5.1 - Savitrani Juhoti Prasutyai - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ම්පඤ්චමකාණ්ඩේ ප්රථමඃ ප්රශ්නඃ - උඛ්යාග්නිකථනං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

සා॒වි॒ත්රාණි॑ ජුහෝති॒ ප්රසූ᳚ත්යෛ චතුර්ගෘහී॒තේන॑ ජුහෝති॒ චතු॑ෂ්පාදඃ ප॒ශවඃ॑ ප॒ශූනේ॒වා-(අ)ව॑ රුන්ධේ॒ චත॑ස්රෝ॒ දිශෝ॑ දි॒ක්ෂ්වේ॑ව ප්රති॑ තිෂ්ඨති॒ ඡන්දාග්ං॑සි දේ॒වේභ්යෝ (අ)පා᳚-(අ)ක්රාම॒-න්න වෝ॑ භා॒ගානි॑ හ॒ව්යං-වँ॑ක්ෂ්යාම॒ ඉති॒ තේභ්ය॑ ඒ॒තච්ච॑තු-ර්ගෘහී॒තම॑-ධාරය-න්පුරෝ-(අ)නු වා॒ක්යා॑යෛ යා॒ජ්යා॑යෛ දේ॒වතා॑යෛ වෂට්කා॒රාය॒ යච්ච॑තුර්ගෘහී॒ත-ඤ්ජු॒හෝති॒ ඡන්දාග්॑ස්යේ॒ව ත-ත්ප්රී॑ණාති॒ තාන්ය॑ස්ය ප්රී॒තානි॑ දේ॒වේභ්යෝ॑ හ॒ව්යං-වँ॑හන්ති॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත॒ [ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත, පාපී॑යාන්-ථ්ස්යා॒දිත්යේකෛ॑ක॒-] 1

පාපී॑යාන්-ථ්ස්යා॒දිත්යේකෛ॑ක॒-න්තස්ය॑ ජුහුයා॒-දාහු॑තීභිරේ॒වෛන॒මප॑ ගෘහ්ණාති॒ පාපී॑යා-න්භවති॒ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත॒ වසී॑යාන්-ථ්ස්යා॒දිති॒ සර්වා॑ණි॒ තස්යා॑-(අ)නු॒ද්රුත්ය॑ ජුහුයා॒දාහු॑ත්යෛ॒වෛන॑ම॒භි ක්ර॑මයති॒ වසී॑යා-න්භව॒ත්යථෝ॑ ය॒ජ්ඤස්යෛ॒වෛෂා-(අ)භික්රා᳚න්ති॒රේති॒ වා ඒ॒ෂ ය॑ජ්ඤමු॒ඛා-දෘද්ධ්යා॒ යෝ᳚-(අ)ග්නේර්දේ॒වතා॑යා॒ ඒත්ය॒ෂ්ටාවේ॒තානි॑ සාවි॒ත්රාණි॑ භවන්ත්ය॒ෂ්ටාක්ෂ॑රා ගාය॒ත්රී ගා॑ය॒ත්රෝ᳚- [ගා॑ය॒ත්රඃ, අ॒ග්නිස්තේනෛ॒ව] 2

-(අ)ග්නිස්තේනෛ॒ව ය॑ජ්ඤමු॒ඛාදෘද්ධ්යා॑ අ॒ග්නේර්දේ॒වතා॑යෛ॒ නෛත්ය॒ෂ්ටෞ සා॑වි॒ත්රාණි॑ භව॒න්ත්යාහු॑තිර්නව॒මී ත්රි॒වෘත॑මේ॒ව ය॑ජ්ඤමු॒ඛේ වියා॑තයති॒ යදි॑ කා॒මයේ॑ත॒ ඡන්දාග්ං॑සි යජ්ඤයශ॒සේනා᳚ (අ)ර්පයේය॒මිත්යෘච॑මන්ත॒මා-ඞ්කු॑ර්යා॒ච්ඡන්දාග්॑ස්යේ॒ව ය॑ජ්ඤයශ॒සේනා᳚ (අ)ර්පයති॒ යදි॑ කා॒මයේ॑ත॒ යජ॑මානං-යँජ්ඤයශ॒සේනා᳚-(අ)ර්පයේය॒මිති॒ යජු॑රන්ත॒ම-ඞ්කු॑ර්යා॒-ද්යජ॑මානමේ॒ව ය॑ජ්ඤයශ॒සේනා᳚-(අ)ර්පයත්යෘ॒චා ස්තෝම॒ග්ං॒ සම॑ර්ධ॒යේ- [සම॑ර්ධ॒යේති॑, ආ॒හ॒ සමෘ॑ද්ධ්යෛ] 3

