அத்யாய 1
வல்லீ 2
அந்யச்ச்ரேயோ-ऽந்யதுதைவ ப்ரேயஸ்தே உபே நாநார்தே புருஷம் ஸிநீதஃ।
தயோ-ஶ்ஶ்ரேய ஆததாநஸ்ய ஸாதுர்பவதி ஹீயதே-ऽர்தாத்ய உ ப்ரேயோ வ்ரு'ணீதே ॥1॥
ஶ்ரேயஶ்ச ப்ரேயஶ்ச மநுஷ்யமேதஸ்தௌ ஸம்பரீத்ய விவிநக்தி தீரஃ।
ஶ்ரேயோ ஹி தீரோ-ऽபி ப்ரேயஸோ வ்ரு'ணீதே ப்ரேயோ மந்தோ யோகக்ஶேமாத்வ்ரு'ணீதே ॥2॥
ஸ த்வ-ம்ப்ரியாந்ப்ரியரூபாம்ஶ்ச காமாநபித்யாயந்நசிகேதோ-ऽத்யஸ்ராக்ஷீஃ।
நைதாம் ஸ்ரு'ங்காம்-விँத்தமயீமவாப்தோ யஸ்யா-ம்மஜ்ஜந்தி பஹவோ மநுஷ்யாஃ ॥3॥
தூரமேதே விபரீதே விஷூசீ அவித்யா யா ச வித்யேதி ஜ்ஞாதா।
வித்யாபீப்ஸிந-ந்நசிகேதஸ-ம்மந்யே ந த்வா காமா பஹவோ-ऽலோலுபந்த ॥4॥
அவித்யாயாமந்தரே வர்தமாநா-ஸ்ஸ்வய-ந்தீராஃ பண்டிதம்மந்யமாநாஃ।
தந்த்ரம்யமாணாஃ பரியந்தி மூடா அந்தேநைவ நீயமாநா யதாந்தாஃ ॥5॥
ந ஸாம்பராயஃ ப்ரதிபாதி பால-ம்ப்ரமாத்யந்தம்-விँத்தமோஹேந மூடம்।
அயம்-லோँகோ நாஸ்தி பர இதி மாநீ புநஃ புநர்வஶமாபத்யதே மே ॥6॥
ஶ்ரவணாயாபி பஹுபிர்யோ ந லப்ய-ஶ்ஶ்ரு'ண்வந்தோ-ऽபி பஹவோ ய-ந்ந வித்யுஃ।
ஆஶ்சர்யோ வக்தா குஶலோ-ऽஸ்ய லப்தாஶ்சர்யோ ஜ்ஞாதா குஶலாநுஶிஷ்டஃ ॥7॥
ந நரேணாவரேண ப்ரோக்த ஏஷ ஸுவிஜ்ஞேயோ பஹுதா சிந்த்யமாநஃ।
அநந்யப்ரோக்தே கதிரத்ர நாஸ்த்யணீயாந் ஹ்யதர்க்யமணுப்ரமாணாத் ॥8॥
நைஷா தர்கேண மதிராபநேயா ப்ரோக்தாந்யேநைவ ஸுஜ்ஞாநாய ப்ரேஷ்ட।
யா-ந்த்வமாப-ஸ்ஸத்யத்ரு'திர்பதாஸி த்வாத்ரு'ங நோ பூயாந்நசிகேதஃ ப்ரஷ்டா ॥9॥
ஜாநாம்யஹம் ஶேவதிரித்யநித்ய-ந்ந ஹ்யத்ருவைஃ ப்ராப்யதே ஹி த்ருவ-ந்தத்।
ததோ மயா நாசிகேதஶ்சிதோ-ऽக்நிரநித்யைர்த்ரவ்யைஃ ப்ராப்தவாநஸ்மி நித்யம் ॥10॥
காமஸ்யாப்தி-ஞ்ஜகதஃ ப்ரதிஷ்டா-ங்க்ரதோராநந்த்யமபயஸ்ய பாரம்।
ஸ்தோமம் அஹதுருகாய-ம்ப்ரதிஷ்டா-ந்த்ரு'ஷ்ட்வா த்ரு'த்யா தீரோ நசிகேதோ-ऽத்யஸ்ராக்ஷீஃ ॥11॥
த-ந்துர்தர்ஶ-ங்கூடமநுப்ரவிஷ்ட-ங்குஹாஹித-ங்கஹ்வரேஷ்ட-ம்புராணம்।
அத்யாத்மயோகாதிகமேந தேவ-ம்மத்வா தீரோ ஹர்ஷஶோகௌ ஜஹாதி ॥12॥
ஏதச்ச்ருத்வா ஸம்பரிக்ரு'ஹ்ய மர்த்யஃ ப்ரவ்ரு'ஹ்ய தர்ம்யமணுமேதமாப்ய।
ஸ மோததே மோதநீயம் ஹி லப்த்வா விவ்ரு'தம் ஸத்ம நசிகேதஸ-ம்மந்யே ॥13॥
அந்யத்ர தர்மாதந்யத்ராதர்மாதந்யத்ராஸ்மாத்க்ரு'தாக்ரு'தாத்।
அந்யத்ர பூதாச்ச பவ்யாச்ச யத்தத்பஶ்யஸி தத்வத ॥14॥
ஸர்வே வேதா யத்பதமாமநந்தி தபாம்ஸி ஸர்வாணி ச யத்வதந்தி।
யதிச்சந்தோ ப்ரஹ்மசர்ய-ஞ்சரந்தி தத்தே பதம் ஸங்க்ரஹேண ப்ரவீம்யோமித்யேதத் ॥15॥
ஏதத்த்யேவாக்ஷர-ம்ப்ரஹ்ம ஏதத்த்யேவாக்ஷர-ம்பரம்।
ஏதத்த்யேவாக்ஷர-ஞ்ஜ்ஞாத்வா யோ யதிச்சதி தஸ்ய தத் ॥16॥
ஏததாலம்பநம் ஶ்ரேஷ்டமேததாலம்பந-ம்பரம்।
ஏததாலம்பந-ஞ்ஜ்ஞாத்வா ப்ரஹ்மலோகே மஹீயதே ॥17॥
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா விபஶ்சிந்நாய-ங்குதஶ்சிந்ந பபூவ கஶ்சித்।
அஜோ நித்ய-ஶ்ஶாஶ்வதோ-ऽய-ம்புராணோ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ॥18॥
ஹந்தா சேந்மந்யதே ஹந்தும் ஹதஶ்சேந்மந்யதே ஹதம்।
உபௌ தௌ ந விஜாநீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ॥19॥
அணோரணீயாந்மஹதோ மஹீயாநாத்மாஸ்ய ஜந்தோர்நிஹிதோ குஹாயாம்।
தமக்ரதுஃ பஶ்யதி வீதஶோகோ தாதுப்ரஸாதாந்மஹிமாநமாத்மநஃ ॥20॥
ஆஸீநோ தூரம்-வ்ரँஜதி ஶயாநோ யாதி ஸர்வதஃ।
கஸ்த-ம்மதாமத-ந்தேவ-ம்மதந்யோ ஜ்ஞாதுமர்ஹதி ॥21॥
அஶரீரம் ஶரீரேஷ்வநவஸ்தேஷ்வவஸ்திதம்।
