க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்டகாண்டே பஞ்சமஃ ப்ரஶ்நஃ - ஸோமமந்த்ரப்ராஹ்மணநிரூபணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ராய॒ வஜ்ர॒முத॑யச்ச॒-த்ஸ வ்ரு'॒த்ரோ வஜ்ரா॒துத்ய॑தாதபிபே॒-த்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒ந்மா மே॒ ப்ர ஹா॒ரஸ்தி॒ வா இ॒த-ம்மயி॑ வீ॒ர்யம்॑ த-த்தே॒ ப்ர தா᳚ஸ்யா॒மீதி॒ தஸ்மா॑ உ॒க்த்ய॑-ம்ப்ராய॑ச்ச॒-த்தஸ்மை᳚ த்வி॒தீய॒முத॑யச்ச॒-த்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒ந்மா ம॒ ப்ர ஹா॒ரஸ்தி॒ வா இ॒த-ம்மயி॑ வீ॒ர்ய॑-ந்த-த்தே॒ ப்ர தா᳚ஸ்யா॒மீதி॒ [ப்ர தா᳚ஸ்யா॒மீதி॑, தஸ்மா॑ உ॒க்த்ய॑மே॒வ] 1
தஸ்மா॑ உ॒க்த்ய॑மே॒வ ப்ராய॑ச்ச॒-த்தஸ்மை॑ த்ரு'॒தீய॒முத॑யச்ச॒-த்தம்-விँஷ்ணு॒ரந்வ॑திஷ்டத ஜ॒ஹீதி॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒ந்மா மே॒ ப்ர ஹா॒ரஸ்தி॒ வா இ॒த-ம்மயி॑ வீ॒ர்ய॑-ந்த-த்தே॒ ப்ர தா᳚ஸ்யா॒மீதி॒ தஸ்மா॑ உ॒க்த்ய॑மே॒வ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த-ந்நிர்மா॑ய-ம்பூ॒தம॑ஹந். ய॒ஜ்ஞோ ஹி தஸ்ய॑ மா॒யா-ऽऽஸீ॒-த்யது॒க்த்யோ॑ க்ரு'॒ஹ்யத॑ இந்த்ரி॒யமே॒வ [ ] 2
த-த்வீ॒ர்யம்॑-யँஜ॑மாநோ॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்த॒ இந்த்ரா॑ய த்வா ப்ரு'॒ஹ-த்வ॑தே॒ வய॑ஸ்வத॒ இத்யா॒ஹேந்த்ரா॑ய॒ ஹி ஸ த-ம்ப்ராய॑ச்ச॒-த்தஸ்மை᳚ த்வா॒ விஷ்ண॑வே॒ த்வேத்யா॑ஹ॒ யதே॒வ விஷ்ணு॑ர॒ந்வதி॑ஷ்டத ஜ॒ஹீதி॒ தஸ்மா॒-த்விஷ்ணு॑ம॒ந்வாப॑ஜதி॒ த்ரிர்நிர்க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ த்ரிர்ஹி ஸ த-ந்தஸ்மை॒ ப்ராய॑ச்சதே॒ஷ தே॒ யோநிஃ॒ புந॑ர்ஹவிர॒ஸீத்யா॑ஹ॒ புநஃ॑புந॒- [புநஃ॑புநஃ, ஹ்ய॑ஸ்மா-] 3
ர்-ஹ்ய॑ஸ்மா-ந்நிர்க்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ சக்ஷு॒ர்வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யது॒க்த்ய॑-ஸ்தஸ்மா॑து॒க்த்யக்ம்॑ ஹு॒தக்ம் ஸோமா॑ அ॒ந்வாய॑ந்தி॒ தஸ்மா॑தா॒த்மா சக்ஷு॒ரந்வே॑தி॒ தஸ்மா॒தேகம்॒-யँந்த॑-ம்ப॒ஹவோ-ऽநு॑ யந்தி॒ தஸ்மா॒தேகோ॑ பஹூ॒நா-ம்ப॒த்ரோ ப॑வதி॒ தஸ்மா॒தேகோ॑ ப॒ஹ்வீர்ஜா॒யா வி॑ந்ததே॒ யதி॑ கா॒மயே॑தா-த்த்வ॒ர்யு-ரா॒த்மாநம்॑-யँஜ்ஞ யஶ॒ஸேநா᳚-ர்பயேய॒-மித்ய॑ந்த॒ரா-ऽऽஹ॑வ॒நீய॑-ஞ்ச ஹவி॒ர்தாந॑-ஞ்ச॒ திஷ்ட॒ந்நவ॑ நயே- [நயேத், ஆ॒த்மாந॑மே॒வ] 4
-தா॒த்மாந॑மே॒வ ய॑ஜ்ஞயஶ॒ஸேநா᳚ர்பயதி॒ யதி॑ கா॒மயே॑த॒ யஜ॑மாநம்-யँஜ்ஞ யஶ॒ஸேநா᳚ர்பயேய॒-மித்ய॑ந்த॒ரா ஸ॑தோஹவிர்தா॒நே திஷ்ட॒ந்நவ॑ நயே॒-த்யஜ॑மாநமே॒வ ய॑ஜ்ஞயஶ॒ஸேநா᳚-ர்பயதி॒ யதி॑ கா॒மயே॑த ஸத॒ஸ்யாந்॑ யஜ்ஞ யஶ॒ஸேநா᳚-ர்பயேய॒மிதி॒ ஸத॑ ஆ॒லப்யாவ॑ நயே-த்ஸத॒ஸ்யா॑நே॒வ ய॑ஜ்ஞயஶ॒ஸேநா᳚ர்பயதி ॥ 5 ॥
(இதீ᳚ - ந்த்ரி॒யமே॒வ - புநஃ॑ புந - ர்நயே॒த் - த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
ஆயு॒ர்வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ய-த்த்ரு॒வ உ॑த்த॒மோ க்ரஹா॑ணா-ங்க்ரு'ஹ்யதே॒ தஸ்மா॒-தாயுஃ॑ ப்ரா॒ணாநா॑-முத்த॒ம-ம்மூ॒ர்தாந॑-ந்தி॒வோ அ॑ர॒தி-ம்ப்ரு'॑தி॒வ்யா இத்யா॑ஹ மூ॒ர்தாந॑-மே॒வைநக்ம்॑ ஸமா॒நாநா᳚-ங்கரோதி வைஶ்வாந॒ர-ம்ரு'॒தாய॑ ஜா॒த-ம॒க்நி-மித்யா॑ஹ வைஶ்வாந॒ரக்ம் ஹி தே॒வத॒யா-ऽऽயு॑-ருப॒யதோ॑ வைஶ்வாநரோ க்ரு'ஹ்யதே॒ தஸ்மா॑-துப॒யதஃ॑ ப்ரா॒ணா அ॒தஸ்தா᳚-ச்சோ॒பரி॑ஷ்டா-ச்சா॒ர்திநோ॒-ऽந்யே க்ரஹா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்தே॒-ऽர்தீ த்ரு॒வ-ஸ்தஸ்மா॑- [த்ரு॒வ-ஸ்தஸ்மா᳚த், அ॒ர்த்யவா᳚-] 6
-த॒ர்த்யவா᳚-ம்ப்ரா॒ணோ᳚-ऽந்யேஷா᳚-ம்ப்ரா॒ணாநா॒-முபோ᳚ப்தே॒-ऽந்யே க்ரஹா᳚-ஸ்ஸா॒த்யந்தே-ऽநு॑போப்தே த்ரு॒வஸ்தஸ்மா॑-த॒ஸ்த்நாந்யாஃ ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॑தி॒திஷ்ட॑ந்தி மா॒க்ம்॒ஸேநா॒ந்யா அஸு॑ரா॒ வா உ॑த்தர॒தஃ ப்ரு'॑தி॒வீ-ம்ப॒ர்யாசி॑கீர்ஷ॒-ந்தா-ந்தே॒வா த்ரு॒வேணா॑த்ரு'க்ம்ஹ॒-ந்த-த்த்ரு॒வஸ்ய॑ த்ருவ॒த்வம்-யँ-த்த்ரு॒வ உ॑த்தர॒த-ஸ்ஸா॒த்யதே॒ த்ரு'த்யா॒ ஆயு॒ர்வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ய-த்த்ரு॒வ ஆ॒த்மா ஹோதா॒ யத்தோ॑த்ரு'சம॒ஸே த்ரு॒வ-ம॑வ॒நய॑த்யா॒த்மந்நே॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்யா- [ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑, ஆயு॑-ர்ததாதி] 7
-ऽऽயு॑-ர்ததாதி பு॒ரஸ்தா॑-து॒க்தஸ்யா॑-ऽவ॒நீய॒ இத்யா॑ஹுஃ பு॒ரஸ்தா॒த்த்யாயு॑ஷோ பு॒ங்க்தே ம॑த்த்ய॒தோ॑-ऽவ॒நீய॒ இத்யா॑ஹுர்மத்த்ய॒மேந॒ ஹ்யாயு॑ஷோ பு॒ங்க்த உ॑த்தரா॒ர்தே॑-ऽவ॒நீய॒ இத்யா॑ஹுருத்த॒மேந॒ ஹ்யாயு॑ஷோ பு॒ங்க்தே வை᳚ஶ்வதே॒வ்யாம்ரு'॒சி ஶ॒ஸ்யமா॑நாயா॒மவ॑ நயதி வைஶ்வதே॒வ்யோ॑ வை ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒ஜாஸ்வே॒வா-ऽऽயு॑ர்ததாதி ॥ 8 ॥
(த்ரு॒வஸ்தஸ்மா॑ - தே॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்யை - கா॒ந்நச॑த்வாரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 2)
ய॒ஜ்ஞேந॒ வை தே॒வா-ஸ்ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒கமா॑ய॒-ந்தே॑-ऽமந்யந்த மநு॒ஷ்யா॑ நோ॒-ऽந்வாப॑விஷ்ய॒ந்தீதி॒ தே ஸம்॑வँத்ஸ॒ரேண॑ யோபயி॒த்வா ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒கமா॑ய॒-ந்தம்ரு'ஷ॑ய ரு'துக்ர॒ஹைரே॒வாநு॒ ப்ராஜா॑ந॒ந்॒. யத்ரு'॑துக்ர॒ஹா க்ரு'॒ஹ்யந்தே॑ ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ப்ரஜ்ஞா᳚த்யை॒ த்வாத॑ஶ க்ரு'ஹ்யந்தே॒ த்வாத॑ஶ॒ மாஸா᳚-ஸ்ஸம்வँத்ஸ॒ர-ஸ்ஸம்॑வँத்ஸ॒ரஸ்ய॒ ப்ரஜ்ஞா᳚த்யை ஸ॒ஹ ப்ர॑த॒மௌ க்ரு'॑ஹ்யேதே ஸ॒ஹோத்த॒மௌ தஸ்மா॒-த்த்வௌத்வா॑வ்ரு'॒தூ உ॑ப॒யதோ॑முக-ம்ரு'துபா॒த்ர-ம்ப॑வதி॒ கோ [ம்ப॑வதி॒ கஃ, ஹி த-த்வேத॒] 9
ஹி த-த்வேத॒ யத॑ ரு'தூ॒நா-ம்முக॑ம்ரு'॒துநா॒ ப்ரேஷ்யேதி॒ ஷ-ட்க்ரு'த்வ॑ ஆஹ॒ ஷட்வா ரு'॒தவ॑ ரு'॒தூநே॒வ ப்ரீ॑ணாத்ய்ரு'॒துபி॒ரிதி॑ ச॒துஶ்சது॑ஷ்பத ஏ॒வ ப॒ஶூ-ந்ப்ரீ॑ணாதி॒ த்விஃ புந॑ர்-ரு'॒துநா॑-ऽऽஹ த்வி॒பத॑ ஏ॒வ ப்ரீ॑ணாத்ய்ரு'॒துநா॒ ப்ரேஷ்யேதி॒ ஷ-ட்க்ரு'த்வ॑ ஆஹ॒ர்துபி॒ரிதி॑ ச॒துஸ்தஸ்மா॒-ச்சது॑ஷ்பாதஃ ப॒ஶவ॑ ரு'॒தூநுப॑ ஜீவந்தி॒ த்விஃ [த்விஃ, புந॑ர்-ரு'॒துநா॑-ऽऽஹ॒] 10
புந॑ர்-ரு'॒துநா॑-ऽऽஹ॒ தஸ்மா᳚-த்த்வி॒பாத॒ஶ்சது॑ஷ்பதஃ ப॒ஶூநுப॑ ஜீவந்த்ய்ரு'॒துநா॒ ப்ரேஷ்யேதி॒ ஷ-ட்க்ரு'த்வ॑ ஆஹ॒ர்துபி॒ரிதி॑ ச॒துர்த்விஃ புந॑ர்-ரு'॒துநா॑-ऽऽஹா॒ ऽऽக்ரம॑ணமே॒வ த-த்ஸேதும்॒-யँஜ॑மாநஃ குருதே ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ஸம॑ஷ்ட்யை॒ நாந்யோ᳚-ऽந்யமநு॒ ப்ரப॑த்யேத॒ யத॒ந்யோ᳚-ऽந்யம॑நு ப்ர॒பத்யே॑த॒ர்துர்-ரு'॒துமநு॒ ப்ரப॑த்யேத॒ர்தவோ॒ மோஹு॑கா-ஸ்ஸ்யுஃ॒ [மோஹு॑கா-ஸ்ஸ்யுஃ, ப்ரஸி॑த்தமே॒வா-] 11
ப்ரஸி॑த்தமே॒வா-த்த்வ॒ர்யு-ர்தக்ஷி॑ணேந॒ ப்ரப॑த்யதே॒ ப்ரஸி॑த்த-ம்ப்ரதிப்ரஸ்தா॒தோத்த॑ரேண॒ தஸ்மா॑-தாதி॒த்ய-ஷ்ஷண்மா॒ஸோ தக்ஷி॑ணேநைதி॒ ஷடுத்த॑ரேணோ-பயா॒மக்ரு'॑ஹீதோ-ऽஸி ஸ॒க்ம்॒ ஸர்போ᳚-ऽஸ்யக்ம்ஹஸ்ப॒த்யாய॒ த்வேத்யா॒ஹாஸ்தி॑ த்ரயோத॒ஶோ மாஸ॒ இத்யா॑ஹு॒ஸ்த-மே॒வ த-த்ப்ரீ॑ணாதி ॥ 12 ॥
(கோ - ஜீ॑வந்தி॒ த்விஃ - ஸ்யு॒ - ஶ்சது॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
ஸு॒வ॒ர்காய॒ வா ஏ॒தே லோ॒காய॑ க்ரு'ஹ்யந்தே॒ யத்ரு'॑துக்ர॒ஹா ஜ்யோதி॑-ரிந்த்ரா॒க்நீ யதை᳚ந்த்ரா॒க்ந-ம்ரு'॑துபா॒த்ரேண॑ க்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ ஜ்யோதி॑-ரே॒வா-ऽஸ்மா॑ உ॒பரி॑ஷ்டா-த்ததாதி ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யா-ऽநு॑க்யாத்யா ஓஜோ॒ப்ரு'தௌ॒ வா ஏ॒தௌ தே॒வாநாம்॒-யँதி॑ந்த்ரா॒க்நீ யதை᳚ந்த்ரா॒க்நோ க்ரு'॒ஹ்யத॒ ஓஜ॑ ஏ॒வாவ॑ ருந்தே வைஶ்வதே॒வக்ம் ஶு॑க்ரபா॒த்ரேண॑ க்ரு'ஹ்ணாதி வைஶ்வதே॒வ்யோ॑ வை ப்ர॒ஜா அ॒ஸாவா॑தி॒த்ய-ஶ்ஶு॒க்ரோ ய-த்வை᳚ஶ்வதே॒வக்ம் ஶு॑க்ரபா॒த்ரேண॑ க்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ தஸ்மா॑-த॒ஸா-வா॑தி॒த்ய- [தஸ்மா॑-த॒ஸா-வா॑தி॒த்யஃ, ஸர்வாஃ᳚] 13
-ஸ்ஸர்வாஃ᳚ ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒த்யங்ஙுதே॑தி॒ தஸ்மா॒-த்ஸர்வ॑ ஏ॒வ ம॑ந்யதே॒ மா-ம்ப்ரத்யுத॑கா॒திதி॑ வைஶ்வதே॒வக்ம் ஶு॑க்ரபா॒த்ரேண॑ க்ரு'ஹ்ணாதி வைஶ்வதே॒வ்யோ॑ வை ப்ர॒ஜாஸ்தேஜஃ॑ ஶு॒க்ரோ ய-த்வை᳚ஶ்வதே॒வக்ம் ஶு॑க்ரபா॒த்ரேண॑ க்ரு'॒ஹ்ணாதி॑ ப்ர॒ஜாஸ்வே॒வ தேஜோ॑ ததாதி ॥ 14 ॥
(தஸ்மா॑த॒ஸாவா॑தி॒த்ய - ஸ்த்ரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 4)
இந்த்ரோ॑ ம॒ருத்பி॒-ஸ்ஸாம்விँ॑த்யேந॒ மாத்த்ய॑ந்திநே॒ ஸவ॑நே வ்ரு'॒த்ரம॑ஹ॒ந்॒. யந்மாத்த்ய॑ந்திநே॒ ஸவ॑நே மருத்வ॒தீயா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்தே॒ வார்த்ர॑க்நா ஏ॒வ தே யஜ॑மாநஸ்ய க்ரு'ஹ்யந்தே॒ தஸ்ய॑ வ்ரு'॒த்ர-ஞ்ஜ॒க்நுஷ॑ ரு'॒தவோ॑-ऽமுஹ்ய॒ந்த்ஸ ரு'॑துபா॒த்ரேண॑ மருத்வ॒தீயா॑நக்ரு'ஹ்ணா॒-த்ததோ॒ வை ஸ ரு'॒தூ-ந்ப்ராஜா॑நா॒-த்யத்ரு'॑துபா॒த்ரேண॑ மருத்வ॒தீயா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்த॑ ரு'தூ॒நா-ம்ப்ரஜ்ஞா᳚த்யை॒ வஜ்ரம்॒-வாँ ஏ॒தம்-யँஜ॑மாநோ॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாய॒ ப்ர ஹ॑ரதி॒ யந்ம॑ருத்வ॒தீயா॒ உதே॒வ ப்ர॑த॒மேந॑ [உதே॒வ ப்ர॑த॒மேந॑, ய॒ச்ச॒தி॒ ப்ர ஹ॑ரதி] 15
யச்சதி॒ ப்ர ஹ॑ரதி த்வி॒தீயே॑ந ஸ்த்ரு'ணு॒தே த்ரு'॒தீயே॒நா-ऽऽயு॑தம்॒-வாँ ஏ॒த-த்யஜ॑மாந॒-ஸ்ஸக்க் ஸ்கு॑ருதே॒ யந்ம॑ருத்வ॒தீயா॒ தநு॑ரே॒வ ப்ர॑த॒மோ ஜ்யா த்வி॒தீய॒ இஷு॑ஸ்த்ரு'॒தீயஃ॒ ப்ரத்யே॒வ ப்ர॑த॒மேந॑ தத்தே॒ விஸ்ரு'॑ஜதி த்வி॒தீயே॑ந॒ வித்த்ய॑தி த்ரு'॒தீயே॒நேந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ரக்ம் ஹ॒த்வா பரா᳚-ம்பரா॒வத॑-மகச்ச॒-தபா॑ராத॒மிதி॒ மந்ய॑மாந॒-ஸ்ஸ ஹரி॑தோ-ऽபவ॒-த்ஸ ஏ॒தா-ந்ம॑ருத்வ॒தீயா॑-நாத்ம॒ஸ்பர॑ணா-நபஶ்ய॒-த்தாந॑க்ரு'ஹ்ணீத [ ] 16
ப்ரா॒ணமே॒வ ப்ர॑த॒மேநா᳚-ஸ்ப்ரு'ணுதாபா॒ந-ந்த்வி॒தீயே॑நா॒-ऽऽத்மாந॑-ந்த்ரு'॒தீயே॑நா-ऽऽத்ம॒ஸ்பர॑ணா॒ வா ஏ॒தே யஜ॑மாநஸ்ய க்ரு'ஹ்யந்தே॒ யந்ம॑ருத்வ॒தீயாஃ᳚ ப்ரா॒ணமே॒வ ப்ர॑த॒மேந॑ ஸ்ப்ரு'ணுதே-ऽபா॒ந-ந்த்வி॒தீயே॑நா॒-ऽऽத்மாந॑-ந்த்ரு'॒தீயே॒நேந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ரம॑ஹ॒-ந்த-ந்தே॒வா அ॑ப்ருவ-ந்ம॒ஹாந். வா அ॒யம॑பூ॒த்யோ வ்ரு'॒த்ரமவ॑தீ॒திதி॒ தந்ம॑ஹே॒ந்த்ரஸ்ய॑ மஹேந்த்ர॒த்வக்ம் ஸ ஏ॒த-ம்மா॑ஹே॒ந்த்ர-மு॑த்தா॒ர-முத॑ஹரத வ்ரு'॒த்ரக்ம் ஹ॒த்வா-ऽந்யாஸு॑ தே॒வதா॒ஸ்வ தி॒ யந்மா॑ஹே॒ந்த்ரோ க்ரு'॒ஹ்யத॑ உத்தா॒ரமே॒வ தம்-யँஜ॑மாந॒ உத்த॑ரதே॒-ऽந்யாஸு॑ ப்ர॒ஜாஸ்வதி॑ ஶுக்ரபா॒த்ரேண॑ க்ரு'ஹ்ணாதி யஜமாநதேவ॒த்யோ॑ வை மா॑ஹே॒ந்த்ரஸ்தேஜஃ॑ ஶு॒க்ரோ யந்மா॑ஹே॒ந்த்ரக்ம் ஶு॑க்ரபா॒த்ரேண॑ க்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ யஜ॑மாந ஏ॒வ தேஜோ॑ ததாதி ॥ 17 ॥
(ப்ர॒த॒மேநா॑ - க்ரு'ஹ்ணீத - தே॒வதா᳚ஸ்வ॒ - ஷ்டாவிக்ம்॑ஶதிஶ்ச) (அ. 5)
அதி॑திஃ பு॒த்ரகா॑மா ஸா॒த்த்யேப்யோ॑ தே॒வேப்யோ᳚ ப்ரஹ்மௌத॒நம॑பச॒-த்தஸ்யா॑ உ॒ச்சேஷ॑ணமதது॒ஸ்த-த்ப்ரா-ऽऽஶ்ஞா॒-த்ஸா ரேதோ॑-ऽதத்த॒ தஸ்யை॑ ச॒த்வார॑ ஆதி॒த்யா அ॑ஜாயந்த॒ ஸா த்வி॒தீய॑மபச॒-த்ஸா-ऽம॑ந்யதோ॒ச்சேஷ॑ணாந்ம இ॒மே᳚-ऽஜ்ஞத॒ யதக்ரே᳚ ப்ராஶி॒ஷ்யாமீ॒தோ மே॒ வஸீ॑யாக்ம்ஸோ ஜநிஷ்யந்த॒ இதி॒ ஸா-ऽக்ரே॒ ப்ரா-ऽऽஶ்ஞா॒-த்ஸா ரேதோ॑-ऽதத்த॒ தஸ்யை॒ வ்ய்ரு'॑த்தமா॒ண்டம॑ஜாயத॒ ஸா-ऽऽதி॒த்யேப்ய॑ ஏ॒வ [ ] 18
த்ரு'॒தீய॑மபச॒-த்போகா॑ய ம இ॒தக்க் ஶ்ரா॒ந்தம॒ஸ்த்விதி॒ தே᳚-ऽப்ருவ॒ந் வரம்॑-வ்ரு'ँணாமஹை॒ யோ-ऽதோ॒ ஜாயா॑தா அ॒ஸ்மாக॒க்ம்॒ ஸ ஏகோ॑-ऽஸ॒த்யோ᳚-ऽஸ்ய ப்ர॒ஜாயா॒ம்ரு'த்த்யா॑தா அ॒ஸ்மாக॒-ம்போகா॑ய பவா॒திதி॒ ததோ॒ விவ॑ஸ்வாநாதி॒த்யோ॑ ऽஜாயத॒ தஸ்ய॒ வா இ॒ய-ம்ப்ர॒ஜா யந்ம॑நு॒ஷ்யா᳚ஸ்தாஸ்வேக॑ ஏ॒வர்தோ யோ யஜ॑தே॒ ஸ தே॒வாநா॒-ம்போகா॑ய பவதி தே॒வா வை ய॒ஜ்ஞா- [ய॒ஜ்ஞாத், ரு॒த்ர-ம॒ந்த-] 19
-த்ரு॒த்ர-ம॒ந்த-ரா॑ய॒ந்-த்ஸ ஆ॑தி॒த்யாந॒ந்வாக்ர॑மத॒ தே த்வி॑தேவ॒த்யா᳚-ந்ப்ராப॑த்யந்த॒ தா-ந்ந ப்ரதி॒ ப்ராய॑ச்ச॒-ந்தஸ்மா॒தபி॒ வத்த்ய॒-ம்ப்ரப॑ந்ந॒-ந்ந ப்ரதி॒ ப்ரய॑ச்சந்தி॒ தஸ்மா᳚-த்த்விதேவ॒த்யே᳚ப்ய ஆதி॒த்யோ நிர்க்ரு'॑ஹ்யதே॒ யது॒ச்சேஷ॑ணா॒-தஜா॑யந்த॒ தஸ்மா॑-து॒ச்சேஷ॑ணா-த்க்ரு'ஹ்யதே தி॒ஸ்ரு'பி॑ர்-ரு'॒க்பிர்க்ரு'॑ஹ்ணாதி மா॒தா பி॒தா பு॒த்ரஸ்ததே॒வ தந்மி॑து॒ந-முல்ப॒-ங்கர்போ॑ ஜ॒ராயு॒ ததே॒வ த- [ததே॒வ தத், மி॒து॒ந-ம்ப॒ஶவோ॒] 20
-ந்மி॑து॒ந-ம்ப॒ஶவோ॒ வா ஏ॒தே யதா॑தி॒த்ய ஊர்க்ததி॑ த॒த்த்நா ம॑த்த்ய॒த-ஶ்ஶ்ரீ॑ணா॒த்யூர்ஜ॑மே॒வ ப॑ஶூ॒நா-ம்ம॑த்த்ய॒தோ த॑தாதி ஶ்ரு'தாத॒ங்க்யே॑ந மேத்த்ய॒த்வாய॒ தஸ்மா॑தா॒மா ப॒க்வ-ந்து॑ஹே ப॒ஶவோ॒ வா ஏ॒தே யதா॑தி॒த்யஃ ப॑ரி॒ஶ்ரித்ய॑ க்ரு'ஹ்ணாதி ப்ரதி॒ருத்த்யை॒வா-ऽஸ்மை॑ ப॒ஶூ-ந்க்ரு'॑ஹ்ணாதி ப॒ஶவோ॒ வா ஏ॒தே யதா॑தி॒த்ய ஏ॒ஷ ரு॒த்ரோ யத॒க்நிஃ ப॑ரி॒ஶ்ரித்ய॑ க்ரு'ஹ்ணாதி ரு॒த்ராதே॒வ ப॒ஶூ-ந॒ந்த-ர்த॑தா- [-ந॒ந்த-ர்த॑தாதி, ஏ॒ஷ வை] 21
-த்யே॒ஷ வை விவ॑ஸ்வாநாதி॒த்யோ யது॑பாக்ம் ஶு॒ஸவ॑ந॒-ஸ்ஸ ஏ॒தமே॒வ ஸோ॑மபீ॒த-ம்பரி॑ ஶய॒ ஆ த்ரு'॑தீயஸவ॒நா-த்விவ॑ஸ்வ ஆதித்யை॒ஷ தே॑ ஸோமபீ॒த இத்யா॑ஹ॒ விவ॑ஸ்வந்த-மே॒வா-ऽऽதி॒த்யக்ம் ஸோ॑மபீ॒தேந॒ ஸம॑ர்தயதி॒ யா தி॒வ்யா வ்ரு'ஷ்டி॒ஸ்தயா᳚ த்வா ஶ்ரீணா॒மீதி॒ வ்ரு'ஷ்டி॑காமஸ்ய ஶ்ரீணீயா॒-த்வ்ரு'ஷ்டி॑மே॒வாவ॑ ருந்தே॒ யதி॑ தா॒ஜ-க்ப்ர॒ஸ்கந்தே॒-த்வர்ஷு॑கஃ ப॒ர்ஜந்யஃ॑ ஸ்யா॒த்யதி॑ சி॒ரமவ॑ர்ஷுகோ॒ ந ஸா॑தய॒த்யஸ॑ந்நா॒த்தி ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒ஜாய॑ந்தே॒ நாநு॒ வஷ॑-ட்கரோதி॒ யத॑நுவஷட்கு॒ர்யா--த்ரு॒த்ர-ம்ப்ர॒ஜா அ॒ந்வவ॑ஸ்ரு'ஜே॒ந்ந ஹு॒த்வாந்வீ᳚க்ஷேத॒ யத॒ந்வீக்ஷே॑த॒ சக்ஷு॑ரஸ்ய ப்ர॒மாயு॑கக்க் ஸ்யா॒-த்தஸ்மா॒ந்நாந்வீக்ஷ்யஃ॑ ॥ 22 ॥
(ஏ॒வ - ய॒ஜ்ஞா - ஜ்ஜ॒ராயு॒ ததே॒வ தத॒ - ந்தர்த॑தாதி॒ - ந - ஸ॒ப்தவிக்ம்॑ஶதிஶ்ச) (அ. 6)