-ත්යා॑හ॒ සමෘ॑ද්ධ්යෛ ච॒තුර්භි॒රභ්රි॒මා ද॑ත්තේ ච॒ත්වාරි॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඡන්දෝ॑භිරේ॒ව දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒ව ඉත්යා॑හ॒ ප්රසූ᳚ත්යා අ॒ග්නිර්දේ॒වේභ්යෝ॒ නිලා॑යත॒ ස වේණු॒-ම්ප්රා-(අ)වි॑ශ॒-ථ්ස ඒ॒තාමූ॒තිමනු॒ සම॑චර॒-ද්ය-ද්වේණෝ᳚-ස්සුෂි॒රග්ං සු॑ෂි॒රා-(අ)භ්රි॑ර්භවති සයෝනි॒ත්වාය॒ ස යත්ර॑ය॒ත්රා-(අ)ව॑ස॒-ත්ත-ත්කෘ॒ෂ්ණම॑භව-ත්කල්මා॒ෂී භ॑වති රූ॒පස॑මෘද්ධ්යා උභයතඃ॒, ක්ෂ්ණූර්භ॑වතී॒තශ්චා॒-(අ)-මුත॑ශ්චා॒-(අ)ර්කස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ ව්යාමමා॒ත්රී භ॑වත්යේ॒තාව॒ද්වෛ පුරු॑ෂේ වී॒ර්යං॑-වීँ॒ර්ය॑සම්මි॒තා (අ)ප॑රිමිතා භව॒ත්ය-ප॑රිමිත॒ස්යා-(අ) ව॑රුද්ධ්යෛ॒ යෝ වන॒ස්පතී॑නා-ම්ඵල॒ග්රහි॒-ස්ස ඒ॑ෂාං-වීँ॒ර්යා॑වා-න්ඵල॒ග්රහි॒ර්වේණු॑-ර්වෛණ॒වී භ॑වති වී॒ර්ය॑ස්යා ව॑රුද්ධ්යෛ .. 4 ..

(කා॒මයේ॑ත - ගාය॒ත්රෝ᳚ - (අ)ර්ධ॒යේති॑ - ච - ස॒ප්තවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 1)

ව්යෘ॑ද්ධං॒-වාँ ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ යද॑ය॒ජුෂ්කේ॑ණ ක්රි॒යත॑ ඉ॒මාම॑ගෘභ්ණ-න්රශ॒නා-මෘ॒තස්යේත්ය॑ශ්වාභි॒ධානී॒මා ද॑ත්තේ॒ යජු॑ෂ්කෘත්යෛ ය॒ජ්ඤස්ය॒ සමෘ॑ද්ධ්යෛ॒ ප්රතූ᳚ර්තං-වාँජි॒න්නා ද්ර॒වේත්යශ්ව॑-ම॒භි ද॑ධාති රූ॒පමේ॒වා-(අ)ස්යෛ॒ත-න්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාँච॑ෂ්ටේ යු॒ඤ්ජාථා॒ග්ං॒ රාස॑භං-යුँ॒වමිති॑ ගර්ද॒භ-මස॑ත්යේ॒ව ග॑ර්ද॒භ-ම්ප්රති॑ ෂ්ඨාපයති॒ තස්මා॒දශ්වා᳚-ද්ගර්ද॒භෝ-(අ)ස॑ත්තරෝ॒ යෝගේ॑යෝගේ ත॒වස්ත॑ර॒මිත්යා॑හ॒ [ත॒වස්ත॑ර॒මිත්යා॑හ, යෝගේ॑යෝග] 5

