𑌉𑌦𑍍𑌧𑌵𑌗𑍀𑌤𑌾 - 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃

Uddhavagita - Dvitiyo'dhyayah

📂 Gita 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌶𑍁𑌕𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌭𑍁𑌜𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌵𑌤𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍂𑌦𑍍𑌵𑌹 ।
𑌅𑌵𑌾𑌤𑍍𑌸𑍀𑌤𑍍 𑌨𑌾𑌰𑌦𑌃 𑌅𑌭𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌂 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑍗𑌪𑌾𑌸𑌨𑌲𑌾𑌲𑌸𑌃 ॥ 1॥
𑌕𑍋 𑌨𑍁 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌮𑍁𑌕𑍁𑌨𑍍𑌦𑌚𑌰𑌣𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌜𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌭𑌜𑍇𑌤𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌃 𑌉𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯𑌂 𑌅𑌮𑌰𑍗𑌤𑍍𑌤𑌮𑍈𑌃 ॥ 2॥
𑌤𑌂 𑌏𑌕𑌦𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌰𑍍𑌷𑌿𑌂 𑌵𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑌃 𑌗𑍃𑌹 𑌆𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌅𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍁𑌖𑌂 𑌆𑌸𑍀𑌨𑌂 𑌅𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌇𑌦𑌂 𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 3॥
𑌵𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍 𑌭𑌵𑌤𑌃 𑌯𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌯𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌦𑍇𑌹𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌕𑍃𑌪𑌣𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋𑌃 𑌉𑌤𑍍𑌤𑌮𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌵𑌰𑍍𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 4॥
𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌚𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌯 𑌚 𑌸𑍁𑌖𑌾𑌯 𑌚 ।
𑌸𑍁𑌖𑌾𑌯 𑌏𑌵 𑌹𑌿 𑌸𑌾𑌧𑍂𑌨𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌦𑍃𑌶𑌾𑌂 𑌅𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 5॥
𑌭𑌜𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌯𑍇 𑌯𑌥𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌃 𑌅𑌪𑌿 𑌤𑌥𑌾 𑌏𑌵 𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌛𑌾𑌯𑌾 𑌇𑌵 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌸𑌚𑌿𑌵𑌾𑌃 𑌸𑌾𑌧𑌵𑌃 𑌦𑍀𑌨𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌾𑌃 ॥ 6॥
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌨𑍍 𑌤𑌥𑌾 𑌅𑌪𑌿 𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌃 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌤𑌵 ।
𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌯𑌾 𑌮𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌃 𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 𑌭𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 7॥
𑌅𑌹𑌂 𑌕𑌿𑌲 𑌪𑍁𑌰𑌾 𑌅𑌨𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌿𑌦𑌮𑍍 ।
𑌅𑌪𑍂𑌜𑌯𑌂 𑌨 𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌾𑌯 𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌃 𑌦𑍇𑌵𑌮𑌾𑌯𑌯𑌾 ॥ 8॥
𑌯𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 𑌭𑌵𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌤𑌃 𑌭𑌯𑌾𑌤𑍍 ।
𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯𑍇𑌮 𑌹𑌿 𑌅𑌞𑍍𑌜𑌸𑌾 𑌏𑌵 𑌅𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌤𑌥𑌾 𑌨𑌃 𑌶𑌾𑌧𑌿 𑌸𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤 ॥ 9॥
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌶𑍁𑌕𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌏𑌵𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌪𑍍𑌰𑌶𑍍𑌨𑌃 𑌵𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑍇𑌨 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌃 𑌤𑌂 𑌆𑌹 𑌦𑍇𑌵𑌰𑍍𑌷𑌿𑌃 𑌹𑌰𑍇𑌃 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌮𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 𑌗𑍁𑌣𑍈𑌃 ॥ 10॥
𑌨𑌾𑌰𑌦𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌸𑌮𑍍𑌯𑌕𑍍 𑌏𑌤𑌤𑍍 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌿𑌤𑌂 𑌭𑌵𑌤𑌾 𑌸𑌾𑌤𑍍𑌵𑌤𑌰𑍍𑌷𑌭 ।
𑌯𑌤𑍍 𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌸𑍇 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑌨𑌾𑌨𑍍 ॥
11॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 𑌅𑌨𑍁𑌪𑌠𑌿𑌤𑌃 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑌃 𑌆𑌦𑍃𑌤𑌃 𑌵𑌾 𑌅𑌨𑍁𑌮𑍋𑌦𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸𑌦𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌾𑌤𑌿 𑌸𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃 𑌦𑍇𑌵𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌦𑍍𑌰𑍁𑌹𑌃 𑌅𑌪𑌿 ॥ 12॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌪𑌰𑌮𑌕𑌲𑍍𑌯𑌾𑌣𑌃 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌶𑍍𑌰𑌵𑌣𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌨𑌃 ।
𑌸𑍍𑌮𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌦𑍇𑌵𑌃 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑌃 𑌮𑌮 ॥ 13॥
𑌅𑌤𑍍𑌰 𑌅𑌪𑌿 𑌉𑌦𑌾𑌹𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌇𑌮𑌂 𑌇𑌤𑌿𑌹𑌾𑌸𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌾𑌤𑌨𑌮𑍍 ।
𑌆𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌂𑌵𑌾𑌦𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 14॥
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑍍𑌰𑌤𑌃 𑌨𑌾𑌮 𑌸𑍁𑌤𑌃 𑌮𑌨𑍋𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌯𑌮𑍍𑌭𑍁𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌅𑌗𑍍𑌨𑍀𑌧𑍍𑌰𑌃 𑌤𑌤𑌃 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌃 𑌋𑌷𑌭𑌃 𑌤𑌤𑍍 𑌸𑍁𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌃 ॥ 15॥
𑌤𑌂 𑌆𑌹𑍁𑌃 𑌵𑌾𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑌾𑌂𑌶𑌂 𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌿𑌵𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾 ।
𑌅𑌵𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌸𑍁𑌤𑌶𑌤𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌆𑌸𑍀𑌤𑍍 𑌵𑍇𑌦𑌪𑌾𑌰𑌗𑌮𑍍 ॥ 16॥
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌵𑍈 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌃 ।
𑌵𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌂 𑌏𑌤𑌤𑍍 𑌯𑌤𑍍 𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾 𑌭𑌾𑌰𑌤𑌂 𑌅𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 17॥
𑌸𑌃 𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑌭𑍋𑌗𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑌤𑌃 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌹𑌰𑌿𑌮𑍍 ।
𑌉𑌪𑌾𑌸𑍀𑌨𑌃 𑌤𑌤𑍍 𑌪𑌦𑌵𑍀𑌂 𑌲𑍇𑌭𑍇 𑌵𑍈 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌭𑌿𑌃 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌃 ॥ 18॥
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌨𑌵 𑌨𑌵𑌦𑍍𑌵𑍀𑌪𑌪𑌤𑌯𑌃 𑌅𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌕𑌰𑍍𑌮𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌣𑍇𑌤𑌾𑌰𑌃 𑌏𑌕𑌾𑌶𑍀𑌤𑌿𑌃 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌾𑌤𑌯𑌃 ॥ 19॥
𑌨𑌵 𑌅𑌭𑌵𑌨𑍍 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾𑌃 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌃 𑌹𑌿 𑌅𑌰𑍍𑌥𑌶𑌂𑌸𑌿𑌨𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑌮𑌣𑌾𑌃 𑌵𑌾𑌤𑌃 𑌅𑌶𑌨𑌾𑌃 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌵𑌿𑌶𑌾𑌰𑌦𑌾𑌃 ॥ 20॥
𑌕𑌵𑌿𑌃 𑌹𑌰𑌿𑌃 𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑌿𑌕𑍍𑌷𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌃 𑌪𑌿𑌪𑍍𑌪𑌲𑌾𑌯𑌨𑌃 ।
𑌆𑌵𑌿𑌰𑍍𑌹𑍋𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌿𑌲𑌃 𑌚𑌮𑌸𑌃 𑌕𑌰𑌭𑌾𑌜𑌨𑌃 ॥ 21॥
𑌏𑌤𑍇 𑌵𑍈 𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌂 𑌸𑌦𑌸𑌦𑍍 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌕𑌮𑍍 ।
𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 𑌅𑌵𑍍𑌯𑌤𑌿𑌰𑍇𑌕𑍇𑌣 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌵𑍍𑌯𑌚𑌰𑌤𑍍 𑌮𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥ 22॥
𑌅𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑌤 𑌇𑌷𑍍𑌟𑌗𑌤𑌯𑌾𑌃 𑌸𑍁𑌰𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌸𑌾𑌧𑍍𑌯
𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌯𑌕𑍍𑌷𑌨𑌰𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑌰𑌨𑌾𑌗𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑍍 ।
𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌚𑌾𑌰𑌣𑌭𑍂𑌤𑌨𑌾𑌥
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌧𑌰𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌗𑌵𑌾𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌕𑌾𑌮𑌮𑍍 ॥ 23॥
𑌤𑌃 𑌏𑌕𑌦𑌾 𑌨𑌿𑌮𑍇𑌃 𑌸𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌉𑌪𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌃 𑌯𑌤𑍍 𑌋𑌚𑍍𑌛𑌯𑌾 ।
𑌵𑌿𑌤𑌾𑌯𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌋𑌷𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌅𑌜𑌨𑌾𑌭𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 24॥
𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾𑌨𑍍 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌗𑌵𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌨𑍃𑌪𑌃 ।
𑌯𑌜𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌅𑌗𑍍𑌨𑌯𑌃 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌃 𑌏𑌵 𑌉𑌪𑌤𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑍇 ॥ 25॥
𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌃 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌅𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌾𑌨𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌃 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌜𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌚𑌕𑍍𑌰𑍇 𑌆𑌸𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍍 𑌯𑌥𑌾 𑌅𑌰𑍍𑌹𑌤𑌃 ॥ 26॥
𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌰𑍋𑌚𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍁𑌚𑌾 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍗𑌪𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌨𑌵 ।
𑌪𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛 𑌪𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌶𑍍𑌰𑌯 𑌅𑌵𑌨𑌤𑌃 𑌨𑍃𑌪𑌃 ॥ 27॥
𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌭𑌗𑌵𑌤𑌃 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌤𑍍 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌷𑌦𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌃 𑌮𑌧𑍁𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌃 ।
𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍋𑌃 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌵𑌨𑌾𑌯 𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌹𑌿 ॥ 28॥
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌃 𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌃 𑌦𑍇𑌹𑌃 𑌦𑍇𑌹𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌣𑌭𑌙𑍍𑌗𑍁𑌰𑌃 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌅𑌪𑌿 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌵𑍈𑌕𑍁𑌣𑍍𑌠𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 29॥