மஹாந்தம்-விँபுமாத்மாந-ம்மத்வா தீரோ ந ஶோசதி ॥22॥
நாயமாத்மா ப்ரவசநேந லப்யோ ந மேதயா ந பஹுநா ஶ்ருதேந।
யமேவைஷ வ்ரு'ணுதே தேந லப்யஸ்தஸ்யைஷ ஆத்மா விவ்ரு'ணுதே தநூம் ஸ்வாம் ॥23॥
நாவிரதோ துஶ்சரிதாந்நாஶாந்தோ நாஸமாஹிதஃ।
நாஶாந்தமாநஸோ வாபி ப்ரஜ்ஞாநேநைநமாப்நுயாத் ॥24॥
யஸ்ய ப்ரஹ்ம ச க்ஷத்ர-ஞ்ச உபே பவத ஓதநஃ।
ம்ரு'த்யுர்யஸ்யோபஸேசந-ங்க இத்தா வேத யத்ர ஸஃ ॥25॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 1
vallī 2
anyacchreyo-'nyadutaiva preyaste ubhe nānārthe puruṣaṃ sinītaḥ|
tayo-śśreya ādadānasya sādhurbhavati hīyate-'rthādya u preyo vṛṇīte ||1||
śreyaśca preyaśca manuṣyametastau samparītya vivinakti dhīraḥ|
śreyo hi dhīro-'bhi preyaso vṛṇīte preyo mando yogakśemādvṛṇīte ||2||
sa tva-mpriyānpriyarūpāṃśca kāmānabhidhyāyannaciketo-'tyasrākṣīḥ|
naitāṃ sṛṅkāṃ-vi~ttamayīmavāpto yasyā-mmajjanti bahavo manuṣyāḥ ||3||
dūramete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti jñātā|
vidyābhīpsina-nnaciketasa-mmanye na tvā kāmā bahavo-'lolupanta ||4||
avidyāyāmantare vartamānā-ssvaya-ndhīrāḥ paṇḍitammanyamānāḥ|
dandramyamāṇāḥ pariyanti mūḍhā andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ ||5||
na sāmparāyaḥ pratibhāti bāla-mpramādyantaṃ-vi~ttamohena mūḍham|
ayaṃ-lo~ko nāsti para iti mānī punaḥ punarvaśamāpadyate me ||6||
śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhya-śśṛṇvanto-'pi bahavo ya-nna vidyuḥ|
āścaryo vaktā kuśalo-'sya labdhāścaryo jñātā kuśalānuśiṣṭaḥ ||7||
na nareṇāvareṇa prokta eṣa suvijñeyo bahudhā cintyamānaḥ|
ananyaprokte gatiratra nāstyaṇīyān hyatarkyamaṇupramāṇāt ||8||
naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā proktānyenaiva sujñānāya preṣṭha|
yā-ntvamāpa-ssatyadhṛtirbatāsi tvādṛṅa no bhūyānnaciketaḥ praṣṭā ||9||
jānāmyahaṃ śevadhirityanitya-nna hyadhruvaiḥ prāpyate hi dhruva-ntat|
tato mayā nāciketaścito-'gniranityairdravyaiḥ prāptavānasmi nityam ||10||
kāmasyāpti-ñjagataḥ pratiṣṭhā-ṅkratorānantyamabhayasya pāram|
stomaṃ ahadurugāya-mpratiṣṭhā-ndṛṣṭvā dhṛtyā dhīro naciketo-'tyasrākṣīḥ ||11||
ta-ndurdarśa-ṅgūḍhamanupraviṣṭa-ṅguhāhita-ṅgahvareṣṭha-mpurāṇam|
adhyātmayogādhigamena deva-mmatvā dhīro harṣaśokau jahāti ||12||
etacchrutvā samparigṛhya martyaḥ pravṛhya dharmyamaṇumetamāpya|
sa modate modanīyaṃ hi labdhvā vivṛtaṃ sadma naciketasa-mmanye ||13||
anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtāt|
anyatra bhūtācca bhavyācca yattatpaśyasi tadvada ||14||
sarve vedā yatpadamāmananti tapāṃsi sarvāṇi ca yadvadanti|
yadicchanto brahmacarya-ñcaranti tatte padaṃ saṅgraheṇa bravīmyomityetat ||15||
etaddhyevākṣara-mbrahma etaddhyevākṣara-mparam|
etaddhyevākṣara-ñjñātvā yo yadicchati tasya tat ||16||
etadālambanaṃ śreṣṭhametadālambana-mparam|
