கடோபநிஷத் - அத்யாய 1, வல்லீ 1

Kathopanishad - Adhyaya 1, Valli 1

🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
அத்யாய 1
வல்லீ 1
ௐ உஶந்‌ ஹ வை வாஜஶ்ரவஸ-ஸ்ஸர்வவேதஸ-ந்ததௌ।
தஸ்ய ஹ நசிகேதா நாம புத்ர ஆஸ ॥1॥
தம் ஹ குமாரம் ஸந்த-ந்தக்ஷிணாஸு நீயமாநாஸு ஶ்ரத்தா-ऽऽவிவேஶ। ஸோ-ऽமந்யத ॥2॥
பீதோதகா ஜக்தத்ரு'ணா துக்ததோஹா நிரிந்த்ரியாஃ।
அநந்தா நாம தே லோகாஸ்தாந்ஸ கச்சதி தா ததத்‌ ॥3॥
ஸ ஹோவாச பிதர-ந்தத கஸ்மை மா-ந்தாஸ்யஸீதி।
த்விதீய-ந்த்ரு'தீய-ந்தம் ஹோவாச ம்ரு'த்யவே த்வா ததாமீதி ॥4॥
பஹூநாமேமி ப்ரதமோ பஹூநாமேமி மத்யமஃ।
கிம் ஸ்வித்யமஸ்ய கர்தவ்யம்-யँந்மயாத்ய கரிஷ்யதி ॥5॥
அநுபஶ்ய யதா பூர்வே ப்ரதிபஶ்ய ததா-ऽபரே।
ஸஸ்யமிவ மர்த்யஃ பச்யதே ஸஸ்யமிவாஜாயதே புநஃ ॥6॥
வைஶ்வாநரஃ ப்ரவிஶத்யதிதிர்ப்ராஹ்மணோ க்ரு'ஹாந்‌।
தஸ்யைதாம் ஶாந்தி-ங்குர்வந்தி ஹர வைவஸ்வதோதகம்‌ ॥7॥
ஆஶாப்ரதீக்ஷே ஸங்கதம் ஸூந்ரு'தா-ஞ்சேஷ்டாபூர்வே புத்ரபஶூம்ஶ்ச ஸர்வாந்‌।
ஏதத்‌ வ்ரு'ங்க்தே புருஷஸ்யால்பமேதஸோ யஸ்யாநஶ்நந்வஸதி ப்ராஹ்மணோ க்ரு'ஹே ॥8॥
திஸ்ரோ ராத்ரீர்யதவாத்ஸீர்க்ரு'ஹே மே-ऽநஶ்நந்ப்ரஹ்மந்நதிதிர்நமஸ்யஃ।
நமஸ்தே-ऽஸ்து ப்ரஹ்மந்ஸ்வஸ்தி மே-ऽஸ்து தஸ்மாத்ப்ரதி த்ரீந்வராந்வ்ரு'ணீஷ்வ ॥9॥
ஶாந்தஸங்கல்ப-ஸ்ஸுமநா யதா ஸ்யாத்வீதமந்யுர்கௌதமோ மாபி ம்ரு'த்யோ।
த்வத்ப்ரஸ்ரு'ஷ்ட-ம்மாபிவதேத்ப்ரதீத ஏதத்த்ரயாணா-ம்ப்ரதமம்-வँரம்-வ்ரு'ँணே ॥10॥
யதா புரஸ்தாத்‌ பவிதா ப்ரதீத ஔத்தாலகிராருணிர்மத்ப்ரஸ்ரு'ஷ்டஃ।
ஸுகம் ராத்ரீ-ஶ்ஶயிதா வீதமந்யுஸ்த்வா-ந்தத்ரு'ஶிவாந்ம்ரு'த்யுமுகாத்ப்ரமுக்தம்‌ ॥11॥
ஸ்வர்கே லோகே ந பய-ங்கிஞ்சநாஸ்தி ந தத்ர த்வ-ந்ந ஜரயா பிபேதி।
உபே தீர்த்வா-ऽஶநாயாபிபாஸே ஶோகாதிகோ மோததே ஸ்வர்கலோகே ॥12॥
ஸ த்வமக்நிம் ஸ்வர்க்யமத்யேஷி ம்ரு'த்யோ ப்ரப்ரூஹி த்வம் ஶ்ரத்ததாநாய மஹ்யம்‌।
ஸ்வர்கலோகா அம்ரு'தத்வ-ம்பஜந்த ஏதத்‌ த்விதீயேந வ்ரு'ணே வரேண ॥13॥
ப்ர தே ப்ரவீமி தது மே நிபோத ஸ்வர்க்யமக்நி-ந்நசிகேதஃ ப்ரஜாநந்‌।
அநந்தலோகாப்திமதோ ப்ரதிஷ்டாம்-விँத்தி த்வமேத-ந்நிஹித-ங்குஹாயாம்‌ ॥14॥
லோகாதிமக்நி-ந்தமுவாச தஸ்மை யா இஷ்டகா யாவதீர்வா யதா வா।
ஸ சாபி தத்ப்ரத்யவதத்யதோக்தமதாஸ்ய ம்ரு'த்யுஃ புநரேவாஹ துஷ்டஃ ॥15॥
தமப்ரவீத்ப்ரீயமாணோ மஹாத்மா வர-ந்தவேஹாத்ய ததாமி பூயஃ।
தவைவ நாம்நா பவிதா-ऽயமக்நி-ஸ்ஸ்ரு'ங்கா-ஞ்சேமாமநேகரூபா-ங்க்ரு'ஹாண ॥16॥
த்ரிணாசிகேதஸ்த்ரிபிரேத்ய ஸந்தி-ந்த்ரிகர்மக்ரு'த்தரதி ஜந்மம்ரு'த்யூ।
ப்ரஹ்மஜஜ்ஞ-ந்தேவமீட்யம்-விँதித்வா நிசாய்யேமாம் ஶாந்திமத்யந்தமேதி ॥17॥
த்ரிணாசிகேதஸ்த்ரயமேதத்விதித்வா ய ஏவம்-விँத்வாம்ஶ்சிநுதே நாசிகேதம்‌।
ஸ ம்ரு'த்யுபாஶாந்புரதஃ ப்ரணோத்ய ஶோகாதிகோ மோததே ஸ்வர்கலோகே ॥18॥
ஏஷ தே-ऽக்நிர்நசிகேத-ஸ்ஸ்வர்க்யோ யமவ்ரு'ணீதா த்விதீயேந வரேண।
