కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్నః - సోమమన్త్రబ్రాహ్మణనిరూపణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
ప్రా॒చీన॑వగ్ంశ-ఙ్కరోతి దేవమను॒ష్యా దిశో॒ వ్య॑భజన్త॒ ప్రాచీ᳚-న్దే॒వా ద॑క్షి॒ణా పి॒తరః॑ ప్ర॒తీచీ᳚-మ్మను॒ష్యా॑ ఉదీ॑చీగ్ం రు॒ద్రా య-త్ప్రా॒చీన॑వగ్ంశ-ఙ్క॒రోతి॑ దేవలో॒కమే॒వ త-ద్యజ॑మాన ఉ॒పావ॑ర్తతే॒ పరి॑ శ్రయత్య॒న్తర్హి॑తో॒హి దే॑వలో॒కో మ॑నుష్యలో॒కా-న్నాస్మాల్లో॒కా-థ్స్వే॑తవ్యమి॒వేత్యా॑హుః॒ కో హి త-ద్వేద॒ య-ద్య॒ముష్మి॑ఁల్లో॒కే-ఽస్తి॑ వా॒ న వేతి॑ ది॒క్ష్వ॑తీ కా॒శాన్ క॑రో- [ది॒క్ష్వ॑తీ కా॒శాన్ క॑రోతి, ఉ॒భయో᳚] 1
-త్యు॒భయో᳚-ర్లో॒కయో॑-ర॒భిజి॑త్యై కేశశ్మ॒శ్రు వ॑పతే న॒ఖాని॒ ని కృ॑న్తతే మృ॒తా వా ఏ॒షా త్వగ॑మే॒ద్ధ్యా య-త్కే॑శశ్మ॒శ్రు మృ॒తామే॒వ త్వచ॑మ-మే॒ద్ధ్యామ॑ప॒హత్య॑ య॒జ్ఞియో॑ భూ॒త్వా మేధ॒ముపై॒త్యఙ్గి॑రస-స్సువ॒ర్గం-లోఁ॒కం-యఁన్తో॒-ఽఫ్సు దీ᳚క్షాత॒పసీ॒ ప్రావే॑శయన్న॒ఫ్సు స్నా॑తి సా॒క్షాదే॒వ దీ᳚క్షాత॒పసీ॒ అవ॑ రున్ధే తీ॒ర్థే స్నా॑తి తీ॒ర్థే హి తే తా-మ్ప్రావే॑శయ-న్తీ॒ర్థే స్నా॑తి [ ] 2
తీ॒ర్థమే॒వ స॑మా॒నానా᳚-మ్భవత్య॒పో᳚-ఽశ్ఞాత్యన్తర॒త ఏ॒వ మేద్ధ్యో॑ భవతి॒ వాస॑సా దీక్షయతి సౌ॒మ్యం-వైఁ క్షౌమ॑-న్దే॒వత॑యా॒ సోమ॑మే॒ష దే॒వతా॒ముపై॑తి॒ యో దీక్ష॑తే॒ సోమ॑స్య త॒నూర॑సి త॒నువ॑-మ్మే పా॒హీత్యా॑హ॒ స్వామే॒వ దే॒వతా॒ముపై॒త్యథో॑ ఆ॒శిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ ఽగ్నేస్తూ॑షా॒ధానం॑-వాఁ॒యోర్వా॑త॒పాన॑-మ్పితృ॒ణా-న్నీ॒వి-రోష॑ధీనా-మ్ప్రఘా॒త [-రోష॑ధీనా-మ్ప్రఘా॒తః, ఆ॒ది॒త్యానా᳚-మ్ప్రాచీనతా॒నో] 3
ఆ॑ది॒త్యానా᳚-మ్ప్రాచీనతా॒నో విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా॒మోతు॒ ర్నక్ష॑త్రాణా-మతీకా॒శాస్తద్వా ఏ॒త-థ్స॑ర్వ దేవ॒త్యం॑-యఁ-ద్వాసో॒ య-ద్వాస॑సా దీ॒క్షయ॑తి॒ సర్వా॑భిరే॒వైన॑-న్దే॒వతా॑భి-ర్దీక్షయతి బ॒హిఃప్రా॑ణో॒ వై మ॑ను॒ష్య॑స్త-స్యాశ॑న-మ్ప్రా॒ణో᳚-ఽశ్ఞాతి॒ సప్రా॑ణ ఏ॒వ దీ᳚క్షత॒ ఆశి॑తో భవతి॒ యావా॑నే॒వాస్య॑ ప్రా॒ణస్తేన॑ స॒హ మేధ॒ముపై॑తి ఘృ॒త-న్దే॒వానా॒-మ్మస్తు॑ పితృ॒ణా-న్నిష్ప॑క్వ-మ్మను॒ష్యా॑ణా॒-న్తద్వా [-మ్మను॒ష్యా॑ణా॒-న్తద్వై, ఏ॒త-థ్స॑ర్వదేవ॒త్యం॑] 4
ఏ॒త-థ్స॑ర్వదేవ॒త్యం॑-యఁన్నవ॑నీతం॒-యఁన్నవ॑నీతేనాభ్య॒ఙ్క్తే సర్వా॑ ఏ॒వ దే॒వతాః᳚ ప్రీణాతి॒ ప్రచ్యు॑తో॒ వా ఏ॒షో᳚-ఽస్మాల్లో॒కాదగ॑తో దేవలో॒కం-యోఁ దీ᳚క్షి॒తో᳚ ఽన్త॒రేవ॒ నవ॑నీత॒-న్తస్మా॒-న్నవ॑నీతేనా॒భ్య॑ఙ్క్తే ఽనులో॒మం-యఁజు॑షా॒ వ్యావృ॑త్త్యా॒ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒-న్తస్య॑ క॒నీని॑కా॒ పరా॑-ఽపత॒-త్తదాఞ్జ॑నమ-భవ॒ద్యదా॒ఙ్క్తే చక్షు॑రే॒వ భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్తే॒ దక్షి॑ణ॒-మ్పూర్వ॒మా-ఽఙ్క్తే॑ [దక్షి॑ణ॒-మ్పూర్వ॒మా-ఽఙ్క్తే᳚, స॒వ్యగ్ం హి] 5
స॒వ్యగ్ం హి పూర్వ॑-మ్మను॒ష్యా॑ ఆ॒ఞ్జతే॒ న ని ధా॑వతే॒ నీవ॒ హి మ॑ను॒ష్యా॑ ధావ॑న్తే॒ పఞ్చ॒ కృత్వ॒ ఆ-ఽఙ్క్తే॒ పఞ్చా᳚క్షరా ప॒ఙ్క్తిః పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞో య॒జ్ఞమే॒వావ॑ రున్ధే॒ పరి॑మిత॒మాఙ్క్తే ఽప॑రిమిత॒గ్ం॒ హి మ॑ను॒ష్యా॑ ఆ॒ఞ్జతే॒ సతూ॑ల॒యా-ఽఽఙ్క్తే- ఽప॑తూలయా॒ హి మ॑ను॒ష్యా॑ ఆ॒ఞ్జతే॒ వ్యావృ॑త్త్యై॒ యదప॑తూలయాఞ్జీ॒త వజ్ర॑ ఇవ స్యా॒-థ్సతూ॑ల॒యా-ఽఽఙ్క్తే॑ మిత్ర॒త్వాయే- [మిత్ర॒త్వాయ॑, ఇన్ద్రో॑] 6
-న్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒న్థ్సో᳚-ఽ(1॒)పో᳚-ఽ(1॒)భ్య॑-మ్రియత॒ తాసాం॒-యఁన్మేద్ధ్యం॑-యఁ॒జ్ఞియ॒గ్ం॒ సదే॑వ॒మాసీ॒-త్తద॒పోద॑క్రామ॒-త్తే ద॒ర్భా అ॑భవ॒న్॒. యద్ద॑ర్భపుఞ్జీ॒లైః ప॒వయ॑తి॒ యా ఏ॒వ మేద్ధ్యా॑ య॒జ్ఞియా॒-స్సదే॑వా॒ ఆప॒స్తాభి॑రే॒వైన॑-మ్పవయతి॒ ద్వాభ్యా᳚-మ్పవయత్య-హోరా॒త్రాభ్యా॑మే॒వైన॑-మ్పవయతి త్రి॒భిః ప॑వయతి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఏ॒భిరే॒వైనం॑-లోఁ॒కైః ప॑వయతి ప॒ఞ్చభిః॑ [ప॒ఞ్చభిః॑, ప॒వ॒య॒తి॒ పఞ్చా᳚క్షరా] 7
పవయతి॒ పఞ్చా᳚క్షరా ప॒ఙ్క్తిః పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞో య॒జ్ఞాయై॒వైన॑-మ్పవయతి ష॒డ్భిః ప॑వయతి॒ షడ్వా ఋ॒తవ॑ ఋ॒తుభి॑రే॒వైన॑-మ్పవయతి స॒ప్తభిః॑ పవయతి స॒ప్త ఛన్దాగ్ం॑సి॒ ఛన్దో॑భిరే॒వైన॑-మ్పవయతి న॒వభిః॑ పవయతి॒ నవ॒ వై పురు॑షే ప్రా॒ణా-స్సప్రా॑ణమే॒వైన॑-మ్పవయ॒త్యేక॑విగ్ంశత్యా పవయతి॒ దశ॒ హస్త్యా॑ అ॒ఙ్గుల॑యో॒ దశ॒ పద్యా॑ ఆ॒త్మైక॑వి॒గ్ం॒శో యావా॑నే॒వ పురు॑ష॒స్త-మప॑రివర్గ- [పురు॑ష॒స్త-మప॑రివర్గమ్, ప॒వ॒య॒తి॒ చి॒త్పతి॑స్త్వా] 8
-మ్పవయతి చి॒త్పతి॑స్త్వా పునా॒త్విత్యా॑హ॒ మనో॒ వై చి॒త్పతి॒ర్మన॑సై॒వైన॑-మ్పవయతి వా॒క్పతి॑స్త్వా పునా॒త్విత్యా॑హ వా॒చైవైన॑-మ్పవయతి దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా పు॑నా॒త్విత్యా॑హ సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వైన॑-మ్పవయతి॒ తస్య॑ తే పవిత్రపతే ప॒విత్రే॑ణ॒ యస్మై॒ క-మ్పు॒నే తచ్ఛ॑కేయ॒మిత్యా॑-హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే ॥ 9 ॥
(అ॒తీ॒కా॒శాన్ క॑రో॒త్య - వే॑శయ-న్తి॒ర్థ స్నా॑తి - ప్రఘా॒తో - మ॑ను॒ష్యా॑ణా॒-న్తద్వా - ఆ-ఽఙ్క్తే॑ - మిత్ర॒త్వాయ॑ - ప॒ఞ్చభి॒ - రప॑రివర్గ - మ॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
యావ॑న్తో॒ వై దే॒వా య॒జ్ఞాయాపు॑నత॒ త ఏ॒వాభ॑వ॒న్॒. య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన్. య॒జ్ఞాయ॑ పునీ॒తే భవ॑త్యే॒వ బ॒హిః ప॑వయి॒త్వా-ఽన్తః ప్ర పా॑దయతి మనుష్యలో॒క ఏ॒వైన॑-మ్పవయి॒త్వా పూ॒త-న్దే॑వలో॒క-మ్ప్ర ణ॑య॒త్యదీ᳚క్షిత॒ ఏక॒యా-ఽఽహు॒త్యేత్యా॑హు-స్స్రు॒వేణ॒ చత॑స్రో జుహోతి దీక్షిత॒త్వాయ॑ స్రు॒చా ప॑ఞ్చ॒మీ-మ్పఞ్చా᳚క్షరా ప॒ఙ్క్తిః పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞో య॒జ్ఞమే॒వావ॑ రున్ధ॒ ఆకూ᳚త్యై ప్ర॒యుజే॒-ఽగ్నయే॒ [ప్ర॒యుజే॒-ఽగ్నయే᳚, స్వాహేత్యా॒హా] 10
స్వాహేత్యా॒హా-ఽఽకూ᳚త్యా॒ హి పురు॑షో య॒జ్ఞమ॒భి ప్ర॑యు॒ఙ్క్తే యజే॒యేతి॑ మే॒ధాయై॒ మన॑సే॒-ఽగ్నయే॒ స్వాహేత్యా॑హ మే॒ధయా॒ హి మన॑సా॒ పురు॑షో య॒జ్ఞమ॑భి॒గచ్ఛ॑తి॒ సర॑స్వత్యై పూ॒ష్ణే᳚-ఽగ్నయే॒ స్వాహేత్యా॑హ॒ వాగ్వై సర॑స్వతీ పృథి॒వీ పూ॒షా వా॒చైవ పృ॑థి॒వ్యా య॒జ్ఞ-మ్ప్రయు॑ఙ్క్త॒ ఆపో॑ దేవీ-ర్బృహతీ-ర్విశ్వశమ్భువ॒ ఇత్యా॑హ॒ యా వై వర్ష్యా॒స్తా [యా వై వర్ష్యా॒స్తాః, ఆపో॑ దే॒వీ-ర్బృ॑హ॒తీ-] 11
ఆపో॑ దే॒వీ-ర్బృ॑హ॒తీ-ర్వి॒శ్వశ॑భుంవోఁ॒ యదే॒త-ద్యజు॒ర్న బ్రూ॒యా-ద్ది॒వ్యా ఆపో-ఽశా᳚న్తా ఇ॒మం-లోఁ॒కమా గ॑చ్ఛేయు॒రాపో॑ దేవీ-ర్బృహతీ-ర్విశ్వశమ్భువ॒ ఇత్యా॑హా॒స్మా ఏ॒వైనా॑ లో॒కాయ॑ శమయతి॒ తస్మా᳚చ్ఛా॒న్తా ఇ॒మం-లోఁ॒కమా గ॑చ్ఛన్తి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఇత్యా॑హ॒ ద్యావా॑పృథి॒వ్యోర్హి య॒జ్ఞ ఉ॒ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒-మిత్యా॑హా॒న్తరి॑క్షే॒ హి య॒జ్ఞో బృహ॒స్పతి॑ర్నో హ॒విషా॑ వృధా॒- [హ॒విషా॑ వృధాతు, ఇత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై] 12
-త్విత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మై॑ య॒జ్ఞమవ॑ రున్ధే॒ యద్- బ్రూ॒యా-ద్వి॑ధే॒రితి॑ యజ్ఞస్థా॒ణుమృ॑చ్ఛే-ద్వృధా॒త్విత్యా॑హ యజ్ఞస్థా॒ణుమే॒వ పరి॑ వృణక్తి ప్ర॒జాప॑తి-ర్య॒జ్ఞమ॑సృజత॒ సో᳚-ఽస్మా-థ్సృ॒ష్టః పరాం॑ఐ॒-థ్స ప్ర యజు॒రవ్లీ॑నా॒-త్ప్ర సామ॒ తమృగుద॑యచ్ఛ॒-ద్యదృగు॒దయ॑చ్ఛ॒-త్తదౌ᳚-ద్గ్రహ॒ణస్యౌ᳚-ద్గ్రహణ॒త్వ మృ॒చా [మృ॒చా, జు॒హో॒తి॒ య॒జ్ఞస్యోద్య॑త్యా] 13
జు॑హోతి య॒జ్ఞస్యోద్య॑త్యా అను॒ష్టుప్-ఛన్ద॑సా॒-ముద॑యచ్ఛ॒దిత్యా॑-హు॒స్తస్మా॑దను॒ష్టుభా॑ జుహోతి య॒జ్ఞస్యోద్య॑త్యై॒ ద్వాద॑శ వాథ్సబ॒న్ధాన్యుద॑యచ్ఛ॒-న్నిత్యా॑హు॒-స్తస్మా᳚ద్- ద్వాద॒శభి॑-ర్వాథ్సబన్ధ॒విదో॑ దీక్షయన్తి॒ సా వా ఏ॒షర్గ॑ను॒ష్టుగ్-వాగ॑ను॒ష్టుగ్-యదే॒తయ॒ర్చా దీ॒క్షయ॑తి వా॒చైవైన॒గ్ం॒ సర్వ॑యా దీక్షయతి॒ విశ్వే॑ దే॒వస్య॑ నే॒తురిత్యా॑హ సావి॒త్ర్యే॑తేన॒ మర్తో॑ వృణీత స॒ఖ్య- [స॒ఖ్యమ్, ఇత్యా॑హ] 14
-మిత్యా॑హ పితృదేవ॒త్యై॑తేన॒ విశ్వే॑ రా॒య ఇ॑షుద్ధ్య॒సీత్యా॑హ వైశ్వదే॒వ్యే॑తేన॑ ద్యు॒మ్నం-వృఁ॑ణీత పు॒ష్యస॒ ఇత్యా॑హ పౌ॒ష్ణ్యే॑తేన॒ సా వా ఏ॒షర్ఖ్స॑ర్వదేవ॒త్యా॑ యదే॒తయ॒ర్చా దీ॒క్షయ॑తి॒ సర్వా॑భిరే॒వైన॑-న్దే॒వతా॑భిర్దీక్షయతి స॒ప్తాక్ష॑ర-మ్ప్రథ॒మ-మ్ప॒దమ॒ష్టాక్ష॑రాణి॒ త్రీణి॒ యాని॒ త్రీణి॒ తాన్య॒ష్టావుప॑ యన్తి॒ యాని॑ చ॒త్వారి॒ తాన్య॒ష్టౌ యద॒ష్టాక్ష॑రా॒ తేన॑ [తేన॑, గా॒య॒త్రీ యదేకా॑దశాక్షరా॒] 15
గాయ॒త్రీ యదేకా॑దశాక్షరా॒ తేన॑ త్రి॒ష్టుగ్య-ద్ద్వాద॑శాక్షరా॒ తేన॒ జగ॑తీ॒ సా వా ఏ॒షర్ఖ్సర్వా॑ణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ యదే॒తయ॒ర్చా దీ॒క్షయ॑తి॒ సర్వే॑భిరే॒వైన॒-ఞ్ఛన్దో॑భిర్దీక్షయతి స॒ప్తాక్ష॑ర-మ్ప్రథ॒మ-మ్ప॒దగ్ం స॒ప్తప॑దా॒ శక్వ॑రీ ప॒శవ॒-శ్శక్వ॑రీ ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధ॒ ఏక॑స్మాద॒క్షరా॒దనా᳚ప్త-మ్ప్రథ॒మ-మ్ప॒ద-న్తస్మా॒-ద్య-ద్వా॒చో-ఽనా᳚ప్త॒-న్తన్మ॑ను॒ష్యా॑ ఉప॑ జీవన్తి పూ॒ర్ణయా॑ జుహోతి పూ॒ర్ణ ఇ॑వ॒ హి ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జాప॑తే॒రాప్త్యై॒ న్యూ॑నయా జుహోతి॒ న్యూ॑నా॒ద్ధి ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అసృ॑జత ప్ర॒జానా॒గ్ం॒ సృష్ట్యై᳚ ॥ 16 ॥
(అ॒గ్నయే॒ - తా - వృ॑ధాత్వృ॒ - చా - స॒ఖ్యం - తేన॑ - జుహోతి॒ - పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 2)
ఋ॒-ఖ్సా॒మే వై దే॒వేభ్యో॑ య॒జ్ఞాయా-ఽతి॑ష్ఠమానే॒ కృష్ణో॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా- ఽప॒క్రమ్యా॑తిష్ఠతా॒-న్తే॑-ఽమన్యన్త॒ యం-వాఁ ఇ॒మే ఉ॑పావ॒ర్థ్స్యత॒-స్స ఇ॒ద-మ్భ॑విష్య॒తీతి॒ తే ఉపా॑మన్త్రయన్త॒ తే అ॑హోరా॒త్రయో᳚-ర్మహి॒మాన॑-మపని॒ధాయ॑ దే॒వాను॒పావ॑ర్తేతామే॒ష వా ఋ॒చో వర్ణో॒ యచ్ఛు॒క్ల-ఙ్కృ॑ష్ణాజి॒నస్యై॒ష సామ్నో॒ య-త్కృ॒ష్ణమృ॑ఖ్సా॒మయో॒-శ్శిల్పే᳚ స్థ॒ ఇత్యా॑హర్ఖ్సా॒మే ఏ॒వా-ఽవ॑ రున్ధ ఏ॒ష [ఏ॒వా-ఽవ॑ రున్ధ ఏ॒షః, వా అహ్నో॒] 17
వా అహ్నో॒ వర్ణో॒ యచ్ఛు॒క్ల-ఙ్కృ॑ష్ణాజి॒నస్యై॒ష రాత్రి॑యా॒ య-త్కృ॒ష్ణం-యఁదే॒వైన॑యో॒స్తత్ర॒ న్య॑క్త॒-న్తదే॒వావ॑ రున్ధే కృష్ణాజి॒నేన॑ దీక్షయతి॒ బ్రహ్మ॑ణో॒ వా ఏ॒త-ద్రూ॒పం-యఁ-త్కృ॑ష్ణాజి॒న-మ్బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑-న్దీక్షయతీ॒మా-న్ధియ॒గ్ం॒ శిక్ష॑మాణస్య దే॒వేత్యా॑హ యథాయ॒జురే॒వైత-ద్గర్భో॒ వా ఏ॒ష య-ద్దీ᳚క్షి॒త ఉల్బం॒-వాఁసః॒ ప్రోర్ణు॑తే॒ తస్మా॒- [తస్మా᳚త్, గర్భాః॒ ప్రావృ॑తా] 18
-ద్గర్భాః॒ ప్రావృ॑తా జాయన్తే॒ న పు॒రా సోమ॑స్య క్ర॒యాదపో᳚ర్ణ్వీత॒ య-త్పు॒రా సోమ॑స్య క్ర॒యాద॑పోర్ణ్వీ॒త గర్భాః᳚ ప్ర॒జానా᳚-మ్పరా॒పాతు॑కా-స్స్యుః క్రీ॒తే సోమే-ఽపో᳚ర్ణుతే॒ జాయ॑త ఏ॒వ తదథో॒ యథా॒ వసీ॑యాగ్ం స-మ్ప్రత్యపోర్ణు॒తే తా॒దృగే॒వ తదఙ్గి॑రస-స్సువ॒ర్గం-లోఁ॒కం-యఁన్త॒ ఊర్జం॒-వ్యఁ॑భజన్త॒ తతో॒ యద॒త్యశి॑ష్యత॒ తే శ॒రా అ॑భవ॒న్నూర్గ్వై శ॒రా యచ్ఛ॑ర॒మయీ॒ [యచ్ఛ॑ర॒మయీ᳚, మేఖ॑లా॒] 19
మేఖ॑లా॒ భవ॒త్యూర్జ॑మే॒వావ॑ రున్ధే మద్ధ్య॒త-స్సన్న॑హ్యతి మద్ధ్య॒త ఏ॒వాస్మా॒ ఊర్జ॑-న్దధాతి॒ తస్మా᳚న్మద్ధ్య॒త ఊ॒ర్జా భు॑ఞ్జత ఊ॒ర్ధ్వం-వైఁ పురు॑షస్య॒ నాభ్యై॒ మేద్ధ్య॑-మవా॒చీన॑-మమే॒ద్ధ్యం-యఁన్మ॑ద్ధ్య॒త-స్స॒నంహ్య॑తి॒ మేద్ధ్య॑-ఞ్చై॒వాస్యా॑మే॒ద్ధ్య-ఞ్చ॒ వ్యావ॑ర్తయ॒తీన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॒ వజ్ర॒-మ్ప్రాహ॑ర॒-థ్స త్రే॒ధా వ్య॑భవ॒-థ్స్ఫ్యస్తృతీ॑య॒గ్ం॒ రథ॒స్తృతీ॑యం॒-యూఁప॒స్తృతీ॑యం॒- [-యూప॒స్తృతీ॑య॒మ్, యే᳚-ఽన్త-శ్శ॒రా] 20
-ఁయే᳚-ఽన్త-శ్శ॒రా అశీ᳚ర్యన్త॒ తే శ॒రా అ॑భవ॒-న్తచ్ఛ॒రాణాగ్ం॑ శర॒త్వం-వఁజ్రో॒ వై శ॒రాః, క్షు-త్ఖలు॒ వై మ॑ను॒ష్య॑స్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో॒ యచ్ఛ॑ర॒మయీ॒ మేఖ॑లా॒ భవ॑తి॒ వజ్రే॑ణై॒వ సా॒క్షా-త్క్షుధ॒-మ్భ్రాతృ॑వ్య-మ్మద్ధ్య॒తో-ఽప॑ హతే త్రి॒వృ-ద్భ॑వతి త్రి॒వృద్వై ప్రా॒ణస్త్రి॒వృత॑మే॒వ ప్రా॒ణ-మ్మ॑ద్ధ్య॒తో యజ॑మానే దధాతి పృ॒థ్వీ భ॑వతి॒ రజ్జూ॑నాం॒-వ్యాఁవృ॑త్యై॒ మేఖ॑లయా॒ యజ॑మాన-న్దీక్షయతి॒ యోక్త్రే॑ణ॒ పత్నీ᳚-మ్మిథున॒త్వాయ॑ [ ] 21
య॒జ్ఞో దక్షి॑ణామ॒భ్య॑ద్ధ్యాయ॒-త్తాగ్ం సమ॑భవ॒-త్తదిన్ద్రో॑-ఽచాయ॒-థ్సో॑-ఽమన్యత॒ యో వా ఇ॒తో జ॑ని॒ష్యతే॒ స ఇ॒ద-మ్భ॑విష్య॒తీతి॒ తా-మ్ప్రావి॑శ॒-త్తస్యా॒ ఇన్ద్ర॑ ఏ॒వాజా॑యత॒ సో॑-ఽమన్యత॒ యో వై మది॒తో ఽప॑రో జని॒ష్యతే॒ స ఇ॒ద-మ్భ॑విష్య॒తీతి॒ తస్యా॑ అను॒మృశ్య॒ యోని॒మా-ఽచ్ఛి॑న॒-థ్సా సూ॒తవ॑శా-ఽభవ॒-త్త-థ్సూ॒తవ॑శాయై॒ జన్మ॒ [జన్మ॑, తాగ్ం హస్తే॒ న్య॑వేష్టయత॒] 22
తాగ్ం హస్తే॒ న్య॑వేష్టయత॒ తా-మ్మృ॒గేషు॒ న్య॑దధా॒-థ్సా కృ॑ష్ణవిషా॒ణా- ఽభ॑వ॒దిన్ద్ర॑స్య॒ యోని॑రసి॒ మా మా॑ హిగ్ంసీ॒రితి॑ కృష్ణవిషా॒ణా-మ్ప్ర య॑చ్ఛతి॒ సయో॑నిమే॒వ య॒జ్ఞ-ఙ్క॑రోతి॒ సయో॑ని॒-న్దక్షి॑ణా॒గ్ం॒ సయో॑ని॒మిన్ద్రగ్ం॑ సయోని॒త్వాయ॑ కృ॒ష్యై త్వా॑ సుస॒స్యాయా॒ ఇత్యా॑హ॒ తస్మా॑దకృష్టప॒చ్యా ఓష॑ధయః పచ్యన్తే సుపిప్ప॒లాభ్య॒-స్త్వౌష॑ధీభ్య॒ ఇత్యా॑హ॒ తస్మా॒దోష॑ధయః॒ ఫల॑-ఙ్గృహ్ణన్తి॒ యద్ధస్తే॑న [యద్ధస్తే॑న, క॒ణ్డూ॒యేత॑] 23
కణ్డూ॒యేత॑ పామన॒-మ్భావు॑కాః ప్ర॒జా-స్స్యు॒ర్య-థ్స్మయే॑త నగ్న॒-మ్భావు॑కాః కృష్ణవిషా॒ణయా॑ కణ్డూయతే-ఽపి॒గృహ్య॑ స్మయతే ప్ర॒జానా᳚-ఙ్గోపీ॒థాయ॒ న పు॒రా దక్షి॑ణాభ్యో॒ నేతోః᳚ కృష్ణవిషా॒ణామవ॑ చృతే॒ద్య-త్పు॒రా దక్షి॑ణాభ్యో॒ నేతోః᳚ కృష్ణవిషా॒ణా-మ॑వచృ॒తే-ద్యోనిః॑ ప్ర॒జానా᳚-మ్పరా॒పాతు॑కా స్యాన్నీ॒తాసు॒ దక్షి॑ణాసు॒ చాత్వా॑లే కృష్ణవిషా॒ణా-మ్ప్రాస్య॑తి॒ యోని॒ర్వై య॒జ్ఞస్య॒ చాత్వా॑లం॒-యోఁనిః॑ కృష్ణవిషా॒ణా యోనా॑వే॒వ యోని॑-న్దధాతి య॒జ్ఞస్య॑ సయోని॒త్వాయ॑ ॥ 24 ॥
(రు॒న్ధ॒ ఏ॒ష - తస్మా᳚ - చ్ఛర॒మయీ॒ - యూప॒స్తృతీ॑యం - మిథున॒త్వాయ॒ - జన్మ॒ - హస్తే॑నా॒ - ఽష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
వాగ్వై దే॒వేభ్యో ఽపా᳚క్రామ-ద్య॒జ్ఞాయాతి॑ష్ఠమానా॒ సా వన॒స్పతీ॒-న్ప్రావి॑శ॒-థ్సైషా వాగ్వన॒స్పతి॑షు వదతి॒ యా దు॑న్దు॒భౌ యా తూణ॑వే॒ యా వీణా॑యాం॒-యఁ-ద్దీ᳚క్షితద॒ణ్డ-మ్ప్ర॒యచ్ఛ॑తి॒ వాచ॑మే॒వావ॑ రున్ధ॒ ఔదు॑బంరో భవ॒త్యూర్గ్వా ఉ॑దు॒బంర॒ ఊర్జ॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ ముఖే॑న॒ సమ్మి॑తో భవతి ముఖ॒త ఏ॒వాస్మా॒ ఊర్జ॑-న్దధాతి॒ తస్మా᳚-న్ముఖ॒త ఊ॒ర్జా భు॑ఞ్జతే [ ] 25
క్రీ॒తే సోమే॑ మైత్రావరు॒ణాయ॑ ద॒ణ్డ-మ్ప్ర య॑చ్ఛతి మైత్రావరు॒ణో హి పు॒రస్తా॑-దృ॒త్విగ్భ్యో॒ వాచం॑-విఁ॒భజ॑తి॒ తామృ॒త్విజో॒ యజ॑మానే॒ ప్రతి॑ ష్ఠాపయన్తి॒ స్వాహా॑ య॒జ్ఞ-మ్మన॒సేత్యా॑హ॒ మన॑సా॒ హి పురు॑షో య॒జ్ఞమ॑భి॒గచ్ఛ॑తి॒ స్వాహా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॒ -మిత్యా॑హ॒ ద్యావా॑పృథి॒వ్యోర్హి య॒జ్ఞ-స్స్వాహో॒రోర॒-న్తరి॑క్షా॒ -దిత్యా॑హా॒న్తరి॑క్షే॒ హి య॒జ్ఞ-స్స్వాహా॑ య॒జ్ఞం-వాఁతా॒దా ర॑భ॒ ఇత్యా॑హా॒-ఽయం- [ఇత్యా॑హా॒-ఽయమ్, వావ యః పవ॑తే॒] 26
-ఁవావ యః పవ॑తే॒ స య॒జ్ఞస్తమే॒వ సా॒క్షాదా ర॑భతే ము॒ష్టీ క॑రోతి॒ వాచం॑-యఁచ్ఛతి య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యా॒ అదీ᳚క్షిష్టా॒య-మ్బ్రా᳚హ్మ॒ణ ఇతి॒ త్రిరు॑పా॒గ్॒శ్వా॑హ దే॒వేభ్య॑ ఏ॒వైన॒-మ్ప్రా-ఽఽహ॒ త్రిరు॒చ్చైరు॒భయే᳚భ్య ఏ॒వైన॑-న్దేవమను॒ష్యేభ్యః॒ ప్రా-ఽఽహ॒ న పు॒రా నక్ష॑త్రేభ్యో॒ వాచం॒-విఁ సృ॑జే॒-ద్యత్పు॒రా నక్ష॑త్రేభ్యో॒ వాచం॑-విఁసృ॒జే-ద్య॒జ్ఞం-విఁచ్ఛి॑న్ద్యా॒- [-ఁవిచ్ఛి॑న్ద్యాత్, ఉది॑తేషు॒] 27
-దుది॑తేషు॒ నక్ష॑త్రేషు వ్ర॒త-ఙ్కృ॑ణు॒తేతి॒ వాచం॒-విఁ సృ॑జతి య॒జ్ఞవ్ర॑తో॒ వై దీ᳚క్షి॒తో య॒జ్ఞమే॒వాభి వాచం॒-విఁ సృ॑జతి॒ యది॑ విసృ॒జే-ద్వై᳚ష్ణ॒వీమృచ॒మను॑ బ్రూయా-ద్య॒జ్ఞో వై విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞేనై॒వ య॒జ్ఞగ్ం స-న్త॑నోతి॒ దైవీ॒-న్ధియ॑-మ్మనామహ॒ ఇత్యా॑హ య॒జ్ఞమే॒వ తన్మ్ర॑దయతి సుపా॒రా నో॑ అస॒ద్వశ॒ ఇత్యా॑హ॒ వ్యు॑ష్టిమే॒వావ॑ రున్ధే [రున్ధే, బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి] 28
బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి హోత॒వ్య॑-న్దీక్షి॒తస్య॑ గృ॒హా(3) ఇ న హో॑త॒వ్యా(3)మితి॑ హ॒విర్వై దీ᳚క్షి॒తో యజ్జు॑హు॒యా-ద్యజ॑మానస్యావ॒దాయ॑ జుహుయా॒-ద్యన్న జు॑హు॒యా-ద్య॑జ్ఞప॒రుర॒న్తరి॑యా॒ద్యే దే॒వా మనో॑జాతా మనో॒యుజ॒ ఇత్యా॑హ ప్రా॒ణా వై దే॒వా మనో॑జాతా మనో॒యుజ॒స్తేష్వే॒వ ప॒రోక్ష॑-ఞ్జుహోతి॒ తన్నేవ॑ హు॒త-న్నేవాహు॑తగ్గ్ స్వ॒పన్తం॒-వైఁ దీ᳚క్షి॒తగ్ం రక్షాగ్ం॑సి జిఘాగ్ంసన్త్య॒గ్నిః - [జిఘాగ్ంసన్త్య॒గ్నిః, ఖలు॒ వై] 29
ఖలు॒ వై ర॑క్షో॒హా-ఽగ్నే॒ త్వగ్ం సు జా॑గృహి వ॒యగ్ం సు మ॑న్దిషీమ॒హీత్యా॑హా॒గ్ని-మే॒వాధి॒పా-ఙ్కృ॒త్వా స్వ॑పితి॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యా అవ్ర॒త్యమి॑వ॒ వా ఏ॒ష క॑రోతి॒ యో దీ᳚క్షి॒త-స్స్వపి॑తి॒ త్వమ॑గ్నే వ్రత॒పా అ॒సీత్యా॑హా॒గ్నిర్వై దే॒వానాం᳚-వ్రఁ॒తప॑తి॒-స్స ఏ॒వైనం॑-వ్రఁ॒తమా ల॑భంయఁతి దే॒వ ఆ మర్త్యే॒ష్వేత్యా॑హ దే॒వో [దే॒వః, హ్యే॑ష స-న్మర్త్యే॑షు॒] 30
హ్యే॑ష స-న్మర్త్యే॑షు॒ త్వం-యఁ॒జ్ఞేష్వీడ్య॒ ఇత్యా॑హై॒తగ్ం హి య॒జ్ఞేష్వీడ॒తే-ఽప॒ వై దీ᳚క్షి॒తా-థ్సు॑షు॒పుష॑ ఇన్ద్రి॒య-న్దే॒వతాః᳚ క్రామన్తి॒ విశ్వే॑ దే॒వా అ॒భి మామా-ఽవ॑వృత్ర॒-న్నిత్యా॑-హేన్ద్రి॒యేణై॒వైన॑-న్దే॒వతా॑భి॒-స్స-న్న॑యతి॒ యదే॒త-ద్యజు॒ర్న బ్రూ॒యా-ద్యావ॑త ఏ॒వ ప॒శూన॒భి దీక్షే॑త॒ తావ॑న్తో-ఽస్య ప॒శవః॑ స్యూ॒ రాస్వేయ॑- [ప॒శవః॑ స్యూ॒ రాస్వేయ॑త్, సో॒మా-ఽఽ భూయో॑] 31
-థ్సో॒మా-ఽఽ భూయో॑ భ॒రేత్యా॒హా-ప॑రిమితానే॒వ ప॒శూనవ॑ రున్ధే చ॒న్ద్రమ॑సి॒ మమ॒ భోగా॑య భ॒వేత్యా॑హ యథాదేవ॒తమే॒వైనాః॒ ప్రతి॑ గృహ్ణాతి వా॒యవే᳚ త్వా॒ వరు॑ణాయ॒ త్వేతి॒ యదే॒వమే॒తా నాను॑ది॒శేదయ॑థాదేవత॒-న్దక్షి॑ణా గమయే॒దా దే॒వతా᳚భ్యో వృశ్చ్యేత॒ యదే॒వమే॒తా అ॑నుది॒శతి॑ యథాదేవ॒తమే॒వ దక్షి॑ణా గమయతి॒ న దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆ [న దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆ, వృ॒శ్చ్య॒తే॒ దేవీ॑రాపో] 32
వృ॑శ్చ్యతే॒ దేవీ॑రాపో అపా-న్నపా॒దిత్యా॑హ॒ యద్వో॒ మేద్ధ్యం॑-యఁ॒జ్ఞియ॒గ్ం॒ సదే॑వ॒-న్తద్వో॒ మా-ఽవ॑ క్రమిష॒మితి॒ వావైతదా॒హాచ్ఛి॑న్న॒-న్తన్తు॑-మ్పృథి॒వ్యా అను॑ గేష॒మిత్యా॑హ॒ సేతు॑మే॒వ కృ॒త్వా-ఽత్యే॑తి ॥ 33 ॥
(భు॒ఞ్జ॒తే॒ - ఽయం - ఛి॑న్ద్యా-ద్- రున్ధే॒ - ఽగ్ని - రా॑హ దే॒వ - ఇయ॑-ద్- దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆ - త్రయ॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
దే॒వా వై దే॑వ॒యజ॑న-మద్ధ్యవ॒సాయ॒ దిశో॒ న ప్రాజా॑న॒-న్తే᳚(1॒)-ఽన్యో᳚-ఽన్యముపా॑ధావ॒-న్త్వయా॒ ప్ర జా॑నామ॒ త్వయేతి॒ తే-ఽది॑త్యా॒గ్ం॒ సమ॑ద్ధ్రయన్త॒ త్వయా॒ ప్ర జా॑నా॒మేతి॒ సా-ఽబ్ర॑వీ॒-ద్వరం॑-వృఁణై॒ మత్ప్రా॑యణా ఏ॒వ వో॑ య॒జ్ఞా మదు॑దయనా అస॒న్నితి॒ తస్మా॑దాది॒త్యః ప్రా॑య॒ణీయో॑ య॒జ్ఞానా॑మాది॒త్య ఉ॑దయ॒నీయః॒ పఞ్చ॑ దే॒వతా॑ యజతి॒ పఞ్చ॒ దిశో॑ ది॒శా-మ్ప్రజ్ఞా᳚త్యా॒ [ది॒శా-మ్ప్రజ్ఞా᳚త్యై, అథో॒ పఞ్చా᳚క్షరా] 34
అథో॒ పఞ్చా᳚క్షరా ప॒ఙ్క్తిః పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞో య॒జ్ఞమే॒వావ॑ రున్ధే॒ పథ్యాగ్॑ స్వ॒స్తిమ॑యజ॒-న్ప్రాచీ॑మే॒వ తయా॒ దిశ॒-మ్ప్రాజా॑నన్న॒గ్నినా॑ దక్షి॒ణా సోమే॑న ప్ర॒తీచీగ్ం॑ సవి॒త్రోదీ॑చీ॒-మది॑త్యో॒ర్ధ్వా-మ్పథ్యాగ్॑ స్వ॒స్తిం ఁయ॑జతి॒ ప్రాచీ॑మే॒వ తయా॒ దిశ॒-మ్ప్ర జా॑నాతి॒ పథ్యాగ్॑ స్వ॒స్తిమి॒ష్ట్వా-ఽగ్నీషోమౌ॑ యజతి॒ చక్షు॑షీ॒ వా ఏ॒తే య॒జ్ఞస్య॒ యద॒గ్నీషోమౌ॒ తాభ్యా॑మే॒వాను॑ పశ్య- [పశ్యతి, అ॒గ్నీషోమా॑-వి॒ష్ట్వా] 35
-త్య॒గ్నీషోమా॑-వి॒ష్ట్వా స॑వి॒తారం॑-యఁజతి సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వాను॑ పశ్యతి సవి॒తార॑మి॒ష్ట్వా-ఽది॑తిం-యఁజతీ॒యం-వాఁ అది॑తిర॒స్యామే॒వ ప్ర॑తి॒ష్ఠాయాను॑ పశ్య॒త్యది॑తిమి॒ష్ట్వా మా॑రు॒తీమృచ॒మన్వా॑హ మ॒రుతో॒ వై దే॒వానాం॒-విఁశో॑ దేవవి॒శ-ఙ్ఖలు॒ వై కల్ప॑మాన-మ్మనుష్యవి॒శమను॑ కల్పతే॒ య-న్మా॑రు॒తీమృచ॑మ॒న్వాహ॑ వి॒శా-ఙ్కౢప్త్యై᳚ బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి ప్రయా॒జవ॑దననూయా॒జ-మ్ప్రా॑య॒ణీయ॑-ఙ్కా॒ర్య॑-మనూయా॒జవ॑- [-మనూయా॒జవ॑త్, అ॒ప్ర॒యా॒జ-ము॑దయ॒నీయ॒] 36
-దప్రయా॒జ-ము॑దయ॒నీయ॒-మితీ॒మే వై ప్ర॑యా॒జా అ॒మీ అ॑నూయా॒జా-స్సైవ సా య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑తి॒స్త-త్తథా॒ న కా॒ర్య॑మా॒త్మా వై ప్ర॑యా॒జాః ప్ర॒జా-ఽనూ॑యా॒జా య-త్ప్ర॑యా॒జా-న॑న్తరి॒యాదా॒త్మాన॑మ॒-న్తరి॑యా॒-ద్యద॑నూయా॒జా-న॑న్తరి॒యా-త్ప్ర॒జామ॒న్తరి॑యా॒ద్యతః॒ ఖలు॒ వై య॒జ్ఞస్య॒ విత॑తస్య॒ న క్రి॒యతే॒ తదను॑ య॒జ్ఞః పరా॑ భవతి య॒జ్ఞ-మ్ప॑రా॒భవ॑న్తం॒-యఁజ॑మా॒నో-ఽను॒ [-ఁయజ॑మా॒నో-ఽను॑, పరా॑ భవతి] 37
పరా॑ భవతి ప్రయా॒జవ॑దే॒వా-నూ॑యా॒జవ॑-త్ప్రాయ॒ణీయ॑-ఙ్కా॒ర్య॑-మ్ప్రయా॒జవ॑దనూయా॒జవ॑-దుదయ॒నీయ॒-న్నా-ఽఽత్మాన॑మన్త॒రేతి॒ న ప్ర॒జా-న్న య॒జ్ఞః ప॑రా॒భవ॑తి॒ న యజ॑మానః ప్రాయ॒ణీయ॑స్య నిష్కా॒స ఉ॑దయ॒నీయ॑మ॒భి నిర్వ॑పతి॒ సైవ సా య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑తి॒ర్యాః ప్రా॑య॒ణీయ॑స్య యా॒జ్యా॑ య-త్తా ఉ॑దయ॒నీయ॑స్య యా॒జ్యాః᳚ కు॒ర్యా-త్పరాం॑అ॒ముం-లోఁ॒కమా రో॑హే-త్ప్ర॒మాయు॑క-స్స్యా॒ద్యాః ప్రా॑య॒ణీయ॑స్య పురో-ఽనువా॒క్యా᳚స్తా ఉ॑దయ॒నీయ॑స్య యా॒జ్యాః᳚ కరోత్య॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ 38 ॥
(ప్రజ్ఞా᳚త్యై - పశ్యత్య - నూయా॒జవ॒ - ద్యజ॑మా॒నో-ఽను॑ - పురోనువా॒క్యా᳚స్తా - అ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 5)
క॒ద్రూశ్చ॒ వై సు॑ప॒ర్ణీ చా᳚-ఽఽత్మరూ॒పయో॑రస్పర్ధేతా॒గ్ం॒ సా క॒ద్రూ-స్సు॑ప॒ర్ణీమ॑జయ॒-థ్సా-ఽబ్ర॑వీ-త్తృ॒తీయ॑స్యామి॒తో ది॒వి సోమ॒స్తమా హ॑ర॒ తేనా॒-ఽఽత్మాన॒-న్నిష్క్రీ॑ణీ॒ష్వేతీ॒యం-వైఁ క॒ద్రూర॒సౌ సు॑ప॒ర్ణీ ఛన్దాగ్ం॑సి సౌపర్ణే॒యా-స్సాబ్ర॑వీద॒స్మై వై పి॒తరౌ॑ పు॒త్రా-న్బి॑భృత-స్తృ॒తీయ॑స్యామి॒తో ది॒వి సోమ॒స్తమా హ॑ర॒ తేనా॒-ఽఽత్మాన॒-న్నిష్క్రీ॑ణీ॒ష్వే- [నిష్క్రీ॑ణీ॒ష్వ, ఇతి॑ మా] 39
-తి॑ మా క॒ద్రూర॑వోచ॒దితి॒ జగ॒త్యుద॑పత॒-చ్చతు॑ర్దశాక్షరా స॒తీ సా ఽప్రా᳚ప్య॒ న్య॑వర్తత॒ తస్యై॒ ద్వే అ॒క్షరే॑ అమీయేతా॒గ్ం॒ సా ప॒శుభి॑శ్చ దీ॒క్షయా॒ చా-ఽగ॑చ్ఛ॒-త్తస్మా॒జ్జగ॑తీ॒ ఛన్ద॑సా-మ్పశ॒వ్య॑తమా॒ తస్మా᳚-త్పశు॒మన్త॑-న్దీ॒క్షోప॑ నమతి త్రి॒ష్టుగుద॑పత॒-త్త్రయో॑దశాక్షరా స॒తీ సా ఽప్రా᳚ప్య॒ న్య॑వర్తత॒ తస్యై॒ ద్వే అ॒క్షరే॑ అమీయేతా॒గ్ం॒ సా దక్షి॑ణాభిశ్చ॒ [దక్షి॑ణాభిశ్చ, తప॑సా॒] 40