𑌅𑌤𑌃 𑌆𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌕𑌂 𑌕𑌹𑍇𑌮𑌂 𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌃 𑌭𑌵𑌤𑌃 𑌅𑌨𑌘𑌾𑌃 ।
𑌸𑌂𑌸𑌾𑌰𑍇 𑌅𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌰𑍍𑌧𑌃 𑌅𑌪𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌸𑌙𑍍𑌗𑌃 𑌶𑍇𑌵𑌧𑌿𑌃 𑌨𑍃𑌣𑌾𑌮𑍍 ॥
30॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌤 𑌯𑌦𑌿 𑌨𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌯𑍇 𑌕𑍍𑌷𑌮𑌮𑍍 ।
𑌯𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌯 𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌅𑌪𑌿 𑌅𑌜𑌃 ॥ 31॥
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌨𑌾𑌰𑌦𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌏𑌵𑌂 𑌤𑍇 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌨𑌾 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌵𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑍂𑌜𑍍𑌯 𑌅𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌸𑌦𑌸𑌿 𑌋𑌤𑍍𑌵𑌿𑌜𑌂 𑌨𑍃𑌪𑌮𑍍 ॥ 32॥
𑌕𑌵𑌿𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌕𑍁𑌤𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍 𑌭𑌯𑌂 𑌅𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌸𑍍𑌯
𑌪𑌾𑌦𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌜𑍗𑌪𑌾𑌸𑌨𑌂 𑌅𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑍍 ।
𑌉𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍍𑌨𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌃 𑌅𑌸𑌤𑍍 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌭𑌾𑌵𑌾𑌤𑍍
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 𑌭𑍀𑌃 ॥ 33॥
𑌯𑍇 𑌵𑍈 𑌭𑌗𑌵𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑍋𑌕𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌉𑌪𑌾𑌯𑌾𑌃 𑌹𑌿 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌲𑌬𑍍𑌧𑌯𑍇 ।
𑌅𑌞𑍍𑌜𑌃 𑌪𑍁𑌂𑌸𑌾𑌂 𑌅𑌵𑌿𑌦𑍁𑌷𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌹𑌿 𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 34॥
𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌆𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌨𑌰𑌃 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌦𑍍𑌯𑍇𑌤 𑌕𑌰𑍍𑌹𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍 ।
𑌧𑌾𑌵𑌨𑍍 𑌨𑌿𑌮𑍀𑌲𑍍𑌯 𑌵𑌾 𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌨 𑌸𑍍𑌖𑌲𑍇𑌨 𑌪𑌤𑍇𑌤𑍍 𑌇𑌹 ॥ 35॥
𑌕𑌾𑌯𑍇𑌨 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑍈𑌃 𑌵𑌾
𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌵𑌾 𑌅𑌨𑍁𑌸𑍃𑌤𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑌾𑌤𑍍 ।
𑌕𑌰𑍋𑌤𑌿 𑌯𑌤𑍍 𑌯𑌤𑍍 𑌸𑌕𑌲𑌂 𑌪𑌰𑌸𑍍𑌮𑍈
𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑌾𑌯 𑌇𑌤𑌿 𑌸𑌮𑌰𑍍𑌪𑌯𑍇𑌤𑍍 𑌤𑌤𑍍 ॥ 36॥
𑌭𑌯𑌂 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌾𑌭𑌿𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍
𑌈𑌶𑌾𑌤𑍍 𑌅𑌪𑍇𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌪𑌰𑍍𑌯𑌯𑌃 𑌅𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿𑌃 ।
𑌤𑌤𑍍 𑌮𑌾𑌯𑌯𑌾 𑌅𑌤𑌃 𑌬𑍁𑌧𑌃 𑌆𑌭𑌜𑍇𑌤𑍍 𑌤𑌂
𑌭𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌏𑌕 𑌈𑌶𑌂 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 ॥ 37।
𑌅𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌅𑌪𑌿 𑌅𑌵𑌭𑌾𑌤𑌿 𑌹𑌿 𑌦𑍍𑌵𑌯𑍋𑌃
𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍁𑌃 𑌧𑌿𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑍗 𑌯𑌥𑌾 ।
𑌤𑌤𑍍 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌸𑌙𑍍𑌕𑌲𑍍𑌪𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌕𑌂 𑌮𑌨𑌃
𑌬𑍁𑌧𑌃 𑌨𑌿𑌰𑍁𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 𑌅𑌭𑌯𑌂 𑌤𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 38॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌣𑍍𑌵𑌨𑍍 𑌸𑍁𑌭𑌦𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌰𑌥𑌾𑌙𑍍𑌗𑌪𑌾𑌣𑍇𑌃
𑌜𑌨𑍍𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌣𑌿 𑌚 𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌲𑍋𑌕𑍇 ।
𑌗𑍀𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌨𑌾𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌤𑌤𑍍 𑌅𑌰𑍍𑌥𑌕𑌾𑌨𑌿
𑌗𑌾𑌯𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌲𑌜𑍍𑌜𑌃 𑌵𑌿𑌚𑌰𑍇𑌤𑍍 𑌅𑌸𑌙𑍍𑌗𑌃 ॥ 39॥
𑌏𑌵𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌨𑌾𑌮𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾
𑌜𑌾𑌤𑌾𑌨𑍁𑌰𑌾𑌗𑌃 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌃 𑌉𑌚𑍍𑌚𑍈𑌃 ।
𑌹𑌸𑌤𑌿 𑌅𑌥𑌃 𑌰𑍋𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌰𑍗𑌤𑌿 𑌗𑌾𑌯𑌤𑌿
𑌉𑌨𑍍𑌮𑌾𑌦𑌵𑌤𑍍 𑌨𑍃𑌤𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌲𑍋𑌕𑌬𑌾𑌹𑍍𑌯𑌃 ॥ 40॥
𑌖𑌂 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌂 𑌅𑌗𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌸𑌲𑌿𑌲𑌂 𑌮𑌹𑍀𑌂 𑌚
𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑍀𑌂𑌷𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑌿 𑌦𑌿𑌶𑌃 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌦𑍀𑌨𑍍 ।
𑌸𑌰𑌿𑌤𑍍 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌚 𑌹𑌰𑍇𑌃 𑌶𑌰𑍀𑌰𑌂
𑌯𑌤𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚 𑌭𑍂𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍇𑌤𑍍 𑌅𑌨𑌨𑍍𑌯𑌃 ॥ 41॥
𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌃 𑌪𑌰𑍇𑌶 𑌅𑌨𑍁𑌭𑌵𑌃 𑌵𑌿𑌰𑌕𑍍𑌤𑌿𑌃
𑌅𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌏𑌷 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌕𑌃 𑌏𑌕𑌕𑌾𑌲𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾 𑌅𑌶𑍍𑌨𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌯𑍁𑌃
𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌤𑍍 𑌅𑌪𑌾𑌯𑌃 𑌅𑌨𑍁𑌘𑌾𑌸𑌮𑍍 ॥ 42॥
𑌇𑌤𑌿 𑌅𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤 𑌅𑌙𑍍𑌘𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌭𑌜𑌤𑌃 𑌅𑌨𑍁𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾
𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌃 𑌵𑌿𑌰𑌕𑍍𑌤𑌿𑌃 𑌭𑌗𑌵𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌬𑍋𑌧𑌃 ।
𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌵𑍈 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌂 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌉𑌪𑍈𑌤𑌿 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌤𑍍 ॥ 43॥
𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌅𑌥 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌤 𑌯𑌤𑍍 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃 𑌯𑌾𑌦𑍃𑌶𑌃 𑌨𑍃𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌯𑌥𑌾 𑌚𑌰𑌤𑌿 𑌯𑌤𑍍 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌤𑍇 𑌯𑍈𑌃 𑌲𑌿𑌙𑍍𑌗𑍈𑌃 𑌭𑌗𑌵𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 44॥
𑌹𑌰𑌿𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌯𑌃 𑌪𑌶𑍍𑌯𑍇𑌤𑍍 𑌭𑌗𑌵𑌤𑍍 𑌭𑌾𑌵 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌿 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌿 𑌏𑌷 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑍗𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 45॥
𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑍇 𑌤𑌤𑍍 𑌅𑌧𑍀𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌬𑌾𑌲𑌿𑌶𑍇𑌷𑍁 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌤𑍍𑌸𑍁 𑌚 ।
𑌪𑍍𑌰𑍇𑌮𑌮𑍈𑌤𑍍𑌰𑍀𑌕𑍃𑌪𑌾𑌉𑌪𑍇𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌯𑌃 𑌕𑌰𑍋𑌤𑌿 𑌸 𑌮𑌧𑍍𑌯𑌮𑌃 ॥ 46॥
𑌅𑌰𑍍𑌚𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌏𑌵 𑌹𑌰𑌯𑍇 𑌪𑍂𑌜𑌾𑌂 𑌯𑌃 𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌯𑌾 𑌈𑌹𑌤𑍇 ।
𑌨 𑌤𑌤𑍍 𑌭𑌕𑍍𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌅𑌨𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌃 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌃 ॥
47॥
𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌅𑌪𑌿 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑍈𑌃 𑌅𑌰𑍍𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑌃 𑌨 𑌦𑍍𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌨 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍋𑌃 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌇𑌦𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍 𑌸𑌃 𑌵𑍈 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤 𑌉𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 48॥
𑌦𑍇𑌹𑍈𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌮𑌨𑌃𑌧𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌯𑌃
𑌜𑌨𑍍𑌮𑌾𑌪𑌿𑌅𑌯𑌕𑍍𑌷𑍁𑌤𑍍 𑌭𑌯𑌤𑌰𑍍𑌷𑌕𑍃𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍈𑌃 ।
𑌸𑌂𑌸𑌾𑌰𑌧𑌰𑍍𑌮𑍈𑌃 𑌅𑌵𑌿𑌮𑍁𑌹𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌃
𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌹𑌰𑍇𑌃 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌨𑌃 ॥ 49॥
𑌨 𑌕𑌾𑌮𑌕𑌰𑍍𑌮𑌬𑍀𑌜𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑍇𑌤𑌸𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌃 ।
𑌵𑌾𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑍇𑌕𑌨𑌿𑌲𑌯𑌃 𑌸𑌃 𑌵𑍈 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤 𑌉𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 50॥
𑌨 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌕𑌰𑍍𑌮𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌨 𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌜𑌾𑌤𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌸𑌜𑍍𑌜𑌤𑍇 𑌅𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌅𑌹𑌮𑍍𑌭𑌾𑌵𑌃 𑌦𑍇𑌹𑍇 𑌵𑍈 𑌸𑌃 𑌹𑌰𑍇𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 51॥
𑌨 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌵𑌃 𑌪𑌰𑌃 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌿 𑌵𑌾 𑌭𑌿𑌦𑌾 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑌸𑌮𑌃 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌸𑌃 𑌵𑍗 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤 𑌉𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 52॥
𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑍁𑌵𑌨𑌵𑌿𑌭𑌵𑌹𑍇𑌤𑌵𑍇 𑌅𑌪𑌿 𑌅𑌕𑍁𑌣𑍍𑌠𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿𑌃
𑌅𑌜𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌸𑍁𑌰𑌾𑌦𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌵𑌿𑌮𑍃𑌗𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 ।
𑌨 𑌚𑌲𑌤𑌿 𑌭𑌗𑌵𑌤𑍍 𑌪𑌦 𑌅𑌰𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌤𑍍
𑌲𑌵𑌨𑌿𑌮𑌿𑌷 𑌅𑌰𑍍𑌧𑌂 𑌅𑌪𑌿 𑌯𑌃 𑌸𑌃 𑌵𑍈𑌷𑍍𑌣𑌵 𑌅𑌗𑍍𑌰𑍍𑌯𑌃 ॥ 53॥
𑌭𑌗𑌵𑌤𑌃 𑌉𑌰𑍁𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮 𑌅𑌙𑍍𑌘𑍍𑌰𑌿𑌶𑌾𑌖𑌾
𑌨𑌖𑌮𑌣𑌿𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌕𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌤𑌾𑌪𑍇 ।
𑌹𑍃𑌦𑌿 𑌕𑌥𑌂 𑌉𑌪𑌸𑍀𑌦𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌸𑌃
𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌃 𑌇𑌵 𑌉𑌦𑌿𑌤𑍇 𑌅𑌰𑍍𑌕𑌤𑌾𑌪𑌃 ॥ 54॥
𑌵𑌿𑌸𑍃𑌜𑌤𑌿 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌂 𑌨 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌤𑍍
𑌹𑌰𑌿𑌃 𑌅𑌵𑌶 𑌅𑌭𑌿𑌹𑌿𑌤𑌃 𑌅𑌪𑌿 𑌅𑌘𑍗𑌘𑌨𑌾𑌶𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌯𑌃 𑌅𑌶𑌨𑌯𑌾 𑌧𑍃𑌤 𑌅𑌙𑍍𑌘𑍍𑌰𑌿𑌪𑌦𑍍𑌮𑌃
𑌸𑌃 𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌨𑌃 𑌉𑌕𑍍𑌤𑌃 ॥ 55॥
𑌇𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌤𑍍 𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑍇 𑌪𑌾𑌰𑌮𑌹𑌂𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂
𑌸𑌂𑌹𑌿𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌏𑌕𑌾𑌦𑌶𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑍇 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌜𑌾𑌯𑌨𑍍𑌤𑌸𑌂𑌵𑌾𑌦𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌃
𑌅𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
atha dvitīyo'dhyāyaḥ |
śrīśukaḥ uvāca |
govindabhujaguptāyāṃ dvāravatyāṃ kurūdvaha |
avātsīt nāradaḥ abhīkṣṇaṃ kṛṣṇaupāsanalālasaḥ || 1||
ko nu rājan indriyavān mukundacaraṇāmbujam |
na bhajet sarvataḥ mṛtyuḥ upāsyaṃ amarauttamaiḥ || 2||
taṃ ekadā devarṣiṃ vasudevaḥ gṛha āgatam |
arcitaṃ sukhaṃ āsīnaṃ abhivādya idaṃ abravīt || 3||
vasudevaḥ uvāca |
bhagavan bhavataḥ yātrā svastaye sarvadehinām |
kṛpaṇānāṃ yathā pitroḥ uttamaślokavartmanām || 4||
bhūtānāṃ devacaritaṃ duḥkhāya ca sukhāya ca |
sukhāya eva hi sādhūnāṃ tvādṛśāṃ acyuta ātmanām || 5||
bhajanti ye yathā devān devāḥ api tathā eva tān |
chāyā iva karmasacivāḥ sādhavaḥ dīnavatsalāḥ || 6||
brahman tathā api pṛcchāmaḥ dharmān bhāgavatān tava |
yān śrutvā śraddhayā martyaḥ mucyate sarvataḥ bhayāt || 7||
ahaṃ kila purā anantaṃ prajārthaḥ bhuvi muktidam |
apūjayaṃ na mokṣāya mohitaḥ devamāyayā || 8||
yayā vicitravyasanāt bhavadbhiḥ viśvataḥ bhayāt |
mucyema hi añjasā eva addhā tathā naḥ śādhi suvrata || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
rājan evaṃ kṛtapraśnaḥ vasudevena dhīmatā |
prītaḥ taṃ āha devarṣiḥ hareḥ saṃsmāritaḥ guṇaiḥ || 10||
nāradaḥ uvāca |
samyak etat vyavasitaṃ bhavatā sātvatarṣabha |
yat pṛcchase bhāgavatān dharmān tvaṃ viśvabhāvanān ||
11||
śrutaḥ anupaṭhitaḥ dhyātaḥ ādṛtaḥ vā anumoditaḥ |
sadyaḥ punāti saddharmaḥ devaviśvadruhaḥ api || 12||
tvayā paramakalyāṇaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ |
smāritaḥ bhagavān adya devaḥ nārāyaṇaḥ mama || 13||
atra api udāharanti imaṃ itihāsaṃ purātanam |
ārṣabhāṇāṃ ca saṃvādaṃ videhasya mahātmanaḥ || 14||
priyavrataḥ nāma sutaḥ manoḥ svāyambhuvasya yaḥ |
tasya agnīdhraḥ tataḥ nābhiḥ ṛṣabhaḥ tat sutaḥ smṛtaḥ || 15||
taṃ āhuḥ vāsudevāṃśaṃ mokṣadharmavivakṣayā |
avatīrṇaṃ sutaśataṃ tasya āsīt vedapāragam || 16||
teṣāṃ vai bharataḥ jyeṣṭhaḥ nārāyaṇaparāyaṇaḥ |
vikhyātaṃ varṣaṃ etat yat nāmnā bhārataṃ adbhutam || 17||
saḥ bhuktabhogāṃ tyaktvā imāṃ nirgataḥ tapasā harim |
upāsīnaḥ tat padavīṃ lebhe vai janmabhiḥ tribhiḥ || 18||
teṣāṃ nava navadvīpapatayaḥ asya samantataḥ |
karmatantrapraṇetāraḥ ekāśītiḥ dvijātayaḥ || 19||
nava abhavan mahābhāgāḥ munayaḥ hi arthaśaṃsinaḥ |
śramaṇāḥ vātaḥ aśanāḥ ātmavidyāviśāradāḥ || 20||
kaviḥ hariḥ antarikṣaḥ prabuddhaḥ pippalāyanaḥ |
āvirhotraḥ atha drumilaḥ camasaḥ karabhājanaḥ || 21||
ete vai bhagavadrūpaṃ viśvaṃ sadasad ātmakam |
ātmanaḥ avyatirekeṇa paśyantaḥ vyacarat mahīm || 22||
avyāhata iṣṭagatayāḥ surasiddhasiddhasādhya
gandharvayakṣanarakinnaranāgalokān |
muktāḥ caranti municāraṇabhūtanātha
vidyādharadvijagavāṃ bhuvanāni kāmam || 23||
taḥ ekadā nimeḥ satraṃ upajagmuḥ yat ṛcchayā |
vitāyamānaṃ ṛṣibhiḥ ajanābhe mahātmanaḥ || 24||
tān dṛṣṭvā sūryasaṅkāśān mahābhagavatān nṛpaḥ |
yajamānaḥ agnayaḥ viprāḥ sarvaḥ eva upatasthire || 25||
videhaḥ tān abhipretya nārāyaṇaparāyaṇān |
prītaḥ sampūjayān cakre āsanasthān yathā arhataḥ || 26||
tān rocamānān svarucā brahmaputraupamān nava |
papraccha paramaprītaḥ praśraya avanataḥ nṛpaḥ || 27||
videhaḥ uvāca |
manye bhagavataḥ sākṣāt pārṣadān vaḥ madhudviṣaḥ |
viṣṇoḥ bhūtāni lokānāṃ pāvanāya caranti hi || 28||
durlabhaḥ mānuṣaḥ dehaḥ dehināṃ kṣaṇabhaṅguraḥ |
tatra api durlabhaṃ manye vaikuṇṭhapriyadarśanam || 29||
ataḥ ātyantikaṃ kahemaṃ pṛcchāmaḥ bhavataḥ anaghāḥ |
saṃsāre asmin kṣaṇārdhaḥ api satsaṅgaḥ śevadhiḥ nṛṇām ||
30||
dharmān bhāgavatān brūta yadi naḥ śrutaye kṣamam |
yaiḥ prasannaḥ prapannāya dāsyati ātmānaṃ api ajaḥ || 31||
śrīnāradaḥ uvāca |
evaṃ te niminā pṛṣṭā vasudeva mahattamāḥ |
pratipūjya abruvan prītyā sasadasi ṛtvijaṃ nṛpam || 32||
kaviḥ uvāca |
manye akutaścit bhayaṃ acyutasya
pādāmbujaupāsanaṃ atra nityam |
udvignabuddheḥ asat ātmabhāvāt
viśvātmanā yatra nivartate bhīḥ || 33||
ye vai bhagavatā proktāḥ upāyāḥ hi ātmalabdhaye |
añjaḥ puṃsāṃ aviduṣāṃ viddhi bhāgavatān hi tān || 34||
yān āsthāya naraḥ rājan na pramādyeta karhicit |
dhāvan nimīlya vā netre na skhalena patet iha || 35||
kāyena vācā manasā indriyaiḥ vā
buddhyā ātmanā vā anusṛtasvabhāvāt |
karoti yat yat sakalaṃ parasmai
nārāyaṇāya iti samarpayet tat || 36||
bhayaṃ dvitīyābhiniveśataḥ syāt
īśāt apetasya viparyayaḥ asmṛtiḥ |
tat māyayā ataḥ budhaḥ ābhajet taṃ
bhaktyā eka īśaṃ gurudevatātmā || 37|
avidyamānaḥ api avabhāti hi dvayoḥ
dhyātuḥ dhiyā svapnamanorathau yathā |
tat karmasaṅkalpavikalpakaṃ manaḥ
budhaḥ nirundhyāt abhayaṃ tataḥ syāt || 38||
