6.5 - Indro Vritraya Vajramudayachchat - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్నః - సోమమన్త్రబ్రాహ్మణనిరూపణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॒ వజ్ర॒ముద॑యచ్ఛ॒-థ్స వృ॒త్రో వజ్రా॒దుద్య॑తాదబిభే॒-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ॒న్మా మే॒ ప్ర హా॒రస్తి॒ వా ఇ॒ద-మ్మయి॑ వీ॒ర్యం॑ త-త్తే॒ ప్ర దా᳚స్యా॒మీతి॒ తస్మా॑ ఉ॒క్థ్య॑-మ్ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తస్మై᳚ ద్వి॒తీయ॒ముద॑యచ్ఛ॒-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ॒న్మా మ॒ ప్ర హా॒రస్తి॒ వా ఇ॒ద-మ్మయి॑ వీ॒ర్య॑-న్త-త్తే॒ ప్ర దా᳚స్యా॒మీతి॒ [ప్ర దా᳚స్యా॒మీతి॑, తస్మా॑ ఉ॒క్థ్య॑మే॒వ] 1

తస్మా॑ ఉ॒క్థ్య॑మే॒వ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తస్మై॑ తృ॒తీయ॒ముద॑యచ్ఛ॒-త్తం-విఁష్ణు॒రన్వ॑తిష్ఠత జ॒హీతి॒ సో᳚-ఽబ్రవీ॒న్మా మే॒ ప్ర హా॒రస్తి॒ వా ఇ॒ద-మ్మయి॑ వీ॒ర్య॑-న్త-త్తే॒ ప్ర దా᳚స్యా॒మీతి॒ తస్మా॑ ఉ॒క్థ్య॑మే॒వ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త-న్నిర్మా॑య-మ్భూ॒తమ॑హన్. య॒జ్ఞో హి తస్య॑ మా॒యా-ఽఽసీ॒-ద్యదు॒క్థ్యో॑ గృ॒హ్యత॑ ఇన్ద్రి॒యమే॒వ [ ] 2

త-ద్వీ॒ర్యం॑-యఁజ॑మానో॒ భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్త॒ ఇన్ద్రా॑య త్వా బృ॒హ-ద్వ॑తే॒ వయ॑స్వత॒ ఇత్యా॒హేన్ద్రా॑య॒ హి స త-మ్ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తస్మై᳚ త్వా॒ విష్ణ॑వే॒ త్వేత్యా॑హ॒ యదే॒వ విష్ణు॑ర॒న్వతి॑ష్ఠత జ॒హీతి॒ తస్మా॒-ద్విష్ణు॑మ॒న్వాభ॑జతి॒ త్రిర్నిర్గృ॑హ్ణాతి॒ త్రిర్హి స త-న్తస్మై॒ ప్రాయ॑చ్ఛదే॒ష తే॒ యోనిః॒ పున॑ర్హవిర॒సీత్యా॑హ॒ పునః॑పున॒- [పునః॑పునః, హ్య॑స్మా-] 3

ర్-హ్య॑స్మా-న్నిర్గృ॒హ్ణాతి॒ చక్షు॒ర్వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ యదు॒క్థ్య॑-స్తస్మా॑దు॒క్థ్యగ్ం॑ హు॒తగ్ం సోమా॑ అ॒న్వాయ॑న్తి॒ తస్మా॑దా॒త్మా చక్షు॒రన్వే॑తి॒ తస్మా॒దేకం॒-యఁన్త॑-మ్బ॒హవో-ఽను॑ యన్తి॒ తస్మా॒దేకో॑ బహూ॒నా-మ్భ॒ద్రో భ॑వతి॒ తస్మా॒దేకో॑ బ॒హ్వీర్జా॒యా వి॑న్దతే॒ యది॑ కా॒మయే॑తా-ద్ధ్వ॒ర్యు-రా॒త్మానం॑-యఁజ్ఞ యశ॒సేనా᳚-ర్పయేయ॒-మిత్య॑న్త॒రా-ఽఽహ॑వ॒నీయ॑-ఞ్చ హవి॒ర్ధాన॑-ఞ్చ॒ తిష్ఠ॒న్నవ॑ నయే- [నయేత్, ఆ॒త్మాన॑మే॒వ] 4

-దా॒త్మాన॑మే॒వ య॑జ్ఞయశ॒సేనా᳚ర్పయతి॒ యది॑ కా॒మయే॑త॒ యజ॑మానం-యఁజ్ఞ యశ॒సేనా᳚ర్పయేయ॒-మిత్య॑న్త॒రా స॑దోహవిర్ధా॒నే తిష్ఠ॒న్నవ॑ నయే॒-ద్యజ॑మానమే॒వ య॑జ్ఞయశ॒సేనా᳚-ర్పయతి॒ యది॑ కా॒మయే॑త సద॒స్యాన్॑ యజ్ఞ యశ॒సేనా᳚-ర్పయేయ॒మితి॒ సద॑ ఆ॒లభ్యావ॑ నయే-థ్సద॒స్యా॑నే॒వ య॑జ్ఞయశ॒సేనా᳚ర్పయతి ॥ 5 ॥

(ఇతీ᳚ - న్ద్రి॒యమే॒వ - పునః॑ పున - ర్నయే॒త్ - త్రయ॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)

ఆయు॒ర్వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ య-ద్ధ్రు॒వ ఉ॑త్త॒మో గ్రహా॑ణా-ఙ్గృహ్యతే॒ తస్మా॒-దాయుః॑ ప్రా॒ణానా॑-ముత్త॒మ-మ్మూ॒ర్ధాన॑-న్ది॒వో అ॑ర॒తి-మ్పృ॑థి॒వ్యా ఇత్యా॑హ మూ॒ర్ధాన॑-మే॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి వైశ్వాన॒ర-మృ॒తాయ॑ జా॒త-మ॒గ్ని-మిత్యా॑హ వైశ్వాన॒రగ్ం హి దే॒వత॒యా-ఽఽయు॑-రుభ॒యతో॑ వైశ్వానరో గృహ్యతే॒ తస్మా॑-దుభ॒యతః॑ ప్రా॒ణా అ॒ధస్తా᳚-చ్చో॒పరి॑ష్టా-చ్చా॒ర్ధినో॒-ఽన్యే గ్రహా॑ గృ॒హ్యన్తే॒-ఽర్ధీ ధ్రు॒వ-స్తస్మా॑- [ధ్రు॒వ-స్తస్మా᳚త్, అ॒ర్ధ్యవా᳚-] 6

-ద॒ర్ధ్యవా᳚-మ్ప్రా॒ణో᳚-ఽన్యేషా᳚-మ్ప్రా॒ణానా॒-ముపో᳚ప్తే॒-ఽన్యే గ్రహా᳚-స్సా॒ద్యన్తే-ఽను॑పోప్తే ధ్రు॒వస్తస్మా॑-ద॒స్థ్నాన్యాః ప్ర॒జాః ప్ర॑తి॒తిష్ఠ॑న్తి మా॒గ్ం॒సేనా॒న్యా అసు॑రా॒ వా ఉ॑త్తర॒తః పృ॑థి॒వీ-మ్ప॒ర్యాచి॑కీర్ష॒-న్తా-న్దే॒వా ధ్రు॒వేణా॑దృగ్ంహ॒-న్త-ద్ధ్రు॒వస్య॑ ధ్రువ॒త్వం-యఁ-ద్ధ్రు॒వ ఉ॑త్తర॒త-స్సా॒ద్యతే॒ ధృత్యా॒ ఆయు॒ర్వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ య-ద్ధ్రు॒వ ఆ॒త్మా హోతా॒ యద్ధో॑తృచమ॒సే ధ్రు॒వ-మ॑వ॒నయ॑త్యా॒త్మన్నే॒వ య॒జ్ఞస్యా- [య॒జ్ఞస్య॑, ఆయు॑-ర్దధాతి] 7

-ఽఽయు॑-ర్దధాతి పు॒రస్తా॑-దు॒క్థస్యా॑-ఽవ॒నీయ॒ ఇత్యా॑హుః పు॒రస్తా॒ద్ధ్యాయు॑షో భు॒ఙ్క్తే మ॑ద్ధ్య॒తో॑-ఽవ॒నీయ॒ ఇత్యా॑హుర్మద్ధ్య॒మేన॒ హ్యాయు॑షో భు॒ఙ్క్త ఉ॑త్తరా॒ర్ధే॑-ఽవ॒నీయ॒ ఇత్యా॑హురుత్త॒మేన॒ హ్యాయు॑షో భు॒ఙ్క్తే వై᳚శ్వదే॒వ్యామృ॒చి శ॒స్యమా॑నాయా॒మవ॑ నయతి వైశ్వదే॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జాః ప్ర॒జాస్వే॒వా-ఽఽయు॑ర్దధాతి ॥ 8 ॥

(ధ్రు॒వస్తస్మా॑ - దే॒వ య॒జ్ఞస్యై - కా॒న్నచ॑త్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 2)

య॒జ్ఞేన॒ వై దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒-న్తే॑-ఽమన్యన్త మను॒ష్యా॑ నో॒-ఽన్వాభ॑విష్య॒న్తీతి॒ తే సం॑వఁథ్స॒రేణ॑ యోపయి॒త్వా సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒-న్తమృష॑య ఋతుగ్ర॒హైరే॒వాను॒ ప్రాజా॑న॒న్॒. యదృ॑తుగ్ర॒హా గృ॒హ్యన్తే॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ ప్రజ్ఞా᳚త్యై॒ ద్వాద॑శ గృహ్యన్తే॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రస్య॒ ప్రజ్ఞా᳚త్యై స॒హ ప్ర॑థ॒మౌ గృ॑హ్యేతే స॒హోత్త॒మౌ తస్మా॒-ద్ద్వౌద్వా॑వృ॒తూ ఉ॑భ॒యతో॑ముఖ-మృతుపా॒త్ర-మ్భ॑వతి॒ కో [మ్భ॑వతి॒ కః, హి త-ద్వేద॒] 9

హి త-ద్వేద॒ యత॑ ఋతూ॒నా-మ్ముఖ॑మృ॒తునా॒ ప్రేష్యేతి॒ ష-ట్కృత్వ॑ ఆహ॒ షడ్వా ఋ॒తవ॑ ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాత్యృ॒తుభి॒రితి॑ చ॒తుశ్చతు॑ష్పద ఏ॒వ ప॒శూ-న్ప్రీ॑ణాతి॒ ద్విః పున॑ర్-ఋ॒తునా॑-ఽఽహ ద్వి॒పద॑ ఏ॒వ ప్రీ॑ణాత్యృ॒తునా॒ ప్రేష్యేతి॒ ష-ట్కృత్వ॑ ఆహ॒ర్తుభి॒రితి॑ చ॒తుస్తస్మా॒-చ్చతు॑ష్పాదః ప॒శవ॑ ఋ॒తూనుప॑ జీవన్తి॒ ద్విః [ద్విః, పున॑ర్-ఋ॒తునా॑-ఽఽహ॒] 10

పున॑ర్-ఋ॒తునా॑-ఽఽహ॒ తస్మా᳚-ద్ద్వి॒పాద॒శ్చతు॑ష్పదః ప॒శూనుప॑ జీవన్త్యృ॒తునా॒ ప్రేష్యేతి॒ ష-ట్కృత్వ॑ ఆహ॒ర్తుభి॒రితి॑ చ॒తుర్ద్విః పున॑ర్-ఋ॒తునా॑-ఽఽహా॒ ఽఽక్రమ॑ణమే॒వ త-థ్సేతుం॒-యఁజ॑మానః కురుతే సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై॒ నాన్యో᳚-ఽన్యమను॒ ప్రప॑ద్యేత॒ యద॒న్యో᳚-ఽన్యమ॑ను ప్ర॒పద్యే॑త॒ర్తుర్-ఋ॒తుమను॒ ప్రప॑ద్యేత॒ర్తవో॒ మోహు॑కా-స్స్యుః॒ [మోహు॑కా-స్స్యుః, ప్రసి॑ద్ధమే॒వా-] 11

ప్రసి॑ద్ధమే॒వా-ద్ధ్వ॒ర్యు-ర్దక్షి॑ణేన॒ ప్రప॑ద్యతే॒ ప్రసి॑ద్ధ-మ్ప్రతిప్రస్థా॒తోత్త॑రేణ॒ తస్మా॑-దాది॒త్య-ష్షణ్మా॒సో దక్షి॑ణేనైతి॒ షడుత్త॑రేణో-పయా॒మగృ॑హీతో-ఽసి స॒గ్ం॒ సర్పో᳚-ఽస్యగ్ంహస్ప॒త్యాయ॒ త్వేత్యా॒హాస్తి॑ త్రయోద॒శో మాస॒ ఇత్యా॑హు॒స్త-మే॒వ త-త్ప్రీ॑ణాతి ॥ 12 ॥

(కో - జీ॑వన్తి॒ ద్విః - స్యు॒ - శ్చతు॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)

సు॒వ॒ర్గాయ॒ వా ఏ॒తే లో॒కాయ॑ గృహ్యన్తే॒ యదృ॑తుగ్ర॒హా జ్యోతి॑-రిన్ద్రా॒గ్నీ యదై᳚న్ద్రా॒గ్న-మృ॑తుపా॒త్రేణ॑ గృ॒హ్ణాతి॒ జ్యోతి॑-రే॒వా-ఽస్మా॑ ఉ॒పరి॑ష్టా-ద్దధాతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా-ఽను॑ఖ్యాత్యా ఓజో॒భృతౌ॒ వా ఏ॒తౌ దే॒వానాం॒-యఁది॑న్ద్రా॒గ్నీ యదై᳚న్ద్రా॒గ్నో గృ॒హ్యత॒ ఓజ॑ ఏ॒వావ॑ రున్ధే వైశ్వదే॒వగ్ం శు॑క్రపా॒త్రేణ॑ గృహ్ణాతి వైశ్వదే॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జా అ॒సావా॑ది॒త్య-శ్శు॒క్రో య-ద్వై᳚శ్వదే॒వగ్ం శు॑క్రపా॒త్రేణ॑ గృ॒హ్ణాతి॒ తస్మా॑-ద॒సా-వా॑ది॒త్య- [తస్మా॑-ద॒సా-వా॑ది॒త్యః, సర్వాః᳚] 13