etadālambana-ñjñātvā brahmaloke mahīyate ||17||
na jāyate mriyate vā vipaścinnāya-ṅkutaścinna babhūva kaścit|
ajo nitya-śśāśvato-'ya-mpurāṇo na hanyate hanyamāne śarīre ||18||
hantā cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam|
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate ||19||
aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmāsya jantornihito guhāyām|
tamakratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādānmahimānamātmanaḥ ||20||
āsīno dūraṃ-vra~jati śayāno yāti sarvataḥ|
kasta-mmadāmada-ndeva-mmadanyo jñātumarhati ||21||
aśarīraṃ śarīreṣvanavastheṣvavasthitam|
mahāntaṃ-vi~bhumātmāna-mmatvā dhīro na śocati ||22||
nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na bahunā śrutena|
yamevaiṣa vṛṇute tena labhyastasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām ||23||
nāvirato duścaritānnāśānto nāsamāhitaḥ|
nāśāntamānaso vāpi prajñānenainamāpnuyāt ||24||
yasya brahma ca kṣatra-ñca ubhe bhavata odanaḥ|
mṛtyuryasyopasecana-ṅka itthā veda yatra saḥ ||25||
Sanskrit — Devanagari (original)
अध्याय 1
वल्ली 2
अन्यच्छ्रेयो-ऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्थे पुरुषं सिनीतः।
तयो-श्श्रेय आददानस्य साधुर्भवति हीयते-ऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥1॥
श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः।
श्रेयो हि धीरो-ऽभि प्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्शेमाद्वृणीते ॥2॥
स त्व-म्प्रियान्प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतो-ऽत्यस्राक्षीः।
नैतां सृङ्कां-विँत्तमयीमवाप्तो यस्या-म्मज्जन्ति बहवो मनुष्याः ॥3॥
दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता।
विद्याभीप्सिन-न्नचिकेतस-म्मन्ये न त्वा कामा बहवो-ऽलोलुपन्त ॥4॥
अविद्यायामन्तरे वर्तमाना-स्स्वय-न्धीराः पण्डितम्मन्यमानाः।
दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥5॥
न साम्परायः प्रतिभाति बाल-म्प्रमाद्यन्तं-विँत्तमोहेन मूढम्।
अयं-लोँको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥6॥
श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्य-श्शृण्वन्तो-ऽपि बहवो य-न्न विद्युः।
आश्चर्यो वक्ता कुशलो-ऽस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥7॥
न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः।
अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्त्यणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥8॥
नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ।
या-न्त्वमाप-स्सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥9॥
जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्य-न्न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुव-न्तत्।
ततो मया नाचिकेतश्चितो-ऽग्निरनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥10॥