śruṇvan subhadrāṇi rathāṅgapāṇeḥ
janmāni karmāṇi ca yāni loke |
gītāni nāmāni tat arthakāni
gāyan vilajjaḥ vicaret asaṅgaḥ || 39||
evaṃ vrataḥ svapriyanāmakīrtyā
jātānurāgaḥ drutacittaḥ uccaiḥ |
hasati athaḥ roditi rauti gāyati
unmādavat nṛtyati lokabāhyaḥ || 40||
khaṃ vāyuṃ agniṃ salilaṃ mahīṃ ca
jyotīṃṣi sattvāni diśaḥ drumādīn |
sarit samudrān ca hareḥ śarīraṃ
yatkiñca bhūtaṃ praṇamet ananyaḥ || 41||
bhaktiḥ pareśa anubhavaḥ viraktiḥ
anyatra eṣa trikaḥ ekakālaḥ |
prapadyamānasya yathā aśnataḥ syuḥ
tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kṣut apāyaḥ anughāsam || 42||
iti acyuta aṅghriṃ bhajataḥ anuvṛttyā
bhaktiḥ viraktiḥ bhagavat prabodhaḥ |
bhavanti vai bhāgavatasya rājan
tataḥ parāṃ śāntiṃ upaiti sākṣāt || 43||
rājā uvāca |
atha bhāgavataṃ brūta yat dharmaḥ yādṛśaḥ nṛṇām |
yathā carati yat brūte yaiḥ liṅgaiḥ bhagavat priyaḥ || 44||
hariḥ uvāca |
sarvabhūteṣu yaḥ paśyet bhagavat bhāva ātmanaḥ |
bhūtāni bhāgavati ātmani eṣa bhāgavatauttamaḥ || 45||
īśvare tat adhīneṣu bāliśeṣu dviṣatsu ca |
premamaitrīkṛpāupekṣā yaḥ karoti sa madhyamaḥ || 46||
arcāyāṃ eva haraye pūjāṃ yaḥ śraddhayā īhate |
na tat bhakteṣu ca anyeṣu saḥ bhaktaḥ prākṛtaḥ smṛtaḥ ||
47||
gṛhītvā api indriyaiḥ arthānyaḥ na dveṣṭi na hṛṣyati |
viṣṇoḥ māyāṃ idaṃ paśyan saḥ vai bhāgavata uttamaḥ || 48||
dehaindriyaprāṇamanaḥdhiyāṃ yaḥ
janmāpiayakṣut bhayatarṣakṛcchraiḥ |
saṃsāradharmaiḥ avimuhyamānaḥ
smṛtyā hareḥ bhāgavatapradhānaḥ || 49||
na kāmakarmabījānāṃ yasya cetasi sambhavaḥ |
vāsudevekanilayaḥ saḥ vai bhāgavata uttamaḥ || 50||
na yasya janmakarmabhyāṃ na varṇāśramajātibhiḥ |
sajjate asmin ahambhāvaḥ dehe vai saḥ hareḥ priyaḥ || 51||
na yasya svaḥ paraḥ iti vitteṣu ātmani vā bhidā |
sarvabhūtasamaḥ śāntaḥ saḥ vau bhāgavata uttamaḥ || 52||
tribhuvanavibhavahetave api akuṇṭhasmṛtiḥ
ajitātmasurādibhiḥ vimṛgyāt |
na calati bhagavat pada aravindāt
lavanimiṣa ardhaṃ api yaḥ saḥ vaiṣṇava agryaḥ || 53||
bhagavataḥ uruvikrama aṅghriśākhā
nakhamaṇicandrikayā nirastatāpe |
hṛdi kathaṃ upasīdatāṃ punaḥ saḥ
prabhavati candraḥ iva udite arkatāpaḥ || 54||
visṛjati hṛdayaṃ na yasya sākṣāt
hariḥ avaśa abhihitaḥ api aghaughanāśaḥ |
praṇayaḥ aśanayā dhṛta aṅghripadmaḥ
saḥ bhavati bhāgavatapradhānaḥ uktaḥ || 55||
iti śrīmat bhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāṃ ekādaśaskandhe nimijāyantasaṃvāde dvitīyaḥ
adhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथ द्वितीयोऽध्यायः ।
श्रीशुकः उवाच ।
गोविन्दभुजगुप्तायां द्वारवत्यां कुरूद्वह ।
अवात्सीत् नारदः अभीक्ष्णं कृष्णौपासनलालसः ॥ 1॥
को नु राजन् इन्द्रियवान् मुकुन्दचरणाम्बुजम् ।
न भजेत् सर्वतः मृत्युः उपास्यं अमरौत्तमैः ॥ 2॥
तं एकदा देवर्षिं वसुदेवः गृह आगतम् ।
अर्चितं सुखं आसीनं अभिवाद्य इदं अब्रवीत् ॥ 3॥
वसुदेवः उवाच ।
भगवन् भवतः यात्रा स्वस्तये सर्वदेहिनाम् ।
कृपणानां यथा पित्रोः उत्तमश्लोकवर्त्मनाम् ॥ 4॥
भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।
सुखाय एव हि साधूनां त्वादृशां अच्युत आत्मनाम् ॥ 5॥
भजन्ति ये यथा देवान् देवाः अपि तथा एव तान् ।
छाया इव कर्मसचिवाः साधवः दीनवत्सलाः ॥ 6॥
ब्रह्मन् तथा अपि पृच्छामः धर्मान् भागवतान् तव ।
यान् श्रुत्वा श्रद्धया मर्त्यः मुच्यते सर्वतः भयात् ॥ 7॥
अहं किल पुरा अनन्तं प्रजार्थः भुवि मुक्तिदम् ।
अपूजयं न मोक्षाय मोहितः देवमायया ॥ 8॥
यया विचित्रव्यसनात् भवद्भिः विश्वतः भयात् ।
मुच्येम हि अञ्जसा एव अद्धा तथा नः शाधि सुव्रत ॥ 9॥
श्रीशुकः उवाच ।
राजन् एवं कृतप्रश्नः वसुदेवेन धीमता ।
प्रीतः तं आह देवर्षिः हरेः संस्मारितः गुणैः ॥ 10॥
नारदः उवाच ।
सम्यक् एतत् व्यवसितं भवता सात्वतर्षभ ।
यत् पृच्छसे भागवतान् धर्मान् त्वं विश्वभावनान् ॥
11॥
श्रुतः अनुपठितः ध्यातः आदृतः वा अनुमोदितः ।
सद्यः पुनाति सद्धर्मः देवविश्वद्रुहः अपि ॥ 12॥
त्वया परमकल्याणः पुण्यश्रवणकीर्तनः ।
स्मारितः भगवान् अद्य देवः नारायणः मम ॥ 13॥
अत्र अपि उदाहरन्ति इमं इतिहासं पुरातनम् ।
आर्षभाणां च संवादं विदेहस्य महात्मनः ॥ 14॥
प्रियव्रतः नाम सुतः मनोः स्वायम्भुवस्य यः ।
तस्य अग्नीध्रः ततः नाभिः ऋषभः तत् सुतः स्मृतः ॥ 15॥
तं आहुः वासुदेवांशं मोक्षधर्मविवक्षया ।
अवतीर्णं सुतशतं तस्य आसीत् वेदपारगम् ॥ 16॥
तेषां वै भरतः ज्येष्ठः नारायणपरायणः ।
विख्यातं वर्षं एतत् यत् नाम्ना भारतं अद्भुतम् ॥ 17॥
सः भुक्तभोगां त्यक्त्वा इमां निर्गतः तपसा हरिम् ।
उपासीनः तत् पदवीं लेभे वै जन्मभिः त्रिभिः ॥ 18॥
तेषां नव नवद्वीपपतयः अस्य समन्ततः ।
कर्मतन्त्रप्रणेतारः एकाशीतिः द्विजातयः ॥ 19॥
नव अभवन् महाभागाः मुनयः हि अर्थशंसिनः ।
श्रमणाः वातः अशनाः आत्मविद्याविशारदाः ॥ 20॥
कविः हरिः अन्तरिक्षः प्रबुद्धः पिप्पलायनः ।
आविर्होत्रः अथ द्रुमिलः चमसः करभाजनः ॥ 21॥
एते वै भगवद्रूपं विश्वं सदसद् आत्मकम् ।
आत्मनः अव्यतिरेकेण पश्यन्तः व्यचरत् महीम् ॥ 22॥
अव्याहत इष्टगतयाः सुरसिद्धसिद्धसाध्य
गन्धर्वयक्षनरकिन्नरनागलोकान् ।
मुक्ताः चरन्ति मुनिचारणभूतनाथ
विद्याधरद्विजगवां भुवनानि कामम् ॥ 23॥
तः एकदा निमेः सत्रं उपजग्मुः यत् ऋच्छया ।
वितायमानं ऋषिभिः अजनाभे महात्मनः ॥ 24॥
तान् दृष्ट्वा सूर्यसङ्काशान् महाभगवतान् नृपः ।
यजमानः अग्नयः विप्राः सर्वः एव उपतस्थिरे ॥ 25॥
विदेहः तान् अभिप्रेत्य नारायणपरायणान् ।
प्रीतः सम्पूजयान् चक्रे आसनस्थान् यथा अर्हतः ॥ 26॥
तान् रोचमानान् स्वरुचा ब्रह्मपुत्रौपमान् नव ।
पप्रच्छ परमप्रीतः प्रश्रय अवनतः नृपः ॥ 27॥
विदेहः उवाच ।