-స్సర్వాః᳚ ప్ర॒జాః ప్ర॒త్యఙ్ఙుదే॑తి॒ తస్మా॒-థ్సర్వ॑ ఏ॒వ మ॑న్యతే॒ మా-మ్ప్రత్యుద॑గా॒దితి॑ వైశ్వదే॒వగ్ం శు॑క్రపా॒త్రేణ॑ గృహ్ణాతి వైశ్వదే॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జాస్తేజః॑ శు॒క్రో య-ద్వై᳚శ్వదే॒వగ్ం శు॑క్రపా॒త్రేణ॑ గృ॒హ్ణాతి॑ ప్ర॒జాస్వే॒వ తేజో॑ దధాతి ॥ 14 ॥

(తస్మా॑ద॒సావా॑ది॒త్య - స్త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 4)

ఇన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒-స్సాంవిఁ॑ద్యేన॒ మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే వృ॒త్రమ॑హ॒న్॒. యన్మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే మరుత్వ॒తీయా॑ గృ॒హ్యన్తే॒ వార్త్ర॑ఘ్నా ఏ॒వ తే యజ॑మానస్య గృహ్యన్తే॒ తస్య॑ వృ॒త్ర-ఞ్జ॒ఘ్నుష॑ ఋ॒తవో॑-ఽముహ్య॒న్థ్స ఋ॑తుపా॒త్రేణ॑ మరుత్వ॒తీయా॑నగృహ్ణా॒-త్తతో॒ వై స ఋ॒తూ-న్ప్రాజా॑నా॒-ద్యదృ॑తుపా॒త్రేణ॑ మరుత్వ॒తీయా॑ గృ॒హ్యన్త॑ ఋతూ॒నా-మ్ప్రజ్ఞా᳚త్యై॒ వజ్రం॒-వాఁ ఏ॒తం-యఁజ॑మానో॒ భ్రాతృ॑వ్యాయ॒ ప్ర హ॑రతి॒ యన్మ॑రుత్వ॒తీయా॒ ఉదే॒వ ప్ర॑థ॒మేన॑ [ఉదే॒వ ప్ర॑థ॒మేన॑, య॒చ్ఛ॒తి॒ ప్ర హ॑రతి] 15

యచ్ఛతి॒ ప్ర హ॑రతి ద్వి॒తీయే॑న స్తృణు॒తే తృ॒తీయే॒నా-ఽఽయు॑ధం॒-వాఁ ఏ॒త-ద్యజ॑మాన॒-స్సగ్గ్ స్కు॑రుతే॒ యన్మ॑రుత్వ॒తీయా॒ ధను॑రే॒వ ప్ర॑థ॒మో జ్యా ద్వి॒తీయ॒ ఇషు॑స్తృ॒తీయః॒ ప్రత్యే॒వ ప్ర॑థ॒మేన॑ ధత్తే॒ విసృ॑జతి ద్వి॒తీయే॑న॒ విద్ధ్య॑తి తృ॒తీయే॒నేన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా పరా᳚-మ్పరా॒వత॑-మగచ్ఛ॒-దపా॑రాధ॒మితి॒ మన్య॑మాన॒-స్స హరి॑తో-ఽభవ॒-థ్స ఏ॒తా-న్మ॑రుత్వ॒తీయా॑-నాత్మ॒స్పర॑ణా-నపశ్య॒-త్తాన॑గృహ్ణీత [ ] 16

ప్రా॒ణమే॒వ ప్ర॑థ॒మేనా᳚-స్పృణుతాపా॒న-న్ద్వి॒తీయే॑నా॒-ఽఽత్మాన॑-న్తృ॒తీయే॑నా-ఽఽత్మ॒స్పర॑ణా॒ వా ఏ॒తే యజ॑మానస్య గృహ్యన్తే॒ యన్మ॑రుత్వ॒తీయాః᳚ ప్రా॒ణమే॒వ ప్ర॑థ॒మేన॑ స్పృణుతే-ఽపా॒న-న్ద్వి॒తీయే॑నా॒-ఽఽత్మాన॑-న్తృ॒తీయే॒నేన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒-న్త-న్దే॒వా అ॑బ్రువ-న్మ॒హాన్. వా అ॒యమ॑భూ॒ద్యో వృ॒త్రమవ॑ధీ॒దితి॒ తన్మ॑హే॒న్ద్రస్య॑ మహేన్ద్ర॒త్వగ్ం స ఏ॒త-మ్మా॑హే॒న్ద్ర-ము॑ద్ధా॒ర-ముద॑హరత వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా-ఽన్యాసు॑ దే॒వతా॒స్వ ధి॒ యన్మా॑హే॒న్ద్రో గృ॒హ్యత॑ ఉద్ధా॒రమే॒వ తం-యఁజ॑మాన॒ ఉద్ధ॑రతే॒-ఽన్యాసు॑ ప్ర॒జాస్వధి॑ శుక్రపా॒త్రేణ॑ గృహ్ణాతి యజమానదేవ॒త్యో॑ వై మా॑హే॒న్ద్రస్తేజః॑ శు॒క్రో యన్మా॑హే॒న్ద్రగ్ం శు॑క్రపా॒త్రేణ॑ గృ॒హ్ణాతి॒ యజ॑మాన ఏ॒వ తేజో॑ దధాతి ॥ 17 ॥

(ప్ర॒థ॒మేనా॑ - గృహ్ణీత - దే॒వతా᳚స్వ॒ - ష్టావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 5)

అది॑తిః పు॒త్రకా॑మా సా॒ద్ధ్యేభ్యో॑ దే॒వేభ్యో᳚ బ్రహ్మౌద॒నమ॑పచ॒-త్తస్యా॑ ఉ॒చ్ఛేష॑ణమదదు॒స్త-త్ప్రా-ఽఽశ్ఞా॒-థ్సా రేతో॑-ఽధత్త॒ తస్యై॑ చ॒త్వార॑ ఆది॒త్యా అ॑జాయన్త॒ సా ద్వి॒తీయ॑మపచ॒-థ్సా-ఽమ॑న్యతో॒చ్ఛేష॑ణాన్మ ఇ॒మే᳚-ఽజ్ఞత॒ యదగ్రే᳚ ప్రాశి॒ష్యామీ॒తో మే॒ వసీ॑యాగ్ంసో జనిష్యన్త॒ ఇతి॒ సా-ఽగ్రే॒ ప్రా-ఽఽశ్ఞా॒-థ్సా రేతో॑-ఽధత్త॒ తస్యై॒ వ్యృ॑ద్ధమా॒ణ్డమ॑జాయత॒ సా-ఽఽది॒త్యేభ్య॑ ఏ॒వ [ ] 18

తృ॒తీయ॑మపచ॒-ద్భోగా॑య మ ఇ॒దగ్గ్ శ్రా॒న్తమ॒స్త్వితి॒ తే᳚-ఽబ్రువ॒న్ వరం॑-వృఁణామహై॒ యో-ఽతో॒ జాయా॑తా అ॒స్మాక॒గ్ం॒ స ఏకో॑-ఽస॒ద్యో᳚-ఽస్య ప్ర॒జాయా॒మృద్ధ్యా॑తా అ॒స్మాక॒-మ్భోగా॑య భవా॒దితి॒ తతో॒ వివ॑స్వానాది॒త్యో॑ ఽజాయత॒ తస్య॒ వా ఇ॒య-మ్ప్ర॒జా యన్మ॑ను॒ష్యా᳚స్తాస్వేక॑ ఏ॒వర్ధో యో యజ॑తే॒ స దే॒వానా॒-మ్భోగా॑య భవతి దే॒వా వై య॒జ్ఞా- [య॒జ్ఞాత్, రు॒ద్ర-మ॒న్త-] 19

-ద్రు॒ద్ర-మ॒న్త-రా॑య॒న్-థ్స ఆ॑ది॒త్యాన॒న్వాక్ర॑మత॒ తే ద్వి॑దేవ॒త్యా᳚-న్ప్రాప॑ద్యన్త॒ తా-న్న ప్రతి॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-న్తస్మా॒దపి॒ వద్ధ్య॒-మ్ప్రప॑న్న॒-న్న ప్రతి॒ ప్రయ॑చ్ఛన్తి॒ తస్మా᳚-ద్ద్విదేవ॒త్యే᳚భ్య ఆది॒త్యో నిర్గృ॑హ్యతే॒ యదు॒చ్ఛేష॑ణా॒-దజా॑యన్త॒ తస్మా॑-దు॒చ్ఛేష॑ణా-ద్గృహ్యతే తి॒సృభి॑ర్-ఋ॒గ్భిర్గృ॑హ్ణాతి మా॒తా పి॒తా పు॒త్రస్తదే॒వ తన్మి॑థు॒న-ముల్బ॒-ఙ్గర్భో॑ జ॒రాయు॒ తదే॒వ త- [తదే॒వ తత్, మి॒థు॒న-మ్ప॒శవో॒] 20

-న్మి॑థు॒న-మ్ప॒శవో॒ వా ఏ॒తే యదా॑ది॒త్య ఊర్గ్దధి॑ ద॒ద్ధ్నా మ॑ద్ధ్య॒త-శ్శ్రీ॑ణా॒త్యూర్జ॑మే॒వ ప॑శూ॒నా-మ్మ॑ద్ధ్య॒తో ద॑ధాతి శృతాత॒ఙ్క్యే॑న మేద్ధ్య॒త్వాయ॒ తస్మా॑దా॒మా ప॒క్వ-న్దు॑హే ప॒శవో॒ వా ఏ॒తే యదా॑ది॒త్యః ప॑రి॒శ్రిత్య॑ గృహ్ణాతి ప్రతి॒రుద్ధ్యై॒వా-ఽస్మై॑ ప॒శూ-న్గృ॑హ్ణాతి ప॒శవో॒ వా ఏ॒తే యదా॑ది॒త్య ఏ॒ష రు॒ద్రో యద॒గ్నిః ప॑రి॒శ్రిత్య॑ గృహ్ణాతి రు॒ద్రాదే॒వ ప॒శూ-న॒న్త-ర్ద॑ధా- [-న॒న్త-ర్ద॑ధాతి, ఏ॒ష వై] 21

-త్యే॒ష వై వివ॑స్వానాది॒త్యో యదు॑పాగ్ం శు॒సవ॑న॒-స్స ఏ॒తమే॒వ సో॑మపీ॒థ-మ్పరి॑ శయ॒ ఆ తృ॑తీయసవ॒నా-ద్వివ॑స్వ ఆదిత్యై॒ష తే॑ సోమపీ॒థ ఇత్యా॑హ॒ వివ॑స్వన్త-మే॒వా-ఽఽది॒త్యగ్ం సో॑మపీ॒థేన॒ సమ॑ర్ధయతి॒ యా ది॒వ్యా వృష్టి॒స్తయా᳚ త్వా శ్రీణా॒మీతి॒ వృష్టి॑కామస్య శ్రీణీయా॒-ద్వృష్టి॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ యది॑ తా॒జ-క్ప్ర॒స్కన్దే॒-ద్వర్షు॑కః ప॒ర్జన్యః॑ స్యా॒ద్యది॑ చి॒రమవ॑ర్షుకో॒ న సా॑దయ॒త్యస॑న్నా॒ద్ధి ప్ర॒జాః ప్ర॒జాయ॑న్తే॒ నాను॒ వష॑-ట్కరోతి॒ యద॑నువషట్కు॒ర్యా--ద్రు॒ద్ర-మ్ప్ర॒జా అ॒న్వవ॑సృజే॒న్న హు॒త్వాన్వీ᳚క్షేత॒ యద॒న్వీక్షే॑త॒ చక్షు॑రస్య ప్ర॒మాయు॑కగ్గ్ స్యా॒-త్తస్మా॒న్నాన్వీక్ష్యః॑ ॥ 22 ॥

(ఏ॒వ - య॒జ్ఞా - జ్జ॒రాయు॒ తదే॒వ తద॒ - న్తర్ద॑ధాతి॒ - న - స॒ప్తవిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 6)

అ॒న్త॒ర్యా॒మ॒పా॒త్రేణ॑ సావి॒త్ర-మా᳚గ్రయ॒ణా-ద్గృ॑హ్ణాతి ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా ఏ॒ష యదా᳚గ్రయ॒ణః ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్ర॒జన॑నాయ॒ న సా॑దయ॒త్యస॑న్నా॒ద్ధి ప్ర॒జాః ప్ర॒జాయ॑న్తే॒ నాను॒ వష॑-ట్కరోతి॒ యద॑నువషట్కు॒ర్యా-ద్రు॒ద్ర-మ్ప్ర॒జా అ॒న్వవ॑సృజే-దే॒ష వై గా॑య॒త్రో దే॒వానాం॒-యఁ-థ్స॑వి॒తైష గా॑యత్రి॒యై లో॒కే గృ॑హ్యతే॒ యదా᳚గ్రయ॒ణో యద॑న్తర్యామపా॒త్రేణ॑ సావి॒త్ర-మా᳚గ్రయ॒ణా-ద్గృ॒హ్ణాతి॒ స్వా-దే॒వైనం॒-యోఁనే॒-ర్నిర్గృ॑హ్ణాతి॒ విశ్వే॑ [విశ్వే᳚, దే॒వా-స్తృ॒తీయ॒గ్ం॒] 23

దే॒వా-స్తృ॒తీయ॒గ్ం॒ సవ॑న॒-న్నోద॑యచ్ఛ॒-న్తే స॑వి॒తార॑-మ్ప్రాతస్సవ॒నభా॑గ॒గ్ం॒ సన్త॑-న్తృతీయసవ॒నమ॒భి పర్య॑ణయ॒-న్తతో॒ వై తే తృ॒తీయ॒గ్ం॒ సవ॑న॒-ముద॑యచ్ఛ॒న్॒. య-త్తృ॑తీయసవ॒నే సా॑వి॒త్రో గృ॒హ్యతే॑ తృ॒తీయ॑స్య॒ సవ॑న॒స్యోద్య॑త్యై సవితృపా॒త్రేణ॑ వైశ్వదే॒వ-ఙ్క॒లశా᳚-ద్గృహ్ణాతి వైశ్వదే॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జా వై᳚శ్వదే॒వః క॒లశః॑ సవి॒తా ప్ర॑స॒వానా॑మీశే॒ య-థ్స॑వితృపా॒త్రేణ॑ వైశ్వదే॒వ-ఙ్క॒లశా᳚-ద్గృ॒హ్ణాతి॑ సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్ర [ప్ర॒జాః ప్ర, జ॒న॒య॒తి॒ సోమే॒ సోమ॑మ॒భి] 24