ஏதமக்நி-ந்தவைவ ப்ரவக்ஶ்யந்தி ஜநாஸஸ்த்ரு'தீயம்-வँர-ந்நசிகேதோ வ்ரு'ணீஷ்வ ॥19॥
யேய-ம்ப்ரேதே விசிகித்ஸா மநுஷ்யே-ऽஸ்தீத்யேகே நாயமஸ்தீதி சைகே।
ஏதத்வித்யாமநுஶிஷ்டஸ்த்வயா-ऽஹம்-வँராணாமேஷ வரஸ்த்ரு'தீயஃ ॥20॥
தேவைரத்ராபி விசிகித்ஸித-ம்புரா ந ஹி ஸுவிஜ்ஞேயமணுரேஷ தர்மஃ।
அந்யம்-வँர-ந்நசிகேதோ வ்ரு'ணீஷ்வ மா மோபரோத்ஸீரதி மா ஸ்ரு'ஜைநம்‌ ॥21॥
தேவைரத்ராபி விசிகித்ஸித-ங்கில த்வ-ஞ்ச ம்ரு'த்யோ யந்ந ஸுஜ்ஞேயமாத்த।
வக்தா சாஸ்ய த்வாத்ரு'கந்யோ ந லப்யோ நாந்யோ வரஸ்துல்ய ஏதஸ்ய கஶ்சித்‌ ॥22॥
ஶதாயுஷஃ புத்ரபௌத்ராந்வ்ரு'ணீஷ்வ பஹூந்பஶூந்ஹஸ்திஹிரண்யமஶ்வாந்‌।
பூமேர்மஹதாயதநம்-வ்ரு'ँணீஷ்வ ஸ்வய-ஞ்ச ஜீவ ஶரதோ யாவதிச்சஸி ॥23॥
ஏதத்துல்யம்-யँதி மந்யஸே வரம்-வ்ரு'ँணீஷ்வ வித்த-ஞ்சிரஜீவிகா-ஞ்ச।
மஹாபூமௌ நசிகேதஸ்த்வமேதி காமாநா-ந்த்வா-ங்காமபாஜ-ங்கரோமி ॥24॥
யே யே காமா துர்லபா மர்த்யலோகே ஸர்வாந்காமாம்ஶ்சந்ததஃ ப்ரார்தயஸ்வ।
இமா ராமா-ஸ்ஸரதா-ஸ்ஸதூர்யா ந ஹீத்ரு'ஶா லம்பநீயா மநுஷ்யைஃ।
ஆபிர்மத்ப்ரத்தாபிஃ பரிசாரயஸ்வ நசிகேதோ மரண-ம்மா-ऽநுப்ராக்ஶீஃ ॥25॥
ஶ்வோபாவா மர்த்யஸ்ய யதந்தகைதத்ஸர்வேந்த்ரியாணா-ஞ்ஜரயந்தி தேஜஃ।
அபி ஸர்வ-ஞ்ஜீவிதமல்பமேவ தவைவ வாஹாஸ்தவ ந்ரு'த்யகீதே ॥26॥
ந வித்தேந தர்பணீயோ மநுஷ்யோ லப்ஸ்யாமஹே வித்தமத்ராக்ஶ்ம சேத்த்வா।
ஜீவிஷ்யாமோ யாவதீஶிஷ்யஸி த்வம்-வँரஸ்து மே வரணீய-ஸ்ஸ ஏவ ॥27॥
அஜீர்யதாமம்ரு'தாநாமுபேத்ய ஜீர்யந்மர்த்யஃ க்வதஸ்ஸ்தஃ ப்ரஜாநந்‌।
அபித்யாயந்வர்ணரதிப்ரமோதாநதிதீர்கே ஜீவிதே கோ ரமேத ॥28॥
யஸ்மிந்நிதம்-விँசிகித்ஸந்தி ம்ரு'த்யோ யத்ஸாம்பராயே மஹதி ப்ரூஹி நஸ்தத்‌।
யோ-ऽயம்-வँரோ கூடமநுப்ரவிஷ்டோ நாந்ய-ந்தஸ்மாந்நசிகேதா வ்ரு'ணீதே ॥29॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 1
vallī 1
oṃ uśan‌ ha vai vājaśravasa-ssarvavedasa-ndadau|
tasya ha naciketā nāma putra āsa ||1||
taṃ ha kumāraṃ santa-ndakṣiṇāsu nīyamānāsu śraddhā-''viveśa| so-'manyata ||2||
pītodakā jagdhatṛṇā dugdhadohā nirindriyāḥ|
anandā nāma te lokāstānsa gacchati tā dadat‌ ||3||
sa hovāca pitara-ntata kasmai mā-ndāsyasīti|
dvitīya-ntṛtīya-ntaṃ hovāca mṛtyave tvā dadāmīti ||4||
bahūnāmemi prathamo bahūnāmemi madhyamaḥ|
kiṃ svidyamasya kartavyaṃ-ya~nmayādya kariṣyati ||5||
anupaśya yathā pūrve pratipaśya tathā-'pare|
sasyamiva martyaḥ pacyate sasyamivājāyate punaḥ ||6||
vaiśvānaraḥ praviśatyatithirbrāhmaṇo gṛhān‌|
tasyaitāṃ śānti-ṅkurvanti hara vaivasvatodakam‌ ||7||
āśāpratīkṣe saṅgataṃ sūnṛtā-ñceṣṭāpūrve putrapaśūṃśca sarvān‌|
etad‌ vṛṅkte puruṣasyālpamedhaso yasyānaśnanvasati brāhmaṇo gṛhe ||8||
tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me-'naśnanbrahmannatithirnamasyaḥ|
namaste-'stu brahmansvasti me-'stu tasmātprati trīnvarānvṛṇīṣva ||9||
śāntasaṅkalpa-ssumanā yathā syādvītamanyurgautamo mābhi mṛtyo|
tvatprasṛṣṭa-mmābhivadetpratīta etattrayāṇā-mprathamaṃ-va~raṃ-vṛ~ṇe ||10||
yathā purastād‌ bhavitā pratīta auddālakirāruṇirmatprasṛṣṭaḥ|
sukhaṃ rātrī-śśayitā vītamanyustvā-ndadṛśivānmṛtyumukhātpramuktam‌ ||11||
svarge loke na bhaya-ṅkiñcanāsti na tatra tva-nna jarayā bibheti|
ubhe tīrtvā-'śanāyāpipāse śokātigo modate svargaloke ||12||
sa tvamagniṃ svargyamadhyeṣi mṛtyo prabrūhi tvaṃ śraddadhānāya mahyam‌|
svargalokā amṛtatva-mbhajanta etad‌ dvitīyena vṛṇe vareṇa ||13||
pra te bravīmi tadu me nibodha svargyamagni-nnaciketaḥ prajānan‌|
anantalokāptimatho pratiṣṭhāṃ-vi~ddhi tvameta-nnihita-ṅguhāyām‌ ||14||
lokādimagni-ntamuvāca tasmai yā iṣṭakā yāvatīrvā yathā vā|
sa cāpi tatpratyavadadyathoktamathāsya mṛtyuḥ punarevāha tuṣṭaḥ ||15||
tamabravītprīyamāṇo mahātmā vara-ntavehādya dadāmi bhūyaḥ|
tavaiva nāmnā bhavitā-'yamagni-ssṛṅkā-ñcemāmanekarūpā-ṅgṛhāṇa ||16||
triṇāciketastribhiretya sandhi-ntrikarmakṛttarati janmamṛtyū|
brahmajajña-ndevamīḍyaṃ-vi~ditvā nicāyyemāṃ śāntimatyantameti ||17||
triṇāciketastrayametadviditvā ya evaṃ-vi~dvāṃścinute nāciketam‌|
sa mṛtyupāśānpurataḥ praṇodya śokātigo modate svargaloke ||18||
eṣa te-'gnirnaciketa-ssvargyo yamavṛṇīthā dvitīyena vareṇa|
etamagni-ntavaiva pravakśyanti janāsastṛtīyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva ||19||
yeya-mprete vicikitsā manuṣye-'stītyeke nāyamastīti caike|
etadvidyāmanuśiṣṭastvayā-'haṃ-va~rāṇāmeṣa varastṛtīyaḥ ||20||
devairatrāpi vicikitsita-mpurā na hi suvijñeyamaṇureṣa dharmaḥ|
anyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva mā moparotsīrati mā sṛjainam‌ ||21||
devairatrāpi vicikitsita-ṅkila tva-ñca mṛtyo yanna sujñeyamāttha|
vaktā cāsya tvādṛganyo na labhyo nānyo varastulya etasya kaścit‌ ||22||
śatāyuṣaḥ putrapautrānvṛṇīṣva bahūnpaśūnhastihiraṇyamaśvān‌|
bhūmermahadāyatanaṃ-vṛ~ṇīṣva svaya-ñca jīva śarado yāvadicchasi ||23||
etattulyaṃ-ya~di manyase varaṃ-vṛ~ṇīṣva vitta-ñcirajīvikā-ñca|
mahābhūmau naciketastvamedhi kāmānā-ntvā-ṅkāmabhāja-ṅkaromi ||24||
ye ye kāmā durlabhā martyaloke sarvānkāmāṃśchandataḥ prārthayasva|