कामस्याप्ति-ञ्जगतः प्रतिष्ठा-ङ्क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्।
स्तोमं अहदुरुगाय-म्प्रतिष्ठा-न्दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतो-ऽत्यस्राक्षीः ॥11॥
त-न्दुर्दर्श-ङ्गूढमनुप्रविष्ट-ङ्गुहाहित-ङ्गह्वरेष्ठ-म्पुराणम्।
अध्यात्मयोगाधिगमेन देव-म्मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥12॥
एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य।
स मोदते मोदनीयं हि लब्ध्वा विवृतं सद्म नचिकेतस-म्मन्ये ॥13॥
अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात्।
अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥14॥
सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्य-ञ्चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥15॥
एतद्ध्येवाक्षर-म्ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षर-म्परम्।
एतद्ध्येवाक्षर-ञ्ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥16॥
एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बन-म्परम्।
एतदालम्बन-ञ्ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते ॥17॥
न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नाय-ङ्कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्।
अजो नित्य-श्शाश्वतो-ऽय-म्पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥18॥
हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्।
उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥19॥
अणोरणीयान्महतो महीयानात्मास्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्।
तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥20॥
आसीनो दूरं-व्रँजति शयानो याति सर्वतः।
कस्त-म्मदामद-न्देव-म्मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥21॥
अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम्।
महान्तं-विँभुमात्मान-म्मत्वा धीरो न शोचति ॥22॥
नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन।
यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥23॥
नाविरतो दुश्चरितान्नाशान्तो नासमाहितः।
नाशान्तमानसो वापि प्रज्ञानेनैनमाप्नुयात् ॥24॥
यस्य ब्रह्म च क्षत्र-ञ्च उभे भवत ओदनः।
मृत्युर्यस्योपसेचन-ङ्क इत्था वेद यत्र सः ॥25॥
adhyāya 1
vallī 2
anyacchreyo-'nyadutaiva preyaste ubhe nānārthe puruṣaṃ sinītaḥ|
tayo-śśreya ādadānasya sādhurbhavati hīyate-'rthādya u preyo vṛṇīte ||1||
śreyaśca preyaśca manuṣyametastau samparītya vivinakti dhīraḥ|
śreyo hi dhīro-'bhi preyaso vṛṇīte preyo mando yogakśemādvṛṇīte ||2||
sa tva-mpriyānpriyarūpāṃśca kāmānabhidhyāyannaciketo-'tyasrākṣīḥ|
naitāṃ sṛṅkāṃ-vi~ttamayīmavāpto yasyā-mmajjanti bahavo manuṣyāḥ ||3||
dūramete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti jñātā|
vidyābhīpsina-nnaciketasa-mmanye na tvā kāmā bahavo-'lolupanta ||4||
avidyāyāmantare vartamānā-ssvaya-ndhīrāḥ paṇḍitammanyamānāḥ|
dandramyamāṇāḥ pariyanti mūḍhā andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ ||5||