జ॑నయతి॒ సోమే॒ సోమ॑మ॒భి గృ॑హ్ణాతి॒ రేత॑ ఏ॒వ త-ద్ద॑ధాతి సు॒శర్మా॑-ఽసి సుప్రతిష్ఠా॒న ఇత్యా॑హ॒ సోమే॒ హి సోమ॑మభిగృ॒హ్ణాతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యా ఏ॒తస్మి॒న్ వా అపి॒ గ్రహే॑ మను॒ష్యే᳚భ్యో దే॒వేభ్యః॑ పి॒తృభ్యః॑ క్రియతే సు॒శర్మా॑-ఽసి సుప్రతిష్ఠా॒న ఇత్యా॑హ మను॒ష్యే᳚భ్య ఏ॒వైతేన॑ కరోతి బృ॒హదిత్యా॑హ దే॒వేభ్య॑ ఏ॒వైతేన॑ కరోతి॒ నమ॒ ఇత్యా॑హ పి॒తృభ్య॑ ఏ॒వైతేన॑ కరోత్యే॒ తావ॑తీ॒ ర్వై దే॒వతా॒స్తాభ్య॑ ఏ॒వైన॒గ్ం॒ సర్వా᳚భ్యో గృహ్ణాత్యే॒ష తే॒ యోని॒ర్విశ్వే᳚భ్యస్త్వా దే॒వేభ్య॒ ఇత్యా॑హ వైశ్వదే॒వో హ్యే॑షః ॥ 25 ॥

(విశ్వే॒ - ప్ర - పి॒తృభ్య॑ ఏ॒వైతేన॑ కరో॒త్యే - కా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 7)

ప్రా॒ణో వా ఏ॒ష యదు॑పా॒గ్ం॒శు-ర్యదు॑పాగ్ంశుపా॒త్రేణ॑ ప్రథ॒మశ్చో᳚త్త॒మశ్చ॒ గ్రహౌ॑ గృ॒హ్యేతే᳚ ప్రా॒ణమే॒వాను॑ ప్ర॒యన్తి॑ ప్రా॒ణమనూద్య॑న్తి ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా ఏ॒ష యదా᳚గ్రయ॒ణః ప్రా॒ణ ఉ॑పా॒గ్ం॒శుః పత్నీః᳚ ప్ర॒జాః ప్ర జ॑నయన్తి॒ యదు॑పాగ్ంశుపా॒త్రేణ॑ పాత్నీవ॒తమా᳚గ్రయ॒ణా-ద్గృ॒హ్ణాతి॑ ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్ర॒జన॑నాయ॒ తస్మా᳚-త్ప్రా॒ణ-మ్ప్ర॒జా అను॒ ప్ర జా॑యన్తే దే॒వా వా ఇ॒త ఇ॑తః॒ పత్నీ᳚-స్సువ॒ర్గం- [పత్నీ᳚-స్సువ॒ర్గమ్, లో॒క-మ॑జిగాగ్ంస॒-న్తే] 26

-ఁలో॒క-మ॑జిగాగ్ంస॒-న్తే సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-న్న ప్రాజా॑న॒-న్త ఏ॒త-మ్పా᳚త్నీవ॒తమ॑పశ్య॒-న్తమ॑గృహ్ణత॒ తతో॒ వై తే సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-మ్ప్రాజా॑న॒న్॒. య-త్పా᳚త్నీవ॒తో గృ॒హ్యతే॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ ప్రజ్ఞా᳚త్యై॒ స సోమో॒ నాతి॑ష్ఠత స్త్రీ॒భ్యో గృ॒హ్యమా॑ణ॒స్త-ఙ్ఘృ॒తం-వఁజ్ర॑-ఙ్కృ॒త్వా-ఽఘ్న॒-న్త-న్నిరి॑న్ద్రియ-మ్భూ॒తమ॑గృహ్ణ॒-న్తస్మా॒-థ్స్త్రియో॒ నిరి॑న్ద్రియా॒ అదా॑యాదీ॒రపి॑ పా॒పా-త్పు॒గ్ం॒స ఉప॑స్తితరం- [ఉప॑స్తితరమ్, వ॒ద॒న్తి॒ య-ద్ఘృ॒తేన॑] 27

-ఁవదన్తి॒ య-ద్ఘృ॒తేన॑ పాత్నీవ॒తగ్గ్ శ్రీ॒ణాతి॒ వజ్రే॑ణై॒వైనం॒-వఁశే॑ కృ॒త్వా గృ॑హ్ణా-త్యుపయా॒మగృ॑హీతో॒-ఽసీత్యా॑హే॒యం-వాఁ ఉ॑పయా॒మ-స్తస్మా॑ది॒మా-మ్ప్ర॒జా అను॒ ప్ర జా॑యన్తే॒ బృహ॒స్పతి॑సుతస్య త॒ ఇత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్ర జ॑నయతీన్దో॒ ఇత్యా॑హ॒ రేతో॒ వా ఇన్దూ॒ రేత॑ ఏ॒వ త-ద్ద॑ధాతీన్ద్రియావ॒ ఇ- [ఇతి॑, ఆ॒హ॒ ప్ర॒జా] 28

-త్యా॑హ ప్ర॒జా వా ఇ॑న్ద్రి॒య-మ్ప్ర॒జా ఏ॒వాస్మై॒ ప్ర జ॑నయ॒త్యగ్నా(3) ఇత్యా॑హా॒గ్నిర్వై రే॑తో॒ధాః పత్నీ॑వ॒ ఇత్యా॑హ మిథున॒త్వాయ॑ స॒జూర్దే॒వేన॒ త్వష్ట్రా॒ సోమ॑-మ్పి॒బేత్యా॑హ॒ త్వష్టా॒ వై ప॑శూ॒నా-మ్మి॑థు॒నానాగ్ం॑ రూప॒కృ-ద్రూ॒పమే॒వ ప॒శుషు॑ దధాతి దే॒వా వై త్వష్టా॑రమజిఘాగ్ంస॒న్-థ్స పత్నీః॒ ప్రాప॑ద్యత॒ త-న్న ప్రతి॒ ప్రా-ఽయ॑చ్ఛ॒-న్తస్మా॒దపి॒ [ప్రా-ఽయ॑చ్ఛ॒-న్తస్మా॒దపి॑, వద్ధ్య॒-మ్ప్రప॑న్న॒-] 29

వద్ధ్య॒-మ్ప్రప॑న్న॒-న్న ప్రతి॒ ప్రయ॑చ్ఛన్తి॒ తస్మా᳚-త్పాత్నీవ॒తే త్వష్ట్రే-ఽపి॑ గృహ్యతే॒ న సా॑దయ॒త్యస॑న్నా॒ద్ధి ప్ర॒జాః ప్ర॒జాయ॑న్తే॒ నాను॒ వష॑-ట్కరోతి॒ యద॑నువష-ట్కు॒ర్యా-ద్రు॒ద్ర-మ్ప్ర॒జా అ॒న్వవ॑సృజే॒-ద్యన్నా-ఽను॑వషట్కు॒ర్యా-దశా᳚న్త-మ॒గ్నీ-థ్సోమ॑-మ్భక్షయే-దుపా॒గ్॒శ్వను॒ వష॑-ట్కరోతి॒ న రు॒ద్ర-మ్ప్ర॒జా అ॑న్వవసృ॒జతి॑ శా॒న్తమ॒గ్నీ-థ్సోమ॑-మ్భక్షయ॒త్యగ్నీ॒-న్నేష్టు॑-రు॒పస్థ॒మా సీ॑ద॒ [సీ॑ద, నేష్టః॒ పత్నీ॑-] 30

నేష్టః॒ పత్నీ॑-ము॒దాన॒యేత్యా॑హా॒-గ్నీదే॒వ నేష్ట॑రి॒ రేతో॒ దధా॑తి॒ నేష్టా॒ పత్ని॑యాము-ద్గా॒త్రా స-ఙ్ఖ్యా॑పయతి ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా ఏ॒ష యదు॑ద్గా॒తా ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్ర॒జన॑నాయా॒ప ఉప॒ ప్ర వ॑ర్తయతి॒ రేత॑ ఏ॒వ త-థ్సి॑ఞ్చత్యూ॒రుణోప॒ ప్ర వ॑ర్తయత్యూ॒రుణా॒ హి రేతః॑ సి॒చ్యతే॑ నగ్న॒-ఙ్కృత్యో॒-రుముప॒ ప్ర వ॑ర్తయతి య॒దా హి న॒గ్న ఊ॒రుర్భవ॒త్యథ॑ మిథు॒నీ భ॑వ॒తో-ఽథ॒ రేతః॑ సిచ్య॒తే-ఽథ॑ ప్ర॒జాః ప్ర జా॑యన్తే ॥ 31 ॥

(పత్నీ᳚-స్సువ॒ర్గ - ముప॑స్తితర - మిన్ద్రియావ॒ ఇత్య - పి॑ - సీద - మిథు॒న్య॑ - ష్టౌ చ॑) (అ. 8)

ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒-న్తస్య॑ శీర్షకపా॒ల-ముదౌ᳚బ్జ॒-థ్స ద్రో॑ణకల॒శో॑-ఽభవ॒-త్తస్మా॒-థ్సోమ॒-స్సమ॑స్రవ॒-థ్స హా॑రియోజ॒నో॑-ఽభవ॒-త్తం-వ్యఁ॑చికిథ్స-జ్జు॒హవా॒నీ(3) మా హౌ॒షా(3)-మితి॒ సో॑-ఽమన్యత॒ యద్ధో॒ష్యామ్యా॒మగ్ం హో᳚ష్యామి॒ యన్న హో॒ష్యామి॑ యజ్ఞవేశ॒స-ఙ్క॑రిష్యా॒మీతి॒ తమ॑ద్ధ్రియత॒ హోతు॒గ్ం॒ సో᳚-ఽగ్ని-ర॑బ్రవీ॒న్న మయ్యా॒మగ్ం హో᳚ష్య॒సీతి॒ త-న్ధా॒నాభి॑-రశ్రీణా॒- [-రశ్రీణాత్, తగ్ం శృ॒త-] 32

-త్తగ్ం శృ॒త-మ్భూ॒త-మ॑జుహో॒ద్య-ద్ధా॒నాభి॑ర్-హారియోజ॒నగ్గ్ శ్రీ॒ణాతి॑ శృత॒త్వాయ॑ శృ॒త-మే॒వైన॑-మ్భూ॒త-ఞ్జు॑హోతి బ॒హ్వీభిః॑ శ్రీణాత్యే॒తావ॑తీ-రే॒వాస్యా॒-ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే కా॑మ॒దుఘా॑ భవ॒న్త్యథో॒ ఖల్వా॑హురే॒తా వా ఇన్ద్ర॑స్య॒ పృశ్ఞ॑యః కామ॒దుఘా॒ యద్ధా॑రియోజ॒నీరితి॒ తస్మా᳚-ద్బ॒హ్వీభిః॑ శ్రీణీయాదృఖ్సా॒మే వా ఇన్ద్ర॑స్య॒ హరీ॑ సోమ॒పానౌ॒ తయోః᳚ పరి॒ధయ॑ ఆ॒ధానం॒-యఁదప్ర॑హృత్య పరి॒ధీ-ఞ్జు॑హు॒యా-ద॒న్తరా॑ధానాభ్యా- [-ద॒న్తరా॑ధానాభ్యామ్, ఘా॒స-మ్ప్ర] 33

-ఙ్ఘా॒స-మ్ప్ర య॑చ్ఛే-త్ప్ర॒హృత్య॑ పరి॒ధీఞ్జు॑హోతి॒ నిరా॑ధానాభ్యా-మే॒వ ఘా॒స-మ్ప్ర య॑చ్ఛత్యున్నే॒తా జు॑హోతి యా॒తయా॑మేవ॒ హ్యే॑తర్హ్య॑ద్ధ్వ॒ర్యు-స్స్వ॒గాకృ॑తో॒ య-ద॑ద్ధ్వ॒ర్యు-ర్జు॑హు॒యా-ద్యథా॒ విము॑క్త॒-మ్పున॑ర్యు॒నక్తి॑ తా॒దృగే॒వ తచ్ఛీ॒ర్॒ష-న్న॑ధిని॒ధాయ॑ జుహోతి శీర్ష॒తో హి స స॒మభ॑వ-ద్వి॒క్రమ్య॑ జుహోతి వి॒క్రమ్య॒ హీన్ద్రో॑ వృ॒త్రమహ॒న్-థ్సమృ॑ద్ధ్యై ప॒శవో॒ వై హా॑రియోజ॒నీర్య-థ్స॑భి॒న్న్ద్యా-దల్పా॑ [-దల్పాః᳚, ఏ॒న॒-మ్ప॒శవో॑] 34

ఏన-మ్ప॒శవో॑ భు॒ఞ్జన్త॒ ఉప॑తిష్ఠేర॒న్॒. యన్న స॑భి॒న్న్ద్యా-ద్బ॒హవ॑ ఏన-మ్ప॒శవో-ఽభు॑ఞ్జన్త॒ ఉప॑ తిష్ఠేర॒-న్మన॑సా॒ స-మ్బా॑ధత ఉ॒భయ॑-ఙ్కరోతి బ॒హవ॑ ఏ॒వైన॑-మ్ప॒శవో॑ భు॒ఞ్జన్త॒ ఉప॑ తిష్ఠన్త ఉన్నే॒తర్యు॑పహ॒వ-మి॑చ్ఛన్తే॒ య ఏ॒వ తత్ర॑ సోమపీ॒థస్త-మే॒వావ॑ రున్ధత ఉత్తరవే॒ద్యా-న్నివ॑పతి ప॒శవో॒ వా ఉ॑త్తరవే॒దిః ప॒శవో॑ హారియోజ॒నీః ప॒శుష్వే॒వ ప॒శూ-న్ప్రతి॑ ష్ఠాపయన్తి ॥ 35 ॥