imā rāmā-ssarathā-ssatūryā na hīdṛśā lambhanīyā manuṣyaiḥ|
ābhirmatprattābhiḥ paricārayasva naciketo maraṇa-mmā-'nuprākśīḥ ||25||
śvobhāvā martyasya yadantakaitatsarvendriyāṇā-ñjarayanti tejaḥ|
api sarva-ñjīvitamalpameva tavaiva vāhāstava nṛtyagīte ||26||
na vittena tarpaṇīyo manuṣyo lapsyāmahe vittamadrākśma cettvā|
jīviṣyāmo yāvadīśiṣyasi tvaṃ-va~rastu me varaṇīya-ssa eva ||27||
ajīryatāmamṛtānāmupetya jīryanmartyaḥ kvadhassthaḥ prajānan‌|
abhidhyāyanvarṇaratipramodānatidīrghe jīvite ko rameta ||28||
yasminnidaṃ-vi~cikitsanti mṛtyo yatsāmparāye mahati brūhi nastat‌|
yo-'yaṃ-va~ro gūḍhamanupraviṣṭo nānya-ntasmānnaciketā vṛṇīte ||29||
Sanskrit — Devanagari (original)
अध्याय 1
वल्ली 1
ॐ उशन्‌ ह वै वाजश्रवस-स्सर्ववेदस-न्ददौ।
तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस ॥1॥
तं ह कुमारं सन्त-न्दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा-ऽऽविवेश। सो-ऽमन्यत ॥2॥
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः।
अनन्दा नाम ते लोकास्तान्स गच्छति ता ददत्‌ ॥3॥
स होवाच पितर-न्तत कस्मै मा-न्दास्यसीति।
द्वितीय-न्तृतीय-न्तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति ॥4॥
बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः।
किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं-यँन्मयाद्य करिष्यति ॥5॥
अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथा-ऽपरे।
सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः ॥6॥
वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्‌।
तस्यैतां शान्ति-ङ्कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्‌ ॥7॥
आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृता-ञ्चेष्टापूर्वे पुत्रपशूंश्च सर्वान्‌।
एतद्‌ वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे ॥8॥
तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे-ऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः।
नमस्ते-ऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मे-ऽस्तु तस्मात्प्रति त्रीन्वरान्वृणीष्व ॥9॥
शान्तसङ्कल्प-स्सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौतमो माभि मृत्यो।
त्वत्प्रसृष्ट-म्माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणा-म्प्रथमं-वँरं-वृँणे ॥10॥
यथा पुरस्ताद्‌ भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः।
सुखं रात्री-श्शयिता वीतमन्युस्त्वा-न्ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम्‌ ॥11॥