मन्ये भगवतः साक्षात् पार्षदान् वः मधुद्विषः ।
विष्णोः भूतानि लोकानां पावनाय चरन्ति हि ॥ 28॥
दुर्लभः मानुषः देहः देहिनां क्षणभङ्गुरः ।
तत्र अपि दुर्लभं मन्ये वैकुण्ठप्रियदर्शनम् ॥ 29॥
अतः आत्यन्तिकं कहेमं पृच्छामः भवतः अनघाः ।
संसारे अस्मिन् क्षणार्धः अपि सत्सङ्गः शेवधिः नृणाम् ॥
30॥
धर्मान् भागवतान् ब्रूत यदि नः श्रुतये क्षमम् ।
यैः प्रसन्नः प्रपन्नाय दास्यति आत्मानं अपि अजः ॥ 31॥
श्रीनारदः उवाच ।
एवं ते निमिना पृष्टा वसुदेव महत्तमाः ।
प्रतिपूज्य अब्रुवन् प्रीत्या ससदसि ऋत्विजं नृपम् ॥ 32॥
कविः उवाच ।
मन्ये अकुतश्चित् भयं अच्युतस्य
पादाम्बुजौपासनं अत्र नित्यम् ।
उद्विग्नबुद्धेः असत् आत्मभावात्
विश्वात्मना यत्र निवर्तते भीः ॥ 33॥
ये वै भगवता प्रोक्ताः उपायाः हि आत्मलब्धये ।
अञ्जः पुंसां अविदुषां विद्धि भागवतान् हि तान् ॥ 34॥
यान् आस्थाय नरः राजन् न प्रमाद्येत कर्हिचित् ।
धावन् निमील्य वा नेत्रे न स्खलेन पतेत् इह ॥ 35॥
कायेन वाचा मनसा इन्द्रियैः वा
बुद्ध्या आत्मना वा अनुसृतस्वभावात् ।
करोति यत् यत् सकलं परस्मै
नारायणाय इति समर्पयेत् तत् ॥ 36॥
भयं द्वितीयाभिनिवेशतः स्यात्
ईशात् अपेतस्य विपर्ययः अस्मृतिः ।
तत् मायया अतः बुधः आभजेत् तं
भक्त्या एक ईशं गुरुदेवतात्मा ॥ 37।
अविद्यमानः अपि अवभाति हि द्वयोः
ध्यातुः धिया स्वप्नमनोरथौ यथा ।
तत् कर्मसङ्कल्पविकल्पकं मनः
बुधः निरुन्ध्यात् अभयं ततः स्यात् ॥ 38॥
श्रुण्वन् सुभद्राणि रथाङ्गपाणेः
जन्मानि कर्माणि च यानि लोके ।
गीतानि नामानि तत् अर्थकानि
गायन् विलज्जः विचरेत् असङ्गः ॥ 39॥
एवं व्रतः स्वप्रियनामकीर्त्या
जातानुरागः द्रुतचित्तः उच्चैः ।
हसति अथः रोदिति रौति गायति
उन्मादवत् नृत्यति लोकबाह्यः ॥ 40॥
खं वायुं अग्निं सलिलं महीं च
ज्योतींषि सत्त्वानि दिशः द्रुमादीन् ।
सरित् समुद्रान् च हरेः शरीरं
यत्किञ्च भूतं प्रणमेत् अनन्यः ॥ 41॥
भक्तिः परेश अनुभवः विरक्तिः
अन्यत्र एष त्रिकः एककालः ।
प्रपद्यमानस्य यथा अश्नतः स्युः
तुष्टिः पुष्टिः क्षुत् अपायः अनुघासम् ॥ 42॥
इति अच्युत अङ्घ्रिं भजतः अनुवृत्त्या
भक्तिः विरक्तिः भगवत् प्रबोधः ।
भवन्ति वै भागवतस्य राजन्
ततः परां शान्तिं उपैति साक्षात् ॥ 43॥
राजा उवाच ।
अथ भागवतं ब्रूत यत् धर्मः यादृशः नृणाम् ।
यथा चरति यत् ब्रूते यैः लिङ्गैः भगवत् प्रियः ॥ 44॥
हरिः उवाच ।
सर्वभूतेषु यः पश्येत् भगवत् भाव आत्मनः ।
भूतानि भागवति आत्मनि एष भागवतौत्तमः ॥ 45॥
ईश्वरे तत् अधीनेषु बालिशेषु द्विषत्सु च ।
प्रेममैत्रीकृपाउपेक्षा यः करोति स मध्यमः ॥ 46॥
अर्चायां एव हरये पूजां यः श्रद्धया ईहते ।
न तत् भक्तेषु च अन्येषु सः भक्तः प्राकृतः स्मृतः ॥
47॥
गृहीत्वा अपि इन्द्रियैः अर्थान्यः न द्वेष्टि न हृष्यति ।
विष्णोः मायां इदं पश्यन् सः वै भागवत उत्तमः ॥ 48॥
देहैन्द्रियप्राणमनःधियां यः
जन्मापिअयक्षुत् भयतर्षकृच्छ्रैः ।
संसारधर्मैः अविमुह्यमानः
स्मृत्या हरेः भागवतप्रधानः ॥ 49॥
न कामकर्मबीजानां यस्य चेतसि सम्भवः ।
वासुदेवेकनिलयः सः वै भागवत उत्तमः ॥ 50॥
न यस्य जन्मकर्मभ्यां न वर्णाश्रमजातिभिः ।
सज्जते अस्मिन् अहम्भावः देहे वै सः हरेः प्रियः ॥ 51॥
न यस्य स्वः परः इति वित्तेषु आत्मनि वा भिदा ।
सर्वभूतसमः शान्तः सः वौ भागवत उत्तमः ॥ 52॥
त्रिभुवनविभवहेतवे अपि अकुण्ठस्मृतिः
अजितात्मसुरादिभिः विमृग्यात् ।
न चलति भगवत् पद अरविन्दात्
लवनिमिष अर्धं अपि यः सः वैष्णव अग्र्यः ॥ 53॥
भगवतः उरुविक्रम अङ्घ्रिशाखा
नखमणिचन्द्रिकया निरस्ततापे ।
हृदि कथं उपसीदतां पुनः सः
प्रभवति चन्द्रः इव उदिते अर्कतापः ॥ 54॥
विसृजति हृदयं न यस्य साक्षात्
हरिः अवश अभिहितः अपि अघौघनाशः ।
प्रणयः अशनया धृत अङ्घ्रिपद्मः
सः भवति भागवतप्रधानः उक्तः ॥ 55॥
इति श्रीमत् भागवते महापुराणे पारमहंस्यां
संहितायां एकादशस्कन्धे निमिजायन्तसंवादे द्वितीयः
अध्यायः ॥
atha dvitīyo'dhyāyaḥ |
śrīśukaḥ uvāca |
govindabhujaguptāyāṃ dvāravatyāṃ kurūdvaha |
avātsīt nāradaḥ abhīkṣṇaṃ kṛṣṇaupāsanalālasaḥ || 1||
ko nu rājan indriyavān mukundacaraṇāmbujam |
na bhajet sarvataḥ mṛtyuḥ upāsyaṃ amarauttamaiḥ || 2||
taṃ ekadā devarṣiṃ vasudevaḥ gṛha āgatam |
arcitaṃ sukhaṃ āsīnaṃ abhivādya idaṃ abravīt || 3||
vasudevaḥ uvāca |
bhagavan bhavataḥ yātrā svastaye sarvadehinām |
kṛpaṇānāṃ yathā pitroḥ uttamaślokavartmanām || 4||
bhūtānāṃ devacaritaṃ duḥkhāya ca sukhāya ca |
sukhāya eva hi sādhūnāṃ tvādṛśāṃ acyuta ātmanām || 5||
bhajanti ye yathā devān devāḥ api tathā eva tān |
chāyā iva karmasacivāḥ sādhavaḥ dīnavatsalāḥ || 6||
brahman tathā api pṛcchāmaḥ dharmān bhāgavatān tava |
yān śrutvā śraddhayā martyaḥ mucyate sarvataḥ bhayāt || 7||
ahaṃ kila purā anantaṃ prajārthaḥ bhuvi muktidam |
apūjayaṃ na mokṣāya mohitaḥ devamāyayā || 8||
yayā vicitravyasanāt bhavadbhiḥ viśvataḥ bhayāt |
mucyema hi añjasā eva addhā tathā naḥ śādhi suvrata || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
rājan evaṃ kṛtapraśnaḥ vasudevena dhīmatā |
prītaḥ taṃ āha devarṣiḥ hareḥ saṃsmāritaḥ guṇaiḥ || 10||
nāradaḥ uvāca |
samyak etat vyavasitaṃ bhavatā sātvatarṣabha |
yat pṛcchase bhāgavatān dharmān tvaṃ viśvabhāvanān ||
11||
śrutaḥ anupaṭhitaḥ dhyātaḥ ādṛtaḥ vā anumoditaḥ |
sadyaḥ punāti saddharmaḥ devaviśvadruhaḥ api || 12||
tvayā paramakalyāṇaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ |
smāritaḥ bhagavān adya devaḥ nārāyaṇaḥ mama || 13||
atra api udāharanti imaṃ itihāsaṃ purātanam |
ārṣabhāṇāṃ ca saṃvādaṃ videhasya mahātmanaḥ || 14||
priyavrataḥ nāma sutaḥ manoḥ svāyambhuvasya yaḥ |
tasya agnīdhraḥ tataḥ nābhiḥ ṛṣabhaḥ tat sutaḥ smṛtaḥ || 15||
taṃ āhuḥ vāsudevāṃśaṃ mokṣadharmavivakṣayā |