(అ॒శ్రీ॒ణా॒ - ద॒న్తరా॑ధానాభ్యా॒ - మల్పాః᳚ - స్థాపయన్తి) (అ. 9)

గ్రహా॒న్॒. వా అను॑ ప్ర॒జాః ప॒శవః॒ ప్ర జా॑యన్త ఉపాగ్శ్వన్తర్యా॒-మావ॑జా॒వయః॑ శు॒క్రామ॒న్థినౌ॒ పురు॑షా ఋతుగ్ర॒హా-నేక॑శఫా ఆదిత్యగ్ర॒హ-ఙ్గావ॑ ఆదిత్యగ్ర॒హో భూయి॑ష్ఠాభిర్-ఋ॒గ్భిర్గృ॑హ్యతే॒ తస్మా॒-ద్గావః॑ పశూ॒నా-మ్భూయి॑ష్ఠా॒ య-త్త్రిరు॑పా॒గ్ం॒ శుగ్ం హస్తే॑న విగృ॒హ్ణాతి॒ తస్మా॒-ద్ద్వౌ త్రీన॒జా జ॒నయ॒త్యథావ॑యో॒ భూయ॑సీః పి॒తా వా ఏ॒ష యదా᳚గ్రయ॒ణః పు॒త్రః క॒లశో॒ యదా᳚గ్రయ॒ణ ఉ॑ప॒దస్యే᳚-త్క॒లశా᳚-ద్గృహ్ణీయా॒-ద్యథా॑ పి॒తా [ ] 36

పు॒త్ర-ఙ్క్షి॒త ఉ॑ప॒ధావ॑తి తా॒దృగే॒వ తద్య-త్క॒లశ॑ ఉప॒దస్యే॑-దాగ్రయ॒ణా-ద్గృ॑హ్ణీయా॒-ద్యథా॑ పు॒త్రః పి॒తర॑-ఙ్క్షి॒త ఉ॑ప॒ధావ॑తి తా॒దృగే॒వ తదా॒త్మా వా ఏ॒ష య॒జ్ఞస్య॒ యదా᳚గ్రయ॒ణో యద్గ్రహో॑ వా క॒లశో॑ వోప॒దస్యే॑-దాగ్రయ॒ణా-ద్గృ॑హ్ణీయాదా॒త్మన॑ ఏ॒వాధి॑ య॒జ్ఞ-న్నిష్క॑రో॒త్యవి॑జ్ఞాతో॒ వా ఏ॒ష గృ॑హ్యతే॒ యదా᳚గ్రయ॒ణ-స్స్థా॒ల్యా గృ॒హ్ణాతి॑ వాయ॒వ్యే॑న జుహోతి॒ తస్మా॒- [తస్మా᳚త్, గర్భే॒ణా ఽవి॑జ్ఞాతేన] 37

-ద్గర్భే॒ణా ఽవి॑జ్ఞాతేన బ్రహ్మ॒హా ఽవ॑భృ॒థమవ॑ యన్తి॒ పరా᳚ స్థా॒లీరస్య॒న్త్యు-ద్వా॑య॒వ్యా॑ని హరన్తి॒ తస్మా॒-థ్స్త్రియ॑-ఞ్జా॒తా-మ్పరా᳚-ఽస్య॒న్త్యు-త్పుమాగ్ం॑ సగ్ం హరన్తి॒ య-త్పు॑రో॒రుచ॒మాహ॒ యథా॒ వస్య॑స ఆ॒హర॑తి తా॒దృగే॒వ త-ద్య-ద్గ్రహ॑-ఙ్గృ॒హ్ణాతి॒ యథా॒ వస్య॑స ఆ॒హృత్య॒ ప్రా-ఽఽహ॑ తా॒దృగే॒వ త-ద్య-థ్సా॒దయ॑తి॒ యథా॒ వస్య॑స ఉపని॒ధాయా॑-ప॒క్రామ॑తి తా॒దృగే॒వ త-ద్య ద్వై య॒జ్ఞస్య॒ సామ్నా॒ యజు॑షా క్రి॒యతే॑ శిథి॒ల-న్త-ద్యదృ॒చా త-ద్దృ॒ఢ-మ్పు॒రస్తా॑దుపయామా॒ యజు॑షా గృహ్యన్త ఉ॒పరి॑ష్టా-దుపయామా ఋ॒చా య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యై᳚ ॥ 38 ॥

(యథా॑ పి॒తా-తస్మా॑-దప॒క్రామ॑తి తా॒దృగే॒వ త-ద్య-ద॒ష్టా ద॑శ చ) (అ. 10)

ప్రాన్యాని॒ పాత్రా॑ణి యు॒జ్యన్తే॒ నాన్యాని॒ యాని॑ పరా॒చీనా॑ని ప్రయు॒జ్యన్తే॒-ఽముమే॒వ తైర్లో॒కమ॒భి జ॑యతి॒ పరా॑ఙివ॒ హ్య॑సౌ లో॒కో యాని॒ పునః॑ ప్రయు॒జ్యన్త॑ ఇ॒మమే॒వ తైర్లో॒కమ॒భి జ॑యతి॒ పునః॑పున-రివ॒ హ్య॑యం-లోఁ॒కః ప్రాన్యాని॒ పాత్రా॑ణి యు॒జ్యన్తే॒ నాన్యాని॒ యాని॑ పరా॒చీనా॑ని ప్రయు॒జ్యన్తే॒ తాన్యన్వోష॑ధయః॒ పరా॑ భవన్తి॒ యాని॒ పునః॑ [పునః॑, ప్ర॒యు॒జ్యన్తే॒] 39

ప్రయు॒జ్యన్తే॒ తాన్యన్వోష॑ధయః॒ పున॒రా భ॑వన్తి॒ ప్రాన్యాని॒ పాత్రా॑ణి యు॒జ్యన్తే॒ నాన్యాని॒ యాని॑ పరా॒చీనా॑ని ప్రయు॒జ్యన్తే॒ తాన్యన్వా॑ర॒ణ్యాః ప॒శవో-ఽర॑ణ్య॒-మప॑ యన్తి॒ యాని॒ పునః॑ ప్రయు॒జ్యన్తే॒ తాన్యను॑ గ్రా॒మ్యాః ప॒శవో॒ గ్రామ॑-ము॒పావ॑యన్తి॒ యో వై గ్రహా॑ణా-న్ని॒దానం॒-వేఁద॑ ని॒దాన॑వా-న్భవ॒త్యాజ్య॒-మిత్యు॒క్థ-న్తద్వై గ్రహా॑ణా-న్ని॒దానం॒-యఁదు॑పా॒గ్ం॒శు శగ్ంస॑తి॒ త- [శగ్ంస॑తి॒ తత్, ఉ॒పా॒గ్శ్వ॒న్త॒ర్యా॒మయో॒-] 40

-దు॑పాగ్శ్వన్తర్యా॒మయో॒-ర్యదు॒చ్చై-స్తదిత॑రేషా॒-ఙ్గ్రహా॑ణామే॒తద్వై గ్రహా॑ణా-న్ని॒దానం॒-యఁ ఏ॒వం-వేఁద॑ ని॒దాన॑వా-న్భవతి॒ యో వై గ్రహా॑ణా-మ్మిథు॒నం-వేఁద॒ ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే స్థా॒లీభి॑-ర॒న్యే గ్రహా॑ గృ॒హ్యన్తే॑ వాయ॒వ్యై॑-ర॒న్య ఏ॒తద్వై గ్రహా॑ణా-మ్మిథు॒నం-యఁ ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యత॒ ఇన్ద్ర॒స్త్వష్టు॒-స్సోమ॑-మభీ॒షహా॑-ఽపిబ॒-థ్స విష్వ॒- [విష్వఙ్ఙ్॑, వ్యా᳚ర్చ్ఛ॒-థ్స] 41

ఙ్వ్యా᳚ర్చ్ఛ॒-థ్స ఆ॒త్మన్నా॒రమ॑ణ॒-న్నావి॑న్ద॒-థ్స ఏ॒తా-న॑నుసవ॒న-మ్పు॑రో॒డాశా॑నపశ్య॒-త్తా-న్నిర॑వప॒-త్తైర్వై స ఆ॒త్మన్నా॒రమ॑ణ-మకురుత॒ తస్మా॑-దనుసవ॒న-మ్పు॑రో॒డాశా॒ నిరు॑ప్యన్తే॒ తస్మా॑-దనుసవ॒న-మ్పు॑రో॒డాశా॑నా॒-మ్ప్రా-ఽశ్ఞీ॑యాదా॒త్మ-న్నే॒వా-ఽఽరమ॑ణ-ఙ్కురుతే॒ నైన॒గ్ం॒ సోమో-ఽతి॑ పవతే బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ నర్చా న యజు॑షా ప॒ఙ్క్తి-రా᳚ప్య॒తే-ఽథ॒ కిం ఁయ॒జ్ఞస్య॑ పాఙ్క్త॒త్వమితి॑ ధా॒నాః క॑ర॒మ్భః ప॑రివా॒పః పు॑రో॒డాశః॑ పయ॒స్యా॑ తేన॑ ప॒ఙ్క్తి-రా᳚ప్యతే॒ త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ పాఙ్క్త॒త్వమ్ ॥ 42 ॥

(భ॒వ॒న్తి॒ యాని॒ పునః॒ - శగ్ంస॑తి॒ త - ద్విష్వం॒ - కిం - చతు॑ర్దశ చ) (అ. 11)

(ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ- ఽఽయు॒ర్వే - య॒జ్ఞేన॑ - సువ॒ర్గా - యేన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒ - రది॑తి - రన్తర్యామపా॒త్రేణ॑ - ప్రా॒ణ ఉ॑పాగ్ంశు పా॒త్రే - ణేన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒-న్తస్య॒ - గ్రహా॒న్ - ప్రాన్యా - న్యేకా॑దశ)

(ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॒ - పున॑ర్-ఋ॒తునా॑-ఽఽహ - మిథు॒న-మ్ప॒శవో॒ - నేష్టః॒ పత్నీ॑ - ముపాగ్శ్వన్తర్యా॒మయో॒ - ద్విచ॑త్వారిగ్ంశత్)

(ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॑, పాఙ్క్త॒త్వమ్)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yaccha॒-thsa vṛ॒tro vajrā॒dudya̭tādabibhe॒-thso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒ryaṃ̭ ta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ dvi॒tīya॒muda̭yaccha॒-thso᳚-'bravī॒nmā ma॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ [pra dā᳚syā॒mīti̭, tasmā̭ u॒kthya̭me॒va] 1

tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-ttasmai̭ tṛ॒tīya॒muda̭yaccha॒-ttaṃ-vi~ṣṇu॒ranva̭tiṣṭhata ja॒hīti॒ so᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-tta-nnirmā̭ya-mbhū॒tama̭han. ya॒jño hi tasya̭ mā॒yā-''sī॒-dyadu॒kthyo̭ gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va [ ] 2

ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkta॒ indrā̭ya tvā bṛ॒ha-dva̭te॒ vaya̭svata॒ ityā॒hendrā̭ya॒ hi sa ta-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ yade॒va viṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata ja॒hīti॒ tasmā॒-dviṣṇṷma॒nvābha̭jati॒ trirnirgṛ̭hṇāti॒ trirhi sa ta-ntasmai॒ prāya̭cchade॒ṣa te॒ yoniḥ॒ puna̭rhavira॒sītyā̭ha॒ punaḥ̭puna॒- [punaḥ̭punaḥ, hya̭smā-] 3

r-hya̭smā-nnirgṛ॒hṇāti॒ cakṣu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒kthya̭-stasmā̭du॒kthyagṃ̭ hu॒tagṃ somā̭ a॒nvāya̭nti॒ tasmā̭dā॒tmā cakṣu॒ranvḙti॒ tasmā॒dekaṃ॒-ya~nta̭-mba॒havo-'nṷ yanti॒ tasmā॒deko̭ bahū॒nā-mbha॒dro bha̭vati॒ tasmā॒deko̭ ba॒hvīrjā॒yā vi̭ndate॒ yadi̭ kā॒mayḙtā-ddhva॒ryu-rā॒tmānaṃ̭-ya~jña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒-mitya̭nta॒rā-''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñca॒ tiṣṭha॒nnava̭ naye- [nayet, ā॒tmāna̭me॒va] 4

-dā॒tmāna̭me॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jña yaśa॒senā᳚rpayeya॒-mitya̭nta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne tiṣṭha॒nnava̭ naye॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta sada॒syāṋ yajña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒miti॒ sada̭ ā॒labhyāva̭ naye-thsada॒syā̭ne॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati || 5 ||

(itī᳚ - ndri॒yame॒va - punaḥ̭ puna - rnaye॒t - traya̭strigṃśacca) (a. 1)

āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ṷtta॒mo grahā̭ṇā-ṅgṛhyate॒ tasmā॒-dāyuḥ̭ prā॒ṇānā̭-mutta॒ma-mmū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā ityā̭ha mū॒rdhāna̭-me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti vaiśvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒ta-ma॒gni-mityā̭ha vaiśvāna॒ragṃ hi de॒vata॒yā-''yṷ-rubha॒yato̭ vaiśvānaro gṛhyate॒ tasmā̭-dubha॒yataḥ̭ prā॒ṇā a॒dhastā᳚-cco॒pari̭ṣṭā-ccā॒rdhino॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒-'rdhī dhru॒va-stasmā̭- [dhru॒va-stasmā᳚t, a॒rdhyavā᳚-] 6