తప॑సా॒ చా-ఽగ॑చ్ఛ॒-త్తస్మా᳚-త్త్రి॒ష్టుభో॑ లో॒కే మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే॒ దక్షి॑ణా నీయన్త ఏ॒త-త్ఖలు॒ వావ తప॒ ఇత్యా॑హు॒ర్య-స్స్వ-న్దదా॒తీతి॑ గాయ॒త్ర్యుద॑పత॒చ్చతు॑రక్షరా స॒త్య॑జయా॒ జ్యోతి॑షా॒ తమ॑స్యా అ॒జా-ఽభ్య॑రున్ధ॒ తద॒జాయా॑ అజ॒త్వగ్ం సా సోమ॒-ఞ్చా-ఽఽహ॑రచ్చ॒త్వారి॑ చా॒క్షరా॑ణి॒ సా-ఽష్టాక్ష॑రా॒ సమ॑పద్యత బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ [బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి, కస్మా᳚-థ్స॒త్యా-] 41
కస్మా᳚-థ్స॒త్యా-ద్గా॑య॒త్రీ కని॑ష్ఠా॒ ఛన్ద॑సాగ్ం స॒తీ య॑జ్ఞము॒ఖ-మ్పరీ॑యా॒యేతి॒ యదే॒వాద-స్సోమ॒మా-ఽహ॑ర॒-త్తస్మా᳚-ద్యజ్ఞము॒ఖ-మ్పర్యై॒-త్తస్మా᳚-త్తేజ॒స్వినీ॑తమా ప॒ద్భ్యా-న్ద్వే సవ॑నే స॒మగృ॑హ్ణా॒-న్ముఖే॒నైకం॒-యఁన్ముఖే॑న స॒మగృ॑హ్ణా॒-త్తద॑ధయ॒-త్తస్మా॒-ద్ద్వే సవ॑నే శు॒క్ర॑వతీ ప్రాతస్సవ॒న-ఞ్చ॒ మాద్ధ్య॑న్దిన-ఞ్చ॒ తస్మా᳚-త్తృతీయ సవ॒న ఋ॑జీ॒షమ॒భి షు॑ణ్వన్తి ధీ॒తమి॑వ॒ హి మన్య॑న్త [హి మన్య॑న్తే, ఆ॒శిర॒మవ॑ నయతి] 42
ఆ॒శిర॒మవ॑ నయతి సశుక్ర॒త్వాయాథో॒ స-మ్భ॑రత్యే॒వైన॒-త్తగ్ం సోమ॑-మాహ్రి॒యమా॑ణ-ఙ్గన్ధ॒ర్వో వి॒శ్వావ॑సః॒ పర్య॑ముష్ణా॒-థ్స తి॒స్రో రాత్రీః॒ పరి॑ముషితో-ఽవస॒-త్తస్మా᳚-త్తి॒స్రో రాత్రీః᳚ క్రీ॒త-స్సోమో॑ వసతి॒ తే దే॒వా అ॑బ్రువ॒న్-థ్స్త్రీకా॑మా॒ వై గ॑న్ధ॒ర్వా స్స్త్రి॒యా నిష్క్రీ॑ణా॒మేతి॒ తే వాచ॒గ్గ్॒ స్త్రియ॒మేక॑హాయనీ-ఙ్కృ॒త్వా తయా॒ నిర॑క్రీణ॒న్-థ్సా రో॒హి-ద్రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా గ॑న్ధ॒ర్వేభ్యో॑- [గ॑న్ధ॒ర్వేభ్యః॑, అ॒ప॒క్రమ్యా॑తిష్ఠ॒-త్త-ద్రో॒హితో॒] 43
-ఽప॒క్రమ్యా॑తిష్ఠ॒-త్త-ద్రో॒హితో॒ జన్మ॒ తే దే॒వా అ॑బ్రువ॒న్నప॑ యు॒ష్మదక్ర॑మీ॒-న్నాస్మాను॒-పావ॑ర్తతే॒ వి హ్వ॑యామహా॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ గన్ధ॒ర్వా అవ॑ద॒న్నగా॑య-న్దే॒వా-స్సా దే॒వా-న్గాయ॑త ఉ॒పావ॑ర్తత॒ తస్మా॒-ద్గాయ॑న్త॒గ్గ్॒ స్త్రియః॑ కామయన్తే॒ కాము॑కా ఏన॒గ్గ్॒ స్త్రియో॑ భవన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁదాథో॒ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వానపి॒ జన్యే॑షు॒ భవ॑తి॒ తేభ్య॑ ఏ॒వ ద॑దత్యు॒త య-ద్బ॒హుత॑యా॒ [య-ద్బ॒హుత॑యాః, భవ॒న్త్యేక॑హాయన్యా] 44
భవ॒న్త్యేక॑హాయన్యా క్రీణాతి వా॒చైవైన॒గ్ం॒ సర్వ॑యా క్రీణాతి॒ తస్మా॒దేక॑హాయనా మను॒ష్యా॑ వాచం॑-వఁద॒న్త్యకూ॑ట॒యా ఽక॑ర్ణ॒యా-ఽ కా॑ణ॒యాశ్లో॑ణ॒యా ఽస॑ప్తశఫయా క్రీణాతి॒ సర్వ॑యై॒వైన॑-ఙ్క్రీణాతి॒ యచ్ఛ్వే॒తయా᳚ క్రీణీ॒యా-ద్దు॒శ్చర్మా॒ యజ॑మాన-స్స్యా॒ద్య-త్కృ॒ష్ణయా॑-ఽను॒స్తర॑ణీ స్యా-త్ప్ర॒మాయు॑కో॒ యజ॑మాన-స్స్యా॒ద్య-ద్ద్వి॑రూ॒పయా॒ వార్త్ర॑ఘ్నీ స్యా॒-థ్స వా॒-ఽన్య-ఞ్జి॑నీ॒యా-త్తం-వాఁ॒-ఽన్యో జి॑నీయాదరు॒ణయా॑ పిఙ్గా॒క్ష్యా క్రీ॑ణాత్యే॒తద్వై సోమ॑స్య రూ॒పగ్గ్ స్వయై॒వైన॑-న్దే॒వత॑యా క్రీణాతి ॥ 45 ॥
(నిష్క్రీ॑ణీష్వ॒ - దక్షి॑ణాభిశ్చ - వదన్తి॒ - మన్య॑న్తే-గన్ధ॒ర్వేభ్యో॑-బ॒హుత॑యాః-పిఙ్గా॒క్ష్యా-దశ॑ చ ) (అ. 6)
తద్ధిర॑ణ్యమభవ॒-త్తస్మా॑ద॒ద్భ్యో హిర॑ణ్య-మ్పునన్తి బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ కస్మా᳚-థ్స॒త్యాద॑న॒స్థికే॑న ప్ర॒జాః ప్ర॒వీయ॑న్తే ఽస్థ॒న్వతీ᳚ర్జాయన్త॒ ఇతి॒ యద్ధిర॑ణ్య-ఙ్ఘృ॒తే॑-ఽవ॒ధాయ॑ జు॒హోతి॒ తస్మా॑దన॒స్థికే॑న ప్ర॒జాః ప్ర వీ॑యన్తే ఽస్థ॒న్వతీ᳚ర్జాయన్త ఏ॒తద్వా అ॒గ్నేః ప్రి॒య-న్ధామ॒ య-ద్ఘృ॒త-న్తేజో॒ హిర॑ణ్యమి॒యన్తే॑ శుక్ర త॒నూరి॒దం-వఁర్చ॒ ఇత్యా॑హ॒ సతే॑జసమే॒వైన॒గ్ం॒ సత॑ను- [సత॑నుమ్, క॒రో॒త్యథో॒] 46
-ఙ్కరో॒త్యథో॒ స-మ్భ॑రత్యే॒వైనం॒-యఁదబ॑ద్ధమ-వద॒ద్ధ్యా-ద్గర్భాః᳚ ప్ర॒జానా᳚-మ్పరా॒పాతు॑కా-స్స్యుర్బ॒ద్ధమవ॑ దధాతి॒ గర్భా॑ణా॒-న్ధృత్యై॑ నిష్ట॒ర్క్య॑-మ్బద్ధ్నాతి ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్ర॒జన॑నాయ॒ వాగ్వా ఏ॒షా య-థ్సో॑మ॒క్రయ॑ణీ॒ జూర॒సీత్యా॑హ॒ యద్ధి మన॑సా॒ జవ॑తే॒ త-ద్వా॒చా వద॑తి ధృ॒తా మన॒సేత్యా॑హ॒ మన॑సా॒ హి వాగ్ధృ॒తా జుష్టా॒ విష్ణ॑వ॒ ఇత్యా॑హ [ ] 47
య॒జ్ఞో వై విష్ణు॑ ర్య॒జ్ఞాయై॒వైనా॒-ఞ్జుష్టా᳚-ఙ్కరోతి॒ తస్యా᳚స్తే స॒త్యస॑వసః ప్రస॒వ ఇత్యా॑హ సవి॒తృ-ప్ర॑సూతామే॒వ వాచ॒మవ॑ రున్ధే॒ కాణ్డే॑కాణ్డే॒ వై క్రి॒యమా॑ణే య॒జ్ఞగ్ం రక్షాగ్ం॑సి జిఘాగ్ంసన్త్యే॒ష ఖలు॒ వా అర॑క్షోహతః॒ పన్థా॒ యో᳚-ఽగ్నేశ్చ॒ సూర్య॑స్య చ॒ సూర్య॑స్య॒ చక్షు॒రా-ఽరు॑హమ॒గ్నేర॒క్ష్ణః క॒నీని॑కా॒మిత్యా॑హ॒ య ఏ॒వార॑క్షోహతః॒ పన్థా॒స్తగ్ం స॒మారో॑హతి॒ [స॒మారో॑హతి, వాగ్వా ఏ॒షా] 48
వాగ్వా ఏ॒షా య-థ్సో॑మ॒క్రయ॑ణీ॒ చిద॑సి మ॒నా-ఽసీత్యా॑హ॒ శాస్త్యే॒వైనా॑మే॒త-త్తస్మా᳚చ్ఛి॒ష్టాః ప్ర॒జా జా॑యన్తే॒ చిద॒సీత్యా॑హ॒ యద్ధి మన॑సా చే॒తయ॑తే॒ త-ద్వా॒చా వద॑తి మ॒నా-ఽసీత్యా॑హ॒ యద్ధి మన॑సా-ఽభి॒గచ్ఛ॑తి॒ త-త్క॒రోతి॒ ధీర॒సీత్యా॑హ॒ యద్ధి మన॑సా॒ ధ్యాయ॑తి॒ త-ద్వా॒చా [ ] 49
వద॑తి॒ దక్షి॑ణా॒-ఽసీత్యా॑హ॒ దక్షి॑ణా॒ హ్యే॑షా య॒జ్ఞియా॒-ఽసీత్యా॑హ య॒జ్ఞియా॑మే॒వైనా᳚-ఙ్కరోతి క్ష॒త్రియా॒సీత్యా॑హ క్ష॒త్రియా॒ హ్యే॑షా ఽది॑తిరస్యుభ॒యత॑శ్శీ॒ర్ష్ణీత్యా॑హ॒ యదే॒వా-ఽఽది॒త్యః ప్రా॑య॒ణీయో॑ య॒జ్ఞానా॑మాది॒త్య ఉ॑దయ॒నీయ॒-స్తస్మా॑దే॒వమా॑హ॒ యదబ॑ద్ధా॒ స్యాదయ॑తా స్యా॒ద్య-త్ప॑దిబ॒ద్ధా-ఽను॒స్తర॑ణీ స్యా-త్ప్ర॒మాయు॑కో॒ యజ॑మాన-స్స్యా॒- [యజ॑మాన-స్స్యాత్, య-త్క॑ర్ణగృహీ॒తా] 50
-ద్య-త్క॑ర్ణగృహీ॒తా వార్త్ర॑ఘ్నీ స్యా॒-థ్స వా॒-ఽన్య-ఞ్జి॑నీ॒యా-త్తం-వాఁ॒-ఽన్యో జి॑నీయాన్మి॒త్రస్త్వా॑ ప॒ది బ॑ద్ధ్నా॒త్విత్యా॑హ మి॒త్రో వై శి॒వో దే॒వానా॒-న్తేనై॒వైనా᳚-మ్ప॒ది బ॑ద్ధ్నాతి పూ॒షా-ఽద్ధ్వ॑నః పా॒త్విత్యా॑హే॒యం-వైఁ పూ॒షేమామే॒వాస్యా॑ అధి॒పామ॑క॒-స్సమ॑ష్ట్యా॒ ఇన్ద్రా॒యా-ద్ధ్య॑క్షా॒యేత్యా॒హేన్ద్ర॑మే॒వాస్యా॒ అద్ధ్య॑క్ష-ఙ్కరో॒- [అద్ధ్య॑క్ష-ఙ్కరోతి, అను॑ త్వా మా॒తా] 51
-త్యను॑ త్వా మా॒తా మ॑న్యతా॒మను॑ పి॒తేత్యా॒హా-ను॑మతయై॒వైన॑యా క్రీణాతి॒ సా దే॑వి దే॒వమచ్ఛే॒హీత్యా॑హ దే॒వీ హ్యే॑షా దే॒వ-స్సోమ॒ ఇన్ద్రా॑య॒ సోమ॒మిత్యా॒హేన్ద్రా॑య॒ హి సోమ॑ ఆహ్రి॒యతే॒ యదే॒త-ద్యజు॒ర్న బ్రూ॒యా-త్పరా᳚చ్యే॒వ సో॑మ॒క్రయ॑ణీయా-ద్రు॒ద్రస్త్వా-ఽఽ వ॑ర్తయ॒త్విత్యా॑హ రు॒ద్రో వై క్రూ॒రో [రు॒ద్రో వై క్రూ॒రః, దే॒వానా॒-న్తమే॒వాస్యై॑] 52
దే॒వానా॒-న్తమే॒వాస్యై॑ ప॒రస్తా᳚-ద్దధా॒త్యావృ॑త్త్యై క్రూ॒రమి॑వ॒ వా ఏ॒త-త్క॑రోతి॒ య-ద్రు॒ద్రస్య॑ కీ॒ర్తయ॑తి మి॒త్రస్య॑ ప॒థేత్యా॑హ॒ శాన్త్యై॑ వా॒చా వా ఏ॒ష వి క్రీ॑ణీతే॒ య-స్సో॑మ॒క్రయ॑ణ్యా స్వ॒స్తి సోమ॑సఖా॒ పున॒రేహి॑ స॒హ ర॒య్యేత్యా॑హ వా॒చైవ వి॒క్రీయ॒ పున॑రా॒త్మన్ వాచ॑-న్ధ॒త్తే-ఽను॑పదాసుకా-ఽస్య॒ వాగ్భ॑వతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ ॥ 53 ॥
(సత॑నుం॒ - ఁవిష్ణ॑వ॒ ఇత్యా॑హ - స॒మారో॑హతి॒ - ధ్యాయ॑తి॒ త-ద్వా॒చా - యజ॑మాన-స్స్యాత్ - కరోతి - క్రూ॒రో - వేద॑) (అ. 7)
షట్ ప॒దాన్యను॒ ని క్రా॑మతి షడ॒హం-వాఁన్నాతి॑ వదత్యు॒త సం॑వఁథ్స॒రస్యాయ॑నే॒ యావ॑త్యే॒వ వాక్తామవ॑ రున్ధే సప్త॒మే ప॒దే జు॑హోతి స॒ప్తప॑దా॒ శక్వ॑రీ ప॒శవ॒-శ్శక్వ॑రీ ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే స॒ప్త గ్రా॒మ్యాః ప॒శవః॑ స॒ప్తా-ఽఽర॒ణ్యా-స్స॒ప్త ఛన్దాగ్॑-స్యు॒భయ॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై॒ వస్వ్య॑సి రు॒ద్రా-ఽసీత్యా॑హ రూ॒పమే॒వాస్యా॑ ఏ॒త-న్మ॑హి॒మానం॒- [ఏ॒త-న్మ॑హి॒మాన᳚మ్, వ్యాచ॑ష్టే॒ బృహ॒స్పతి॑స్త్వా] 54
-ఁవ్యాచ॑ష్టే॒ బృహ॒స్పతి॑స్త్వా సు॒మ్నే ర॑ణ్వ॒త్విత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మై॑ ప॒శూనవ॑ రున్ధే రు॒ద్రో వసు॑భి॒రా చి॑కే॒త్విత్యా॒హా-ఽఽవృ॑త్త్యై పృథి॒వ్యాస్త్వా॑ మూ॒ర్ధన్నా జి॑ఘర్మి దేవ॒యజ॑న॒ ఇత్యా॑హ పృథి॒వ్యా హ్యే॑ష మూ॒ర్ధా య-ద్దే॑వ॒యజ॑న॒మిడా॑యాః ప॒ద ఇత్యా॒హేడా॑యై॒ హ్యే॑త-త్ప॒దం-యఁ-థ్సో॑మ॒క్రయ॑ణ్యై ఘృ॒తవ॑తి॒ స్వాహే- [స్వాహా᳚, ఇత్యా॑హ॒] 55
-త్యా॑హ॒ యదే॒వాస్యై॑ ప॒దా-ద్ఘృ॒తమపీ᳚డ్యత॒ తస్మా॑దే॒వమా॑హ॒ యద॑ద్ధ్వ॒ర్యుర॑న॒గ్నావాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాద॒న్ధో᳚-ఽద్ధ్వ॒ర్యు-స్స్యా॒-ద్రక్షాగ్ం॑సి య॒జ్ఞగ్ం హ॑న్యు॒ర్॒హిర॑ణ్యము॒పాస్య॑ జుహోత్యగ్ని॒వత్యే॒వ జు॑హోతి॒ నాన్ధో᳚-ఽద్ధ్వ॒ర్యు ర్భవ॑తి॒ న య॒జ్ఞగ్ం రక్షాగ్ం॑సి ఘ్నన్తి॒ కాణ్డే॑కాణ్డే॒ వై క్రి॒యమా॑ణే య॒జ్ఞగ్ం రక్షాగ్ం॑సి జిఘాగ్ంసన్తి॒ పరి॑లిఖిత॒గ్ం॒ రక్షః॒ పరి॑లిఖితా॒ అరా॑తయ॒ ఇత్యా॑హ॒ రక్ష॑సా॒-మప॑హత్యా [రక్ష॑సా॒-మప॑హత్యై, ఇ॒దమ॒హగ్ం] 56
ఇ॒దమ॒హగ్ం రక్ష॑సో గ్రీ॒వా అపి॑ కృన్తామి॒ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మ ఇత్యా॑హ॒ ద్వౌ వావ పురు॑షౌ॒ య-ఞ్చై॒వ ద్వేష్టి॒ యశ్చై॑న॒-న్ద్వేష్టి॒ తయో॑-రే॒వా-ఽన॑న్తరాయ-ఙ్గ్రీ॒వాః కృ॑న్తతి ప॒శవో॒ వై సో॑మ॒క్రయ॑ణ్యై ప॒దం-యాఁ॑వత్త్మూ॒తగ్ం సం-వఁ॑పతి ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే॒-ఽస్మే రాయ॒ ఇతి॒ సం ఁవ॑పత్యా॒త్మాన॑-మే॒వాద్ధ్వ॒ర్యుః -[-మే॒వాద్ధ్వ॒ర్యుః, ప॒శుభ్యో॒] 57
ప॒శుభ్యో॒ నాన్తరే॑తి॒ త్వే రాయ॒ ఇతి॒ యజ॑మానాయ॒ ప్ర య॑చ్ఛతి॒ యజ॑మాన ఏ॒వ ర॒యి-న్ద॑ధాతి॒ తోతే॒ రాయ॒ ఇతి॒ పత్ని॑యా అ॒ర్ధో వా ఏ॒ష ఆ॒త్మనో॒ య-త్పత్నీ॒ యథా॑ గృ॒హేషు॑ నిధ॒త్తే తా॒దృగే॒వ త-త్త్వష్టీ॑మతీ తే సపే॒యేత్యా॑హ॒ త్వష్టా॒ వై ప॑శూ॒నా-మ్మి॑థు॒నానాగ్ం॑ రూప॒కృ-ద్రూ॒పమే॒వ ప॒శుషు॑ దధాత్య॒స్మై వై లో॒కాయ॒ గార్హ॑పత్య॒ ఆ ధీ॑యతే॒ ఽముష్మా॑ ఆహవ॒నీయో॒ య-ద్గార్హ॑పత్య ఉప॒వపే॑ద॒స్మిన్ ఁలో॒కే ప॑శ॒మాన్-థ్స్యా॒-ద్యదా॑హవ॒నీయే॒ ఽముష్మి॑న్ ఁలో॒కే ప॑శు॒మాన్-థ్స్యా॑దు॒భయో॒రుప॑ వపత్యు॒భయో॑రే॒వైనం॑-లోఁ॒కయోః᳚ పశు॒మన్త॑-ఙ్కరోతి ॥ 58 ॥
(మ॒హి॒మాన॒గ్గ్॒ - స్వాహా - ఽప॑హత్యా - అధ్వ॒ర్యు - ధీ॑యతే॒ - చతు॑ర్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 8)
బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి వి॒చిత్య॒-స్సోమా(3) న వి॒చిత్యా(3) ఇతి॒ సోమో॒ వా ఓష॑ధీనా॒గ్ం॒ రాజా॒ తస్మి॒న్॒. యదాప॑న్న-ఙ్గ్రసి॒తమే॒వాస్య॒ త-ద్య-ద్వి॑చిను॒యా-ద్యథా॒ ఽఽస్యా᳚ద్గ్రసి॒త-న్ని॑ష్ఖి॒దతి॑ తా॒దృగే॒వ తద్యన్న వి॑చిను॒యా-ద్యథా॒ ఽక్షన్నాప॑న్నం-విఁ॒ధావ॑తి తా॒దృగే॒వ త-త్క్షోధు॑కో ఽద్ధ్వ॒ర్యు-స్స్యా-త్క్షోధు॑కో॒ యజ॑మాన॒-స్సోమ॑విక్రయి॒న్-థ్సోమగ్ం॑ శోధ॒యేత్యే॒వ బ్రూ॑యా॒-ద్యదీత॑రం॒- [బ్రూ॑యా॒-ద్యదీత॑రమ్, యదీత॑ర-] 59
-ఁయదీత॑ర-ము॒భయే॑నై॒వ సో॑మవిక్ర॒యిణ॑-మర్పయతి॒ తస్మా᳚-థ్సోమవిక్ర॒యీ క్షోధు॑కో ఽరు॒ణో హ॑ స్మా॒-ఽఽహౌప॑వేశి-స్సోమ॒క్రయ॑ణ ఏ॒వాహ-న్తృ॑తీయ సవ॒నమవ॑ రున్ధ॒ ఇతి॑ పశూ॒నా-ఞ్చర్మ॑-న్మిమీతే ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే ప॒శవో॒ హి తృ॒తీయ॒గ్ం॒ సవ॑నం॒-యఁ-ఙ్కా॒మయే॑తాప॒శు-స్స్యా॒-దిత్యృ॑క్ష॒త-స్తస్య॑ మిమీత॒ర్క్షం-వాఁ అ॑పశ॒వ్య-మ॑ప॒శురే॒వ భ॑వతి॒ య-ఙ్కా॒మయే॑త పశు॒మాన్-థ్స్యా॒ - [ ] 60
-దితి॑ లోమ॒తస్తస్య॑ మిమీతై॒తద్వై ప॑శూ॒నాగ్ం రూ॒పగ్ం రూ॒పేణై॒వా-ఽస్మై॑ ప॒శూనవ॑ రున్ధే పశు॒మానే॒వ భ॑వత్య॒పామన్తే᳚ క్రీణాతి॒ సర॑సమే॒వైన॑-ఙ్క్రీణాత్య॒-మాత్యో॒-ఽసీత్యా॑హా॒-ఽమైవైన॑-ఙ్కురుతే శు॒క్రస్తే॒ గ్రహ॒ ఇత్యా॑హ శు॒క్రో హ్య॑స్య॒ గ్రహో ఽన॒సా-ఽచ్ఛ॑ యాతి మహి॒మాన॑-మే॒వాస్యాచ్ఛ॑ యా॒త్యన॒సా- [యా॒త్యన॒సా, అచ్ఛ॑] 61
-ఽచ్ఛ॑ యాతి॒ తస్మా॑-దనోవా॒హ్యగ్ం॑ స॒మే జీవ॑నం॒-యఁత్ర॒ ఖలు॒ వా ఏ॒తగ్ం శీ॒ర్ష్ణా హర॑న్తి॒ తస్మా᳚చ్ఛీర్షహా॒ర్య॑-ఙ్గి॒రౌ జీవ॑నమ॒భి త్య-న్దే॒వగ్ం స॑వి॒తార॒మిత్యతి॑-చ్ఛన్దస॒ర్చా మి॑మీ॒తే ఽతి॑చ్ఛన్దా॒ వై సర్వా॑ణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ సర్వే॑భిరే॒వైన॒-ఞ్ఛన్దో॑భిర్మిమీతే॒ వర్ష్మ॒ వా ఏ॒షా ఛన్ద॑సాం॒-యఁదతి॑చ్ఛన్దా॒ యదతి॑చ్ఛన్దస॒ర్చా మిమీ॑తే॒ వర్ష్మై॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరో॒త్యేక॑యైకయో॒-థ్సర్గ॑- [-ఙ్కరో॒త్యేక॑యైకయో॒-థ్సర్గ᳚మ్, మి॒మీ॒తే] 62
-మ్మిమీ॒తే ఽయా॑తయామ్నియాయాతయామ్నియై॒వైన॑-మ్మిమీతే॒ తస్మా॒న్నానా॑వీర్యా అ॒ఙ్గుల॑య॒-స్సర్వా᳚స్వఙ్గు॒ష్ఠముప॒ ని గృ॑హ్ణాతి॒ తస్మా᳚-థ్స॒మావ॑ద్వీర్యో॒-ఽన్యాభి॑-ర॒ఙ్గులి॑భి॒స్తస్మా॒-థ్సర్వా॒ అను॒ స-ఞ్చ॑రతి॒ య-థ్స॒హ సర్వా॑భి॒ర్మిమీ॑త॒ సగ్గ్శ్లి॑ష్టా అ॒ఙ్గుల॑యో జాయేర॒-న్నేక॑యైకయో॒-థ్సర్గ॑-మ్మిమీతే॒ తస్మా॒-ద్విభ॑క్తా జాయన్తే॒ పఞ్చ॒ కృత్వో॒ యజు॑షా మిమీతే॒ పఞ్చా᳚క్షరా ప॒ఙ్క్తిః పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞో య॒జ్ఞమే॒వావ॑ రున్ధే॒ పఞ్చ॒ కృత్వ॑-స్తూ॒ష్ణీ- [కృత్వ॑-స్తూ॒ష్ణీమ్, దశ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒] 63
-న్దశ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజై॒వాన్నాద్య॒మవ॑ రున్ధే॒ య-ద్యజు॑షా॒ మిమీ॑తే భూ॒తమే॒వావ॑ రున్ధే॒ య-త్తూ॒ష్ణీ-మ్భ॑వి॒ష్య-ద్య-ద్వై తావా॑నే॒వ సోమ॒-స్స్యా-ద్యావ॑న్త॒-మ్మిమీ॑తే॒ యజ॑మానస్యై॒వ స్యా॒న్నాపి॑ సద॒స్యా॑నా-మ్ప్ర॒జాభ్య॒స్త్వేత్యుప॒ సమూ॑హతి సద॒స్యా॑నే॒వాన్వా భ॑జతి॒ వాస॒సోప॑ నహ్యతి సర్వదేవ॒త్యం॑-వైఁ [ ] 64
వాస॒-స్సర్వా॑భిరే॒వైన॑-న్దే॒వతా॑భి॒-స్సమ॑ర్ధయతి ప॒శవో॒ వై సోమః॑ ప్రా॒ణాయ॒ త్వేత్యుప॑ నహ్యతి ప్రా॒ణమే॒వ ప॒శుషు॑ దధాతి వ్యా॒నాయ॒ త్వేత్యను॑ శృన్థతి వ్యా॒నమే॒వ ప॒శుషు॑ దధాతి॒ తస్మా᳚-థ్స్వ॒పన్త॑-మ్ప్రా॒ణా న జ॑హతి ॥ 65 ॥
(ఇత॑రం - పశు॒మాన్-థ్స్యా᳚--ద్యా॒త్యన॑సో॒ - థ్సర్గం॑ - తూ॒ష్ణీగ్ం - స॑ర్వదేవ॒త్యం॑-వైఁ - త్రయ॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 9)
య-త్క॒లయా॑ తే శ॒ఫేన॑ తే క్రీణా॒నీతి॒ పణే॒తాగో॑అర్ఘ॒గ్ం॒ సోమ॑-ఙ్కు॒ర్యాదగో॑అర్ఘం॒-యఁజ॑మాన॒-మగో॑అర్ఘమద్ధ్వ॒ర్యు-ఙ్గోస్తు మ॑హి॒మాన॒-న్నావ॑ తిరే॒-ద్గవా॑ తే క్రీణా॒నీత్యే॒వ బ్రూ॑యా-ద్గోఅ॒ర్ఘమే॒వ సోమ॑-ఙ్క॒రోతి॑ గోఅ॒ర్ఘం-యఁజ॑మాన-ఙ్గోఅ॒ర్ఘమ॑ద్ధ్వ॒ర్యు-న్న గోర్మ॑హి॒మాన॒మవ॑ తిరత్య॒జయా᳚ క్రీణాతి॒ సత॑పసమే॒వైన॑-ఙ్క్రీణాతి॒ హిర॑ణ్యేన క్రీణాతి॒ సశు॑క్రమే॒వై- [సశు॑క్రమే॒వ, ఏ॒న॒-ఙ్క్రీ॒ణా॒తి॒ ధే॒న్వా క్రీ॑ణాతి॒] 66
-న॑-ఙ్క్రీణాతి ధే॒న్వా క్రీ॑ణాతి॒ సాశి॑రమే॒వైన॑-ఙ్క్రీణాత్యృష॒భేణ॑ క్రీణాతి॒ సేన్ద్ర॑మే॒వైన॑-ఙ్క్రీణాత్యన॒డుహా᳚ క్రీణాతి॒ వహ్ని॒ర్వా అ॑న॒డ్వాన్. వహ్ని॑నై॒వ వహ్ని॑ య॒జ్ఞస్య॑ క్రీణాతి మిథు॒నాభ్యా᳚-ఙ్క్రీణాతి మిథు॒నస్యావ॑-రుద్ధ్యై॒ వాస॑సా క్రీణాతి సర్వదేవ॒త్యం॑-వైఁ వా॒స-స్సర్వా᳚భ్య ఏ॒వైన॑-న్దే॒వతా᳚భ్యః క్రీణాతి॒ దశ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజై॒వాన్నాద్య॒మవ॑ రున్ధే॒ [రున్ధే, తప॑స-స్త॒నూర॑సి] 67
తప॑స-స్త॒నూర॑సి ప్ర॒జాప॑తే॒-ర్వర్ణ॒ ఇత్యా॑హ ప॒శుభ్య॑ ఏ॒వ తద॑ద్ధ్వ॒-ర్యుర్ని హ్ను॑త ఆ॒త్మనో-ఽనా᳚వ్రస్కాయ॒ గచ్ఛ॑తి॒ శ్రియ॒-మ్ప్ర ప॒శూనా᳚ప్నోతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ శు॒క్ర-న్తే॑ శు॒క్రేణ॑ క్రీణా॒మీత్యా॑హ యథా య॒జురే॒వైత-ద్దే॒వా వై యేన॒ హిర॑ణ్యేన॒ సోమ॒మక్రీ॑ణ॒-న్తద॑భీ॒షహా॒ పున॒రా-ఽద॑దత॒ కో హి తేజ॑సా విక్రే॒ష్యత॒ ఇతి॒ యేన॒ హిర॑ణ్యేన॒ [హిర॑ణ్యేన, సోమ॑-] 68
సోమ॑-ఙ్క్రీణీ॒యా-త్తద॑భీ॒షహా॒ పున॒రా ద॑దీత॒ తేజ॑ ఏ॒వా-ఽఽత్మ-న్ధ॑త్తే॒-ఽస్మే జ్యోతిః॑ సోమవిక్ర॒యిణి॒ తమ॒ ఇత్యా॑హ॒ జ్యోతి॑రే॒వ యజ॑మానే దధాతి॒ తమ॑సా సోమవిక్ర॒యిణ॑మర్పయతి॒ యదను॑పగ్రథ్య హ॒న్యా-ద్ద॑న్ద॒శూకా॒స్తాగ్ం సమాగ్ం॑ స॒ర్పా-స్స్యు॑రి॒దమ॒హగ్ం స॒ర్పాణా᳚-న్దన్ద॒శూకా॑నా-ఙ్గ్రీ॒వా ఉప॑ గ్రథ్నా॒మీత్యా॒హా-ద॑న్దశూకా॒స్తాగ్ం సమాగ్ం॑ స॒ర్పా భ॑వన్తి॒ తమ॑సా సోమవిక్ర॒యిణం॑-విఁద్ధ్యతి॒ స్వాన॒ [స్వాన॑, భ్రాజేత్యా॑హై॒తే] 69
భ్రాజేత్యా॑హై॒తే వా అ॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే సోమ॑మరక్ష॒-న్తేభ్యో-ఽధి॒ సోమ॒మా-ఽహ॑ర॒న్॒. యదే॒తేభ్యః॑ సోమ॒క్రయ॑ణా॒-న్నాను॑ది॒శేదక్రీ॑తో-ఽస్య॒ సోమః॑ స్యా॒న్నాస్యై॒తే॑ ఽముష్మి॑న్ ఁలో॒కే సోమగ్ం॑ రక్షేయు॒ర్యదే॒తేభ్యః॑ సోమ॒క్రయ॑ణాననుది॒శతి॑ క్రీ॒తో᳚-ఽస్య॒ సోమో॑ భవత్యే॒తే᳚-ఽస్యా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే సోమగ్ం॑ రక్షన్తి ॥ 70 ॥
(సశు॑క్రమే॒వ - రు॑న్ధ॒ - ఇతి॒ యేన॒ హిర॑ణ్యేన॒ - స్వాన॒ - చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
వా॒రు॒ణో వై క్రీ॒త-స్సోమ॒ ఉప॑నద్ధో మి॒త్రో న॒ ఏహి॒ సుమి॑త్రధా॒ ఇత్యా॑హ॒ శాన్త్యా॒ ఇన్ద్ర॑స్యో॒రుమా వి॑శ॒ దక్షి॑ణ॒మిత్యా॑హ దే॒వా వై యగ్ం సోమ॒మక్రీ॑ణ-న్తమిన్ద్ర॑స్యో॒రౌ దక్షి॑ణ॒ ఆ ఽసా॑దయన్నే॒ష ఖలు॒ వా ఏ॒తర్హీన్ద్రో॒ యో యజ॑తే॒ తస్మా॑దే॒వమా॒హోదాయు॑షా స్వా॒యుషేత్యా॑హ దే॒వతా॑ ఏ॒వా-న్వా॒రభ్యో- [ఏ॒వా-న్వా॒రభ్యోత్, తి॒ష్ఠ॒త్యు॒-ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒-] 71
-త్తి॑ష్ఠత్యు॒-ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒-మన్వి॒హీత్యా॑హా-న్తరిక్షదేవ॒త్యో᳚(1॒) హ్యే॑తర్హి॒ సోమో-ఽది॑త్యా॒-స్సదో॒-ఽస్యది॑త్యా॒-స్సద॒ ఆ సీ॒దేత్యా॑హ యథాయ॒జురే॒వైత-ద్వి వా ఏ॑నమే॒తద॑ర్ధయతి॒ య-ద్వా॑రు॒ణగ్ం సన్త॑-మ్మై॒త్ర-ఙ్క॒రోతి॑ వారు॒ణ్యర్చా-ఽఽ సా॑దయతి॒ స్వయై॒వైన॑-న్దే॒వత॑యా॒ సమ॑ర్ధయతి॒ వాస॑సా ప॒ర్యాన॑హ్యతి సర్వదేవ॒త్యం॑-వైఁ వాస॒-స్సర్వా॑భిరే॒వై- [వాస॒-స్సర్వా॑భిరే॒వ, ఏ॒న॒-న్దే॒వతా॑భి॒-] 72
-న॑-న్దే॒వతా॑భి॒-స్సమ॑ర్ధయ॒త్యథో॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై॒ వనే॑షు॒ వ్య॑న్తరి॑క్ష-న్తతా॒నేత్యా॑హ॒ వనే॑షు॒ హి వ్య॑న్తరి॑క్ష-న్త॒తాన॒ వాజ॒మర్వ॒థ్స్విత్యా॑హ॒ వాజ॒గ్గ్॒ హ్యర్వ॑థ్సు॒ పయో॑ అఘ్ని॒యాస్విత్యా॑హ॒ పయో॒ హ్య॑ఘ్ని॒యాసు॑ హృ॒థ్సు క్రతు॒మిత్యా॑హ హృ॒థ్సు హి క్రతుం॒-వఁరు॑ణో వి॒క్ష్వ॑గ్నిమిత్యా॑హ॒ వరు॑ణో॒ హి వి॒క్ష్వ॑గ్ని-న్ది॒వి సూర్య॒- [సూర్య᳚మ్, ఇత్యా॑హ ది॒వి హి] 73
-మిత్యా॑హ ది॒వి హి సూర్య॒గ్ం॒ సోమ॒మద్రా॒విత్యా॑హ॒ గ్రావా॑ణో॒ వా అద్ర॑య॒స్తేషు॒ వా ఏ॒ష సోమ॑-న్దధాతి॒ యో యజ॑తే॒ తస్మా॑దే॒వమా॒హోదు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస॒మితి॑ సౌ॒ర్యర్చా కృ॑ష్ణాజి॒న-మ్ప్ర॒త్యాన॑హ్యతి॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యా॒ ఉస్రా॒వేత॑-న్ధూర్షాహా॒విత్యా॑హ యథాయ॒జురే॒వైత-త్ప్ర చ్య॑వస్వ భువస్పత॒ ఇత్యా॑హ భూ॒తానా॒గ్॒ హ్యే॑ [భూ॒తానా॒గ్ం॒ హి, ఏ॒ష పతి॒-ర్విశ్వా᳚న్య॒భి] 74
-ష పతి॒-ర్విశ్వా᳚న్య॒భి ధామా॒నీత్యా॑హ॒ విశ్వా॑ని॒ హ్యే᳚(1॒) షో॑-ఽభి ధామా॑ని ప్ర॒చ్యవ॑తే॒ మా త్వా॑ పరిప॒రీ వి॑ద॒దిత్యా॑హ॒ యదే॒వాద-స్సోమ॑మాహ్రి॒యమా॑ణ-ఙ్గన్ధ॒ర్వో వి॒శ్వావ॑సుః ప॒ర్యము॑ష్ణా॒-త్తస్మా॑-దే॒వమా॒హాప॑రిమోషాయ॒ యజ॑మానస్య స్వ॒స్త్యయ॑న్య॒సీత్యా॑హ॒ యజ॑మానస్యై॒వైష య॒జ్ఞస్యా᳚న్వార॒భోం ఽన॑వచ్ఛిత్త్యై॒ వరు॑ణో॒ వా ఏ॒ష యజ॑మానమ॒భ్యైతి॒ య- [యత్, క్రీ॒త-స్సోమ॒ ఉప॑నద్ధో॒ నమో॑] 75
-త్క్రీ॒త-స్సోమ॒ ఉప॑నద్ధో॒ నమో॑ మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్య॒ చక్ష॑స॒ ఇత్యా॑హ॒ శాన్త్యా॒ ఆ సోమం॒-వఁహ॑న్త్య॒గ్నినా॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతే॒ తౌ స॒భంవఁ॑న్తౌ॒ యజ॑మానమ॒భి స-మ్భ॑వతః పు॒రా ఖలు॒ వావైష మేధా॑యా॒-ఽఽత్మాన॑మా॒రభ్య॑ చరతి॒ యో దీ᳚క్షి॒తో యద॑గ్నీషో॒మీయ॑-మ్ప॒శుమా॒లభ॑త ఆత్మని॒ష్క్రయ॑ణ ఏ॒వాస్య॒ స తస్మా॒-త్తస్య॒ నా-ఽఽశ్య॑-మ్పురుషని॒ష్క్రయ॑ణ ఇవ॒ హ్యథో॒ ఖల్వా॑హు ర॒గ్నీషోమా᳚భ్యాం॒-వాఁ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒న్నితి॒ యద॑గ్నీషో॒మీయ॑-మ్ప॒శుమా॒లభ॑త॒ వార్త్ర॑ఘ్న ఏ॒వాస్య॒ స తస్మా᳚-ద్వా॒శ్యం॑-వాఁరు॒ణ్యర్చా పరి॑ చరతి॒ స్వయై॒వైన॑-న్దే॒వత॑యా॒ పరి॑ చరతి ॥ 76 ॥
(అ॒న్వా॒రభ్యోథ్ - సర్వా॑భిరే॒వ - సూర్యం॑ - భూ॒తానా॒గ్॒ హ్యే॑ - తి॒ య - దా॑హుః - స॒ప్తవిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 11)
(ప్రా॒చీన॑వగ్ంశం॒ -ఁయావ॑న్త - ఋఖ్సా॒మే - వాగ్వై దే॒వేభ్యో॑ - దే॒వా వై దే॑వ॒యజ॑నం - క॒ద్రూశ్చ॒ - తద్ధిర॑ణ్య॒గ్ం॒ - షట్ ప॒దాని॑ - బ్రహ్మవా॒దినో॑ వి॒చిత్యో॒ - య-త్క॒లయా॑ తే - వారు॒ణో వై క్రీ॒త-స్సోమ॒ - ఏకా॑దశ)
(ప్రా॒చీన॑వగ్ంశ॒గ్గ్॒ - స్వాహేత్యా॑హ॒ - యే᳚-ఽన్త-శ్శ॒రా - హ్యే॑ష సం - తప॑సా చ॒ - యత్క॑ర్ణగృహీ॒ - తేతి॑ లోమ॒తో - వా॑రు॒ణః - షట్-థ్స॑ప్తతిః )
(ప్రా॒చీన॑వగ్ం శ॒, మ్పరి॑ చరతి)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
prā॒cīna̭vagṃśa-ṅkaroti devamanu॒ṣyā diśo॒ vya̭bhajanta॒ prācī᳚-nde॒vā da̭kṣi॒ṇā pi॒taraḥ̭ pra॒tīcī᳚-mmanu॒ṣyā̭ udī̭cīgṃ ru॒drā ya-tprā॒cīna̭vagṃśa-ṅka॒roti̭ devalo॒kame॒va ta-dyaja̭māna u॒pāva̭rtate॒ pari̭ śrayatya॒ntarhi̭to॒hi dḙvalo॒ko ma̭nuṣyalo॒kā-nnāsmāllo॒kā-thsvḙtavyami॒vetyā̭huḥ॒ ko hi ta-dveda॒ ya-dya॒muṣmi̭~llo॒ke-'sti̭ vā॒ na veti̭ di॒kṣva̭tī kā॒śān ka̭ro- [di॒kṣva̭tī kā॒śān ka̭roti, u॒bhayo᳚] 1
-tyu॒bhayo᳚-rlo॒kayo̭-ra॒bhiji̭tyai keśaśma॒śru va̭pate na॒khāni॒ ni kṛ̭ntate mṛ॒tā vā e॒ṣā tvaga̭me॒ddhyā ya-tkḙśaśma॒śru mṛ॒tāme॒va tvaca̭ma-me॒ddhyāma̭pa॒hatya̭ ya॒jñiyo̭ bhū॒tvā medha॒mupai॒tyaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒-'phsu dī᳚kṣāta॒pasī॒ prāvḙśayanna॒phsu snā̭ti sā॒kṣāde॒va dī᳚kṣāta॒pasī॒ ava̭ rundhe tī॒rthe snā̭ti tī॒rthe hi te tā-mprāvḙśaya-ntī॒rthe snā̭ti [ ] 2
tī॒rthame॒va sa̭mā॒nānā᳚-mbhavatya॒po᳚-'śñātyantara॒ta e॒va meddhyo̭ bhavati॒ vāsa̭sā dīkṣayati sau॒myaṃ-vai~ kṣauma̭-nde॒vata̭yā॒ soma̭me॒ṣa de॒vatā॒mupai̭ti॒ yo dīkṣa̭te॒ soma̭sya ta॒nūra̭si ta॒nuva̭-mme pā॒hītyā̭ha॒ svāme॒va de॒vatā॒mupai॒tyatho̭ ā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ 'gnestṷ̄ṣā॒dhānaṃ̭-vā~॒yorvā̭ta॒pāna̭-mpitṛ॒ṇā-nnī॒vi-roṣa̭dhīnā-mpraghā॒ta [-roṣa̭dhīnā-mpraghā॒taḥ, ā॒di॒tyānā᳚-mprācīnatā॒no] 3