அ॒ந்த॒ர்யா॒ம॒பா॒த்ரேண॑ ஸாவி॒த்ர-மா᳚க்ரய॒ணா-த்க்ரு'॑ஹ்ணாதி ப்ர॒ஜாப॑தி॒ர்வா ஏ॒ஷ யதா᳚க்ரய॒ணஃ ப்ர॒ஜாநா᳚-ம்ப்ர॒ஜந॑நாய॒ ந ஸா॑தய॒த்யஸ॑ந்நா॒த்தி ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒ஜாய॑ந்தே॒ நாநு॒ வஷ॑-ட்கரோதி॒ யத॑நுவஷட்கு॒ர்யா-த்ரு॒த்ர-ம்ப்ர॒ஜா அ॒ந்வவ॑ஸ்ரு'ஜே-தே॒ஷ வை கா॑ய॒த்ரோ தே॒வாநாம்॒-யँ-த்ஸ॑வி॒தைஷ கா॑யத்ரி॒யை லோ॒கே க்ரு'॑ஹ்யதே॒ யதா᳚க்ரய॒ணோ யத॑ந்தர்யாமபா॒த்ரேண॑ ஸாவி॒த்ர-மா᳚க்ரய॒ணா-த்க்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ ஸ்வா-தே॒வைநம்॒-யோँநே॒-ர்நிர்க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ விஶ்வே॑ [விஶ்வே᳚, தே॒வா-ஸ்த்ரு'॒தீய॒க்ம்॒] 23
தே॒வா-ஸ்த்ரு'॒தீய॒க்ம்॒ ஸவ॑ந॒-ந்நோத॑யச்ச॒-ந்தே ஸ॑வி॒தார॑-ம்ப்ராதஸ்ஸவ॒நபா॑க॒க்ம்॒ ஸந்த॑-ந்த்ரு'தீயஸவ॒நம॒பி பர்ய॑ணய॒-ந்ததோ॒ வை தே த்ரு'॒தீய॒க்ம்॒ ஸவ॑ந॒-முத॑யச்ச॒ந்॒. ய-த்த்ரு'॑தீயஸவ॒நே ஸா॑வி॒த்ரோ க்ரு'॒ஹ்யதே॑ த்ரு'॒தீய॑ஸ்ய॒ ஸவ॑ந॒ஸ்யோத்ய॑த்யை ஸவித்ரு'பா॒த்ரேண॑ வைஶ்வதே॒வ-ங்க॒லஶா᳚-த்க்ரு'ஹ்ணாதி வைஶ்வதே॒வ்யோ॑ வை ப்ர॒ஜா வை᳚ஶ்வதே॒வஃ க॒லஶஃ॑ ஸவி॒தா ப்ர॑ஸ॒வாநா॑மீஶே॒ ய-த்ஸ॑வித்ரு'பா॒த்ரேண॑ வைஶ்வதே॒வ-ங்க॒லஶா᳚-த்க்ரு'॒ஹ்ணாதி॑ ஸவி॒த்ரு'ப்ர॑ஸூத ஏ॒வாஸ்மை᳚ ப்ர॒ஜாஃ ப்ர [ப்ர॒ஜாஃ ப்ர, ஜ॒ந॒ய॒தி॒ ஸோமே॒ ஸோம॑ம॒பி] 24
ஜ॑நயதி॒ ஸோமே॒ ஸோம॑ம॒பி க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ ரேத॑ ஏ॒வ த-த்த॑தாதி ஸு॒ஶர்மா॑-ऽஸி ஸுப்ரதிஷ்டா॒ந இத்யா॑ஹ॒ ஸோமே॒ ஹி ஸோம॑மபிக்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யா ஏ॒தஸ்மி॒ந் வா அபி॒ க்ரஹே॑ மநு॒ஷ்யே᳚ப்யோ தே॒வேப்யஃ॑ பி॒த்ரு'ப்யஃ॑ க்ரியதே ஸு॒ஶர்மா॑-ऽஸி ஸுப்ரதிஷ்டா॒ந இத்யா॑ஹ மநு॒ஷ்யே᳚ப்ய ஏ॒வைதேந॑ கரோதி ப்ரு'॒ஹதித்யா॑ஹ தே॒வேப்ய॑ ஏ॒வைதேந॑ கரோதி॒ நம॒ இத்யா॑ஹ பி॒த்ரு'ப்ய॑ ஏ॒வைதேந॑ கரோத்யே॒ தாவ॑தீ॒ ர்வை தே॒வதா॒ஸ்தாப்ய॑ ஏ॒வைந॒க்ம்॒ ஸர்வா᳚ப்யோ க்ரு'ஹ்ணாத்யே॒ஷ தே॒ யோநி॒ர்விஶ்வே᳚ப்யஸ்த்வா தே॒வேப்ய॒ இத்யா॑ஹ வைஶ்வதே॒வோ ஹ்யே॑ஷஃ ॥ 25 ॥
(விஶ்வே॒ - ப்ர - பி॒த்ரு'ப்ய॑ ஏ॒வைதேந॑ கரோ॒த்யே - கா॒ந்நவிக்ம்॑ஶ॒திஶ்ச॑) (அ. 7)
ப்ரா॒ணோ வா ஏ॒ஷ யது॑பா॒க்ம்॒ஶு-ர்யது॑பாக்ம்ஶுபா॒த்ரேண॑ ப்ரத॒மஶ்சோ᳚த்த॒மஶ்ச॒ க்ரஹௌ॑ க்ரு'॒ஹ்யேதே᳚ ப்ரா॒ணமே॒வாநு॑ ப்ர॒யந்தி॑ ப்ரா॒ணமநூத்ய॑ந்தி ப்ர॒ஜாப॑தி॒ர்வா ஏ॒ஷ யதா᳚க்ரய॒ணஃ ப்ரா॒ண உ॑பா॒க்ம்॒ஶுஃ பத்நீஃ᳚ ப்ர॒ஜாஃ ப்ர ஜ॑நயந்தி॒ யது॑பாக்ம்ஶுபா॒த்ரேண॑ பாத்நீவ॒தமா᳚க்ரய॒ணா-த்க்ரு'॒ஹ்ணாதி॑ ப்ர॒ஜாநா᳚-ம்ப்ர॒ஜந॑நாய॒ தஸ்மா᳚-த்ப்ரா॒ண-ம்ப்ர॒ஜா அநு॒ ப்ர ஜா॑யந்தே தே॒வா வா இ॒த இ॑தஃ॒ பத்நீ᳚-ஸ்ஸுவ॒ர்கம்- [பத்நீ᳚-ஸ்ஸுவ॒ர்கம், லோ॒க-ம॑ஜிகாக்ம்ஸ॒-ந்தே] 26
-ँலோ॒க-ம॑ஜிகாக்ம்ஸ॒-ந்தே ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ந்ந ப்ராஜா॑ந॒-ந்த ஏ॒த-ம்பா᳚த்நீவ॒தம॑பஶ்ய॒-ந்தம॑க்ரு'ஹ்ணத॒ ததோ॒ வை தே ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ம்ப்ராஜா॑ந॒ந்॒. ய-த்பா᳚த்நீவ॒தோ க்ரு'॒ஹ்யதே॑ ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ப்ரஜ்ஞா᳚த்யை॒ ஸ ஸோமோ॒ நாதி॑ஷ்டத ஸ்த்ரீ॒ப்யோ க்ரு'॒ஹ்யமா॑ண॒ஸ்த-ங்க்ரு'॒தம்-வँஜ்ர॑-ங்க்ரு'॒த்வா-ऽக்ந॒-ந்த-ந்நிரி॑ந்த்ரிய-ம்பூ॒தம॑க்ரு'ஹ்ண॒-ந்தஸ்மா॒-த்ஸ்த்ரியோ॒ நிரி॑ந்த்ரியா॒ அதா॑யாதீ॒ரபி॑ பா॒பா-த்பு॒க்ம்॒ஸ உப॑ஸ்திதரம்- [உப॑ஸ்திதரம், வ॒த॒ந்தி॒ ய-த்க்ரு'॒தேந॑] 27
-ँவதந்தி॒ ய-த்க்ரு'॒தேந॑ பாத்நீவ॒தக்க் ஶ்ரீ॒ணாதி॒ வஜ்ரே॑ணை॒வைநம்॒-வँஶே॑ க்ரு'॒த்வா க்ரு'॑ஹ்ணா-த்யுபயா॒மக்ரு'॑ஹீதோ॒-ऽஸீத்யா॑ஹே॒யம்-வாँ உ॑பயா॒ம-ஸ்தஸ்மா॑தி॒மா-ம்ப்ர॒ஜா அநு॒ ப்ர ஜா॑யந்தே॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ஸுதஸ்ய த॒ இத்யா॑ஹ॒ ப்ரஹ்ம॒ வை தே॒வாநா॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ர்ப்ரஹ்ம॑ணை॒வாஸ்மை᳚ ப்ர॒ஜாஃ ப்ர ஜ॑நயதீந்தோ॒ இத்யா॑ஹ॒ ரேதோ॒ வா இந்தூ॒ ரேத॑ ஏ॒வ த-த்த॑தாதீந்த்ரியாவ॒ இ- [இதி॑, ஆ॒ஹ॒ ப்ர॒ஜா] 28
-த்யா॑ஹ ப்ர॒ஜா வா இ॑ந்த்ரி॒ய-ம்ப்ர॒ஜா ஏ॒வாஸ்மை॒ ப்ர ஜ॑நய॒த்யக்நா(3) இத்யா॑ஹா॒க்நிர்வை ரே॑தோ॒தாஃ பத்நீ॑வ॒ இத்யா॑ஹ மிதுந॒த்வாய॑ ஸ॒ஜூர்தே॒வேந॒ த்வஷ்ட்ரா॒ ஸோம॑-ம்பி॒பேத்யா॑ஹ॒ த்வஷ்டா॒ வை ப॑ஶூ॒நா-ம்மி॑து॒நாநாக்ம்॑ ரூப॒க்ரு'-த்ரூ॒பமே॒வ ப॒ஶுஷு॑ ததாதி தே॒வா வை த்வஷ்டா॑ரமஜிகாக்ம்ஸ॒ந்-த்ஸ பத்நீஃ॒ ப்ராப॑த்யத॒ த-ந்ந ப்ரதி॒ ப்ரா-ऽய॑ச்ச॒-ந்தஸ்மா॒தபி॒ [ப்ரா-ऽய॑ச்ச॒-ந்தஸ்மா॒தபி॑, வத்த்ய॒-ம்ப்ரப॑ந்ந॒-] 29
வத்த்ய॒-ம்ப்ரப॑ந்ந॒-ந்ந ப்ரதி॒ ப்ரய॑ச்சந்தி॒ தஸ்மா᳚-த்பாத்நீவ॒தே த்வஷ்ட்ரே-ऽபி॑ க்ரு'ஹ்யதே॒ ந ஸா॑தய॒த்யஸ॑ந்நா॒த்தி ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒ஜாய॑ந்தே॒ நாநு॒ வஷ॑-ட்கரோதி॒ யத॑நுவஷ-ட்கு॒ர்யா-த்ரு॒த்ர-ம்ப்ர॒ஜா அ॒ந்வவ॑ஸ்ரு'ஜே॒-த்யந்நா-ऽநு॑வஷட்கு॒ர்யா-தஶா᳚ந்த-ம॒க்நீ-த்ஸோம॑-ம்பக்ஷயே-துபா॒க்॒ஶ்வநு॒ வஷ॑-ட்கரோதி॒ ந ரு॒த்ர-ம்ப்ர॒ஜா அ॑ந்வவஸ்ரு'॒ஜதி॑ ஶா॒ந்தம॒க்நீ-த்ஸோம॑-ம்பக்ஷய॒த்யக்நீ॒-ந்நேஷ்டு॑-ரு॒பஸ்த॒மா ஸீ॑த॒ [ஸீ॑த, நேஷ்டஃ॒ பத்நீ॑-] 30
நேஷ்டஃ॒ பத்நீ॑-மு॒தாந॒யேத்யா॑ஹா॒-க்நீதே॒வ நேஷ்ட॑ரி॒ ரேதோ॒ ததா॑தி॒ நேஷ்டா॒ பத்நி॑யாமு-த்கா॒த்ரா ஸ-ங்க்யா॑பயதி ப்ர॒ஜாப॑தி॒ர்வா ஏ॒ஷ யது॑த்கா॒தா ப்ர॒ஜாநா᳚-ம்ப்ர॒ஜந॑நாயா॒ப உப॒ ப்ர வ॑ர்தயதி॒ ரேத॑ ஏ॒வ த-த்ஸி॑ஞ்சத்யூ॒ருணோப॒ ப்ர வ॑ர்தயத்யூ॒ருணா॒ ஹி ரேதஃ॑ ஸி॒ச்யதே॑ நக்ந॒-ங்க்ரு'த்யோ॒-ருமுப॒ ப்ர வ॑ர்தயதி ய॒தா ஹி ந॒க்ந ஊ॒ருர்பவ॒த்யத॑ மிது॒நீ ப॑வ॒தோ-ऽத॒ ரேதஃ॑ ஸிச்ய॒தே-ऽத॑ ப்ர॒ஜாஃ ப்ர ஜா॑யந்தே ॥ 31 ॥
(பத்நீ᳚-ஸ்ஸுவ॒ர்க - முப॑ஸ்திதர - மிந்த்ரியாவ॒ இத்ய - பி॑ - ஸீத - மிது॒ந்ய॑ - ஷ்டௌ ச॑) (அ. 8)
இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ரம॑ஹ॒-ந்தஸ்ய॑ ஶீர்ஷகபா॒ல-முதௌ᳚ப்ஜ॒-த்ஸ த்ரோ॑ணகல॒ஶோ॑-ऽபவ॒-த்தஸ்மா॒-த்ஸோம॒-ஸ்ஸம॑ஸ்ரவ॒-த்ஸ ஹா॑ரியோஜ॒நோ॑-ऽபவ॒-த்தம்-வ்யँ॑சிகித்ஸ-ஜ்ஜு॒ஹவா॒நீ(3) மா ஹௌ॒ஷா(3)-மிதி॒ ஸோ॑-ऽமந்யத॒ யத்தோ॒ஷ்யாம்யா॒மக்ம் ஹோ᳚ஷ்யாமி॒ யந்ந ஹோ॒ஷ்யாமி॑ யஜ்ஞவேஶ॒ஸ-ங்க॑ரிஷ்யா॒மீதி॒ தம॑த்த்ரியத॒ ஹோது॒க்ம்॒ ஸோ᳚-ऽக்நி-ர॑ப்ரவீ॒ந்ந மய்யா॒மக்ம் ஹோ᳚ஷ்ய॒ஸீதி॒ த-ந்தா॒நாபி॑-ரஶ்ரீணா॒- [-ரஶ்ரீணாத், தக்ம் ஶ்ரு'॒த-] 32
-த்தக்ம் ஶ்ரு'॒த-ம்பூ॒த-ம॑ஜுஹோ॒த்ய-த்தா॒நாபி॑ர்-ஹாரியோஜ॒நக்க் ஶ்ரீ॒ணாதி॑ ஶ்ரு'த॒த்வாய॑ ஶ்ரு'॒த-மே॒வைந॑-ம்பூ॒த-ஞ்ஜு॑ஹோதி ப॒ஹ்வீபிஃ॑ ஶ்ரீணாத்யே॒தாவ॑தீ-ரே॒வாஸ்யா॒-முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே கா॑ம॒துகா॑ பவ॒ந்த்யதோ॒ கல்வா॑ஹுரே॒தா வா இந்த்ர॑ஸ்ய॒ ப்ரு'ஶ்ஞ॑யஃ காம॒துகா॒ யத்தா॑ரியோஜ॒நீரிதி॒ தஸ்மா᳚-த்ப॒ஹ்வீபிஃ॑ ஶ்ரீணீயாத்ரு'க்ஸா॒மே வா இந்த்ர॑ஸ்ய॒ ஹரீ॑ ஸோம॒பாநௌ॒ தயோஃ᳚ பரி॒தய॑ ஆ॒தாநம்॒-யँதப்ர॑ஹ்ரு'த்ய பரி॒தீ-ஞ்ஜு॑ஹு॒யா-த॒ந்தரா॑தாநாப்யா- [-த॒ந்தரா॑தாநாப்யாம், கா॒ஸ-ம்ப்ர] 33
-ங்கா॒ஸ-ம்ப்ர ய॑ச்சே-த்ப்ர॒ஹ்ரு'த்ய॑ பரி॒தீஞ்ஜு॑ஹோதி॒ நிரா॑தாநாப்யா-மே॒வ கா॒ஸ-ம்ப்ர ய॑ச்சத்யுந்நே॒தா ஜு॑ஹோதி யா॒தயா॑மேவ॒ ஹ்யே॑தர்ஹ்ய॑த்த்வ॒ர்யு-ஸ்ஸ்வ॒காக்ரு'॑தோ॒ ய-த॑த்த்வ॒ர்யு-ர்ஜு॑ஹு॒யா-த்யதா॒ விமு॑க்த॒-ம்புந॑ர்யு॒நக்தி॑ தா॒த்ரு'கே॒வ தச்சீ॒ர்॒ஷ-ந்ந॑திநி॒தாய॑ ஜுஹோதி ஶீர்ஷ॒தோ ஹி ஸ ஸ॒மப॑வ-த்வி॒க்ரம்ய॑ ஜுஹோதி வி॒க்ரம்ய॒ ஹீந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ரமஹ॒ந்-த்ஸம்ரு'॑த்த்யை ப॒ஶவோ॒ வை ஹா॑ரியோஜ॒நீர்ய-த்ஸ॑பி॒ந்ந்த்யா-தல்பா॑ [-தல்பாஃ᳚, ஏ॒ந॒-ம்ப॒ஶவோ॑] 34
ஏந-ம்ப॒ஶவோ॑ பு॒ஞ்ஜந்த॒ உப॑திஷ்டேர॒ந்॒. யந்ந ஸ॑பி॒ந்ந்த்யா-த்ப॒ஹவ॑ ஏந-ம்ப॒ஶவோ-ऽபு॑ஞ்ஜந்த॒ உப॑ திஷ்டேர॒-ந்மந॑ஸா॒ ஸ-ம்பா॑தத உ॒பய॑-ங்கரோதி ப॒ஹவ॑ ஏ॒வைந॑-ம்ப॒ஶவோ॑ பு॒ஞ்ஜந்த॒ உப॑ திஷ்டந்த உந்நே॒தர்யு॑பஹ॒வ-மி॑ச்சந்தே॒ ய ஏ॒வ தத்ர॑ ஸோமபீ॒தஸ்த-மே॒வாவ॑ ருந்தத உத்தரவே॒த்யா-ந்நிவ॑பதி ப॒ஶவோ॒ வா உ॑த்தரவே॒திஃ ப॒ஶவோ॑ ஹாரியோஜ॒நீஃ ப॒ஶுஷ்வே॒வ ப॒ஶூ-ந்ப்ரதி॑ ஷ்டாபயந்தி ॥ 35 ॥
(அ॒ஶ்ரீ॒ணா॒ - த॒ந்தரா॑தாநாப்யா॒ - மல்பாஃ᳚ - ஸ்தாபயந்தி) (அ. 9)
க்ரஹா॒ந்॒. வா அநு॑ ப்ர॒ஜாஃ ப॒ஶவஃ॒ ப்ர ஜா॑யந்த உபாக்ஶ்வந்தர்யா॒-மாவ॑ஜா॒வயஃ॑ ஶு॒க்ராம॒ந்திநௌ॒ புரு॑ஷா ரு'துக்ர॒ஹா-நேக॑ஶபா ஆதித்யக்ர॒ஹ-ங்காவ॑ ஆதித்யக்ர॒ஹோ பூயி॑ஷ்டாபிர்-ரு'॒க்பிர்க்ரு'॑ஹ்யதே॒ தஸ்மா॒-த்காவஃ॑ பஶூ॒நா-ம்பூயி॑ஷ்டா॒ ய-த்த்ரிரு॑பா॒க்ம்॒ ஶுக்ம் ஹஸ்தே॑ந விக்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ தஸ்மா॒-த்த்வௌ த்ரீந॒ஜா ஜ॒நய॒த்யதாவ॑யோ॒ பூய॑ஸீஃ பி॒தா வா ஏ॒ஷ யதா᳚க்ரய॒ணஃ பு॒த்ரஃ க॒லஶோ॒ யதா᳚க்ரய॒ண உ॑ப॒தஸ்யே᳚-த்க॒லஶா᳚-த்க்ரு'ஹ்ணீயா॒-த்யதா॑ பி॒தா [ ] 36
பு॒த்ர-ங்க்ஷி॒த உ॑ப॒தாவ॑தி தா॒த்ரு'கே॒வ தத்ய-த்க॒லஶ॑ உப॒தஸ்யே॑-தாக்ரய॒ணா-த்க்ரு'॑ஹ்ணீயா॒-த்யதா॑ பு॒த்ரஃ பி॒தர॑-ங்க்ஷி॒த உ॑ப॒தாவ॑தி தா॒த்ரு'கே॒வ ததா॒த்மா வா ஏ॒ஷ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யதா᳚க்ரய॒ணோ யத்க்ரஹோ॑ வா க॒லஶோ॑ வோப॒தஸ்யே॑-தாக்ரய॒ணா-த்க்ரு'॑ஹ்ணீயாதா॒த்மந॑ ஏ॒வாதி॑ ய॒ஜ்ஞ-ந்நிஷ்க॑ரோ॒த்யவி॑ஜ்ஞாதோ॒ வா ஏ॒ஷ க்ரு'॑ஹ்யதே॒ யதா᳚க்ரய॒ண-ஸ்ஸ்தா॒ல்யா க்ரு'॒ஹ்ணாதி॑ வாய॒வ்யே॑ந ஜுஹோதி॒ தஸ்மா॒- [தஸ்மா᳚த், கர்பே॒ணா ऽவி॑ஜ்ஞாதேந] 37
-த்கர்பே॒ணா ऽவி॑ஜ்ஞாதேந ப்ரஹ்ம॒ஹா ऽவ॑ப்ரு'॒தமவ॑ யந்தி॒ பரா᳚ ஸ்தா॒லீரஸ்ய॒ந்த்யு-த்வா॑ய॒வ்யா॑நி ஹரந்தி॒ தஸ்மா॒-த்ஸ்த்ரிய॑-ஞ்ஜா॒தா-ம்பரா᳚-ऽஸ்ய॒ந்த்யு-த்புமாக்ம்॑ ஸக்ம் ஹரந்தி॒ ய-த்பு॑ரோ॒ருச॒மாஹ॒ யதா॒ வஸ்ய॑ஸ ஆ॒ஹர॑தி தா॒த்ரு'கே॒வ த-த்ய-த்க்ரஹ॑-ங்க்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ யதா॒ வஸ்ய॑ஸ ஆ॒ஹ்ரு'த்ய॒ ப்ரா-ऽऽஹ॑ தா॒த்ரு'கே॒வ த-த்ய-த்ஸா॒தய॑தி॒ யதா॒ வஸ்ய॑ஸ உபநி॒தாயா॑-ப॒க்ராம॑தி தா॒த்ரு'கே॒வ த-த்ய த்வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸாம்நா॒ யஜு॑ஷா க்ரி॒யதே॑ ஶிதி॒ல-ந்த-த்யத்ரு'॒சா த-த்த்ரு'॒ட-ம்பு॒ரஸ்தா॑துபயாமா॒ யஜு॑ஷா க்ரு'ஹ்யந்த உ॒பரி॑ஷ்டா-துபயாமா ரு'॒சா ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ த்ரு'த்யை᳚ ॥ 38 ॥
(யதா॑ பி॒தா-தஸ்மா॑-தப॒க்ராம॑தி தா॒த்ரு'கே॒வ த-த்ய-த॒ஷ்டா த॑ஶ ச) (அ. 10)
ப்ராந்யாநி॒ பாத்ரா॑ணி யு॒ஜ்யந்தே॒ நாந்யாநி॒ யாநி॑ பரா॒சீநா॑நி ப்ரயு॒ஜ்யந்தே॒-ऽமுமே॒வ தைர்லோ॒கம॒பி ஜ॑யதி॒ பரா॑ஙிவ॒ ஹ்ய॑ஸௌ லோ॒கோ யாநி॒ புநஃ॑ ப்ரயு॒ஜ்யந்த॑ இ॒மமே॒வ தைர்லோ॒கம॒பி ஜ॑யதி॒ புநஃ॑புந-ரிவ॒ ஹ்ய॑யம்-லோँ॒கஃ ப்ராந்யாநி॒ பாத்ரா॑ணி யு॒ஜ்யந்தே॒ நாந்யாநி॒ யாநி॑ பரா॒சீநா॑நி ப்ரயு॒ஜ்யந்தே॒ தாந்யந்வோஷ॑தயஃ॒ பரா॑ பவந்தி॒ யாநி॒ புநஃ॑ [புநஃ॑, ப்ர॒யு॒ஜ்யந்தே॒] 39
ப்ரயு॒ஜ்யந்தே॒ தாந்யந்வோஷ॑தயஃ॒ புந॒ரா ப॑வந்தி॒ ப்ராந்யாநி॒ பாத்ரா॑ணி யு॒ஜ்யந்தே॒ நாந்யாநி॒ யாநி॑ பரா॒சீநா॑நி ப்ரயு॒ஜ்யந்தே॒ தாந்யந்வா॑ர॒ண்யாஃ ப॒ஶவோ-ऽர॑ண்ய॒-மப॑ யந்தி॒ யாநி॒ புநஃ॑ ப்ரயு॒ஜ்யந்தே॒ தாந்யநு॑ க்ரா॒ம்யாஃ ப॒ஶவோ॒ க்ராம॑-மு॒பாவ॑யந்தி॒ யோ வை க்ரஹா॑ணா-ந்நி॒தாநம்॒-வேँத॑ நி॒தாந॑வா-ந்பவ॒த்யாஜ்ய॒-மித்யு॒க்த-ந்தத்வை க்ரஹா॑ணா-ந்நி॒தாநம்॒-யँது॑பா॒க்ம்॒ஶு ஶக்ம்ஸ॑தி॒ த- [ஶக்ம்ஸ॑தி॒ தத், உ॒பா॒க்ஶ்வ॒ந்த॒ர்யா॒மயோ॒-] 40
-து॑பாக்ஶ்வந்தர்யா॒மயோ॒-ர்யது॒ச்சை-ஸ்ததித॑ரேஷா॒-ங்க்ரஹா॑ணாமே॒தத்வை க்ரஹா॑ணா-ந்நி॒தாநம்॒-யँ ஏ॒வம்-வேँத॑ நி॒தாந॑வா-ந்பவதி॒ யோ வை க்ரஹா॑ணா-ம்மிது॒நம்-வேँத॒ ப்ர ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॑-ர்மிது॒நை-ர்ஜா॑யதே ஸ்தா॒லீபி॑-ர॒ந்யே க்ரஹா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்தே॑ வாய॒வ்யை॑-ர॒ந்ய ஏ॒தத்வை க்ரஹா॑ணா-ம்மிது॒நம்-யँ ஏ॒வம்-வேँத॒ ப்ர ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॑-ர்மிது॒நை-ர்ஜா॑யத॒ இந்த்ர॒ஸ்த்வஷ்டு॒-ஸ்ஸோம॑-மபீ॒ஷஹா॑-ऽபிப॒-த்ஸ விஷ்வ॒- [விஷ்வங்ங்॑, வ்யா᳚ர்ச்ச॒-த்ஸ] 41
ங்வ்யா᳚ர்ச்ச॒-த்ஸ ஆ॒த்மந்நா॒ரம॑ண॒-ந்நாவி॑ந்த॒-த்ஸ ஏ॒தா-ந॑நுஸவ॒ந-ம்பு॑ரோ॒டாஶா॑நபஶ்ய॒-த்தா-ந்நிர॑வப॒-த்தைர்வை ஸ ஆ॒த்மந்நா॒ரம॑ண-மகுருத॒ தஸ்மா॑-தநுஸவ॒ந-ம்பு॑ரோ॒டாஶா॒ நிரு॑ப்யந்தே॒ தஸ்மா॑-தநுஸவ॒ந-ம்பு॑ரோ॒டாஶா॑நா॒-ம்ப்ரா-ऽஶ்ஞீ॑யாதா॒த்ம-ந்நே॒வா-ऽऽரம॑ண-ங்குருதே॒ நைந॒க்ம்॒ ஸோமோ-ऽதி॑ பவதே ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ நர்சா ந யஜு॑ஷா ப॒ங்க்தி-ரா᳚ப்ய॒தே-ऽத॒ கிம் ँய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ பாங்க்த॒த்வமிதி॑ தா॒நாஃ க॑ர॒ம்பஃ ப॑ரிவா॒பஃ பு॑ரோ॒டாஶஃ॑ பய॒ஸ்யா॑ தேந॑ ப॒ங்க்தி-ரா᳚ப்யதே॒ த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ பாங்க்த॒த்வம் ॥ 42 ॥
(ப॒வ॒ந்தி॒ யாநி॒ புநஃ॒ - ஶக்ம்ஸ॑தி॒ த - த்விஷ்வம்॒ - கிம் - சது॑ர்தஶ ச) (அ. 11)
(இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ராய- ऽऽயு॒ர்வே - ய॒ஜ்ஞேந॑ - ஸுவ॒ர்கா - யேந்த்ரோ॑ ம॒ருத்பி॒ - ரதி॑தி - ரந்தர்யாமபா॒த்ரேண॑ - ப்ரா॒ண உ॑பாக்ம்ஶு பா॒த்ரே - ணேந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ரம॑ஹ॒-ந்தஸ்ய॒ - க்ரஹா॒ந் - ப்ராந்யா - ந்யேகா॑தஶ)
(இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ராய॒ - புந॑ர்-ரு'॒துநா॑-ऽऽஹ - மிது॒ந-ம்ப॒ஶவோ॒ - நேஷ்டஃ॒ பத்நீ॑ - முபாக்ஶ்வந்தர்யா॒மயோ॒ - த்விச॑த்வாரிக்ம்ஶத்)
(இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ராய॑, பாங்க்த॒த்வம்)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்டகாண்டே பஞ்சமஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yaccha॒-thsa vṛ॒tro vajrā॒dudya̭tādabibhe॒-thso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒ryaṃ̭ ta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ dvi॒tīya॒muda̭yaccha॒-thso᳚-'bravī॒nmā ma॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ [pra dā᳚syā॒mīti̭, tasmā̭ u॒kthya̭me॒va] 1
tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-ttasmai̭ tṛ॒tīya॒muda̭yaccha॒-ttaṃ-vi~ṣṇu॒ranva̭tiṣṭhata ja॒hīti॒ so᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-tta-nnirmā̭ya-mbhū॒tama̭han. ya॒jño hi tasya̭ mā॒yā-''sī॒-dyadu॒kthyo̭ gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va [ ] 2
ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkta॒ indrā̭ya tvā bṛ॒ha-dva̭te॒ vaya̭svata॒ ityā॒hendrā̭ya॒ hi sa ta-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ yade॒va viṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata ja॒hīti॒ tasmā॒-dviṣṇṷma॒nvābha̭jati॒ trirnirgṛ̭hṇāti॒ trirhi sa ta-ntasmai॒ prāya̭cchade॒ṣa te॒ yoniḥ॒ puna̭rhavira॒sītyā̭ha॒ punaḥ̭puna॒- [punaḥ̭punaḥ, hya̭smā-] 3
r-hya̭smā-nnirgṛ॒hṇāti॒ cakṣu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒kthya̭-stasmā̭du॒kthyagṃ̭ hu॒tagṃ somā̭ a॒nvāya̭nti॒ tasmā̭dā॒tmā cakṣu॒ranvḙti॒ tasmā॒dekaṃ॒-ya~nta̭-mba॒havo-'nṷ yanti॒ tasmā॒deko̭ bahū॒nā-mbha॒dro bha̭vati॒ tasmā॒deko̭ ba॒hvīrjā॒yā vi̭ndate॒ yadi̭ kā॒mayḙtā-ddhva॒ryu-rā॒tmānaṃ̭-ya~jña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒-mitya̭nta॒rā-''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñca॒ tiṣṭha॒nnava̭ naye- [nayet, ā॒tmāna̭me॒va] 4
-dā॒tmāna̭me॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jña yaśa॒senā᳚rpayeya॒-mitya̭nta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne tiṣṭha॒nnava̭ naye॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta sada॒syāṋ yajña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒miti॒ sada̭ ā॒labhyāva̭ naye-thsada॒syā̭ne॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati || 5 ||
(itī᳚ - ndri॒yame॒va - punaḥ̭ puna - rnaye॒t - traya̭strigṃśacca) (a. 1)
āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ṷtta॒mo grahā̭ṇā-ṅgṛhyate॒ tasmā॒-dāyuḥ̭ prā॒ṇānā̭-mutta॒ma-mmū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā ityā̭ha mū॒rdhāna̭-me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti vaiśvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒ta-ma॒gni-mityā̭ha vaiśvāna॒ragṃ hi de॒vata॒yā-''yṷ-rubha॒yato̭ vaiśvānaro gṛhyate॒ tasmā̭-dubha॒yataḥ̭ prā॒ṇā a॒dhastā᳚-cco॒pari̭ṣṭā-ccā॒rdhino॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒-'rdhī dhru॒va-stasmā̭- [dhru॒va-stasmā᳚t, a॒rdhyavā᳚-] 6
-da॒rdhyavā᳚-mprā॒ṇo᳚-'nyeṣā᳚-mprā॒ṇānā॒-mupo᳚pte॒-'nye grahā᳚-ssā॒dyante-'nṷpopte dhru॒vastasmā̭-da॒sthnānyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti mā॒gṃ॒senā॒nyā asṷrā॒ vā ṷttara॒taḥ pṛ̭thi॒vī-mpa॒ryāci̭kīrṣa॒-ntā-nde॒vā dhru॒veṇā̭dṛgṃha॒-nta-ddhru॒vasya̭ dhruva॒tvaṃ-ya~-ddhru॒va ṷttara॒ta-ssā॒dyate॒ dhṛtyā॒ āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ā॒tmā hotā॒ yaddho̭tṛcama॒se dhru॒va-ma̭va॒naya̭tyā॒tmanne॒va ya॒jñasyā- [ya॒jñasya̭, āyṷ-rdadhāti] 7
-''yṷ-rdadhāti pu॒rastā̭-du॒kthasyā̭-'va॒nīya॒ ityā̭huḥ pu॒rastā॒ddhyāyṷṣo bhu॒ṅkte ma̭ddhya॒to̭-'va॒nīya॒ ityā̭hurmaddhya॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkta ṷttarā॒rdhḙ-'va॒nīya॒ ityā̭hurutta॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkte vai᳚śvade॒vyāmṛ॒ci śa॒syamā̭nāyā॒mava̭ nayati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jāsve॒vā-''yṷrdadhāti || 8 ||
(dhru॒vastasmā̭ - de॒va ya॒jñasyai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te saṃ̭va~thsa॒reṇa̭ yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭ya ṛtugra॒haire॒vānu॒ prājā̭na॒n॒. yadṛ̭tugra॒hā gṛ॒hyantḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ dvāda̭śa gṛhyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prajñā᳚tyai sa॒ha pra̭tha॒mau gṛ̭hyete sa॒hotta॒mau tasmā॒-ddvaudvā̭vṛ॒tū ṷbha॒yato̭mukha-mṛtupā॒tra-mbha̭vati॒ ko [mbha̭vati॒ kaḥ, hi ta-dveda॒] 9
hi ta-dveda॒ yata̭ ṛtū॒nā-mmukha̭mṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇātyṛ॒tubhi॒riti̭ ca॒tuścatṷṣpada e॒va pa॒śū-nprī̭ṇāti॒ dviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha dvi॒pada̭ e॒va prī̭ṇātyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒tustasmā॒-ccatṷṣpādaḥ pa॒śava̭ ṛ॒tūnupa̭ jīvanti॒ dviḥ [dviḥ, puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒] 10
puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒ tasmā᳚-ddvi॒pāda॒ścatṷṣpadaḥ pa॒śūnupa̭ jīvantyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒turdviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''hā॒ ''krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ nānyo᳚-'nyamanu॒ prapa̭dyeta॒ yada॒nyo᳚-'nyama̭nu pra॒padyḙta॒rtur-ṛ॒tumanu॒ prapa̭dyeta॒rtavo॒ mohṷkā-ssyuḥ॒ [mohṷkā-ssyuḥ, prasi̭ddhame॒vā-] 11
prasi̭ddhame॒vā-ddhva॒ryu-rdakṣi̭ṇena॒ prapa̭dyate॒ prasi̭ddha-mpratiprasthā॒totta̭reṇa॒ tasmā̭-dādi॒tya-ṣṣaṇmā॒so dakṣi̭ṇenaiti॒ ṣaḍutta̭reṇo-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒ sarpo᳚-'syagṃhaspa॒tyāya॒ tvetyā॒hāsti̭ trayoda॒śo māsa॒ ityā̭hu॒sta-me॒va ta-tprī̭ṇāti || 12 ||
(ko - jī̭vanti॒ dviḥ - syu॒ - ścatṷstrigṃśacca) (a. 3)
su॒va॒rgāya॒ vā e॒te lo॒kāya̭ gṛhyante॒ yadṛ̭tugra॒hā jyoti̭-rindrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gna-mṛ̭tupā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ jyoti̭-re॒vā-'smā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā ojo॒bhṛtau॒ vā e॒tau de॒vānāṃ॒-ya~di̭ndrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gno gṛ॒hyata॒ oja̭ e॒vāva̭ rundhe vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā a॒sāvā̭di॒tya-śśu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tya- [tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tyaḥ, sarvāḥ᳚] 13
-ssarvāḥ᳚ pra॒jāḥ pra॒tyaṅṅudḙti॒ tasmā॒-thsarva̭ e॒va ma̭nyate॒ mā-mpratyuda̭gā॒diti̭ vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāstejaḥ̭ śu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti̭ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti || 14 ||
(tasmā̭da॒sāvā̭di॒tya - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssāṃvi~̭dyena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne vṛ॒trama̭ha॒n॒. yanmāddhya̭ndine॒ sava̭ne marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyante॒ vārtra̭ghnā e॒va te yaja̭mānasya gṛhyante॒ tasya̭ vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ ṛ॒tavo̭-'muhya॒nthsa ṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭nagṛhṇā॒-ttato॒ vai sa ṛ॒tū-nprājā̭nā॒-dyadṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyanta̭ ṛtū॒nā-mprajñā᳚tyai॒ vajraṃ॒-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ ude॒va pra̭tha॒mena̭ [ude॒va pra̭tha॒mena̭, ya॒ccha॒ti॒ pra ha̭rati] 15
yacchati॒ pra ha̭rati dvi॒tīyḙna stṛṇu॒te tṛ॒tīye॒nā-''yṷdhaṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ dhanṷre॒va pra̭tha॒mo jyā dvi॒tīya॒ iṣṷstṛ॒tīyaḥ॒ pratye॒va pra̭tha॒mena̭ dhatte॒ visṛ̭jati dvi॒tīyḙna॒ viddhya̭ti tṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒-ssa hari̭to-'bhava॒-thsa e॒tā-nma̭rutva॒tīyā̭-nātma॒spara̭ṇā-napaśya॒-ttāna̭gṛhṇīta [ ] 16
prā॒ṇame॒va pra̭tha॒menā᳚-spṛṇutāpā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīyḙnā-''tma॒spara̭ṇā॒ vā e॒te yaja̭mānasya gṛhyante॒ yanma̭rutva॒tīyāḥ᳚ prā॒ṇame॒va pra̭tha॒mena̭ spṛṇute-'pā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nta-nde॒vā a̭bruva-nma॒hān. vā a॒yama̭bhū॒dyo vṛ॒tramava̭dhī॒diti॒ tanma̭he॒ndrasya̭ mahendra॒tvagṃ sa e॒ta-mmā̭he॒ndra-mṷddhā॒ra-muda̭harata vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'nyāsṷ de॒vatā॒sva dhi॒ yanmā̭he॒ndro gṛ॒hyata̭ uddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate॒-'nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ śukrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti yajamānadeva॒tyo̭ vai mā̭he॒ndrastejaḥ̭ śu॒kro yanmā̭he॒ndragṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ yaja̭māna e॒va tejo̭ dadhāti || 17 ||
(pra॒tha॒menā̭ - gṛhṇīta - de॒vatā᳚sva॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒nama̭paca॒-ttasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇamadadu॒sta-tprā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai̭ ca॒tvāra̭ ādi॒tyā a̭jāyanta॒ sā dvi॒tīya̭mapaca॒-thsā-'ma̭nyato॒ccheṣa̭ṇānma i॒me᳚-'jñata॒ yadagre᳚ prāśi॒ṣyāmī॒to me॒ vasī̭yāgṃso janiṣyanta॒ iti॒ sā-'gre॒ prā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai॒ vyṛ̭ddhamā॒ṇḍama̭jāyata॒ sā-''di॒tyebhya̭ e॒va [ ] 18
tṛ॒tīya̭mapaca॒-dbhogā̭ya ma i॒dagg śrā॒ntama॒stviti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ yo-'to॒ jāyā̭tā a॒smāka॒gṃ॒ sa eko̭-'sa॒dyo᳚-'sya pra॒jāyā॒mṛddhyā̭tā a॒smāka॒-mbhogā̭ya bhavā॒diti॒ tato॒ viva̭svānādi॒tyo̭ 'jāyata॒ tasya॒ vā i॒ya-mpra॒jā yanma̭nu॒ṣyā᳚stāsveka̭ e॒vardho yo yaja̭te॒ sa de॒vānā॒-mbhogā̭ya bhavati de॒vā vai ya॒jñā- [ya॒jñāt, ru॒dra-ma॒nta-] 19
-dru॒dra-ma॒nta-rā̭ya॒n-thsa ā̭di॒tyāna॒nvākra̭mata॒ te dvi̭deva॒tyā᳚-nprāpa̭dyanta॒ tā-nna prati॒ prāya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-ddvideva॒tye᳚bhya ādi॒tyo nirgṛ̭hyate॒ yadu॒ccheṣa̭ṇā॒-dajā̭yanta॒ tasmā̭-du॒ccheṣa̭ṇā-dgṛhyate ti॒sṛbhi̭r-ṛ॒gbhirgṛ̭hṇāti mā॒tā pi॒tā pu॒trastade॒va tanmi̭thu॒na-mulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyu॒ tade॒va ta- [tade॒va tat, mi॒thu॒na-mpa॒śavo॒] 20
-nmi̭thu॒na-mpa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya ūrgdadhi̭ da॒ddhnā ma̭ddhya॒ta-śśrī̭ṇā॒tyūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhāti śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya॒ tasmā̭dā॒mā pa॒kva-ndṷhe pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tyaḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vā-'smai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇāti pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti ru॒drāde॒va pa॒śū-na॒nta-rda̭dhā- [-na॒nta-rda̭dhāti, e॒ṣa vai] 21
-tye॒ṣa vai viva̭svānādi॒tyo yadṷpāgṃ śu॒sava̭na॒-ssa e॒tame॒va so̭mapī॒tha-mpari̭ śaya॒ ā tṛ̭tīyasava॒nā-dviva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒tha ityā̭ha॒ viva̭svanta-me॒vā-''di॒tyagṃ so̭mapī॒thena॒ sama̭rdhayati॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇā॒mīti॒ vṛṣṭi̭kāmasya śrīṇīyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadi̭ tā॒ja-kpra॒skande॒-dvarṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dyadi̭ ci॒ramava̭rṣuko॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā--dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒nna hu॒tvānvī᳚kṣeta॒ yada॒nvīkṣḙta॒ cakṣṷrasya pra॒māyṷkagg syā॒-ttasmā॒nnānvīkṣyaḥ̭ || 22 ||
(e॒va - ya॒jñā - jja॒rāyu॒ tade॒va tada॒ - ntarda̭dhāti॒ - na - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 6)
a॒nta॒ryā॒ma॒pā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ̭hṇāti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje-de॒ṣa vai gā̭ya॒tro de॒vānāṃ॒-ya~-thsa̭vi॒taiṣa gā̭yatri॒yai lo॒ke gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇo yada̭ntaryāmapā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti॒ svā-de॒vainaṃ॒-yo~ne॒-rnirgṛ̭hṇāti॒ viśvḙ [viśve᳚, de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒] 23
