂ॑ଶତି॒--ର୍ ଭୂରୂ॒ର୍ଧ୍ଵ ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ-ଦ୍- ଭୂ-ର୍ମଯି॒ ଷୋଡ॑ଶ॒ - ଯାସ୍ତେ॑ ଘୋ॒ରା ନଵ॒ - ସ୍ନିକ୍ଚା॒ଷ୍ଟୌ - ଧୁନି॑ଶ୍ଚ॒ ଦ୍ଵେ - ଉ॒ଗ୍ରଶ୍ଚ॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯ॑ - ହୋରା॒ତ୍ରେ ପଞ୍ଚ॒ - ଖ-ଟ୍ତ୍ରୀଣି॒ - ଵିଗା-ସ୍ସ॒ପ୍ତଦ॒ଶା - ସୃ॑-ନ୍ମୁଖ-ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ - ଯଦେ॒ତ-ଦ୍ଵୃ॑କ॒ସଃ ପଞ୍ଚ॒ - ଯଦୀ॑ଷି॒ତ ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ - ଦୀର୍ଘ॑ମୁଖି॒ ତ୍ରୀଣୀ॒ - ତ୍ଥା ଚ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ - ଯଦେ॒ତ-ଦ୍ଭୂ॒ତାନି॒ ଷଟ୍ - ପ୍ର॒ସାର୍ଯ॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯ - ତ୍ରି॑ଣା॒ ଦଶା- ହ॒ରାଵ॑ଦ୍ଯ॒ - ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଷଟ୍-ଥ୍ଷଡ୍ - ଉତ୍ତୁ॑ଦା॒ଷ୍ଟୌ - ଭୂ-ଷ୍ଷଟ୍ - ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯ॑ଷ୍ଟ ଷ॑ଷ୍ଟିଃ॒ - ଶନ୍ନଃ॑ ସ॒ପ୍ତପ॑ଞ୍ଚା॒ଶ-ଦ୍ଦ୍ଵିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ )
(ନମୋ॑ ଵା॒ଚେ - ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ପ୍ରଵ॒ର୍ଗ୍ଯେ॑ଣ॒ - ମଯି॒ ରୁ - ଗ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ - ପି॒ତା ନୋ॑-ଽସି - ମହୀ॒ନା - ମୁପ॑ ନୋ॒ - ଯଦେ॒ତ-ଦ୍- ଭୂ--ର୍ ଦ୍ଯୂ॒ଭି ଶ୍ଚତୁ॑-ର୍ନଵତିଃ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |
śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||
bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)
anuvākaṃ 2
yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |
a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||
de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |
acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |
mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |
ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||
ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |
sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||
(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)
(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)
anuvākaṃ 3
vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor
dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |
jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |
mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||
mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |
śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |
su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||
ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||
i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |
gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |
jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |
chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||
deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||
(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |
hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |
prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |
stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||
(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5
brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||
de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||
pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta darśa॒tam ||
a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |
pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||
a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |
āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||
mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |
brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |
mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |
viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||
sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |
tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||
sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||
diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||
viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || arha̭-nbibharṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | arha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | arha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||
(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||
a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||
dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |
ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||
samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāgsteja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||
mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||
(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||
svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |
sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||
ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||
garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||
patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||
sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |
va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |
ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |
vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |
mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||
(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |
asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||
adi̭tyā u॒ṣṇīṣa̭masi | vā॒yura̭syai॒ḍaḥ | pū॒ṣā tvo॒pāva̭sṛjatu | a॒śvibhyā॒-mpra dā̭paya | yaste॒ stanaḥ̭ śaśa॒yo yo ma̭yo॒bhūḥ | yena॒ viśvā॒ puṣya̭si॒ vāryā̭ṇi | yo ra̭tna॒dhā va̭su॒vidya-ssu॒datraḥ̭ |
sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||
gha॒rmāya̭ śigṃṣa | bṛha॒spati॒stvopa̭sīdatu | dāna̭va-sstha॒ pera̭vaḥ | vi॒ṣva॒gvṛto॒ lohi̭tena | a॒śvibhyā᳚-mpinvasva | sara̭svatyai pinvasva |
pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||
gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||
a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |
tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |
divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||
(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9
sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |
a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |
somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |
varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||
bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |
sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |
svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||
aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||
aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |
aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||
di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||
(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||
yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |
nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||
a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||
ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||
aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||
e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | a॒gni-rjyoti॒-rjyoti̭ra॒gni-ssvāhā᳚ |
sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||
pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |
madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11
gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |
yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |
tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||
gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||
va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||
śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |
catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||
ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |
saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||
vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭rśa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||
dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |
apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |
i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||
du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |
agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||
(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |
jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |
ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)
anuvākaṃ 13
askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |
ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)
anuvākaṃ 14
yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)
anuvākaṃ 15
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |
mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)
anuvākaṃ 16
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)
anuvākaṃ 17
uda̭sya॒ śuṣmā᳚-dbhā॒nurnārta॒ bibha̭rti | bhā॒ra-mpṛ̭thi॒vī na bhūma̭ | pra śu॒kraitṷ de॒vī ma̭nī॒ṣā | a॒sma-thsuta̭ṣṭo॒ ratho॒ na vā॒jī | arca̭nta॒ eke॒ mahi॒ sāma̭ manvata | tena॒ sūrya̭madhārayann |
tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |
purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)
anuvākaṃ 18
yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |
ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃvi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)
anuvākaṃ 19
a॒gnira̭si vaiśvāna॒ro̭-'si | saṃ॒va~॒thsa॒ro̭-'si parivathsa॒ro̭-'si | i॒dā॒va॒thsa॒ro̭-'sīduvathsa॒ro̭-'si | i॒dva॒thsa॒ro̭-'si vathsa॒ro̭-'si | tasya̭ te vasa॒nta-śśiraḥ̭ | grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | va॒r॒ṣāḥ puccha᳚m |
śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | he॒ma॒nto maddhya᳚m | pū॒rva॒pa॒kṣāścita̭yaḥ | a॒pa॒ra॒pa॒kṣāḥ purī̭ṣam | a॒ho॒rā॒trāṇīṣṭa̭kāḥ | tasya̭ te॒ māsā᳚ścārdhamā॒sāśca̭ kalpantām |
ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||
(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||
vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||
yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |
sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||
niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |
mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |
mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||
upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tirhe॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||
(pu॒ro॒vasṷrhīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)
anuvākaṃ 21
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | brahma̭ṇā॒ teja̭sā sa॒ha | kṣa॒treṇa॒ yaśa̭sā sa॒ha | sa॒tyena॒ tapa̭sā sa॒ha | tasya॒ doha̭maśīmahi |
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |
upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||
(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22
yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | kṣucca॒ tṛṣṇā̭ ca | asnu॒kcānā̭hutiśca | a॒śa॒na॒yā ca̭ pipā॒sā ca̭ | se॒diścāma̭tiśca | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ |
tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)
anuvākaṃ 23
snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |
u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)
anuvākaṃ 24
dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |
ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)
anuvākaṃ 25
u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāgśca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāgśca॒ sahī̭yāgśca |
etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)
anuvākaṃ 26
a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |
saṃ॒va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)
anuvākaṃ 27
khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |
iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)
anuvākaṃ 28
vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||
agnḙ a॒gninā॒ saṃva~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃva~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |
da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||
(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)
anuvākaṃ 29
asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |
ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)
anuvākaṃ 30
yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)
anuvākaṃ 31
yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nau |
śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)
anuvākaṃ 32
dīrgha̭mukhi॒ durha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |
yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)
anuvākaṃ 33
i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |
rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)
anuvākaṃ 34
yade॒ta-dbhū॒tānya̭nvā॒viśya̭ | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-va~॒dasi̭ | dvi॒ṣato̭ naḥ॒ parā̭vada | tā-nmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | ta ārtyā-''rti॒mārccha̭ntu |
a॒gninā॒-'gni-ssaṃva~̭datām || 75 || (a. 34)
anuvākaṃ 35
pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |
meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)
anuvākaṃ 36
atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |
vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |
apyḙṣāg stha॒pati̭rha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |
atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |
śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)
anuvākaṃ 37
āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |
yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)
anuvākaṃ 38
brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |
a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |
adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)
anuvākaṃ 39
uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |
yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |
tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)
anuvākaṃ 40
bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |
nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)
anuvākaṃ 41
pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||
tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||
sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |
bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |
tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||
varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe |
sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||
a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |
tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||
(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)
anuvākaṃ 42
śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||
iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ
sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |
tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||
dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||
dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||
yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ |
tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||
tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |
śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum
prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter
brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||
a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||
prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒
bhrājo̭ dadhātu || 90 ||
dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||
kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |
dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścarṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||
tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||
pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |
dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭
śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||
udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |
paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||
ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒
sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||
(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)
(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )
(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठकः - प्रवर्ग्य मन्त्राः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
नमो॑ वा॒चे या चो॑दि॒ता या चानु॑दिता॒ तस्यै॑ वा॒चे नमो॒ नमो॑ वा॒चे नमो॑ वा॒चस्पत॑ये॒ नम॒ ऋषि॑भ्यो मन्त्र॒कृद्भ्यो॒ मन्त्र॑पतिभ्यो॒ मा मामृष॑यो मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पत॑यः॒ परा॑दु॒र्मा-ऽहमृषी᳚-न्मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पती॒-न्परा॑दां-वैँश्वदे॒वीं-वाँच॑मुद्यासग्ं शि॒वामद॑स्ता॒-ञ्जुष्टा᳚-न्दे॒वेभ्य॒-श्शर्म॑ मे॒ द्यौ-श्शर्म॑ पृथि॒वी शर्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ।