-da॒rdhyavā᳚-mprā॒ṇo᳚-'nyeṣā᳚-mprā॒ṇānā॒-mupo᳚pte॒-'nye grahā᳚-ssā॒dyante-'nṷpopte dhru॒vastasmā̭-da॒sthnānyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti mā॒gṃ॒senā॒nyā asṷrā॒ vā ṷttara॒taḥ pṛ̭thi॒vī-mpa॒ryāci̭kīrṣa॒-ntā-nde॒vā dhru॒veṇā̭dṛgṃha॒-nta-ddhru॒vasya̭ dhruva॒tvaṃ-ya~-ddhru॒va ṷttara॒ta-ssā॒dyate॒ dhṛtyā॒ āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ā॒tmā hotā॒ yaddho̭tṛcama॒se dhru॒va-ma̭va॒naya̭tyā॒tmanne॒va ya॒jñasyā- [ya॒jñasya̭, āyṷ-rdadhāti] 7

-''yṷ-rdadhāti pu॒rastā̭-du॒kthasyā̭-'va॒nīya॒ ityā̭huḥ pu॒rastā॒ddhyāyṷṣo bhu॒ṅkte ma̭ddhya॒to̭-'va॒nīya॒ ityā̭hurmaddhya॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkta ṷttarā॒rdhḙ-'va॒nīya॒ ityā̭hurutta॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkte vai᳚śvade॒vyāmṛ॒ci śa॒syamā̭nāyā॒mava̭ nayati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jāsve॒vā-''yṷrdadhāti || 8 ||

(dhru॒vastasmā̭ - de॒va ya॒jñasyai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te saṃ̭va~thsa॒reṇa̭ yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭ya ṛtugra॒haire॒vānu॒ prājā̭na॒n॒. yadṛ̭tugra॒hā gṛ॒hyantḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ dvāda̭śa gṛhyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prajñā᳚tyai sa॒ha pra̭tha॒mau gṛ̭hyete sa॒hotta॒mau tasmā॒-ddvaudvā̭vṛ॒tū ṷbha॒yato̭mukha-mṛtupā॒tra-mbha̭vati॒ ko [mbha̭vati॒ kaḥ, hi ta-dveda॒] 9

hi ta-dveda॒ yata̭ ṛtū॒nā-mmukha̭mṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇātyṛ॒tubhi॒riti̭ ca॒tuścatṷṣpada e॒va pa॒śū-nprī̭ṇāti॒ dviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha dvi॒pada̭ e॒va prī̭ṇātyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒tustasmā॒-ccatṷṣpādaḥ pa॒śava̭ ṛ॒tūnupa̭ jīvanti॒ dviḥ [dviḥ, puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒] 10

puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒ tasmā᳚-ddvi॒pāda॒ścatṷṣpadaḥ pa॒śūnupa̭ jīvantyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒turdviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''hā॒ ''krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ nānyo᳚-'nyamanu॒ prapa̭dyeta॒ yada॒nyo᳚-'nyama̭nu pra॒padyḙta॒rtur-ṛ॒tumanu॒ prapa̭dyeta॒rtavo॒ mohṷkā-ssyuḥ॒ [mohṷkā-ssyuḥ, prasi̭ddhame॒vā-] 11

prasi̭ddhame॒vā-ddhva॒ryu-rdakṣi̭ṇena॒ prapa̭dyate॒ prasi̭ddha-mpratiprasthā॒totta̭reṇa॒ tasmā̭-dādi॒tya-ṣṣaṇmā॒so dakṣi̭ṇenaiti॒ ṣaḍutta̭reṇo-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒ sarpo᳚-'syagṃhaspa॒tyāya॒ tvetyā॒hāsti̭ trayoda॒śo māsa॒ ityā̭hu॒sta-me॒va ta-tprī̭ṇāti || 12 ||

(ko - jī̭vanti॒ dviḥ - syu॒ - ścatṷstrigṃśacca) (a. 3)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒te lo॒kāya̭ gṛhyante॒ yadṛ̭tugra॒hā jyoti̭-rindrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gna-mṛ̭tupā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ jyoti̭-re॒vā-'smā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā ojo॒bhṛtau॒ vā e॒tau de॒vānāṃ॒-ya~di̭ndrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gno gṛ॒hyata॒ oja̭ e॒vāva̭ rundhe vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā a॒sāvā̭di॒tya-śśu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tya- [tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tyaḥ, sarvāḥ᳚] 13

-ssarvāḥ᳚ pra॒jāḥ pra॒tyaṅṅudḙti॒ tasmā॒-thsarva̭ e॒va ma̭nyate॒ mā-mpratyuda̭gā॒diti̭ vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāstejaḥ̭ śu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti̭ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti || 14 ||

(tasmā̭da॒sāvā̭di॒tya - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)

indro̭ ma॒rudbhi॒-ssāṃvi~̭dyena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne vṛ॒trama̭ha॒n॒. yanmāddhya̭ndine॒ sava̭ne marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyante॒ vārtra̭ghnā e॒va te yaja̭mānasya gṛhyante॒ tasya̭ vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ ṛ॒tavo̭-'muhya॒nthsa ṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭nagṛhṇā॒-ttato॒ vai sa ṛ॒tū-nprājā̭nā॒-dyadṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyanta̭ ṛtū॒nā-mprajñā᳚tyai॒ vajraṃ॒-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ ude॒va pra̭tha॒mena̭ [ude॒va pra̭tha॒mena̭, ya॒ccha॒ti॒ pra ha̭rati] 15

yacchati॒ pra ha̭rati dvi॒tīyḙna stṛṇu॒te tṛ॒tīye॒nā-''yṷdhaṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ dhanṷre॒va pra̭tha॒mo jyā dvi॒tīya॒ iṣṷstṛ॒tīyaḥ॒ pratye॒va pra̭tha॒mena̭ dhatte॒ visṛ̭jati dvi॒tīyḙna॒ viddhya̭ti tṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒-ssa hari̭to-'bhava॒-thsa e॒tā-nma̭rutva॒tīyā̭-nātma॒spara̭ṇā-napaśya॒-ttāna̭gṛhṇīta [ ] 16

prā॒ṇame॒va pra̭tha॒menā᳚-spṛṇutāpā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīyḙnā-''tma॒spara̭ṇā॒ vā e॒te yaja̭mānasya gṛhyante॒ yanma̭rutva॒tīyāḥ᳚ prā॒ṇame॒va pra̭tha॒mena̭ spṛṇute-'pā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nta-nde॒vā a̭bruva-nma॒hān. vā a॒yama̭bhū॒dyo vṛ॒tramava̭dhī॒diti॒ tanma̭he॒ndrasya̭ mahendra॒tvagṃ sa e॒ta-mmā̭he॒ndra-mṷddhā॒ra-muda̭harata vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'nyāsṷ de॒vatā॒sva dhi॒ yanmā̭he॒ndro gṛ॒hyata̭ uddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate॒-'nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ śukrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti yajamānadeva॒tyo̭ vai mā̭he॒ndrastejaḥ̭ śu॒kro yanmā̭he॒ndragṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ yaja̭māna e॒va tejo̭ dadhāti || 17 ||

(pra॒tha॒menā̭ - gṛhṇīta - de॒vatā᳚sva॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)

adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒nama̭paca॒-ttasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇamadadu॒sta-tprā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai̭ ca॒tvāra̭ ādi॒tyā a̭jāyanta॒ sā dvi॒tīya̭mapaca॒-thsā-'ma̭nyato॒ccheṣa̭ṇānma i॒me᳚-'jñata॒ yadagre᳚ prāśi॒ṣyāmī॒to me॒ vasī̭yāgṃso janiṣyanta॒ iti॒ sā-'gre॒ prā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai॒ vyṛ̭ddhamā॒ṇḍama̭jāyata॒ sā-''di॒tyebhya̭ e॒va [ ] 18

tṛ॒tīya̭mapaca॒-dbhogā̭ya ma i॒dagg śrā॒ntama॒stviti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ yo-'to॒ jāyā̭tā a॒smāka॒gṃ॒ sa eko̭-'sa॒dyo᳚-'sya pra॒jāyā॒mṛddhyā̭tā a॒smāka॒-mbhogā̭ya bhavā॒diti॒ tato॒ viva̭svānādi॒tyo̭ 'jāyata॒ tasya॒ vā i॒ya-mpra॒jā yanma̭nu॒ṣyā᳚stāsveka̭ e॒vardho yo yaja̭te॒ sa de॒vānā॒-mbhogā̭ya bhavati de॒vā vai ya॒jñā- [ya॒jñāt, ru॒dra-ma॒nta-] 19

-dru॒dra-ma॒nta-rā̭ya॒n-thsa ā̭di॒tyāna॒nvākra̭mata॒ te dvi̭deva॒tyā᳚-nprāpa̭dyanta॒ tā-nna prati॒ prāya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-ddvideva॒tye᳚bhya ādi॒tyo nirgṛ̭hyate॒ yadu॒ccheṣa̭ṇā॒-dajā̭yanta॒ tasmā̭-du॒ccheṣa̭ṇā-dgṛhyate ti॒sṛbhi̭r-ṛ॒gbhirgṛ̭hṇāti mā॒tā pi॒tā pu॒trastade॒va tanmi̭thu॒na-mulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyu॒ tade॒va ta- [tade॒va tat, mi॒thu॒na-mpa॒śavo॒] 20

-nmi̭thu॒na-mpa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya ūrgdadhi̭ da॒ddhnā ma̭ddhya॒ta-śśrī̭ṇā॒tyūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhāti śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya॒ tasmā̭dā॒mā pa॒kva-ndṷhe pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tyaḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vā-'smai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇāti pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti ru॒drāde॒va pa॒śū-na॒nta-rda̭dhā- [-na॒nta-rda̭dhāti, e॒ṣa vai] 21

-tye॒ṣa vai viva̭svānādi॒tyo yadṷpāgṃ śu॒sava̭na॒-ssa e॒tame॒va so̭mapī॒tha-mpari̭ śaya॒ ā tṛ̭tīyasava॒nā-dviva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒tha ityā̭ha॒ viva̭svanta-me॒vā-''di॒tyagṃ so̭mapī॒thena॒ sama̭rdhayati॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇā॒mīti॒ vṛṣṭi̭kāmasya śrīṇīyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadi̭ tā॒ja-kpra॒skande॒-dvarṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dyadi̭ ci॒ramava̭rṣuko॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā--dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒nna hu॒tvānvī᳚kṣeta॒ yada॒nvīkṣḙta॒ cakṣṷrasya pra॒māyṷkagg syā॒-ttasmā॒nnānvīkṣyaḥ̭ || 22 ||

(e॒va - ya॒jñā - jja॒rāyu॒ tade॒va tada॒ - ntarda̭dhāti॒ - na - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 6)

a॒nta॒ryā॒ma॒pā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ̭hṇāti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje-de॒ṣa vai gā̭ya॒tro de॒vānāṃ॒-ya~-thsa̭vi॒taiṣa gā̭yatri॒yai lo॒ke gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇo yada̭ntaryāmapā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti॒ svā-de॒vainaṃ॒-yo~ne॒-rnirgṛ̭hṇāti॒ viśvḙ [viśve᳚, de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒] 23

de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-nnoda̭yaccha॒-nte sa̭vi॒tāra̭-mprātassava॒nabhā̭ga॒gṃ॒ santa̭-ntṛtīyasava॒nama॒bhi parya̭ṇaya॒-ntato॒ vai te tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-muda̭yaccha॒n॒. ya-ttṛ̭tīyasava॒ne sā̭vi॒tro gṛ॒hyatḙ tṛ॒tīya̭sya॒ sava̭na॒syodya̭tyai savitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā vai᳚śvade॒vaḥ ka॒laśaḥ̭ savi॒tā pra̭sa॒vānā̭mīśe॒ ya-thsa̭vitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛ॒hṇāti̭ savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra [pra॒jāḥ pra, ja॒na॒ya॒ti॒ some॒ soma̭ma॒bhi] 24

ja̭nayati॒ some॒ soma̭ma॒bhi gṛ̭hṇāti॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha॒ some॒ hi soma̭mabhigṛ॒hṇāti॒ prati̭ṣṭhityā e॒tasmi॒n vā api॒ grahḙ manu॒ṣye᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti bṛ॒hadityā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karoti॒ nama॒ ityā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒ tāva̭tī॒ rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣaḥ || 25 ||

(viśve॒ - pra - pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karo॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)

prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu-ryadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pratha॒maśco᳚tta॒maśca॒ grahaṷ gṛ॒hyete᳚ prā॒ṇame॒vānṷ pra॒yanti̭ prā॒ṇamanūdya̭nti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ prā॒ṇa ṷpā॒gṃ॒śuḥ patnīḥ᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayanti॒ yadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pātnīva॒tamā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-tprā॒ṇa-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante de॒vā vā i॒ta i̭taḥ॒ patnī᳚-ssuva॒rgaṃ- [patnī᳚-ssuva॒rgam, lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte] 26

-~lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒-nta e॒ta-mpā᳚tnīva॒tama̭paśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭na॒n॒. ya-tpā᳚tnīva॒to gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ sa somo॒ nāti̭ṣṭhata strī॒bhyo gṛ॒hyamā̭ṇa॒sta-ṅghṛ॒taṃ-va~jra̭-ṅkṛ॒tvā-'ghna॒-nta-nniri̭ndriya-mbhū॒tama̭gṛhṇa॒-ntasmā॒-thstriyo॒ niri̭ndriyā॒ adā̭yādī॒rapi̭ pā॒pā-tpu॒gṃ॒sa upa̭stitaraṃ- [upa̭stitaram, va॒da॒nti॒ ya-dghṛ॒tena̭] 27

-~vadanti॒ ya-dghṛ॒tena̭ pātnīva॒tagg śrī॒ṇāti॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā gṛ̭hṇā-tyupayā॒magṛ̭hīto॒-'sītyā̭he॒yaṃ-vā~ ṷpayā॒ma-stasmā̭di॒mā-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante॒ bṛha॒spati̭sutasya ta॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatīndo॒ ityā̭ha॒ reto॒ vā indū॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātīndriyāva॒ i- [iti̭, ā॒ha॒ pra॒jā] 28