de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-nnoda̭yaccha॒-nte sa̭vi॒tāra̭-mprātassava॒nabhā̭ga॒gṃ॒ santa̭-ntṛtīyasava॒nama॒bhi parya̭ṇaya॒-ntato॒ vai te tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-muda̭yaccha॒n॒. ya-ttṛ̭tīyasava॒ne sā̭vi॒tro gṛ॒hyatḙ tṛ॒tīya̭sya॒ sava̭na॒syodya̭tyai savitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā vai᳚śvade॒vaḥ ka॒laśaḥ̭ savi॒tā pra̭sa॒vānā̭mīśe॒ ya-thsa̭vitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛ॒hṇāti̭ savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra [pra॒jāḥ pra, ja॒na॒ya॒ti॒ some॒ soma̭ma॒bhi] 24
ja̭nayati॒ some॒ soma̭ma॒bhi gṛ̭hṇāti॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha॒ some॒ hi soma̭mabhigṛ॒hṇāti॒ prati̭ṣṭhityā e॒tasmi॒n vā api॒ grahḙ manu॒ṣye᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti bṛ॒hadityā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karoti॒ nama॒ ityā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒ tāva̭tī॒ rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣaḥ || 25 ||
(viśve॒ - pra - pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karo॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu-ryadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pratha॒maśco᳚tta॒maśca॒ grahaṷ gṛ॒hyete᳚ prā॒ṇame॒vānṷ pra॒yanti̭ prā॒ṇamanūdya̭nti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ prā॒ṇa ṷpā॒gṃ॒śuḥ patnīḥ᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayanti॒ yadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pātnīva॒tamā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-tprā॒ṇa-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante de॒vā vā i॒ta i̭taḥ॒ patnī᳚-ssuva॒rgaṃ- [patnī᳚-ssuva॒rgam, lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte] 26
-~lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒-nta e॒ta-mpā᳚tnīva॒tama̭paśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭na॒n॒. ya-tpā᳚tnīva॒to gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ sa somo॒ nāti̭ṣṭhata strī॒bhyo gṛ॒hyamā̭ṇa॒sta-ṅghṛ॒taṃ-va~jra̭-ṅkṛ॒tvā-'ghna॒-nta-nniri̭ndriya-mbhū॒tama̭gṛhṇa॒-ntasmā॒-thstriyo॒ niri̭ndriyā॒ adā̭yādī॒rapi̭ pā॒pā-tpu॒gṃ॒sa upa̭stitaraṃ- [upa̭stitaram, va॒da॒nti॒ ya-dghṛ॒tena̭] 27
-~vadanti॒ ya-dghṛ॒tena̭ pātnīva॒tagg śrī॒ṇāti॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā gṛ̭hṇā-tyupayā॒magṛ̭hīto॒-'sītyā̭he॒yaṃ-vā~ ṷpayā॒ma-stasmā̭di॒mā-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante॒ bṛha॒spati̭sutasya ta॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatīndo॒ ityā̭ha॒ reto॒ vā indū॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātīndriyāva॒ i- [iti̭, ā॒ha॒ pra॒jā] 28
-tyā̭ha pra॒jā vā i̭ndri॒ya-mpra॒jā e॒vāsmai॒ pra ja̭naya॒tyagnā(3) ityā̭hā॒gnirvai rḙto॒dhāḥ patnī̭va॒ ityā̭ha mithuna॒tvāya̭ sa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpi॒betyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti de॒vā vai tvaṣṭā̭ramajighāgṃsa॒n-thsa patnīḥ॒ prāpa̭dyata॒ ta-nna prati॒ prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ [prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi̭, vaddhya॒-mprapa̭nna॒-] 29
vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-tpātnīva॒te tvaṣṭre-'pi̭ gṛhyate॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣa-ṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒-dyannā-'nṷvaṣaṭku॒ryā-daśā᳚nta-ma॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaye-dupā॒g॒śvanu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ na ru॒dra-mpra॒jā a̭nvavasṛ॒jati̭ śā॒ntama॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaya॒tyagnī॒-nneṣṭṷ-ru॒pastha॒mā sī̭da॒ [sī̭da, neṣṭaḥ॒ patnī̭-] 30
neṣṭaḥ॒ patnī̭-mu॒dāna॒yetyā̭hā॒-gnīde॒va neṣṭa̭ri॒ reto॒ dadhā̭ti॒ neṣṭā॒ patni̭yāmu-dgā॒trā sa-ṅkhyā̭payati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadṷdgā॒tā pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāyā॒pa upa॒ pra va̭rtayati॒ reta̭ e॒va ta-thsi̭ñcatyū॒ruṇopa॒ pra va̭rtayatyū॒ruṇā॒ hi retaḥ̭ si॒cyatḙ nagna॒-ṅkṛtyo॒-rumupa॒ pra va̭rtayati ya॒dā hi na॒gna ū॒rurbhava॒tyatha̭ mithu॒nī bha̭va॒to-'tha॒ retaḥ̭ sicya॒te-'tha̭ pra॒jāḥ pra jā̭yante || 31 ||
(patnī᳚-ssuva॒rga - mupa̭stitara - mindriyāva॒ itya - pi̭ - sīda - mithu॒nya̭ - ṣṭau ca̭) (a. 8)
indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ śīrṣakapā॒la-mudau᳚bja॒-thsa dro̭ṇakala॒śo̭-'bhava॒-ttasmā॒-thsoma॒-ssama̭srava॒-thsa hā̭riyoja॒no̭-'bhava॒-ttaṃ-vya~̭cikithsa-jju॒havā॒nī(3) mā hau॒ṣā(3)-miti॒ so̭-'manyata॒ yaddho॒ṣyāmyā॒magṃ ho᳚ṣyāmi॒ yanna ho॒ṣyāmi̭ yajñaveśa॒sa-ṅka̭riṣyā॒mīti॒ tama̭ddhriyata॒ hotu॒gṃ॒ so᳚-'gni-ra̭bravī॒nna mayyā॒magṃ ho᳚ṣya॒sīti॒ ta-ndhā॒nābhi̭-raśrīṇā॒- [-raśrīṇāt, tagṃ śṛ॒ta-] 32
-ttagṃ śṛ॒ta-mbhū॒ta-ma̭juho॒dya-ddhā॒nābhi̭r-hāriyoja॒nagg śrī॒ṇāti̭ śṛta॒tvāya̭ śṛ॒ta-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjṷhoti ba॒hvībhiḥ̭ śrīṇātye॒tāva̭tī-re॒vāsyā॒-muṣmi̭n ~lo॒ke kā̭ma॒dughā̭ bhava॒ntyatho॒ khalvā̭hure॒tā vā indra̭sya॒ pṛśña̭yaḥ kāma॒dughā॒ yaddhā̭riyoja॒nīriti॒ tasmā᳚-dba॒hvībhiḥ̭ śrīṇīyādṛkhsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau॒ tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhānaṃ॒-ya~dapra̭hṛtya pari॒dhī-ñjṷhu॒yā-da॒ntarā̭dhānābhyā- [-da॒ntarā̭dhānābhyām, ghā॒sa-mpra] 33
-ṅghā॒sa-mpra ya̭cche-tpra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti॒ nirā̭dhānābhyā-me॒va ghā॒sa-mpra ya̭cchatyunne॒tā jṷhoti yā॒tayā̭meva॒ hyḙtarhya̭ddhva॒ryu-ssva॒gākṛ̭to॒ ya-da̭ddhva॒ryu-rjṷhu॒yā-dyathā॒ vimṷkta॒-mpuna̭ryu॒nakti̭ tā॒dṛge॒va tacchī॒r॒ṣa-nna̭dhini॒dhāya̭ juhoti śīrṣa॒to hi sa sa॒mabha̭va-dvi॒kramya̭ juhoti vi॒kramya॒ hīndro̭ vṛ॒tramaha॒n-thsamṛ̭ddhyai pa॒śavo॒ vai hā̭riyoja॒nīrya-thsa̭bhi॒nndyā-dalpā̭ [-dalpāḥ᳚, e॒na॒-mpa॒śavo̭] 34
ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhera॒n॒. yanna sa̭bhi॒nndyā-dba॒hava̭ ena-mpa॒śavo-'bhṷñjanta॒ upa̭ tiṣṭhera॒-nmana̭sā॒ sa-mbā̭dhata u॒bhaya̭-ṅkaroti ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭ tiṣṭhanta unne॒taryṷpaha॒va-mi̭cchante॒ ya e॒va tatra̭ somapī॒thasta-me॒vāva̭ rundhata uttarave॒dyā-nniva̭pati pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śavo̭ hāriyoja॒nīḥ pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ ṣṭhāpayanti || 35 ||
(a॒śrī॒ṇā॒ - da॒ntarā̭dhānābhyā॒ - malpāḥ᳚ - sthāpayanti) (a. 9)
grahā॒n॒. vā anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ pra jā̭yanta upāgśvantaryā॒-māva̭jā॒vayaḥ̭ śu॒krāma॒nthinau॒ purṷṣā ṛtugra॒hā-neka̭śaphā ādityagra॒ha-ṅgāva̭ ādityagra॒ho bhūyi̭ṣṭhābhir-ṛ॒gbhirgṛ̭hyate॒ tasmā॒-dgāvaḥ̭ paśū॒nā-mbhūyi̭ṣṭhā॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ddvau trīna॒jā ja॒naya॒tyathāva̭yo॒ bhūya̭sīḥ pi॒tā vā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pu॒traḥ ka॒laśo॒ yadā᳚graya॒ṇa ṷpa॒dasye᳚-tka॒laśā᳚-dgṛhṇīyā॒-dyathā̭ pi॒tā [ ] 36
pu॒tra-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadya-tka॒laśa̭ upa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyā॒-dyathā̭ pu॒traḥ pi॒tara̭-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇo yadgraho̭ vā ka॒laśo̭ vopa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyādā॒tmana̭ e॒vādhi̭ ya॒jña-nniṣka̭ro॒tyavi̭jñāto॒ vā e॒ṣa gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ vāya॒vyḙna juhoti॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhe॒ṇā 'vi̭jñātena] 37
-dgarbhe॒ṇā 'vi̭jñātena brahma॒hā 'va̭bhṛ॒thamava̭ yanti॒ parā᳚ sthā॒līrasya॒ntyu-dvā̭ya॒vyā̭ni haranti॒ tasmā॒-thstriya̭-ñjā॒tā-mparā᳚-'sya॒ntyu-tpumāgṃ̭ sagṃ haranti॒ ya-tpṷro॒ruca॒māha॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hara̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-dgraha̭-ṅgṛ॒hṇāti॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hṛtya॒ prā-''ha̭ tā॒dṛge॒va ta-dya-thsā॒daya̭ti॒ yathā॒ vasya̭sa upani॒dhāyā̭-pa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya dvai ya॒jñasya॒ sāmnā॒ yajṷṣā kri॒yatḙ śithi॒la-nta-dyadṛ॒cā ta-ddṛ॒ḍha-mpu॒rastā̭dupayāmā॒ yajṷṣā gṛhyanta u॒pari̭ṣṭā-dupayāmā ṛ॒cā ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 38 ||
(yathā̭ pi॒tā-tasmā̭-dapa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-da॒ṣṭā da̭śa ca) (a. 10)
prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ parā̭ṅiva॒ hya̭sau lo॒ko yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyanta̭ i॒mame॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ punaḥ̭puna-riva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ yāni॒ punaḥ̭ [punaḥ̭, pra॒yu॒jyante॒] 39
prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭vanti॒ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo-'ra̭ṇya॒-mapa̭ yanti॒ yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyante॒ tānyanṷ grā॒myāḥ pa॒śavo॒ grāma̭-mu॒pāva̭yanti॒ yo vai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhava॒tyājya॒-mityu॒ktha-ntadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~dṷpā॒gṃ॒śu śagṃsa̭ti॒ ta- [śagṃsa̭ti॒ tat, u॒pā॒gśva॒nta॒ryā॒mayo॒-] 40
-dṷpāgśvantaryā॒mayo॒-ryadu॒ccai-stadita̭reṣā॒-ṅgrahā̭ṇāme॒tadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhavati॒ yo vai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate sthā॒lībhi̭-ra॒nye grahā̭ gṛ॒hyantḙ vāya॒vyai̭-ra॒nya e॒tadvai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yata॒ indra॒stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-'piba॒-thsa viṣva॒- [viṣvaṅṋ̇, vyā᳚rccha॒-thsa] 41
ṅvyā᳚rccha॒-thsa ā॒tmannā॒rama̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒-thsa e॒tā-na̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭napaśya॒-ttā-nnira̭vapa॒-ttairvai sa ā॒tmannā॒rama̭ṇa-makuruta॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒ nirṷpyante॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭nā॒-mprā-'śñī̭yādā॒tma-nne॒vā-''rama̭ṇa-ṅkurute॒ naina॒gṃ॒ somo-'ti̭ pavate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ narcā na yajṷṣā pa॒ṅkti-rā᳚pya॒te-'tha॒ kiṃ ~ya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvamiti̭ dhā॒nāḥ ka̭ra॒mbhaḥ pa̭rivā॒paḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ paya॒syā̭ tena̭ pa॒ṅkti-rā᳚pyate॒ ta-dya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvam || 42 ||
(bha॒va॒nti॒ yāni॒ punaḥ॒ - śagṃsa̭ti॒ ta - dviṣvaṃ॒ - kiṃ - catṷrdaśa ca) (a. 11)
(indro̭ vṛ॒trāya- ''yu॒rve - ya॒jñena̭ - suva॒rgā - yendro̭ ma॒rudbhi॒ - radi̭ti - rantaryāmapā॒treṇa̭ - prā॒ṇa ṷpāgṃśu pā॒tre - ṇendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya॒ - grahā॒n - prānyā - nyekā̭daśa)
(indro̭ vṛ॒trāya॒ - puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha - mithu॒na-mpa॒śavo॒ - neṣṭaḥ॒ patnī̭ - mupāgśvantaryā॒mayo॒ - dvica̭tvārigṃśat)
(indro̭ vṛ॒trāya̭, pāṅkta॒tvam)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-थ्स वृ॒त्रो वज्रा॒दुद्य॑तादबिभे॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्यं॑ त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ द्वि॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा म॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ [प्र दा᳚स्या॒मीति॑, तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व] 1
तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै॑ तृ॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-त्तं-विँष्णु॒रन्व॑तिष्ठत ज॒हीति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्त-न्निर्मा॑य-म्भू॒तम॑हन्. य॒ज्ञो हि तस्य॑ मा॒या-ऽऽसी॒-द्यदु॒क्थ्यो॑ गृ॒ह्यत॑ इन्द्रि॒यमे॒व [ ] 2