ā̭di॒tyānā᳚-mprācīnatā॒no viśvḙṣā-nde॒vānā॒motu॒ rnakṣa̭trāṇā-matīkā॒śāstadvā e॒ta-thsa̭rva deva॒tyaṃ̭-ya~-dvāso॒ ya-dvāsa̭sā dī॒kṣaya̭ti॒ sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi-rdīkṣayati ba॒hiḥprā̭ṇo॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sta-syāśa̭na-mprā॒ṇo᳚-'śñāti॒ saprā̭ṇa e॒va dī᳚kṣata॒ āśi̭to bhavati॒ yāvā̭ne॒vāsya̭ prā॒ṇastena̭ sa॒ha medha॒mupai̭ti ghṛ॒ta-nde॒vānā॒-mmastṷ pitṛ॒ṇā-nniṣpa̭kva-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-ntadvā [-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-ntadvai, e॒ta-thsa̭rvadeva॒tyaṃ̭] 4
e॒ta-thsa̭rvadeva॒tyaṃ̭-ya~nnava̭nītaṃ॒-ya~nnava̭nītenābhya॒ṅkte sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti॒ pracyṷto॒ vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kādaga̭to devalo॒kaṃ-yo~ dī᳚kṣi॒to᳚ 'nta॒reva॒ nava̭nīta॒-ntasmā॒-nnava̭nītenā॒bhya̭ṅkte 'nulo॒maṃ-ya~jṷṣā॒ vyāvṛ̭ttyā॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ ka॒nīni̭kā॒ parā̭-'pata॒-ttadāñja̭nama-bhava॒dyadā॒ṅkte cakṣṷre॒va bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ dakṣi̭ṇa॒-mpūrva॒mā-'ṅktḙ [dakṣi̭ṇa॒-mpūrva॒mā-'ṅkte᳚, sa॒vyagṃ hi] 5
sa॒vyagṃ hi pūrva̭-mmanu॒ṣyā̭ ā॒ñjate॒ na ni dhā̭vate॒ nīva॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ dhāva̭nte॒ pañca॒ kṛtva॒ ā-'ṅkte॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pari̭mita॒māṅkte 'pa̭rimita॒gṃ॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒ñjate॒ satṷ̄la॒yā-''ṅkte- 'pa̭tūlayā॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒ñjate॒ vyāvṛ̭ttyai॒ yadapa̭tūlayāñjī॒ta vajra̭ iva syā॒-thsatṷ̄la॒yā-''ṅktḙ mitra॒tvāye- [mitra॒tvāya̭, indro̭] 6
-ndro̭ vṛ॒trama̭ha॒nthso᳚-'(1॒)po᳚-'(1॒)bhya̭-mriyata॒ tāsāṃ॒-ya~nmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya॒gṃ॒ sadḙva॒māsī॒-ttada॒poda̭krāma॒-tte da॒rbhā a̭bhava॒n॒. yadda̭rbhapuñjī॒laiḥ pa॒vaya̭ti॒ yā e॒va meddhyā̭ ya॒jñiyā॒-ssadḙvā॒ āpa॒stābhi̭re॒vaina̭-mpavayati॒ dvābhyā᳚-mpavayatya-horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-mpavayati tri॒bhiḥ pa̭vayati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhire॒vainaṃ̭-lo~॒kaiḥ pa̭vayati pa॒ñcabhiḥ̭ [pa॒ñcabhiḥ̭, pa॒va॒ya॒ti॒ pañcā᳚kṣarā] 7
pavayati॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñāyai॒vaina̭-mpavayati ṣa॒ḍbhiḥ pa̭vayati॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-mpavayati sa॒ptabhiḥ̭ pavayati sa॒pta chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vaina̭-mpavayati na॒vabhiḥ̭ pavayati॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā-ssaprā̭ṇame॒vaina̭-mpavaya॒tyeka̭vigṃśatyā pavayati॒ daśa॒ hastyā̭ a॒ṅgula̭yo॒ daśa॒ padyā̭ ā॒tmaika̭vi॒gṃ॒śo yāvā̭ne॒va purṷṣa॒sta-mapa̭rivarga- [purṷṣa॒sta-mapa̭rivargam, pa॒va॒ya॒ti॒ ci॒tpati̭stvā] 8
-mpavayati ci॒tpati̭stvā punā॒tvityā̭ha॒ mano॒ vai ci॒tpati॒rmana̭sai॒vaina̭-mpavayati vā॒kpati̭stvā punā॒tvityā̭ha vā॒caivaina̭-mpavayati de॒vastvā̭ savi॒tā pṷnā॒tvityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-mpavayati॒ tasya̭ te pavitrapate pa॒vitrḙṇa॒ yasmai॒ ka-mpu॒ne taccha̭keya॒mityā̭-hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste || 9 ||
(a॒tī॒kā॒śān ka̭ro॒tya - vḙśaya-nti॒rtha snā̭ti - praghā॒to - ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ntadvā - ā-'ṅktḙ - mitra॒tvāya̭ - pa॒ñcabhi॒ - rapa̭rivarga - ma॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)
yāva̭nto॒ vai de॒vā ya॒jñāyāpṷnata॒ ta e॒vābha̭va॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. ya॒jñāya̭ punī॒te bhava̭tye॒va ba॒hiḥ pa̭vayi॒tvā-'ntaḥ pra pā̭dayati manuṣyalo॒ka e॒vaina̭-mpavayi॒tvā pū॒ta-ndḙvalo॒ka-mpra ṇa̭ya॒tyadī᳚kṣita॒ eka॒yā-''hu॒tyetyā̭hu-ssru॒veṇa॒ cata̭sro juhoti dīkṣita॒tvāya̭ sru॒cā pa̭ñca॒mī-mpañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundha॒ ākū᳚tyai pra॒yuje॒-'gnaye॒ [pra॒yuje॒-'gnaye᳚, svāhetyā॒hā] 10
svāhetyā॒hā-''kū᳚tyā॒ hi purṷṣo ya॒jñama॒bhi pra̭yu॒ṅkte yaje॒yeti̭ me॒dhāyai॒ mana̭se॒-'gnaye॒ svāhetyā̭ha me॒dhayā॒ hi mana̭sā॒ purṷṣo ya॒jñama̭bhi॒gaccha̭ti॒ sara̭svatyai pū॒ṣṇe᳚-'gnaye॒ svāhetyā̭ha॒ vāgvai sara̭svatī pṛthi॒vī pū॒ṣā vā॒caiva pṛ̭thi॒vyā ya॒jña-mprayṷṅkta॒ āpo̭ devī-rbṛhatī-rviśvaśambhuva॒ ityā̭ha॒ yā vai varṣyā॒stā [yā vai varṣyā॒stāḥ, āpo̭ de॒vī-rbṛ̭ha॒tī-] 11
āpo̭ de॒vī-rbṛ̭ha॒tī-rvi॒śvaśa̭bhuṃvo~॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yā-ddi॒vyā āpo-'śā᳚ntā i॒maṃ-lo~॒kamā ga̭ccheyu॒rāpo̭ devī-rbṛhatī-rviśvaśambhuva॒ ityā̭hā॒smā e॒vainā̭ lo॒kāya̭ śamayati॒ tasmā᳚cchā॒ntā i॒maṃ-lo~॒kamā ga̭cchanti॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña u॒rva̭ntari̭kṣa॒-mityā̭hā॒ntari̭kṣe॒ hi ya॒jño bṛha॒spati̭rno ha॒viṣā̭ vṛdhā॒- [ha॒viṣā̭ vṛdhātu, ityā̭ha॒ brahma॒ vai] 12
-tvityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai̭ ya॒jñamava̭ rundhe॒ yad- brū॒yā-dvi̭dhe॒riti̭ yajñasthā॒ṇumṛ̭cche-dvṛdhā॒tvityā̭ha yajñasthā॒ṇume॒va pari̭ vṛṇakti pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ parāṃ̭ai॒-thsa pra yaju॒ravlī̭nā॒-tpra sāma॒ tamṛguda̭yaccha॒-dyadṛgu॒daya̭ccha॒-ttadau᳚-dgraha॒ṇasyau᳚-dgrahaṇa॒tva mṛ॒cā [mṛ॒cā, ju॒ho॒ti॒ ya॒jñasyodya̭tyā] 13
jṷhoti ya॒jñasyodya̭tyā anu॒ṣṭup-chanda̭sā॒-muda̭yaccha॒dityā̭-hu॒stasmā̭danu॒ṣṭubhā̭ juhoti ya॒jñasyodya̭tyai॒ dvāda̭śa vāthsaba॒ndhānyuda̭yaccha॒-nnityā̭hu॒-stasmā᳚d- dvāda॒śabhi̭-rvāthsabandha॒vido̭ dīkṣayanti॒ sā vā e॒ṣarga̭nu॒ṣṭug-vāga̭nu॒ṣṭug-yade॒taya॒rcā dī॒kṣaya̭ti vā॒caivaina॒gṃ॒ sarva̭yā dīkṣayati॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turityā̭ha sāvi॒tryḙtena॒ marto̭ vṛṇīta sa॒khya- [sa॒khyam, ityā̭ha] 14
-mityā̭ha pitṛdeva॒tyai̭tena॒ viśvḙ rā॒ya i̭ṣuddhya॒sītyā̭ha vaiśvade॒vyḙtena̭ dyu॒mnaṃ-vṛ~̭ṇīta pu॒ṣyasa॒ ityā̭ha pau॒ṣṇyḙtena॒ sā vā e॒ṣarkhsa̭rvadeva॒tyā̭ yade॒taya॒rcā dī॒kṣaya̭ti॒ sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhirdīkṣayati sa॒ptākṣa̭ra-mpratha॒ma-mpa॒dama॒ṣṭākṣa̭rāṇi॒ trīṇi॒ yāni॒ trīṇi॒ tānya॒ṣṭāvupa̭ yanti॒ yāni̭ ca॒tvāri॒ tānya॒ṣṭau yada॒ṣṭākṣa̭rā॒ tena̭ [tena̭, gā॒ya॒trī yadekā̭daśākṣarā॒] 15
gāya॒trī yadekā̭daśākṣarā॒ tena̭ tri॒ṣṭugya-ddvāda̭śākṣarā॒ tena॒ jaga̭tī॒ sā vā e॒ṣarkhsarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ yade॒taya॒rcā dī॒kṣaya̭ti॒ sarvḙbhire॒vaina॒-ñchando̭bhirdīkṣayati sa॒ptākṣa̭ra-mpratha॒ma-mpa॒dagṃ sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundha॒ eka̭smāda॒kṣarā॒danā᳚pta-mpratha॒ma-mpa॒da-ntasmā॒-dya-dvā॒co-'nā᳚pta॒-ntanma̭nu॒ṣyā̭ upa̭ jīvanti pū॒rṇayā̭ juhoti pū॒rṇa i̭va॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai॒ nyṷ̄nayā juhoti॒ nyṷ̄nā॒ddhi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā asṛ̭jata pra॒jānā॒gṃ॒ sṛṣṭyai᳚ || 16 ||
(a॒gnaye॒ - tā - vṛ̭dhātvṛ॒ - cā - sa॒khyaṃ - tena̭ - juhoti॒ - pañca̭daśa ca) (a. 2)
ṛ॒-khsā॒me vai de॒vebhyo̭ ya॒jñāyā-'ti̭ṣṭhamāne॒ kṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā- 'pa॒kramyā̭tiṣṭhatā॒-ntḙ-'manyanta॒ yaṃ-vā~ i॒me ṷpāva॒rthsyata॒-ssa i॒da-mbha̭viṣya॒tīti॒ te upā̭mantrayanta॒ te a̭horā॒trayo᳚-rmahi॒māna̭-mapani॒dhāya̭ de॒vānu॒pāva̭rtetāme॒ṣa vā ṛ॒co varṇo॒ yacchu॒kla-ṅkṛ̭ṣṇāji॒nasyai॒ṣa sāmno॒ ya-tkṛ॒ṣṇamṛ̭khsā॒mayo॒-śśilpe᳚ stha॒ ityā̭harkhsā॒me e॒vā-'va̭ rundha e॒ṣa [e॒vā-'va̭ rundha e॒ṣaḥ, vā ahno॒] 17
vā ahno॒ varṇo॒ yacchu॒kla-ṅkṛ̭ṣṇāji॒nasyai॒ṣa rātri̭yā॒ ya-tkṛ॒ṣṇaṃ-ya~de॒vaina̭yo॒statra॒ nya̭kta॒-ntade॒vāva̭ rundhe kṛṣṇāji॒nena̭ dīkṣayati॒ brahma̭ṇo॒ vā e॒ta-drū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-mbrahma̭ṇai॒vaina̭-ndīkṣayatī॒mā-ndhiya॒gṃ॒ śikṣa̭māṇasya de॒vetyā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dgarbho॒ vā e॒ṣa ya-ddī᳚kṣi॒ta ulbaṃ॒-vā~saḥ॒ prorṇṷte॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhāḥ॒ prāvṛ̭tā] 18
-dgarbhāḥ॒ prāvṛ̭tā jāyante॒ na pu॒rā soma̭sya kra॒yādapo᳚rṇvīta॒ ya-tpu॒rā soma̭sya kra॒yāda̭porṇvī॒ta garbhāḥ᳚ pra॒jānā᳚-mparā॒pātṷkā-ssyuḥ krī॒te some-'po᳚rṇute॒ jāya̭ta e॒va tadatho॒ yathā॒ vasī̭yāgṃ sa-mpratyaporṇu॒te tā॒dṛge॒va tadaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nta॒ ūrjaṃ॒-vya~̭bhajanta॒ tato॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ te śa॒rā a̭bhava॒nnūrgvai śa॒rā yaccha̭ra॒mayī॒ [yaccha̭ra॒mayī᳚, mekha̭lā॒] 19
mekha̭lā॒ bhava॒tyūrja̭me॒vāva̭ rundhe maddhya॒ta-ssanna̭hyati maddhya॒ta e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚nmaddhya॒ta ū॒rjā bhṷñjata ū॒rdhvaṃ-vai~ purṷṣasya॒ nābhyai॒ meddhya̭-mavā॒cīna̭-mame॒ddhyaṃ-ya~nma̭ddhya॒ta-ssa॒naṃhya̭ti॒ meddhya̭-ñcai॒vāsyā̭me॒ddhya-ñca॒ vyāva̭rtaya॒tīndro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒-mprāha̭ra॒-thsa tre॒dhā vya̭bhava॒-thsphyastṛtī̭ya॒gṃ॒ ratha॒stṛtī̭yaṃ॒-yū~pa॒stṛtī̭yaṃ॒- [-yūpa॒stṛtī̭ya॒m, ye᳚-'nta-śśa॒rā] 20
-~ye᳚-'nta-śśa॒rā aśī᳚ryanta॒ te śa॒rā a̭bhava॒-ntaccha॒rāṇāgṃ̭ śara॒tvaṃ-va~jro॒ vai śa॒rāḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaccha̭ra॒mayī॒ mekha̭lā॒ bhava̭ti॒ vajrḙṇai॒va sā॒kṣā-tkṣudha॒-mbhrātṛ̭vya-mmaddhya॒to-'pa̭ hate tri॒vṛ-dbha̭vati tri॒vṛdvai prā॒ṇastri॒vṛta̭me॒va prā॒ṇa-mma̭ddhya॒to yaja̭māne dadhāti pṛ॒thvī bha̭vati॒ rajjṷ̄nāṃ॒-vyā~vṛ̭tyai॒ mekha̭layā॒ yaja̭māna-ndīkṣayati॒ yoktrḙṇa॒ patnī᳚-mmithuna॒tvāya̭ [ ] 21
ya॒jño dakṣi̭ṇāma॒bhya̭ddhyāya॒-ttāgṃ sama̭bhava॒-ttadindro̭-'cāya॒-thso̭-'manyata॒ yo vā i॒to ja̭ni॒ṣyate॒ sa i॒da-mbha̭viṣya॒tīti॒ tā-mprāvi̭śa॒-ttasyā॒ indra̭ e॒vājā̭yata॒ so̭-'manyata॒ yo vai madi॒to 'pa̭ro jani॒ṣyate॒ sa i॒da-mbha̭viṣya॒tīti॒ tasyā̭ anu॒mṛśya॒ yoni॒mā-'cchi̭na॒-thsā sū॒tava̭śā-'bhava॒-tta-thsū॒tava̭śāyai॒ janma॒ [janma̭, tāgṃ haste॒ nya̭veṣṭayata॒] 22
tāgṃ haste॒ nya̭veṣṭayata॒ tā-mmṛ॒geṣu॒ nya̭dadhā॒-thsā kṛ̭ṣṇaviṣā॒ṇā- 'bha̭va॒dindra̭sya॒ yoni̭rasi॒ mā mā̭ higṃsī॒riti̭ kṛṣṇaviṣā॒ṇā-mpra ya̭cchati॒ sayo̭nime॒va ya॒jña-ṅka̭roti॒ sayo̭ni॒-ndakṣi̭ṇā॒gṃ॒ sayo̭ni॒mindragṃ̭ sayoni॒tvāya̭ kṛ॒ṣyai tvā̭ susa॒syāyā॒ ityā̭ha॒ tasmā̭dakṛṣṭapa॒cyā oṣa̭dhayaḥ pacyante supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ ityā̭ha॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ yaddhastḙna [yaddhastḙna, ka॒ṇḍū॒yeta̭] 23
kaṇḍū॒yeta̭ pāmana॒-mbhāvṷkāḥ pra॒jā-ssyu॒rya-thsmayḙta nagna॒-mbhāvṷkāḥ kṛṣṇaviṣā॒ṇayā̭ kaṇḍūyate-'pi॒gṛhya̭ smayate pra॒jānā᳚-ṅgopī॒thāya॒ na pu॒rā dakṣi̭ṇābhyo॒ netoḥ᳚ kṛṣṇaviṣā॒ṇāmava̭ cṛte॒dya-tpu॒rā dakṣi̭ṇābhyo॒ netoḥ᳚ kṛṣṇaviṣā॒ṇā-ma̭vacṛ॒te-dyoniḥ̭ pra॒jānā᳚-mparā॒pātṷkā syānnī॒tāsu॒ dakṣi̭ṇāsu॒ cātvā̭le kṛṣṇaviṣā॒ṇā-mprāsya̭ti॒ yoni॒rvai ya॒jñasya॒ cātvā̭laṃ॒-yo~niḥ̭ kṛṣṇaviṣā॒ṇā yonā̭ve॒va yoni̭-ndadhāti ya॒jñasya̭ sayoni॒tvāya̭ || 24 ||
(ru॒ndha॒ e॒ṣa - tasmā᳚ - cchara॒mayī॒ - yūpa॒stṛtī̭yaṃ - mithuna॒tvāya॒ - janma॒ - hastḙnā॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
vāgvai de॒vebhyo 'pā᳚krāma-dya॒jñāyāti̭ṣṭhamānā॒ sā vana॒spatī॒-nprāvi̭śa॒-thsaiṣā vāgvana॒spati̭ṣu vadati॒ yā dṷndu॒bhau yā tūṇa̭ve॒ yā vīṇā̭yāṃ॒-ya~-ddī᳚kṣitada॒ṇḍa-mpra॒yaccha̭ti॒ vāca̭me॒vāva̭ rundha॒ audṷbaṃro bhava॒tyūrgvā ṷdu॒baṃra॒ ūrja̭me॒vāva̭ rundhe॒ mukhḙna॒ sammi̭to bhavati mukha॒ta e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmukha॒ta ū॒rjā bhṷñjate [ ] 25
krī॒te somḙ maitrāvaru॒ṇāya̭ da॒ṇḍa-mpra ya̭cchati maitrāvaru॒ṇo hi pu॒rastā̭-dṛ॒tvigbhyo॒ vācaṃ̭-vi~॒bhaja̭ti॒ tāmṛ॒tvijo॒ yaja̭māne॒ prati̭ ṣṭhāpayanti॒ svāhā̭ ya॒jña-mmana॒setyā̭ha॒ mana̭sā॒ hi purṷṣo ya॒jñama̭bhi॒gaccha̭ti॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒ -mityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña-ssvāho॒rora॒-ntari̭kṣā॒ -dityā̭hā॒ntari̭kṣe॒ hi ya॒jña-ssvāhā̭ ya॒jñaṃ-vā~tā॒dā ra̭bha॒ ityā̭hā॒-'yaṃ- [ityā̭hā॒-'yam, vāva yaḥ pava̭te॒] 26
-~vāva yaḥ pava̭te॒ sa ya॒jñastame॒va sā॒kṣādā ra̭bhate mu॒ṣṭī ka̭roti॒ vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ adī᳚kṣiṣṭā॒ya-mbrā᳚hma॒ṇa iti॒ trirṷpā॒g॒śvā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaina॒-mprā-''ha॒ triru॒ccairu॒bhaye᳚bhya e॒vaina̭-ndevamanu॒ṣyebhyaḥ॒ prā-''ha॒ na pu॒rā nakṣa̭trebhyo॒ vācaṃ॒-vi~ sṛ̭je॒-dyatpu॒rā nakṣa̭trebhyo॒ vācaṃ̭-vi~sṛ॒je-dya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyā॒- [-~vicchi̭ndyāt, udi̭teṣu॒] 27
-dudi̭teṣu॒ nakṣa̭treṣu vra॒ta-ṅkṛ̭ṇu॒teti॒ vācaṃ॒-vi~ sṛ̭jati ya॒jñavra̭to॒ vai dī᳚kṣi॒to ya॒jñame॒vābhi vācaṃ॒-vi~ sṛ̭jati॒ yadi̭ visṛ॒je-dvai᳚ṣṇa॒vīmṛca॒manṷ brūyā-dya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñenai॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭noti॒ daivī॒-ndhiya̭-mmanāmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va tanmra̭dayati supā॒rā no̭ asa॒dvaśa॒ ityā̭ha॒ vyṷṣṭime॒vāva̭ rundhe [rundhe, bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti] 28
brahmavā॒dino̭ vadanti hota॒vya̭-ndīkṣi॒tasya̭ gṛ॒hā(3) i na ho̭ta॒vyā(3)miti̭ ha॒virvai dī᳚kṣi॒to yajjṷhu॒yā-dyaja̭mānasyāva॒dāya̭ juhuyā॒-dyanna jṷhu॒yā-dya̭jñapa॒rura॒ntari̭yā॒dye de॒vā mano̭jātā mano॒yuja॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai de॒vā mano̭jātā mano॒yuja॒steṣve॒va pa॒rokṣa̭-ñjuhoti॒ tanneva̭ hu॒ta-nnevāhṷtagg sva॒pantaṃ॒-vai~ dī᳚kṣi॒tagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsantya॒gniḥ - [jighāgṃsantya॒gniḥ, khalu॒ vai] 29
khalu॒ vai ra̭kṣo॒hā-'gne॒ tvagṃ su jā̭gṛhi va॒yagṃ su ma̭ndiṣīma॒hītyā̭hā॒gni-me॒vādhi॒pā-ṅkṛ॒tvā sva̭piti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā avra॒tyami̭va॒ vā e॒ṣa ka̭roti॒ yo dī᳚kṣi॒ta-ssvapi̭ti॒ tvama̭gne vrata॒pā a॒sītyā̭hā॒gnirvai de॒vānāṃ᳚-vra~॒tapa̭ti॒-ssa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti de॒va ā martye॒ṣvetyā̭ha de॒vo [de॒vaḥ, hyḙṣa sa-nmartyḙṣu॒] 30
hyḙṣa sa-nmartyḙṣu॒ tvaṃ-ya~॒jñeṣvīḍya॒ ityā̭hai॒tagṃ hi ya॒jñeṣvīḍa॒te-'pa॒ vai dī᳚kṣi॒tā-thsṷṣu॒puṣa̭ indri॒ya-nde॒vatāḥ᳚ krāmanti॒ viśvḙ de॒vā a॒bhi māmā-'va̭vṛtra॒-nnityā̭-hendri॒yeṇai॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssa-nna̭yati॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yā-dyāva̭ta e॒va pa॒śūna॒bhi dīkṣḙta॒ tāva̭nto-'sya pa॒śavaḥ̭ syū॒ rāsveya̭- [pa॒śavaḥ̭ syū॒ rāsveya̭t, so॒mā-'' bhūyo̭] 31
-thso॒mā-'' bhūyo̭ bha॒retyā॒hā-pa̭rimitāne॒va pa॒śūnava̭ rundhe ca॒ndrama̭si॒ mama॒ bhogā̭ya bha॒vetyā̭ha yathādeva॒tame॒vaināḥ॒ prati̭ gṛhṇāti vā॒yave᳚ tvā॒ varṷṇāya॒ tveti॒ yade॒vame॒tā nānṷdi॒śedaya̭thādevata॒-ndakṣi̭ṇā gamaye॒dā de॒vatā᳚bhyo vṛścyeta॒ yade॒vame॒tā a̭nudi॒śati̭ yathādeva॒tame॒va dakṣi̭ṇā gamayati॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā [na de॒vatā᳚bhya॒ ā, vṛ॒ścya॒te॒ devī̭rāpo] 32
vṛ̭ścyate॒ devī̭rāpo apā-nnapā॒dityā̭ha॒ yadvo॒ meddhyaṃ̭-ya~॒jñiya॒gṃ॒ sadḙva॒-ntadvo॒ mā-'va̭ kramiṣa॒miti॒ vāvaitadā॒hācchi̭nna॒-ntantṷ-mpṛthi॒vyā anṷ geṣa॒mityā̭ha॒ setṷme॒va kṛ॒tvā-'tyḙti || 33 ||
(bhu॒ñja॒te॒ - 'yaṃ - chi̭ndyā-d- rundhe॒ - 'gni - rā̭ha de॒va - iya̭-d- de॒vatā᳚bhya॒ ā - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
de॒vā vai dḙva॒yaja̭na-maddhyava॒sāya॒ diśo॒ na prājā̭na॒-nte᳚(1॒)-'nyo᳚-'nyamupā̭dhāva॒-ntvayā॒ pra jā̭nāma॒ tvayeti॒ te-'di̭tyā॒gṃ॒ sama̭ddhrayanta॒ tvayā॒ pra jā̭nā॒meti॒ sā-'bra̭vī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ matprā̭yaṇā e॒va vo̭ ya॒jñā madṷdayanā asa॒nniti॒ tasmā̭dādi॒tyaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ ya॒jñānā̭mādi॒tya ṷdaya॒nīyaḥ॒ pañca̭ de॒vatā̭ yajati॒ pañca॒ diśo̭ di॒śā-mprajñā᳚tyā॒ [di॒śā-mprajñā᳚tyai, atho॒ pañcā᳚kṣarā] 34
atho॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pathyāg̭ sva॒stima̭yaja॒-nprācī̭me॒va tayā॒ diśa॒-mprājā̭nanna॒gninā̭ dakṣi॒ṇā somḙna pra॒tīcīgṃ̭ savi॒trodī̭cī॒-madi̭tyo॒rdhvā-mpathyāg̭ sva॒stiṃ ~ya̭jati॒ prācī̭me॒va tayā॒ diśa॒-mpra jā̭nāti॒ pathyāg̭ sva॒stimi॒ṣṭvā-'gnīṣomaṷ yajati॒ cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yada॒gnīṣomau॒ tābhyā̭me॒vānṷ paśya- [paśyati, a॒gnīṣomā̭-vi॒ṣṭvā] 35
-tya॒gnīṣomā̭-vi॒ṣṭvā sa̭vi॒tāraṃ̭-ya~jati savi॒tṛpra̭sūta e॒vānṷ paśyati savi॒tāra̭mi॒ṣṭvā-'di̭tiṃ-ya~jatī॒yaṃ-vā~ adi̭tira॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāyānṷ paśya॒tyadi̭timi॒ṣṭvā mā̭ru॒tīmṛca॒manvā̭ha ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śa-ṅkhalu॒ vai kalpa̭māna-mmanuṣyavi॒śamanṷ kalpate॒ ya-nmā̭ru॒tīmṛca̭ma॒nvāha̭ vi॒śā-ṅkḷptyai᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti prayā॒java̭dananūyā॒ja-mprā̭ya॒ṇīya̭-ṅkā॒rya̭-manūyā॒java̭- [-manūyā॒java̭t, a॒pra॒yā॒ja-mṷdaya॒nīya॒] 36
-daprayā॒ja-mṷdaya॒nīya॒-mitī॒me vai pra̭yā॒jā a॒mī a̭nūyā॒jā-ssaiva sā ya॒jñasya॒ santa̭ti॒sta-ttathā॒ na kā॒rya̭mā॒tmā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jā-na̭ntari॒yādā॒tmāna̭ma॒-ntari̭yā॒-dyada̭nūyā॒jā-na̭ntari॒yā-tpra॒jāma॒ntari̭yā॒dyataḥ॒ khalu॒ vai ya॒jñasya॒ vita̭tasya॒ na kri॒yate॒ tadanṷ ya॒jñaḥ parā̭ bhavati ya॒jña-mpa̭rā॒bhava̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ [-~yaja̭mā॒no-'nṷ, parā̭ bhavati] 37
parā̭ bhavati prayā॒java̭de॒vā-nṷ̄yā॒java̭-tprāya॒ṇīya̭-ṅkā॒rya̭-mprayā॒java̭danūyā॒java̭-dudaya॒nīya॒-nnā-''tmāna̭manta॒reti॒ na pra॒jā-nna ya॒jñaḥ pa̭rā॒bhava̭ti॒ na yaja̭mānaḥ prāya॒ṇīya̭sya niṣkā॒sa ṷdaya॒nīya̭ma॒bhi nirva̭pati॒ saiva sā ya॒jñasya॒ santa̭ti॒ryāḥ prā̭ya॒ṇīya̭sya yā॒jyā̭ ya-ttā ṷdaya॒nīya̭sya yā॒jyāḥ᳚ ku॒ryā-tparāṃ̭a॒muṃ-lo~॒kamā ro̭he-tpra॒māyṷka-ssyā॒dyāḥ prā̭ya॒ṇīya̭sya puro-'nuvā॒kyā᳚stā ṷdaya॒nīya̭sya yā॒jyāḥ᳚ karotya॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || 38 ||
(prajñā᳚tyai - paśyatya - nūyā॒java॒ - dyaja̭mā॒no-'nṷ - puronuvā॒kyā᳚stā - a॒ṣṭau ca̭) (a. 5)
ka॒drūśca॒ vai sṷpa॒rṇī cā᳚-''tmarū॒payo̭raspardhetā॒gṃ॒ sā ka॒drū-ssṷpa॒rṇīma̭jaya॒-thsā-'bra̭vī-ttṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma॒stamā ha̭ra॒ tenā॒-''tmāna॒-nniṣkrī̭ṇī॒ṣvetī॒yaṃ-vai~ ka॒drūra॒sau sṷpa॒rṇī chandāgṃ̭si sauparṇe॒yā-ssābra̭vīda॒smai vai pi॒taraṷ pu॒trā-nbi̭bhṛta-stṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma॒stamā ha̭ra॒ tenā॒-''tmāna॒-nniṣkrī̭ṇī॒ṣve- [niṣkrī̭ṇī॒ṣva, iti̭ mā] 39
-ti̭ mā ka॒drūra̭voca॒diti॒ jaga॒tyuda̭pata॒-ccatṷrdaśākṣarā sa॒tī sā 'prā᳚pya॒ nya̭vartata॒ tasyai॒ dve a॒kṣarḙ amīyetā॒gṃ॒ sā pa॒śubhi̭śca dī॒kṣayā॒ cā-'ga̭ccha॒-ttasmā॒jjaga̭tī॒ chanda̭sā-mpaśa॒vya̭tamā॒ tasmā᳚-tpaśu॒manta̭-ndī॒kṣopa̭ namati tri॒ṣṭuguda̭pata॒-ttrayo̭daśākṣarā sa॒tī sā 'prā᳚pya॒ nya̭vartata॒ tasyai॒ dve a॒kṣarḙ amīyetā॒gṃ॒ sā dakṣi̭ṇābhiśca॒ [dakṣi̭ṇābhiśca, tapa̭sā॒] 40
tapa̭sā॒ cā-'ga̭ccha॒-ttasmā᳚-ttri॒ṣṭubho̭ lo॒ke māddhya̭ndine॒ sava̭ne॒ dakṣi̭ṇā nīyanta e॒ta-tkhalu॒ vāva tapa॒ ityā̭hu॒rya-ssva-ndadā॒tīti̭ gāya॒tryuda̭pata॒ccatṷrakṣarā sa॒tya̭jayā॒ jyoti̭ṣā॒ tama̭syā a॒jā-'bhya̭rundha॒ tada॒jāyā̭ aja॒tvagṃ sā soma॒-ñcā-''ha̭racca॒tvāri̭ cā॒kṣarā̭ṇi॒ sā-'ṣṭākṣa̭rā॒ sama̭padyata brahmavā॒dino̭ vadanti॒ [brahmavā॒dino̭ vadanti, kasmā᳚-thsa॒tyā-] 41