-tyā̭ha pra॒jā vā i̭ndri॒ya-mpra॒jā e॒vāsmai॒ pra ja̭naya॒tyagnā(3) ityā̭hā॒gnirvai rḙto॒dhāḥ patnī̭va॒ ityā̭ha mithuna॒tvāya̭ sa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpi॒betyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti de॒vā vai tvaṣṭā̭ramajighāgṃsa॒n-thsa patnīḥ॒ prāpa̭dyata॒ ta-nna prati॒ prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ [prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi̭, vaddhya॒-mprapa̭nna॒-] 29

vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-tpātnīva॒te tvaṣṭre-'pi̭ gṛhyate॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣa-ṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒-dyannā-'nṷvaṣaṭku॒ryā-daśā᳚nta-ma॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaye-dupā॒g॒śvanu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ na ru॒dra-mpra॒jā a̭nvavasṛ॒jati̭ śā॒ntama॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaya॒tyagnī॒-nneṣṭṷ-ru॒pastha॒mā sī̭da॒ [sī̭da, neṣṭaḥ॒ patnī̭-] 30

neṣṭaḥ॒ patnī̭-mu॒dāna॒yetyā̭hā॒-gnīde॒va neṣṭa̭ri॒ reto॒ dadhā̭ti॒ neṣṭā॒ patni̭yāmu-dgā॒trā sa-ṅkhyā̭payati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadṷdgā॒tā pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāyā॒pa upa॒ pra va̭rtayati॒ reta̭ e॒va ta-thsi̭ñcatyū॒ruṇopa॒ pra va̭rtayatyū॒ruṇā॒ hi retaḥ̭ si॒cyatḙ nagna॒-ṅkṛtyo॒-rumupa॒ pra va̭rtayati ya॒dā hi na॒gna ū॒rurbhava॒tyatha̭ mithu॒nī bha̭va॒to-'tha॒ retaḥ̭ sicya॒te-'tha̭ pra॒jāḥ pra jā̭yante || 31 ||

(patnī᳚-ssuva॒rga - mupa̭stitara - mindriyāva॒ itya - pi̭ - sīda - mithu॒nya̭ - ṣṭau ca̭) (a. 8)

indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ śīrṣakapā॒la-mudau᳚bja॒-thsa dro̭ṇakala॒śo̭-'bhava॒-ttasmā॒-thsoma॒-ssama̭srava॒-thsa hā̭riyoja॒no̭-'bhava॒-ttaṃ-vya~̭cikithsa-jju॒havā॒nī(3) mā hau॒ṣā(3)-miti॒ so̭-'manyata॒ yaddho॒ṣyāmyā॒magṃ ho᳚ṣyāmi॒ yanna ho॒ṣyāmi̭ yajñaveśa॒sa-ṅka̭riṣyā॒mīti॒ tama̭ddhriyata॒ hotu॒gṃ॒ so᳚-'gni-ra̭bravī॒nna mayyā॒magṃ ho᳚ṣya॒sīti॒ ta-ndhā॒nābhi̭-raśrīṇā॒- [-raśrīṇāt, tagṃ śṛ॒ta-] 32

-ttagṃ śṛ॒ta-mbhū॒ta-ma̭juho॒dya-ddhā॒nābhi̭r-hāriyoja॒nagg śrī॒ṇāti̭ śṛta॒tvāya̭ śṛ॒ta-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjṷhoti ba॒hvībhiḥ̭ śrīṇātye॒tāva̭tī-re॒vāsyā॒-muṣmi̭n ~lo॒ke kā̭ma॒dughā̭ bhava॒ntyatho॒ khalvā̭hure॒tā vā indra̭sya॒ pṛśña̭yaḥ kāma॒dughā॒ yaddhā̭riyoja॒nīriti॒ tasmā᳚-dba॒hvībhiḥ̭ śrīṇīyādṛkhsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau॒ tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhānaṃ॒-ya~dapra̭hṛtya pari॒dhī-ñjṷhu॒yā-da॒ntarā̭dhānābhyā- [-da॒ntarā̭dhānābhyām, ghā॒sa-mpra] 33

-ṅghā॒sa-mpra ya̭cche-tpra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti॒ nirā̭dhānābhyā-me॒va ghā॒sa-mpra ya̭cchatyunne॒tā jṷhoti yā॒tayā̭meva॒ hyḙtarhya̭ddhva॒ryu-ssva॒gākṛ̭to॒ ya-da̭ddhva॒ryu-rjṷhu॒yā-dyathā॒ vimṷkta॒-mpuna̭ryu॒nakti̭ tā॒dṛge॒va tacchī॒r॒ṣa-nna̭dhini॒dhāya̭ juhoti śīrṣa॒to hi sa sa॒mabha̭va-dvi॒kramya̭ juhoti vi॒kramya॒ hīndro̭ vṛ॒tramaha॒n-thsamṛ̭ddhyai pa॒śavo॒ vai hā̭riyoja॒nīrya-thsa̭bhi॒nndyā-dalpā̭ [-dalpāḥ᳚, e॒na॒-mpa॒śavo̭] 34

ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhera॒n॒. yanna sa̭bhi॒nndyā-dba॒hava̭ ena-mpa॒śavo-'bhṷñjanta॒ upa̭ tiṣṭhera॒-nmana̭sā॒ sa-mbā̭dhata u॒bhaya̭-ṅkaroti ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭ tiṣṭhanta unne॒taryṷpaha॒va-mi̭cchante॒ ya e॒va tatra̭ somapī॒thasta-me॒vāva̭ rundhata uttarave॒dyā-nniva̭pati pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śavo̭ hāriyoja॒nīḥ pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ ṣṭhāpayanti || 35 ||

(a॒śrī॒ṇā॒ - da॒ntarā̭dhānābhyā॒ - malpāḥ᳚ - sthāpayanti) (a. 9)

grahā॒n॒. vā anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ pra jā̭yanta upāgśvantaryā॒-māva̭jā॒vayaḥ̭ śu॒krāma॒nthinau॒ purṷṣā ṛtugra॒hā-neka̭śaphā ādityagra॒ha-ṅgāva̭ ādityagra॒ho bhūyi̭ṣṭhābhir-ṛ॒gbhirgṛ̭hyate॒ tasmā॒-dgāvaḥ̭ paśū॒nā-mbhūyi̭ṣṭhā॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ddvau trīna॒jā ja॒naya॒tyathāva̭yo॒ bhūya̭sīḥ pi॒tā vā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pu॒traḥ ka॒laśo॒ yadā᳚graya॒ṇa ṷpa॒dasye᳚-tka॒laśā᳚-dgṛhṇīyā॒-dyathā̭ pi॒tā [ ] 36

pu॒tra-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadya-tka॒laśa̭ upa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyā॒-dyathā̭ pu॒traḥ pi॒tara̭-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇo yadgraho̭ vā ka॒laśo̭ vopa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyādā॒tmana̭ e॒vādhi̭ ya॒jña-nniṣka̭ro॒tyavi̭jñāto॒ vā e॒ṣa gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ vāya॒vyḙna juhoti॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhe॒ṇā 'vi̭jñātena] 37

-dgarbhe॒ṇā 'vi̭jñātena brahma॒hā 'va̭bhṛ॒thamava̭ yanti॒ parā᳚ sthā॒līrasya॒ntyu-dvā̭ya॒vyā̭ni haranti॒ tasmā॒-thstriya̭-ñjā॒tā-mparā᳚-'sya॒ntyu-tpumāgṃ̭ sagṃ haranti॒ ya-tpṷro॒ruca॒māha॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hara̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-dgraha̭-ṅgṛ॒hṇāti॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hṛtya॒ prā-''ha̭ tā॒dṛge॒va ta-dya-thsā॒daya̭ti॒ yathā॒ vasya̭sa upani॒dhāyā̭-pa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya dvai ya॒jñasya॒ sāmnā॒ yajṷṣā kri॒yatḙ śithi॒la-nta-dyadṛ॒cā ta-ddṛ॒ḍha-mpu॒rastā̭dupayāmā॒ yajṷṣā gṛhyanta u॒pari̭ṣṭā-dupayāmā ṛ॒cā ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 38 ||

(yathā̭ pi॒tā-tasmā̭-dapa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-da॒ṣṭā da̭śa ca) (a. 10)

prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ parā̭ṅiva॒ hya̭sau lo॒ko yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyanta̭ i॒mame॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ punaḥ̭puna-riva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ yāni॒ punaḥ̭ [punaḥ̭, pra॒yu॒jyante॒] 39

prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭vanti॒ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo-'ra̭ṇya॒-mapa̭ yanti॒ yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyante॒ tānyanṷ grā॒myāḥ pa॒śavo॒ grāma̭-mu॒pāva̭yanti॒ yo vai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhava॒tyājya॒-mityu॒ktha-ntadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~dṷpā॒gṃ॒śu śagṃsa̭ti॒ ta- [śagṃsa̭ti॒ tat, u॒pā॒gśva॒nta॒ryā॒mayo॒-] 40

-dṷpāgśvantaryā॒mayo॒-ryadu॒ccai-stadita̭reṣā॒-ṅgrahā̭ṇāme॒tadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhavati॒ yo vai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate sthā॒lībhi̭-ra॒nye grahā̭ gṛ॒hyantḙ vāya॒vyai̭-ra॒nya e॒tadvai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yata॒ indra॒stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-'piba॒-thsa viṣva॒- [viṣvaṅṋ̇, vyā᳚rccha॒-thsa] 41

ṅvyā᳚rccha॒-thsa ā॒tmannā॒rama̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒-thsa e॒tā-na̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭napaśya॒-ttā-nnira̭vapa॒-ttairvai sa ā॒tmannā॒rama̭ṇa-makuruta॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒ nirṷpyante॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭nā॒-mprā-'śñī̭yādā॒tma-nne॒vā-''rama̭ṇa-ṅkurute॒ naina॒gṃ॒ somo-'ti̭ pavate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ narcā na yajṷṣā pa॒ṅkti-rā᳚pya॒te-'tha॒ kiṃ ~ya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvamiti̭ dhā॒nāḥ ka̭ra॒mbhaḥ pa̭rivā॒paḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ paya॒syā̭ tena̭ pa॒ṅkti-rā᳚pyate॒ ta-dya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvam || 42 ||

(bha॒va॒nti॒ yāni॒ punaḥ॒ - śagṃsa̭ti॒ ta - dviṣvaṃ॒ - kiṃ - catṷrdaśa ca) (a. 11)

(indro̭ vṛ॒trāya- ''yu॒rve - ya॒jñena̭ - suva॒rgā - yendro̭ ma॒rudbhi॒ - radi̭ti - rantaryāmapā॒treṇa̭ - prā॒ṇa ṷpāgṃśu pā॒tre - ṇendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya॒ - grahā॒n - prānyā - nyekā̭daśa)

(indro̭ vṛ॒trāya॒ - puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha - mithu॒na-mpa॒śavo॒ - neṣṭaḥ॒ patnī̭ - mupāgśvantaryā॒mayo॒ - dvica̭tvārigṃśat)

(indro̭ vṛ॒trāya̭, pāṅkta॒tvam)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-थ्स वृ॒त्रो वज्रा॒दुद्य॑तादबिभे॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्यं॑ त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ द्वि॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा म॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ [प्र दा᳚स्या॒मीति॑, तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व] 1

तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै॑ तृ॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-त्तं-विँष्णु॒रन्व॑तिष्ठत ज॒हीति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्त-न्निर्मा॑य-म्भू॒तम॑हन्. य॒ज्ञो हि तस्य॑ मा॒या-ऽऽसी॒-द्यदु॒क्थ्यो॑ गृ॒ह्यत॑ इन्द्रि॒यमे॒व [ ] 2

त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्त॒ इन्द्रा॑य त्वा बृ॒ह-द्व॑ते॒ वय॑स्वत॒ इत्या॒हेन्द्रा॑य॒ हि स त-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे॒ त्वेत्या॑ह॒ यदे॒व विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत ज॒हीति॒ तस्मा॒-द्विष्णु॑म॒न्वाभ॑जति॒ त्रिर्निर्गृ॑ह्णाति॒ त्रिर्हि स त-न्तस्मै॒ प्राय॑च्छदे॒ष ते॒ योनिः॒ पुन॑र्हविर॒सीत्या॑ह॒ पुनः॑पुन॒- [पुनः॑पुनः, ह्य॑स्मा-] 3

र्-ह्य॑स्मा-न्निर्गृ॒ह्णाति॒ चक्षु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदु॒क्थ्य॑-स्तस्मा॑दु॒क्थ्यग्ं॑ हु॒तग्ं सोमा॑ अ॒न्वाय॑न्ति॒ तस्मा॑दा॒त्मा चक्षु॒रन्वे॑ति॒ तस्मा॒देकं॒-यँन्त॑-म्ब॒हवो-ऽनु॑ यन्ति॒ तस्मा॒देको॑ बहू॒ना-म्भ॒द्रो भ॑वति॒ तस्मा॒देको॑ ब॒ह्वीर्जा॒या वि॑न्दते॒ यदि॑ का॒मये॑ता-द्ध्व॒र्यु-रा॒त्मानं॑-यँज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा-ऽऽह॑व॒नीय॑-ञ्च हवि॒र्धान॑-ञ्च॒ तिष्ठ॒न्नव॑ नये- [नयेत्, आ॒त्मान॑मे॒व] 4

-दा॒त्मान॑मे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ यज॑मानं-यँज्ञ यश॒सेना᳚र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा स॑दोहविर्धा॒ने तिष्ठ॒न्नव॑ नये॒-द्यज॑मानमे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚-र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त सद॒स्यान्॑ यज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒मिति॒ सद॑ आ॒लभ्याव॑ नये-थ्सद॒स्या॑ने॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति ॥ 5 ॥

(इती᳚ - न्द्रि॒यमे॒व - पुनः॑ पुन - र्नये॒त् - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 1)

आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व उ॑त्त॒मो ग्रहा॑णा-ङ्गृह्यते॒ तस्मा॒-दायुः॑ प्रा॒णाना॑-मुत्त॒म-म्मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या इत्या॑ह मू॒र्धान॑-मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति वैश्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒त-म॒ग्नि-मित्या॑ह वैश्वान॒रग्ं हि दे॒वत॒या-ऽऽयु॑-रुभ॒यतो॑ वैश्वानरो गृह्यते॒ तस्मा॑-दुभ॒यतः॑ प्रा॒णा अ॒धस्ता᳚-च्चो॒परि॑ष्टा-च्चा॒र्धिनो॒-ऽन्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॒-ऽर्धी ध्रु॒व-स्तस्मा॑- [ध्रु॒व-स्तस्मा᳚त्, अ॒र्ध्यवा᳚-] 6