स्वर्गे लोके न भय-ङ्किञ्चनास्ति न तत्र त्व-न्न जरया बिभेति।
उभे तीर्त्वा-ऽशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥12॥
स त्वमग्निं स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्‌।
स्वर्गलोका अमृतत्व-म्भजन्त एतद्‌ द्वितीयेन वृणे वरेण ॥13॥
प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध स्वर्ग्यमग्नि-न्नचिकेतः प्रजानन्‌।
अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां-विँद्धि त्वमेत-न्निहित-ङ्गुहायाम्‌ ॥14॥
लोकादिमग्नि-न्तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा।
स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥15॥
तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वर-न्तवेहाद्य ददामि भूयः।
तवैव नाम्ना भविता-ऽयमग्नि-स्सृङ्का-ञ्चेमामनेकरूपा-ङ्गृहाण ॥16॥
त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धि-न्त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू।
ब्रह्मजज्ञ-न्देवमीड्यं-विँदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥17॥
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं-विँद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्‌।
स मृत्युपाशान्पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥18॥
एष ते-ऽग्निर्नचिकेत-स्स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण।
एतमग्नि-न्तवैव प्रवक्श्यन्ति जनासस्तृतीयं-वँर-न्नचिकेतो वृणीष्व ॥19॥
येय-म्प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये-ऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके।
एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वया-ऽहं-वँराणामेष वरस्तृतीयः ॥20॥
देवैरत्रापि विचिकित्सित-म्पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः।
अन्यं-वँर-न्नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम्‌ ॥21॥
देवैरत्रापि विचिकित्सित-ङ्किल त्व-ञ्च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ।
वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित्‌ ॥22॥
शतायुषः पुत्रपौत्रान्वृणीष्व बहून्पशून्हस्तिहिरण्यमश्वान्‌।
भूमेर्महदायतनं-वृँणीष्व स्वय-ञ्च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥23॥
एतत्तुल्यं-यँदि मन्यसे वरं-वृँणीष्व वित्त-ञ्चिरजीविका-ञ्च।
महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि कामाना-न्त्वा-ङ्कामभाज-ङ्करोमि ॥24॥
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान्कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व।