kasmā᳚-thsa॒tyā-dgā̭ya॒trī kani̭ṣṭhā॒ chanda̭sāgṃ sa॒tī ya̭jñamu॒kha-mparī̭yā॒yeti॒ yade॒vāda-ssoma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmā᳚-dyajñamu॒kha-mparyai॒-ttasmā᳚-tteja॒svinī̭tamā pa॒dbhyā-ndve sava̭ne sa॒magṛ̭hṇā॒-nmukhe॒naikaṃ॒-ya~nmukhḙna sa॒magṛ̭hṇā॒-ttada̭dhaya॒-ttasmā॒-ddve sava̭ne śu॒kra̭vatī prātassava॒na-ñca॒ māddhya̭ndina-ñca॒ tasmā᳚-ttṛtīya sava॒na ṛ̭jī॒ṣama॒bhi ṣṷṇvanti dhī॒tami̭va॒ hi manya̭nta [hi manya̭nte, ā॒śira॒mava̭ nayati] 42
ā॒śira॒mava̭ nayati saśukra॒tvāyātho॒ sa-mbha̭ratye॒vaina॒-ttagṃ soma̭-māhri॒yamā̭ṇa-ṅgandha॒rvo vi॒śvāva̭saḥ॒ parya̭muṣṇā॒-thsa ti॒sro rātrīḥ॒ pari̭muṣito-'vasa॒-ttasmā᳚-tti॒sro rātrīḥ᳚ krī॒ta-ssomo̭ vasati॒ te de॒vā a̭bruva॒n-thstrīkā̭mā॒ vai ga̭ndha॒rvā sstri॒yā niṣkrī̭ṇā॒meti॒ te vāca॒gg॒ striya॒meka̭hāyanī-ṅkṛ॒tvā tayā॒ nira̭krīṇa॒n-thsā ro॒hi-drū॒pa-ṅkṛ॒tvā ga̭ndha॒rvebhyo̭- [ga̭ndha॒rvebhyaḥ̭, a॒pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-tta-dro॒hito॒] 43
-'pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-tta-dro॒hito॒ janma॒ te de॒vā a̭bruva॒nnapa̭ yu॒ṣmadakra̭mī॒-nnāsmānu॒-pāva̭rtate॒ vi hva̭yāmahā॒ iti॒ brahma̭ gandha॒rvā ava̭da॒nnagā̭ya-nde॒vā-ssā de॒vā-ngāya̭ta u॒pāva̭rtata॒ tasmā॒-dgāya̭nta॒gg॒ striyaḥ̭ kāmayante॒ kāmṷkā ena॒gg॒ striyo̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvānapi॒ janyḙṣu॒ bhava̭ti॒ tebhya̭ e॒va da̭datyu॒ta ya-dba॒huta̭yā॒ [ya-dba॒huta̭yāḥ, bhava॒ntyeka̭hāyanyā] 44
bhava॒ntyeka̭hāyanyā krīṇāti vā॒caivaina॒gṃ॒ sarva̭yā krīṇāti॒ tasmā॒deka̭hāyanā manu॒ṣyā̭ vācaṃ̭-va~da॒ntyakṷ̄ṭa॒yā 'ka̭rṇa॒yā-' kā̭ṇa॒yāślo̭ṇa॒yā 'sa̭ptaśaphayā krīṇāti॒ sarva̭yai॒vaina̭-ṅkrīṇāti॒ yacchve॒tayā᳚ krīṇī॒yā-ddu॒ścarmā॒ yaja̭māna-ssyā॒dya-tkṛ॒ṣṇayā̭-'nu॒stara̭ṇī syā-tpra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒dya-ddvi̭rū॒payā॒ vārtra̭ghnī syā॒-thsa vā॒-'nya-ñji̭nī॒yā-ttaṃ-vā~॒-'nyo ji̭nīyādaru॒ṇayā̭ piṅgā॒kṣyā krī̭ṇātye॒tadvai soma̭sya rū॒pagg svayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā krīṇāti || 45 ||
(niṣkrī̭ṇīṣva॒ - dakṣi̭ṇābhiśca - vadanti॒ - manya̭nte-gandha॒rvebhyo̭-ba॒huta̭yāḥ-piṅgā॒kṣyā-daśa̭ ca ) (a. 6)
taddhira̭ṇyamabhava॒-ttasmā̭da॒dbhyo hira̭ṇya-mpunanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyāda̭na॒sthikḙna pra॒jāḥ pra॒vīya̭nte 'stha॒nvatī᳚rjāyanta॒ iti॒ yaddhira̭ṇya-ṅghṛ॒tḙ-'va॒dhāya̭ ju॒hoti॒ tasmā̭dana॒sthikḙna pra॒jāḥ pra vī̭yante 'stha॒nvatī᳚rjāyanta e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ ya-dghṛ॒ta-ntejo॒ hira̭ṇyami॒yantḙ śukra ta॒nūri॒daṃ-va~rca॒ ityā̭ha॒ satḙjasame॒vaina॒gṃ॒ sata̭nu- [sata̭num, ka॒ro॒tyatho॒] 46
-ṅkaro॒tyatho॒ sa-mbha̭ratye॒vainaṃ॒-ya~daba̭ddhama-vada॒ddhyā-dgarbhāḥ᳚ pra॒jānā᳚-mparā॒pātṷkā-ssyurba॒ddhamava̭ dadhāti॒ garbhā̭ṇā॒-ndhṛtyai̭ niṣṭa॒rkya̭-mbaddhnāti pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ vāgvā e॒ṣā ya-thso̭ma॒kraya̭ṇī॒ jūra॒sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā॒ java̭te॒ ta-dvā॒cā vada̭ti dhṛ॒tā mana॒setyā̭ha॒ mana̭sā॒ hi vāgdhṛ॒tā juṣṭā॒ viṣṇa̭va॒ ityā̭ha [ ] 47
ya॒jño vai viṣṇṷ rya॒jñāyai॒vainā॒-ñjuṣṭā᳚-ṅkaroti॒ tasyā᳚ste sa॒tyasa̭vasaḥ prasa॒va ityā̭ha savi॒tṛ-pra̭sūtāme॒va vāca॒mava̭ rundhe॒ kāṇḍḙkāṇḍe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsantye॒ṣa khalu॒ vā ara̭kṣohataḥ॒ panthā॒ yo᳚-'gneśca॒ sūrya̭sya ca॒ sūrya̭sya॒ cakṣu॒rā-'rṷhama॒gnera॒kṣṇaḥ ka॒nīni̭kā॒mityā̭ha॒ ya e॒vāra̭kṣohataḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hati॒ [sa॒māro̭hati, vāgvā e॒ṣā] 48
vāgvā e॒ṣā ya-thso̭ma॒kraya̭ṇī॒ cida̭si ma॒nā-'sītyā̭ha॒ śāstye॒vainā̭me॒ta-ttasmā᳚cchi॒ṣṭāḥ pra॒jā jā̭yante॒ cida॒sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā ce॒taya̭te॒ ta-dvā॒cā vada̭ti ma॒nā-'sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā-'bhi॒gaccha̭ti॒ ta-tka॒roti॒ dhīra॒sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ ta-dvā॒cā [ ] 49
vada̭ti॒ dakṣi̭ṇā॒-'sītyā̭ha॒ dakṣi̭ṇā॒ hyḙṣā ya॒jñiyā॒-'sītyā̭ha ya॒jñiyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti kṣa॒triyā॒sītyā̭ha kṣa॒triyā॒ hyḙṣā 'di̭tirasyubha॒yata̭śśī॒rṣṇītyā̭ha॒ yade॒vā-''di॒tyaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ ya॒jñānā̭mādi॒tya ṷdaya॒nīya॒-stasmā̭de॒vamā̭ha॒ yadaba̭ddhā॒ syādaya̭tā syā॒dya-tpa̭diba॒ddhā-'nu॒stara̭ṇī syā-tpra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒- [yaja̭māna-ssyāt, ya-tka̭rṇagṛhī॒tā] 50
-dya-tka̭rṇagṛhī॒tā vārtra̭ghnī syā॒-thsa vā॒-'nya-ñji̭nī॒yā-ttaṃ-vā~॒-'nyo ji̭nīyānmi॒trastvā̭ pa॒di ba̭ddhnā॒tvityā̭ha mi॒tro vai śi॒vo de॒vānā॒-ntenai॒vainā᳚-mpa॒di ba̭ddhnāti pū॒ṣā-'ddhva̭naḥ pā॒tvityā̭he॒yaṃ-vai~ pū॒ṣemāme॒vāsyā̭ adhi॒pāma̭ka॒-ssama̭ṣṭyā॒ indrā॒yā-ddhya̭kṣā॒yetyā॒hendra̭me॒vāsyā॒ addhya̭kṣa-ṅkaro॒- [addhya̭kṣa-ṅkaroti, anṷ tvā mā॒tā] 51
-tyanṷ tvā mā॒tā ma̭nyatā॒manṷ pi॒tetyā॒hā-nṷmatayai॒vaina̭yā krīṇāti॒ sā dḙvi de॒vamacche॒hītyā̭ha de॒vī hyḙṣā de॒va-ssoma॒ indrā̭ya॒ soma॒mityā॒hendrā̭ya॒ hi soma̭ āhri॒yate॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yā-tparā᳚cye॒va so̭ma॒kraya̭ṇīyā-dru॒drastvā-'' va̭rtaya॒tvityā̭ha ru॒dro vai krū॒ro [ru॒dro vai krū॒raḥ, de॒vānā॒-ntame॒vāsyai̭] 52
de॒vānā॒-ntame॒vāsyai̭ pa॒rastā᳚-ddadhā॒tyāvṛ̭ttyai krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-dru॒drasya̭ kī॒rtaya̭ti mi॒trasya̭ pa॒thetyā̭ha॒ śāntyai̭ vā॒cā vā e॒ṣa vi krī̭ṇīte॒ ya-sso̭ma॒kraya̭ṇyā sva॒sti soma̭sakhā॒ puna॒rehi̭ sa॒ha ra॒yyetyā̭ha vā॒caiva vi॒krīya॒ puna̭rā॒tman vāca̭-ndha॒tte-'nṷpadāsukā-'sya॒ vāgbha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 53 ||
(sata̭nuṃ॒ - ~viṣṇa̭va॒ ityā̭ha - sa॒māro̭hati॒ - dhyāya̭ti॒ ta-dvā॒cā - yaja̭māna-ssyāt - karoti - krū॒ro - veda̭) (a. 7)
ṣaṭ pa॒dānyanu॒ ni krā̭mati ṣaḍa॒haṃ-vā~nnāti̭ vadatyu॒ta saṃ̭va~thsa॒rasyāya̭ne॒ yāva̭tye॒va vāktāmava̭ rundhe sapta॒me pa॒de jṷhoti sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundhe sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptā-''ra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭-syu॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒ vasvya̭si ru॒drā-'sītyā̭ha rū॒pame॒vāsyā̭ e॒ta-nma̭hi॒mānaṃ॒- [e॒ta-nma̭hi॒māna᳚m, vyāca̭ṣṭe॒ bṛha॒spati̭stvā] 54
-~vyāca̭ṣṭe॒ bṛha॒spati̭stvā su॒mne ra̭ṇva॒tvityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe ru॒dro vasṷbhi॒rā ci̭ke॒tvityā॒hā-''vṛ̭ttyai pṛthi॒vyāstvā̭ mū॒rdhannā ji̭gharmi deva॒yaja̭na॒ ityā̭ha pṛthi॒vyā hyḙṣa mū॒rdhā ya-ddḙva॒yaja̭na॒miḍā̭yāḥ pa॒da ityā॒heḍā̭yai॒ hyḙta-tpa॒daṃ-ya~-thso̭ma॒kraya̭ṇyai ghṛ॒tava̭ti॒ svāhe- [svāhā᳚, ityā̭ha॒] 55
-tyā̭ha॒ yade॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha॒ yada̭ddhva॒ryura̭na॒gnāvāhṷti-ñjuhu॒yāda॒ndho᳚-'ddhva॒ryu-ssyā॒-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒r॒hira̭ṇyamu॒pāsya̭ juhotyagni॒vatye॒va jṷhoti॒ nāndho᳚-'ddhva॒ryu rbhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti॒ kāṇḍḙkāṇḍe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya॒ ityā̭ha॒ rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyā [rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai, i॒dama॒hagṃ] 56
i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ dvau vāva purṷṣau॒ ya-ñcai॒va dveṣṭi॒ yaścai̭na॒-ndveṣṭi॒ tayo̭-re॒vā-'na̭ntarāya-ṅgrī॒vāḥ kṛ̭ntati pa॒śavo॒ vai so̭ma॒kraya̭ṇyai pa॒daṃ-yā~̭vattmū॒tagṃ saṃ-va~̭pati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒-'sme rāya॒ iti॒ saṃ ~va̭patyā॒tmāna̭-me॒vāddhva॒ryuḥ -[-me॒vāddhva॒ryuḥ, pa॒śubhyo॒] 57
pa॒śubhyo॒ nāntarḙti॒ tve rāya॒ iti॒ yaja̭mānāya॒ pra ya̭cchati॒ yaja̭māna e॒va ra॒yi-nda̭dhāti॒ tote॒ rāya॒ iti॒ patni̭yā a॒rdho vā e॒ṣa ā॒tmano॒ ya-tpatnī॒ yathā̭ gṛ॒heṣṷ nidha॒tte tā॒dṛge॒va ta-ttvaṣṭī̭matī te sape॒yetyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhātya॒smai vai lo॒kāya॒ gārha̭patya॒ ā dhī̭yate॒ 'muṣmā̭ āhava॒nīyo॒ ya-dgārha̭patya upa॒vapḙda॒smin ~lo॒ke pa̭śa॒mān-thsyā॒-dyadā̭hava॒nīye॒ 'muṣmi̭n ~lo॒ke pa̭śu॒mān-thsyā̭du॒bhayo॒rupa̭ vapatyu॒bhayo̭re॒vainaṃ̭-lo~॒kayoḥ᳚ paśu॒manta̭-ṅkaroti || 58 ||
(ma॒hi॒māna॒gg॒ - svāhā - 'pa̭hatyā - adhva॒ryu - dhī̭yate॒ - catṷrvigṃśatiśca) (a. 8)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti vi॒citya॒-ssomā(3) na vi॒cityā(3) iti॒ somo॒ vā oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rājā॒ tasmi॒n॒. yadāpa̭nna-ṅgrasi॒tame॒vāsya॒ ta-dya-dvi̭cinu॒yā-dyathā॒ ''syā᳚dgrasi॒ta-nni̭ṣkhi॒dati̭ tā॒dṛge॒va tadyanna vi̭cinu॒yā-dyathā॒ 'kṣannāpa̭nnaṃ-vi~॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va ta-tkṣodhṷko 'ddhva॒ryu-ssyā-tkṣodhṷko॒ yaja̭māna॒-ssoma̭vikrayi॒n-thsomagṃ̭ śodha॒yetye॒va brṷ̄yā॒-dyadīta̭raṃ॒- [brṷ̄yā॒-dyadīta̭ram, yadīta̭ra-] 59
-~yadīta̭ra-mu॒bhayḙnai॒va so̭mavikra॒yiṇa̭-marpayati॒ tasmā᳚-thsomavikra॒yī kṣodhṷko 'ru॒ṇo ha̭ smā॒-''haupa̭veśi-ssoma॒kraya̭ṇa e॒vāha-ntṛ̭tīya sava॒namava̭ rundha॒ iti̭ paśū॒nā-ñcarma̭-nmimīte pa॒śūne॒vāva̭ rundhe pa॒śavo॒ hi tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭naṃ॒-ya~-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒-dityṛ̭kṣa॒ta-stasya̭ mimīta॒rkṣaṃ-vā~ a̭paśa॒vya-ma̭pa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒ - [ ] 60
-diti̭ loma॒tastasya̭ mimītai॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vā-'smai̭ pa॒śūnava̭ rundhe paśu॒māne॒va bha̭vatya॒pāmante᳚ krīṇāti॒ sara̭same॒vaina̭-ṅkrīṇātya॒-mātyo॒-'sītyā̭hā॒-'maivaina̭-ṅkurute śu॒kraste॒ graha॒ ityā̭ha śu॒kro hya̭sya॒ graho 'na॒sā-'ccha̭ yāti mahi॒māna̭-me॒vāsyāccha̭ yā॒tyana॒sā- [yā॒tyana॒sā, accha̭] 61
-'ccha̭ yāti॒ tasmā̭-danovā॒hyagṃ̭ sa॒me jīva̭naṃ॒-ya~tra॒ khalu॒ vā e॒tagṃ śī॒rṣṇā hara̭nti॒ tasmā᳚cchīrṣahā॒rya̭-ṅgi॒rau jīva̭nama॒bhi tya-nde॒vagṃ sa̭vi॒tāra॒mityati̭-cchandasa॒rcā mi̭mī॒te 'ti̭cchandā॒ vai sarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ sarvḙbhire॒vaina॒-ñchando̭bhirmimīte॒ varṣma॒ vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~dati̭cchandā॒ yadati̭cchandasa॒rcā mimī̭te॒ varṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaro॒tyeka̭yaikayo॒-thsarga̭- [-ṅkaro॒tyeka̭yaikayo॒-thsarga᳚m, mi॒mī॒te] 62
-mmimī॒te 'yā̭tayāmniyāyātayāmniyai॒vaina̭-mmimīte॒ tasmā॒nnānā̭vīryā a॒ṅgula̭ya॒-ssarvā᳚svaṅgu॒ṣṭhamupa॒ ni gṛ̭hṇāti॒ tasmā᳚-thsa॒māva̭dvīryo॒-'nyābhi̭-ra॒ṅguli̭bhi॒stasmā॒-thsarvā॒ anu॒ sa-ñca̭rati॒ ya-thsa॒ha sarvā̭bhi॒rmimī̭ta॒ saggśli̭ṣṭā a॒ṅgula̭yo jāyera॒-nneka̭yaikayo॒-thsarga̭-mmimīte॒ tasmā॒-dvibha̭ktā jāyante॒ pañca॒ kṛtvo॒ yajṷṣā mimīte॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pañca॒ kṛtva̭-stū॒ṣṇī- [kṛtva̭-stū॒ṣṇīm, daśa॒ sa-mpa̭dyante॒] 63
-ndaśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe॒ ya-dyajṷṣā॒ mimī̭te bhū॒tame॒vāva̭ rundhe॒ ya-ttū॒ṣṇī-mbha̭vi॒ṣya-dya-dvai tāvā̭ne॒va soma॒-ssyā-dyāva̭nta॒-mmimī̭te॒ yaja̭mānasyai॒va syā॒nnāpi̭ sada॒syā̭nā-mpra॒jābhya॒stvetyupa॒ samṷ̄hati sada॒syā̭ne॒vānvā bha̭jati॒ vāsa॒sopa̭ nahyati sarvadeva॒tyaṃ̭-vai~ [ ] 64
vāsa॒-ssarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssama̭rdhayati pa॒śavo॒ vai somaḥ̭ prā॒ṇāya॒ tvetyupa̭ nahyati prā॒ṇame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti vyā॒nāya॒ tvetyanṷ śṛnthati vyā॒name॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ tasmā᳚-thsva॒panta̭-mprā॒ṇā na ja̭hati || 65 ||
(ita̭raṃ - paśu॒mān-thsyā᳚--dyā॒tyana̭so॒ - thsargaṃ̭ - tū॒ṣṇīgṃ - sa̭rvadeva॒tyaṃ̭-vai~ - traya̭strigṃśacca) (a. 9)
ya-tka॒layā̭ te śa॒phena̭ te krīṇā॒nīti॒ paṇe॒tāgo̭argha॒gṃ॒ soma̭-ṅku॒ryādago̭arghaṃ॒-ya~ja̭māna॒-mago̭arghamaddhva॒ryu-ṅgostu ma̭hi॒māna॒-nnāva̭ tire॒-dgavā̭ te krīṇā॒nītye॒va brṷ̄yā-dgoa॒rghame॒va soma̭-ṅka॒roti̭ goa॒rghaṃ-ya~ja̭māna-ṅgoa॒rghama̭ddhva॒ryu-nna gorma̭hi॒māna॒mava̭ tiratya॒jayā᳚ krīṇāti॒ sata̭pasame॒vaina̭-ṅkrīṇāti॒ hira̭ṇyena krīṇāti॒ saśṷkrame॒vai- [saśṷkrame॒va, e॒na॒-ṅkrī॒ṇā॒ti॒ dhe॒nvā krī̭ṇāti॒] 66
-na̭-ṅkrīṇāti dhe॒nvā krī̭ṇāti॒ sāśi̭rame॒vaina̭-ṅkrīṇātyṛṣa॒bheṇa̭ krīṇāti॒ sendra̭me॒vaina̭-ṅkrīṇātyana॒ḍuhā᳚ krīṇāti॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni̭nai॒va vahni̭ ya॒jñasya̭ krīṇāti mithu॒nābhyā᳚-ṅkrīṇāti mithu॒nasyāva̭-ruddhyai॒ vāsa̭sā krīṇāti sarvadeva॒tyaṃ̭-vai~ vā॒sa-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyaḥ krīṇāti॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe॒ [rundhe, tapa̭sa-sta॒nūra̭si] 67
tapa̭sa-sta॒nūra̭si pra॒jāpa̭te॒-rvarṇa॒ ityā̭ha pa॒śubhya̭ e॒va tada̭ddhva॒-ryurni hnṷta ā॒tmano-'nā᳚vraskāya॒ gaccha̭ti॒ śriya॒-mpra pa॒śūnā᳚pnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ śu॒kra-ntḙ śu॒kreṇa̭ krīṇā॒mītyā̭ha yathā ya॒jure॒vaita-dde॒vā vai yena॒ hira̭ṇyena॒ soma॒makrī̭ṇa॒-ntada̭bhī॒ṣahā॒ puna॒rā-'da̭data॒ ko hi teja̭sā vikre॒ṣyata॒ iti॒ yena॒ hira̭ṇyena॒ [hira̭ṇyena, soma̭-] 68
soma̭-ṅkrīṇī॒yā-ttada̭bhī॒ṣahā॒ puna॒rā da̭dīta॒ teja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒-'sme jyotiḥ̭ somavikra॒yiṇi॒ tama॒ ityā̭ha॒ jyoti̭re॒va yaja̭māne dadhāti॒ tama̭sā somavikra॒yiṇa̭marpayati॒ yadanṷpagrathya ha॒nyā-dda̭nda॒śūkā॒stāgṃ samāgṃ̭ sa॒rpā-ssyṷri॒dama॒hagṃ sa॒rpāṇā᳚-ndanda॒śūkā̭nā-ṅgrī॒vā upa̭ grathnā॒mītyā॒hā-da̭ndaśūkā॒stāgṃ samāgṃ̭ sa॒rpā bha̭vanti॒ tama̭sā somavikra॒yiṇaṃ̭-vi~ddhyati॒ svāna॒ [svāna̭, bhrājetyā̭hai॒te] 69
bhrājetyā̭hai॒te vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke soma̭marakṣa॒-ntebhyo-'dhi॒ soma॒mā-'ha̭ra॒n॒. yade॒tebhyaḥ̭ soma॒kraya̭ṇā॒-nnānṷdi॒śedakrī̭to-'sya॒ somaḥ̭ syā॒nnāsyai॒tḙ 'muṣmi̭n ~lo॒ke somagṃ̭ rakṣeyu॒ryade॒tebhyaḥ̭ soma॒kraya̭ṇānanudi॒śati̭ krī॒to᳚-'sya॒ somo̭ bhavatye॒te᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke somagṃ̭ rakṣanti || 70 ||
(saśṷkrame॒va - rṷndha॒ - iti॒ yena॒ hira̭ṇyena॒ - svāna॒ - catṷścatvārigṃśacca) (a. 10)
vā॒ru॒ṇo vai krī॒ta-ssoma॒ upa̭naddho mi॒tro na॒ ehi॒ sumi̭tradhā॒ ityā̭ha॒ śāntyā॒ indra̭syo॒rumā vi̭śa॒ dakṣi̭ṇa॒mityā̭ha de॒vā vai yagṃ soma॒makrī̭ṇa-ntamindra̭syo॒rau dakṣi̭ṇa॒ ā 'sā̭dayanne॒ṣa khalu॒ vā e॒tarhīndro॒ yo yaja̭te॒ tasmā̭de॒vamā॒hodāyṷṣā svā॒yuṣetyā̭ha de॒vatā̭ e॒vā-nvā॒rabhyo- [e॒vā-nvā॒rabhyot, ti॒ṣṭha॒tyu॒-rva̭ntari̭kṣa॒-] 71
-tti̭ṣṭhatyu॒-rva̭ntari̭kṣa॒-manvi॒hītyā̭hā-ntarikṣadeva॒tyo᳚(1॒) hyḙtarhi॒ somo-'di̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī॒detyā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dvi vā ḙname॒tada̭rdhayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇagṃ santa̭-mmai॒tra-ṅka॒roti̭ vāru॒ṇyarcā-'' sā̭dayati॒ svayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā॒ sama̭rdhayati॒ vāsa̭sā pa॒ryāna̭hyati sarvadeva॒tyaṃ̭-vai~ vāsa॒-ssarvā̭bhire॒vai- [vāsa॒-ssarvā̭bhire॒va, e॒na॒-nde॒vatā̭bhi॒-] 72
-na̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssama̭rdhaya॒tyatho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ vanḙṣu॒ vya̭ntari̭kṣa-ntatā॒netyā̭ha॒ vanḙṣu॒ hi vya̭ntari̭kṣa-nta॒tāna॒ vāja॒marva॒thsvityā̭ha॒ vāja॒gg॒ hyarva̭thsu॒ payo̭ aghni॒yāsvityā̭ha॒ payo॒ hya̭ghni॒yāsṷ hṛ॒thsu kratu॒mityā̭ha hṛ॒thsu hi kratuṃ॒-va~rṷṇo vi॒kṣva̭gnimityā̭ha॒ varṷṇo॒ hi vi॒kṣva̭gni-ndi॒vi sūrya॒- [sūrya᳚m, ityā̭ha di॒vi hi] 73
-mityā̭ha di॒vi hi sūrya॒gṃ॒ soma॒madrā॒vityā̭ha॒ grāvā̭ṇo॒ vā adra̭ya॒steṣu॒ vā e॒ṣa soma̭-ndadhāti॒ yo yaja̭te॒ tasmā̭de॒vamā॒hodu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa॒miti̭ sau॒ryarcā kṛ̭ṣṇāji॒na-mpra॒tyāna̭hyati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ usrā॒veta̭-ndhūrṣāhā॒vityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpra cya̭vasva bhuvaspata॒ ityā̭ha bhū॒tānā॒g॒ hyḙ [bhū॒tānā॒gṃ॒ hi, e॒ṣa pati॒-rviśvā᳚nya॒bhi] 74
-ṣa pati॒-rviśvā᳚nya॒bhi dhāmā॒nītyā̭ha॒ viśvā̭ni॒ hye᳚(1॒) ṣo̭-'bhi dhāmā̭ni pra॒cyava̭te॒ mā tvā̭ paripa॒rī vi̭da॒dityā̭ha॒ yade॒vāda-ssoma̭māhri॒yamā̭ṇa-ṅgandha॒rvo vi॒śvāva̭suḥ pa॒ryamṷṣṇā॒-ttasmā̭-de॒vamā॒hāpa̭rimoṣāya॒ yaja̭mānasya sva॒styaya̭nya॒sītyā̭ha॒ yaja̭mānasyai॒vaiṣa ya॒jñasyā᳚nvāra॒bhoṃ 'na̭vacchittyai॒ varṷṇo॒ vā e॒ṣa yaja̭mānama॒bhyaiti॒ ya- [yat, krī॒ta-ssoma॒ upa̭naddho॒ namo̭] 75
-tkrī॒ta-ssoma॒ upa̭naddho॒ namo̭ mi॒trasya॒ varṷṇasya॒ cakṣa̭sa॒ ityā̭ha॒ śāntyā॒ ā somaṃ॒-va~ha̭ntya॒gninā॒ prati̭ tiṣṭhate॒ tau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭mānama॒bhi sa-mbha̭vataḥ pu॒rā khalu॒ vāvaiṣa medhā̭yā॒-''tmāna̭mā॒rabhya̭ carati॒ yo dī᳚kṣi॒to yada̭gnīṣo॒mīya̭-mpa॒śumā॒labha̭ta ātmani॒ṣkraya̭ṇa e॒vāsya॒ sa tasmā॒-ttasya॒ nā-''śya̭-mpuruṣani॒ṣkraya̭ṇa iva॒ hyatho॒ khalvā̭hu ra॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti॒ yada̭gnīṣo॒mīya̭-mpa॒śumā॒labha̭ta॒ vārtra̭ghna e॒vāsya॒ sa tasmā᳚-dvā॒śyaṃ̭-vā~ru॒ṇyarcā pari̭ carati॒ svayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā॒ pari̭ carati || 76 ||
(a॒nvā॒rabhyoth - sarvā̭bhire॒va - sūryaṃ̭ - bhū॒tānā॒g॒ hyḙ - ti॒ ya - dā̭huḥ - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 11)
(prā॒cīna̭vagṃśaṃ॒ -~yāva̭nta - ṛkhsā॒me - vāgvai de॒vebhyo̭ - de॒vā vai dḙva॒yaja̭naṃ - ka॒drūśca॒ - taddhira̭ṇya॒gṃ॒ - ṣaṭ pa॒dāni̭ - brahmavā॒dino̭ vi॒cityo॒ - ya-tka॒layā̭ te - vāru॒ṇo vai krī॒ta-ssoma॒ - ekā̭daśa)
(prā॒cīna̭vagṃśa॒gg॒ - svāhetyā̭ha॒ - ye᳚-'nta-śśa॒rā - hyḙṣa saṃ - tapa̭sā ca॒ - yatka̭rṇagṛhī॒ - teti̭ loma॒to - vā̭ru॒ṇaḥ - ṣaṭ-thsa̭ptatiḥ )
(prā॒cīna̭vagṃ śa॒, mpari̭ carati)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
प्रा॒चीन॑वग्ंश-ङ्करोति देवमनु॒ष्या दिशो॒ व्य॑भजन्त॒ प्राची᳚-न्दे॒वा द॑क्षि॒णा पि॒तरः॑ प्र॒तीची᳚-म्मनु॒ष्या॑ उदी॑चीग्ं रु॒द्रा य-त्प्रा॒चीन॑वग्ंश-ङ्क॒रोति॑ देवलो॒कमे॒व त-द्यज॑मान उ॒पाव॑र्तते॒ परि॑ श्रयत्य॒न्तर्हि॑तो॒हि दे॑वलो॒को म॑नुष्यलो॒का-न्नास्माल्लो॒का-थ्स्वे॑तव्यमि॒वेत्या॑हुः॒ को हि त-द्वेद॒ य-द्य॒मुष्मि॑ँल्लो॒के-ऽस्ति॑ वा॒ न वेति॑ दि॒क्ष्व॑ती का॒शान् क॑रो- [दि॒क्ष्व॑ती का॒शान् क॑रोति, उ॒भयो᳚] 1
-त्यु॒भयो᳚-र्लो॒कयो॑-र॒भिजि॑त्यै केशश्म॒श्रु व॑पते न॒खानि॒ नि कृ॑न्तते मृ॒ता वा ए॒षा त्वग॑मे॒द्ध्या य-त्के॑शश्म॒श्रु मृ॒तामे॒व त्वच॑म-मे॒द्ध्याम॑प॒हत्य॑ य॒ज्ञियो॑ भू॒त्वा मेध॒मुपै॒त्यङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒-ऽफ्सु दी᳚क्षात॒पसी॒ प्रावे॑शयन्न॒फ्सु स्ना॑ति सा॒क्षादे॒व दी᳚क्षात॒पसी॒ अव॑ रुन्धे ती॒र्थे स्ना॑ति ती॒र्थे हि ते ता-म्प्रावे॑शय-न्ती॒र्थे स्ना॑ति [ ] 2
