Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 8 — Bengali Script

⚠️ AI-generated translation — the Bengali meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Bengali

রাজা দশরথের কোনো পুত্র ছিল না, তাই তিনি পুত্রলাভের জন্য অশ্বমেধ যজ্ঞ করার সিদ্ধান্ত নিলেন। তিনি সুমন্ত্রকে দিয়ে পুরোহিত ও মন্ত্রীদের ডেকে আনালেন এবং তাঁদের সম্মুখে নিজের মনোবাঞ্ছা ব্যক্ত করলেন। ব্রাহ্মণগণ তাঁর সিদ্ধান্তের প্রশংসা করে বললেন যে তিনি অবশ্যই পুত্র লাভ করবেন এবং যজ্ঞের উপকরণ সংগ্রহ ও ঘোড়া মুক্ত করার নির্দেশ দিলেন। রাজা মন্ত্রীদের যজ্ঞের আয়োজন করতে বললেন এবং সরযূ নদীর উত্তর তীরে যজ্ঞভূমি নির্মাণের আদেশ দিলেন। পরে তিনি তাঁর পত্নীদের পুত্রলাভের জন্য দীক্ষায় প্রবেশ করতে বললেন।

AI-generated · not yet verified

The Bengali meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Sinhala meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Sinhala

දශරථ රජුට පුත්‍රයෙකු නොමැතිව සිටි අතර, පුත්‍රයෙකු ලබා ගැනීම සඳහා අශ්වමේධ යාගයක් කිරීමට ඔහු තීරණය කළේය. ඔහු සුමන්ත්‍ර හරහා වසිෂ්ඨ ප්‍රමුඛ බ්‍රාහ්මණයන් කැඳවා, තම අභිප්‍රාය පැවසූ අතර, ඔවුන් එය අනුමත කර ආශිර්වාද කළහ. බ්‍රාහ්මණයන් රජුට පුත්‍රයන් ලැබෙන බව පැවසූ අතර, යාග උපකරණ රැස් කර අශ්වයා මුදා හරින ලෙස උපදෙස් දුන්හ. රජු සරයූ නදියේ උතුරු තෙර යාග භූමිය සකස් කරන ලෙස නියම කර, අමාත්‍යයන්ට කර්මයන් සම්පූර්ණ කරන ලෙස පැවසීය. පසුව ඔහු තම බිසෝවරුන්ට පුත්‍රයෙකු ලබනු පිණිස යාග කරන බව දන්වා දීක්ෂාවට පිවිසෙන ලෙස කීවේය.

AI-generated · not yet verified

The Sinhala meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Hindi meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Hindi

बालकाण्ड के अष्टम सर्ग में राजा दशरथ को पुत्र न होने के कारण चिंता होती है और उनके मन में पुत्र-प्राप्ति के लिए अश्वमेध यज्ञ करने का विचार आता है। वे मंत्री सुमंत्र को बुलाकर वसिष्ठ, वामदेव, जाबालि, काश्यप आदि विद्वानों को बुलवाते हैं और उन्हें अपना निश्चय बताते हैं। ब्राह्मण राजा के वचन को स्वीकार करके यज्ञ की सामग्री एकत्र करने और घोड़ा छोड़ने का परामर्श देते हैं तथा पुत्र-प्राप्ति का आश्वासन देते हैं। राजा सरयू के उत्तर तट पर यज्ञ-भूमि तैयार करने और विधिपूर्वक यज्ञ सम्पन्न करने का आदेश देते हैं, क्योंकि यज्ञ में दोष होने पर कर्ता का नाश हो जाता है। तत्पश्चात राजा अपनी पत्नियों से दीक्षा ग्रहण करने को कहते हैं।

AI-generated · not yet verified

The Hindi meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Gujarati meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Gujarati

વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાણ્ડના આઠમા સર્ગમાં રાજા દશરથને પુત્ર ન હોવાથી તેઓ પુત્રપ્રાપ્તિ માટે અશ્વમેધ યજ્ઞ કરવાનો નિશ્ચય કરે છે. તેમણે સુમંત્ર દ્વારા વસિષ્ઠ, વામદેવ, જાબાલિ, કાશ્યપ આદિ ગુરુઓને બોલાવીને પોતાની ઇચ્છા જણાવે છે, અને બ્રાહ્મણો તેમના વચનને સાધુ કહીને સ્વીકારે છે. બ્રાહ્મણો યજ્ઞની સામગ્રી એકઠી કરવા તથા ઘોડો મુક્ત કરવાનું કહે છે અને સરયૂ નદીના ઉત્તર કિનારે યજ્ઞભૂમિ તૈયાર કરવાનું સૂચવે છે. રાજા મંત્રીઓને યજ્ઞ વિધિપૂર્વક પૂર્ણ કરવાનો આદેશ આપીને પોતાની પત્નીઓને દીક્ષા લેવા કહે છે.