-द॒र्ध्यवा᳚-म्प्रा॒णो᳚-ऽन्येषा᳚-म्प्रा॒णाना॒-मुपो᳚प्ते॒-ऽन्ये ग्रहा᳚-स्सा॒द्यन्ते-ऽनु॑पोप्ते ध्रु॒वस्तस्मा॑-द॒स्थ्नान्याः प्र॒जाः प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्ति मा॒ग्ं॒सेना॒न्या असु॑रा॒ वा उ॑त्तर॒तः पृ॑थि॒वी-म्प॒र्याचि॑कीर्ष॒-न्ता-न्दे॒वा ध्रु॒वेणा॑दृग्ंह॒-न्त-द्ध्रु॒वस्य॑ ध्रुव॒त्वं-यँ-द्ध्रु॒व उ॑त्तर॒त-स्सा॒द्यते॒ धृत्या॒ आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व आ॒त्मा होता॒ यद्धो॑तृचम॒से ध्रु॒व-म॑व॒नय॑त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्या- [य॒ज्ञस्य॑, आयु॑-र्दधाति] 7

-ऽऽयु॑-र्दधाति पु॒रस्ता॑-दु॒क्थस्या॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुः पु॒रस्ता॒द्ध्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते म॑द्ध्य॒तो॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुर्मद्ध्य॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्त उ॑त्तरा॒र्धे॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुरुत्त॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते वै᳚श्वदे॒व्यामृ॒चि श॒स्यमा॑नाया॒मव॑ नयति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः प्र॒जास्वे॒वा-ऽऽयु॑र्दधाति ॥ 8 ॥

(ध्रु॒वस्तस्मा॑ - दे॒व य॒ज्ञस्यै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

य॒ज्ञेन॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ ते सं॑वँथ्स॒रेण॑ योपयि॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तमृष॑य ऋतुग्र॒हैरे॒वानु॒ प्राजा॑न॒न्॒. यदृ॑तुग्र॒हा गृ॒ह्यन्ते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ द्वाद॑श गृह्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै स॒ह प्र॑थ॒मौ गृ॑ह्येते स॒होत्त॒मौ तस्मा॒-द्द्वौद्वा॑वृ॒तू उ॑भ॒यतो॑मुख-मृतुपा॒त्र-म्भ॑वति॒ को [म्भ॑वति॒ कः, हि त-द्वेद॒] 9

हि त-द्वेद॒ यत॑ ऋतू॒ना-म्मुख॑मृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तूने॒व प्री॑णात्यृ॒तुभि॒रिति॑ च॒तुश्चतु॑ष्पद ए॒व प॒शू-न्प्री॑णाति॒ द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह द्वि॒पद॑ ए॒व प्री॑णात्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुस्तस्मा॒-च्चतु॑ष्पादः प॒शव॑ ऋ॒तूनुप॑ जीवन्ति॒ द्विः [द्विः, पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒] 10

पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒ तस्मा᳚-द्द्वि॒पाद॒श्चतु॑ष्पदः प॒शूनुप॑ जीवन्त्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुर्द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽहा॒ ऽऽक्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ नान्यो᳚-ऽन्यमनु॒ प्रप॑द्येत॒ यद॒न्यो᳚-ऽन्यम॑नु प्र॒पद्ये॑त॒र्तुर्-ऋ॒तुमनु॒ प्रप॑द्येत॒र्तवो॒ मोहु॑का-स्स्युः॒ [मोहु॑का-स्स्युः, प्रसि॑द्धमे॒वा-] 11

प्रसि॑द्धमे॒वा-द्ध्व॒र्यु-र्दक्षि॑णेन॒ प्रप॑द्यते॒ प्रसि॑द्ध-म्प्रतिप्रस्था॒तोत्त॑रेण॒ तस्मा॑-दादि॒त्य-ष्षण्मा॒सो दक्षि॑णेनैति॒ षडुत्त॑रेणो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒ सर्पो᳚-ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॒ त्वेत्या॒हास्ति॑ त्रयोद॒शो मास॒ इत्या॑हु॒स्त-मे॒व त-त्प्री॑णाति ॥ 12 ॥

(को - जी॑वन्ति॒ द्विः - स्यु॒ - श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 3)

सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ते लो॒काय॑ गृह्यन्ते॒ यदृ॑तुग्र॒हा ज्योति॑-रिन्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्न-मृ॑तुपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ ज्योति॑-रे॒वा-ऽस्मा॑ उ॒परि॑ष्टा-द्दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ओजो॒भृतौ॒ वा ए॒तौ दे॒वानां॒-यँदि॑न्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्नो गृ॒ह्यत॒ ओज॑ ए॒वाव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा अ॒सावा॑दि॒त्य-श्शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्य- [तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्यः, सर्वाः᳚] 13

-स्सर्वाः᳚ प्र॒जाः प्र॒त्यङ्ङुदे॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्व॑ ए॒व म॑न्यते॒ मा-म्प्रत्युद॑गा॒दिति॑ वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जास्तेजः॑ शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जास्वे॒व तेजो॑ दधाति ॥ 14 ॥

(तस्मा॑द॒सावा॑दि॒त्य - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)

इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सांविँ॑द्येन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने वृ॒त्रम॑ह॒न्॒. यन्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्ते॒ वार्त्र॑घ्ना ए॒व ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ तस्य॑ वृ॒त्र-ञ्ज॒घ्नुष॑ ऋ॒तवो॑-ऽमुह्य॒न्थ्स ऋ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑नगृह्णा॒-त्ततो॒ वै स ऋ॒तू-न्प्राजा॑ना॒-द्यदृ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्त॑ ऋतू॒ना-म्प्रज्ञा᳚त्यै॒ वज्रं॒-वाँ ए॒तं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑ [उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑, य॒च्छ॒ति॒ प्र ह॑रति] 15

यच्छति॒ प्र ह॑रति द्वि॒तीये॑न स्तृणु॒ते तृ॒तीये॒ना-ऽऽयु॑धं॒-वाँ ए॒त-द्यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ धनु॑रे॒व प्र॑थ॒मो ज्या द्वि॒तीय॒ इषु॑स्तृ॒तीयः॒ प्रत्ये॒व प्र॑थ॒मेन॑ धत्ते॒ विसृ॑जति द्वि॒तीये॑न॒ विद्ध्य॑ति तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छ॒-दपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मान॒-स्स हरि॑तो-ऽभव॒-थ्स ए॒ता-न्म॑रुत्व॒तीया॑-नात्म॒स्पर॑णा-नपश्य॒-त्तान॑गृह्णीत [ ] 16

प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेना᳚-स्पृणुतापा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॑ना-ऽऽत्म॒स्पर॑णा॒ वा ए॒ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेन॑ स्पृणुते-ऽपा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव-न्म॒हान्. वा अ॒यम॑भू॒द्यो वृ॒त्रमव॑धी॒दिति॒ तन्म॑हे॒न्द्रस्य॑ महेन्द्र॒त्वग्ं स ए॒त-म्मा॑हे॒न्द्र-मु॑द्धा॒र-मुद॑हरत वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा-ऽन्यासु॑ दे॒वता॒स्व धि॒ यन्मा॑हे॒न्द्रो गृ॒ह्यत॑ उद्धा॒रमे॒व तं-यँज॑मान॒ उद्ध॑रते॒-ऽन्यासु॑ प्र॒जास्वधि॑ शुक्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति यजमानदेव॒त्यो॑ वै मा॑हे॒न्द्रस्तेजः॑ शु॒क्रो यन्मा॑हे॒न्द्रग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ यज॑मान ए॒व तेजो॑ दधाति ॥ 17 ॥

(प्र॒थ॒मेना॑ - गृह्णीत - दे॒वता᳚स्व॒ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)

अदि॑तिः पु॒त्रका॑मा सा॒द्ध्येभ्यो॑ दे॒वेभ्यो᳚ ब्रह्मौद॒नम॑पच॒-त्तस्या॑ उ॒च्छेष॑णमददु॒स्त-त्प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॑ च॒त्वार॑ आदि॒त्या अ॑जायन्त॒ सा द्वि॒तीय॑मपच॒-थ्सा-ऽम॑न्यतो॒च्छेष॑णान्म इ॒मे᳚-ऽज्ञत॒ यदग्रे᳚ प्राशि॒ष्यामी॒तो मे॒ वसी॑याग्ंसो जनिष्यन्त॒ इति॒ सा-ऽग्रे॒ प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॒ व्यृ॑द्धमा॒ण्डम॑जायत॒ सा-ऽऽदि॒त्येभ्य॑ ए॒व [ ] 18

तृ॒तीय॑मपच॒-द्भोगा॑य म इ॒दग्ग् श्रा॒न्तम॒स्त्विति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै॒ यो-ऽतो॒ जाया॑ता अ॒स्माक॒ग्ं॒ स एको॑-ऽस॒द्यो᳚-ऽस्य प्र॒जाया॒मृद्ध्या॑ता अ॒स्माक॒-म्भोगा॑य भवा॒दिति॒ ततो॒ विव॑स्वानादि॒त्यो॑ ऽजायत॒ तस्य॒ वा इ॒य-म्प्र॒जा यन्म॑नु॒ष्या᳚स्तास्वेक॑ ए॒वर्धो यो यज॑ते॒ स दे॒वाना॒-म्भोगा॑य भवति दे॒वा वै य॒ज्ञा- [य॒ज्ञात्, रु॒द्र-म॒न्त-] 19

-द्रु॒द्र-म॒न्त-रा॑य॒न्-थ्स आ॑दि॒त्यान॒न्वाक्र॑मत॒ ते द्वि॑देव॒त्या᳚-न्प्राप॑द्यन्त॒ ता-न्न प्रति॒ प्राय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-द्द्विदेव॒त्ये᳚भ्य आदि॒त्यो निर्गृ॑ह्यते॒ यदु॒च्छेष॑णा॒-दजा॑यन्त॒ तस्मा॑-दु॒च्छेष॑णा-द्गृह्यते ति॒सृभि॑र्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्णाति मा॒ता पि॒ता पु॒त्रस्तदे॒व तन्मि॑थु॒न-मुल्ब॒-ङ्गर्भो॑ ज॒रायु॒ तदे॒व त- [तदे॒व तत्, मि॒थु॒न-म्प॒शवो॒] 20

-न्मि॑थु॒न-म्प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ऊर्ग्दधि॑ द॒द्ध्ना म॑द्ध्य॒त-श्श्री॑णा॒त्यूर्ज॑मे॒व प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति शृतात॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दा॒मा प॒क्व-न्दु॑हे प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्यः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति प्रति॒रुद्ध्यै॒वा-ऽस्मै॑ प॒शू-न्गृ॑ह्णाति प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति रु॒द्रादे॒व प॒शू-न॒न्त-र्द॑धा- [-न॒न्त-र्द॑धाति, ए॒ष वै] 21

-त्ये॒ष वै विव॑स्वानादि॒त्यो यदु॑पाग्ं शु॒सव॑न॒-स्स ए॒तमे॒व सो॑मपी॒थ-म्परि॑ शय॒ आ तृ॑तीयसव॒ना-द्विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थ इत्या॑ह॒ विव॑स्वन्त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ं सो॑मपी॒थेन॒ सम॑र्धयति॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणा॒मीति॒ वृष्टि॑कामस्य श्रीणीया॒-द्वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदि॑ ता॒ज-क्प्र॒स्कन्दे॒-द्वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ स्या॒द्यदि॑ चि॒रमव॑र्षुको॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या--द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒न्न हु॒त्वान्वी᳚क्षेत॒ यद॒न्वीक्षे॑त॒ चक्षु॑रस्य प्र॒मायु॑कग्ग् स्या॒-त्तस्मा॒न्नान्वीक्ष्यः॑ ॥ 22 ॥

(ए॒व - य॒ज्ञा - ज्ज॒रायु॒ तदे॒व तद॒ - न्तर्द॑धाति॒ - न - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)

अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णाति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे-दे॒ष वै गा॑य॒त्रो दे॒वानां॒-यँ-थ्स॑वि॒तैष गा॑यत्रि॒यै लो॒के गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद॑न्तर्यामपा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॒ स्वा-दे॒वैनं॒-योँने॒-र्निर्गृ॑ह्णाति॒ विश्वे॑ [विश्वे᳚, दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒] 23

दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-न्नोद॑यच्छ॒-न्ते स॑वि॒तार॑-म्प्रातस्सव॒नभा॑ग॒ग्ं॒ सन्त॑-न्तृतीयसव॒नम॒भि पर्य॑णय॒-न्ततो॒ वै ते तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-मुद॑यच्छ॒न्॒. य-त्तृ॑तीयसव॒ने सा॑वि॒त्रो गृ॒ह्यते॑ तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑न॒स्योद्य॑त्यै सवितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा वै᳚श्वदे॒वः क॒लशः॑ सवि॒ता प्र॑स॒वाना॑मीशे॒ य-थ्स॑वितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृ॒ह्णाति॑ सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र [प्र॒जाः प्र, ज॒न॒य॒ति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि] 24

ज॑नयति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि गृ॑ह्णाति॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह॒ सोमे॒ हि सोम॑मभिगृ॒ह्णाति॒ प्रति॑ष्ठित्या ए॒तस्मि॒न् वा अपि॒ ग्रहे॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ क्रियते सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒वैतेन॑ करोति बृ॒हदित्या॑ह दे॒वेभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोति॒ नम॒ इत्या॑ह पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोत्ये॒ ताव॑ती॒ र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णात्ये॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह वैश्वदे॒वो ह्ये॑षः ॥ 25 ॥

(विश्वे॒ - प्र - पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करो॒त्ये - का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)