ती॒र्थमे॒व स॑मा॒नाना᳚-म्भवत्य॒पो᳚-ऽश्ञात्यन्तर॒त ए॒व मेद्ध्यो॑ भवति॒ वास॑सा दीक्षयति सौ॒म्यं-वैँ क्षौम॑-न्दे॒वत॑या॒ सोम॑मे॒ष दे॒वता॒मुपै॑ति॒ यो दीक्ष॑ते॒ सोम॑स्य त॒नूर॑सि त॒नुव॑-म्मे पा॒हीत्या॑ह॒ स्वामे॒व दे॒वता॒मुपै॒त्यथो॑ आ॒शिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ ऽग्नेस्तू॑षा॒धानं॑-वाँ॒योर्वा॑त॒पान॑-म्पितृ॒णा-न्नी॒वि-रोष॑धीना-म्प्रघा॒त [-रोष॑धीना-म्प्रघा॒तः, आ॒दि॒त्याना᳚-म्प्राचीनता॒नो] 3
आ॑दि॒त्याना᳚-म्प्राचीनता॒नो विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॒मोतु॒ र्नक्ष॑त्राणा-मतीका॒शास्तद्वा ए॒त-थ्स॑र्व देव॒त्यं॑-यँ-द्वासो॒ य-द्वास॑सा दी॒क्षय॑ति॒ सर्वा॑भिरे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि-र्दीक्षयति ब॒हिःप्रा॑णो॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्त-स्याश॑न-म्प्रा॒णो᳚-ऽश्ञाति॒ सप्रा॑ण ए॒व दी᳚क्षत॒ आशि॑तो भवति॒ यावा॑ने॒वास्य॑ प्रा॒णस्तेन॑ स॒ह मेध॒मुपै॑ति घृ॒त-न्दे॒वाना॒-म्मस्तु॑ पितृ॒णा-न्निष्प॑क्व-म्मनु॒ष्या॑णा॒-न्तद्वा [-म्मनु॒ष्या॑णा॒-न्तद्वै, ए॒त-थ्स॑र्वदेव॒त्यं॑] 4
ए॒त-थ्स॑र्वदेव॒त्यं॑-यँन्नव॑नीतं॒-यँन्नव॑नीतेनाभ्य॒ङ्क्ते सर्वा॑ ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति॒ प्रच्यु॑तो॒ वा ए॒षो᳚-ऽस्माल्लो॒कादग॑तो देवलो॒कं-योँ दी᳚क्षि॒तो᳚ ऽन्त॒रेव॒ नव॑नीत॒-न्तस्मा॒-न्नव॑नीतेना॒भ्य॑ङ्क्ते ऽनुलो॒मं-यँजु॑षा॒ व्यावृ॑त्त्या॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॑ क॒नीनि॑का॒ परा॑-ऽपत॒-त्तदाञ्ज॑नम-भव॒द्यदा॒ङ्क्ते चक्षु॑रे॒व भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ दक्षि॑ण॒-म्पूर्व॒मा-ऽङ्क्ते॑ [दक्षि॑ण॒-म्पूर्व॒मा-ऽङ्क्ते᳚, स॒व्यग्ं हि] 5
स॒व्यग्ं हि पूर्व॑-म्मनु॒ष्या॑ आ॒ञ्जते॒ न नि धा॑वते॒ नीव॒ हि म॑नु॒ष्या॑ धाव॑न्ते॒ पञ्च॒ कृत्व॒ आ-ऽङ्क्ते॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्धे॒ परि॑मित॒माङ्क्ते ऽप॑रिमित॒ग्ं॒ हि म॑नु॒ष्या॑ आ॒ञ्जते॒ सतू॑ल॒या-ऽऽङ्क्ते- ऽप॑तूलया॒ हि म॑नु॒ष्या॑ आ॒ञ्जते॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ यदप॑तूलयाञ्जी॒त वज्र॑ इव स्या॒-थ्सतू॑ल॒या-ऽऽङ्क्ते॑ मित्र॒त्वाये- [मित्र॒त्वाय॑, इन्द्रो॑] 6
-न्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्थ्सो᳚-ऽ(1॒)पो᳚-ऽ(1॒)भ्य॑-म्रियत॒ तासां॒-यँन्मेद्ध्यं॑-यँ॒ज्ञिय॒ग्ं॒ सदे॑व॒मासी॒-त्तद॒पोद॑क्राम॒-त्ते द॒र्भा अ॑भव॒न्॒. यद्द॑र्भपुञ्जी॒लैः प॒वय॑ति॒ या ए॒व मेद्ध्या॑ य॒ज्ञिया॒-स्सदे॑वा॒ आप॒स्ताभि॑रे॒वैन॑-म्पवयति॒ द्वाभ्या᳚-म्पवयत्य-होरा॒त्राभ्या॑मे॒वैन॑-म्पवयति त्रि॒भिः प॑वयति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भिरे॒वैनं॑-लोँ॒कैः प॑वयति प॒ञ्चभिः॑ [प॒ञ्चभिः॑, प॒व॒य॒ति॒ पञ्चा᳚क्षरा] 7
पवयति॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञायै॒वैन॑-म्पवयति ष॒ड्भिः प॑वयति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॑-म्पवयति स॒प्तभिः॑ पवयति स॒प्त छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॑-म्पवयति न॒वभिः॑ पवयति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णा-स्सप्रा॑णमे॒वैन॑-म्पवय॒त्येक॑विग्ंशत्या पवयति॒ दश॒ हस्त्या॑ अ॒ङ्गुल॑यो॒ दश॒ पद्या॑ आ॒त्मैक॑वि॒ग्ं॒शो यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्त-मप॑रिवर्ग- [पुरु॑ष॒स्त-मप॑रिवर्गम्, प॒व॒य॒ति॒ चि॒त्पति॑स्त्वा] 8
-म्पवयति चि॒त्पति॑स्त्वा पुना॒त्वित्या॑ह॒ मनो॒ वै चि॒त्पति॒र्मन॑सै॒वैन॑-म्पवयति वा॒क्पति॑स्त्वा पुना॒त्वित्या॑ह वा॒चैवैन॑-म्पवयति दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता पु॑ना॒त्वित्या॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-म्पवयति॒ तस्य॑ ते पवित्रपते प॒वित्रे॑ण॒ यस्मै॒ क-म्पु॒ने तच्छ॑केय॒मित्या॑-हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते ॥ 9 ॥
(अ॒ती॒का॒शान् क॑रो॒त्य - वे॑शय-न्ति॒र्थ स्ना॑ति - प्रघा॒तो - म॑नु॒ष्या॑णा॒-न्तद्वा - आ-ऽङ्क्ते॑ - मित्र॒त्वाय॑ - प॒ञ्चभि॒ - रप॑रिवर्ग - म॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)
याव॑न्तो॒ वै दे॒वा य॒ज्ञायापु॑नत॒ त ए॒वाभ॑व॒न्॒. य ए॒वं-विँ॒द्वान्. य॒ज्ञाय॑ पुनी॒ते भव॑त्ये॒व ब॒हिः प॑वयि॒त्वा-ऽन्तः प्र पा॑दयति मनुष्यलो॒क ए॒वैन॑-म्पवयि॒त्वा पू॒त-न्दे॑वलो॒क-म्प्र ण॑य॒त्यदी᳚क्षित॒ एक॒या-ऽऽहु॒त्येत्या॑हु-स्स्रु॒वेण॒ चत॑स्रो जुहोति दीक्षित॒त्वाय॑ स्रु॒चा प॑ञ्च॒मी-म्पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्ध॒ आकू᳚त्यै प्र॒युजे॒-ऽग्नये॒ [प्र॒युजे॒-ऽग्नये᳚, स्वाहेत्या॒हा] 10
स्वाहेत्या॒हा-ऽऽकू᳚त्या॒ हि पुरु॑षो य॒ज्ञम॒भि प्र॑यु॒ङ्क्ते यजे॒येति॑ मे॒धायै॒ मन॑से॒-ऽग्नये॒ स्वाहेत्या॑ह मे॒धया॒ हि मन॑सा॒ पुरु॑षो य॒ज्ञम॑भि॒गच्छ॑ति॒ सर॑स्वत्यै पू॒ष्णे᳚-ऽग्नये॒ स्वाहेत्या॑ह॒ वाग्वै सर॑स्वती पृथि॒वी पू॒षा वा॒चैव पृ॑थि॒व्या य॒ज्ञ-म्प्रयु॑ङ्क्त॒ आपो॑ देवी-र्बृहती-र्विश्वशम्भुव॒ इत्या॑ह॒ या वै वर्ष्या॒स्ता [या वै वर्ष्या॒स्ताः, आपो॑ दे॒वी-र्बृ॑ह॒ती-] 11
आपो॑ दे॒वी-र्बृ॑ह॒ती-र्वि॒श्वश॑भुंवोँ॒ यदे॒त-द्यजु॒र्न ब्रू॒या-द्दि॒व्या आपो-ऽशा᳚न्ता इ॒मं-लोँ॒कमा ग॑च्छेयु॒रापो॑ देवी-र्बृहती-र्विश्वशम्भुव॒ इत्या॑हा॒स्मा ए॒वैना॑ लो॒काय॑ शमयति॒ तस्मा᳚च्छा॒न्ता इ॒मं-लोँ॒कमा ग॑च्छन्ति॒ द्यावा॑पृथि॒वी इत्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योर्हि य॒ज्ञ उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मित्या॑हा॒न्तरि॑क्षे॒ हि य॒ज्ञो बृह॒स्पति॑र्नो ह॒विषा॑ वृधा॒- [ह॒विषा॑ वृधातु, इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै] 12
-त्वित्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै॑ य॒ज्ञमव॑ रुन्धे॒ यद्- ब्रू॒या-द्वि॑धे॒रिति॑ यज्ञस्था॒णुमृ॑च्छे-द्वृधा॒त्वित्या॑ह यज्ञस्था॒णुमे॒व परि॑ वृणक्ति प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञम॑सृजत॒ सो᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टः परां॑ऐ॒-थ्स प्र यजु॒रव्ली॑ना॒-त्प्र साम॒ तमृगुद॑यच्छ॒-द्यदृगु॒दय॑च्छ॒-त्तदौ᳚-द्ग्रह॒णस्यौ᳚-द्ग्रहण॒त्व मृ॒चा [मृ॒चा, जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञस्योद्य॑त्या] 13
जु॑होति य॒ज्ञस्योद्य॑त्या अनु॒ष्टुप्-छन्द॑सा॒-मुद॑यच्छ॒दित्या॑-हु॒स्तस्मा॑दनु॒ष्टुभा॑ जुहोति य॒ज्ञस्योद्य॑त्यै॒ द्वाद॑श वाथ्सब॒न्धान्युद॑यच्छ॒-न्नित्या॑हु॒-स्तस्मा᳚द्- द्वाद॒शभि॑-र्वाथ्सबन्ध॒विदो॑ दीक्षयन्ति॒ सा वा ए॒षर्ग॑नु॒ष्टुग्-वाग॑नु॒ष्टुग्-यदे॒तय॒र्चा दी॒क्षय॑ति वा॒चैवैन॒ग्ं॒ सर्व॑या दीक्षयति॒ विश्वे॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुरित्या॑ह सावि॒त्र्ये॑तेन॒ मर्तो॑ वृणीत स॒ख्य- [स॒ख्यम्, इत्या॑ह] 14
-मित्या॑ह पितृदेव॒त्यै॑तेन॒ विश्वे॑ रा॒य इ॑षुद्ध्य॒सीत्या॑ह वैश्वदे॒व्ये॑तेन॑ द्यु॒म्नं-वृँ॑णीत पु॒ष्यस॒ इत्या॑ह पौ॒ष्ण्ये॑तेन॒ सा वा ए॒षर्ख्स॑र्वदेव॒त्या॑ यदे॒तय॒र्चा दी॒क्षय॑ति॒ सर्वा॑भिरे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भिर्दीक्षयति स॒प्ताक्ष॑र-म्प्रथ॒म-म्प॒दम॒ष्टाक्ष॑राणि॒ त्रीणि॒ यानि॒ त्रीणि॒ तान्य॒ष्टावुप॑ यन्ति॒ यानि॑ च॒त्वारि॒ तान्य॒ष्टौ यद॒ष्टाक्ष॑रा॒ तेन॑ [तेन॑, गा॒य॒त्री यदेका॑दशाक्षरा॒] 15
गाय॒त्री यदेका॑दशाक्षरा॒ तेन॑ त्रि॒ष्टुग्य-द्द्वाद॑शाक्षरा॒ तेन॒ जग॑ती॒ सा वा ए॒षर्ख्सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ यदे॒तय॒र्चा दी॒क्षय॑ति॒ सर्वे॑भिरे॒वैन॒-ञ्छन्दो॑भिर्दीक्षयति स॒प्ताक्ष॑र-म्प्रथ॒म-म्प॒दग्ं स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री प॒शव॒-श्शक्व॑री प॒शूने॒वाव॑ रुन्ध॒ एक॑स्माद॒क्षरा॒दना᳚प्त-म्प्रथ॒म-म्प॒द-न्तस्मा॒-द्य-द्वा॒चो-ऽना᳚प्त॒-न्तन्म॑नु॒ष्या॑ उप॑ जीवन्ति पू॒र्णया॑ जुहोति पू॒र्ण इ॑व॒ हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॒ न्यू॑नया जुहोति॒ न्यू॑ना॒द्धि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा असृ॑जत प्र॒जाना॒ग्ं॒ सृष्ट्यै᳚ ॥ 16 ॥
(अ॒ग्नये॒ - ता - वृ॑धात्वृ॒ - चा - स॒ख्यं - तेन॑ - जुहोति॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 2)
ऋ॒-ख्सा॒मे वै दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञाया-ऽति॑ष्ठमाने॒ कृष्णो॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा- ऽप॒क्रम्या॑तिष्ठता॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त॒ यं-वाँ इ॒मे उ॑पाव॒र्थ्स्यत॒-स्स इ॒द-म्भ॑विष्य॒तीति॒ ते उपा॑मन्त्रयन्त॒ ते अ॑होरा॒त्रयो᳚-र्महि॒मान॑-मपनि॒धाय॑ दे॒वानु॒पाव॑र्तेतामे॒ष वा ऋ॒चो वर्णो॒ यच्छु॒क्ल-ङ्कृ॑ष्णाजि॒नस्यै॒ष साम्नो॒ य-त्कृ॒ष्णमृ॑ख्सा॒मयो॒-श्शिल्पे᳚ स्थ॒ इत्या॑हर्ख्सा॒मे ए॒वा-ऽव॑ रुन्ध ए॒ष [ए॒वा-ऽव॑ रुन्ध ए॒षः, वा अह्नो॒] 17
वा अह्नो॒ वर्णो॒ यच्छु॒क्ल-ङ्कृ॑ष्णाजि॒नस्यै॒ष रात्रि॑या॒ य-त्कृ॒ष्णं-यँदे॒वैन॑यो॒स्तत्र॒ न्य॑क्त॒-न्तदे॒वाव॑ रुन्धे कृष्णाजि॒नेन॑ दीक्षयति॒ ब्रह्म॑णो॒ वा ए॒त-द्रू॒पं-यँ-त्कृ॑ष्णाजि॒न-म्ब्रह्म॑णै॒वैन॑-न्दीक्षयती॒मा-न्धिय॒ग्ं॒ शिक्ष॑माणस्य दे॒वेत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-द्गर्भो॒ वा ए॒ष य-द्दी᳚क्षि॒त उल्बं॒-वाँसः॒ प्रोर्णु॑ते॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, गर्भाः॒ प्रावृ॑ता] 18
-द्गर्भाः॒ प्रावृ॑ता जायन्ते॒ न पु॒रा सोम॑स्य क्र॒यादपो᳚र्ण्वीत॒ य-त्पु॒रा सोम॑स्य क्र॒याद॑पोर्ण्वी॒त गर्भाः᳚ प्र॒जाना᳚-म्परा॒पातु॑का-स्स्युः क्री॒ते सोमे-ऽपो᳚र्णुते॒ जाय॑त ए॒व तदथो॒ यथा॒ वसी॑याग्ं स-म्प्रत्यपोर्णु॒ते ता॒दृगे॒व तदङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्त॒ ऊर्जं॒-व्यँ॑भजन्त॒ ततो॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ ते श॒रा अ॑भव॒न्नूर्ग्वै श॒रा यच्छ॑र॒मयी॒ [यच्छ॑र॒मयी᳚, मेख॑ला॒] 19
मेख॑ला॒ भव॒त्यूर्ज॑मे॒वाव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त-स्सन्न॑ह्यति मद्ध्य॒त ए॒वास्मा॒ ऊर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚न्मद्ध्य॒त ऊ॒र्जा भु॑ञ्जत ऊ॒र्ध्वं-वैँ पुरु॑षस्य॒ नाभ्यै॒ मेद्ध्य॑-मवा॒चीन॑-ममे॒द्ध्यं-यँन्म॑द्ध्य॒त-स्स॒नंह्य॑ति॒ मेद्ध्य॑-ञ्चै॒वास्या॑मे॒द्ध्य-ञ्च॒ व्याव॑र्तय॒तीन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ वज्र॒-म्प्राह॑र॒-थ्स त्रे॒धा व्य॑भव॒-थ्स्फ्यस्तृती॑य॒ग्ं॒ रथ॒स्तृती॑यं॒-यूँप॒स्तृती॑यं॒- [-यूप॒स्तृती॑य॒म्, ये᳚-ऽन्त-श्श॒रा] 20
-ँये᳚-ऽन्त-श्श॒रा अशी᳚र्यन्त॒ ते श॒रा अ॑भव॒-न्तच्छ॒राणाग्ं॑ शर॒त्वं-वँज्रो॒ वै श॒राः, क्षु-त्खलु॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ यच्छ॑र॒मयी॒ मेख॑ला॒ भव॑ति॒ वज्रे॑णै॒व सा॒क्षा-त्क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्य-म्मद्ध्य॒तो-ऽप॑ हते त्रि॒वृ-द्भ॑वति त्रि॒वृद्वै प्रा॒णस्त्रि॒वृत॑मे॒व प्रा॒ण-म्म॑द्ध्य॒तो यज॑माने दधाति पृ॒थ्वी भ॑वति॒ रज्जू॑नां॒-व्याँवृ॑त्यै॒ मेख॑लया॒ यज॑मान-न्दीक्षयति॒ योक्त्रे॑ण॒ पत्नी᳚-म्मिथुन॒त्वाय॑ [ ] 21
य॒ज्ञो दक्षि॑णाम॒भ्य॑द्ध्याय॒-त्ताग्ं सम॑भव॒-त्तदिन्द्रो॑-ऽचाय॒-थ्सो॑-ऽमन्यत॒ यो वा इ॒तो ज॑नि॒ष्यते॒ स इ॒द-म्भ॑विष्य॒तीति॒ ता-म्प्रावि॑श॒-त्तस्या॒ इन्द्र॑ ए॒वाजा॑यत॒ सो॑-ऽमन्यत॒ यो वै मदि॒तो ऽप॑रो जनि॒ष्यते॒ स इ॒द-म्भ॑विष्य॒तीति॒ तस्या॑ अनु॒मृश्य॒ योनि॒मा-ऽच्छि॑न॒-थ्सा सू॒तव॑शा-ऽभव॒-त्त-थ्सू॒तव॑शायै॒ जन्म॒ [जन्म॑, ताग्ं हस्ते॒ न्य॑वेष्टयत॒] 22
ताग्ं हस्ते॒ न्य॑वेष्टयत॒ ता-म्मृ॒गेषु॒ न्य॑दधा॒-थ्सा कृ॑ष्णविषा॒णा- ऽभ॑व॒दिन्द्र॑स्य॒ योनि॑रसि॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒रिति॑ कृष्णविषा॒णा-म्प्र य॑च्छति॒ सयो॑निमे॒व य॒ज्ञ-ङ्क॑रोति॒ सयो॑नि॒-न्दक्षि॑णा॒ग्ं॒ सयो॑नि॒मिन्द्रग्ं॑ सयोनि॒त्वाय॑ कृ॒ष्यै त्वा॑ सुस॒स्याया॒ इत्या॑ह॒ तस्मा॑दकृष्टप॒च्या ओष॑धयः पच्यन्ते सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य॒ इत्या॑ह॒ तस्मा॒दोष॑धयः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्ति॒ यद्धस्ते॑न [यद्धस्ते॑न, क॒ण्डू॒येत॑] 23
कण्डू॒येत॑ पामन॒-म्भावु॑काः प्र॒जा-स्स्यु॒र्य-थ्स्मये॑त नग्न॒-म्भावु॑काः कृष्णविषा॒णया॑ कण्डूयते-ऽपि॒गृह्य॑ स्मयते प्र॒जाना᳚-ङ्गोपी॒थाय॒ न पु॒रा दक्षि॑णाभ्यो॒ नेतोः᳚ कृष्णविषा॒णामव॑ चृते॒द्य-त्पु॒रा दक्षि॑णाभ्यो॒ नेतोः᳚ कृष्णविषा॒णा-म॑वचृ॒ते-द्योनिः॑ प्र॒जाना᳚-म्परा॒पातु॑का स्यान्नी॒तासु॒ दक्षि॑णासु॒ चात्वा॑ले कृष्णविषा॒णा-म्प्रास्य॑ति॒ योनि॒र्वै य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लं॒-योँनिः॑ कृष्णविषा॒णा योना॑वे॒व योनि॑-न्दधाति य॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ ॥ 24 ॥
(रु॒न्ध॒ ए॒ष - तस्मा᳚ - च्छर॒मयी॒ - यूप॒स्तृती॑यं - मिथुन॒त्वाय॒ - जन्म॒ - हस्ते॑ना॒ - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
वाग्वै दे॒वेभ्यो ऽपा᳚क्राम-द्य॒ज्ञायाति॑ष्ठमाना॒ सा वन॒स्पती॒-न्प्रावि॑श॒-थ्सैषा वाग्वन॒स्पति॑षु वदति॒ या दु॑न्दु॒भौ या तूण॑वे॒ या वीणा॑यां॒-यँ-द्दी᳚क्षितद॒ण्ड-म्प्र॒यच्छ॑ति॒ वाच॑मे॒वाव॑ रुन्ध॒ औदु॑बंरो भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒बंर॒ ऊर्ज॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ मुखे॑न॒ सम्मि॑तो भवति मुख॒त ए॒वास्मा॒ ऊर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚-न्मुख॒त ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते [ ] 25
क्री॒ते सोमे॑ मैत्रावरु॒णाय॑ द॒ण्ड-म्प्र य॑च्छति मैत्रावरु॒णो हि पु॒रस्ता॑-दृ॒त्विग्भ्यो॒ वाचं॑-विँ॒भज॑ति॒ तामृ॒त्विजो॒ यज॑माने॒ प्रति॑ ष्ठापयन्ति॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञ-म्मन॒सेत्या॑ह॒ मन॑सा॒ हि पुरु॑षो य॒ज्ञम॑भि॒गच्छ॑ति॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ -मित्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योर्हि य॒ज्ञ-स्स्वाहो॒रोर॒-न्तरि॑क्षा॒ -दित्या॑हा॒न्तरि॑क्षे॒ हि य॒ज्ञ-स्स्वाहा॑ य॒ज्ञं-वाँता॒दा र॑भ॒ इत्या॑हा॒-ऽयं- [इत्या॑हा॒-ऽयम्, वाव यः पव॑ते॒] 26
-ँवाव यः पव॑ते॒ स य॒ज्ञस्तमे॒व सा॒क्षादा र॑भते मु॒ष्टी क॑रोति॒ वाचं॑-यँच्छति य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ अदी᳚क्षिष्टा॒य-म्ब्रा᳚ह्म॒ण इति॒ त्रिरु॑पा॒ग्॒श्वा॑ह दे॒वेभ्य॑ ए॒वैन॒-म्प्रा-ऽऽह॒ त्रिरु॒च्चैरु॒भये᳚भ्य ए॒वैन॑-न्देवमनु॒ष्येभ्यः॒ प्रा-ऽऽह॒ न पु॒रा नक्ष॑त्रेभ्यो॒ वाचं॒-विँ सृ॑जे॒-द्यत्पु॒रा नक्ष॑त्रेभ्यो॒ वाचं॑-विँसृ॒जे-द्य॒ज्ञं-विँच्छि॑न्द्या॒- [-ँविच्छि॑न्द्यात्, उदि॑तेषु॒] 27
-दुदि॑तेषु॒ नक्ष॑त्रेषु व्र॒त-ङ्कृ॑णु॒तेति॒ वाचं॒-विँ सृ॑जति य॒ज्ञव्र॑तो॒ वै दी᳚क्षि॒तो य॒ज्ञमे॒वाभि वाचं॒-विँ सृ॑जति॒ यदि॑ विसृ॒जे-द्वै᳚ष्ण॒वीमृच॒मनु॑ ब्रूया-द्य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञेनै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्त॑नोति॒ दैवी॒-न्धिय॑-म्मनामह॒ इत्या॑ह य॒ज्ञमे॒व तन्म्र॑दयति सुपा॒रा नो॑ अस॒द्वश॒ इत्या॑ह॒ व्यु॑ष्टिमे॒वाव॑ रुन्धे [रुन्धे, ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति] 28
ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति होत॒व्य॑-न्दीक्षि॒तस्य॑ गृ॒हा(3) इ न हो॑त॒व्या(3)मिति॑ ह॒विर्वै दी᳚क्षि॒तो यज्जु॑हु॒या-द्यज॑मानस्याव॒दाय॑ जुहुया॒-द्यन्न जु॑हु॒या-द्य॑ज्ञप॒रुर॒न्तरि॑या॒द्ये दे॒वा मनो॑जाता मनो॒युज॒ इत्या॑ह प्रा॒णा वै दे॒वा मनो॑जाता मनो॒युज॒स्तेष्वे॒व प॒रोक्ष॑-ञ्जुहोति॒ तन्नेव॑ हु॒त-न्नेवाहु॑तग्ग् स्व॒पन्तं॒-वैँ दी᳚क्षि॒तग्ं रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्त्य॒ग्निः - [जिघाग्ंसन्त्य॒ग्निः, खलु॒ वै] 29
खलु॒ वै र॑क्षो॒हा-ऽग्ने॒ त्वग्ं सु जा॑गृहि व॒यग्ं सु म॑न्दिषीम॒हीत्या॑हा॒ग्नि-मे॒वाधि॒पा-ङ्कृ॒त्वा स्व॑पिति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या अव्र॒त्यमि॑व॒ वा ए॒ष क॑रोति॒ यो दी᳚क्षि॒त-स्स्वपि॑ति॒ त्वम॑ग्ने व्रत॒पा अ॒सीत्या॑हा॒ग्निर्वै दे॒वानां᳚-व्रँ॒तप॑ति॒-स्स ए॒वैनं॑-व्रँ॒तमा ल॑भंयँति दे॒व आ मर्त्ये॒ष्वेत्या॑ह दे॒वो [दे॒वः, ह्ये॑ष स-न्मर्त्ये॑षु॒] 30
ह्ये॑ष स-न्मर्त्ये॑षु॒ त्वं-यँ॒ज्ञेष्वीड्य॒ इत्या॑है॒तग्ं हि य॒ज्ञेष्वीड॒ते-ऽप॒ वै दी᳚क्षि॒ता-थ्सु॑षु॒पुष॑ इन्द्रि॒य-न्दे॒वताः᳚ क्रामन्ति॒ विश्वे॑ दे॒वा अ॒भि मामा-ऽव॑वृत्र॒-न्नित्या॑-हेन्द्रि॒येणै॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि॒-स्स-न्न॑यति॒ यदे॒त-द्यजु॒र्न ब्रू॒या-द्याव॑त ए॒व प॒शून॒भि दीक्षे॑त॒ ताव॑न्तो-ऽस्य प॒शवः॑ स्यू॒ रास्वेय॑- [प॒शवः॑ स्यू॒ रास्वेय॑त्, सो॒मा-ऽऽ भूयो॑] 31
-थ्सो॒मा-ऽऽ भूयो॑ भ॒रेत्या॒हा-प॑रिमिताने॒व प॒शूनव॑ रुन्धे च॒न्द्रम॑सि॒ मम॒ भोगा॑य भ॒वेत्या॑ह यथादेव॒तमे॒वैनाः॒ प्रति॑ गृह्णाति वा॒यवे᳚ त्वा॒ वरु॑णाय॒ त्वेति॒ यदे॒वमे॒ता नानु॑दि॒शेदय॑थादेवत॒-न्दक्षि॑णा गमये॒दा दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्येत॒ यदे॒वमे॒ता अ॑नुदि॒शति॑ यथादेव॒तमे॒व दक्षि॑णा गमयति॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ [न दे॒वता᳚भ्य॒ आ, वृ॒श्च्य॒ते॒ देवी॑रापो] 32
वृ॑श्च्यते॒ देवी॑रापो अपा-न्नपा॒दित्या॑ह॒ यद्वो॒ मेद्ध्यं॑-यँ॒ज्ञिय॒ग्ं॒ सदे॑व॒-न्तद्वो॒ मा-ऽव॑ क्रमिष॒मिति॒ वावैतदा॒हाच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॑-म्पृथि॒व्या अनु॑ गेष॒मित्या॑ह॒ सेतु॑मे॒व कृ॒त्वा-ऽत्ये॑ति ॥ 33 ॥
(भु॒ञ्ज॒ते॒ - ऽयं - छि॑न्द्या-द्- रुन्धे॒ - ऽग्नि - रा॑ह दे॒व - इय॑-द्- दे॒वता᳚भ्य॒ आ - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 4)
दे॒वा वै दे॑व॒यज॑न-मद्ध्यव॒साय॒ दिशो॒ न प्राजा॑न॒-न्ते᳚(1॒)-ऽन्यो᳚-ऽन्यमुपा॑धाव॒-न्त्वया॒ प्र जा॑नाम॒ त्वयेति॒ ते-ऽदि॑त्या॒ग्ं॒ सम॑द्ध्रयन्त॒ त्वया॒ प्र जा॑ना॒मेति॒ सा-ऽब्र॑वी॒-द्वरं॑-वृँणै॒ मत्प्रा॑यणा ए॒व वो॑ य॒ज्ञा मदु॑दयना अस॒न्निति॒ तस्मा॑दादि॒त्यः प्रा॑य॒णीयो॑ य॒ज्ञाना॑मादि॒त्य उ॑दय॒नीयः॒ पञ्च॑ दे॒वता॑ यजति॒ पञ्च॒ दिशो॑ दि॒शा-म्प्रज्ञा᳚त्या॒ [दि॒शा-म्प्रज्ञा᳚त्यै, अथो॒ पञ्चा᳚क्षरा] 34
अथो॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्धे॒ पथ्याग्॑ स्व॒स्तिम॑यज॒-न्प्राची॑मे॒व तया॒ दिश॒-म्प्राजा॑नन्न॒ग्निना॑ दक्षि॒णा सोमे॑न प्र॒तीचीग्ं॑ सवि॒त्रोदी॑ची॒-मदि॑त्यो॒र्ध्वा-म्पथ्याग्॑ स्व॒स्तिं ँय॑जति॒ प्राची॑मे॒व तया॒ दिश॒-म्प्र जा॑नाति॒ पथ्याग्॑ स्व॒स्तिमि॒ष्ट्वा-ऽग्नीषोमौ॑ यजति॒ चक्षु॑षी॒ वा ए॒ते य॒ज्ञस्य॒ यद॒ग्नीषोमौ॒ ताभ्या॑मे॒वानु॑ पश्य- [पश्यति, अ॒ग्नीषोमा॑-वि॒ष्ट्वा] 35
-त्य॒ग्नीषोमा॑-वि॒ष्ट्वा स॑वि॒तारं॑-यँजति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वानु॑ पश्यति सवि॒तार॑मि॒ष्ट्वा-ऽदि॑तिं-यँजती॒यं-वाँ अदि॑तिर॒स्यामे॒व प्र॑ति॒ष्ठायानु॑ पश्य॒त्यदि॑तिमि॒ष्ट्वा मा॑रु॒तीमृच॒मन्वा॑ह म॒रुतो॒ वै दे॒वानां॒-विँशो॑ देववि॒श-ङ्खलु॒ वै कल्प॑मान-म्मनुष्यवि॒शमनु॑ कल्पते॒ य-न्मा॑रु॒तीमृच॑म॒न्वाह॑ वि॒शा-ङ्कॢप्त्यै᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति प्रया॒जव॑दननूया॒ज-म्प्रा॑य॒णीय॑-ङ्का॒र्य॑-मनूया॒जव॑- [-मनूया॒जव॑त्, अ॒प्र॒या॒ज-मु॑दय॒नीय॒] 36
-दप्रया॒ज-मु॑दय॒नीय॒-मिती॒मे वै प्र॑या॒जा अ॒मी अ॑नूया॒जा-स्सैव सा य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑ति॒स्त-त्तथा॒ न का॒र्य॑मा॒त्मा वै प्र॑या॒जाः प्र॒जा-ऽनू॑या॒जा य-त्प्र॑या॒जा-न॑न्तरि॒यादा॒त्मान॑म॒-न्तरि॑या॒-द्यद॑नूया॒जा-न॑न्तरि॒या-त्प्र॒जाम॒न्तरि॑या॒द्यतः॒ खलु॒ वै य॒ज्ञस्य॒ वित॑तस्य॒ न क्रि॒यते॒ तदनु॑ य॒ज्ञः परा॑ भवति य॒ज्ञ-म्प॑रा॒भव॑न्तं॒-यँज॑मा॒नो-ऽनु॒ [-ँयज॑मा॒नो-ऽनु॑, परा॑ भवति] 37
परा॑ भवति प्रया॒जव॑दे॒वा-नू॑या॒जव॑-त्प्राय॒णीय॑-ङ्का॒र्य॑-म्प्रया॒जव॑दनूया॒जव॑-दुदय॒नीय॒-न्ना-ऽऽत्मान॑मन्त॒रेति॒ न प्र॒जा-न्न य॒ज्ञः प॑रा॒भव॑ति॒ न यज॑मानः प्राय॒णीय॑स्य निष्का॒स उ॑दय॒नीय॑म॒भि निर्व॑पति॒ सैव सा य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑ति॒र्याः प्रा॑य॒णीय॑स्य या॒ज्या॑ य-त्ता उ॑दय॒नीय॑स्य या॒ज्याः᳚ कु॒र्या-त्परां॑अ॒मुं-लोँ॒कमा रो॑हे-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒द्याः प्रा॑य॒णीय॑स्य पुरो-ऽनुवा॒क्या᳚स्ता उ॑दय॒नीय॑स्य या॒ज्याः᳚ करोत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठति ॥ 38 ॥
(प्रज्ञा᳚त्यै - पश्यत्य - नूया॒जव॒ - द्यज॑मा॒नो-ऽनु॑ - पुरोनुवा॒क्या᳚स्ता - अ॒ष्टौ च॑) (अ. 5)
क॒द्रूश्च॒ वै सु॑प॒र्णी चा᳚-ऽऽत्मरू॒पयो॑रस्पर्धेता॒ग्ं॒ सा क॒द्रू-स्सु॑प॒र्णीम॑जय॒-थ्सा-ऽब्र॑वी-त्तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि सोम॒स्तमा ह॑र॒ तेना॒-ऽऽत्मान॒-न्निष्क्री॑णी॒ष्वेती॒यं-वैँ क॒द्रूर॒सौ सु॑प॒र्णी छन्दाग्ं॑सि सौपर्णे॒या-स्साब्र॑वीद॒स्मै वै पि॒तरौ॑ पु॒त्रा-न्बि॑भृत-स्तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि सोम॒स्तमा ह॑र॒ तेना॒-ऽऽत्मान॒-न्निष्क्री॑णी॒ष्वे- [निष्क्री॑णी॒ष्व, इति॑ मा] 39