avatīrṇaṃ sutaśataṃ tasya āsīt vedapāragam || 16||
teṣāṃ vai bharataḥ jyeṣṭhaḥ nārāyaṇaparāyaṇaḥ |
vikhyātaṃ varṣaṃ etat yat nāmnā bhārataṃ adbhutam || 17||
saḥ bhuktabhogāṃ tyaktvā imāṃ nirgataḥ tapasā harim |
upāsīnaḥ tat padavīṃ lebhe vai janmabhiḥ tribhiḥ || 18||
teṣāṃ nava navadvīpapatayaḥ asya samantataḥ |
karmatantrapraṇetāraḥ ekāśītiḥ dvijātayaḥ || 19||
nava abhavan mahābhāgāḥ munayaḥ hi arthaśaṃsinaḥ |
śramaṇāḥ vātaḥ aśanāḥ ātmavidyāviśāradāḥ || 20||
kaviḥ hariḥ antarikṣaḥ prabuddhaḥ pippalāyanaḥ |
āvirhotraḥ atha drumilaḥ camasaḥ karabhājanaḥ || 21||
ete vai bhagavadrūpaṃ viśvaṃ sadasad ātmakam |
ātmanaḥ avyatirekeṇa paśyantaḥ vyacarat mahīm || 22||
avyāhata iṣṭagatayāḥ surasiddhasiddhasādhya
gandharvayakṣanarakinnaranāgalokān |
muktāḥ caranti municāraṇabhūtanātha
vidyādharadvijagavāṃ bhuvanāni kāmam || 23||
taḥ ekadā nimeḥ satraṃ upajagmuḥ yat ṛcchayā |
vitāyamānaṃ ṛṣibhiḥ ajanābhe mahātmanaḥ || 24||
tān dṛṣṭvā sūryasaṅkāśān mahābhagavatān nṛpaḥ |
yajamānaḥ agnayaḥ viprāḥ sarvaḥ eva upatasthire || 25||
videhaḥ tān abhipretya nārāyaṇaparāyaṇān |
prītaḥ sampūjayān cakre āsanasthān yathā arhataḥ || 26||
tān rocamānān svarucā brahmaputraupamān nava |
papraccha paramaprītaḥ praśraya avanataḥ nṛpaḥ || 27||
videhaḥ uvāca |
manye bhagavataḥ sākṣāt pārṣadān vaḥ madhudviṣaḥ |
viṣṇoḥ bhūtāni lokānāṃ pāvanāya caranti hi || 28||
durlabhaḥ mānuṣaḥ dehaḥ dehināṃ kṣaṇabhaṅguraḥ |
tatra api durlabhaṃ manye vaikuṇṭhapriyadarśanam || 29||
ataḥ ātyantikaṃ kahemaṃ pṛcchāmaḥ bhavataḥ anaghāḥ |
saṃsāre asmin kṣaṇārdhaḥ api satsaṅgaḥ śevadhiḥ nṛṇām ||
30||
dharmān bhāgavatān brūta yadi naḥ śrutaye kṣamam |
yaiḥ prasannaḥ prapannāya dāsyati ātmānaṃ api ajaḥ || 31||
śrīnāradaḥ uvāca |
evaṃ te niminā pṛṣṭā vasudeva mahattamāḥ |
pratipūjya abruvan prītyā sasadasi ṛtvijaṃ nṛpam || 32||
kaviḥ uvāca |
manye akutaścit bhayaṃ acyutasya
pādāmbujaupāsanaṃ atra nityam |
udvignabuddheḥ asat ātmabhāvāt
viśvātmanā yatra nivartate bhīḥ || 33||
ye vai bhagavatā proktāḥ upāyāḥ hi ātmalabdhaye |
añjaḥ puṃsāṃ aviduṣāṃ viddhi bhāgavatān hi tān || 34||
yān āsthāya naraḥ rājan na pramādyeta karhicit |
dhāvan nimīlya vā netre na skhalena patet iha || 35||
kāyena vācā manasā indriyaiḥ vā
buddhyā ātmanā vā anusṛtasvabhāvāt |
karoti yat yat sakalaṃ parasmai
nārāyaṇāya iti samarpayet tat || 36||
bhayaṃ dvitīyābhiniveśataḥ syāt
īśāt apetasya viparyayaḥ asmṛtiḥ |
tat māyayā ataḥ budhaḥ ābhajet taṃ
bhaktyā eka īśaṃ gurudevatātmā || 37|
avidyamānaḥ api avabhāti hi dvayoḥ
dhyātuḥ dhiyā svapnamanorathau yathā |
tat karmasaṅkalpavikalpakaṃ manaḥ
budhaḥ nirundhyāt abhayaṃ tataḥ syāt || 38||
śruṇvan subhadrāṇi rathāṅgapāṇeḥ
janmāni karmāṇi ca yāni loke |
gītāni nāmāni tat arthakāni
gāyan vilajjaḥ vicaret asaṅgaḥ || 39||
evaṃ vrataḥ svapriyanāmakīrtyā
jātānurāgaḥ drutacittaḥ uccaiḥ |
hasati athaḥ roditi rauti gāyati
unmādavat nṛtyati lokabāhyaḥ || 40||
khaṃ vāyuṃ agniṃ salilaṃ mahīṃ ca
jyotīṃṣi sattvāni diśaḥ drumādīn |
sarit samudrān ca hareḥ śarīraṃ
yatkiñca bhūtaṃ praṇamet ananyaḥ || 41||
bhaktiḥ pareśa anubhavaḥ viraktiḥ
anyatra eṣa trikaḥ ekakālaḥ |
prapadyamānasya yathā aśnataḥ syuḥ
tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kṣut apāyaḥ anughāsam || 42||
iti acyuta aṅghriṃ bhajataḥ anuvṛttyā
bhaktiḥ viraktiḥ bhagavat prabodhaḥ |
bhavanti vai bhāgavatasya rājan
tataḥ parāṃ śāntiṃ upaiti sākṣāt || 43||
rājā uvāca |
atha bhāgavataṃ brūta yat dharmaḥ yādṛśaḥ nṛṇām |
yathā carati yat brūte yaiḥ liṅgaiḥ bhagavat priyaḥ || 44||
hariḥ uvāca |
sarvabhūteṣu yaḥ paśyet bhagavat bhāva ātmanaḥ |
bhūtāni bhāgavati ātmani eṣa bhāgavatauttamaḥ || 45||
īśvare tat adhīneṣu bāliśeṣu dviṣatsu ca |
premamaitrīkṛpāupekṣā yaḥ karoti sa madhyamaḥ || 46||
arcāyāṃ eva haraye pūjāṃ yaḥ śraddhayā īhate |
na tat bhakteṣu ca anyeṣu saḥ bhaktaḥ prākṛtaḥ smṛtaḥ ||
47||
gṛhītvā api indriyaiḥ arthānyaḥ na dveṣṭi na hṛṣyati |
viṣṇoḥ māyāṃ idaṃ paśyan saḥ vai bhāgavata uttamaḥ || 48||
dehaindriyaprāṇamanaḥdhiyāṃ yaḥ
janmāpiayakṣut bhayatarṣakṛcchraiḥ |
saṃsāradharmaiḥ avimuhyamānaḥ
smṛtyā hareḥ bhāgavatapradhānaḥ || 49||
na kāmakarmabījānāṃ yasya cetasi sambhavaḥ |
vāsudevekanilayaḥ saḥ vai bhāgavata uttamaḥ || 50||
na yasya janmakarmabhyāṃ na varṇāśramajātibhiḥ |
sajjate asmin ahambhāvaḥ dehe vai saḥ hareḥ priyaḥ || 51||
na yasya svaḥ paraḥ iti vitteṣu ātmani vā bhidā |
sarvabhūtasamaḥ śāntaḥ saḥ vau bhāgavata uttamaḥ || 52||
tribhuvanavibhavahetave api akuṇṭhasmṛtiḥ
ajitātmasurādibhiḥ vimṛgyāt |
na calati bhagavat pada aravindāt
lavanimiṣa ardhaṃ api yaḥ saḥ vaiṣṇava agryaḥ || 53||
bhagavataḥ uruvikrama aṅghriśākhā
nakhamaṇicandrikayā nirastatāpe |
hṛdi kathaṃ upasīdatāṃ punaḥ saḥ
prabhavati candraḥ iva udite arkatāpaḥ || 54||
visṛjati hṛdayaṃ na yasya sākṣāt
hariḥ avaśa abhihitaḥ api aghaughanāśaḥ |
praṇayaḥ aśanayā dhṛta aṅghripadmaḥ
saḥ bhavati bhāgavatapradhānaḥ uktaḥ || 55||
iti śrīmat bhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāṃ ekādaśaskandhe nimijāyantasaṃvāde dvitīyaḥ
adhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in