AI-generated · not yet verified

The Gujarati meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।

অথ অষ্টমস্সর্গঃ ।

Shloka 1

তস্য ত্বেবং প্রভাবস্য ধর্মজ্ঞস্য মহাত্মনঃ ।
সুতার্থং তপ্যমানস্য নাসীদ্বংশকরস্সুতঃ ॥ 1 ॥

tasya tvevaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ |
sutārthaṃ tapyamānasya nāsīdvaṃśakarassutaḥ || 1 ||

এইরূপ মহিমান্বিত, ধর্মজ্ঞ, মহাত্মা রাজার পুত্রলাভের জন্য তপস্যা করেও বংশরক্ষাকারী কোনো পুত্র ছিল না। ^AI

આવા પ્રભાવશાળી, ધર્મજ્ઞ અને મહાત્મા રાજાને પુત્ર માટે તપસ્યા કરતા હોવા છતાં વંશ વધારનાર પુત્ર ન હતો. ^AI

उस महान प्रभावशाली, धर्मज्ञ और महात्मा राजा को पुत्र की प्राप्ति के लिए तपस्या करते हुए भी वंश की वृद्धि करने वाला कोई पुत्र नहीं था। ^AI

එසේ මහත් බලය ඇති, ධර්මය දන්නා, මහාත්මයාණන් වූ ඔහුට පුත්‍රයෙකු ලබා ගැනීම සඳහා තපස් කරද්දී, වංශය පවත්වාගෙන යන පුත්‍රයෙක් නොවීය. ^AI

Shloka 2

চিন্তযানস্য তস্যৈবং বুদ্ধিরাসীন্মহাত্মনঃ ।
সুতার্থং হযমেধেন কিমর্থং ন যজাম্যহম্ ॥ 2 ॥

cintayānasya tasyaivaṃ buddhirāsīnmahātmanaḥ |
sutārthaṃ hayamedhena kimarthaṃ na yajāmyaham || 2 ||

এইভাবে চিন্তা করতে করতে সেই মহাত্মার বুদ্ধিতে এল—পুত্রলাভের জন্য আমি অশ্বমেধ যজ্ঞ দ্বারা কেন যজ্ঞ করব না? ^AI

એ મહાત્માના મનમાં એવો વિચાર આવ્યો: 'પુત્ર માટે હું અશ્વમેધ યજ્ઞ કેમ ન કરું?' ^AI

इस प्रकार चिंता करते हुए उस महात्मा की बुद्धि में यह विचार आया कि पुत्र की प्राप्ति के लिए मैं अश्वमेध यज्ञ क्यों न करूँ? ^AI

එසේ මහාත්මයාණන් වූ ඔහු කල්පනා කරද්දී, 'පුත්‍රයෙකු ලබා ගැනීම සඳහා මම අශ්වමේධ යාගයෙන් කුමක් සඳහා යාග නොකරම්ද?' යන බුද්ධිය ඔහුට පහළ විය. ^AI

Shloka 3

স নিশ্চিতাং মতিং কৃত্বা যষ্টব্যমিতি বুদ্ধিমান্ ।
মন্ত্রিভিস্সহ ধর্মাত্মা সর্বৈরেব কৃতাত্মভিঃ ॥ 3 ॥

sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyamiti buddhimān |
mantribhissaha dharmātmā sarvaireva kṛtātmabhiḥ || 3 ||

বুদ্ধিমান, ধর্মাত্মা তিনি 'যজ্ঞ করতে হবে' এইরূপ নিশ্চিত সিদ্ধান্ত করে সমস্ত কৃতাত্মা মন্ত্রীদের সঙ্গে। ^AI

બુદ્ધિમાન અને ધર્માત્મા રાજાએ 'યજ્ઞ કરવો જોઈએ' એવો નિશ્ચય કરીને, આત્મસંયમી મંત્રીઓ સાથે વિચાર કર્યો. ^AI

उस बुद्धिमान धर्मात्मा राजा ने यज्ञ करना ही उचित है ऐसा निश्चित मत बनाकर सभी कृतात्मा मंत्रियों के साथ विचार किया। ^AI

ධර්මාත්මයාණන් වූ, නුවණැති ඔහු 'යාග කළ යුතුය' යනුවෙන් සිත තීරණය කර, සියලුම ආත්ම සංයමය ඇති අමාත්‍යවරුන් සමඟ ද එක්විය. ^AI

Shloka 4

ততোঽব্রবীদিদং রাজা সুমন্ত্রং মন্ত্রিসত্তমম্ ।
শীঘ্রমানয মে সর্বান্গুরূংস্তান্ সপুরোহিতান্ ॥ 4 ॥

tato'bravīdidaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam |
śīghramānaya me sarvāngurūṃstān sapurohitān || 4 ||

তখন রাজা মন্ত্রিশ্রেষ্ঠ সুমন্ত্রকে বললেন—শীঘ্র আমার কাছে সমস্ত গুরুর সঙ্গে পুরোহিতদের নিয়ে এসো। ^AI

પછી રાજાએ શ્રેષ્ઠ મંત્રી સુમંત્રને કહ્યું: 'શીઘ્ર મારા બધા ગુરુઓને અને પુરોહિતોને મારી પાસે લાવ.' ^AI

तब राजा ने श्रेष्ठ मंत्री सुमंत्र से कहा, शीघ्र ही मेरे सभी गुरुओं को पुरोहितों सहित यहाँ ले आओ। ^AI