යෝගේ॑යෝග ඒ॒වෛනං॑-යුँඞ්ක්තේ॒ වාජේ॑වාජේ හවාමහ॒ ඉත්යා॒හාන්නං॒-වෛँ වාජෝ-(අ)න්න॑මේ॒වාව॑ රුන්ධේ॒ සඛා॑ය॒ ඉන්ද්ර॑මූ॒තය॒ ඉත්යා॑හේන්ද්රි॒යමේ॒වාව॑ රුන්ධේ॒ (අ)ග්නිර්දේ॒වේභ්යෝ॒ නිලා॑යත॒ ත-ම්ප්ර॒ජාප॑ති॒රන්ව॑වින්ද-ත්ප්රාජාප॒ත්යෝ-(අ)ශ්වෝ (අ)ශ්වේ॑න॒ ස-ම්භ॑ර॒ත්යනු॑විත්ත්යෛ පාපවස්ය॒සං-වාँ ඒ॒ත-ත්ක්රි॑යතේ॒ යච්ඡ්රේය॑සා ච॒ පාපී॑යසා ච සමා॒න-ඞ්කර්ම॑ කු॒ර්වන්ති॒ පාපී॑යා॒න්॒.- [පාපී॑යාන්, හ්යශ්වා᳚-ද්ගර්ද॒භෝ-(අ)ශ්ව॒-] 6

-හ්යශ්වා᳚-ද්ගර්ද॒භෝ-(අ)ශ්ව॒-ම්පූර්ව॑-න්නයන්ති පාපවස්ය॒-සස්ය॒ ව්යාවෘ॑ත්ත්යෛ॒ තස්මා॒ච්ඡ්රේයාග්ං॑ස॒-ම්පාපී॑යා-න්ප॒ශ්චාදන්වේ॑ති බ॒හුර්වෛ භව॑තෝ॒ භ්රාතෘ॑ව්යෝ॒ භව॑තීව॒ ඛලු॒ වා ඒ॒ෂ යෝ᳚-(අ)ග්නි-ඤ්චි॑නු॒තේ ව॒ජ්ර්යශ්වඃ॑ ප්ර॒තූර්ව॒න්නේහ්ය॑ව॒-ක්රාම॒න්න-ශ॑ස්තී॒රිත්යා॑හ॒ වජ්රේ॑ණෛ॒ව පා॒ප්මාන॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒මව॑ ක්රාමති රු॒ද්රස්ය॒ ගාණ॑පත්යා॒දිත්යා॑හ රෞ॒ද්රා වෛ ප॒ශවෝ॑ රු॒ද්රාදේ॒ව [ ] 7

ප॒ශූ-න්නි॒ර්යාච්යා॒-(අ)(අ)ත්මනේ॒ කර්ම॑ කුරුතේ පූ॒ෂ්ණා ස॒යුජා॑ ස॒හේත්යා॑හ පූ॒ෂා වා අද්ධ්ව॑නාග්ං සන්නේ॒තා සම॑ෂ්ට්යෛ॒ පුරී॑ෂායතනෝ॒ වා ඒ॒ෂ යද॒ග්නිරඞ්ගි॑රසෝ॒ වා ඒ॒තමග්රේ॑ දේ॒වතා॑නා॒ග්ං॒ සම॑භර-න්පෘථි॒ව්යා-ස්ස॒ධස්ථා॑ද॒ග්නි-ම්පු॑රී॒ෂ්ය॑-මඞ්ගිර॒ස්ව-දච්ඡේ॒හීත්යා॑හ॒ සාය॑තනමේ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා॑භි॒-ස්ස-ම්භ॑රත්ය॒ග්නි-ම්පු॑රී॒ෂ්ය॑-මඞ්ගිර॒ස්ව- දච්ඡේ॑ම॒ ඉත්යා॑හ॒ යේන॑ [ ] 8