त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्त॒ इन्द्रा॑य त्वा बृ॒ह-द्व॑ते॒ वय॑स्वत॒ इत्या॒हेन्द्रा॑य॒ हि स त-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे॒ त्वेत्या॑ह॒ यदे॒व विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत ज॒हीति॒ तस्मा॒-द्विष्णु॑म॒न्वाभ॑जति॒ त्रिर्निर्गृ॑ह्णाति॒ त्रिर्हि स त-न्तस्मै॒ प्राय॑च्छदे॒ष ते॒ योनिः॒ पुन॑र्हविर॒सीत्या॑ह॒ पुनः॑पुन॒- [पुनः॑पुनः, ह्य॑स्मा-] 3
र्-ह्य॑स्मा-न्निर्गृ॒ह्णाति॒ चक्षु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदु॒क्थ्य॑-स्तस्मा॑दु॒क्थ्यग्ं॑ हु॒तग्ं सोमा॑ अ॒न्वाय॑न्ति॒ तस्मा॑दा॒त्मा चक्षु॒रन्वे॑ति॒ तस्मा॒देकं॒-यँन्त॑-म्ब॒हवो-ऽनु॑ यन्ति॒ तस्मा॒देको॑ बहू॒ना-म्भ॒द्रो भ॑वति॒ तस्मा॒देको॑ ब॒ह्वीर्जा॒या वि॑न्दते॒ यदि॑ का॒मये॑ता-द्ध्व॒र्यु-रा॒त्मानं॑-यँज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा-ऽऽह॑व॒नीय॑-ञ्च हवि॒र्धान॑-ञ्च॒ तिष्ठ॒न्नव॑ नये- [नयेत्, आ॒त्मान॑मे॒व] 4
-दा॒त्मान॑मे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ यज॑मानं-यँज्ञ यश॒सेना᳚र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा स॑दोहविर्धा॒ने तिष्ठ॒न्नव॑ नये॒-द्यज॑मानमे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚-र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त सद॒स्यान्॑ यज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒मिति॒ सद॑ आ॒लभ्याव॑ नये-थ्सद॒स्या॑ने॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति ॥ 5 ॥
(इती᳚ - न्द्रि॒यमे॒व - पुनः॑ पुन - र्नये॒त् - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 1)
आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व उ॑त्त॒मो ग्रहा॑णा-ङ्गृह्यते॒ तस्मा॒-दायुः॑ प्रा॒णाना॑-मुत्त॒म-म्मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या इत्या॑ह मू॒र्धान॑-मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति वैश्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒त-म॒ग्नि-मित्या॑ह वैश्वान॒रग्ं हि दे॒वत॒या-ऽऽयु॑-रुभ॒यतो॑ वैश्वानरो गृह्यते॒ तस्मा॑-दुभ॒यतः॑ प्रा॒णा अ॒धस्ता᳚-च्चो॒परि॑ष्टा-च्चा॒र्धिनो॒-ऽन्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॒-ऽर्धी ध्रु॒व-स्तस्मा॑- [ध्रु॒व-स्तस्मा᳚त्, अ॒र्ध्यवा᳚-] 6
-द॒र्ध्यवा᳚-म्प्रा॒णो᳚-ऽन्येषा᳚-म्प्रा॒णाना॒-मुपो᳚प्ते॒-ऽन्ये ग्रहा᳚-स्सा॒द्यन्ते-ऽनु॑पोप्ते ध्रु॒वस्तस्मा॑-द॒स्थ्नान्याः प्र॒जाः प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्ति मा॒ग्ं॒सेना॒न्या असु॑रा॒ वा उ॑त्तर॒तः पृ॑थि॒वी-म्प॒र्याचि॑कीर्ष॒-न्ता-न्दे॒वा ध्रु॒वेणा॑दृग्ंह॒-न्त-द्ध्रु॒वस्य॑ ध्रुव॒त्वं-यँ-द्ध्रु॒व उ॑त्तर॒त-स्सा॒द्यते॒ धृत्या॒ आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व आ॒त्मा होता॒ यद्धो॑तृचम॒से ध्रु॒व-म॑व॒नय॑त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्या- [य॒ज्ञस्य॑, आयु॑-र्दधाति] 7
-ऽऽयु॑-र्दधाति पु॒रस्ता॑-दु॒क्थस्या॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुः पु॒रस्ता॒द्ध्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते म॑द्ध्य॒तो॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुर्मद्ध्य॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्त उ॑त्तरा॒र्धे॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुरुत्त॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते वै᳚श्वदे॒व्यामृ॒चि श॒स्यमा॑नाया॒मव॑ नयति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः प्र॒जास्वे॒वा-ऽऽयु॑र्दधाति ॥ 8 ॥
(ध्रु॒वस्तस्मा॑ - दे॒व य॒ज्ञस्यै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)
य॒ज्ञेन॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ ते सं॑वँथ्स॒रेण॑ योपयि॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तमृष॑य ऋतुग्र॒हैरे॒वानु॒ प्राजा॑न॒न्॒. यदृ॑तुग्र॒हा गृ॒ह्यन्ते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ द्वाद॑श गृह्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै स॒ह प्र॑थ॒मौ गृ॑ह्येते स॒होत्त॒मौ तस्मा॒-द्द्वौद्वा॑वृ॒तू उ॑भ॒यतो॑मुख-मृतुपा॒त्र-म्भ॑वति॒ को [म्भ॑वति॒ कः, हि त-द्वेद॒] 9
हि त-द्वेद॒ यत॑ ऋतू॒ना-म्मुख॑मृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तूने॒व प्री॑णात्यृ॒तुभि॒रिति॑ च॒तुश्चतु॑ष्पद ए॒व प॒शू-न्प्री॑णाति॒ द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह द्वि॒पद॑ ए॒व प्री॑णात्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुस्तस्मा॒-च्चतु॑ष्पादः प॒शव॑ ऋ॒तूनुप॑ जीवन्ति॒ द्विः [द्विः, पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒] 10
पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒ तस्मा᳚-द्द्वि॒पाद॒श्चतु॑ष्पदः प॒शूनुप॑ जीवन्त्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुर्द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽहा॒ ऽऽक्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ नान्यो᳚-ऽन्यमनु॒ प्रप॑द्येत॒ यद॒न्यो᳚-ऽन्यम॑नु प्र॒पद्ये॑त॒र्तुर्-ऋ॒तुमनु॒ प्रप॑द्येत॒र्तवो॒ मोहु॑का-स्स्युः॒ [मोहु॑का-स्स्युः, प्रसि॑द्धमे॒वा-] 11
प्रसि॑द्धमे॒वा-द्ध्व॒र्यु-र्दक्षि॑णेन॒ प्रप॑द्यते॒ प्रसि॑द्ध-म्प्रतिप्रस्था॒तोत्त॑रेण॒ तस्मा॑-दादि॒त्य-ष्षण्मा॒सो दक्षि॑णेनैति॒ षडुत्त॑रेणो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒ सर्पो᳚-ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॒ त्वेत्या॒हास्ति॑ त्रयोद॒शो मास॒ इत्या॑हु॒स्त-मे॒व त-त्प्री॑णाति ॥ 12 ॥
(को - जी॑वन्ति॒ द्विः - स्यु॒ - श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 3)
सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ते लो॒काय॑ गृह्यन्ते॒ यदृ॑तुग्र॒हा ज्योति॑-रिन्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्न-मृ॑तुपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ ज्योति॑-रे॒वा-ऽस्मा॑ उ॒परि॑ष्टा-द्दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ओजो॒भृतौ॒ वा ए॒तौ दे॒वानां॒-यँदि॑न्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्नो गृ॒ह्यत॒ ओज॑ ए॒वाव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा अ॒सावा॑दि॒त्य-श्शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्य- [तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्यः, सर्वाः᳚] 13
-स्सर्वाः᳚ प्र॒जाः प्र॒त्यङ्ङुदे॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्व॑ ए॒व म॑न्यते॒ मा-म्प्रत्युद॑गा॒दिति॑ वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जास्तेजः॑ शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जास्वे॒व तेजो॑ दधाति ॥ 14 ॥
(तस्मा॑द॒सावा॑दि॒त्य - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)
इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सांविँ॑द्येन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने वृ॒त्रम॑ह॒न्॒. यन्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्ते॒ वार्त्र॑घ्ना ए॒व ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ तस्य॑ वृ॒त्र-ञ्ज॒घ्नुष॑ ऋ॒तवो॑-ऽमुह्य॒न्थ्स ऋ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑नगृह्णा॒-त्ततो॒ वै स ऋ॒तू-न्प्राजा॑ना॒-द्यदृ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्त॑ ऋतू॒ना-म्प्रज्ञा᳚त्यै॒ वज्रं॒-वाँ ए॒तं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑ [उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑, य॒च्छ॒ति॒ प्र ह॑रति] 15
यच्छति॒ प्र ह॑रति द्वि॒तीये॑न स्तृणु॒ते तृ॒तीये॒ना-ऽऽयु॑धं॒-वाँ ए॒त-द्यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ धनु॑रे॒व प्र॑थ॒मो ज्या द्वि॒तीय॒ इषु॑स्तृ॒तीयः॒ प्रत्ये॒व प्र॑थ॒मेन॑ धत्ते॒ विसृ॑जति द्वि॒तीये॑न॒ विद्ध्य॑ति तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छ॒-दपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मान॒-स्स हरि॑तो-ऽभव॒-थ्स ए॒ता-न्म॑रुत्व॒तीया॑-नात्म॒स्पर॑णा-नपश्य॒-त्तान॑गृह्णीत [ ] 16
प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेना᳚-स्पृणुतापा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॑ना-ऽऽत्म॒स्पर॑णा॒ वा ए॒ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेन॑ स्पृणुते-ऽपा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव-न्म॒हान्. वा अ॒यम॑भू॒द्यो वृ॒त्रमव॑धी॒दिति॒ तन्म॑हे॒न्द्रस्य॑ महेन्द्र॒त्वग्ं स ए॒त-म्मा॑हे॒न्द्र-मु॑द्धा॒र-मुद॑हरत वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा-ऽन्यासु॑ दे॒वता॒स्व धि॒ यन्मा॑हे॒न्द्रो गृ॒ह्यत॑ उद्धा॒रमे॒व तं-यँज॑मान॒ उद्ध॑रते॒-ऽन्यासु॑ प्र॒जास्वधि॑ शुक्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति यजमानदेव॒त्यो॑ वै मा॑हे॒न्द्रस्तेजः॑ शु॒क्रो यन्मा॑हे॒न्द्रग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ यज॑मान ए॒व तेजो॑ दधाति ॥ 17 ॥
(प्र॒थ॒मेना॑ - गृह्णीत - दे॒वता᳚स्व॒ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)
अदि॑तिः पु॒त्रका॑मा सा॒द्ध्येभ्यो॑ दे॒वेभ्यो᳚ ब्रह्मौद॒नम॑पच॒-त्तस्या॑ उ॒च्छेष॑णमददु॒स्त-त्प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॑ च॒त्वार॑ आदि॒त्या अ॑जायन्त॒ सा द्वि॒तीय॑मपच॒-थ्सा-ऽम॑न्यतो॒च्छेष॑णान्म इ॒मे᳚-ऽज्ञत॒ यदग्रे᳚ प्राशि॒ष्यामी॒तो मे॒ वसी॑याग्ंसो जनिष्यन्त॒ इति॒ सा-ऽग्रे॒ प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॒ व्यृ॑द्धमा॒ण्डम॑जायत॒ सा-ऽऽदि॒त्येभ्य॑ ए॒व [ ] 18
तृ॒तीय॑मपच॒-द्भोगा॑य म इ॒दग्ग् श्रा॒न्तम॒स्त्विति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै॒ यो-ऽतो॒ जाया॑ता अ॒स्माक॒ग्ं॒ स एको॑-ऽस॒द्यो᳚-ऽस्य प्र॒जाया॒मृद्ध्या॑ता अ॒स्माक॒-म्भोगा॑य भवा॒दिति॒ ततो॒ विव॑स्वानादि॒त्यो॑ ऽजायत॒ तस्य॒ वा इ॒य-म्प्र॒जा यन्म॑नु॒ष्या᳚स्तास्वेक॑ ए॒वर्धो यो यज॑ते॒ स दे॒वाना॒-म्भोगा॑य भवति दे॒वा वै य॒ज्ञा- [य॒ज्ञात्, रु॒द्र-म॒न्त-] 19
-द्रु॒द्र-म॒न्त-रा॑य॒न्-थ्स आ॑दि॒त्यान॒न्वाक्र॑मत॒ ते द्वि॑देव॒त्या᳚-न्प्राप॑द्यन्त॒ ता-न्न प्रति॒ प्राय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-द्द्विदेव॒त्ये᳚भ्य आदि॒त्यो निर्गृ॑ह्यते॒ यदु॒च्छेष॑णा॒-दजा॑यन्त॒ तस्मा॑-दु॒च्छेष॑णा-द्गृह्यते ति॒सृभि॑र्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्णाति मा॒ता पि॒ता पु॒त्रस्तदे॒व तन्मि॑थु॒न-मुल्ब॒-ङ्गर्भो॑ ज॒रायु॒ तदे॒व त- [तदे॒व तत्, मि॒थु॒न-म्प॒शवो॒] 20
-न्मि॑थु॒न-म्प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ऊर्ग्दधि॑ द॒द्ध्ना म॑द्ध्य॒त-श्श्री॑णा॒त्यूर्ज॑मे॒व प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति शृतात॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दा॒मा प॒क्व-न्दु॑हे प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्यः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति प्रति॒रुद्ध्यै॒वा-ऽस्मै॑ प॒शू-न्गृ॑ह्णाति प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति रु॒द्रादे॒व प॒शू-न॒न्त-र्द॑धा- [-न॒न्त-र्द॑धाति, ए॒ष वै] 21
-त्ये॒ष वै विव॑स्वानादि॒त्यो यदु॑पाग्ं शु॒सव॑न॒-स्स ए॒तमे॒व सो॑मपी॒थ-म्परि॑ शय॒ आ तृ॑तीयसव॒ना-द्विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थ इत्या॑ह॒ विव॑स्वन्त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ं सो॑मपी॒थेन॒ सम॑र्धयति॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणा॒मीति॒ वृष्टि॑कामस्य श्रीणीया॒-द्वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदि॑ ता॒ज-क्प्र॒स्कन्दे॒-द्वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ स्या॒द्यदि॑ चि॒रमव॑र्षुको॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या--द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒न्न हु॒त्वान्वी᳚क्षेत॒ यद॒न्वीक्षे॑त॒ चक्षु॑रस्य प्र॒मायु॑कग्ग् स्या॒-त्तस्मा॒न्नान्वीक्ष्यः॑ ॥ 22 ॥
(ए॒व - य॒ज्ञा - ज्ज॒रायु॒ तदे॒व तद॒ - न्तर्द॑धाति॒ - न - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)
अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णाति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे-दे॒ष वै गा॑य॒त्रो दे॒वानां॒-यँ-थ्स॑वि॒तैष गा॑यत्रि॒यै लो॒के गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद॑न्तर्यामपा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॒ स्वा-दे॒वैनं॒-योँने॒-र्निर्गृ॑ह्णाति॒ विश्वे॑ [विश्वे᳚, दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒] 23
दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-न्नोद॑यच्छ॒-न्ते स॑वि॒तार॑-म्प्रातस्सव॒नभा॑ग॒ग्ं॒ सन्त॑-न्तृतीयसव॒नम॒भि पर्य॑णय॒-न्ततो॒ वै ते तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-मुद॑यच्छ॒न्॒. य-त्तृ॑तीयसव॒ने सा॑वि॒त्रो गृ॒ह्यते॑ तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑न॒स्योद्य॑त्यै सवितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा वै᳚श्वदे॒वः क॒लशः॑ सवि॒ता प्र॑स॒वाना॑मीशे॒ य-थ्स॑वितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृ॒ह्णाति॑ सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र [प्र॒जाः प्र, ज॒न॒य॒ति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि] 24
ज॑नयति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि गृ॑ह्णाति॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह॒ सोमे॒ हि सोम॑मभिगृ॒ह्णाति॒ प्रति॑ष्ठित्या ए॒तस्मि॒न् वा अपि॒ ग्रहे॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ क्रियते सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒वैतेन॑ करोति बृ॒हदित्या॑ह दे॒वेभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोति॒ नम॒ इत्या॑ह पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोत्ये॒ ताव॑ती॒ र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णात्ये॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह वैश्वदे॒वो ह्ये॑षः ॥ 25 ॥
(विश्वे॒ - प्र - पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करो॒त्ये - का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)
प्रा॒णो वा ए॒ष यदु॑पा॒ग्ं॒शु-र्यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ प्रथ॒मश्चो᳚त्त॒मश्च॒ ग्रहौ॑ गृ॒ह्येते᳚ प्रा॒णमे॒वानु॑ प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णमनूद्य॑न्ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्रा॒ण उ॑पा॒ग्ं॒शुः पत्नीः᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयन्ति॒ यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ पात्नीव॒तमा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒ण-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते दे॒वा वा इ॒त इ॑तः॒ पत्नी᳚-स्सुव॒र्गं- [पत्नी᳚-स्सुव॒र्गम्, लो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते] 26
-ँलो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-न्न प्राजा॑न॒-न्त ए॒त-म्पा᳚त्नीव॒तम॑पश्य॒-न्तम॑गृह्णत॒ ततो॒ वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म्प्राजा॑न॒न्॒. य-त्पा᳚त्नीव॒तो गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ स सोमो॒ नाति॑ष्ठत स्त्री॒भ्यो गृ॒ह्यमा॑ण॒स्त-ङ्घृ॒तं-वँज्र॑-ङ्कृ॒त्वा-ऽघ्न॒-न्त-न्निरि॑न्द्रिय-म्भू॒तम॑गृह्ण॒-न्तस्मा॒-थ्स्त्रियो॒ निरि॑न्द्रिया॒ अदा॑यादी॒रपि॑ पा॒पा-त्पु॒ग्ं॒स उप॑स्तितरं- [उप॑स्तितरम्, व॒द॒न्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑] 27
-ँवदन्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑ पात्नीव॒तग्ग् श्री॒णाति॒ वज्रे॑णै॒वैनं॒-वँशे॑ कृ॒त्वा गृ॑ह्णा-त्युपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीत्या॑हे॒यं-वाँ उ॑पया॒म-स्तस्मा॑दि॒मा-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य त॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयतीन्दो॒ इत्या॑ह॒ रेतो॒ वा इन्दू॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धातीन्द्रियाव॒ इ- [इति॑, आ॒ह॒ प्र॒जा] 28
-त्या॑ह प्र॒जा वा इ॑न्द्रि॒य-म्प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्र ज॑नय॒त्यग्ना(3) इत्या॑हा॒ग्निर्वै रे॑तो॒धाः पत्नी॑व॒ इत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पि॒बेत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति दे॒वा वै त्वष्टा॑रमजिघाग्ंस॒न्-थ्स पत्नीः॒ प्राप॑द्यत॒ त-न्न प्रति॒ प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ [प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॑, वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-] 29
वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-त्पात्नीव॒ते त्वष्ट्रे-ऽपि॑ गृह्यते॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवष-ट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒-द्यन्ना-ऽनु॑वषट्कु॒र्या-दशा᳚न्त-म॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षये-दुपा॒ग्॒श्वनु॒ वष॑-ट्करोति॒ न रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॑न्ववसृ॒जति॑ शा॒न्तम॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षय॒त्यग्नी॒-न्नेष्टु॑-रु॒पस्थ॒मा सी॑द॒ [सी॑द, नेष्टः॒ पत्नी॑-] 30
नेष्टः॒ पत्नी॑-मु॒दान॒येत्या॑हा॒-ग्नीदे॒व नेष्ट॑रि॒ रेतो॒ दधा॑ति॒ नेष्टा॒ पत्नि॑यामु-द्गा॒त्रा स-ङ्ख्या॑पयति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदु॑द्गा॒ता प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाया॒प उप॒ प्र व॑र्तयति॒ रेत॑ ए॒व त-थ्सि॑ञ्चत्यू॒रुणोप॒ प्र व॑र्तयत्यू॒रुणा॒ हि रेतः॑ सि॒च्यते॑ नग्न॒-ङ्कृत्यो॒-रुमुप॒ प्र व॑र्तयति य॒दा हि न॒ग्न ऊ॒रुर्भव॒त्यथ॑ मिथु॒नी भ॑व॒तो-ऽथ॒ रेतः॑ सिच्य॒ते-ऽथ॑ प्र॒जाः प्र जा॑यन्ते ॥ 31 ॥
(पत्नी᳚-स्सुव॒र्ग - मुप॑स्तितर - मिन्द्रियाव॒ इत्य - पि॑ - सीद - मिथु॒न्य॑ - ष्टौ च॑) (अ. 8)
इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॑ शीर्षकपा॒ल-मुदौ᳚ब्ज॒-थ्स द्रो॑णकल॒शो॑-ऽभव॒-त्तस्मा॒-थ्सोम॒-स्सम॑स्रव॒-थ्स हा॑रियोज॒नो॑-ऽभव॒-त्तं-व्यँ॑चिकिथ्स-ज्जु॒हवा॒नी(3) मा हौ॒षा(3)-मिति॒ सो॑-ऽमन्यत॒ यद्धो॒ष्याम्या॒मग्ं हो᳚ष्यामि॒ यन्न हो॒ष्यामि॑ यज्ञवेश॒स-ङ्क॑रिष्या॒मीति॒ तम॑द्ध्रियत॒ होतु॒ग्ं॒ सो᳚-ऽग्नि-र॑ब्रवी॒न्न मय्या॒मग्ं हो᳚ष्य॒सीति॒ त-न्धा॒नाभि॑-रश्रीणा॒- [-रश्रीणात्, तग्ं शृ॒त-] 32
-त्तग्ं शृ॒त-म्भू॒त-म॑जुहो॒द्य-द्धा॒नाभि॑र्-हारियोज॒नग्ग् श्री॒णाति॑ शृत॒त्वाय॑ शृ॒त-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्जु॑होति ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणात्ये॒ताव॑ती-रे॒वास्या॒-मुष्मि॑न् ँलो॒के का॑म॒दुघा॑ भव॒न्त्यथो॒ खल्वा॑हुरे॒ता वा इन्द्र॑स्य॒ पृश्ञ॑यः काम॒दुघा॒ यद्धा॑रियोज॒नीरिति॒ तस्मा᳚-द्ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणीयादृख्सा॒मे वा इन्द्र॑स्य॒ हरी॑ सोम॒पानौ॒ तयोः᳚ परि॒धय॑ आ॒धानं॒-यँदप्र॑हृत्य परि॒धी-ञ्जु॑हु॒या-द॒न्तरा॑धानाभ्या- [-द॒न्तरा॑धानाभ्याम्, घा॒स-म्प्र] 33
-ङ्घा॒स-म्प्र य॑च्छे-त्प्र॒हृत्य॑ परि॒धीञ्जु॑होति॒ निरा॑धानाभ्या-मे॒व घा॒स-म्प्र य॑च्छत्युन्ने॒ता जु॑होति या॒तया॑मेव॒ ह्ये॑तर्ह्य॑द्ध्व॒र्यु-स्स्व॒गाकृ॑तो॒ य-द॑द्ध्व॒र्यु-र्जु॑हु॒या-द्यथा॒ विमु॑क्त॒-म्पुन॑र्यु॒नक्ति॑ ता॒दृगे॒व तच्छी॒र्॒ष-न्न॑धिनि॒धाय॑ जुहोति शीर्ष॒तो हि स स॒मभ॑व-द्वि॒क्रम्य॑ जुहोति वि॒क्रम्य॒ हीन्द्रो॑ वृ॒त्रमह॒न्-थ्समृ॑द्ध्यै प॒शवो॒ वै हा॑रियोज॒नीर्य-थ्स॑भि॒न्न्द्या-दल्पा॑ [-दल्पाः᳚, ए॒न॒-म्प॒शवो॑] 34
एन-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेर॒न्॒. यन्न स॑भि॒न्न्द्या-द्ब॒हव॑ एन-म्प॒शवो-ऽभु॑ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठेर॒-न्मन॑सा॒ स-म्बा॑धत उ॒भय॑-ङ्करोति ब॒हव॑ ए॒वैन॑-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठन्त उन्ने॒तर्यु॑पह॒व-मि॑च्छन्ते॒ य ए॒व तत्र॑ सोमपी॒थस्त-मे॒वाव॑ रुन्धत उत्तरवे॒द्या-न्निव॑पति प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः प॒शवो॑ हारियोज॒नीः प॒शुष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ ष्ठापयन्ति ॥ 35 ॥
(अ॒श्री॒णा॒ - द॒न्तरा॑धानाभ्या॒ - मल्पाः᳚ - स्थापयन्ति) (अ. 9)
ग्रहा॒न्॒. वा अनु॑ प्र॒जाः प॒शवः॒ प्र जा॑यन्त उपाग्श्वन्तर्या॒-माव॑जा॒वयः॑ शु॒क्राम॒न्थिनौ॒ पुरु॑षा ऋतुग्र॒हा-नेक॑शफा आदित्यग्र॒ह-ङ्गाव॑ आदित्यग्र॒हो भूयि॑ष्ठाभिर्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्यते॒ तस्मा॒-द्गावः॑ पशू॒ना-म्भूयि॑ष्ठा॒ य-त्त्रिरु॑पा॒ग्ं॒ शुग्ं हस्ते॑न विगृ॒ह्णाति॒ तस्मा॒-द्द्वौ त्रीन॒जा ज॒नय॒त्यथाव॑यो॒ भूय॑सीः पि॒ता वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः पु॒त्रः क॒लशो॒ यदा᳚ग्रय॒ण उ॑प॒दस्ये᳚-त्क॒लशा᳚-द्गृह्णीया॒-द्यथा॑ पि॒ता [ ] 36
पु॒त्र-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तद्य-त्क॒लश॑ उप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीया॒-द्यथा॑ पु॒त्रः पि॒तर॑-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तदा॒त्मा वा ए॒ष य॒ज्ञस्य॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद्ग्रहो॑ वा क॒लशो॑ वोप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीयादा॒त्मन॑ ए॒वाधि॑ य॒ज्ञ-न्निष्क॑रो॒त्यवि॑ज्ञातो॒ वा ए॒ष गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒ण-स्स्था॒ल्या गृ॒ह्णाति॑ वाय॒व्ये॑न जुहोति॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन] 37
-द्गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन ब्रह्म॒हा ऽव॑भृ॒थमव॑ यन्ति॒ परा᳚ स्था॒लीरस्य॒न्त्यु-द्वा॑य॒व्या॑नि हरन्ति॒ तस्मा॒-थ्स्त्रिय॑-ञ्जा॒ता-म्परा᳚-ऽस्य॒न्त्यु-त्पुमाग्ं॑ सग्ं हरन्ति॒ य-त्पु॑रो॒रुच॒माह॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हर॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द्ग्रह॑-ङ्गृ॒ह्णाति॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हृत्य॒ प्रा-ऽऽह॑ ता॒दृगे॒व त-द्य-थ्सा॒दय॑ति॒ यथा॒ वस्य॑स उपनि॒धाया॑-प॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य द्वै य॒ज्ञस्य॒ साम्ना॒ यजु॑षा क्रि॒यते॑ शिथि॒ल-न्त-द्यदृ॒चा त-द्दृ॒ढ-म्पु॒रस्ता॑दुपयामा॒ यजु॑षा गृह्यन्त उ॒परि॑ष्टा-दुपयामा ऋ॒चा य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ ॥ 38 ॥
(यथा॑ पि॒ता-तस्मा॑-दप॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द॒ष्टा द॑श च) (अ. 10)
प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒-ऽमुमे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ परा॑ङिव॒ ह्य॑सौ लो॒को यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्त॑ इ॒ममे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ पुनः॑पुन-रिव॒ ह्य॑यं-लोँ॒कः प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ परा॑ भवन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ [पुनः॑, प्र॒यु॒ज्यन्ते॒] 39
प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ पुन॒रा भ॑वन्ति॒ प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वा॑र॒ण्याः प॒शवो-ऽर॑ण्य॒-मप॑ यन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यनु॑ ग्रा॒म्याः प॒शवो॒ ग्राम॑-मु॒पाव॑यन्ति॒ यो वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भव॒त्याज्य॒-मित्यु॒क्थ-न्तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँदु॑पा॒ग्ं॒शु शग्ंस॑ति॒ त- [शग्ंस॑ति॒ तत्, उ॒पा॒ग्श्व॒न्त॒र्या॒मयो॒-] 40
-दु॑पाग्श्वन्तर्या॒मयो॒-र्यदु॒च्चै-स्तदित॑रेषा॒-ङ्ग्रहा॑णामे॒तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँ ए॒वं-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भवति॒ यो वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते स्था॒लीभि॑-र॒न्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॑ वाय॒व्यै॑-र॒न्य ए॒तद्वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यत॒ इन्द्र॒स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽपिब॒-थ्स विष्व॒- [विष्वङ्ङ्॑, व्या᳚र्च्छ॒-थ्स] 41
ङ्व्या᳚र्च्छ॒-थ्स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण॒-न्नावि॑न्द॒-थ्स ए॒ता-न॑नुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑नपश्य॒-त्ता-न्निर॑वप॒-त्तैर्वै स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण-मकुरुत॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॒ निरु॑प्यन्ते॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑ना॒-म्प्रा-ऽश्ञी॑यादा॒त्म-न्ने॒वा-ऽऽरम॑ण-ङ्कुरुते॒ नैन॒ग्ं॒ सोमो-ऽति॑ पवते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ नर्चा न यजु॑षा प॒ङ्क्ति-रा᳚प्य॒ते-ऽथ॒ किं ँय॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वमिति॑ धा॒नाः क॑र॒म्भः प॑रिवा॒पः पु॑रो॒डाशः॑ पय॒स्या॑ तेन॑ प॒ङ्क्ति-रा᳚प्यते॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वम् ॥ 42 ॥
(भ॒व॒न्ति॒ यानि॒ पुनः॒ - शग्ंस॑ति॒ त - द्विष्वं॒ - किं - चतु॑र्दश च) (अ. 11)
(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय- ऽऽयु॒र्वे - य॒ज्ञेन॑ - सुव॒र्गा - येन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒ - रदि॑ति - रन्तर्यामपा॒त्रेण॑ - प्रा॒ण उ॑पाग्ंशु पा॒त्रे - णेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॒ - ग्रहा॒न् - प्रान्या - न्येका॑दश)