ඉන්පසු රජු අමාත්‍යවරුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ සුමන්ත්‍රට මෙසේ කීවේය: 'මාගේ සියලුම ගුරුවරුන් සහ පුරෝහිතයන් වහාම මා වෙත කැඳවා ගෙන එන්න.' ^AI

Shloka 5

ততস্সুমন্ত্রস্ত্বরিতং গত্বা ত্বরিতবিক্রমঃ ।
সমানযত্স তান্ সর্বান্ সমস্তান্বেদপারগান্ ॥ 5 ॥

tatassumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ |
samānayatsa tān sarvān samastānvedapāragān || 5 ||

তখন সুমন্ত্র দ্রুতগতিতে গিয়ে সমস্ত বেদপারগদের একত্রে নিয়ে এলেন। ^AI

પછી સુમંત્રે શીઘ્ર પગલે જઈને વેદપારંગત એ બધા સમસ્ત ગુરુઓને લાવ્યા. ^AI

तब सुमंत्र ने शीघ्र ही जाकर, शीघ्रगामी वेग से, उन सभी वेदपारंगत विद्वानों को एक साथ ले आया। ^AI

එවිට සුමන්ත්‍ර වහා ගොස්, වහා ගමන් කිරීමේ වික්‍රමය ඇති ඔහු, වේදයේ අවසානය දක්වා පරතෙරට ගිය ඒ සියලු දෙනාම එක්ව කැඳවා ගෙන ආවේය. ^AI

Shloka 6

সুযজ্ঞং বামদেবং চ জাবালিমথ কাশ্যপম্ ।
পরোহিতং বসিষ্ঠং চ যে চান্যে ব্দিজসত্তমাঃ ॥ 6 ॥

suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam |
parohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye vdijasattamāḥ || 6 ||

সুযজ্ঞ, বামদেব, জাবালি, কাশ্যপ, পুরোহিত বসিষ্ঠ এবং আরও যাঁরা দ্বিজশ্রেষ্ঠ ছিলেন। ^AI

સુયજ્ઞ, વામદેવ, જાબાલિ, કાશ્યપ, પુરોહિત વસિષ્ઠ અને અન્ય શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને. ^AI

सुयज्ञ, वामदेव, जाबालि, काश्यप, पुरोहित वसिष्ठ तथा अन्य जो द्विजश्रेष्ठ थे, उन सबको। ^AI

සුයඥ, වාමදේව, ජාබාලි, කාශ්‍යප, පුරෝහිත වසිෂ්ඨ, සහ අනෙකුත් බ්‍රාහ්මණ ශ්‍රේෂ්ඨයන් ද ඇතුළුව. ^AI

Shloka 7

তান্পূজযিত্বা ধর্মাত্মা রাজা দশরথস্তদা ।
ইদং ধর্মার্থসহিতং শ্লক্ষ্ণংবচনমব্রবীত্ ॥ 7 ॥

tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā |
idaṃ dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃvacanamabravīt || 7 ||

ধর্মাত্মা রাজা দশরথ তখন তাঁদের পূজা করে ধর্ম ও অর্থযুক্ত মধুর বাক্য বললেন। ^AI

તે સમયે ધર્માત્મા રાજા દશરથે તેમનું પૂજન કરીને ધર્મ અને અર્થયુક્ત, મધુર વચન કહ્યું. ^AI

तब धर्मात्मा राजा दशरथ ने उन सबका पूजन करके धर्म और अर्थ से युक्त, मधुर वचन कहे। ^AI

එවිට ධර්මාත්මයාණන් වූ දශරථ රජු ඔවුන් සියලු දෙනා පිදුම් කර, ධර්මය හා අර්ථය සහිත, මෘදු වචනයක් මෙසේ කීවේය. ^AI

Shloka 8

মম লালপ্যমানস্য পুত্রার্থন্নাস্তি বৈ সুখম্ ।
তদর্থং হযমেধেন যক্ষ্যামীতি মতির্মম ॥ 8 ॥

mama lālapyamānasya putrārthannāsti vai sukham |
tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama || 8 ||

আমার লালায়িত (পুত্রের জন্য ব্যাকুল) অবস্থায় পুত্রের জন্য সুখ নেই। সেই জন্য আমি অশ্বমেধ যজ্ঞ করব—এই আমার সিদ্ধান্ত। ^AI

હું પુત્ર માટે લાલાયિત થઈ રહ્યો છું, મને સુખ નથી. તેથી મારો નિશ્ચય છે કે હું અશ્વમેધ યજ્ઞ કરીશ. ^AI

मुझे पुत्र की प्राप्ति के लिए लालायित रहते हुए सुख नहीं है। इसलिए मेरा निश्चय है कि मैं अश्वमेध यज्ञ करूँगा। ^AI

'මම දරුවන් නොමැතිව දැවෙමින් සිටින මට පුත්‍රයෙකු ලබා ගැනීම සඳහා සැබවින්ම සුවයක් නැත. එබැවින් මම අශ්වමේධ යාගයෙන් යාග කරමි' යනු මාගේ අදහසයි. ^AI