ස॒ඞ්ගච්ඡ॑තේ॒ වාජ॑මේ॒වාස්ය॑ වෘඞ්ක්තේ ප්ර॒ජාප॑තයේ ප්රති॒ප්රෝච්යා॒ග්නි-ස්ස॒ම්භෘත්ය॒ ඉත්යා॑හුරි॒යං-වෛँ ප්ර॒ජාප॑ති॒ස්තස්යා॑ ඒ॒තච්ඡ්රෝත්රං॒-යँද්ව॒ල්මීකෝ॒-(අ)ග්නි-ම්පු॑රී॒ෂ්ය॑-මඞ්ගිර॒ස්ව-ද්භ॑රිෂ්යාම॒ ඉති॑ වල්මීකව॒පාමුප॑ තිෂ්ඨතේ සා॒ක්ෂාදේ॒ව ප්ර॒ජාප॑තයේ ප්රති॒ප්රෝච්යා॒-(අ)ග්නිග්ං ස-ම්භ॑රත්ය॒ග්නි-ම්පු॑රී॒ෂ්ය॑-මඞ්ගිර॒ස්ව-ද්භ॑රාම॒ ඉත්යා॑හ॒ යේන॑ ස॒ගඤ්ච්ඡ॑තේ॒ වාජ॑මේ॒වාස්ය॑ වෘ॒ඞ්ක්තේ (අ)න්ව॒ග්නිරු॒ෂසා॒මග්ර॑- [-(අ)න්ව॒ග්නිරු॒ෂසා॒මග්ර᳚ම්, අ॒ඛ්ය॒දිත්යා॒හා-] 9

-මඛ්ය॒දිත්යා॒හා-නු॑ඛ්යාත්යා ආ॒ගත්ය॑ වා॒ජ්යද්ධ්ව॑න ආ॒ක්රම්ය॑ වාජි-න්පෘථි॒වීමිත්යා॑හේ॒ච්ඡත්යේ॒වෛන॒-ම්පූර්ව॑යා වි॒න්දත්යුත්ත॑රයා॒ ද්වාභ්යා॒මා ක්ර॑මයති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා॒ අනු॑රූපාභ්යා॒-න්තස්මා॒දනු॑රූපාඃ ප॒ශවඃ॒ ප්රජා॑යන්තේ॒ ද්යෞස්තේ॑ පෘ॒ෂ්ඨ-ම්පෘ॑ථි॒වී ස॒ධස්ථ॒මිත්යා॑හෛ॒භ්යෝ වා ඒ॒තං-ලෝँ॒කේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑ති॒-ස්සමෛ॑රය-ද්රූ॒පමේ॒වාස්යෛ॒-තන්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාँච॑ෂ්ටේ ව॒ජ්රී වා ඒ॒ෂ යදශ්වෝ॑ ද॒-ද්භිර॒න්යතෝ॑දද්භ්යෝ॒ භූයාං॒-ලෝँම॑භිරුභ॒යාද॑ද්භ්යෝ॒ ය-න්ද්වි॒ෂ්යා-ත්තම॑ධස්ප॒ද-න්ධ්යා॑යේ॒-ද්වජ්රේ॑ණෛ॒වෛනග්ග්॑ ස්තෘණුතේ .. 10 ..

(ආ॒හ॒ - පාපී॑යාන් - රු॒ද්රාදේ॒ව - යේනා - (අ)ග්රං॑ - ँව॒ජ්රී වෛ - ස॒ප්තද॑ශ ච) (අ. 2)

උත්ක්රා॒මෝ-ද॑ක්රමී॒දිති॒ ද්වාභ්යා॒මුත්ක්ර॑මයති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා॒ අනු॑රූපාභ්යා॒-න්තස්මා॒දනු॑රූපාඃ ප॒ශවඃ॒ ප්රජා॑යන්තේ॒ (අ)ප උප॑ සෘජති॒ යත්ර॒ වා ආප॑ උප॒ ගච්ඡ॑න්ති॒ තදෝෂ॑ධයඃ॒ ප්රති॑ තිෂ්ඨ॒න්ත්යෝෂ॑ධීඃ ප්රති॒තිෂ්ඨ॑න්තීඃ ප॒ශවෝ-(අ)නු॒ ප්රති॑ තිෂ්ඨන්ති ප॒ශූන්. ය॒ජ්ඤෝ ය॒ජ්ඤං-යँජ॑මානෝ॒ යජ॑මාන-ම්ප්ර॒ජාස්තස්මා॑ද॒ප උප॑ සෘජති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ॒ යද॑ද්ධ්ව॒ර්යු-ර॑න॒ග්නාවාහු॑ති-ඤ්ජුහු॒යාද॒න්ධෝ᳚ (අ)ද්ධ්ව॒ර්යු- [-(අ)ද්ධ්ව॒ර්යුඃ, ස්යා॒-ද්රක්ෂාග්ං॑සි] 11