-ति॑ मा क॒द्रूर॑वोच॒दिति॒ जग॒त्युद॑पत॒-च्चतु॑र्दशाक्षरा स॒ती सा ऽप्रा᳚प्य॒ न्य॑वर्तत॒ तस्यै॒ द्वे अ॒क्षरे॑ अमीयेता॒ग्ं॒ सा प॒शुभि॑श्च दी॒क्षया॒ चा-ऽग॑च्छ॒-त्तस्मा॒ज्जग॑ती॒ छन्द॑सा-म्पश॒व्य॑तमा॒ तस्मा᳚-त्पशु॒मन्त॑-न्दी॒क्षोप॑ नमति त्रि॒ष्टुगुद॑पत॒-त्त्रयो॑दशाक्षरा स॒ती सा ऽप्रा᳚प्य॒ न्य॑वर्तत॒ तस्यै॒ द्वे अ॒क्षरे॑ अमीयेता॒ग्ं॒ सा दक्षि॑णाभिश्च॒ [दक्षि॑णाभिश्च, तप॑सा॒] 40
तप॑सा॒ चा-ऽग॑च्छ॒-त्तस्मा᳚-त्त्रि॒ष्टुभो॑ लो॒के माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने॒ दक्षि॑णा नीयन्त ए॒त-त्खलु॒ वाव तप॒ इत्या॑हु॒र्य-स्स्व-न्ददा॒तीति॑ गाय॒त्र्युद॑पत॒च्चतु॑रक्षरा स॒त्य॑जया॒ ज्योति॑षा॒ तम॑स्या अ॒जा-ऽभ्य॑रुन्ध॒ तद॒जाया॑ अज॒त्वग्ं सा सोम॒-ञ्चा-ऽऽह॑रच्च॒त्वारि॑ चा॒क्षरा॑णि॒ सा-ऽष्टाक्ष॑रा॒ सम॑पद्यत ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ [ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति, कस्मा᳚-थ्स॒त्या-] 41
कस्मा᳚-थ्स॒त्या-द्गा॑य॒त्री कनि॑ष्ठा॒ छन्द॑साग्ं स॒ती य॑ज्ञमु॒ख-म्परी॑या॒येति॒ यदे॒वाद-स्सोम॒मा-ऽह॑र॒-त्तस्मा᳚-द्यज्ञमु॒ख-म्पर्यै॒-त्तस्मा᳚-त्तेज॒स्विनी॑तमा प॒द्भ्या-न्द्वे सव॑ने स॒मगृ॑ह्णा॒-न्मुखे॒नैकं॒-यँन्मुखे॑न स॒मगृ॑ह्णा॒-त्तद॑धय॒-त्तस्मा॒-द्द्वे सव॑ने शु॒क्र॑वती प्रातस्सव॒न-ञ्च॒ माद्ध्य॑न्दिन-ञ्च॒ तस्मा᳚-त्तृतीय सव॒न ऋ॑जी॒षम॒भि षु॑ण्वन्ति धी॒तमि॑व॒ हि मन्य॑न्त [हि मन्य॑न्ते, आ॒शिर॒मव॑ नयति] 42
आ॒शिर॒मव॑ नयति सशुक्र॒त्वायाथो॒ स-म्भ॑रत्ये॒वैन॒-त्तग्ं सोम॑-माह्रि॒यमा॑ण-ङ्गन्ध॒र्वो वि॒श्वाव॑सः॒ पर्य॑मुष्णा॒-थ्स ति॒स्रो रात्रीः॒ परि॑मुषितो-ऽवस॒-त्तस्मा᳚-त्ति॒स्रो रात्रीः᳚ क्री॒त-स्सोमो॑ वसति॒ ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्-थ्स्त्रीका॑मा॒ वै ग॑न्ध॒र्वा स्स्त्रि॒या निष्क्री॑णा॒मेति॒ ते वाच॒ग्ग्॒ स्त्रिय॒मेक॑हायनी-ङ्कृ॒त्वा तया॒ निर॑क्रीण॒न्-थ्सा रो॒हि-द्रू॒प-ङ्कृ॒त्वा ग॑न्ध॒र्वेभ्यो॑- [ग॑न्ध॒र्वेभ्यः॑, अ॒प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-त्त-द्रो॒हितो॒] 43
-ऽप॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-त्त-द्रो॒हितो॒ जन्म॒ ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नप॑ यु॒ष्मदक्र॑मी॒-न्नास्मानु॒-पाव॑र्तते॒ वि ह्व॑यामहा॒ इति॒ ब्रह्म॑ गन्ध॒र्वा अव॑द॒न्नगा॑य-न्दे॒वा-स्सा दे॒वा-न्गाय॑त उ॒पाव॑र्तत॒ तस्मा॒-द्गाय॑न्त॒ग्ग्॒ स्त्रियः॑ कामयन्ते॒ कामु॑का एन॒ग्ग्॒ स्त्रियो॑ भवन्ति॒ य ए॒वं-वेँदाथो॒ य ए॒वं-विँ॒द्वानपि॒ जन्ये॑षु॒ भव॑ति॒ तेभ्य॑ ए॒व द॑दत्यु॒त य-द्ब॒हुत॑या॒ [य-द्ब॒हुत॑याः, भव॒न्त्येक॑हायन्या] 44
भव॒न्त्येक॑हायन्या क्रीणाति वा॒चैवैन॒ग्ं॒ सर्व॑या क्रीणाति॒ तस्मा॒देक॑हायना मनु॒ष्या॑ वाचं॑-वँद॒न्त्यकू॑ट॒या ऽक॑र्ण॒या-ऽ का॑ण॒याश्लो॑ण॒या ऽस॑प्तशफया क्रीणाति॒ सर्व॑यै॒वैन॑-ङ्क्रीणाति॒ यच्छ्वे॒तया᳚ क्रीणी॒या-द्दु॒श्चर्मा॒ यज॑मान-स्स्या॒द्य-त्कृ॒ष्णया॑-ऽनु॒स्तर॑णी स्या-त्प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्या॒द्य-द्द्वि॑रू॒पया॒ वार्त्र॑घ्नी स्या॒-थ्स वा॒-ऽन्य-ञ्जि॑नी॒या-त्तं-वाँ॒-ऽन्यो जि॑नीयादरु॒णया॑ पिङ्गा॒क्ष्या क्री॑णात्ये॒तद्वै सोम॑स्य रू॒पग्ग् स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॑या क्रीणाति ॥ 45 ॥
(निष्क्री॑णीष्व॒ - दक्षि॑णाभिश्च - वदन्ति॒ - मन्य॑न्ते-गन्ध॒र्वेभ्यो॑-ब॒हुत॑याः-पिङ्गा॒क्ष्या-दश॑ च ) (अ. 6)
तद्धिर॑ण्यमभव॒-त्तस्मा॑द॒द्भ्यो हिर॑ण्य-म्पुनन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ कस्मा᳚-थ्स॒त्याद॑न॒स्थिके॑न प्र॒जाः प्र॒वीय॑न्ते ऽस्थ॒न्वती᳚र्जायन्त॒ इति॒ यद्धिर॑ण्य-ङ्घृ॒ते॑-ऽव॒धाय॑ जु॒होति॒ तस्मा॑दन॒स्थिके॑न प्र॒जाः प्र वी॑यन्ते ऽस्थ॒न्वती᳚र्जायन्त ए॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ य-द्घृ॒त-न्तेजो॒ हिर॑ण्यमि॒यन्ते॑ शुक्र त॒नूरि॒दं-वँर्च॒ इत्या॑ह॒ सते॑जसमे॒वैन॒ग्ं॒ सत॑नु- [सत॑नुम्, क॒रो॒त्यथो॒] 46
-ङ्करो॒त्यथो॒ स-म्भ॑रत्ये॒वैनं॒-यँदब॑द्धम-वद॒द्ध्या-द्गर्भाः᳚ प्र॒जाना᳚-म्परा॒पातु॑का-स्स्युर्ब॒द्धमव॑ दधाति॒ गर्भा॑णा॒-न्धृत्यै॑ निष्ट॒र्क्य॑-म्बद्ध्नाति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ वाग्वा ए॒षा य-थ्सो॑म॒क्रय॑णी॒ जूर॒सीत्या॑ह॒ यद्धि मन॑सा॒ जव॑ते॒ त-द्वा॒चा वद॑ति धृ॒ता मन॒सेत्या॑ह॒ मन॑सा॒ हि वाग्धृ॒ता जुष्टा॒ विष्ण॑व॒ इत्या॑ह [ ] 47
य॒ज्ञो वै विष्णु॑ र्य॒ज्ञायै॒वैना॒-ञ्जुष्टा᳚-ङ्करोति॒ तस्या᳚स्ते स॒त्यस॑वसः प्रस॒व इत्या॑ह सवि॒तृ-प्र॑सूतामे॒व वाच॒मव॑ रुन्धे॒ काण्डे॑काण्डे॒ वै क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्त्ये॒ष खलु॒ वा अर॑क्षोहतः॒ पन्था॒ यो᳚-ऽग्नेश्च॒ सूर्य॑स्य च॒ सूर्य॑स्य॒ चक्षु॒रा-ऽरु॑हम॒ग्नेर॒क्ष्णः क॒नीनि॑का॒मित्या॑ह॒ य ए॒वार॑क्षोहतः॒ पन्था॒स्तग्ं स॒मारो॑हति॒ [स॒मारो॑हति, वाग्वा ए॒षा] 48
वाग्वा ए॒षा य-थ्सो॑म॒क्रय॑णी॒ चिद॑सि म॒ना-ऽसीत्या॑ह॒ शास्त्ये॒वैना॑मे॒त-त्तस्मा᳚च्छि॒ष्टाः प्र॒जा जा॑यन्ते॒ चिद॒सीत्या॑ह॒ यद्धि मन॑सा चे॒तय॑ते॒ त-द्वा॒चा वद॑ति म॒ना-ऽसीत्या॑ह॒ यद्धि मन॑सा-ऽभि॒गच्छ॑ति॒ त-त्क॒रोति॒ धीर॒सीत्या॑ह॒ यद्धि मन॑सा॒ ध्याय॑ति॒ त-द्वा॒चा [ ] 49
वद॑ति॒ दक्षि॑णा॒-ऽसीत्या॑ह॒ दक्षि॑णा॒ ह्ये॑षा य॒ज्ञिया॒-ऽसीत्या॑ह य॒ज्ञिया॑मे॒वैना᳚-ङ्करोति क्ष॒त्रिया॒सीत्या॑ह क्ष॒त्रिया॒ ह्ये॑षा ऽदि॑तिरस्युभ॒यत॑श्शी॒र्ष्णीत्या॑ह॒ यदे॒वा-ऽऽदि॒त्यः प्रा॑य॒णीयो॑ य॒ज्ञाना॑मादि॒त्य उ॑दय॒नीय॒-स्तस्मा॑दे॒वमा॑ह॒ यदब॑द्धा॒ स्यादय॑ता स्या॒द्य-त्प॑दिब॒द्धा-ऽनु॒स्तर॑णी स्या-त्प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्या॒- [यज॑मान-स्स्यात्, य-त्क॑र्णगृही॒ता] 50
-द्य-त्क॑र्णगृही॒ता वार्त्र॑घ्नी स्या॒-थ्स वा॒-ऽन्य-ञ्जि॑नी॒या-त्तं-वाँ॒-ऽन्यो जि॑नीयान्मि॒त्रस्त्वा॑ प॒दि ब॑द्ध्ना॒त्वित्या॑ह मि॒त्रो वै शि॒वो दे॒वाना॒-न्तेनै॒वैना᳚-म्प॒दि ब॑द्ध्नाति पू॒षा-ऽद्ध्व॑नः पा॒त्वित्या॑हे॒यं-वैँ पू॒षेमामे॒वास्या॑ अधि॒पाम॑क॒-स्सम॑ष्ट्या॒ इन्द्रा॒या-द्ध्य॑क्षा॒येत्या॒हेन्द्र॑मे॒वास्या॒ अद्ध्य॑क्ष-ङ्करो॒- [अद्ध्य॑क्ष-ङ्करोति, अनु॑ त्वा मा॒ता] 51
-त्यनु॑ त्वा मा॒ता म॑न्यता॒मनु॑ पि॒तेत्या॒हा-नु॑मतयै॒वैन॑या क्रीणाति॒ सा दे॑वि दे॒वमच्छे॒हीत्या॑ह दे॒वी ह्ये॑षा दे॒व-स्सोम॒ इन्द्रा॑य॒ सोम॒मित्या॒हेन्द्रा॑य॒ हि सोम॑ आह्रि॒यते॒ यदे॒त-द्यजु॒र्न ब्रू॒या-त्परा᳚च्ये॒व सो॑म॒क्रय॑णीया-द्रु॒द्रस्त्वा-ऽऽ व॑र्तय॒त्वित्या॑ह रु॒द्रो वै क्रू॒रो [रु॒द्रो वै क्रू॒रः, दे॒वाना॒-न्तमे॒वास्यै॑] 52
दे॒वाना॒-न्तमे॒वास्यै॑ प॒रस्ता᳚-द्दधा॒त्यावृ॑त्त्यै क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-द्रु॒द्रस्य॑ की॒र्तय॑ति मि॒त्रस्य॑ प॒थेत्या॑ह॒ शान्त्यै॑ वा॒चा वा ए॒ष वि क्री॑णीते॒ य-स्सो॑म॒क्रय॑ण्या स्व॒स्ति सोम॑सखा॒ पुन॒रेहि॑ स॒ह र॒य्येत्या॑ह वा॒चैव वि॒क्रीय॒ पुन॑रा॒त्मन् वाच॑-न्ध॒त्ते-ऽनु॑पदासुका-ऽस्य॒ वाग्भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 53 ॥
(सत॑नुं॒ - ँविष्ण॑व॒ इत्या॑ह - स॒मारो॑हति॒ - ध्याय॑ति॒ त-द्वा॒चा - यज॑मान-स्स्यात् - करोति - क्रू॒रो - वेद॑) (अ. 7)
षट् प॒दान्यनु॒ नि क्रा॑मति षड॒हं-वाँन्नाति॑ वदत्यु॒त सं॑वँथ्स॒रस्याय॑ने॒ याव॑त्ये॒व वाक्तामव॑ रुन्धे सप्त॒मे प॒दे जु॑होति स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री प॒शव॒-श्शक्व॑री प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे स॒प्त ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ स॒प्ता-ऽऽर॒ण्या-स्स॒प्त छन्दाग्॑-स्यु॒भय॒स्या-व॑रुद्ध्यै॒ वस्व्य॑सि रु॒द्रा-ऽसीत्या॑ह रू॒पमे॒वास्या॑ ए॒त-न्म॑हि॒मानं॒- [ए॒त-न्म॑हि॒मान᳚म्, व्याच॑ष्टे॒ बृह॒स्पति॑स्त्वा] 54
-ँव्याच॑ष्टे॒ बृह॒स्पति॑स्त्वा सु॒म्ने र॑ण्व॒त्वित्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे रु॒द्रो वसु॑भि॒रा चि॑के॒त्वित्या॒हा-ऽऽवृ॑त्त्यै पृथि॒व्यास्त्वा॑ मू॒र्धन्ना जि॑घर्मि देव॒यज॑न॒ इत्या॑ह पृथि॒व्या ह्ये॑ष मू॒र्धा य-द्दे॑व॒यज॑न॒मिडा॑याः प॒द इत्या॒हेडा॑यै॒ ह्ये॑त-त्प॒दं-यँ-थ्सो॑म॒क्रय॑ण्यै घृ॒तव॑ति॒ स्वाहे- [स्वाहा᳚, इत्या॑ह॒] 55
-त्या॑ह॒ यदे॒वास्यै॑ प॒दा-द्घृ॒तमपी᳚ड्यत॒ तस्मा॑दे॒वमा॑ह॒ यद॑द्ध्व॒र्युर॑न॒ग्नावाहु॑ति-ञ्जुहु॒याद॒न्धो᳚-ऽद्ध्व॒र्यु-स्स्या॒-द्रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्यु॒र्॒हिर॑ण्यमु॒पास्य॑ जुहोत्यग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति॒ नान्धो᳚-ऽद्ध्व॒र्यु र्भव॑ति॒ न य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति॒ काण्डे॑काण्डे॒ वै क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्ति॒ परि॑लिखित॒ग्ं॒ रक्षः॒ परि॑लिखिता॒ अरा॑तय॒ इत्या॑ह॒ रक्ष॑सा॒-मप॑हत्या [रक्ष॑सा॒-मप॑हत्यै, इ॒दम॒हग्ं] 56
इ॒दम॒हग्ं रक्ष॑सो ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इत्या॑ह॒ द्वौ वाव पुरु॑षौ॒ य-ञ्चै॒व द्वेष्टि॒ यश्चै॑न॒-न्द्वेष्टि॒ तयो॑-रे॒वा-ऽन॑न्तराय-ङ्ग्री॒वाः कृ॑न्तति प॒शवो॒ वै सो॑म॒क्रय॑ण्यै प॒दं-याँ॑वत्त्मू॒तग्ं सं-वँ॑पति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒-ऽस्मे राय॒ इति॒ सं ँव॑पत्या॒त्मान॑-मे॒वाद्ध्व॒र्युः -[-मे॒वाद्ध्व॒र्युः, प॒शुभ्यो॒] 57
प॒शुभ्यो॒ नान्तरे॑ति॒ त्वे राय॒ इति॒ यज॑मानाय॒ प्र य॑च्छति॒ यज॑मान ए॒व र॒यि-न्द॑धाति॒ तोते॒ राय॒ इति॒ पत्नि॑या अ॒र्धो वा ए॒ष आ॒त्मनो॒ य-त्पत्नी॒ यथा॑ गृ॒हेषु॑ निध॒त्ते ता॒दृगे॒व त-त्त्वष्टी॑मती ते सपे॒येत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधात्य॒स्मै वै लो॒काय॒ गार्ह॑पत्य॒ आ धी॑यते॒ ऽमुष्मा॑ आहव॒नीयो॒ य-द्गार्ह॑पत्य उप॒वपे॑द॒स्मिन् ँलो॒के प॑श॒मान्-थ्स्या॒-द्यदा॑हव॒नीये॒ ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के प॑शु॒मान्-थ्स्या॑दु॒भयो॒रुप॑ वपत्यु॒भयो॑रे॒वैनं॑-लोँ॒कयोः᳚ पशु॒मन्त॑-ङ्करोति ॥ 58 ॥
(म॒हि॒मान॒ग्ग्॒ - स्वाहा - ऽप॑हत्या - अध्व॒र्यु - धी॑यते॒ - चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 8)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वि॒चित्य॒-स्सोमा(3) न वि॒चित्या(3) इति॒ सोमो॒ वा ओष॑धीना॒ग्ं॒ राजा॒ तस्मि॒न्॒. यदाप॑न्न-ङ्ग्रसि॒तमे॒वास्य॒ त-द्य-द्वि॑चिनु॒या-द्यथा॒ ऽऽस्या᳚द्ग्रसि॒त-न्नि॑ष्खि॒दति॑ ता॒दृगे॒व तद्यन्न वि॑चिनु॒या-द्यथा॒ ऽक्षन्नाप॑न्नं-विँ॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व त-त्क्षोधु॑को ऽद्ध्व॒र्यु-स्स्या-त्क्षोधु॑को॒ यज॑मान॒-स्सोम॑विक्रयि॒न्-थ्सोमग्ं॑ शोध॒येत्ये॒व ब्रू॑या॒-द्यदीत॑रं॒- [ब्रू॑या॒-द्यदीत॑रम्, यदीत॑र-] 59
-ँयदीत॑र-मु॒भये॑नै॒व सो॑मविक्र॒यिण॑-मर्पयति॒ तस्मा᳚-थ्सोमविक्र॒यी क्षोधु॑को ऽरु॒णो ह॑ स्मा॒-ऽऽहौप॑वेशि-स्सोम॒क्रय॑ण ए॒वाह-न्तृ॑तीय सव॒नमव॑ रुन्ध॒ इति॑ पशू॒ना-ञ्चर्म॑-न्मिमीते प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे प॒शवो॒ हि तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑नं॒-यँ-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒-दित्यृ॑क्ष॒त-स्तस्य॑ मिमीत॒र्क्षं-वाँ अ॑पश॒व्य-म॑प॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒ - [ ] 60
-दिति॑ लोम॒तस्तस्य॑ मिमीतै॒तद्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒वा-ऽस्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे पशु॒माने॒व भ॑वत्य॒पामन्ते᳚ क्रीणाति॒ सर॑समे॒वैन॑-ङ्क्रीणात्य॒-मात्यो॒-ऽसीत्या॑हा॒-ऽमैवैन॑-ङ्कुरुते शु॒क्रस्ते॒ ग्रह॒ इत्या॑ह शु॒क्रो ह्य॑स्य॒ ग्रहो ऽन॒सा-ऽच्छ॑ याति महि॒मान॑-मे॒वास्याच्छ॑ या॒त्यन॒सा- [या॒त्यन॒सा, अच्छ॑] 61
-ऽच्छ॑ याति॒ तस्मा॑-दनोवा॒ह्यग्ं॑ स॒मे जीव॑नं॒-यँत्र॒ खलु॒ वा ए॒तग्ं शी॒र्ष्णा हर॑न्ति॒ तस्मा᳚च्छीर्षहा॒र्य॑-ङ्गि॒रौ जीव॑नम॒भि त्य-न्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॒मित्यति॑-च्छन्दस॒र्चा मि॑मी॒ते ऽति॑च्छन्दा॒ वै सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वे॑भिरे॒वैन॒-ञ्छन्दो॑भिर्मिमीते॒ वर्ष्म॒ वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँदति॑च्छन्दा॒ यदति॑च्छन्दस॒र्चा मिमी॑ते॒ वर्ष्मै॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करो॒त्येक॑यैकयो॒-थ्सर्ग॑- [-ङ्करो॒त्येक॑यैकयो॒-थ्सर्ग᳚म्, मि॒मी॒ते] 62
-म्मिमी॒ते ऽया॑तयाम्नियायातयाम्नियै॒वैन॑-म्मिमीते॒ तस्मा॒न्नाना॑वीर्या अ॒ङ्गुल॑य॒-स्सर्वा᳚स्वङ्गु॒ष्ठमुप॒ नि गृ॑ह्णाति॒ तस्मा᳚-थ्स॒माव॑द्वीर्यो॒-ऽन्याभि॑-र॒ङ्गुलि॑भि॒स्तस्मा॒-थ्सर्वा॒ अनु॒ स-ञ्च॑रति॒ य-थ्स॒ह सर्वा॑भि॒र्मिमी॑त॒ सग्ग्श्लि॑ष्टा अ॒ङ्गुल॑यो जायेर॒-न्नेक॑यैकयो॒-थ्सर्ग॑-म्मिमीते॒ तस्मा॒-द्विभ॑क्ता जायन्ते॒ पञ्च॒ कृत्वो॒ यजु॑षा मिमीते॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्धे॒ पञ्च॒ कृत्व॑-स्तू॒ष्णी- [कृत्व॑-स्तू॒ष्णीम्, दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒] 63
-न्दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राजै॒वान्नाद्य॒मव॑ रुन्धे॒ य-द्यजु॑षा॒ मिमी॑ते भू॒तमे॒वाव॑ रुन्धे॒ य-त्तू॒ष्णी-म्भ॑वि॒ष्य-द्य-द्वै तावा॑ने॒व सोम॒-स्स्या-द्याव॑न्त॒-म्मिमी॑ते॒ यज॑मानस्यै॒व स्या॒न्नापि॑ सद॒स्या॑ना-म्प्र॒जाभ्य॒स्त्वेत्युप॒ समू॑हति सद॒स्या॑ने॒वान्वा भ॑जति॒ वास॒सोप॑ नह्यति सर्वदेव॒त्यं॑-वैँ [ ] 64
वास॒-स्सर्वा॑भिरे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि॒-स्सम॑र्धयति प॒शवो॒ वै सोमः॑ प्रा॒णाय॒ त्वेत्युप॑ नह्यति प्रा॒णमे॒व प॒शुषु॑ दधाति व्या॒नाय॒ त्वेत्यनु॑ शृन्थति व्या॒नमे॒व प॒शुषु॑ दधाति॒ तस्मा᳚-थ्स्व॒पन्त॑-म्प्रा॒णा न ज॑हति ॥ 65 ॥
(इत॑रं - पशु॒मान्-थ्स्या᳚--द्या॒त्यन॑सो॒ - थ्सर्गं॑ - तू॒ष्णीग्ं - स॑र्वदेव॒त्यं॑-वैँ - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 9)
य-त्क॒लया॑ ते श॒फेन॑ ते क्रीणा॒नीति॒ पणे॒तागो॑अर्घ॒ग्ं॒ सोम॑-ङ्कु॒र्यादगो॑अर्घं॒-यँज॑मान॒-मगो॑अर्घमद्ध्व॒र्यु-ङ्गोस्तु म॑हि॒मान॒-न्नाव॑ तिरे॒-द्गवा॑ ते क्रीणा॒नीत्ये॒व ब्रू॑या-द्गोअ॒र्घमे॒व सोम॑-ङ्क॒रोति॑ गोअ॒र्घं-यँज॑मान-ङ्गोअ॒र्घम॑द्ध्व॒र्यु-न्न गोर्म॑हि॒मान॒मव॑ तिरत्य॒जया᳚ क्रीणाति॒ सत॑पसमे॒वैन॑-ङ्क्रीणाति॒ हिर॑ण्येन क्रीणाति॒ सशु॑क्रमे॒वै- [सशु॑क्रमे॒व, ए॒न॒-ङ्क्री॒णा॒ति॒ धे॒न्वा क्री॑णाति॒] 66
-न॑-ङ्क्रीणाति धे॒न्वा क्री॑णाति॒ साशि॑रमे॒वैन॑-ङ्क्रीणात्यृष॒भेण॑ क्रीणाति॒ सेन्द्र॑मे॒वैन॑-ङ्क्रीणात्यन॒डुहा᳚ क्रीणाति॒ वह्नि॒र्वा अ॑न॒ड्वान्. वह्नि॑नै॒व वह्नि॑ य॒ज्ञस्य॑ क्रीणाति मिथु॒नाभ्या᳚-ङ्क्रीणाति मिथु॒नस्याव॑-रुद्ध्यै॒ वास॑सा क्रीणाति सर्वदेव॒त्यं॑-वैँ वा॒स-स्सर्वा᳚भ्य ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्यः क्रीणाति॒ दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राजै॒वान्नाद्य॒मव॑ रुन्धे॒ [रुन्धे, तप॑स-स्त॒नूर॑सि] 67
तप॑स-स्त॒नूर॑सि प्र॒जाप॑ते॒-र्वर्ण॒ इत्या॑ह प॒शुभ्य॑ ए॒व तद॑द्ध्व॒-र्युर्नि ह्नु॑त आ॒त्मनो-ऽना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति॒ श्रिय॒-म्प्र प॒शूना᳚प्नोति॒ य ए॒वं-वेँद॑ शु॒क्र-न्ते॑ शु॒क्रेण॑ क्रीणा॒मीत्या॑ह यथा य॒जुरे॒वैत-द्दे॒वा वै येन॒ हिर॑ण्येन॒ सोम॒मक्री॑ण॒-न्तद॑भी॒षहा॒ पुन॒रा-ऽद॑दत॒ को हि तेज॑सा विक्रे॒ष्यत॒ इति॒ येन॒ हिर॑ण्येन॒ [हिर॑ण्येन, सोम॑-] 68
सोम॑-ङ्क्रीणी॒या-त्तद॑भी॒षहा॒ पुन॒रा द॑दीत॒ तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒-ऽस्मे ज्योतिः॑ सोमविक्र॒यिणि॒ तम॒ इत्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒व यज॑माने दधाति॒ तम॑सा सोमविक्र॒यिण॑मर्पयति॒ यदनु॑पग्रथ्य ह॒न्या-द्द॑न्द॒शूका॒स्ताग्ं समाग्ं॑ स॒र्पा-स्स्यु॑रि॒दम॒हग्ं स॒र्पाणा᳚-न्दन्द॒शूका॑ना-ङ्ग्री॒वा उप॑ ग्रथ्ना॒मीत्या॒हा-द॑न्दशूका॒स्ताग्ं समाग्ं॑ स॒र्पा भ॑वन्ति॒ तम॑सा सोमविक्र॒यिणं॑-विँद्ध्यति॒ स्वान॒ [स्वान॑, भ्राजेत्या॑है॒ते] 69
भ्राजेत्या॑है॒ते वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के सोम॑मरक्ष॒-न्तेभ्यो-ऽधि॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒न्॒. यदे॒तेभ्यः॑ सोम॒क्रय॑णा॒-न्नानु॑दि॒शेदक्री॑तो-ऽस्य॒ सोमः॑ स्या॒न्नास्यै॒ते॑ ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के सोमग्ं॑ रक्षेयु॒र्यदे॒तेभ्यः॑ सोम॒क्रय॑णाननुदि॒शति॑ क्री॒तो᳚-ऽस्य॒ सोमो॑ भवत्ये॒ते᳚-ऽस्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के सोमग्ं॑ रक्षन्ति ॥ 70 ॥
(सशु॑क्रमे॒व - रु॑न्ध॒ - इति॒ येन॒ हिर॑ण्येन॒ - स्वान॒ - चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)
वा॒रु॒णो वै क्री॒त-स्सोम॒ उप॑नद्धो मि॒त्रो न॒ एहि॒ सुमि॑त्रधा॒ इत्या॑ह॒ शान्त्या॒ इन्द्र॑स्यो॒रुमा वि॑श॒ दक्षि॑ण॒मित्या॑ह दे॒वा वै यग्ं सोम॒मक्री॑ण-न्तमिन्द्र॑स्यो॒रौ दक्षि॑ण॒ आ ऽसा॑दयन्ने॒ष खलु॒ वा ए॒तर्हीन्द्रो॒ यो यज॑ते॒ तस्मा॑दे॒वमा॒होदायु॑षा स्वा॒युषेत्या॑ह दे॒वता॑ ए॒वा-न्वा॒रभ्यो- [ए॒वा-न्वा॒रभ्योत्, ति॒ष्ठ॒त्यु॒-र्व॑न्तरि॑क्ष॒-] 71
-त्ति॑ष्ठत्यु॒-र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मन्वि॒हीत्या॑हा-न्तरिक्षदेव॒त्यो᳚(1॒) ह्ये॑तर्हि॒ सोमो-ऽदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॒देत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-द्वि वा ए॑नमे॒तद॑र्धयति॒ य-द्वा॑रु॒णग्ं सन्त॑-म्मै॒त्र-ङ्क॒रोति॑ वारु॒ण्यर्चा-ऽऽ सा॑दयति॒ स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॑या॒ सम॑र्धयति॒ वास॑सा प॒र्यान॑ह्यति सर्वदेव॒त्यं॑-वैँ वास॒-स्सर्वा॑भिरे॒वै- [वास॒-स्सर्वा॑भिरे॒व, ए॒न॒-न्दे॒वता॑भि॒-] 72
-न॑-न्दे॒वता॑भि॒-स्सम॑र्धय॒त्यथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ वने॑षु॒ व्य॑न्तरि॑क्ष-न्तता॒नेत्या॑ह॒ वने॑षु॒ हि व्य॑न्तरि॑क्ष-न्त॒तान॒ वाज॒मर्व॒थ्स्वित्या॑ह॒ वाज॒ग्ग्॒ ह्यर्व॑थ्सु॒ पयो॑ अघ्नि॒यास्वित्या॑ह॒ पयो॒ ह्य॑घ्नि॒यासु॑ हृ॒थ्सु क्रतु॒मित्या॑ह हृ॒थ्सु हि क्रतुं॒-वँरु॑णो वि॒क्ष्व॑ग्निमित्या॑ह॒ वरु॑णो॒ हि वि॒क्ष्व॑ग्नि-न्दि॒वि सूर्य॒- [सूर्य᳚म्, इत्या॑ह दि॒वि हि] 73
-मित्या॑ह दि॒वि हि सूर्य॒ग्ं॒ सोम॒मद्रा॒वित्या॑ह॒ ग्रावा॑णो॒ वा अद्र॑य॒स्तेषु॒ वा ए॒ष सोम॑-न्दधाति॒ यो यज॑ते॒ तस्मा॑दे॒वमा॒होदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस॒मिति॑ सौ॒र्यर्चा कृ॑ष्णाजि॒न-म्प्र॒त्यान॑ह्यति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या॒ उस्रा॒वेत॑-न्धूर्षाहा॒वित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्प्र च्य॑वस्व भुवस्पत॒ इत्या॑ह भू॒ताना॒ग्॒ ह्ये॑ [भू॒ताना॒ग्ं॒ हि, ए॒ष पति॒-र्विश्वा᳚न्य॒भि] 74
-ष पति॒-र्विश्वा᳚न्य॒भि धामा॒नीत्या॑ह॒ विश्वा॑नि॒ ह्ये᳚(1॒) षो॑-ऽभि धामा॑नि प्र॒च्यव॑ते॒ मा त्वा॑ परिप॒री वि॑द॒दित्या॑ह॒ यदे॒वाद-स्सोम॑माह्रि॒यमा॑ण-ङ्गन्ध॒र्वो वि॒श्वाव॑सुः प॒र्यमु॑ष्णा॒-त्तस्मा॑-दे॒वमा॒हाप॑रिमोषाय॒ यज॑मानस्य स्व॒स्त्यय॑न्य॒सीत्या॑ह॒ यज॑मानस्यै॒वैष य॒ज्ञस्या᳚न्वार॒भों ऽन॑वच्छित्त्यै॒ वरु॑णो॒ वा ए॒ष यज॑मानम॒भ्यैति॒ य- [यत्, क्री॒त-स्सोम॒ उप॑नद्धो॒ नमो॑] 75
-त्क्री॒त-स्सोम॒ उप॑नद्धो॒ नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑स॒ इत्या॑ह॒ शान्त्या॒ आ सोमं॒-वँह॑न्त्य॒ग्निना॒ प्रति॑ तिष्ठते॒ तौ स॒भंवँ॑न्तौ॒ यज॑मानम॒भि स-म्भ॑वतः पु॒रा खलु॒ वावैष मेधा॑या॒-ऽऽत्मान॑मा॒रभ्य॑ चरति॒ यो दी᳚क्षि॒तो यद॑ग्नीषो॒मीय॑-म्प॒शुमा॒लभ॑त आत्मनि॒ष्क्रय॑ण ए॒वास्य॒ स तस्मा॒-त्तस्य॒ ना-ऽऽश्य॑-म्पुरुषनि॒ष्क्रय॑ण इव॒ ह्यथो॒ खल्वा॑हु र॒ग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वाँ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्निति॒ यद॑ग्नीषो॒मीय॑-म्प॒शुमा॒लभ॑त॒ वार्त्र॑घ्न ए॒वास्य॒ स तस्मा᳚-द्वा॒श्यं॑-वाँरु॒ण्यर्चा परि॑ चरति॒ स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॑या॒ परि॑ चरति ॥ 76 ॥
(अ॒न्वा॒रभ्योथ् - सर्वा॑भिरे॒व - सूर्यं॑ - भू॒ताना॒ग्॒ ह्ये॑ - ति॒ य - दा॑हुः - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)
(प्रा॒चीन॑वग्ंशं॒ -ँयाव॑न्त - ऋख्सा॒मे - वाग्वै दे॒वेभ्यो॑ - दे॒वा वै दे॑व॒यज॑नं - क॒द्रूश्च॒ - तद्धिर॑ण्य॒ग्ं॒ - षट् प॒दानि॑ - ब्रह्मवा॒दिनो॑ वि॒चित्यो॒ - य-त्क॒लया॑ ते - वारु॒णो वै क्री॒त-स्सोम॒ - एका॑दश)
(प्रा॒चीन॑वग्ंश॒ग्ग्॒ - स्वाहेत्या॑ह॒ - ये᳚-ऽन्त-श्श॒रा - ह्ये॑ष सं - तप॑सा च॒ - यत्क॑र्णगृही॒ - तेति॑ लोम॒तो - वा॑रु॒णः - षट्-थ्स॑प्ततिः )
(प्रा॒चीन॑वग्ं श॒, म्परि॑ चरति)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
prā॒cīna̭vagṃśa-ṅkaroti devamanu॒ṣyā diśo॒ vya̭bhajanta॒ prācī᳚-nde॒vā da̭kṣi॒ṇā pi॒taraḥ̭ pra॒tīcī᳚-mmanu॒ṣyā̭ udī̭cīgṃ ru॒drā ya-tprā॒cīna̭vagṃśa-ṅka॒roti̭ devalo॒kame॒va ta-dyaja̭māna u॒pāva̭rtate॒ pari̭ śrayatya॒ntarhi̭to॒hi dḙvalo॒ko ma̭nuṣyalo॒kā-nnāsmāllo॒kā-thsvḙtavyami॒vetyā̭huḥ॒ ko hi ta-dveda॒ ya-dya॒muṣmi̭~llo॒ke-'sti̭ vā॒ na veti̭ di॒kṣva̭tī kā॒śān ka̭ro- [di॒kṣva̭tī kā॒śān ka̭roti, u॒bhayo᳚] 1
-tyu॒bhayo᳚-rlo॒kayo̭-ra॒bhiji̭tyai keśaśma॒śru va̭pate na॒khāni॒ ni kṛ̭ntate mṛ॒tā vā e॒ṣā tvaga̭me॒ddhyā ya-tkḙśaśma॒śru mṛ॒tāme॒va tvaca̭ma-me॒ddhyāma̭pa॒hatya̭ ya॒jñiyo̭ bhū॒tvā medha॒mupai॒tyaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒-'phsu dī᳚kṣāta॒pasī॒ prāvḙśayanna॒phsu snā̭ti sā॒kṣāde॒va dī᳚kṣāta॒pasī॒ ava̭ rundhe tī॒rthe snā̭ti tī॒rthe hi te tā-mprāvḙśaya-ntī॒rthe snā̭ti [ ] 2