Shloka 9

তদহং যষ্টুমিচ্ছামি শাস্ত্রদৃষ্টেন কর্মণা ।
কথং প্রাপ্স্যাম্যহং কামং বুদ্ধিরত্রবিচার্যতাম্ ॥ 9 ॥

tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā |
kathaṃ prāpsyāmyahaṃ kāmaṃ buddhiratravicāryatām || 9 ||

সেইজন্য আমি শাস্ত্রে নির্দিষ্ট কর্মের দ্বারা যজ্ঞ করতে ইচ্ছা করি। আমি কীভাবে আমার মনোবাঞ্ছা পাব? এই বিষয়ে বুদ্ধি বিচার করা হোক। ^AI

તેથી હું શાસ્ત્રમાં દર્શાવેલા કર્મથી યજ્ઞ કરવા ઇચ્છું છું. હું મારી ઇચ્છા કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરીશ? આ વિષે બુદ્ધિથી વિચાર કરવો. ^AI

इसलिए मैं शास्त्रों में बताए गए कर्म से यज्ञ करना चाहता हूँ। मैं अपनी इच्छा कैसे प्राप्त करूँगा, इस पर बुद्धि से विचार किया जाए। ^AI

එබැවින් මම ශාස්ත්‍රයේ දක්නා ලද කර්මයෙන් යාග කිරීමට කැමැත්තෙමි. මම කෙසේ අභිප්‍රාය සම්පූර්ණ කර ගන්නෙම්ද? මේ ගැන බුද්ධියෙන් විමසා බැලිය යුතුය. ^AI

Shloka 10

ততস্সাধ্বিতি তদ্বাক্যং ব্রাহ্মণাঃ প্রত্যপূজযন্ ।
বসিষ্ঠপ্রমুখাস্সর্বে পার্থিবস্য মুখাচ্চ্যুতম্ ॥ 10 ॥

tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan |
vasiṣṭhapramukhāssarve pārthivasya mukhāccyutam || 10 ||

তখন 'সাধু' বলে সেই বাক্য ব্রাহ্মণগণ সমাদর করলেন; বসিষ্ঠপ্রমুখ সকলেই রাজার মুখ থেকে নির্গত সেই বাক্যকে অভিনন্দন জানালেন। ^AI

પછી વસિષ્ઠ પ્રમુખ સર્વ બ્રાહ્મણોએ રાજાના મુખમાંથી નીકળેલા તે વચનને 'સાધુ' કહીને પ્રત્યેકે આદરપૂર્વક સ્વીકાર્યું. ^AI

तब वसिष्ठ आदि सभी ब्राह्मणों ने राजा के मुख से निकले उस वचन को 'अच्छा है' कहकर स्वीकार किया। ^AI

එවිට වසිෂ්ඨ ප්‍රමුඛ සියලු බ්‍රාහ්මණයෝ රජුගේ මුඛයෙන් පිට වූ ඒ වචනය 'යහපතැයි' පිළිගෙන අගය කළහ. ^AI

Shloka 11

ঊচুশ্চ পরমপ্রীতাস্সর্বে দশরথং বচঃ ।
সম্ভারাস্সম্ভ্রিযন্তাং তে তুরগশ্চ বিমুচ্যতাম্ ॥ 11 ॥

ūcuśca paramaprītāssarve daśarathaṃ vacaḥ |
sambhārāssambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 11 ||

এবং পরম প্রীত হয়ে সকলেই দশরথকে এই বাক্য বললেন: 'আপনার জন্য যজ্ঞের উপকরণসমূহ সংগ্রহ করা হোক এবং ঘোড়াটি মুক্ত করা হোক।' ^AI

અને સર્વે અત્યંત પ્રસન્ન થઈને દશરથને આ વચન કહ્યું: 'તમારા માટે યજ્ઞના સામગ્રી એકઠી કરવામાં આવે અને ઘોડો મુક્ત કરવામાં આવે.' ^AI

और वे सब अत्यंत प्रसन्न होकर दशरथ से बोले—आपके लिए यज्ञ की सामग्री एकत्र की जाए और घोड़ा छोड़ दिया जाए। ^AI

ඔවුහු මහත් ප්‍රීතියෙන් යුතුව සියලු දෙනාම දශරථයන්ට මෙසේ කීහ: 'ඔබගේ යාග උපකරණ රැස් කර ගනු ලැබේවා, අශ්වයාද මුදා හරිනු ලැබේවා.' ^AI

Shloka 12

সর্বথা প্রাপ্স্যসে পুত্রানভিপ্রেতাংশ্চ পার্থিব ।
যস্য তে ধার্মিকী বুদ্ধিরিযং পুত্রার্থমাগতা ॥ 12 ॥

sarvathā prāpsyase putrānabhipretāṃśca pārthiva |
yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā || 12 ||

হে রাজন, আপনি সর্বপ্রকারে অভীষ্ট পুত্রগণ লাভ করবেন, কারণ আপনার এই ধর্মময়ী বুদ্ধি পুত্রের জন্য উদিত হয়েছে। ^AI