-ස්ස්යා॒-ද්රක්ෂාග්ං॑සි ය॒ජ්ඤග්ං හ॑න්යු॒ර්॒හිර॑ණ්යමු॒පාස්ය॑ ජුහෝත්යග්නි॒වත්යේ॒ව ජු॑හෝති॒ නාන්ධෝ᳚-(අ)ද්ධ්ව॒ර්යුර්භව॑ති॒ න ය॒ජ්ඤග්ං රක්ෂාග්ං॑සි ඝ්නන්ති॒ ජිඝ॑ර්ම්ය॒ග්නි-ම්මන॑සා ඝෘ॒තේනේත්යා॑හ॒ මන॑සා॒ හි පුරු॑ෂෝ ය॒ජ්ඤම॑භි॒ගච්ඡ॑ති ප්රති॒ක්ෂ්යන්ත॒-ම්භුව॑නානි॒ විශ්වේත්යා॑හ॒ සර්ව॒ග්ග්॒ හ්යේ॑ෂ ප්ර॒ත්ය-ඞ්ක්ෂේති॑ පෘ॒ථු-න්ති॑ර॒ශ්චා වය॑සා බෘ॒හන්ත॒මිත්යා॒හා-(අ)ල්පෝ॒ හ්යේ॑ෂ ජා॒තෝ ම॒හා- [ම॒හාන්, භව॑ති॒] 12

-න්භව॑ති॒ ව්යචි॑ෂ්ඨ॒මන්නග්ං॑ රභ॒සං-විँදා॑න॒මිත්යා॒හා (අ)න්න॑මේ॒වා-(අ)ස්මෛ᳚ ස්වදයති॒ සර්ව॑මස්මෛ ස්වදතේ॒ ය ඒ॒වං-වේँදා (අ)(අ)ත්වා॑ ජිඝර්මි॒ වච॑සා ඝෘ॒තේනේත්යා॑හ॒ තස්මා॒-ද්ය-ත්පුරු॑ෂෝ॒ මන॑සා-(අ)භි॒ගච්ඡ॑ති॒ ත-ද්වා॒චා ව॑දත්ය ර॒ක්ෂසේත්යා॑හ॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ॒ මර්ය॑ශ්රී-ස්ස්පෘහ॒ය-ද්ව॑ර්ණෝ අ॒ග්නිරිත්යා॒හා-ප॑චිතිමේ॒වා-(අ)ස්මි॑-න්දධා॒ත්ය-ප॑චිතිමා-න්භවති॒ ය ඒ॒වං- [ය ඒ॒වම්, වේද॒ මන॑සා॒ ත්වෛ] 13

-ँවේද॒ මන॑සා॒ ත්වෛ තාමාප්තු॑මර්හති॒ යාම॑ද්ධ්ව॒ර්යුර॑-න॒ග්නාවාහු॑ති-ඤ්ජු॒හෝති॒ මන॑ස්වතීභ්යා-ඤ්ජුහෝ॒ත්යාහු॑ත්යෝ॒රාප්ත්යෛ॒ ද්වාභ්යා॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ යජ්ඤමු॒ඛේ ය॑ජ්ඤමුඛේ॒ වෛ ක්රි॒යමා॑ණේ ය॒ජ්ඤග්ං රක්ෂාග්ං॑සි ජිඝාග්ං සන්ත්යේ॒තර්හි॒ ඛලු॒ වා ඒ॒ත-ද්ය॑ජ්ඤමු॒ඛං-යँර්හ්යේ॑න॒-දාහු॑ති-රශ්ඤු॒තේ පරි॑ ලිඛති॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ ති॒සෘභිඃ॒ පරි॑ ලිඛති ත්රි॒වෘද්වා අ॒ග්නිර්යාවා॑නේ॒වා-(අ)ග්නිස්තස්මා॒-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑ හන්ති [හන්ති, ගා॒ය॒ත්රි॒යා පරි॑] 14