शर्म॑ च॒न्द्रश्च॒ सूर्य॑श्च॒ शर्म॑ ब्रह्मप्रजाप॒ती ॥
भू॒तं-वँ॑दिष्ये॒ भुव॑नं-वँदिष्ये॒ तेजो॑ वदिष्ये॒ यशो॑ वदिष्ये॒ तपो॑ वदिष्ये॒ ब्रह्म॑ वदिष्ये स॒त्यं-वँ॑दिष्ये॒ तस्मा॑ अ॒हमि॒द-मु॑प॒स्तर॑ण॒-मुप॑स्तृण उप॒स्तर॑ण-म्मे प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑या-दुप॒स्तर॑णम॒ह-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑यास॒-म्प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मधु॑ मनिष्ये॒ मधु॑ जनिष्ये॒ मधु॑ वक्ष्यामि॒ मधु॑ वदिष्यामि॒ मधु॑मती-न्दे॒वेभ्यो॒ वाच॑मुद्यासग्ं शुश्रू॒षेण्या᳚-म्मनु॒ष्ये᳚भ्य॒स्त-म्मा॑ दे॒वा अ॑वन्तु शो॒भायै॑ पि॒तरो-ऽनु॑मदन्तु ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 1 ॥ (अ. 1)
अनुवाकं 2
यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियः॑ । विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इत् । म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।
पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒माद॑दे ॥ अभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि ।
अ॒द्ध्व॒र॒कृ-द्दे॒वेभ्यः॑ । उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते ॥ 2 ॥
दे॒व॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्रय॑न्तु म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः । इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा᳚ ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ । प्र दे॒व्ये॑तु सू॒नृता᳚ ।
अच्छा॑ वी॒रन्नर्य॑-म्प॒ङ्क्तिरा॑धसम् । दे॒वा य॒ज्ञन्न॑यन्तु नः ॥ देवी᳚ द्यावापृथिवी॒ अनु॑ मे मग्ंसाथाम् । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 3 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ इय॒त्यग्र॑ आसीः ।
ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ देवी᳚-र्वम्रीर॒स्य भू॒तस्य॑ प्रथमजा ऋतावरीः ॥ ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 4 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ इन्द्र॒स्यौजो॑-ऽसि ।
ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ अ॒ग्नि॒जा अ॑सि प्र॒जाप॑ते॒ रेतः॑ । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 5 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ आयु॑-र्धेहि प्रा॒ण-न्धे॑हि । अ॒पा॒न-न्धे॑हि व्या॒न-न्धे॑हि । चक्षु॑-र्धेहि॒ श्रोत्र॑-न्धेहि । मनो॑ धेहि॒ वाच॑-न्धेहि । आ॒त्मान॑-न्धेहि प्रति॒ष्ठा-न्धे॑हि ।
मा-न्धे॑हि॒ मयि॑ धेहि ॥ मधु॑ त्वा मधु॒ला क॑रोतु ।
म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि ॥ 6 ॥
य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थः॑ । गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि ॥ म॒खस्य॒ रास्ना॑-ऽसि । अदि॑तिस्ते॒ बिल॑ङ्गृह्णातु । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा ।
सूर्य॑स्य॒ हर॑सा श्राय । म॒खो॑-ऽसि ॥ 7 ॥
(प॒ते॒ - शिर॑ - ऋतावरीर्-ऋद्ध्यास॑म॒द्य म॒खस्य॒ शिरः॒ - शिरः॒ - शिरो॑-ऽसि॒ - +नव॑ च) (अ. 2)
(इय॑ति॒ देवी॒रिन्द्र॒स्यौजो᳚-ऽस्यग्नि॒जा अ॒स्यायु॑र्धेहि प्रा॒ण-म्पञ्च॑)
अनुवाकं 3
वृष्णो॒ अश्व॑स्य नि॒ष्पद॑सि । वरु॑णस्त्वा धृ॒तव्र॑त॒ आधू॑पयतु । मि॒त्रावरु॑णयोर्
ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ॥ अ॒र्चिषे᳚ त्वा । शो॒चिषे᳚ त्वा ।
ज्योति॑षे त्वा । तप॑से त्वा ॥ अ॒भीम-म्म॑हि॒ना दिव᳚म् ।
मि॒त्रो ब॑भूव स॒प्रथाः᳚ । उ॒त श्रव॑सा पृथि॒वीम् ॥ 8 ॥
मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतः॑ ।
श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । द्यु॒म्नञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥ सिद्ध्यै᳚ त्वा । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु ।
सु॒पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒बा॒हुरु॒त शक्त्या᳚ ॥ अप॑द्यमानः पृथि॒व्याम् । आशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण । उत्ति॑ष्ठ बृ॒ह-न्भ॑व ॥ 9 ॥
ऊ॒र्ध्वस्ति॑ष्ठ ध्रु॒वस्त्वम् ॥ सूर्य॑स्य त्वा॒ चक्षु॒षा-ऽन्वी᳚क्षे । ऋ॒जवे᳚ त्वा । सा॒धवे᳚ त्वा । सु॒क्षि॒त्यै त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा ॥
इ॒दम॒हम॒मुमा॑मुष्याय॒णं-विँ॒शा प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॒ पर्यू॑हामि ।
गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि ।
जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । छृ॒णत्तु॑ त्वा॒ वाक् । छृ॒णत्तु॒ त्वोर्क् । छृ॒णत्तु॑ त्वा ह॒विः ।
छृ॒न्धि वाच᳚म् । छृ॒न्ध्यूर्ज᳚म् । छृ॒न्धि ह॒विः ॥
देव॑ पुरश्चर स॒घ्यास॑न्त्वा ॥ 10 ॥
(पृ॒थि॒वीम् - भ॑व॒ - वा-ख्षट्च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4
ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ प्रच॑रिष्यामः ।
होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि । अग्नी॒द्रौहि॑णौ पुरो॒डाशा॒वधि॑श्रय । प्रति॑प्रस्थात॒र्विह॑र ।
प्रस्तो॑त॒-स्सामा॑नि गाय ॥ यजु॑र्युक्त॒ग्ं॒ साम॑भि॒राक्त॑खन्त्वा । विश्वै᳚-र्दे॒वैरनु॑मत-म्म॒रुद्भिः॑ । दक्षि॑णाभिः॒ प्रत॑त-म्पारयि॒ष्णुम् ।
स्तुभो॑ वहन्तु सुमन॒स्यमा॑नम् । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः । भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।
ओमिन्द्र॑वन्तः॒ प्रच॑रत ॥ 11 ॥
(अहृ॑णीयमानो॒ द्वे च॑) (अ. 4)
अनुवाकं 5
ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामः । होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि ॥ य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा । सूर्य॑स्य॒ हर॑से त्वा ॥ प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । दक्षा॑य॒ स्वाहा॒ क्रत॑वे॒ स्वाहा᳚ । ओज॑से॒ स्वाहा॒ बला॑य॒ स्वाहा᳚ ॥
दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽनक्तु ॥ 12 ॥
पृ॒थि॒वी-न्तप॑सस्त्रायस्व । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तपो॑-ऽसि । सग्ंसी॑दस्व म॒हाग्ं अ॑सि । शोच॑स्व देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒ष-म्मि॑येद्ध्य । सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम् ॥
अ॒ञ्जन्ति॒ य-म्प्र॒थय॑न्तो॒ न विप्राः᳚ । व॒पाव॑न्त॒न्नाग्निना॒ तप॑न्तः ।
पि॒तुर्न पु॒त्र उप॑सि॒ प्रेष्ठः॑ । आ घ॒र्मो अ॒ग्निमृ॒तय॑न्नसादीत् ॥ 13 ॥
अ॒ना॒धृ॒ष्या पु॒रस्ता᳚त् । अ॒ग्नेराधि॑पत्ये ।
आयु॑र्मे दाः । पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒तः । इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये । प्र॒जा-म्मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चात् । दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये । प्रा॒ण-म्मे॑ दाः । आश्रु॑तिरुत्तर॒तः ॥ 14 ॥
मि॒त्रावरु॑णयो॒राधि॑पत्ये । श्रोत्र॑-म्मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टात् । बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये ।
ब्रह्म॑ मे दाः, क्ष॒त्र-म्मे॑ दाः । तेजो॑ मे धा॒ वर्चो॑ मे धाः । यशो॑ मे धा॒ स्तपो॑ मे धाः ।
मनो॑ मे धाः ॥ मनो॒रश्वा॑-ऽसि॒ भूरि॑पुत्रा ।
विश्वा᳚भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्यः॑ पाहि ॥ 15 ॥
सू॒प॒सदा॑ मे भूया॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ तपो॒ ष्व॑ग्ने॒ अन्त॑राग्ं अ॒मित्रान्॑ ।
तपा॒शग्ंस॑मर॒रुषः॒ पर॑स्य । तपा॑ वसो चिकिता॒नो अ॒चित्तान्॑ । वि ते॑ तिष्ठन्ताम॒जरा॑ अ॒यासः॑ ॥ चितः॑ स्थ परि॒चितः॑ । स्वाहा॑ म॒रुद्भिः॒ परि॑श्रयस्व । मा अ॑सि । प्र॒मा अ॑सि । प्र॒ति॒मा अ॑सि ॥ 16 ॥
स॒म्मा अ॑सि । वि॒मा अ॑सि । उ॒न्मा अ॑सि । अ॒न्तरि॑क्षस्यान्त॒र्धिर॑सि ॥
दिव॒न्तप॑सस्त्रायस्व । आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नम् ।
आप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः । य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ । भू॒यि॒ष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ शु॒क्रन्ते॑ अ॒न्य-द्य॑ज॒तन्ते॑ अ॒न्यत् ॥ 17 ॥
विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि । विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावः । भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॑स्तु ॥ अर्ह॑-न्बिभर्षि॒ साय॑कानि॒ धन्व॑ । अर्ह॑न्नि॒ष्कं-यँ॑ज॒तं-विँ॒श्वरू॑पम् । अर्ह॑न्नि॒द-न्द॑यसे॒ विश्व॒-मब्भु॑वम् । न वा ओजी॑यो रुद्र॒ त्वद॑स्ति ॥ गा॒य॒त्रम॑सि । त्रैष्टु॑भमसि । जाग॑तमसि । मधु॒ मधु॒ मधु॑ ॥ 18 ॥
(अ॒न॒ - क्त्व॒सा॒दी॒ - दु॒त्त॒र॒तः - पा॑हि - प्रति॒मा अ॑सि - यज॒तन्ते॑ अ॒न्यज् - जाग॑तम॒स्येक॑-ञ्च) (अ. 5)
अनुवाकं 6
दश॒ प्राची॒र्दश॑ भासि दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒तीची॒र्दश॑ भा॒स्युदी॑चीः । दशो॒र्ध्वा भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः ॥
अ॒ग्निष्ट्वा॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता᳚-द्रोचयतु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ इन्द्र॑स्त्वा रु॒द्रै-र्द॑क्षिण॒तो रो॑चयतु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।
स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । वरु॑णस्त्वा-ऽऽदि॒त्यैः प॒श्चा-द्रो॑चयतु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।
स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ 19 ॥
द्यु॒ता॒नस्त्वा॑ मारु॒तो म॒रुद्भि॑रुत्तर॒तो रो॑चय॒त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । बृह॒स्पति॑स्त्वा॒ विश्वै᳚-र्दे॒वैरु॒परि॑ष्टा-द्रोचयतु॒ पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ रो॒चि॒तस्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वेष्वसि॑ ।