હે રાજન્, જેની આ ધાર્મિક બુદ્ધિ પુત્ર માટે ઉત્પન્ન થઈ છે, તે તમે ઇચ્છિત પુત્રોને સર્વથા પ્રાપ્ત કરશો. ^AI

हे राजन्‌! तुम सब प्रकार से अपने मनोवांछित पुत्रों को प्राप्त करोगे, क्योंकि पुत्र की इच्छा से तुम्हारी यह धर्मयुक्त बुद्धि उत्पन्न हुई है। ^AI

හේ රජුනි, ඔබ සියලු ආකාරයෙන්ම අභිප්‍රාය කරන ලද පුත්‍රයන් ලබන්නෙහිය. මක්නිසාද යත්, පුත්‍රයන් උදෙසා ඔබට මෙබඳු ධාර්මික බුද්ධියක් පහළ වූ බැවිනි. ^AI

Shloka 13

ততঃ প্রীতোঽভবদ্রাজা শ্রুত্বা তদ্বিজভাষিতম্ ।
অমাত্যাংশ্চাব্রবীদ্রাজা হর্ষপর্যাকুলেক্ষণঃ ॥ 13 ॥

tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam |
amātyāṃścābravīdrājā harṣaparyākulekṣaṇaḥ || 13 ||

তখন সেই ব্রাহ্মণদের বাক্য শুনে রাজা প্রীত হলেন এবং আনন্দে বিহ্বল নয়নে রাজা মন্ত্রীদের বললেন। ^AI

પછી તે બ્રાહ્મણોના વચન સાંભળીને રાજા પ્રસન્ન થયો. અને હર્ષથી વ્યાકુળ નેત્રવાળો રાજા અમાત્યોને કહેવા લાગ્યો. ^AI

तब उन ब्राह्मणों के वचन सुनकर राजा प्रसन्न हुआ और हर्ष से व्याकुल नेत्रों वाले राजा ने अपने मंत्रियों से कहा। ^AI

එවිට රජු ඒ බ්‍රාහ්මණයන්ගේ වචනය අසා සතුටට පත් විය. රජු සතුටින් පිරුණු ඇස් ඇතිව අමාත්‍යයන්ට මෙසේ කීවේය. ^AI

Shloka 14

সম্ভারাস্সম্ভ্রিযন্তাং মে গুরূণাং বচনাদিহ ।
সমর্থাধিষ্ঠিতশ্চাশ্বস্সোপাধ্যাযো বিমুচ্যতাম্ ॥ 14 ॥

sambhārāssambhriyantāṃ me gurūṇāṃ vacanādiha |
samarthādhiṣṭhitaścāśvassopādhyāyo vimucyatām || 14 ||

গুরুদের বচন অনুসারে এখানে আমার যজ্ঞের উপকরণসমূহ সংগ্রহ করা হোক এবং উপাধ্যায়সহ ঘোড়াটি সমর্থ ব্যক্তির অধিষ্ঠানে মুক্ত করা হোক। ^AI

ગુરુજનોના વચનથી અહીં મારા માટે યજ્ઞની સામગ્રી એકઠી કરવામાં આવે. અને સમર્થ પુરુષોના અધિષ્ઠાનમાં રહેલો ઘોડો ઉપાધ્યાય સહિત મુક્ત કરવામાં આવે. ^AI

गुरुओं के वचन से यहाँ मेरे लिए यज्ञ की सामग्री एकत्र की जाए, और समर्थ लोगों के अधीन उपाध्याय सहित घोड़ा छोड़ दिया जाए। ^AI

ගුරුවරුන්ගේ වචනය පරිදි මාගේ යාග උපකරණ මෙහි රැස් කර ගනු ලැබේවා. දක්ෂයන් විසින් අධිෂ්ඨාන කරන ලද අශ්වයාද උපාධ්‍යායයන් සමඟ මුදා හරිනු ලැබේවා. ^AI

Shloka 15

সরয্বাশ্চোত্তরে তীরে যজ্ঞভূমির্বিধীযতাম্ ।
শান্তযশ্চাভিবর্ধন্তাং যথাকল্পং যথাবিধি ॥ 15 ॥

sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām |
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi || 15 ||

সরযূ নদীর উত্তর তীরে যজ্ঞভূমি নির্মিত হোক এবং যথাকল্প ও যথাবিধি শান্তিকর্মসমূহ সম্পন্ন হোক। ^AI

સરયૂ નદીના ઉત્તર કિનારે યજ્ઞભૂમિ તૈયાર કરવામાં આવે. અને શાંતિકર્મો કલ્પ અને વિધિ અનુસાર વધારવામાં આવે. ^AI

सरयू नदी के उत्तर तट पर यज्ञ की भूमि तैयार की जाए, और शास्त्र विधि तथा कल्प के अनुसार शांति कर्म बढ़ाए जाएँ। ^AI

සරයූ නදියේ උතුරු තෙරෙහි යාග භූමිය සකස් කරනු ලැබේවා. ශාන්ති කර්මයන්ද කල්පය හා විධිය පරිදි වර්ධනය කරනු ලැබේවා. ^AI