(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ - पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह - मिथु॒न-म्प॒शवो॒ - नेष्टः॒ पत्नी॑ - मुपाग्श्वन्तर्या॒मयो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशत्)
(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑, पाङ्क्त॒त्वम्)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yaccha॒-thsa vṛ॒tro vajrā॒dudya̭tādabibhe॒-thso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒ryaṃ̭ ta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ dvi॒tīya॒muda̭yaccha॒-thso᳚-'bravī॒nmā ma॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ [pra dā᳚syā॒mīti̭, tasmā̭ u॒kthya̭me॒va] 1
tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-ttasmai̭ tṛ॒tīya॒muda̭yaccha॒-ttaṃ-vi~ṣṇu॒ranva̭tiṣṭhata ja॒hīti॒ so᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-tta-nnirmā̭ya-mbhū॒tama̭han. ya॒jño hi tasya̭ mā॒yā-''sī॒-dyadu॒kthyo̭ gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va [ ] 2
ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkta॒ indrā̭ya tvā bṛ॒ha-dva̭te॒ vaya̭svata॒ ityā॒hendrā̭ya॒ hi sa ta-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ yade॒va viṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata ja॒hīti॒ tasmā॒-dviṣṇṷma॒nvābha̭jati॒ trirnirgṛ̭hṇāti॒ trirhi sa ta-ntasmai॒ prāya̭cchade॒ṣa te॒ yoniḥ॒ puna̭rhavira॒sītyā̭ha॒ punaḥ̭puna॒- [punaḥ̭punaḥ, hya̭smā-] 3
r-hya̭smā-nnirgṛ॒hṇāti॒ cakṣu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒kthya̭-stasmā̭du॒kthyagṃ̭ hu॒tagṃ somā̭ a॒nvāya̭nti॒ tasmā̭dā॒tmā cakṣu॒ranvḙti॒ tasmā॒dekaṃ॒-ya~nta̭-mba॒havo-'nṷ yanti॒ tasmā॒deko̭ bahū॒nā-mbha॒dro bha̭vati॒ tasmā॒deko̭ ba॒hvīrjā॒yā vi̭ndate॒ yadi̭ kā॒mayḙtā-ddhva॒ryu-rā॒tmānaṃ̭-ya~jña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒-mitya̭nta॒rā-''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñca॒ tiṣṭha॒nnava̭ naye- [nayet, ā॒tmāna̭me॒va] 4
-dā॒tmāna̭me॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jña yaśa॒senā᳚rpayeya॒-mitya̭nta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne tiṣṭha॒nnava̭ naye॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta sada॒syāṋ yajña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒miti॒ sada̭ ā॒labhyāva̭ naye-thsada॒syā̭ne॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati || 5 ||
(itī᳚ - ndri॒yame॒va - punaḥ̭ puna - rnaye॒t - traya̭strigṃśacca) (a. 1)
āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ṷtta॒mo grahā̭ṇā-ṅgṛhyate॒ tasmā॒-dāyuḥ̭ prā॒ṇānā̭-mutta॒ma-mmū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā ityā̭ha mū॒rdhāna̭-me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti vaiśvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒ta-ma॒gni-mityā̭ha vaiśvāna॒ragṃ hi de॒vata॒yā-''yṷ-rubha॒yato̭ vaiśvānaro gṛhyate॒ tasmā̭-dubha॒yataḥ̭ prā॒ṇā a॒dhastā᳚-cco॒pari̭ṣṭā-ccā॒rdhino॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒-'rdhī dhru॒va-stasmā̭- [dhru॒va-stasmā᳚t, a॒rdhyavā᳚-] 6
-da॒rdhyavā᳚-mprā॒ṇo᳚-'nyeṣā᳚-mprā॒ṇānā॒-mupo᳚pte॒-'nye grahā᳚-ssā॒dyante-'nṷpopte dhru॒vastasmā̭-da॒sthnānyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti mā॒gṃ॒senā॒nyā asṷrā॒ vā ṷttara॒taḥ pṛ̭thi॒vī-mpa॒ryāci̭kīrṣa॒-ntā-nde॒vā dhru॒veṇā̭dṛgṃha॒-nta-ddhru॒vasya̭ dhruva॒tvaṃ-ya~-ddhru॒va ṷttara॒ta-ssā॒dyate॒ dhṛtyā॒ āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ā॒tmā hotā॒ yaddho̭tṛcama॒se dhru॒va-ma̭va॒naya̭tyā॒tmanne॒va ya॒jñasyā- [ya॒jñasya̭, āyṷ-rdadhāti] 7
-''yṷ-rdadhāti pu॒rastā̭-du॒kthasyā̭-'va॒nīya॒ ityā̭huḥ pu॒rastā॒ddhyāyṷṣo bhu॒ṅkte ma̭ddhya॒to̭-'va॒nīya॒ ityā̭hurmaddhya॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkta ṷttarā॒rdhḙ-'va॒nīya॒ ityā̭hurutta॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkte vai᳚śvade॒vyāmṛ॒ci śa॒syamā̭nāyā॒mava̭ nayati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jāsve॒vā-''yṷrdadhāti || 8 ||
(dhru॒vastasmā̭ - de॒va ya॒jñasyai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te saṃ̭va~thsa॒reṇa̭ yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭ya ṛtugra॒haire॒vānu॒ prājā̭na॒n॒. yadṛ̭tugra॒hā gṛ॒hyantḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ dvāda̭śa gṛhyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prajñā᳚tyai sa॒ha pra̭tha॒mau gṛ̭hyete sa॒hotta॒mau tasmā॒-ddvaudvā̭vṛ॒tū ṷbha॒yato̭mukha-mṛtupā॒tra-mbha̭vati॒ ko [mbha̭vati॒ kaḥ, hi ta-dveda॒] 9
hi ta-dveda॒ yata̭ ṛtū॒nā-mmukha̭mṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇātyṛ॒tubhi॒riti̭ ca॒tuścatṷṣpada e॒va pa॒śū-nprī̭ṇāti॒ dviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha dvi॒pada̭ e॒va prī̭ṇātyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒tustasmā॒-ccatṷṣpādaḥ pa॒śava̭ ṛ॒tūnupa̭ jīvanti॒ dviḥ [dviḥ, puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒] 10
puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒ tasmā᳚-ddvi॒pāda॒ścatṷṣpadaḥ pa॒śūnupa̭ jīvantyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒turdviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''hā॒ ''krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ nānyo᳚-'nyamanu॒ prapa̭dyeta॒ yada॒nyo᳚-'nyama̭nu pra॒padyḙta॒rtur-ṛ॒tumanu॒ prapa̭dyeta॒rtavo॒ mohṷkā-ssyuḥ॒ [mohṷkā-ssyuḥ, prasi̭ddhame॒vā-] 11
prasi̭ddhame॒vā-ddhva॒ryu-rdakṣi̭ṇena॒ prapa̭dyate॒ prasi̭ddha-mpratiprasthā॒totta̭reṇa॒ tasmā̭-dādi॒tya-ṣṣaṇmā॒so dakṣi̭ṇenaiti॒ ṣaḍutta̭reṇo-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒ sarpo᳚-'syagṃhaspa॒tyāya॒ tvetyā॒hāsti̭ trayoda॒śo māsa॒ ityā̭hu॒sta-me॒va ta-tprī̭ṇāti || 12 ||
(ko - jī̭vanti॒ dviḥ - syu॒ - ścatṷstrigṃśacca) (a. 3)
su॒va॒rgāya॒ vā e॒te lo॒kāya̭ gṛhyante॒ yadṛ̭tugra॒hā jyoti̭-rindrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gna-mṛ̭tupā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ jyoti̭-re॒vā-'smā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā ojo॒bhṛtau॒ vā e॒tau de॒vānāṃ॒-ya~di̭ndrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gno gṛ॒hyata॒ oja̭ e॒vāva̭ rundhe vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā a॒sāvā̭di॒tya-śśu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tya- [tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tyaḥ, sarvāḥ᳚] 13
-ssarvāḥ᳚ pra॒jāḥ pra॒tyaṅṅudḙti॒ tasmā॒-thsarva̭ e॒va ma̭nyate॒ mā-mpratyuda̭gā॒diti̭ vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāstejaḥ̭ śu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti̭ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti || 14 ||
(tasmā̭da॒sāvā̭di॒tya - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssāṃvi~̭dyena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne vṛ॒trama̭ha॒n॒. yanmāddhya̭ndine॒ sava̭ne marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyante॒ vārtra̭ghnā e॒va te yaja̭mānasya gṛhyante॒ tasya̭ vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ ṛ॒tavo̭-'muhya॒nthsa ṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭nagṛhṇā॒-ttato॒ vai sa ṛ॒tū-nprājā̭nā॒-dyadṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyanta̭ ṛtū॒nā-mprajñā᳚tyai॒ vajraṃ॒-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ ude॒va pra̭tha॒mena̭ [ude॒va pra̭tha॒mena̭, ya॒ccha॒ti॒ pra ha̭rati] 15
yacchati॒ pra ha̭rati dvi॒tīyḙna stṛṇu॒te tṛ॒tīye॒nā-''yṷdhaṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ dhanṷre॒va pra̭tha॒mo jyā dvi॒tīya॒ iṣṷstṛ॒tīyaḥ॒ pratye॒va pra̭tha॒mena̭ dhatte॒ visṛ̭jati dvi॒tīyḙna॒ viddhya̭ti tṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒-ssa hari̭to-'bhava॒-thsa e॒tā-nma̭rutva॒tīyā̭-nātma॒spara̭ṇā-napaśya॒-ttāna̭gṛhṇīta [ ] 16
prā॒ṇame॒va pra̭tha॒menā᳚-spṛṇutāpā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīyḙnā-''tma॒spara̭ṇā॒ vā e॒te yaja̭mānasya gṛhyante॒ yanma̭rutva॒tīyāḥ᳚ prā॒ṇame॒va pra̭tha॒mena̭ spṛṇute-'pā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nta-nde॒vā a̭bruva-nma॒hān. vā a॒yama̭bhū॒dyo vṛ॒tramava̭dhī॒diti॒ tanma̭he॒ndrasya̭ mahendra॒tvagṃ sa e॒ta-mmā̭he॒ndra-mṷddhā॒ra-muda̭harata vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'nyāsṷ de॒vatā॒sva dhi॒ yanmā̭he॒ndro gṛ॒hyata̭ uddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate॒-'nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ śukrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti yajamānadeva॒tyo̭ vai mā̭he॒ndrastejaḥ̭ śu॒kro yanmā̭he॒ndragṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ yaja̭māna e॒va tejo̭ dadhāti || 17 ||
(pra॒tha॒menā̭ - gṛhṇīta - de॒vatā᳚sva॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒nama̭paca॒-ttasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇamadadu॒sta-tprā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai̭ ca॒tvāra̭ ādi॒tyā a̭jāyanta॒ sā dvi॒tīya̭mapaca॒-thsā-'ma̭nyato॒ccheṣa̭ṇānma i॒me᳚-'jñata॒ yadagre᳚ prāśi॒ṣyāmī॒to me॒ vasī̭yāgṃso janiṣyanta॒ iti॒ sā-'gre॒ prā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai॒ vyṛ̭ddhamā॒ṇḍama̭jāyata॒ sā-''di॒tyebhya̭ e॒va [ ] 18
tṛ॒tīya̭mapaca॒-dbhogā̭ya ma i॒dagg śrā॒ntama॒stviti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ yo-'to॒ jāyā̭tā a॒smāka॒gṃ॒ sa eko̭-'sa॒dyo᳚-'sya pra॒jāyā॒mṛddhyā̭tā a॒smāka॒-mbhogā̭ya bhavā॒diti॒ tato॒ viva̭svānādi॒tyo̭ 'jāyata॒ tasya॒ vā i॒ya-mpra॒jā yanma̭nu॒ṣyā᳚stāsveka̭ e॒vardho yo yaja̭te॒ sa de॒vānā॒-mbhogā̭ya bhavati de॒vā vai ya॒jñā- [ya॒jñāt, ru॒dra-ma॒nta-] 19
-dru॒dra-ma॒nta-rā̭ya॒n-thsa ā̭di॒tyāna॒nvākra̭mata॒ te dvi̭deva॒tyā᳚-nprāpa̭dyanta॒ tā-nna prati॒ prāya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-ddvideva॒tye᳚bhya ādi॒tyo nirgṛ̭hyate॒ yadu॒ccheṣa̭ṇā॒-dajā̭yanta॒ tasmā̭-du॒ccheṣa̭ṇā-dgṛhyate ti॒sṛbhi̭r-ṛ॒gbhirgṛ̭hṇāti mā॒tā pi॒tā pu॒trastade॒va tanmi̭thu॒na-mulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyu॒ tade॒va ta- [tade॒va tat, mi॒thu॒na-mpa॒śavo॒] 20
-nmi̭thu॒na-mpa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya ūrgdadhi̭ da॒ddhnā ma̭ddhya॒ta-śśrī̭ṇā॒tyūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhāti śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya॒ tasmā̭dā॒mā pa॒kva-ndṷhe pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tyaḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vā-'smai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇāti pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti ru॒drāde॒va pa॒śū-na॒nta-rda̭dhā- [-na॒nta-rda̭dhāti, e॒ṣa vai] 21
-tye॒ṣa vai viva̭svānādi॒tyo yadṷpāgṃ śu॒sava̭na॒-ssa e॒tame॒va so̭mapī॒tha-mpari̭ śaya॒ ā tṛ̭tīyasava॒nā-dviva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒tha ityā̭ha॒ viva̭svanta-me॒vā-''di॒tyagṃ so̭mapī॒thena॒ sama̭rdhayati॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇā॒mīti॒ vṛṣṭi̭kāmasya śrīṇīyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadi̭ tā॒ja-kpra॒skande॒-dvarṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dyadi̭ ci॒ramava̭rṣuko॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā--dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒nna hu॒tvānvī᳚kṣeta॒ yada॒nvīkṣḙta॒ cakṣṷrasya pra॒māyṷkagg syā॒-ttasmā॒nnānvīkṣyaḥ̭ || 22 ||
(e॒va - ya॒jñā - jja॒rāyu॒ tade॒va tada॒ - ntarda̭dhāti॒ - na - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 6)