इमा रामा-स्सरथा-स्सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः।
आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरण-म्मा-ऽनुप्राक्शीः ॥25॥
श्वोभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत्सर्वेन्द्रियाणा-ञ्जरयन्ति तेजः।
अपि सर्व-ञ्जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते ॥26॥
न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्श्म चेत्त्वा।
जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं-वँरस्तु मे वरणीय-स्स एव ॥27॥
अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधस्स्थः प्रजानन्‌।
अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥28॥
यस्मिन्निदं-विँचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्‌।
यो-ऽयं-वँरो गूढमनुप्रविष्टो नान्य-न्तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥29॥
adhyāya 1
vallī 1
oṃ uśan‌ ha vai vājaśravasa-ssarvavedasa-ndadau|
tasya ha naciketā nāma putra āsa ||1||
taṃ ha kumāraṃ santa-ndakṣiṇāsu nīyamānāsu śraddhā-''viveśa| so-'manyata ||2||
pītodakā jagdhatṛṇā dugdhadohā nirindriyāḥ|
anandā nāma te lokāstānsa gacchati tā dadat‌ ||3||
sa hovāca pitara-ntata kasmai mā-ndāsyasīti|
dvitīya-ntṛtīya-ntaṃ hovāca mṛtyave tvā dadāmīti ||4||
bahūnāmemi prathamo bahūnāmemi madhyamaḥ|
kiṃ svidyamasya kartavyaṃ-ya~nmayādya kariṣyati ||5||
anupaśya yathā pūrve pratipaśya tathā-'pare|
sasyamiva martyaḥ pacyate sasyamivājāyate punaḥ ||6||
vaiśvānaraḥ praviśatyatithirbrāhmaṇo gṛhān‌|
tasyaitāṃ śānti-ṅkurvanti hara vaivasvatodakam‌ ||7||
āśāpratīkṣe saṅgataṃ sūnṛtā-ñceṣṭāpūrve putrapaśūṃśca sarvān‌|
etad‌ vṛṅkte puruṣasyālpamedhaso yasyānaśnanvasati brāhmaṇo gṛhe ||8||
tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me-'naśnanbrahmannatithirnamasyaḥ|
namaste-'stu brahmansvasti me-'stu tasmātprati trīnvarānvṛṇīṣva ||9||
śāntasaṅkalpa-ssumanā yathā syādvītamanyurgautamo mābhi mṛtyo|
tvatprasṛṣṭa-mmābhivadetpratīta etattrayāṇā-mprathamaṃ-va~raṃ-vṛ~ṇe ||10||
yathā purastād‌ bhavitā pratīta auddālakirāruṇirmatprasṛṣṭaḥ|
sukhaṃ rātrī-śśayitā vītamanyustvā-ndadṛśivānmṛtyumukhātpramuktam‌ ||11||
svarge loke na bhaya-ṅkiñcanāsti na tatra tva-nna jarayā bibheti|
ubhe tīrtvā-'śanāyāpipāse śokātigo modate svargaloke ||12||
sa tvamagniṃ svargyamadhyeṣi mṛtyo prabrūhi tvaṃ śraddadhānāya mahyam‌|
svargalokā amṛtatva-mbhajanta etad‌ dvitīyena vṛṇe vareṇa ||13||