ගායත්රි॒යා පරි॑ ලිඛති॒ තේජෝ॒ වෛ ගා॑ය॒ත්රී තේජ॑සෛ॒වෛන॒-ම්පරි॑ගෘහ්ණාති ත්රි॒ෂ්ටුභා॒ පරි॑ ලිඛතීන්ද්රි॒යං-වෛँ ත්රි॒ෂ්ටු-ගි॑න්ද්රි॒යේණෛ॒වෛන॒-ම්පරි॑ ගෘහ්ණාත්යනු॒ෂ්ටුභා॒ පරි॑ ලිඛත්යනු॒ෂ්ටු-ඵ්සර්වා॑ණි॒ ඡන්දාග්ං॑සි පරි॒භූඃ පර්යා᳚ප්ත්යෛ මද්ධ්ය॒තෝ॑-(අ)නු॒ෂ්ටුභා॒ වාග්වා අ॑නු॒ෂ්ටු-ප්තස්මා᳚-න්මද්ධ්ය॒තෝ වා॒චා ව॑දාමෝ ගායත්රි॒යා ප්ර॑ථ॒මයා॒ පරි॑ ලිඛ॒ත්යථා॑-(අ)නු॒ෂ්ටුභා-(අ)ථ॑ ත්රි॒ෂ්ටුභා॒ තේජෝ॒ වෛ ගා॑ය॒ත්රී ය॒ජ්ඤෝ॑ (අ)නු॒ෂ්ටුගි॑න්ද්රි॒ය-න්ත්රි॒ෂ්ටු-ප්තේජ॑සා චෛ॒වේන්ද්රි॒යේණ॑ චෝභ॒යතෝ॑ ය॒ජ්ඤ-ම්පරි॑ ගෘහ්ණාති .. 15 ..

(අ॒න්ධෝ᳚-(අ)ද්ධ්ව॒ර්යු - ර්ම॒හාන් - භ॑වති॒ ය ඒ॒වග්ං - හ॑න්ති - ත්රි॒ෂ්ටුභා॒ තේජෝ॒ වෛ ගා॑ය॒ත්රී - ත්රයෝ॑දශ ච) (අ. 3)

දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒ව ඉති॑ ඛනති॒ ප්රසූ᳚ත්යා॒ අථෝ॑ ධූ॒ම-මේ॒වෛතේන॑ ජනයති॒ ජ්යෝති॑ෂ්මන්ත-න්ත්වා-(අ)ග්නේ සු॒ප්රතී॑ක॒-මිත්යා॑හ॒ ජ්යෝති॑රේ॒වෛතේන॑ ජනයති॒ සෝ᳚-(අ)ග්නිර්ජා॒තඃ ප්ර॒ජා-ශ්ශු॒චා-(අ)(අ)ර්ප॑ය॒-ත්ත-න්දේ॒වා අ॑ර්ධ॒ර්චේනා॑-ශමයඤ්ඡි॒ව-ම්ප්ර॒ජාභ්යෝ-(අ)හිග්ං॑ සන්ත॒මිත්යා॑හ ප්ර॒ජාභ්ය॑ ඒ॒වෛනග්ං॑ ශමයති॒ ද්වාභ්යා᳚-ඞ්ඛනති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා අ॒පා-ම්පෘ॒ෂ්ඨම॒සීති॑ පුෂ්කරප॒ර්ණමා [පුෂ්කරප॒ර්ණමා, හ॒ර॒ත්ය॒පාං-වාँ] 16