Shloka 16

শক্যঃ প্রাপ্তুমযং যজ্ঞস্সর্বেণাপি মহীক্ষিতা ।
নাপরাধো ভবেত্কষ্টো যদ্যস্মিন্ক্রতুসত্তমে ॥ 16 ॥

śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarveṇāpi mahīkṣitā |
nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame || 16 ||

এই যজ্ঞ সকল মহীপতির দ্বারাও লাভ করা সম্ভব; এই শ্রেষ্ঠ ক্রতুতে যদি কোনো ত্রুটি না হয়, তবে তা কষ্টদায়ক হবে না। ^AI

આ યજ્ઞ સમસ્ત પૃથ્વીપતિ માટે પણ પ્રાપ્ત કરવો શક્ય છે. જો આ શ્રેષ્ઠ ક્રતુમાં કોઈ દોષ ન થાય તો કષ્ટ થવો ન જોઈએ. ^AI

इस यज्ञ को पृथ्वी के किसी भी राजा के लिए प्राप्त करना संभव है, परंतु इस श्रेष्ठ यज्ञ में यदि कोई दोष हो जाए तो वह कष्टकारी अपराध न हो। ^AI

මේ යාගය මහ පොළොව පාලනය කරන සියලු රජුන්ට පවා ලබා ගත හැක්කේය. මේ උතුම් යාගයෙහි කිසිදු අපරාධයක් හෝ දුෂ්කරතාවක් නොවිය යුතුය. ^AI

Shloka 17

ছিদ্রং হি মৃগযন্তেঽত্র বিদ্বাংসো ব্রহ্মরাক্ষসাঃ ।
নিহতস্য চ যজ্ঞস্য সদ্যঃ কর্তা বিনশ্যতি ॥ 17 ॥

chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ |
nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati || 17 ||

এখানে বিদ্বান ব্রহ্মরাক্ষসেরা ছিদ্র খোঁজে। আর যে যজ্ঞ নষ্ট হয়, তার সম্পাদক তৎক্ষণাৎ বিনষ্ট হয়। ^AI

આ યજ્ઞમાં બ્રહ્મરાક્ષસો છિદ્ર શોધે છે, કારણ કે તે વિદ્વાન હોય છે. જો યજ્ઞ નિષ્ફળ થાય તો યજ્ઞ કરનારનો તત્કાળ નાશ થાય છે. ^AI

क्योंकि यहाँ विद्वान ब्रह्मराक्षस यज्ञ में छिद्र (दोष) ढूँढ़ते हैं। और यदि यज्ञ नष्ट हो जाए तो उसका कर्ता तत्काल नष्ट हो जाता है। ^AI

මෙහිදී බ්‍රහ්මරාක්ෂසයන් විද්වත්හු විවරයක් සොයති. මරණයට පත් යාගයක් සිදු කළ තැනැත්තා වහාම විනාශයට පත් වේ. ^AI

Shloka 18

তদ্যথা বিধিপূর্বং মে ক্রতুরেষ সমাপ্যতে ।
তথা বিধানং ক্রিযতাং সমর্থাঃ করণেষ্বিহ ॥ 18 ॥

tadyathā vidhipūrvaṃ me kratureṣa samāpyate |
tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha || 18 ||

অতএব, বিধি অনুসারে আমার এই ক্রতু যেভাবে সম্পন্ন হয়, সেভাবে এখানে করণীয় বিষয়ে সমর্থ ব্যক্তিরা ব্যবস্থা করুন। ^AI

તેથી આ યજ્ઞ વિધિપૂર્વક પૂર્ણ થાય તે માટે, જે સમર્થ હોય તેવા તમે લોકો તેની વ્યવસ્થા કરો. ^AI

इसलिए जिस प्रकार विधिपूर्वक मेरा यह यज्ञ सम्पन्न हो, वैसा ही उपाय किया जाए; इस कार्य में तुम सब समर्थ हो। ^AI

එබැවින් මාගේ මෙම යාගය විධිවත් ලෙස සම්පූර්ණ වන පරිදි, මෙහි කටයුතු සඳහා සමර්ථවූවන් විසින් විධානය සකස් කරනු ලැබේවා. ^AI

Shloka 19

তথেতি চাব্রুবন্সর্বে মন্ত্রিণঃপ্রত্যপূজযন্ ।
পার্থিবেন্দ্রস্য তদ্বাক্যং যথাজ্ঞপ্তং নিশম্য তে ॥ 19 ॥

tatheti cābruvansarve mantriṇaḥpratyapūjayan |
pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptaṃ niśamya te || 19 ||

তখন সমস্ত মন্ত্রীরা 'তথাস্তু' বললেন এবং রাজেন্দ্রের সেই আজ্ঞাপ্রাপ্ত বাক্য শ্রবণ করে তা যথোচিতভাবে সম্মান করলেন। ^AI

તેમ થાય એમ કહીને બધા મંત્રીઓએ રાજાના તે આદેશરૂપ વચનને સાંભળીને તેનું પૂજન કર્યું. ^AI