na sāmparāyaḥ pratibhāti bāla-mpramādyantaṃ-vi~ttamohena mūḍham|
ayaṃ-lo~ko nāsti para iti mānī punaḥ punarvaśamāpadyate me ||6||
śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhya-śśṛṇvanto-'pi bahavo ya-nna vidyuḥ|
āścaryo vaktā kuśalo-'sya labdhāścaryo jñātā kuśalānuśiṣṭaḥ ||7||
na nareṇāvareṇa prokta eṣa suvijñeyo bahudhā cintyamānaḥ|
ananyaprokte gatiratra nāstyaṇīyān hyatarkyamaṇupramāṇāt ||8||
naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā proktānyenaiva sujñānāya preṣṭha|
yā-ntvamāpa-ssatyadhṛtirbatāsi tvādṛṅa no bhūyānnaciketaḥ praṣṭā ||9||
jānāmyahaṃ śevadhirityanitya-nna hyadhruvaiḥ prāpyate hi dhruva-ntat|
tato mayā nāciketaścito-'gniranityairdravyaiḥ prāptavānasmi nityam ||10||
kāmasyāpti-ñjagataḥ pratiṣṭhā-ṅkratorānantyamabhayasya pāram|
stomaṃ ahadurugāya-mpratiṣṭhā-ndṛṣṭvā dhṛtyā dhīro naciketo-'tyasrākṣīḥ ||11||
ta-ndurdarśa-ṅgūḍhamanupraviṣṭa-ṅguhāhita-ṅgahvareṣṭha-mpurāṇam|
adhyātmayogādhigamena deva-mmatvā dhīro harṣaśokau jahāti ||12||
etacchrutvā samparigṛhya martyaḥ pravṛhya dharmyamaṇumetamāpya|
sa modate modanīyaṃ hi labdhvā vivṛtaṃ sadma naciketasa-mmanye ||13||
anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtāt|
anyatra bhūtācca bhavyācca yattatpaśyasi tadvada ||14||
sarve vedā yatpadamāmananti tapāṃsi sarvāṇi ca yadvadanti|
yadicchanto brahmacarya-ñcaranti tatte padaṃ saṅgraheṇa bravīmyomityetat ||15||
etaddhyevākṣara-mbrahma etaddhyevākṣara-mparam|
etaddhyevākṣara-ñjñātvā yo yadicchati tasya tat ||16||
etadālambanaṃ śreṣṭhametadālambana-mparam|
etadālambana-ñjñātvā brahmaloke mahīyate ||17||
na jāyate mriyate vā vipaścinnāya-ṅkutaścinna babhūva kaścit|
ajo nitya-śśāśvato-'ya-mpurāṇo na hanyate hanyamāne śarīre ||18||
hantā cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam|
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate ||19||
aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmāsya jantornihito guhāyām|
tamakratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādānmahimānamātmanaḥ ||20||
āsīno dūraṃ-vra~jati śayāno yāti sarvataḥ|
kasta-mmadāmada-ndeva-mmadanyo jñātumarhati ||21||
aśarīraṃ śarīreṣvanavastheṣvavasthitam|
mahāntaṃ-vi~bhumātmāna-mmatvā dhīro na śocati ||22||
nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na bahunā śrutena|
yamevaiṣa vṛṇute tena labhyastasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām ||23||
nāvirato duścaritānnāśānto nāsamāhitaḥ|
nāśāntamānaso vāpi prajñānenainamāpnuyāt ||24||
yasya brahma ca kṣatra-ñca ubhe bhavata odanaḥ|
mṛtyuryasyopasecana-ṅka itthā veda yatra saḥ ||25||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.