रो॒चि॒षी॒याह-म्म॑नु॒ष्ये॑षु ॥
सम्रा᳚ड् घर्म रुचि॒तस्त्वं ए॒वेष्वायु॑ष्माग्स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒स्य॑सि । रु॒चि॒तो॑-ऽह-म्म॑नु॒ष्ये᳚ष्वायु॑ष्माग्-स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भू॑यासम् ॥ रुग॑सि । रुच॒-म्मयि॑ धेहि ॥ 20 ॥
मयि॒ रुक् ॥ दश॑ पु॒रस्ता᳚-द्रोचसे । दश॑ दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒त्यम्म् । दशोदङ्ङ्॑ । दशो॒र्ध्वो भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नः॑ सम्रा॒डिष॒मूर्ज॑-न्धेहि । वा॒जी वा॒जिने॑ पवस्व । रो॒चि॒तो घ॒र्मो रु॑ची॒य ॥ 21 ॥
(रो॒च॒य॒ - धे॒हि॒ - +नव॑ च) (अ. 6)
अनुवाकं 7
अप॑श्यङ्गो॒पामनि॑पद्यमानम् । आ च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒द्ध्रीची॒-स्स विषू॑ची॒र्वसा॑नः । आ व॑रीवर्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः ॥ अत्र॑ प्रा॒वीः । मधु॒ माद्ध्वी᳚भ्या॒-म्मधु॒ माधू॑चीभ्याम् । अनु॑ वा-न्दे॒ववी॑तये ॥ सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ 22 ॥
स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ।
सग्ं सूर्ये॑णारोचिष्ट ॥ ध॒र्ता दि॒वो विभा॑सि॒ रज॑सः । पृ॒थि॒व्या ध॒र्ता । उ॒रोर॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्ता । ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना᳚म् । अम॑र्त्यस्तपो॒जाः ॥ हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा । दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा ॥ 23 ॥
ऊ॒र्ध्वमि॒म-म॑द्ध्व॒रङ्कृ॑धि । दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥ विश्वा॑सा-म्भुवा-म्पते । विश्व॑स्य भुवनस्पते । विश्व॑स्य मनसस्पते । विश्व॑स्य वचसस्पते । विश्व॑स्य तपसस्पते । विश्व॑स्य ब्रह्मणस्पते । दे॒व॒श्रूस्त्वन्दे॑व घर्म दे॒वा-न्पा॑हि ॥ त॒पो॒जां-वाँच॑म॒स्मे निय॑च्छ देवा॒युव᳚म् ॥ 24 ॥
गर्भो॑ दे॒वाना᳚म् ॥ पि॒ता म॑ती॒नाम् ॥
पतिः॑ प्र॒जाना᳚म् ॥ मतिः॑ कवी॒नाम् ॥
सन्दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा-ऽय॑तिष्ट । सग्ं सूर्ये॑णारुक्त ॥ आ॒यु॒र्दास्त्वम॒स्मभ्य॑-ङ्घर्म वर्चो॒दा अ॑सि ॥ पि॒ता नो॑-ऽसि पि॒ता नो॑ बोध ॥ आ॒यु॒र्धास्त॑नू॒धाः प॑यो॒धाः ।
व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दा द्र॑विणो॒दाः ॥ 25 ॥
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒प्र॒ उ॒रोर्वरी॑यान् । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ त्वम॑ग्ने गृ॒हप॑ति-र्वि॒शाम॑सि । विश्वा॑सा॒-म्मानु॑षीणाम् । श॒त-म्पू॒र्भिर्य॑विष्ठ पा॒ह्यग्ंह॑सः । स॒मे॒द्धारग्ं॑ श॒तग्ं हिमाः᳚ ।
त॒-न्द्रा॒विणग्ं॑ हार्दिवा॒नम् । इ॒हैव रा॒तयः॑ सन्तु ॥ त्वष्टी॑मती ते सपेय । सु॒रेता॒ रेतो॒ दधा॑ना ।
वी॒रं-विँ॑देय॒ तव॑ स॒न्दृशि॑ ।
मा-ऽहग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ वि यो॑षम् ॥ 26 ॥
(रो॒च॒ते॒-सूर्य॑य त्वा - देवा॒युवं॑ - द्रविणो॒दा - दधा॑ना॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।
पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मा द॑दे ॥ अदि॑त्यै॒ रास्ना॑-ऽसि । इड॒ एहि॑ । अदि॑त॒ एहि॑ । सर॑स्व॒त्येहि॑ । असा॒वेहि॑ ।
असा॒वेहि॑ । असा॒वेहि॑ ॥ 27 ॥
अदि॑त्या उ॒ष्णीष॑मसि । वा॒युर॑स्यै॒डः । पू॒षा त्वो॒पाव॑सृजतु । अ॒श्विभ्या॒-म्प्र दा॑पय । यस्ते॒ स्तनः॑ शश॒यो यो म॑यो॒भूः । येन॒ विश्वा॒ पुष्य॑सि॒ वार्या॑णि । यो र॑त्न॒धा व॑सु॒विद्य-स्सु॒दत्रः॑ ।
सर॑स्वति॒ तमि॒ह धात॑वे-ऽकः ॥ उस्र॑ घ॒र्मग्ं शिग्ं॑ष । उस्र॑ घ॒र्म-म्पा॑हि ॥ 28 ॥
घ॒र्माय॑ शिग्ंष । बृह॒स्पति॒स्त्वोप॑सीदतु । दान॑व-स्स्थ॒ पेर॑वः । वि॒ष्व॒ग्वृतो॒ लोहि॑तेन । अ॒श्विभ्या᳚-म्पिन्वस्व । सर॑स्वत्यै पिन्वस्व ।
पू॒ष्णे पि॑न्वस्व । बृह॒स्पत॑ये पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व ॥ 29 ॥
गा॒य॒त्रो॑-ऽसि । त्रैष्टु॑भो-ऽसि । जाग॑तमसि । स॒होर्जो भा॒गेनोप॒ मेहि॑ । इन्द्रा᳚श्विना॒ मधु॑न-स्सार॒घस्य॑ । घ॒र्म-म्पा॑त वसवो॒ यज॑ता॒ वट् । स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मये॑ वृष्टि॒वन॑ये जुहोमि । मधु॑ ह॒विर॑सि । सूर्य॑स्य॒ तप॑स्तप । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-न्त्वा॒ परि॑गृह्णामि ॥ 30 ॥
अ॒न्तरि॑क्षेण॒ त्वोप॑यच्छामि । दे॒वाना᳚-न्त्वा पितृ॒णामनु॑मतो॒ भर्तुग्ं॑ शकेयम् । तेजो॑-ऽसि ।
तेजो-ऽनु॒प्रेहि॑ । दि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः । पृ॒थि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।
सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ ।
दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पाहि ॥ 31 ॥
(एहि॑ - पाहि - पिन्वस्व - गृह्णामि॒ - +नव॑ च) (अ. 8)
अनुवाकं 9
स॒मु॒द्राय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । स॒लि॒लाय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ना॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒प्र॒ति॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒व॒स्यवे᳚ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । दुव॑स्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । शिमि॑द्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा॒ वसु॑मते॒ स्वाहा᳚ ।
सोमा॑य त्वा रु॒द्रव॑ते॒ स्वाहा᳚ ।
वरु॑णाय त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥
बृह॒स्पत॑ये त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते॒ स्वाहा᳚ ।
स॒वि॒त्रे त्व॑र्भु॒मते॑ विभु॒मते᳚ प्रभु॒मते॒ वाज॑वते॒ स्वाहा᳚ । य॒माय॒ त्वा-ऽङ्गि॑रस्वते पितृ॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ विश्वा॒ आशा॑ दक्षिण॒सत् । विश्वा᳚-न्दे॒वान॑याडि॒ह । स्वाहा॑कृतस्य घ॒र्मस्य॑ । मधोः᳚ पिबतमश्विना ।
स्वाहा॒-ऽग्नये॑ य॒ज्ञिया॑य । शं-यँजु॑र्भिः ॥
अश्वि॑ना घ॒र्म-म्पा॑तग्ं हार्दिवा॒नम् ॥ 33 ॥
अह॑-र्दि॒वाभि॑-रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी मग्ं॑साताम् । स्वाहेन्द्रा॑य ॥ स्वाहेन्द्रा॒वट् । घ॒र्मम॑पातमश्विना हार्दिवा॒नम् ।
अह॑-र्दि॒वाभि॑रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी अ॑मग्ंसाताम् । त-म्प्रा॒व्यं॑-यँथा॒ वट् । नमो॑ दि॒वे । नमः॑ पृथि॒व्यै ॥ 34 ॥
दि॒वि धा॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञम् । य॒ज्ञमि॒म-न्दि॒वि धाः᳚ । दिव॑ङ्गच्छ । अ॒न्तरि॑क्षङ्गच्छ । पृ॒थि॒वीङ्ग॑च्छ । पञ्च॑ प्र॒दिशो॑ गच्छ । दे॒वा-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ । पि॒तॄ-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ ॥ 35 ॥
(आ॒दि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा॑-हार्दिवा॒नम्-पृ॑थि॒व्या-+अ॒ष्टौ च॑) (अ. 9)
अनुवाकं 10
इ॒षे पी॑पिहि । ऊ॒र्जे पी॑पिहि । ब्रह्म॑णे पीपिहि । क्ष॒त्राय॑ पीपिहि । अ॒द्भ्यः पी॑पिहि । ओष॑धीभ्यः पीपिहि । वन॒स्पति॑भ्यः पीपिहि । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-म्पीपिहि । सु॒भू॒ताय॑ पीपिहि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि ॥ 36 ॥
यज॑मानाय पीपिहि । मह्य॒ञ्ज्यैष्ठ्या॑य पीपिहि ॥ त्विष्यै᳚ त्वा । द्यु॒म्नाय॑ त्वा । इ॒न्द्रि॒याय॑ त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा । धर्मा॑-ऽसि सु॒धर्मा मे᳚ न्य॒स्मे । ब्रह्मा॑णि धारय । क्ष॒त्राणि॑ धारय । विश॑न्धारय ।
नेत्त्वा॒ वातः॑ स्क॒न्दया᳚त् ॥ 37 ॥
अ॒मुष्य॑ त्वा प्रा॒णे सा॑दयामि । अ॒मुना॑ स॒ह नि॑र॒र्थङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
ग्राव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
पि॒तृभ्यो॑ घर्म॒पेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥
रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा᳚ ॥ 38 ॥
अह॒-र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । रात्रि॒र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । अपी॑परो॒ मा-ऽह्नो॒ रात्रि॑यै मा पाहि । ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अपी॑परो मा॒ रात्रि॑या॒ अह्नो॑ मा पाहि ॥ 39 ॥
ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अ॒ग्नि-र्ज्योति॒-र्ज्योति॑र॒ग्नि-स्स्वाहा᳚ ।
सूर्यो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-स्सूर्य॒-स्स्वाहा᳚ । भू-स्स्वाहा᳚ । हु॒तग्ं ह॒विः । मधु॑ ह॒विः । इन्द्र॑तमे॒-ऽग्नौ ॥ 40 ॥
पि॒ता नो॑-ऽसि॒ मा मा॑ हिग्ंसीः । अ॒श्याम॑ ते देवघर्म ।
मधु॑मतो॒ वाज॑वतः पितु॒मतः॑ । अङ्गि॑रस्वत-स्स्वधा॒विनः॑ । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभ्यः॑ । स्वाहा᳚ त्वा॒ नक्ष॑त्रेभ्यः ॥ 41 ॥
(ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि - स्क॒न्दया᳚-द्- रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा - ऽह्नो॑ मा पाह् - य॒ग्नौ - +स॒प्त च॑) (अ. 10)
अनुवाकं 11
घर्म॒ या ते॑ दि॒वि शुक् । या गा॑य॒त्रे छन्द॑सि । या ब्रा᳚ह्म॒णे । या ह॑वि॒र्धाने᳚ । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ घर्म॒ या ते॒-ऽन्तरि॑क्षे॒ शुक् ।
या त्रैष्टु॑भे॒ छन्द॑सि । या रा॑ज॒न्ये᳚ । या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे ।
तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥
घर्म॒ या ते॑ पृथि॒व्याग्ं शुक् । या जाग॑ते॒ छन्द॑सि । या वैश्ये᳚ । या सद॑सि । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ दि॒वस्त्वा॑ पर॒स्पायाः᳚ । अ॒न्तरि॑क्षस्य त॒नुवः॑ पाहि । पृ॒थि॒व्यास्त्वा॒ धर्म॑णा ॥ 43 ॥
व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ ब्रह्म॑णस्त्वा पर॒स्पायाः᳚ । क्ष॒त्रस्य॑ त॒नुवः॑ पाहि । वि॒शस्त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ प्रा॒णस्य॑ त्वा पर॒स्पायै᳚ । चक्षु॑षस्त॒नुवः॑ पाहि । श्रोत्र॑स्य त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ व॒ल्गुर॑सि शं॒-युँधा॑याः ॥ 44 ॥