प्रा॒णो वा ए॒ष यदु॑पा॒ग्ं॒शु-र्यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ प्रथ॒मश्चो᳚त्त॒मश्च॒ ग्रहौ॑ गृ॒ह्येते᳚ प्रा॒णमे॒वानु॑ प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णमनूद्य॑न्ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्रा॒ण उ॑पा॒ग्ं॒शुः पत्नीः᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयन्ति॒ यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ पात्नीव॒तमा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒ण-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते दे॒वा वा इ॒त इ॑तः॒ पत्नी᳚-स्सुव॒र्गं- [पत्नी᳚-स्सुव॒र्गम्, लो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते] 26

-ँलो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-न्न प्राजा॑न॒-न्त ए॒त-म्पा᳚त्नीव॒तम॑पश्य॒-न्तम॑गृह्णत॒ ततो॒ वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म्प्राजा॑न॒न्॒. य-त्पा᳚त्नीव॒तो गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ स सोमो॒ नाति॑ष्ठत स्त्री॒भ्यो गृ॒ह्यमा॑ण॒स्त-ङ्घृ॒तं-वँज्र॑-ङ्कृ॒त्वा-ऽघ्न॒-न्त-न्निरि॑न्द्रिय-म्भू॒तम॑गृह्ण॒-न्तस्मा॒-थ्स्त्रियो॒ निरि॑न्द्रिया॒ अदा॑यादी॒रपि॑ पा॒पा-त्पु॒ग्ं॒स उप॑स्तितरं- [उप॑स्तितरम्, व॒द॒न्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑] 27

-ँवदन्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑ पात्नीव॒तग्ग् श्री॒णाति॒ वज्रे॑णै॒वैनं॒-वँशे॑ कृ॒त्वा गृ॑ह्णा-त्युपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीत्या॑हे॒यं-वाँ उ॑पया॒म-स्तस्मा॑दि॒मा-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य त॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयतीन्दो॒ इत्या॑ह॒ रेतो॒ वा इन्दू॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धातीन्द्रियाव॒ इ- [इति॑, आ॒ह॒ प्र॒जा] 28

-त्या॑ह प्र॒जा वा इ॑न्द्रि॒य-म्प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्र ज॑नय॒त्यग्ना(3) इत्या॑हा॒ग्निर्वै रे॑तो॒धाः पत्नी॑व॒ इत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पि॒बेत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति दे॒वा वै त्वष्टा॑रमजिघाग्ंस॒न्-थ्स पत्नीः॒ प्राप॑द्यत॒ त-न्न प्रति॒ प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ [प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॑, वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-] 29

वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-त्पात्नीव॒ते त्वष्ट्रे-ऽपि॑ गृह्यते॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवष-ट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒-द्यन्ना-ऽनु॑वषट्कु॒र्या-दशा᳚न्त-म॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षये-दुपा॒ग्॒श्वनु॒ वष॑-ट्करोति॒ न रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॑न्ववसृ॒जति॑ शा॒न्तम॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षय॒त्यग्नी॒-न्नेष्टु॑-रु॒पस्थ॒मा सी॑द॒ [सी॑द, नेष्टः॒ पत्नी॑-] 30

नेष्टः॒ पत्नी॑-मु॒दान॒येत्या॑हा॒-ग्नीदे॒व नेष्ट॑रि॒ रेतो॒ दधा॑ति॒ नेष्टा॒ पत्नि॑यामु-द्गा॒त्रा स-ङ्ख्या॑पयति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदु॑द्गा॒ता प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाया॒प उप॒ प्र व॑र्तयति॒ रेत॑ ए॒व त-थ्सि॑ञ्चत्यू॒रुणोप॒ प्र व॑र्तयत्यू॒रुणा॒ हि रेतः॑ सि॒च्यते॑ नग्न॒-ङ्कृत्यो॒-रुमुप॒ प्र व॑र्तयति य॒दा हि न॒ग्न ऊ॒रुर्भव॒त्यथ॑ मिथु॒नी भ॑व॒तो-ऽथ॒ रेतः॑ सिच्य॒ते-ऽथ॑ प्र॒जाः प्र जा॑यन्ते ॥ 31 ॥

(पत्नी᳚-स्सुव॒र्ग - मुप॑स्तितर - मिन्द्रियाव॒ इत्य - पि॑ - सीद - मिथु॒न्य॑ - ष्टौ च॑) (अ. 8)

इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॑ शीर्षकपा॒ल-मुदौ᳚ब्ज॒-थ्स द्रो॑णकल॒शो॑-ऽभव॒-त्तस्मा॒-थ्सोम॒-स्सम॑स्रव॒-थ्स हा॑रियोज॒नो॑-ऽभव॒-त्तं-व्यँ॑चिकिथ्स-ज्जु॒हवा॒नी(3) मा हौ॒षा(3)-मिति॒ सो॑-ऽमन्यत॒ यद्धो॒ष्याम्या॒मग्ं हो᳚ष्यामि॒ यन्न हो॒ष्यामि॑ यज्ञवेश॒स-ङ्क॑रिष्या॒मीति॒ तम॑द्ध्रियत॒ होतु॒ग्ं॒ सो᳚-ऽग्नि-र॑ब्रवी॒न्न मय्या॒मग्ं हो᳚ष्य॒सीति॒ त-न्धा॒नाभि॑-रश्रीणा॒- [-रश्रीणात्, तग्ं शृ॒त-] 32

-त्तग्ं शृ॒त-म्भू॒त-म॑जुहो॒द्य-द्धा॒नाभि॑र्-हारियोज॒नग्ग् श्री॒णाति॑ शृत॒त्वाय॑ शृ॒त-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्जु॑होति ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणात्ये॒ताव॑ती-रे॒वास्या॒-मुष्मि॑न् ँलो॒के का॑म॒दुघा॑ भव॒न्त्यथो॒ खल्वा॑हुरे॒ता वा इन्द्र॑स्य॒ पृश्ञ॑यः काम॒दुघा॒ यद्धा॑रियोज॒नीरिति॒ तस्मा᳚-द्ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणीयादृख्सा॒मे वा इन्द्र॑स्य॒ हरी॑ सोम॒पानौ॒ तयोः᳚ परि॒धय॑ आ॒धानं॒-यँदप्र॑हृत्य परि॒धी-ञ्जु॑हु॒या-द॒न्तरा॑धानाभ्या- [-द॒न्तरा॑धानाभ्याम्, घा॒स-म्प्र] 33

-ङ्घा॒स-म्प्र य॑च्छे-त्प्र॒हृत्य॑ परि॒धीञ्जु॑होति॒ निरा॑धानाभ्या-मे॒व घा॒स-म्प्र य॑च्छत्युन्ने॒ता जु॑होति या॒तया॑मेव॒ ह्ये॑तर्ह्य॑द्ध्व॒र्यु-स्स्व॒गाकृ॑तो॒ य-द॑द्ध्व॒र्यु-र्जु॑हु॒या-द्यथा॒ विमु॑क्त॒-म्पुन॑र्यु॒नक्ति॑ ता॒दृगे॒व तच्छी॒र्॒ष-न्न॑धिनि॒धाय॑ जुहोति शीर्ष॒तो हि स स॒मभ॑व-द्वि॒क्रम्य॑ जुहोति वि॒क्रम्य॒ हीन्द्रो॑ वृ॒त्रमह॒न्-थ्समृ॑द्ध्यै प॒शवो॒ वै हा॑रियोज॒नीर्य-थ्स॑भि॒न्न्द्या-दल्पा॑ [-दल्पाः᳚, ए॒न॒-म्प॒शवो॑] 34

एन-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेर॒न्॒. यन्न स॑भि॒न्न्द्या-द्ब॒हव॑ एन-म्प॒शवो-ऽभु॑ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठेर॒-न्मन॑सा॒ स-म्बा॑धत उ॒भय॑-ङ्करोति ब॒हव॑ ए॒वैन॑-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठन्त उन्ने॒तर्यु॑पह॒व-मि॑च्छन्ते॒ य ए॒व तत्र॑ सोमपी॒थस्त-मे॒वाव॑ रुन्धत उत्तरवे॒द्या-न्निव॑पति प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः प॒शवो॑ हारियोज॒नीः प॒शुष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ ष्ठापयन्ति ॥ 35 ॥

(अ॒श्री॒णा॒ - द॒न्तरा॑धानाभ्या॒ - मल्पाः᳚ - स्थापयन्ति) (अ. 9)

ग्रहा॒न्॒. वा अनु॑ प्र॒जाः प॒शवः॒ प्र जा॑यन्त उपाग्श्वन्तर्या॒-माव॑जा॒वयः॑ शु॒क्राम॒न्थिनौ॒ पुरु॑षा ऋतुग्र॒हा-नेक॑शफा आदित्यग्र॒ह-ङ्गाव॑ आदित्यग्र॒हो भूयि॑ष्ठाभिर्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्यते॒ तस्मा॒-द्गावः॑ पशू॒ना-म्भूयि॑ष्ठा॒ य-त्त्रिरु॑पा॒ग्ं॒ शुग्ं हस्ते॑न विगृ॒ह्णाति॒ तस्मा॒-द्द्वौ त्रीन॒जा ज॒नय॒त्यथाव॑यो॒ भूय॑सीः पि॒ता वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः पु॒त्रः क॒लशो॒ यदा᳚ग्रय॒ण उ॑प॒दस्ये᳚-त्क॒लशा᳚-द्गृह्णीया॒-द्यथा॑ पि॒ता [ ] 36

पु॒त्र-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तद्य-त्क॒लश॑ उप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीया॒-द्यथा॑ पु॒त्रः पि॒तर॑-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तदा॒त्मा वा ए॒ष य॒ज्ञस्य॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद्ग्रहो॑ वा क॒लशो॑ वोप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीयादा॒त्मन॑ ए॒वाधि॑ य॒ज्ञ-न्निष्क॑रो॒त्यवि॑ज्ञातो॒ वा ए॒ष गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒ण-स्स्था॒ल्या गृ॒ह्णाति॑ वाय॒व्ये॑न जुहोति॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन] 37

-द्गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन ब्रह्म॒हा ऽव॑भृ॒थमव॑ यन्ति॒ परा᳚ स्था॒लीरस्य॒न्त्यु-द्वा॑य॒व्या॑नि हरन्ति॒ तस्मा॒-थ्स्त्रिय॑-ञ्जा॒ता-म्परा᳚-ऽस्य॒न्त्यु-त्पुमाग्ं॑ सग्ं हरन्ति॒ य-त्पु॑रो॒रुच॒माह॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हर॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द्ग्रह॑-ङ्गृ॒ह्णाति॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हृत्य॒ प्रा-ऽऽह॑ ता॒दृगे॒व त-द्य-थ्सा॒दय॑ति॒ यथा॒ वस्य॑स उपनि॒धाया॑-प॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य द्वै य॒ज्ञस्य॒ साम्ना॒ यजु॑षा क्रि॒यते॑ शिथि॒ल-न्त-द्यदृ॒चा त-द्दृ॒ढ-म्पु॒रस्ता॑दुपयामा॒ यजु॑षा गृह्यन्त उ॒परि॑ष्टा-दुपयामा ऋ॒चा य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ ॥ 38 ॥

(यथा॑ पि॒ता-तस्मा॑-दप॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द॒ष्टा द॑श च) (अ. 10)

प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒-ऽमुमे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ परा॑ङिव॒ ह्य॑सौ लो॒को यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्त॑ इ॒ममे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ पुनः॑पुन-रिव॒ ह्य॑यं-लोँ॒कः प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ परा॑ भवन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ [पुनः॑, प्र॒यु॒ज्यन्ते॒] 39

प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ पुन॒रा भ॑वन्ति॒ प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वा॑र॒ण्याः प॒शवो-ऽर॑ण्य॒-मप॑ यन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यनु॑ ग्रा॒म्याः प॒शवो॒ ग्राम॑-मु॒पाव॑यन्ति॒ यो वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भव॒त्याज्य॒-मित्यु॒क्थ-न्तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँदु॑पा॒ग्ं॒शु शग्ंस॑ति॒ त- [शग्ंस॑ति॒ तत्, उ॒पा॒ग्श्व॒न्त॒र्या॒मयो॒-] 40

-दु॑पाग्श्वन्तर्या॒मयो॒-र्यदु॒च्चै-स्तदित॑रेषा॒-ङ्ग्रहा॑णामे॒तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँ ए॒वं-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भवति॒ यो वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते स्था॒लीभि॑-र॒न्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॑ वाय॒व्यै॑-र॒न्य ए॒तद्वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यत॒ इन्द्र॒स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽपिब॒-थ्स विष्व॒- [विष्वङ्ङ्॑, व्या᳚र्च्छ॒-थ्स] 41

ङ्व्या᳚र्च्छ॒-थ्स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण॒-न्नावि॑न्द॒-थ्स ए॒ता-न॑नुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑नपश्य॒-त्ता-न्निर॑वप॒-त्तैर्वै स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण-मकुरुत॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॒ निरु॑प्यन्ते॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑ना॒-म्प्रा-ऽश्ञी॑यादा॒त्म-न्ने॒वा-ऽऽरम॑ण-ङ्कुरुते॒ नैन॒ग्ं॒ सोमो-ऽति॑ पवते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ नर्चा न यजु॑षा प॒ङ्क्ति-रा᳚प्य॒ते-ऽथ॒ किं ँय॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वमिति॑ धा॒नाः क॑र॒म्भः प॑रिवा॒पः पु॑रो॒डाशः॑ पय॒स्या॑ तेन॑ प॒ङ्क्ति-रा᳚प्यते॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वम् ॥ 42 ॥

(भ॒व॒न्ति॒ यानि॒ पुनः॒ - शग्ंस॑ति॒ त - द्विष्वं॒ - किं - चतु॑र्दश च) (अ. 11)

(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय- ऽऽयु॒र्वे - य॒ज्ञेन॑ - सुव॒र्गा - येन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒ - रदि॑ति - रन्तर्यामपा॒त्रेण॑ - प्रा॒ण उ॑पाग्ंशु पा॒त्रे - णेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॒ - ग्रहा॒न् - प्रान्या - न्येका॑दश)

(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ - पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह - मिथु॒न-म्प॒शवो॒ - नेष्टः॒ पत्नी॑ - मुपाग्श्वन्तर्या॒मयो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशत्)

(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑, पाङ्क्त॒त्वम्)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