तब सब मन्त्रियों ने 'ऐसा ही हो' कहा और राजेन्द्र के उस आज्ञापूर्वक कहे गए वचन को सुनकर उनका आदर किया। ^AI

එසේ වේවා යැයි සියලුම අමාත්‍යවරු පිළිතුරු දුන්හ. රජුගේ එම වචනය නියම කරන ලද පරිදි අසා ඔවුන් එයට ගෞරව කළහ. ^AI

Shloka 20

তথা দ্বিজাস্তে ধর্মজ্ঞা বর্ধযন্তো নৃপোত্তমম্ ।
অনুজ্ঞাতাস্ততস্সর্বে পুনর্জগ্মুর্যথাগতম্ ॥ 20 ॥

tathā dvijāste dharmajñā vardhayanto nṛpottamam |
anujñātāstatassarve punarjagmuryathāgatam || 20 ||

অনন্তর ধর্মজ্ঞ সেই দ্বিজেরা নৃপশ্রেষ্ঠকে বর্ধিত করতে করতে অনুমতি পেয়ে সবাই যথাগত পথে পুনরায় চলে গেলেন। ^AI

તે પછી ધર્મજ્ઞ બ્રાહ્મણોએ રાજશ્રેષ્ઠની વૃદ્ધિ કરતાં, તેમની અનુમતિ લઈને બધા જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા ગયા. ^AI

तत्पश्चात वे धर्मज्ञ द्विज राजाओं में श्रेष्ठ उस राजा की वृद्धि करते हुए उससे अनुमति पाकर सब जैसे आए थे वैसे ही लौट गए। ^AI

එසේම ධර්මය දන්නා එම ද්විජයෝ රජුට ආශිර්වාද කරමින්, අවසර ලබා සියල්ලෝම පැමිණි මාර්ගයෙන් නැවත ගියහ. ^AI

Shloka 21

বিসর্জযিত্বা তান্বিপ্রান্সচিবানিদমব্রবীত্ ।
ঋত্বিগ্ভিরুপদিষ্টোঽযং যথাবত্ক্রতুরাপ্যতাম্ ॥ 21 ॥

visarjayitvā tānviprānsacivānidamabravīt |
ṛtvigbhirupadiṣṭo'yaṃ yathāvatkraturāpyatām || 21 ||

সেই বিপ্রদের বিদায় করে তিনি মন্ত্রীদের এই কথা বললেন, 'ঋত্বিকদের উপদেশ অনুসারে এই যজ্ঞ যথাবিধি সম্পন্ন করা হোক।' ^AI

તે બ્રાહ્મણોને વિદાય કરીને, તેણે મંત્રીઓને આ કહ્યું: 'ઋત્વિજોએ ઉપદેશ આપ્યા મુજબ આ યજ્ઞ યથાવિધિ પૂર્ણ કરવો.' ^AI

उन विप्रों को विदा करके राजा ने अपने मन्त्रियों से यह कहा—'ऋत्विजों के उपदेश के अनुसार इस यज्ञ को यथावत सम्पन्न किया जाए।' ^AI

එම බමුණන් පිටත් කර හැර, අමාත්‍යයන්ට මෙසේ පැවසීය: 'ඍත්විජ්වරුන් විසින් උපදෙස් දෙන ලද මෙම යාගය නිසි ලෙස සම්පූර්ණ කරනු ලැබේවා.' ^AI

Shloka 22

ইত্যুক্ত্বা নৃপশার্দূলস্সচিবান্সমুপস্থিতান্ ।
বিসর্জযিত্বা স্বং বেশ্ম প্রবিবেশ মহাদ্যুতিঃ ॥ 22 ॥

ityuktvā nṛpaśārdūlassacivānsamupasthitān |
visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ || 22 ||

এই বলে নৃপশার্দূল মহাতেজস্বী রাজা উপস্থিত মন্ত্রীদের বিদায় করে নিজের ভবনে প্রবেশ করলেন। ^AI

આમ કહીને, મહાતેજસ્વી નૃપશાર્દૂલે પોતાની પાસે ઉપસ્થિત મંત્રીઓને વિદાય કરીને પોતાના મહેલમાં પ્રવેશ કર્યો. ^AI

इस प्रकार कहकर नृपशार्दूल महातेजस्वी राजा ने उपस्थित मन्त्रियों को विदा किया और अपने महल में प्रवेश किया। ^AI

මෙසේ පවසා, නරශාර්දූල වූ මහා තේජස් ඇති ඔහු, අසල සිටි අමාත්‍යයන් පිටත් කර හැර, තම මාලිගයට පිවිසියේය. ^AI

Shloka 23

ততস্স গত্বা তাঃপত্নীর্নরেন্দ্রো হৃদযপ্রিযাঃ ।
উবাচ দীক্ষাং বিশত যক্ষ্যেঽহং সুতকারণাত্ ॥ 23 ॥

tatassa gatvā tāḥpatnīrnarendro hṛdayapriyāḥ |
uvāca dīkṣāṃ viśata yakṣye'haṃ sutakāraṇāt || 23 ||