शिशु॒-र्जन॑धायाः ॥ शञ्च॒ वक्षि॒ परि॑ च॒ वक्षि॑ ।
चतुः॑ स्रक्ति॒र्नाभि॑र्-ऋ॒तस्य॑ । सदो॑ वि॒श्वायु॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ । अप॒ द्वेषो॒ अप॒ ह्वरः॑ । अ॒न्यद्व्र॑तस्य सश्चिम । घर्मै॒त-त्ते-ऽन्न॑मे॒त-त्पुरी॑षम् । तेन॒ वर्ध॑स्व॒ चा च॑ प्यायस्व । व॒र्धि॒षी॒महि॑ च व॒यम् । आ च॑ प्यासिषी॒महि॑ ॥ 45 ॥
रन्ति॒-र्नामा॑सि दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । तस्य॑ ते प॒द्वद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । अ॒ग्निरद्ध्य॑क्षाः । रु॒द्रो-ऽधि॑पतिः ॥ सम॒हमायु॑षा । स-म्प्रा॒णेन॑ ।
सं-वँर्च॑सा । स-म्पय॑सा । सङ्गौ॑प॒त्येन॑ । सग्ं रा॒यस्पोषे॑ण ॥ 46 ॥
व्य॑सौ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
अचि॑क्रद॒द्वृषा॒ हरिः॑ । म॒हा-न्मि॒त्रो न द॑र्श॒तः । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ चिद॑सि समु॒द्रयो॑निः । इन्दु॒-र्दक्षः॑ श्ये॒न ऋ॒तावा᳚ । हिर॑ण्यपक्ष-श्शकु॒नो भु॑र॒ण्युः । म॒हान्-थ्स॒धस्थे᳚ ध्रु॒व आनिष॑त्तः ॥ 47 ॥
नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ वि॒श्वाव॑सुग्ं सोम गन्ध॒र्वम् । आपो॑ ददृ॒शुषीः᳚ । तदृ॒तेना॒ व्या॑यन्न् । तद॒न्ववै᳚त् । इन्द्रो॑ रारहा॒ण आ॑साम् । परि॒ सूर्य॑स्य परि॒धीग्ं र॑पश्यत् ॥ वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो रज॑सो वि॒मानः॑ ।
यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म ॥ 48 ॥
धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्यात् ॥ सस्नि॑मविन्द॒च्चर॑णे न॒दीना᳚म् ।
अपा॑वृणो॒-द्दुरो॒ अश्म॑व्रजानाम् । प्रासा᳚-न्गन्ध॒र्वो अ॒मृता॑नि वोचत् । इन्द्रो॒ दक्ष॒-म्परि॑जानाद॒हीन᳚म् ॥ ए॒तत्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वानुपा॑गाः ।
इ॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ । सोम॑पी॒थानु॒ मेहि॑ । स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑ण ॥
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु ॥ 49 ॥
दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥ इ॒ममू॒ षु त्यम॒स्मभ्यग्ं॑ स॒निम् । गा॒य॒त्रन्नवी॑याग्ंसम् ।
अग्ने॑ दे॒वेषु॒ प्रवो॑चः ॥ 50 ॥
(या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे॒ तान्ता॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा॒ - धर्म॑णा - शं॒-युँधा॑याः - प्यासिषी॒महि॒-पोषे॑ण॒-निष॑त्तो-वि॒द्म-स॑न्-+त्व॒ष्टौ च॑) (अ. 11)
अनुवाकं 12
म॒ही॒ना-म्पयो॑-ऽसि॒ विहि॑त-न्देव॒त्रा ।
ज्यो॒ति॒र्भा अ॑सि॒ वन॒स्पती॑ना॒मोष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।
वा॒जिन॑-न्त्वा वा॒जिनो-ऽव॑ नयामः ।
ऊ॒र्ध्व-म्मनः॑ सुव॒र्गम् ॥ 51 ॥ (अ. 12)
अनुवाकं 13
अस्का॒-न्द्यौः पृ॑थि॒वीम् । अस्का॑नृष॒भो युवा॒ गाः ।
स्क॒न्नेमा विश्वा॒ भुव॑ना । स्क॒न्नो य॒ज्ञः प्रज॑नयतु ॥ अस्का॒नज॑नि॒ प्राज॑नि । आ स्क॒न्नाज्जा॑यते॒ वृषा᳚ ।
स्क॒न्ना-त्प्रज॑निषीमहि ॥ 52 ॥ (अ. 13)
अनुवाकं 14
या पु॒रस्ता᳚-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ । या द॑क्षिण॒तः । या प॒श्चात् । योत्त॑र॒तः । योपरि॑ष्टा-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 53 ॥ (अ. 14)
अनुवाकं 15
प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 54 ॥ (अ. 15)
अनुवाकं 16
पू॒ष्णे स्वाहा॑ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
पू॒ष्णे प्र॑प॒त्थ्या॑य॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रन्धि॑षाय॒ स्वाहा᳚ । पू॒ष्णे-ऽङ्घृ॑णये॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रुणा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
पू॒ष्णे सा॑के॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 55 ॥ (अ. 16)
अनुवाकं 17
उद॑स्य॒ शुष्मा᳚-द्भा॒नुर्नार्त॒ बिभ॑र्ति । भा॒र-म्पृ॑थि॒वी न भूम॑ । प्र शु॒क्रैतु॑ दे॒वी म॑नी॒षा । अ॒स्म-थ्सुत॑ष्टो॒ रथो॒ न वा॒जी । अर्च॑न्त॒ एके॒ महि॒ साम॑ मन्वत । तेन॒ सूर्य॑मधारयन्न् ।
तेन॒ सूर्य॑मरोचयन्न् । घ॒र्म-श्शिर॒स्तद॒यम॒ग्निः ।
पुरी॑षमसि॒ सम्प्रि॑य-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्भुवत् । प्र॒जापति॑स्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 56 ॥ (अ. 17)
अनुवाकं 18
यास्ते॑ अग्न आ॒र्द्रा योन॑यो॒ याः कु॑ला॒यिनीः᳚ ।
ये ते॑ अग्न॒ इन्द॑वो॒ या उ॒ नाभ॑यः । यास्ते॑ अग्ने त॒नुव॒ ऊर्जो॒ नाम॑ । ताभि॒स्त्वमु॒भयी॑भि-स्संविँदा॒नः । प्र॒जाभि॑रग्ने॒ द्रवि॑णे॒ह सी॑द ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 57 ॥ (अ. 18)
अनुवाकं 19
अ॒ग्निर॑सि वैश्वान॒रो॑-ऽसि । सं॒वँ॒थ्स॒रो॑-ऽसि परिवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒दा॒व॒थ्स॒रो॑-ऽसीदुवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒द्व॒थ्स॒रो॑-ऽसि वथ्स॒रो॑-ऽसि । तस्य॑ ते वस॒न्त-श्शिरः॑ । ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षः । व॒र्॒षाः पुच्छ᳚म् ।
श॒रदुत्त॑रः प॒क्षः । हे॒म॒न्तो मद्ध्य᳚म् । पू॒र्व॒प॒क्षाश्चित॑यः । अ॒प॒र॒प॒क्षाः पुरी॑षम् । अ॒हो॒रा॒त्राणीष्ट॑काः । तस्य॑ ते॒ मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॑ कल्पन्ताम् ।
ऋ॒तव॑स्ते कल्पन्ताम् । सं॒वँ॒थ्स॒रस्ते॑ कल्पताम् ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ ते कल्पन्ताम् । एति॒ प्रेति॒ वीति॒ समित्युदिति॑ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 58 ॥
(चित॑यो॒ नव॑ च) (अ. 19)
अनुवाकं 20
भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षुण॑ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒र्ध्वो नः॑ पा॒ह्यग्ंह॑सः ॥
वि॒धुन्द॑द्रा॒णग्ं सम॑ने बहू॒नाम् । युवा॑न॒ग्ं॒ सन्त॑-म्पलि॒तो ज॑गार । दे॒वस्य॑ पश्य॒ काव्य॑-म्महि॒त्वा-ऽद्या म॒मार॑ । स ह्य॒-स्समा॑न ॥
यदृ॒ते चि॑दभि॒श्रिषः॑ । पु॒रा ज॒र्तृभ्य॑ आ॒तृदः॑ ।
सन्धा॑ता स॒न्धि-म्म॒घवा॑ पुरो॒वसुः॑ ॥ 59 ॥
निष्क॑र्ता॒ विह्रु॑त॒-म्पुनः॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ मा नो॑ घर्म व्यथि॒तो वि॑व्यथो नः । मा नः॒ पर॒मध॑र॒म्मा रजो॑-ऽनैः । मोष्व॑स्माग् स्तम॑स्यन्त॒रा धाः᳚ । मा रु॒द्रिया॑सो अ॒भिगु॑र्वृ॒धानः॑ ॥ मा नः॒ क्रतु॑भिर्-हीडि॒तेभि॑र॒स्मान् । द्विषा॑ सुनीते॒ मा परा॑दाः ।
मा नो॑ रु॒द्रो निर्-ऋ॑ति॒र्मा नो॒ अस्ता᳚ ।
मा द्यावा॑पृथि॒वी ही॑डिषाताम् ॥ 60 ॥
उप॑ नो मित्रावरुणावि॒हाव॑तम् । अ॒न्वादी᳚द्ध्याथामि॒ह नः॑ सखाया । आ॒दि॒त्याना॒-म्प्रसि॑तिर्हे॒तिः । उ॒ग्रा श॒तापा᳚ष्ठा घ॒ विषा॒ परि॑णो वृणक्तु ॥
इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
स त्वन्नो॑ अन्गे-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥
उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र᳚म् । प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः । अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षुः॑ । मु॒मु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 61 ॥
(पु॒रो॒वसु॑र्हीडिषाताग्ं सुप॒र्णाः) (अ. 20)
अनुवाकं 21
भूर्भुव॒स्सुवः॑ । मयि॒ त्यदि॑न्द्रि॒य-म्म॒हत् । मयि॒ दक्षो॒ मयि॒ क्रतुः॑ । मयि॑ धायि सु॒वीर्य᳚म् । त्रिशु॑ग्घ॒र्मो विभा॑तु मे । आकू᳚त्या॒ मन॑सा स॒ह ।
वि॒राजा॒ ज्योति॑षा स॒ह । य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । ब्रह्म॑णा॒ तेज॑सा स॒ह । क्ष॒त्रेण॒ यश॑सा स॒ह । स॒त्येन॒ तप॑सा स॒ह । तस्य॒ दोह॑मशीमहि ।
तस्य॑ सु॒म्नम॑शीमहि । तस्य॑ भ॒क्षम॑शीमहि ।
तस्य॑ त॒ इन्द्रे॑ण पी॒तस्य॒ मधु॑मतः ।
उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ 62 ॥
(यश॑सा स॒ह षट्च॑) (अ. 21)
अनुवाकं 22
यास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । क्षुच्च॒ तृष्णा॑ च । अस्नु॒क्चाना॑हुतिश्च । अ॒श॒न॒या च॑ पिपा॒सा च॑ । से॒दिश्चाम॑तिश्च । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ ।
ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 63 ॥ (अ. 22)
अनुवाकं 23
स्निक्च॒ स्नीहि॑तिश्च॒ स्निहि॑तिश्च । उ॒ष्णा च॑ शी॒ता च॑ ।
उ॒ग्रा च॑ भी॒मा च॑ । स॒दाम्नी॑ से॒दिरनि॑रा । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 64 ॥ (अ. 23)
अनुवाकं 24
धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च ।
नि॒लि॒म्पश्च॑ विलि॒म्पश्च॑ विक्षि॒पः ॥ 65 ॥ (अ. 24)
अनुवाकं 25
उ॒ग्रश्च॒ धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च । स॒ह॒स॒ह्वाग्श्च॒ सह॑मानश्च॒ सह॑स्वाग्श्च॒ सही॑याग्श्च ।
एत्य॒ प्रेत्य॑ विक्षि॒पः ॥ 66 ॥ (अ. 25)
अनुवाकं 26
अ॒हो॒रा॒त्रे त्वोदी॑रयताम् । अ॒र्ध॒मा॒सास्त्वोदी᳚-ञ्जयन्तु । मासा᳚स्त्वा श्रपयन्तु । ऋ॒तव॑स्त्वा पचन्तु ।
सं॒वँ॒थ्स॒रस्त्वा॑ हन्त्वसौ ॥ 67 ॥ (अ. 26)
अनुवाकं 27
खट् फ-ड्ज॒हि । छि॒न्धी भि॒न्धी ह॒न्धी कट् ।
इति॒ वाचः॑ क्रूरा॒णि ॥ 68 ॥ (अ. 27)
अनुवाकं 28
विगा इ॑न्द्र वि॒चर᳚न्-थ्स्पाशयस्व । स्व॒पन्त॑मिन्द्र पशु॒मन्त॑मिच्छ । वज्रे॑णा॒मु-म्बो॑धय दुर्वि॒दत्र᳚म् । स्व॒प॒तो᳚-ऽस्य॒ प्रह॑र॒ भोज॑नेभ्यः ॥
अग्ने॑ अ॒ग्निना॒ संवँ॑दस्व । मृत्यो॑ मृ॒त्युना॒ संवँ॑दस्व । नम॑स्ते अस्तु भगवः ॥ स॒कृत्ते॑ अग्ने॒ नमः॑ । द्विस्ते॒ नमः॑ । त्रिस्ते॒ नमः॑ । च॒तुस्ते॒ नमः॑ । प॒ञ्च॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ ।
द॒श॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । श॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । आ॒स॒ह॒स्र॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । अ॒प॒रि॒मि॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 69 ॥
(त्रिस्ते॒ नमः॑ स॒प्त च॑) (अ. 28)
अनुवाकं 29
असृ॑-न्मुखो रुधि॒रेणा॒व्य॑क्तः । य॒मस्य॑ दू॒त-श्श्वपा॒-द्विधा॑वसि । गृद्ध्रः॑ सुप॒र्णः कु॒णप॒न्निषे॑वसे ।