pra te bravīmi tadu me nibodha svargyamagni-nnaciketaḥ prajānan‌|
anantalokāptimatho pratiṣṭhāṃ-vi~ddhi tvameta-nnihita-ṅguhāyām‌ ||14||
lokādimagni-ntamuvāca tasmai yā iṣṭakā yāvatīrvā yathā vā|
sa cāpi tatpratyavadadyathoktamathāsya mṛtyuḥ punarevāha tuṣṭaḥ ||15||
tamabravītprīyamāṇo mahātmā vara-ntavehādya dadāmi bhūyaḥ|
tavaiva nāmnā bhavitā-'yamagni-ssṛṅkā-ñcemāmanekarūpā-ṅgṛhāṇa ||16||
triṇāciketastribhiretya sandhi-ntrikarmakṛttarati janmamṛtyū|
brahmajajña-ndevamīḍyaṃ-vi~ditvā nicāyyemāṃ śāntimatyantameti ||17||
triṇāciketastrayametadviditvā ya evaṃ-vi~dvāṃścinute nāciketam‌|
sa mṛtyupāśānpurataḥ praṇodya śokātigo modate svargaloke ||18||
eṣa te-'gnirnaciketa-ssvargyo yamavṛṇīthā dvitīyena vareṇa|
etamagni-ntavaiva pravakśyanti janāsastṛtīyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva ||19||
yeya-mprete vicikitsā manuṣye-'stītyeke nāyamastīti caike|
etadvidyāmanuśiṣṭastvayā-'haṃ-va~rāṇāmeṣa varastṛtīyaḥ ||20||
devairatrāpi vicikitsita-mpurā na hi suvijñeyamaṇureṣa dharmaḥ|
anyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva mā moparotsīrati mā sṛjainam‌ ||21||
devairatrāpi vicikitsita-ṅkila tva-ñca mṛtyo yanna sujñeyamāttha|
vaktā cāsya tvādṛganyo na labhyo nānyo varastulya etasya kaścit‌ ||22||
śatāyuṣaḥ putrapautrānvṛṇīṣva bahūnpaśūnhastihiraṇyamaśvān‌|
bhūmermahadāyatanaṃ-vṛ~ṇīṣva svaya-ñca jīva śarado yāvadicchasi ||23||
etattulyaṃ-ya~di manyase varaṃ-vṛ~ṇīṣva vitta-ñcirajīvikā-ñca|
mahābhūmau naciketastvamedhi kāmānā-ntvā-ṅkāmabhāja-ṅkaromi ||24||
ye ye kāmā durlabhā martyaloke sarvānkāmāṃśchandataḥ prārthayasva|
imā rāmā-ssarathā-ssatūryā na hīdṛśā lambhanīyā manuṣyaiḥ|
ābhirmatprattābhiḥ paricārayasva naciketo maraṇa-mmā-'nuprākśīḥ ||25||
śvobhāvā martyasya yadantakaitatsarvendriyāṇā-ñjarayanti tejaḥ|
api sarva-ñjīvitamalpameva tavaiva vāhāstava nṛtyagīte ||26||
na vittena tarpaṇīyo manuṣyo lapsyāmahe vittamadrākśma cettvā|
jīviṣyāmo yāvadīśiṣyasi tvaṃ-va~rastu me varaṇīya-ssa eva ||27||
ajīryatāmamṛtānāmupetya jīryanmartyaḥ kvadhassthaḥ prajānan‌|
abhidhyāyanvarṇaratipramodānatidīrghe jīvite ko rameta ||28||
yasminnidaṃ-vi~cikitsanti mṛtyo yatsāmparāye mahati brūhi nastat‌|
yo-'yaṃ-va~ro gūḍhamanupraviṣṭo nānya-ntasmānnaciketā vṛṇīte ||29||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in