তারপর সেই নরেন্দ্র গিয়ে তাঁর হৃদয়প্রিয়া সেই পত্নীদের বললেন, 'পুত্রলাভের জন্য আমি যজ্ঞ করব, তোমরা দীক্ষায় প্রবেশ কর।' ^AI

તે પછી તે નરેન્દ્રે પોતાની હૃદયપ્રિય પત્નીઓ પાસે જઈને કહ્યું: 'દીક્ષા લો, હું પુત્ર માટે યજ્ઞ કરીશ.' ^AI

तत्पश्चात वह नरेन्द्र अपनी हृदयप्रिय पत्नियों के पास जाकर बोला—'दीक्षा ग्रहण करो, मैं पुत्र के लिए यज्ञ करूँगा।' ^AI

පසුව එම නරේන්ද්‍රයා ගොස්, හදවතට ප්‍රිය වූ තම බිසෝවරුන්ට මෙසේ පැවසීය: 'පුත්‍රයෙකු ලබනු පිණිස මම යාග කරන්නෙමි. දීක්ෂාවට පිවිසෙන්න.' ^AI

Shloka 24

তাসাং তেনাতিকান্তেন বচনেন সুবর্চসাম্ ।
মুখপদ্মান্যশোভন্ত পদ্মানীব হিমাত্যযে ॥ 24 ॥

tāsāṃ tenātikāntena vacanena suvarcasām |
mukhapadmānyaśobhanta padmānīva himātyaye || 24 ||

তাঁর সেই অত্যন্ত প্রীতিকর বচনে সুবর্চস্বা সেই নারীদের মুখপদ্মগুলি হিমের অন্তে পদ্মের মতো শোভা পেল। ^AI

તેના અત્યંત પ્રિય વચનથી તે સુવર્ચસ્વી પત્નીઓના મુખકમળ શિયાળો પૂરો થતાં કમળોની જેમ શોભવા લાગ્યાં. ^AI

उस अत्यन्त कान्तिमय वचन से उन सुवर्चस्वाली पत्नियों के मुखकमल ऐसे शोभायमान हुए जैसे हिम के अन्त होने पर कमल शोभते हैं। ^AI

ඔහුගේ අතිශය ප්‍රිය වචනයෙන් ඔවුන්ගේ බැබළෙන මුහුණු නෙළුම් මල් මෙන්, හිම කාලය අවසන් වූ පසු නෙළුම් මල් මෙන් බැබළුණි. ^AI

ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে অষ্টমস্সর্গঃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ अष्टमस्सर्गः ।

तस्य त्वेवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।

सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद्वंशकरस्सुतः ॥ 1 ॥

चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।

सुतार्थं हयमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ 2 ॥

स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।

मन्त्रिभिस्सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ 3 ॥

ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम् ।

शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ 4 ॥

ततस्सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।

समानयत्स तान् सर्वान् समस्तान्वेदपारगान् ॥ 5 ॥

सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।

परोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये व्दिजसत्तमाः ॥ 6 ॥

तान्पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।

इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णंवचनमब्रवीत् ॥ 7 ॥

मम लालप्यमानस्य पुत्रार्थन्नास्ति वै सुखम् ।

तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ 8 ॥

तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।

कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचार्यताम् ॥ 9 ॥

ततस्साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।

वसिष्ठप्रमुखास्सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम् ॥ 10 ॥

ऊचुश्च परमप्रीतास्सर्वे दशरथं वचः ।

सम्भारास्सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ 11 ॥

सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ।

यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ॥ 12 ॥

ततः प्रीतोऽभवद्राजा श्रुत्वा तद्विजभाषितम् ।

अमात्यांश्चाब्रवीद्राजा हर्षपर्याकुलेक्षणः ॥ 13 ॥

सम्भारास्सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ।

समर्थाधिष्ठितश्चाश्वस्सोपाध्यायो विमुच्यताम् ॥ 14 ॥

सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।

शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ॥ 15 ॥

शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञस्सर्वेणापि महीक्षिता ।

नापराधो भवेत्कष्टो यद्यस्मिन्क्रतुसत्तमे ॥ 16 ॥

छिद्रं हि मृगयन्तेऽत्र विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ।

निहतस्य च यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ॥ 17 ॥

तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ।

तथा विधानं क्रियतां समर्थाः करणेष्विह ॥ 18 ॥

तथेति चाब्रुवन्सर्वे मन्त्रिणःप्रत्यपूजयन् ।

पार्थिवेन्द्रस्य तद्वाक्यं यथाज्ञप्तं निशम्य ते ॥ 19 ॥

तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ।

अनुज्ञातास्ततस्सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ 20 ॥

विसर्जयित्वा तान्विप्रान्सचिवानिदमब्रवीत् ।

ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं यथावत्क्रतुराप्यताम् ॥ 21 ॥

इत्युक्त्वा नृपशार्दूलस्सचिवान्समुपस्थितान् ।

विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महाद्युतिः ॥ 22 ॥

ततस्स गत्वा ताःपत्नीर्नरेन्द्रो हृदयप्रियाः ।

उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ॥ 23 ॥

तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।

मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ 24 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे अष्टमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

1.8 বালকাণ্ড - অষ্টম সর্গঃ