य॒मस्य॑ दू॒तः प्रहि॑तो भ॒वस्य॑ चो॒भयोः᳚ ॥ 70 ॥ (अ. 29)
अनुवाकं 30
यदे॒त-द्वृ॑क॒सो भू॒त्वा । वाग् दे᳚व्यभि॒राय॑सि । द्वि॒षन्त॑-म्मे॒-ऽभिरा॑य । त-म्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । स आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑तु ॥ 71 ॥ (अ. 30)
अनुवाकं 31
यदी॑षि॒तो यदि॑ वा स्वका॒मी । भ॒येड॑को॒ वद॑ति॒ वाच॑मे॒ताम् । तामि॑न्द्रा॒ग्नी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नौ ।
शि॒वाम॒स्मभ्य॑-ङ्कृणुतङ्गृ॒हेषु॑ ॥ 72 ॥ (अ. 31)
अनुवाकं 32
दीर्घ॑मुखि॒ दुर्ह॑णु । मा स्म॑ दक्षिण॒तो व॑दः ।
यदि॑ दक्षिण॒तो वदा᳚-द्द्वि॒षन्त॒-म्मे-ऽव॑ बाधासै ॥ 73 ॥ (अ. 32)
अनुवाकं 33
इ॒त्थादुलू॑क॒ आप॑प्तत् । हि॒र॒ण्या॒क्षो अयो॑मुखः ।
रक्ष॑सान्दू॒त आग॑तः । तमि॒तो ना॑शयाग्ने ॥ 74 ॥ (अ. 33)
अनुवाकं 34
यदे॒त-द्भू॒तान्य॑न्वा॒विश्य॑ । दैवीं॒-वाँचं॑-वँ॒दसि॑ । द्वि॒षतो॑ नः॒ परा॑वद । ता-न्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । त आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑न्तु ।
अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्संवँ॑दताम् ॥ 75 ॥ (अ. 34)
अनुवाकं 35
प्र॒सार्य॑ स॒क्थ्यौ॑ पत॑सि । स॒व्यमक्षि॑ नि॒पेपि॑ च ।
मेह क॑स्यच॒नाम॑मत् ॥ 76 ॥ (अ. 35)
अनुवाकं 36
अत्रि॑णा त्वा क्रिमे हन्मि । कण्वे॑न ज॒मद॑ग्निना ।
वि॒श्वाव॑सो॒-र्ब्रह्म॑णा ह॒तः । क्रिमी॑णा॒ग्ं॒ राजा᳚ ।
अप्ये॑षाग् स्थ॒पति॑र्ह॒तः । अथो॑ मा॒ता-ऽथो॑ पि॒ता ।
अथो᳚ स्थू॒रा अथो᳚ क्षु॒द्राः । अथो॑ कृ॒ष्णा अथो᳚ श्वे॒ताः । अथो॑ आ॒शाति॑का ह॒ताः ।
श्वे॒ताभिः॑ स॒ह सर्वे॑ ह॒ताः ॥ 77 ॥ (अ. 36)
अनुवाकं 37
आह॒राव॑द्य । शृ॒तस्य॑ ह॒विषो॒ यथा᳚ । त-थ्स॒त्यम् ।
यद॒मुं-यँ॒मस्य॒ जम्भ॑योः । आद॑धामि॒ तथा॒ हि तत् । खण्फण्म्रसि॑ ॥ 78 ॥ (अ. 37)
अनुवाकं 38
ब्रह्म॑णा त्वा शपामि । ब्रह्म॑णस्त्वा श॒पथे॑न शपामि । घो॒रेण॑ त्वा॒ भृगू॑णा॒ञ्चक्षु॑षा॒ प्रेक्षे᳚ । रौ॒द्रेण॒ त्वाङ्गि॑रसा॒-म्मन॑सा ध्यायामि ।
अ॒घस्य॑ त्वा॒ धार॑या विद्ध्यामि ।
अध॑रो॒ म-त्प॑द्यस्वासौ ॥ 79 ॥ (अ. 38)
अनुवाकं 39
उत्तु॑द शिमिजावरि । तल्पे॑जे॒ तल्प॒ उत्तु॑द । गि॒रीग्ं रनु॒ प्रवे॑शय । मरी॑ची॒रुप॒ सन्नु॑द ।
याव॑दि॒तः पु॒रस्ता॑दु॒दया॑ति॒ सूर्यः॑ ।
ताव॑दि॒तो॑-ऽमुन्ना॑शय । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 80 ॥ (अ. 39)
अनुवाकं 40
भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।
भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि ।
नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्णम् । नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि । ए अ॒स्मे अ॒स्मे । सुव॒र्न ज्योतीः᳚ ॥ 81 ॥ (अ. 40)
अनुवाकं 41
पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥
अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् ॥ 82 ॥
तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे ॥ 83 ॥
सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी ।
भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ ॥ अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि ॥ 84 ॥
तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् । वायो᳚ व्रतपत॒ आदि॑त्य व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि । तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ॥ द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे । सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे ।
ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा ॥ 85 ॥
वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् । तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ॥ 86 ॥
यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे ।
सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ।
यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ 87 ॥
अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी । भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ । आदि॑त्य व्रतपते व्र॒तम॑चारिषम् ।
तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि । वायो᳚ व्रतप॒ते-ऽग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तम॑चारिषम् । तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि ॥ 88 ॥
(स॒मिथ् - समि॑न्धे - व्र॒तञ्च॑रिष्या॒ - म्यायु॑षा॒ तेज॑सा॒ - वर्च॑सा श्रि॒या - यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेना॒ - +ष्टौ च॑) (अ. 41)
अनुवाकं 42
शन्नो॒ वातः॑ पवता-म्मात॒रिश्वा॒ शन्न॑स्तपतु॒ सूर्यः॑ । अहा॑नि॒ श-म्भ॑वन्तु न॒-श्शग्ं रात्रिः॒ प्रति॑धीयताम् ॥ शमु॒षा नो॒ व्यु॑च्छतु॒ शमा॑दि॒त्य उदे॑तु नः । शि॒वा न॒-श्शन्त॑मा भव सुमृडी॒का सर॑स्वति । मा ते॒ व्यो॑म स॒न्दृशि॑ ॥
इडा॑यै॒ वास्त्व॑सि वास्तु॒म-द्वा᳚स्तु॒मन्तो॑ भूयास्म॒ मा वास्तो᳚-श्छिथ्स्मह्य वा॒स्तु-स्स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
प्र॒ति॒ष्ठा-ऽसि॑ प्रति॒ष्ठाव॑न्तो भूयास्म॒ मा प्र॑ति॒ष्ठाया᳚- श्छिथ्स्मह्य प्रति॒ष्ठः
स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ आ वा॑त वाहि भेष॒जम् ँवि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑ ।
त्वग्ं हि वि॒श्वभे॑षजो दे॒वाना᳚-न्दू॒त ईय॑से ॥
द्वावि॒मौ वातौ॑ वात॒ आ सिन्धा॒रा प॑रा॒वतः॑ ॥ 89 ॥
दक्ष॑-म्मे अ॒न्य आ॒वातु॒ परा॒-ऽन्यो वा॑तु॒ य-द्रपः॑ ॥
यद॒दो वा॑त ते गृ॒हे॑-ऽमृत॑स्य नि॒धिर्हि॒तः ।
ततो॑ नो देहि जी॒वसे॒ ततो॑ नो धेहि भेष॒जम् ॥
ततो॑ नो॒ मह॒ आव॑ह॒ वात॒ आवा॑तु भेष॒जम् ।
श॒म्भू-र्म॑यो॒भूर्नो॑ हृ॒दे प्र ण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥ इन्द्र॑स्य गृ॒हो॑-ऽसि॒ त-न्त्वा॒ प्रप॑द्ये॒ सगु॒स्साश्वः॑ । स॒ह यन्मे॒ अस्ति॒ तेन॑ ॥
भूः प्रप॑द्ये॒ भुवः॒ प्रप॑द्ये॒ सुवः॒ प्रप॑द्ये॒ भूर्भुव॒स्सुवः॒ प्रप॑द्ये वा॒युम्
प्रप॒द्ये-ऽना᳚र्ता-न्दे॒वता॒-म्प्रप॒द्ये ऽश्मा॑नमाख॒ण-म्प्रप॑द्ये प्र॒जाप॑तेर्
ब्रह्मको॒श-म्ब्रह्म॒ प्रप॑द्य॒ ओ-म्प्रप॑द्ये ॥
अ॒न्तरि॑क्ष-म्म उ॒र्व॑न्तर॑-म्बृ॒हद॒ग्नयः॒ पर्व॑ताश्च॒ यया॒ वातः॑ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒मान्तया᳚ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒ मान॑सानि ॥
प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मय्य॒ग्नि स्तेजो॑ दधातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ सूर्यो॒
भ्राजो॑ दधातु ॥ 90 ॥
द्यु॒भिर॒क्तुभिः॒ परि॑पात-म॒स्मानरि॑ष्टेभि-रश्विना॒ सौभ॑गेभिः । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒ मदि॑ति॒-स्सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑वदू॒ती स॒दावृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑ना॒-म्मग्ंहि॑ष्ठो मथ्स॒दन्ध॑सः ।
दृ॒ढा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑ ॥ अ॒भी षु ण॒-स्सखी॑नामवि॒ता ज॑रितॄ॒णाम् । श॒त-म्भ॑वास्यू॒तिभिः॑ ॥
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र॑-म्प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।
अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑-र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 91 ॥
शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ ईशा॑ना॒ वार्या॑णा॒-ङ्क्षय॑न्तीश्चर्षणी॒नाम् । अ॒पो या॑चामि भेष॒जम् ॥
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मान्-द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥
तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ॥ 92 ॥
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥
पृ॒थि॒वी शा॒न्ता सा-ऽग्निना॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ अ॒न्तरि॑क्षग्ं शा॒न्त-न्त-द्वा॒युना॑ शा॒न्त-न्तन्मे॑ शा॒न्तग्ं शुचग्ं॑ शमयतु ।
द्यौ-श्शा॒न्ता सा-ऽऽदि॒त्येन॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ पृ॒थि॒वी शान्ति॑र॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ शान्ति॒-र्द्यौ-श्शान्ति॒-र्दिश॒-श्शान्ति॑ रवान्तरदि॒शा-श्शान्ति॑ र॒ग्नि-श्शान्ति॑-र्वा॒यु-श्शान्ति॑ रादि॒त्य-श्शान्ति॑
श्च॒न्द्रमा॒-श्शान्ति॒-र्नक्ष॑त्राणि॒ शान्ति॒ राप॒-श्शान्ति॒ रोष॑धय॒-श्शान्ति॒-र्वन॒स्पत॑य॒-श्शान्ति॒-र्गौ-श्शान्ति॑ र॒जा शान्ति॒ रश्व॒-श्शान्तिः॒ पुरु॑ष॒-श्शान्ति॒-र्ब्रह्म॒ शान्ति॑-र्ब्राह्म॒ण-श्शान्ति॒-श्शान्ति॑रे॒व शान्ति॒-श्शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥
तया॒-ऽहग्ं शा॒न्त्या स॑र्वशा॒न्त्या मह्य॑-न्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे च॒ शान्ति॑-ङ्करोमि॒ शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥
एह॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॒ मोत्ति॑ष्ठन्त॒-मनूत्ति॑ष्ठन्तु॒ मा मा॒ग्॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॑ मा॒ मा हा॑सिषुः ॥
उदायु॑षा स्वा॒युषोदोष॑धीना॒ग्ं॒ रसे॒नो-त्प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॒णोद॑स्था-म॒मृता॒ग्ं॒ अनु॑ ॥ तच्चक्षु॑-र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता᳚ च्छु॒क्रमु॒च्चर॑त् ।
पश्ये॑म श॒रदः॑ श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रदः॑ श॒त-न्नन्दा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्मोदा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्भवा॑म श॒रदः॑ श॒तग्ं शृ॒णवा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्प्रब्र॑वाम श॒रदः॑ श॒त मजी॑ता-स्स्याम श॒रदः॑ श॒त-ञ्ज्योक्च॒ सूर्य॑-न्दृ॒शे ॥ 93 ॥