tī॒rthame॒va sa̭mā॒nānā᳚-mbhavatya॒po᳚-'śñātyantara॒ta e॒va meddhyo̭ bhavati॒ vāsa̭sā dīkṣayati sau॒myaṃ-vai~ kṣauma̭-nde॒vata̭yā॒ soma̭me॒ṣa de॒vatā॒mupai̭ti॒ yo dīkṣa̭te॒ soma̭sya ta॒nūra̭si ta॒nuva̭-mme pā॒hītyā̭ha॒ svāme॒va de॒vatā॒mupai॒tyatho̭ ā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ 'gnestṷ̄ṣā॒dhānaṃ̭-vā~॒yorvā̭ta॒pāna̭-mpitṛ॒ṇā-nnī॒vi-roṣa̭dhīnā-mpraghā॒ta [-roṣa̭dhīnā-mpraghā॒taḥ, ā॒di॒tyānā᳚-mprācīnatā॒no] 3
ā̭di॒tyānā᳚-mprācīnatā॒no viśvḙṣā-nde॒vānā॒motu॒ rnakṣa̭trāṇā-matīkā॒śāstadvā e॒ta-thsa̭rva deva॒tyaṃ̭-ya~-dvāso॒ ya-dvāsa̭sā dī॒kṣaya̭ti॒ sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi-rdīkṣayati ba॒hiḥprā̭ṇo॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sta-syāśa̭na-mprā॒ṇo᳚-'śñāti॒ saprā̭ṇa e॒va dī᳚kṣata॒ āśi̭to bhavati॒ yāvā̭ne॒vāsya̭ prā॒ṇastena̭ sa॒ha medha॒mupai̭ti ghṛ॒ta-nde॒vānā॒-mmastṷ pitṛ॒ṇā-nniṣpa̭kva-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-ntadvā [-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-ntadvai, e॒ta-thsa̭rvadeva॒tyaṃ̭] 4
e॒ta-thsa̭rvadeva॒tyaṃ̭-ya~nnava̭nītaṃ॒-ya~nnava̭nītenābhya॒ṅkte sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti॒ pracyṷto॒ vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kādaga̭to devalo॒kaṃ-yo~ dī᳚kṣi॒to᳚ 'nta॒reva॒ nava̭nīta॒-ntasmā॒-nnava̭nītenā॒bhya̭ṅkte 'nulo॒maṃ-ya~jṷṣā॒ vyāvṛ̭ttyā॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ ka॒nīni̭kā॒ parā̭-'pata॒-ttadāñja̭nama-bhava॒dyadā॒ṅkte cakṣṷre॒va bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ dakṣi̭ṇa॒-mpūrva॒mā-'ṅktḙ [dakṣi̭ṇa॒-mpūrva॒mā-'ṅkte᳚, sa॒vyagṃ hi] 5
sa॒vyagṃ hi pūrva̭-mmanu॒ṣyā̭ ā॒ñjate॒ na ni dhā̭vate॒ nīva॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ dhāva̭nte॒ pañca॒ kṛtva॒ ā-'ṅkte॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pari̭mita॒māṅkte 'pa̭rimita॒gṃ॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒ñjate॒ satṷ̄la॒yā-''ṅkte- 'pa̭tūlayā॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒ñjate॒ vyāvṛ̭ttyai॒ yadapa̭tūlayāñjī॒ta vajra̭ iva syā॒-thsatṷ̄la॒yā-''ṅktḙ mitra॒tvāye- [mitra॒tvāya̭, indro̭] 6
-ndro̭ vṛ॒trama̭ha॒nthso᳚-'(1॒)po᳚-'(1॒)bhya̭-mriyata॒ tāsāṃ॒-ya~nmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya॒gṃ॒ sadḙva॒māsī॒-ttada॒poda̭krāma॒-tte da॒rbhā a̭bhava॒n॒. yadda̭rbhapuñjī॒laiḥ pa॒vaya̭ti॒ yā e॒va meddhyā̭ ya॒jñiyā॒-ssadḙvā॒ āpa॒stābhi̭re॒vaina̭-mpavayati॒ dvābhyā᳚-mpavayatya-horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-mpavayati tri॒bhiḥ pa̭vayati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhire॒vainaṃ̭-lo~॒kaiḥ pa̭vayati pa॒ñcabhiḥ̭ [pa॒ñcabhiḥ̭, pa॒va॒ya॒ti॒ pañcā᳚kṣarā] 7
pavayati॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñāyai॒vaina̭-mpavayati ṣa॒ḍbhiḥ pa̭vayati॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-mpavayati sa॒ptabhiḥ̭ pavayati sa॒pta chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vaina̭-mpavayati na॒vabhiḥ̭ pavayati॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā-ssaprā̭ṇame॒vaina̭-mpavaya॒tyeka̭vigṃśatyā pavayati॒ daśa॒ hastyā̭ a॒ṅgula̭yo॒ daśa॒ padyā̭ ā॒tmaika̭vi॒gṃ॒śo yāvā̭ne॒va purṷṣa॒sta-mapa̭rivarga- [purṷṣa॒sta-mapa̭rivargam, pa॒va॒ya॒ti॒ ci॒tpati̭stvā] 8
-mpavayati ci॒tpati̭stvā punā॒tvityā̭ha॒ mano॒ vai ci॒tpati॒rmana̭sai॒vaina̭-mpavayati vā॒kpati̭stvā punā॒tvityā̭ha vā॒caivaina̭-mpavayati de॒vastvā̭ savi॒tā pṷnā॒tvityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-mpavayati॒ tasya̭ te pavitrapate pa॒vitrḙṇa॒ yasmai॒ ka-mpu॒ne taccha̭keya॒mityā̭-hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste || 9 ||
(a॒tī॒kā॒śān ka̭ro॒tya - vḙśaya-nti॒rtha snā̭ti - praghā॒to - ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ntadvā - ā-'ṅktḙ - mitra॒tvāya̭ - pa॒ñcabhi॒ - rapa̭rivarga - ma॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)
yāva̭nto॒ vai de॒vā ya॒jñāyāpṷnata॒ ta e॒vābha̭va॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. ya॒jñāya̭ punī॒te bhava̭tye॒va ba॒hiḥ pa̭vayi॒tvā-'ntaḥ pra pā̭dayati manuṣyalo॒ka e॒vaina̭-mpavayi॒tvā pū॒ta-ndḙvalo॒ka-mpra ṇa̭ya॒tyadī᳚kṣita॒ eka॒yā-''hu॒tyetyā̭hu-ssru॒veṇa॒ cata̭sro juhoti dīkṣita॒tvāya̭ sru॒cā pa̭ñca॒mī-mpañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundha॒ ākū᳚tyai pra॒yuje॒-'gnaye॒ [pra॒yuje॒-'gnaye᳚, svāhetyā॒hā] 10
svāhetyā॒hā-''kū᳚tyā॒ hi purṷṣo ya॒jñama॒bhi pra̭yu॒ṅkte yaje॒yeti̭ me॒dhāyai॒ mana̭se॒-'gnaye॒ svāhetyā̭ha me॒dhayā॒ hi mana̭sā॒ purṷṣo ya॒jñama̭bhi॒gaccha̭ti॒ sara̭svatyai pū॒ṣṇe᳚-'gnaye॒ svāhetyā̭ha॒ vāgvai sara̭svatī pṛthi॒vī pū॒ṣā vā॒caiva pṛ̭thi॒vyā ya॒jña-mprayṷṅkta॒ āpo̭ devī-rbṛhatī-rviśvaśambhuva॒ ityā̭ha॒ yā vai varṣyā॒stā [yā vai varṣyā॒stāḥ, āpo̭ de॒vī-rbṛ̭ha॒tī-] 11
āpo̭ de॒vī-rbṛ̭ha॒tī-rvi॒śvaśa̭bhuṃvo~॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yā-ddi॒vyā āpo-'śā᳚ntā i॒maṃ-lo~॒kamā ga̭ccheyu॒rāpo̭ devī-rbṛhatī-rviśvaśambhuva॒ ityā̭hā॒smā e॒vainā̭ lo॒kāya̭ śamayati॒ tasmā᳚cchā॒ntā i॒maṃ-lo~॒kamā ga̭cchanti॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña u॒rva̭ntari̭kṣa॒-mityā̭hā॒ntari̭kṣe॒ hi ya॒jño bṛha॒spati̭rno ha॒viṣā̭ vṛdhā॒- [ha॒viṣā̭ vṛdhātu, ityā̭ha॒ brahma॒ vai] 12
-tvityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai̭ ya॒jñamava̭ rundhe॒ yad- brū॒yā-dvi̭dhe॒riti̭ yajñasthā॒ṇumṛ̭cche-dvṛdhā॒tvityā̭ha yajñasthā॒ṇume॒va pari̭ vṛṇakti pra॒jāpa̭ti-rya॒jñama̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ parāṃ̭ai॒-thsa pra yaju॒ravlī̭nā॒-tpra sāma॒ tamṛguda̭yaccha॒-dyadṛgu॒daya̭ccha॒-ttadau᳚-dgraha॒ṇasyau᳚-dgrahaṇa॒tva mṛ॒cā [mṛ॒cā, ju॒ho॒ti॒ ya॒jñasyodya̭tyā] 13
jṷhoti ya॒jñasyodya̭tyā anu॒ṣṭup-chanda̭sā॒-muda̭yaccha॒dityā̭-hu॒stasmā̭danu॒ṣṭubhā̭ juhoti ya॒jñasyodya̭tyai॒ dvāda̭śa vāthsaba॒ndhānyuda̭yaccha॒-nnityā̭hu॒-stasmā᳚d- dvāda॒śabhi̭-rvāthsabandha॒vido̭ dīkṣayanti॒ sā vā e॒ṣarga̭nu॒ṣṭug-vāga̭nu॒ṣṭug-yade॒taya॒rcā dī॒kṣaya̭ti vā॒caivaina॒gṃ॒ sarva̭yā dīkṣayati॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turityā̭ha sāvi॒tryḙtena॒ marto̭ vṛṇīta sa॒khya- [sa॒khyam, ityā̭ha] 14
-mityā̭ha pitṛdeva॒tyai̭tena॒ viśvḙ rā॒ya i̭ṣuddhya॒sītyā̭ha vaiśvade॒vyḙtena̭ dyu॒mnaṃ-vṛ~̭ṇīta pu॒ṣyasa॒ ityā̭ha pau॒ṣṇyḙtena॒ sā vā e॒ṣarkhsa̭rvadeva॒tyā̭ yade॒taya॒rcā dī॒kṣaya̭ti॒ sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhirdīkṣayati sa॒ptākṣa̭ra-mpratha॒ma-mpa॒dama॒ṣṭākṣa̭rāṇi॒ trīṇi॒ yāni॒ trīṇi॒ tānya॒ṣṭāvupa̭ yanti॒ yāni̭ ca॒tvāri॒ tānya॒ṣṭau yada॒ṣṭākṣa̭rā॒ tena̭ [tena̭, gā॒ya॒trī yadekā̭daśākṣarā॒] 15
gāya॒trī yadekā̭daśākṣarā॒ tena̭ tri॒ṣṭugya-ddvāda̭śākṣarā॒ tena॒ jaga̭tī॒ sā vā e॒ṣarkhsarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ yade॒taya॒rcā dī॒kṣaya̭ti॒ sarvḙbhire॒vaina॒-ñchando̭bhirdīkṣayati sa॒ptākṣa̭ra-mpratha॒ma-mpa॒dagṃ sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundha॒ eka̭smāda॒kṣarā॒danā᳚pta-mpratha॒ma-mpa॒da-ntasmā॒-dya-dvā॒co-'nā᳚pta॒-ntanma̭nu॒ṣyā̭ upa̭ jīvanti pū॒rṇayā̭ juhoti pū॒rṇa i̭va॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai॒ nyṷ̄nayā juhoti॒ nyṷ̄nā॒ddhi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā asṛ̭jata pra॒jānā॒gṃ॒ sṛṣṭyai᳚ || 16 ||
(a॒gnaye॒ - tā - vṛ̭dhātvṛ॒ - cā - sa॒khyaṃ - tena̭ - juhoti॒ - pañca̭daśa ca) (a. 2)
ṛ॒-khsā॒me vai de॒vebhyo̭ ya॒jñāyā-'ti̭ṣṭhamāne॒ kṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā- 'pa॒kramyā̭tiṣṭhatā॒-ntḙ-'manyanta॒ yaṃ-vā~ i॒me ṷpāva॒rthsyata॒-ssa i॒da-mbha̭viṣya॒tīti॒ te upā̭mantrayanta॒ te a̭horā॒trayo᳚-rmahi॒māna̭-mapani॒dhāya̭ de॒vānu॒pāva̭rtetāme॒ṣa vā ṛ॒co varṇo॒ yacchu॒kla-ṅkṛ̭ṣṇāji॒nasyai॒ṣa sāmno॒ ya-tkṛ॒ṣṇamṛ̭khsā॒mayo॒-śśilpe᳚ stha॒ ityā̭harkhsā॒me e॒vā-'va̭ rundha e॒ṣa [e॒vā-'va̭ rundha e॒ṣaḥ, vā ahno॒] 17
vā ahno॒ varṇo॒ yacchu॒kla-ṅkṛ̭ṣṇāji॒nasyai॒ṣa rātri̭yā॒ ya-tkṛ॒ṣṇaṃ-ya~de॒vaina̭yo॒statra॒ nya̭kta॒-ntade॒vāva̭ rundhe kṛṣṇāji॒nena̭ dīkṣayati॒ brahma̭ṇo॒ vā e॒ta-drū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-mbrahma̭ṇai॒vaina̭-ndīkṣayatī॒mā-ndhiya॒gṃ॒ śikṣa̭māṇasya de॒vetyā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dgarbho॒ vā e॒ṣa ya-ddī᳚kṣi॒ta ulbaṃ॒-vā~saḥ॒ prorṇṷte॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhāḥ॒ prāvṛ̭tā] 18
-dgarbhāḥ॒ prāvṛ̭tā jāyante॒ na pu॒rā soma̭sya kra॒yādapo᳚rṇvīta॒ ya-tpu॒rā soma̭sya kra॒yāda̭porṇvī॒ta garbhāḥ᳚ pra॒jānā᳚-mparā॒pātṷkā-ssyuḥ krī॒te some-'po᳚rṇute॒ jāya̭ta e॒va tadatho॒ yathā॒ vasī̭yāgṃ sa-mpratyaporṇu॒te tā॒dṛge॒va tadaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nta॒ ūrjaṃ॒-vya~̭bhajanta॒ tato॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ te śa॒rā a̭bhava॒nnūrgvai śa॒rā yaccha̭ra॒mayī॒ [yaccha̭ra॒mayī᳚, mekha̭lā॒] 19
mekha̭lā॒ bhava॒tyūrja̭me॒vāva̭ rundhe maddhya॒ta-ssanna̭hyati maddhya॒ta e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚nmaddhya॒ta ū॒rjā bhṷñjata ū॒rdhvaṃ-vai~ purṷṣasya॒ nābhyai॒ meddhya̭-mavā॒cīna̭-mame॒ddhyaṃ-ya~nma̭ddhya॒ta-ssa॒naṃhya̭ti॒ meddhya̭-ñcai॒vāsyā̭me॒ddhya-ñca॒ vyāva̭rtaya॒tīndro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒-mprāha̭ra॒-thsa tre॒dhā vya̭bhava॒-thsphyastṛtī̭ya॒gṃ॒ ratha॒stṛtī̭yaṃ॒-yū~pa॒stṛtī̭yaṃ॒- [-yūpa॒stṛtī̭ya॒m, ye᳚-'nta-śśa॒rā] 20
-~ye᳚-'nta-śśa॒rā aśī᳚ryanta॒ te śa॒rā a̭bhava॒-ntaccha॒rāṇāgṃ̭ śara॒tvaṃ-va~jro॒ vai śa॒rāḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaccha̭ra॒mayī॒ mekha̭lā॒ bhava̭ti॒ vajrḙṇai॒va sā॒kṣā-tkṣudha॒-mbhrātṛ̭vya-mmaddhya॒to-'pa̭ hate tri॒vṛ-dbha̭vati tri॒vṛdvai prā॒ṇastri॒vṛta̭me॒va prā॒ṇa-mma̭ddhya॒to yaja̭māne dadhāti pṛ॒thvī bha̭vati॒ rajjṷ̄nāṃ॒-vyā~vṛ̭tyai॒ mekha̭layā॒ yaja̭māna-ndīkṣayati॒ yoktrḙṇa॒ patnī᳚-mmithuna॒tvāya̭ [ ] 21
ya॒jño dakṣi̭ṇāma॒bhya̭ddhyāya॒-ttāgṃ sama̭bhava॒-ttadindro̭-'cāya॒-thso̭-'manyata॒ yo vā i॒to ja̭ni॒ṣyate॒ sa i॒da-mbha̭viṣya॒tīti॒ tā-mprāvi̭śa॒-ttasyā॒ indra̭ e॒vājā̭yata॒ so̭-'manyata॒ yo vai madi॒to 'pa̭ro jani॒ṣyate॒ sa i॒da-mbha̭viṣya॒tīti॒ tasyā̭ anu॒mṛśya॒ yoni॒mā-'cchi̭na॒-thsā sū॒tava̭śā-'bhava॒-tta-thsū॒tava̭śāyai॒ janma॒ [janma̭, tāgṃ haste॒ nya̭veṣṭayata॒] 22
tāgṃ haste॒ nya̭veṣṭayata॒ tā-mmṛ॒geṣu॒ nya̭dadhā॒-thsā kṛ̭ṣṇaviṣā॒ṇā- 'bha̭va॒dindra̭sya॒ yoni̭rasi॒ mā mā̭ higṃsī॒riti̭ kṛṣṇaviṣā॒ṇā-mpra ya̭cchati॒ sayo̭nime॒va ya॒jña-ṅka̭roti॒ sayo̭ni॒-ndakṣi̭ṇā॒gṃ॒ sayo̭ni॒mindragṃ̭ sayoni॒tvāya̭ kṛ॒ṣyai tvā̭ susa॒syāyā॒ ityā̭ha॒ tasmā̭dakṛṣṭapa॒cyā oṣa̭dhayaḥ pacyante supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ ityā̭ha॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ yaddhastḙna [yaddhastḙna, ka॒ṇḍū॒yeta̭] 23
kaṇḍū॒yeta̭ pāmana॒-mbhāvṷkāḥ pra॒jā-ssyu॒rya-thsmayḙta nagna॒-mbhāvṷkāḥ kṛṣṇaviṣā॒ṇayā̭ kaṇḍūyate-'pi॒gṛhya̭ smayate pra॒jānā᳚-ṅgopī॒thāya॒ na pu॒rā dakṣi̭ṇābhyo॒ netoḥ᳚ kṛṣṇaviṣā॒ṇāmava̭ cṛte॒dya-tpu॒rā dakṣi̭ṇābhyo॒ netoḥ᳚ kṛṣṇaviṣā॒ṇā-ma̭vacṛ॒te-dyoniḥ̭ pra॒jānā᳚-mparā॒pātṷkā syānnī॒tāsu॒ dakṣi̭ṇāsu॒ cātvā̭le kṛṣṇaviṣā॒ṇā-mprāsya̭ti॒ yoni॒rvai ya॒jñasya॒ cātvā̭laṃ॒-yo~niḥ̭ kṛṣṇaviṣā॒ṇā yonā̭ve॒va yoni̭-ndadhāti ya॒jñasya̭ sayoni॒tvāya̭ || 24 ||
(ru॒ndha॒ e॒ṣa - tasmā᳚ - cchara॒mayī॒ - yūpa॒stṛtī̭yaṃ - mithuna॒tvāya॒ - janma॒ - hastḙnā॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
vāgvai de॒vebhyo 'pā᳚krāma-dya॒jñāyāti̭ṣṭhamānā॒ sā vana॒spatī॒-nprāvi̭śa॒-thsaiṣā vāgvana॒spati̭ṣu vadati॒ yā dṷndu॒bhau yā tūṇa̭ve॒ yā vīṇā̭yāṃ॒-ya~-ddī᳚kṣitada॒ṇḍa-mpra॒yaccha̭ti॒ vāca̭me॒vāva̭ rundha॒ audṷbaṃro bhava॒tyūrgvā ṷdu॒baṃra॒ ūrja̭me॒vāva̭ rundhe॒ mukhḙna॒ sammi̭to bhavati mukha॒ta e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmukha॒ta ū॒rjā bhṷñjate [ ] 25
krī॒te somḙ maitrāvaru॒ṇāya̭ da॒ṇḍa-mpra ya̭cchati maitrāvaru॒ṇo hi pu॒rastā̭-dṛ॒tvigbhyo॒ vācaṃ̭-vi~॒bhaja̭ti॒ tāmṛ॒tvijo॒ yaja̭māne॒ prati̭ ṣṭhāpayanti॒ svāhā̭ ya॒jña-mmana॒setyā̭ha॒ mana̭sā॒ hi purṷṣo ya॒jñama̭bhi॒gaccha̭ti॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒ -mityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña-ssvāho॒rora॒-ntari̭kṣā॒ -dityā̭hā॒ntari̭kṣe॒ hi ya॒jña-ssvāhā̭ ya॒jñaṃ-vā~tā॒dā ra̭bha॒ ityā̭hā॒-'yaṃ- [ityā̭hā॒-'yam, vāva yaḥ pava̭te॒] 26
-~vāva yaḥ pava̭te॒ sa ya॒jñastame॒va sā॒kṣādā ra̭bhate mu॒ṣṭī ka̭roti॒ vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ adī᳚kṣiṣṭā॒ya-mbrā᳚hma॒ṇa iti॒ trirṷpā॒g॒śvā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaina॒-mprā-''ha॒ triru॒ccairu॒bhaye᳚bhya e॒vaina̭-ndevamanu॒ṣyebhyaḥ॒ prā-''ha॒ na pu॒rā nakṣa̭trebhyo॒ vācaṃ॒-vi~ sṛ̭je॒-dyatpu॒rā nakṣa̭trebhyo॒ vācaṃ̭-vi~sṛ॒je-dya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyā॒- [-~vicchi̭ndyāt, udi̭teṣu॒] 27
-dudi̭teṣu॒ nakṣa̭treṣu vra॒ta-ṅkṛ̭ṇu॒teti॒ vācaṃ॒-vi~ sṛ̭jati ya॒jñavra̭to॒ vai dī᳚kṣi॒to ya॒jñame॒vābhi vācaṃ॒-vi~ sṛ̭jati॒ yadi̭ visṛ॒je-dvai᳚ṣṇa॒vīmṛca॒manṷ brūyā-dya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñenai॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭noti॒ daivī॒-ndhiya̭-mmanāmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va tanmra̭dayati supā॒rā no̭ asa॒dvaśa॒ ityā̭ha॒ vyṷṣṭime॒vāva̭ rundhe [rundhe, bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti] 28
brahmavā॒dino̭ vadanti hota॒vya̭-ndīkṣi॒tasya̭ gṛ॒hā(3) i na ho̭ta॒vyā(3)miti̭ ha॒virvai dī᳚kṣi॒to yajjṷhu॒yā-dyaja̭mānasyāva॒dāya̭ juhuyā॒-dyanna jṷhu॒yā-dya̭jñapa॒rura॒ntari̭yā॒dye de॒vā mano̭jātā mano॒yuja॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai de॒vā mano̭jātā mano॒yuja॒steṣve॒va pa॒rokṣa̭-ñjuhoti॒ tanneva̭ hu॒ta-nnevāhṷtagg sva॒pantaṃ॒-vai~ dī᳚kṣi॒tagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsantya॒gniḥ - [jighāgṃsantya॒gniḥ, khalu॒ vai] 29
khalu॒ vai ra̭kṣo॒hā-'gne॒ tvagṃ su jā̭gṛhi va॒yagṃ su ma̭ndiṣīma॒hītyā̭hā॒gni-me॒vādhi॒pā-ṅkṛ॒tvā sva̭piti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā avra॒tyami̭va॒ vā e॒ṣa ka̭roti॒ yo dī᳚kṣi॒ta-ssvapi̭ti॒ tvama̭gne vrata॒pā a॒sītyā̭hā॒gnirvai de॒vānāṃ᳚-vra~॒tapa̭ti॒-ssa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti de॒va ā martye॒ṣvetyā̭ha de॒vo [de॒vaḥ, hyḙṣa sa-nmartyḙṣu॒] 30
hyḙṣa sa-nmartyḙṣu॒ tvaṃ-ya~॒jñeṣvīḍya॒ ityā̭hai॒tagṃ hi ya॒jñeṣvīḍa॒te-'pa॒ vai dī᳚kṣi॒tā-thsṷṣu॒puṣa̭ indri॒ya-nde॒vatāḥ᳚ krāmanti॒ viśvḙ de॒vā a॒bhi māmā-'va̭vṛtra॒-nnityā̭-hendri॒yeṇai॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssa-nna̭yati॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yā-dyāva̭ta e॒va pa॒śūna॒bhi dīkṣḙta॒ tāva̭nto-'sya pa॒śavaḥ̭ syū॒ rāsveya̭- [pa॒śavaḥ̭ syū॒ rāsveya̭t, so॒mā-'' bhūyo̭] 31
-thso॒mā-'' bhūyo̭ bha॒retyā॒hā-pa̭rimitāne॒va pa॒śūnava̭ rundhe ca॒ndrama̭si॒ mama॒ bhogā̭ya bha॒vetyā̭ha yathādeva॒tame॒vaināḥ॒ prati̭ gṛhṇāti vā॒yave᳚ tvā॒ varṷṇāya॒ tveti॒ yade॒vame॒tā nānṷdi॒śedaya̭thādevata॒-ndakṣi̭ṇā gamaye॒dā de॒vatā᳚bhyo vṛścyeta॒ yade॒vame॒tā a̭nudi॒śati̭ yathādeva॒tame॒va dakṣi̭ṇā gamayati॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā [na de॒vatā᳚bhya॒ ā, vṛ॒ścya॒te॒ devī̭rāpo] 32
vṛ̭ścyate॒ devī̭rāpo apā-nnapā॒dityā̭ha॒ yadvo॒ meddhyaṃ̭-ya~॒jñiya॒gṃ॒ sadḙva॒-ntadvo॒ mā-'va̭ kramiṣa॒miti॒ vāvaitadā॒hācchi̭nna॒-ntantṷ-mpṛthi॒vyā anṷ geṣa॒mityā̭ha॒ setṷme॒va kṛ॒tvā-'tyḙti || 33 ||
(bhu॒ñja॒te॒ - 'yaṃ - chi̭ndyā-d- rundhe॒ - 'gni - rā̭ha de॒va - iya̭-d- de॒vatā᳚bhya॒ ā - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
de॒vā vai dḙva॒yaja̭na-maddhyava॒sāya॒ diśo॒ na prājā̭na॒-nte᳚(1॒)-'nyo᳚-'nyamupā̭dhāva॒-ntvayā॒ pra jā̭nāma॒ tvayeti॒ te-'di̭tyā॒gṃ॒ sama̭ddhrayanta॒ tvayā॒ pra jā̭nā॒meti॒ sā-'bra̭vī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ matprā̭yaṇā e॒va vo̭ ya॒jñā madṷdayanā asa॒nniti॒ tasmā̭dādi॒tyaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ ya॒jñānā̭mādi॒tya ṷdaya॒nīyaḥ॒ pañca̭ de॒vatā̭ yajati॒ pañca॒ diśo̭ di॒śā-mprajñā᳚tyā॒ [di॒śā-mprajñā᳚tyai, atho॒ pañcā᳚kṣarā] 34
atho॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pathyāg̭ sva॒stima̭yaja॒-nprācī̭me॒va tayā॒ diśa॒-mprājā̭nanna॒gninā̭ dakṣi॒ṇā somḙna pra॒tīcīgṃ̭ savi॒trodī̭cī॒-madi̭tyo॒rdhvā-mpathyāg̭ sva॒stiṃ ~ya̭jati॒ prācī̭me॒va tayā॒ diśa॒-mpra jā̭nāti॒ pathyāg̭ sva॒stimi॒ṣṭvā-'gnīṣomaṷ yajati॒ cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yada॒gnīṣomau॒ tābhyā̭me॒vānṷ paśya- [paśyati, a॒gnīṣomā̭-vi॒ṣṭvā] 35
-tya॒gnīṣomā̭-vi॒ṣṭvā sa̭vi॒tāraṃ̭-ya~jati savi॒tṛpra̭sūta e॒vānṷ paśyati savi॒tāra̭mi॒ṣṭvā-'di̭tiṃ-ya~jatī॒yaṃ-vā~ adi̭tira॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāyānṷ paśya॒tyadi̭timi॒ṣṭvā mā̭ru॒tīmṛca॒manvā̭ha ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śa-ṅkhalu॒ vai kalpa̭māna-mmanuṣyavi॒śamanṷ kalpate॒ ya-nmā̭ru॒tīmṛca̭ma॒nvāha̭ vi॒śā-ṅkḷptyai᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti prayā॒java̭dananūyā॒ja-mprā̭ya॒ṇīya̭-ṅkā॒rya̭-manūyā॒java̭- [-manūyā॒java̭t, a॒pra॒yā॒ja-mṷdaya॒nīya॒] 36
-daprayā॒ja-mṷdaya॒nīya॒-mitī॒me vai pra̭yā॒jā a॒mī a̭nūyā॒jā-ssaiva sā ya॒jñasya॒ santa̭ti॒sta-ttathā॒ na kā॒rya̭mā॒tmā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jā-na̭ntari॒yādā॒tmāna̭ma॒-ntari̭yā॒-dyada̭nūyā॒jā-na̭ntari॒yā-tpra॒jāma॒ntari̭yā॒dyataḥ॒ khalu॒ vai ya॒jñasya॒ vita̭tasya॒ na kri॒yate॒ tadanṷ ya॒jñaḥ parā̭ bhavati ya॒jña-mpa̭rā॒bhava̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ [-~yaja̭mā॒no-'nṷ, parā̭ bhavati] 37
parā̭ bhavati prayā॒java̭de॒vā-nṷ̄yā॒java̭-tprāya॒ṇīya̭-ṅkā॒rya̭-mprayā॒java̭danūyā॒java̭-dudaya॒nīya॒-nnā-''tmāna̭manta॒reti॒ na pra॒jā-nna ya॒jñaḥ pa̭rā॒bhava̭ti॒ na yaja̭mānaḥ prāya॒ṇīya̭sya niṣkā॒sa ṷdaya॒nīya̭ma॒bhi nirva̭pati॒ saiva sā ya॒jñasya॒ santa̭ti॒ryāḥ prā̭ya॒ṇīya̭sya yā॒jyā̭ ya-ttā ṷdaya॒nīya̭sya yā॒jyāḥ᳚ ku॒ryā-tparāṃ̭a॒muṃ-lo~॒kamā ro̭he-tpra॒māyṷka-ssyā॒dyāḥ prā̭ya॒ṇīya̭sya puro-'nuvā॒kyā᳚stā ṷdaya॒nīya̭sya yā॒jyāḥ᳚ karotya॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || 38 ||
(prajñā᳚tyai - paśyatya - nūyā॒java॒ - dyaja̭mā॒no-'nṷ - puronuvā॒kyā᳚stā - a॒ṣṭau ca̭) (a. 5)
ka॒drūśca॒ vai sṷpa॒rṇī cā᳚-''tmarū॒payo̭raspardhetā॒gṃ॒ sā ka॒drū-ssṷpa॒rṇīma̭jaya॒-thsā-'bra̭vī-ttṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma॒stamā ha̭ra॒ tenā॒-''tmāna॒-nniṣkrī̭ṇī॒ṣvetī॒yaṃ-vai~ ka॒drūra॒sau sṷpa॒rṇī chandāgṃ̭si sauparṇe॒yā-ssābra̭vīda॒smai vai pi॒taraṷ pu॒trā-nbi̭bhṛta-stṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma॒stamā ha̭ra॒ tenā॒-''tmāna॒-nniṣkrī̭ṇī॒ṣve- [niṣkrī̭ṇī॒ṣva, iti̭ mā] 39