a॒nta॒ryā॒ma॒pā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ̭hṇāti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje-de॒ṣa vai gā̭ya॒tro de॒vānāṃ॒-ya~-thsa̭vi॒taiṣa gā̭yatri॒yai lo॒ke gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇo yada̭ntaryāmapā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti॒ svā-de॒vainaṃ॒-yo~ne॒-rnirgṛ̭hṇāti॒ viśvḙ [viśve᳚, de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒] 23
de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-nnoda̭yaccha॒-nte sa̭vi॒tāra̭-mprātassava॒nabhā̭ga॒gṃ॒ santa̭-ntṛtīyasava॒nama॒bhi parya̭ṇaya॒-ntato॒ vai te tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-muda̭yaccha॒n॒. ya-ttṛ̭tīyasava॒ne sā̭vi॒tro gṛ॒hyatḙ tṛ॒tīya̭sya॒ sava̭na॒syodya̭tyai savitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā vai᳚śvade॒vaḥ ka॒laśaḥ̭ savi॒tā pra̭sa॒vānā̭mīśe॒ ya-thsa̭vitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛ॒hṇāti̭ savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra [pra॒jāḥ pra, ja॒na॒ya॒ti॒ some॒ soma̭ma॒bhi] 24
ja̭nayati॒ some॒ soma̭ma॒bhi gṛ̭hṇāti॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha॒ some॒ hi soma̭mabhigṛ॒hṇāti॒ prati̭ṣṭhityā e॒tasmi॒n vā api॒ grahḙ manu॒ṣye᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti bṛ॒hadityā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karoti॒ nama॒ ityā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒ tāva̭tī॒ rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣaḥ || 25 ||
(viśve॒ - pra - pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karo॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu-ryadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pratha॒maśco᳚tta॒maśca॒ grahaṷ gṛ॒hyete᳚ prā॒ṇame॒vānṷ pra॒yanti̭ prā॒ṇamanūdya̭nti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ prā॒ṇa ṷpā॒gṃ॒śuḥ patnīḥ᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayanti॒ yadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pātnīva॒tamā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-tprā॒ṇa-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante de॒vā vā i॒ta i̭taḥ॒ patnī᳚-ssuva॒rgaṃ- [patnī᳚-ssuva॒rgam, lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte] 26
-~lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒-nta e॒ta-mpā᳚tnīva॒tama̭paśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭na॒n॒. ya-tpā᳚tnīva॒to gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ sa somo॒ nāti̭ṣṭhata strī॒bhyo gṛ॒hyamā̭ṇa॒sta-ṅghṛ॒taṃ-va~jra̭-ṅkṛ॒tvā-'ghna॒-nta-nniri̭ndriya-mbhū॒tama̭gṛhṇa॒-ntasmā॒-thstriyo॒ niri̭ndriyā॒ adā̭yādī॒rapi̭ pā॒pā-tpu॒gṃ॒sa upa̭stitaraṃ- [upa̭stitaram, va॒da॒nti॒ ya-dghṛ॒tena̭] 27
-~vadanti॒ ya-dghṛ॒tena̭ pātnīva॒tagg śrī॒ṇāti॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā gṛ̭hṇā-tyupayā॒magṛ̭hīto॒-'sītyā̭he॒yaṃ-vā~ ṷpayā॒ma-stasmā̭di॒mā-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante॒ bṛha॒spati̭sutasya ta॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatīndo॒ ityā̭ha॒ reto॒ vā indū॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātīndriyāva॒ i- [iti̭, ā॒ha॒ pra॒jā] 28
-tyā̭ha pra॒jā vā i̭ndri॒ya-mpra॒jā e॒vāsmai॒ pra ja̭naya॒tyagnā(3) ityā̭hā॒gnirvai rḙto॒dhāḥ patnī̭va॒ ityā̭ha mithuna॒tvāya̭ sa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpi॒betyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti de॒vā vai tvaṣṭā̭ramajighāgṃsa॒n-thsa patnīḥ॒ prāpa̭dyata॒ ta-nna prati॒ prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ [prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi̭, vaddhya॒-mprapa̭nna॒-] 29
vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-tpātnīva॒te tvaṣṭre-'pi̭ gṛhyate॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣa-ṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒-dyannā-'nṷvaṣaṭku॒ryā-daśā᳚nta-ma॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaye-dupā॒g॒śvanu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ na ru॒dra-mpra॒jā a̭nvavasṛ॒jati̭ śā॒ntama॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaya॒tyagnī॒-nneṣṭṷ-ru॒pastha॒mā sī̭da॒ [sī̭da, neṣṭaḥ॒ patnī̭-] 30
neṣṭaḥ॒ patnī̭-mu॒dāna॒yetyā̭hā॒-gnīde॒va neṣṭa̭ri॒ reto॒ dadhā̭ti॒ neṣṭā॒ patni̭yāmu-dgā॒trā sa-ṅkhyā̭payati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadṷdgā॒tā pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāyā॒pa upa॒ pra va̭rtayati॒ reta̭ e॒va ta-thsi̭ñcatyū॒ruṇopa॒ pra va̭rtayatyū॒ruṇā॒ hi retaḥ̭ si॒cyatḙ nagna॒-ṅkṛtyo॒-rumupa॒ pra va̭rtayati ya॒dā hi na॒gna ū॒rurbhava॒tyatha̭ mithu॒nī bha̭va॒to-'tha॒ retaḥ̭ sicya॒te-'tha̭ pra॒jāḥ pra jā̭yante || 31 ||
(patnī᳚-ssuva॒rga - mupa̭stitara - mindriyāva॒ itya - pi̭ - sīda - mithu॒nya̭ - ṣṭau ca̭) (a. 8)
indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ śīrṣakapā॒la-mudau᳚bja॒-thsa dro̭ṇakala॒śo̭-'bhava॒-ttasmā॒-thsoma॒-ssama̭srava॒-thsa hā̭riyoja॒no̭-'bhava॒-ttaṃ-vya~̭cikithsa-jju॒havā॒nī(3) mā hau॒ṣā(3)-miti॒ so̭-'manyata॒ yaddho॒ṣyāmyā॒magṃ ho᳚ṣyāmi॒ yanna ho॒ṣyāmi̭ yajñaveśa॒sa-ṅka̭riṣyā॒mīti॒ tama̭ddhriyata॒ hotu॒gṃ॒ so᳚-'gni-ra̭bravī॒nna mayyā॒magṃ ho᳚ṣya॒sīti॒ ta-ndhā॒nābhi̭-raśrīṇā॒- [-raśrīṇāt, tagṃ śṛ॒ta-] 32
-ttagṃ śṛ॒ta-mbhū॒ta-ma̭juho॒dya-ddhā॒nābhi̭r-hāriyoja॒nagg śrī॒ṇāti̭ śṛta॒tvāya̭ śṛ॒ta-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjṷhoti ba॒hvībhiḥ̭ śrīṇātye॒tāva̭tī-re॒vāsyā॒-muṣmi̭n ~lo॒ke kā̭ma॒dughā̭ bhava॒ntyatho॒ khalvā̭hure॒tā vā indra̭sya॒ pṛśña̭yaḥ kāma॒dughā॒ yaddhā̭riyoja॒nīriti॒ tasmā᳚-dba॒hvībhiḥ̭ śrīṇīyādṛkhsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau॒ tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhānaṃ॒-ya~dapra̭hṛtya pari॒dhī-ñjṷhu॒yā-da॒ntarā̭dhānābhyā- [-da॒ntarā̭dhānābhyām, ghā॒sa-mpra] 33
-ṅghā॒sa-mpra ya̭cche-tpra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti॒ nirā̭dhānābhyā-me॒va ghā॒sa-mpra ya̭cchatyunne॒tā jṷhoti yā॒tayā̭meva॒ hyḙtarhya̭ddhva॒ryu-ssva॒gākṛ̭to॒ ya-da̭ddhva॒ryu-rjṷhu॒yā-dyathā॒ vimṷkta॒-mpuna̭ryu॒nakti̭ tā॒dṛge॒va tacchī॒r॒ṣa-nna̭dhini॒dhāya̭ juhoti śīrṣa॒to hi sa sa॒mabha̭va-dvi॒kramya̭ juhoti vi॒kramya॒ hīndro̭ vṛ॒tramaha॒n-thsamṛ̭ddhyai pa॒śavo॒ vai hā̭riyoja॒nīrya-thsa̭bhi॒nndyā-dalpā̭ [-dalpāḥ᳚, e॒na॒-mpa॒śavo̭] 34
ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhera॒n॒. yanna sa̭bhi॒nndyā-dba॒hava̭ ena-mpa॒śavo-'bhṷñjanta॒ upa̭ tiṣṭhera॒-nmana̭sā॒ sa-mbā̭dhata u॒bhaya̭-ṅkaroti ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭ tiṣṭhanta unne॒taryṷpaha॒va-mi̭cchante॒ ya e॒va tatra̭ somapī॒thasta-me॒vāva̭ rundhata uttarave॒dyā-nniva̭pati pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śavo̭ hāriyoja॒nīḥ pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ ṣṭhāpayanti || 35 ||
(a॒śrī॒ṇā॒ - da॒ntarā̭dhānābhyā॒ - malpāḥ᳚ - sthāpayanti) (a. 9)
grahā॒n॒. vā anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ pra jā̭yanta upāgśvantaryā॒-māva̭jā॒vayaḥ̭ śu॒krāma॒nthinau॒ purṷṣā ṛtugra॒hā-neka̭śaphā ādityagra॒ha-ṅgāva̭ ādityagra॒ho bhūyi̭ṣṭhābhir-ṛ॒gbhirgṛ̭hyate॒ tasmā॒-dgāvaḥ̭ paśū॒nā-mbhūyi̭ṣṭhā॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ddvau trīna॒jā ja॒naya॒tyathāva̭yo॒ bhūya̭sīḥ pi॒tā vā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pu॒traḥ ka॒laśo॒ yadā᳚graya॒ṇa ṷpa॒dasye᳚-tka॒laśā᳚-dgṛhṇīyā॒-dyathā̭ pi॒tā [ ] 36
pu॒tra-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadya-tka॒laśa̭ upa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyā॒-dyathā̭ pu॒traḥ pi॒tara̭-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇo yadgraho̭ vā ka॒laśo̭ vopa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyādā॒tmana̭ e॒vādhi̭ ya॒jña-nniṣka̭ro॒tyavi̭jñāto॒ vā e॒ṣa gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ vāya॒vyḙna juhoti॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhe॒ṇā 'vi̭jñātena] 37
-dgarbhe॒ṇā 'vi̭jñātena brahma॒hā 'va̭bhṛ॒thamava̭ yanti॒ parā᳚ sthā॒līrasya॒ntyu-dvā̭ya॒vyā̭ni haranti॒ tasmā॒-thstriya̭-ñjā॒tā-mparā᳚-'sya॒ntyu-tpumāgṃ̭ sagṃ haranti॒ ya-tpṷro॒ruca॒māha॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hara̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-dgraha̭-ṅgṛ॒hṇāti॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hṛtya॒ prā-''ha̭ tā॒dṛge॒va ta-dya-thsā॒daya̭ti॒ yathā॒ vasya̭sa upani॒dhāyā̭-pa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya dvai ya॒jñasya॒ sāmnā॒ yajṷṣā kri॒yatḙ śithi॒la-nta-dyadṛ॒cā ta-ddṛ॒ḍha-mpu॒rastā̭dupayāmā॒ yajṷṣā gṛhyanta u॒pari̭ṣṭā-dupayāmā ṛ॒cā ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 38 ||
(yathā̭ pi॒tā-tasmā̭-dapa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-da॒ṣṭā da̭śa ca) (a. 10)
prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ parā̭ṅiva॒ hya̭sau lo॒ko yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyanta̭ i॒mame॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ punaḥ̭puna-riva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ yāni॒ punaḥ̭ [punaḥ̭, pra॒yu॒jyante॒] 39
prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭vanti॒ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo-'ra̭ṇya॒-mapa̭ yanti॒ yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyante॒ tānyanṷ grā॒myāḥ pa॒śavo॒ grāma̭-mu॒pāva̭yanti॒ yo vai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhava॒tyājya॒-mityu॒ktha-ntadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~dṷpā॒gṃ॒śu śagṃsa̭ti॒ ta- [śagṃsa̭ti॒ tat, u॒pā॒gśva॒nta॒ryā॒mayo॒-] 40
-dṷpāgśvantaryā॒mayo॒-ryadu॒ccai-stadita̭reṣā॒-ṅgrahā̭ṇāme॒tadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhavati॒ yo vai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate sthā॒lībhi̭-ra॒nye grahā̭ gṛ॒hyantḙ vāya॒vyai̭-ra॒nya e॒tadvai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yata॒ indra॒stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-'piba॒-thsa viṣva॒- [viṣvaṅṋ̇, vyā᳚rccha॒-thsa] 41
ṅvyā᳚rccha॒-thsa ā॒tmannā॒rama̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒-thsa e॒tā-na̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭napaśya॒-ttā-nnira̭vapa॒-ttairvai sa ā॒tmannā॒rama̭ṇa-makuruta॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒ nirṷpyante॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭nā॒-mprā-'śñī̭yādā॒tma-nne॒vā-''rama̭ṇa-ṅkurute॒ naina॒gṃ॒ somo-'ti̭ pavate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ narcā na yajṷṣā pa॒ṅkti-rā᳚pya॒te-'tha॒ kiṃ ~ya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvamiti̭ dhā॒nāḥ ka̭ra॒mbhaḥ pa̭rivā॒paḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ paya॒syā̭ tena̭ pa॒ṅkti-rā᳚pyate॒ ta-dya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvam || 42 ||
(bha॒va॒nti॒ yāni॒ punaḥ॒ - śagṃsa̭ti॒ ta - dviṣvaṃ॒ - kiṃ - catṷrdaśa ca) (a. 11)
(indro̭ vṛ॒trāya- ''yu॒rve - ya॒jñena̭ - suva॒rgā - yendro̭ ma॒rudbhi॒ - radi̭ti - rantaryāmapā॒treṇa̭ - prā॒ṇa ṷpāgṃśu pā॒tre - ṇendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya॒ - grahā॒n - prānyā - nyekā̭daśa)
(indro̭ vṛ॒trāya॒ - puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha - mithu॒na-mpa॒śavo॒ - neṣṭaḥ॒ patnī̭ - mupāgśvantaryā॒mayo॒ - dvica̭tvārigṃśat)
(indro̭ vṛ॒trāya̭, pāṅkta॒tvam)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.