य उद॑गा-न्मह॒तो-ऽर्णवा᳚-द्वि॒भ्राज॑मान-स्सरि॒रस्य॒ मद्ध्या॒थ्स मा॑ वृष॒भो लो॑हिता॒क्ष-स्सूर्यो॑ विप॒श्चि-न्मन॑सा पुनातु ॥ ब्रह्म॑ण॒-श्श्चोत॑न्यसि॒ ब्रह्म॑ण आ॒णी स्थो॒ ब्रह्म॑ण आ॒वप॑नमसि धारि॒तेय-म्पृ॑थि॒वी ब्रह्म॑णा म॒ही धा॑रि॒तमे॑नेन म॒हद॒न्तरि॑क्ष॒-न्दिव॑-न्दाधार पृथि॒वीग्ं सदे॑वां॒-यँद॒हं-वेँद॒ तद॒ह-न्धा॑रयाणि॒ मा मद्वेदो-ऽधि॒ विस्र॑सत् ॥ मे॒धा॒म॒नी॒षे मा-ऽऽवि॑शताग्ं स॒मीची॑ भू॒तस्य॒ भव्य॒स्याव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॒मायु॑रयाणि॒
सर्व॒मायु॑रयाणि ॥ आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ मा हा॑सीत् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 94 ॥
(प॒रा॒वतो॑-दधातु-ब॒द्धान्-जिन्व॑थ-दृ॒शे-+स॒प्त च॑) (अ. 42)
(नमो॑ - यु॒ञ्जते॒ - वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामो॒ - दश॒ प्राची॒ - रप॑श्यङ्गो॒पाम् - दे॒वस्य॑ - समु॒द्रा - ये॒षे पी॑पिहि॒ - घर्म॒ या ते॑ - मही॒ना-ञ्च॒त्वा - र्यस्का॒न्॒. - या पु॒रस्ता᳚-थ्स॒प्त स॑प्त - प्रा॒णाय॒ त्रीणि॑ - पू॒ष्णे च॒त्वा-र्यु - द॒स्यैका॑दश॒ - यास्ते॑ स॒प्ता - ग्नि-र्ध्रु॒वसीः॒ दैका॒न्न विग्ं॑शति॒--र् भूरू॒र्ध्व स्त्रि॒ग्ं॒शत-द्- भू-र्मयि॒ षोड॑श॒ - यास्ते॑ घो॒रा नव॒ - स्निक्चा॒ष्टौ - धुनि॑श्च॒ द्वे - उ॒ग्रश्च॒ त्रीण्य॑ - होरा॒त्रे पञ्च॒ - ख-ट्त्रीणि॒ - विगा-स्स॒प्तद॒शा - सृ॑-न्मुख-श्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्वृ॑क॒सः पञ्च॒ - यदी॑षि॒त श्च॒त्वारि॒ - दीर्घ॑मुखि॒ त्रीणी॒ - त्था च्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्भू॒तानि॒ षट् - प्र॒सार्य॒ त्रीण्य - त्रि॑णा॒ दशा- ह॒राव॑द्य॒ - ब्रह्म॑णा॒ षट्-थ्षड् - उत्तु॑दा॒ष्टौ - भू-ष्षट् - पृ॑थि॒व्य॑ष्ट ष॑ष्टिः॒ - शन्नः॑ स॒प्तप॑ञ्चा॒श-द्द्विच॑त्वारिग्ंशत् )
(नमो॑ वा॒चे - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - मयि॒ रु - ग॒न्तरि॑क्षेण - पि॒ता नो॑-ऽसि - मही॒ना - मुप॑ नो॒ - यदे॒त-द्- भू--र् द्यू॒भि श्चतु॑-र्नवतिः)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |
śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||
bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)
anuvākaṃ 2
yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |
a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||
de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |
acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |
mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |
ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||
ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |
sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||
(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)
(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)
anuvākaṃ 3
vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor
dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |
jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |
mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||
mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |
śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |
su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||
ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||
i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |
gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |
jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |
chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||
deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||
(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |
hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |
prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |
stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||
(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5
brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||
de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||
pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta darśa॒tam ||
a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |
pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||
a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |
āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||
mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |
brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |
mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |
viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||
sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |
tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||
sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||
diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||
viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || arha̭-nbibharṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | arha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | arha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||
(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||
a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||
dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |
ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||
samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāgsteja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||
mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||
(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||
svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |
sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||
ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||
garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||
patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||
sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |
va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |
ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |
vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |
mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||
(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |
asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||
adi̭tyā u॒ṣṇīṣa̭masi | vā॒yura̭syai॒ḍaḥ | pū॒ṣā tvo॒pāva̭sṛjatu | a॒śvibhyā॒-mpra dā̭paya | yaste॒ stanaḥ̭ śaśa॒yo yo ma̭yo॒bhūḥ | yena॒ viśvā॒ puṣya̭si॒ vāryā̭ṇi | yo ra̭tna॒dhā va̭su॒vidya-ssu॒datraḥ̭ |
sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||
gha॒rmāya̭ śigṃṣa | bṛha॒spati॒stvopa̭sīdatu | dāna̭va-sstha॒ pera̭vaḥ | vi॒ṣva॒gvṛto॒ lohi̭tena | a॒śvibhyā᳚-mpinvasva | sara̭svatyai pinvasva |
pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||
gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||
a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |
tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |
divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||
(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9
sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |
a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |
somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |
varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||
bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |
sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |
svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||
aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||
aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |
aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||
di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||
(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||
yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |
nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||
a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||
ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||
aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||
e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | a॒gni-rjyoti॒-rjyoti̭ra॒gni-ssvāhā᳚ |
sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||
pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |
madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11
gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |
yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |
tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||
gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||
va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||
śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |
catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||
ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |
saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||
vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭rśa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||
dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |
apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |
i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||
du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |
agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||
(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |
jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |
ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)
anuvākaṃ 13
askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |
ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)
anuvākaṃ 14
yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)
anuvākaṃ 15
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |
mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)
anuvākaṃ 16
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)
anuvākaṃ 17
uda̭sya॒ śuṣmā᳚-dbhā॒nurnārta॒ bibha̭rti | bhā॒ra-mpṛ̭thi॒vī na bhūma̭ | pra śu॒kraitṷ de॒vī ma̭nī॒ṣā | a॒sma-thsuta̭ṣṭo॒ ratho॒ na vā॒jī | arca̭nta॒ eke॒ mahi॒ sāma̭ manvata | tena॒ sūrya̭madhārayann |
tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |
purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)
anuvākaṃ 18
yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |
ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃvi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)
anuvākaṃ 19
a॒gnira̭si vaiśvāna॒ro̭-'si | saṃ॒va~॒thsa॒ro̭-'si parivathsa॒ro̭-'si | i॒dā॒va॒thsa॒ro̭-'sīduvathsa॒ro̭-'si | i॒dva॒thsa॒ro̭-'si vathsa॒ro̭-'si | tasya̭ te vasa॒nta-śśiraḥ̭ | grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | va॒r॒ṣāḥ puccha᳚m |
śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | he॒ma॒nto maddhya᳚m | pū॒rva॒pa॒kṣāścita̭yaḥ | a॒pa॒ra॒pa॒kṣāḥ purī̭ṣam | a॒ho॒rā॒trāṇīṣṭa̭kāḥ | tasya̭ te॒ māsā᳚ścārdhamā॒sāśca̭ kalpantām |
ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||
(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||
vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||
yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |
sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||
niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |
mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |
mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||
upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tirhe॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||
(pu॒ro॒vasṷrhīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)
anuvākaṃ 21
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | brahma̭ṇā॒ teja̭sā sa॒ha | kṣa॒treṇa॒ yaśa̭sā sa॒ha | sa॒tyena॒ tapa̭sā sa॒ha | tasya॒ doha̭maśīmahi |
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |
upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||
(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22
yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | kṣucca॒ tṛṣṇā̭ ca | asnu॒kcānā̭hutiśca | a॒śa॒na॒yā ca̭ pipā॒sā ca̭ | se॒diścāma̭tiśca | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ |
tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)
anuvākaṃ 23
snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |
u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)
anuvākaṃ 24
dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |
ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)
anuvākaṃ 25
u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāgśca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāgśca॒ sahī̭yāgśca |
etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)
anuvākaṃ 26
a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |
saṃ॒va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)
anuvākaṃ 27
khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |
iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)
anuvākaṃ 28
vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||
agnḙ a॒gninā॒ saṃva~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃva~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |
da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||
(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)
anuvākaṃ 29
asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |
ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)
anuvākaṃ 30
yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)
anuvākaṃ 31
yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nau |
śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)
anuvākaṃ 32
dīrgha̭mukhi॒ durha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |
yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)
anuvākaṃ 33
i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |
rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)
anuvākaṃ 34
yade॒ta-dbhū॒tānya̭nvā॒viśya̭ | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-va~॒dasi̭ | dvi॒ṣato̭ naḥ॒ parā̭vada | tā-nmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | ta ārtyā-''rti॒mārccha̭ntu |
a॒gninā॒-'gni-ssaṃva~̭datām || 75 || (a. 34)
anuvākaṃ 35
pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |
meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)
anuvākaṃ 36
atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |
vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |
apyḙṣāg stha॒pati̭rha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |
atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |
śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)
anuvākaṃ 37
āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |
yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)
anuvākaṃ 38
brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |
a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |
adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)
anuvākaṃ 39
uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |
yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |
tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)
anuvākaṃ 40
bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |
nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)
anuvākaṃ 41
pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||
tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||
sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |
bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |
tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||
varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe |
sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||
a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |
tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||
(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)
anuvākaṃ 42
śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||
iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ
sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |
tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||
dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||
dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||
yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ |
tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||
tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |
śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum
prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter
brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||
a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||
prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒
bhrājo̭ dadhātu || 90 ||
dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||
kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |
dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścarṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||
tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||
pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |
dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭
śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||
udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |
paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||
ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒
sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||
(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)
(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )
(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.