-ti̭ mā ka॒drūra̭voca॒diti॒ jaga॒tyuda̭pata॒-ccatṷrdaśākṣarā sa॒tī sā 'prā᳚pya॒ nya̭vartata॒ tasyai॒ dve a॒kṣarḙ amīyetā॒gṃ॒ sā pa॒śubhi̭śca dī॒kṣayā॒ cā-'ga̭ccha॒-ttasmā॒jjaga̭tī॒ chanda̭sā-mpaśa॒vya̭tamā॒ tasmā᳚-tpaśu॒manta̭-ndī॒kṣopa̭ namati tri॒ṣṭuguda̭pata॒-ttrayo̭daśākṣarā sa॒tī sā 'prā᳚pya॒ nya̭vartata॒ tasyai॒ dve a॒kṣarḙ amīyetā॒gṃ॒ sā dakṣi̭ṇābhiśca॒ [dakṣi̭ṇābhiśca, tapa̭sā॒] 40
tapa̭sā॒ cā-'ga̭ccha॒-ttasmā᳚-ttri॒ṣṭubho̭ lo॒ke māddhya̭ndine॒ sava̭ne॒ dakṣi̭ṇā nīyanta e॒ta-tkhalu॒ vāva tapa॒ ityā̭hu॒rya-ssva-ndadā॒tīti̭ gāya॒tryuda̭pata॒ccatṷrakṣarā sa॒tya̭jayā॒ jyoti̭ṣā॒ tama̭syā a॒jā-'bhya̭rundha॒ tada॒jāyā̭ aja॒tvagṃ sā soma॒-ñcā-''ha̭racca॒tvāri̭ cā॒kṣarā̭ṇi॒ sā-'ṣṭākṣa̭rā॒ sama̭padyata brahmavā॒dino̭ vadanti॒ [brahmavā॒dino̭ vadanti, kasmā᳚-thsa॒tyā-] 41
kasmā᳚-thsa॒tyā-dgā̭ya॒trī kani̭ṣṭhā॒ chanda̭sāgṃ sa॒tī ya̭jñamu॒kha-mparī̭yā॒yeti॒ yade॒vāda-ssoma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmā᳚-dyajñamu॒kha-mparyai॒-ttasmā᳚-tteja॒svinī̭tamā pa॒dbhyā-ndve sava̭ne sa॒magṛ̭hṇā॒-nmukhe॒naikaṃ॒-ya~nmukhḙna sa॒magṛ̭hṇā॒-ttada̭dhaya॒-ttasmā॒-ddve sava̭ne śu॒kra̭vatī prātassava॒na-ñca॒ māddhya̭ndina-ñca॒ tasmā᳚-ttṛtīya sava॒na ṛ̭jī॒ṣama॒bhi ṣṷṇvanti dhī॒tami̭va॒ hi manya̭nta [hi manya̭nte, ā॒śira॒mava̭ nayati] 42
ā॒śira॒mava̭ nayati saśukra॒tvāyātho॒ sa-mbha̭ratye॒vaina॒-ttagṃ soma̭-māhri॒yamā̭ṇa-ṅgandha॒rvo vi॒śvāva̭saḥ॒ parya̭muṣṇā॒-thsa ti॒sro rātrīḥ॒ pari̭muṣito-'vasa॒-ttasmā᳚-tti॒sro rātrīḥ᳚ krī॒ta-ssomo̭ vasati॒ te de॒vā a̭bruva॒n-thstrīkā̭mā॒ vai ga̭ndha॒rvā sstri॒yā niṣkrī̭ṇā॒meti॒ te vāca॒gg॒ striya॒meka̭hāyanī-ṅkṛ॒tvā tayā॒ nira̭krīṇa॒n-thsā ro॒hi-drū॒pa-ṅkṛ॒tvā ga̭ndha॒rvebhyo̭- [ga̭ndha॒rvebhyaḥ̭, a॒pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-tta-dro॒hito॒] 43
-'pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-tta-dro॒hito॒ janma॒ te de॒vā a̭bruva॒nnapa̭ yu॒ṣmadakra̭mī॒-nnāsmānu॒-pāva̭rtate॒ vi hva̭yāmahā॒ iti॒ brahma̭ gandha॒rvā ava̭da॒nnagā̭ya-nde॒vā-ssā de॒vā-ngāya̭ta u॒pāva̭rtata॒ tasmā॒-dgāya̭nta॒gg॒ striyaḥ̭ kāmayante॒ kāmṷkā ena॒gg॒ striyo̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvānapi॒ janyḙṣu॒ bhava̭ti॒ tebhya̭ e॒va da̭datyu॒ta ya-dba॒huta̭yā॒ [ya-dba॒huta̭yāḥ, bhava॒ntyeka̭hāyanyā] 44
bhava॒ntyeka̭hāyanyā krīṇāti vā॒caivaina॒gṃ॒ sarva̭yā krīṇāti॒ tasmā॒deka̭hāyanā manu॒ṣyā̭ vācaṃ̭-va~da॒ntyakṷ̄ṭa॒yā 'ka̭rṇa॒yā-' kā̭ṇa॒yāślo̭ṇa॒yā 'sa̭ptaśaphayā krīṇāti॒ sarva̭yai॒vaina̭-ṅkrīṇāti॒ yacchve॒tayā᳚ krīṇī॒yā-ddu॒ścarmā॒ yaja̭māna-ssyā॒dya-tkṛ॒ṣṇayā̭-'nu॒stara̭ṇī syā-tpra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒dya-ddvi̭rū॒payā॒ vārtra̭ghnī syā॒-thsa vā॒-'nya-ñji̭nī॒yā-ttaṃ-vā~॒-'nyo ji̭nīyādaru॒ṇayā̭ piṅgā॒kṣyā krī̭ṇātye॒tadvai soma̭sya rū॒pagg svayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā krīṇāti || 45 ||
(niṣkrī̭ṇīṣva॒ - dakṣi̭ṇābhiśca - vadanti॒ - manya̭nte-gandha॒rvebhyo̭-ba॒huta̭yāḥ-piṅgā॒kṣyā-daśa̭ ca ) (a. 6)
taddhira̭ṇyamabhava॒-ttasmā̭da॒dbhyo hira̭ṇya-mpunanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyāda̭na॒sthikḙna pra॒jāḥ pra॒vīya̭nte 'stha॒nvatī᳚rjāyanta॒ iti॒ yaddhira̭ṇya-ṅghṛ॒tḙ-'va॒dhāya̭ ju॒hoti॒ tasmā̭dana॒sthikḙna pra॒jāḥ pra vī̭yante 'stha॒nvatī᳚rjāyanta e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ ya-dghṛ॒ta-ntejo॒ hira̭ṇyami॒yantḙ śukra ta॒nūri॒daṃ-va~rca॒ ityā̭ha॒ satḙjasame॒vaina॒gṃ॒ sata̭nu- [sata̭num, ka॒ro॒tyatho॒] 46
-ṅkaro॒tyatho॒ sa-mbha̭ratye॒vainaṃ॒-ya~daba̭ddhama-vada॒ddhyā-dgarbhāḥ᳚ pra॒jānā᳚-mparā॒pātṷkā-ssyurba॒ddhamava̭ dadhāti॒ garbhā̭ṇā॒-ndhṛtyai̭ niṣṭa॒rkya̭-mbaddhnāti pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ vāgvā e॒ṣā ya-thso̭ma॒kraya̭ṇī॒ jūra॒sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā॒ java̭te॒ ta-dvā॒cā vada̭ti dhṛ॒tā mana॒setyā̭ha॒ mana̭sā॒ hi vāgdhṛ॒tā juṣṭā॒ viṣṇa̭va॒ ityā̭ha [ ] 47
ya॒jño vai viṣṇṷ rya॒jñāyai॒vainā॒-ñjuṣṭā᳚-ṅkaroti॒ tasyā᳚ste sa॒tyasa̭vasaḥ prasa॒va ityā̭ha savi॒tṛ-pra̭sūtāme॒va vāca॒mava̭ rundhe॒ kāṇḍḙkāṇḍe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsantye॒ṣa khalu॒ vā ara̭kṣohataḥ॒ panthā॒ yo᳚-'gneśca॒ sūrya̭sya ca॒ sūrya̭sya॒ cakṣu॒rā-'rṷhama॒gnera॒kṣṇaḥ ka॒nīni̭kā॒mityā̭ha॒ ya e॒vāra̭kṣohataḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hati॒ [sa॒māro̭hati, vāgvā e॒ṣā] 48
vāgvā e॒ṣā ya-thso̭ma॒kraya̭ṇī॒ cida̭si ma॒nā-'sītyā̭ha॒ śāstye॒vainā̭me॒ta-ttasmā᳚cchi॒ṣṭāḥ pra॒jā jā̭yante॒ cida॒sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā ce॒taya̭te॒ ta-dvā॒cā vada̭ti ma॒nā-'sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā-'bhi॒gaccha̭ti॒ ta-tka॒roti॒ dhīra॒sītyā̭ha॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ ta-dvā॒cā [ ] 49
vada̭ti॒ dakṣi̭ṇā॒-'sītyā̭ha॒ dakṣi̭ṇā॒ hyḙṣā ya॒jñiyā॒-'sītyā̭ha ya॒jñiyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti kṣa॒triyā॒sītyā̭ha kṣa॒triyā॒ hyḙṣā 'di̭tirasyubha॒yata̭śśī॒rṣṇītyā̭ha॒ yade॒vā-''di॒tyaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ ya॒jñānā̭mādi॒tya ṷdaya॒nīya॒-stasmā̭de॒vamā̭ha॒ yadaba̭ddhā॒ syādaya̭tā syā॒dya-tpa̭diba॒ddhā-'nu॒stara̭ṇī syā-tpra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒- [yaja̭māna-ssyāt, ya-tka̭rṇagṛhī॒tā] 50
-dya-tka̭rṇagṛhī॒tā vārtra̭ghnī syā॒-thsa vā॒-'nya-ñji̭nī॒yā-ttaṃ-vā~॒-'nyo ji̭nīyānmi॒trastvā̭ pa॒di ba̭ddhnā॒tvityā̭ha mi॒tro vai śi॒vo de॒vānā॒-ntenai॒vainā᳚-mpa॒di ba̭ddhnāti pū॒ṣā-'ddhva̭naḥ pā॒tvityā̭he॒yaṃ-vai~ pū॒ṣemāme॒vāsyā̭ adhi॒pāma̭ka॒-ssama̭ṣṭyā॒ indrā॒yā-ddhya̭kṣā॒yetyā॒hendra̭me॒vāsyā॒ addhya̭kṣa-ṅkaro॒- [addhya̭kṣa-ṅkaroti, anṷ tvā mā॒tā] 51
-tyanṷ tvā mā॒tā ma̭nyatā॒manṷ pi॒tetyā॒hā-nṷmatayai॒vaina̭yā krīṇāti॒ sā dḙvi de॒vamacche॒hītyā̭ha de॒vī hyḙṣā de॒va-ssoma॒ indrā̭ya॒ soma॒mityā॒hendrā̭ya॒ hi soma̭ āhri॒yate॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yā-tparā᳚cye॒va so̭ma॒kraya̭ṇīyā-dru॒drastvā-'' va̭rtaya॒tvityā̭ha ru॒dro vai krū॒ro [ru॒dro vai krū॒raḥ, de॒vānā॒-ntame॒vāsyai̭] 52
de॒vānā॒-ntame॒vāsyai̭ pa॒rastā᳚-ddadhā॒tyāvṛ̭ttyai krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-dru॒drasya̭ kī॒rtaya̭ti mi॒trasya̭ pa॒thetyā̭ha॒ śāntyai̭ vā॒cā vā e॒ṣa vi krī̭ṇīte॒ ya-sso̭ma॒kraya̭ṇyā sva॒sti soma̭sakhā॒ puna॒rehi̭ sa॒ha ra॒yyetyā̭ha vā॒caiva vi॒krīya॒ puna̭rā॒tman vāca̭-ndha॒tte-'nṷpadāsukā-'sya॒ vāgbha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 53 ||
(sata̭nuṃ॒ - ~viṣṇa̭va॒ ityā̭ha - sa॒māro̭hati॒ - dhyāya̭ti॒ ta-dvā॒cā - yaja̭māna-ssyāt - karoti - krū॒ro - veda̭) (a. 7)
ṣaṭ pa॒dānyanu॒ ni krā̭mati ṣaḍa॒haṃ-vā~nnāti̭ vadatyu॒ta saṃ̭va~thsa॒rasyāya̭ne॒ yāva̭tye॒va vāktāmava̭ rundhe sapta॒me pa॒de jṷhoti sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundhe sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptā-''ra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭-syu॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒ vasvya̭si ru॒drā-'sītyā̭ha rū॒pame॒vāsyā̭ e॒ta-nma̭hi॒mānaṃ॒- [e॒ta-nma̭hi॒māna᳚m, vyāca̭ṣṭe॒ bṛha॒spati̭stvā] 54
-~vyāca̭ṣṭe॒ bṛha॒spati̭stvā su॒mne ra̭ṇva॒tvityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe ru॒dro vasṷbhi॒rā ci̭ke॒tvityā॒hā-''vṛ̭ttyai pṛthi॒vyāstvā̭ mū॒rdhannā ji̭gharmi deva॒yaja̭na॒ ityā̭ha pṛthi॒vyā hyḙṣa mū॒rdhā ya-ddḙva॒yaja̭na॒miḍā̭yāḥ pa॒da ityā॒heḍā̭yai॒ hyḙta-tpa॒daṃ-ya~-thso̭ma॒kraya̭ṇyai ghṛ॒tava̭ti॒ svāhe- [svāhā᳚, ityā̭ha॒] 55
-tyā̭ha॒ yade॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha॒ yada̭ddhva॒ryura̭na॒gnāvāhṷti-ñjuhu॒yāda॒ndho᳚-'ddhva॒ryu-ssyā॒-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒r॒hira̭ṇyamu॒pāsya̭ juhotyagni॒vatye॒va jṷhoti॒ nāndho᳚-'ddhva॒ryu rbhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti॒ kāṇḍḙkāṇḍe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya॒ ityā̭ha॒ rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyā [rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai, i॒dama॒hagṃ] 56
i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ dvau vāva purṷṣau॒ ya-ñcai॒va dveṣṭi॒ yaścai̭na॒-ndveṣṭi॒ tayo̭-re॒vā-'na̭ntarāya-ṅgrī॒vāḥ kṛ̭ntati pa॒śavo॒ vai so̭ma॒kraya̭ṇyai pa॒daṃ-yā~̭vattmū॒tagṃ saṃ-va~̭pati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒-'sme rāya॒ iti॒ saṃ ~va̭patyā॒tmāna̭-me॒vāddhva॒ryuḥ -[-me॒vāddhva॒ryuḥ, pa॒śubhyo॒] 57
pa॒śubhyo॒ nāntarḙti॒ tve rāya॒ iti॒ yaja̭mānāya॒ pra ya̭cchati॒ yaja̭māna e॒va ra॒yi-nda̭dhāti॒ tote॒ rāya॒ iti॒ patni̭yā a॒rdho vā e॒ṣa ā॒tmano॒ ya-tpatnī॒ yathā̭ gṛ॒heṣṷ nidha॒tte tā॒dṛge॒va ta-ttvaṣṭī̭matī te sape॒yetyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhātya॒smai vai lo॒kāya॒ gārha̭patya॒ ā dhī̭yate॒ 'muṣmā̭ āhava॒nīyo॒ ya-dgārha̭patya upa॒vapḙda॒smin ~lo॒ke pa̭śa॒mān-thsyā॒-dyadā̭hava॒nīye॒ 'muṣmi̭n ~lo॒ke pa̭śu॒mān-thsyā̭du॒bhayo॒rupa̭ vapatyu॒bhayo̭re॒vainaṃ̭-lo~॒kayoḥ᳚ paśu॒manta̭-ṅkaroti || 58 ||
(ma॒hi॒māna॒gg॒ - svāhā - 'pa̭hatyā - adhva॒ryu - dhī̭yate॒ - catṷrvigṃśatiśca) (a. 8)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti vi॒citya॒-ssomā(3) na vi॒cityā(3) iti॒ somo॒ vā oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rājā॒ tasmi॒n॒. yadāpa̭nna-ṅgrasi॒tame॒vāsya॒ ta-dya-dvi̭cinu॒yā-dyathā॒ ''syā᳚dgrasi॒ta-nni̭ṣkhi॒dati̭ tā॒dṛge॒va tadyanna vi̭cinu॒yā-dyathā॒ 'kṣannāpa̭nnaṃ-vi~॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va ta-tkṣodhṷko 'ddhva॒ryu-ssyā-tkṣodhṷko॒ yaja̭māna॒-ssoma̭vikrayi॒n-thsomagṃ̭ śodha॒yetye॒va brṷ̄yā॒-dyadīta̭raṃ॒- [brṷ̄yā॒-dyadīta̭ram, yadīta̭ra-] 59
-~yadīta̭ra-mu॒bhayḙnai॒va so̭mavikra॒yiṇa̭-marpayati॒ tasmā᳚-thsomavikra॒yī kṣodhṷko 'ru॒ṇo ha̭ smā॒-''haupa̭veśi-ssoma॒kraya̭ṇa e॒vāha-ntṛ̭tīya sava॒namava̭ rundha॒ iti̭ paśū॒nā-ñcarma̭-nmimīte pa॒śūne॒vāva̭ rundhe pa॒śavo॒ hi tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭naṃ॒-ya~-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒-dityṛ̭kṣa॒ta-stasya̭ mimīta॒rkṣaṃ-vā~ a̭paśa॒vya-ma̭pa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒ - [ ] 60
-diti̭ loma॒tastasya̭ mimītai॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vā-'smai̭ pa॒śūnava̭ rundhe paśu॒māne॒va bha̭vatya॒pāmante᳚ krīṇāti॒ sara̭same॒vaina̭-ṅkrīṇātya॒-mātyo॒-'sītyā̭hā॒-'maivaina̭-ṅkurute śu॒kraste॒ graha॒ ityā̭ha śu॒kro hya̭sya॒ graho 'na॒sā-'ccha̭ yāti mahi॒māna̭-me॒vāsyāccha̭ yā॒tyana॒sā- [yā॒tyana॒sā, accha̭] 61
-'ccha̭ yāti॒ tasmā̭-danovā॒hyagṃ̭ sa॒me jīva̭naṃ॒-ya~tra॒ khalu॒ vā e॒tagṃ śī॒rṣṇā hara̭nti॒ tasmā᳚cchīrṣahā॒rya̭-ṅgi॒rau jīva̭nama॒bhi tya-nde॒vagṃ sa̭vi॒tāra॒mityati̭-cchandasa॒rcā mi̭mī॒te 'ti̭cchandā॒ vai sarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ sarvḙbhire॒vaina॒-ñchando̭bhirmimīte॒ varṣma॒ vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~dati̭cchandā॒ yadati̭cchandasa॒rcā mimī̭te॒ varṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaro॒tyeka̭yaikayo॒-thsarga̭- [-ṅkaro॒tyeka̭yaikayo॒-thsarga᳚m, mi॒mī॒te] 62
-mmimī॒te 'yā̭tayāmniyāyātayāmniyai॒vaina̭-mmimīte॒ tasmā॒nnānā̭vīryā a॒ṅgula̭ya॒-ssarvā᳚svaṅgu॒ṣṭhamupa॒ ni gṛ̭hṇāti॒ tasmā᳚-thsa॒māva̭dvīryo॒-'nyābhi̭-ra॒ṅguli̭bhi॒stasmā॒-thsarvā॒ anu॒ sa-ñca̭rati॒ ya-thsa॒ha sarvā̭bhi॒rmimī̭ta॒ saggśli̭ṣṭā a॒ṅgula̭yo jāyera॒-nneka̭yaikayo॒-thsarga̭-mmimīte॒ tasmā॒-dvibha̭ktā jāyante॒ pañca॒ kṛtvo॒ yajṷṣā mimīte॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe॒ pañca॒ kṛtva̭-stū॒ṣṇī- [kṛtva̭-stū॒ṣṇīm, daśa॒ sa-mpa̭dyante॒] 63
-ndaśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe॒ ya-dyajṷṣā॒ mimī̭te bhū॒tame॒vāva̭ rundhe॒ ya-ttū॒ṣṇī-mbha̭vi॒ṣya-dya-dvai tāvā̭ne॒va soma॒-ssyā-dyāva̭nta॒-mmimī̭te॒ yaja̭mānasyai॒va syā॒nnāpi̭ sada॒syā̭nā-mpra॒jābhya॒stvetyupa॒ samṷ̄hati sada॒syā̭ne॒vānvā bha̭jati॒ vāsa॒sopa̭ nahyati sarvadeva॒tyaṃ̭-vai~ [ ] 64
vāsa॒-ssarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssama̭rdhayati pa॒śavo॒ vai somaḥ̭ prā॒ṇāya॒ tvetyupa̭ nahyati prā॒ṇame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti vyā॒nāya॒ tvetyanṷ śṛnthati vyā॒name॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ tasmā᳚-thsva॒panta̭-mprā॒ṇā na ja̭hati || 65 ||
(ita̭raṃ - paśu॒mān-thsyā᳚--dyā॒tyana̭so॒ - thsargaṃ̭ - tū॒ṣṇīgṃ - sa̭rvadeva॒tyaṃ̭-vai~ - traya̭strigṃśacca) (a. 9)
ya-tka॒layā̭ te śa॒phena̭ te krīṇā॒nīti॒ paṇe॒tāgo̭argha॒gṃ॒ soma̭-ṅku॒ryādago̭arghaṃ॒-ya~ja̭māna॒-mago̭arghamaddhva॒ryu-ṅgostu ma̭hi॒māna॒-nnāva̭ tire॒-dgavā̭ te krīṇā॒nītye॒va brṷ̄yā-dgoa॒rghame॒va soma̭-ṅka॒roti̭ goa॒rghaṃ-ya~ja̭māna-ṅgoa॒rghama̭ddhva॒ryu-nna gorma̭hi॒māna॒mava̭ tiratya॒jayā᳚ krīṇāti॒ sata̭pasame॒vaina̭-ṅkrīṇāti॒ hira̭ṇyena krīṇāti॒ saśṷkrame॒vai- [saśṷkrame॒va, e॒na॒-ṅkrī॒ṇā॒ti॒ dhe॒nvā krī̭ṇāti॒] 66
-na̭-ṅkrīṇāti dhe॒nvā krī̭ṇāti॒ sāśi̭rame॒vaina̭-ṅkrīṇātyṛṣa॒bheṇa̭ krīṇāti॒ sendra̭me॒vaina̭-ṅkrīṇātyana॒ḍuhā᳚ krīṇāti॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni̭nai॒va vahni̭ ya॒jñasya̭ krīṇāti mithu॒nābhyā᳚-ṅkrīṇāti mithu॒nasyāva̭-ruddhyai॒ vāsa̭sā krīṇāti sarvadeva॒tyaṃ̭-vai~ vā॒sa-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyaḥ krīṇāti॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe॒ [rundhe, tapa̭sa-sta॒nūra̭si] 67
tapa̭sa-sta॒nūra̭si pra॒jāpa̭te॒-rvarṇa॒ ityā̭ha pa॒śubhya̭ e॒va tada̭ddhva॒-ryurni hnṷta ā॒tmano-'nā᳚vraskāya॒ gaccha̭ti॒ śriya॒-mpra pa॒śūnā᳚pnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ śu॒kra-ntḙ śu॒kreṇa̭ krīṇā॒mītyā̭ha yathā ya॒jure॒vaita-dde॒vā vai yena॒ hira̭ṇyena॒ soma॒makrī̭ṇa॒-ntada̭bhī॒ṣahā॒ puna॒rā-'da̭data॒ ko hi teja̭sā vikre॒ṣyata॒ iti॒ yena॒ hira̭ṇyena॒ [hira̭ṇyena, soma̭-] 68
soma̭-ṅkrīṇī॒yā-ttada̭bhī॒ṣahā॒ puna॒rā da̭dīta॒ teja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒-'sme jyotiḥ̭ somavikra॒yiṇi॒ tama॒ ityā̭ha॒ jyoti̭re॒va yaja̭māne dadhāti॒ tama̭sā somavikra॒yiṇa̭marpayati॒ yadanṷpagrathya ha॒nyā-dda̭nda॒śūkā॒stāgṃ samāgṃ̭ sa॒rpā-ssyṷri॒dama॒hagṃ sa॒rpāṇā᳚-ndanda॒śūkā̭nā-ṅgrī॒vā upa̭ grathnā॒mītyā॒hā-da̭ndaśūkā॒stāgṃ samāgṃ̭ sa॒rpā bha̭vanti॒ tama̭sā somavikra॒yiṇaṃ̭-vi~ddhyati॒ svāna॒ [svāna̭, bhrājetyā̭hai॒te] 69
bhrājetyā̭hai॒te vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke soma̭marakṣa॒-ntebhyo-'dhi॒ soma॒mā-'ha̭ra॒n॒. yade॒tebhyaḥ̭ soma॒kraya̭ṇā॒-nnānṷdi॒śedakrī̭to-'sya॒ somaḥ̭ syā॒nnāsyai॒tḙ 'muṣmi̭n ~lo॒ke somagṃ̭ rakṣeyu॒ryade॒tebhyaḥ̭ soma॒kraya̭ṇānanudi॒śati̭ krī॒to᳚-'sya॒ somo̭ bhavatye॒te᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke somagṃ̭ rakṣanti || 70 ||
(saśṷkrame॒va - rṷndha॒ - iti॒ yena॒ hira̭ṇyena॒ - svāna॒ - catṷścatvārigṃśacca) (a. 10)
vā॒ru॒ṇo vai krī॒ta-ssoma॒ upa̭naddho mi॒tro na॒ ehi॒ sumi̭tradhā॒ ityā̭ha॒ śāntyā॒ indra̭syo॒rumā vi̭śa॒ dakṣi̭ṇa॒mityā̭ha de॒vā vai yagṃ soma॒makrī̭ṇa-ntamindra̭syo॒rau dakṣi̭ṇa॒ ā 'sā̭dayanne॒ṣa khalu॒ vā e॒tarhīndro॒ yo yaja̭te॒ tasmā̭de॒vamā॒hodāyṷṣā svā॒yuṣetyā̭ha de॒vatā̭ e॒vā-nvā॒rabhyo- [e॒vā-nvā॒rabhyot, ti॒ṣṭha॒tyu॒-rva̭ntari̭kṣa॒-] 71
-tti̭ṣṭhatyu॒-rva̭ntari̭kṣa॒-manvi॒hītyā̭hā-ntarikṣadeva॒tyo᳚(1॒) hyḙtarhi॒ somo-'di̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī॒detyā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dvi vā ḙname॒tada̭rdhayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇagṃ santa̭-mmai॒tra-ṅka॒roti̭ vāru॒ṇyarcā-'' sā̭dayati॒ svayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā॒ sama̭rdhayati॒ vāsa̭sā pa॒ryāna̭hyati sarvadeva॒tyaṃ̭-vai~ vāsa॒-ssarvā̭bhire॒vai- [vāsa॒-ssarvā̭bhire॒va, e॒na॒-nde॒vatā̭bhi॒-] 72
-na̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssama̭rdhaya॒tyatho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ vanḙṣu॒ vya̭ntari̭kṣa-ntatā॒netyā̭ha॒ vanḙṣu॒ hi vya̭ntari̭kṣa-nta॒tāna॒ vāja॒marva॒thsvityā̭ha॒ vāja॒gg॒ hyarva̭thsu॒ payo̭ aghni॒yāsvityā̭ha॒ payo॒ hya̭ghni॒yāsṷ hṛ॒thsu kratu॒mityā̭ha hṛ॒thsu hi kratuṃ॒-va~rṷṇo vi॒kṣva̭gnimityā̭ha॒ varṷṇo॒ hi vi॒kṣva̭gni-ndi॒vi sūrya॒- [sūrya᳚m, ityā̭ha di॒vi hi] 73
-mityā̭ha di॒vi hi sūrya॒gṃ॒ soma॒madrā॒vityā̭ha॒ grāvā̭ṇo॒ vā adra̭ya॒steṣu॒ vā e॒ṣa soma̭-ndadhāti॒ yo yaja̭te॒ tasmā̭de॒vamā॒hodu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa॒miti̭ sau॒ryarcā kṛ̭ṣṇāji॒na-mpra॒tyāna̭hyati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ usrā॒veta̭-ndhūrṣāhā॒vityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpra cya̭vasva bhuvaspata॒ ityā̭ha bhū॒tānā॒g॒ hyḙ [bhū॒tānā॒gṃ॒ hi, e॒ṣa pati॒-rviśvā᳚nya॒bhi] 74
-ṣa pati॒-rviśvā᳚nya॒bhi dhāmā॒nītyā̭ha॒ viśvā̭ni॒ hye᳚(1॒) ṣo̭-'bhi dhāmā̭ni pra॒cyava̭te॒ mā tvā̭ paripa॒rī vi̭da॒dityā̭ha॒ yade॒vāda-ssoma̭māhri॒yamā̭ṇa-ṅgandha॒rvo vi॒śvāva̭suḥ pa॒ryamṷṣṇā॒-ttasmā̭-de॒vamā॒hāpa̭rimoṣāya॒ yaja̭mānasya sva॒styaya̭nya॒sītyā̭ha॒ yaja̭mānasyai॒vaiṣa ya॒jñasyā᳚nvāra॒bhoṃ 'na̭vacchittyai॒ varṷṇo॒ vā e॒ṣa yaja̭mānama॒bhyaiti॒ ya- [yat, krī॒ta-ssoma॒ upa̭naddho॒ namo̭] 75
-tkrī॒ta-ssoma॒ upa̭naddho॒ namo̭ mi॒trasya॒ varṷṇasya॒ cakṣa̭sa॒ ityā̭ha॒ śāntyā॒ ā somaṃ॒-va~ha̭ntya॒gninā॒ prati̭ tiṣṭhate॒ tau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭mānama॒bhi sa-mbha̭vataḥ pu॒rā khalu॒ vāvaiṣa medhā̭yā॒-''tmāna̭mā॒rabhya̭ carati॒ yo dī᳚kṣi॒to yada̭gnīṣo॒mīya̭-mpa॒śumā॒labha̭ta ātmani॒ṣkraya̭ṇa e॒vāsya॒ sa tasmā॒-ttasya॒ nā-''śya̭-mpuruṣani॒ṣkraya̭ṇa iva॒ hyatho॒ khalvā̭hu ra॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti॒ yada̭gnīṣo॒mīya̭-mpa॒śumā॒labha̭ta॒ vārtra̭ghna e॒vāsya॒ sa tasmā᳚-dvā॒śyaṃ̭-vā~ru॒ṇyarcā pari̭ carati॒ svayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā॒ pari̭ carati || 76 ||
(a॒nvā॒rabhyoth - sarvā̭bhire॒va - sūryaṃ̭ - bhū॒tānā॒g॒ hyḙ - ti॒ ya - dā̭huḥ - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 11)
(prā॒cīna̭vagṃśaṃ॒ -~yāva̭nta - ṛkhsā॒me - vāgvai de॒vebhyo̭ - de॒vā vai dḙva॒yaja̭naṃ - ka॒drūśca॒ - taddhira̭ṇya॒gṃ॒ - ṣaṭ pa॒dāni̭ - brahmavā॒dino̭ vi॒cityo॒ - ya-tka॒layā̭ te - vāru॒ṇo vai krī॒ta-ssoma॒ - ekā̭daśa)
(prā॒cīna̭vagṃśa॒gg॒ - svāhetyā̭ha॒ - ye᳚-'nta-śśa॒rā - hyḙṣa saṃ - tapa̭sā ca॒ - yatka̭rṇagṛhī॒ - teti̭ loma॒to - vā̭ru॒ṇaḥ - ṣaṭ-thsa̭ptatiḥ )
(prā॒cīna̭vagṃ śa॒, mpari̭ carati)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.