හ॑රත්ය॒පාං-වාँ ඒ॒ත-ත්පෘ॒ෂ්ඨං-යँ-ත්පු॑ෂ්කරප॒ර්ණග්ං රූ॒පේණෛ॒වෛන॒දා හ॑රති පුෂ්කරප॒ර්ණේන॒ ස-ම්භ॑රති॒ යෝනි॒ර්වා අ॒ග්නේඃ පු॑ෂ්කරප॒ර්ණග්ං සයෝ॑නිමේ॒වාග්නිග්ං සම්භ॑රති කෘෂ්ණාජි॒නේන॒ සම්භ॑රති ය॒ජ්ඤෝ වෛ කෘ॑ෂ්ණාජි॒නං-යँ॒ජ්ඤේනෛ॒ව ය॒ජ්ඤග්ං සම්භ॑රති॒ ය-ද්ග්රා॒ම්යාණා᳚-ම්පශූ॒නා-ඤ්චර්ම॑ණා ස॒ම්භරේ᳚-ද්ග්රා॒ම්යා-න්ප॒ශූඤ්ඡු॒චා-(අ)ර්ප॑යේ-ත්කෘෂ්ණාජි॒නේන॒ සම්භ॑රත්යාර॒ණ්යානේ॒ව ප॒ශූ- [ප॒ශූන්, ශු॒චා-(අ)ර්ප॑යති॒] 17

-ඤ්ඡු॒චා-(අ)ර්ප॑යති॒ තස්මා᳚-ථ්ස॒මාව॑-ත්පශූ॒නා-ම්ප්ර॒ජාය॑මානානා-මාර॒ණ්යාඃ ප॒ශවඃ॒ කනී॑යාග්ංස-ශ්ශු॒චා හ්යෘ॑තා ලෝ॑ම॒ත-ස්සම්භ॑ර॒ත්යතෝ॒ හ්ය॑ස්ය॒ මේද්ධ්ය॑-ඞ්කෘෂ්ණාජි॒න-ඤ්ච॑ පුෂ්කරප॒ර්ණ-ඤ්ච॒ සග්ග් ස්තෘ॑ණාතී॒යං-වෛँ කෘ॑ෂ්ණාජි॒නම॒සෞ පු॑ෂ්කරප॒ර්ණ-මා॒භ්යා-මේ॒වෛන॑-මුභ॒යතඃ॒ පරි॑ගෘහ්ණාත්ය॒-ග්නිර්දේ॒වේභ්යෝ॒ නිලා॑යත॒ තමථ॒ර්වා-(අ)න්ව॑පශ්ය॒දථ॑ර්වා ත්වා ප්රථ॒මෝ නිර॑මන්ථදග්න॒ ඉ- [නිර॑මන්ථදග්න॒ ඉති॑, ආ॒හ॒ ය ඒ॒වෛන॑-] 18

-ත්යා॑හ॒ ය ඒ॒වෛන॑-ම॒න්වප॑ශ්ය॒-ත්තේනෛ॒වෛන॒ග්ං॒ සම්භ॑රති॒ ත්වාම॑ග්නේ॒ පුෂ්ක॑රා॒දධීත්යා॑හ පුෂ්කරප॒ර්ණේ හ්යේ॑න॒මුප॑ශ්රිත॒-මවි॑න්ද॒-ත්තමු॑ ත්වා ද॒ද්ධ්යඞ්ඞෘෂි॒රිත්යා॑හ ද॒ද්ධ්යඞ් වා ආ॑ථර්ව॒ණ-ස්තේ॑ජ॒ස්ව්යා॑සී॒-ත්තේජ॑ ඒ॒වාස්මි॑-න්දධාති॒ තමු॑ ත්වා පා॒ථ්යෝ වෘෂේත්යා॑හ॒ පූර්ව॑මේ॒වෝදි॒ත-මුත්ත॑රේණා॒භි ගෘ॑ණාති [ගෘ॑ණාති, ච॒ත॒සෘභි॒-ස්සම්භ॑රති] 19

චත॒සෘභි॒-ස්සම්භ॑රති ච॒ත්වාරි॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඡන්දෝ॑භිරේ॒ව ගා॑ය॒ත්රීභි॑ර්බ්රාහ්ම॒ණස්ය॑ ගාය॒ත්රෝ හි බ්රා᳚හ්ම॒ණ-ස්ත්රි॒ෂ්ටුග්භී॑ රාජ॒න්ය॑ස්ය॒ ත්රෛෂ්ටු॑භෝ॒ හි රා॑ජ॒න්යෝ॑ ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත॒ වසී॑යාන්-ථ්ස්යා॒දිත්යු॒භයී॑භි॒ස්තස්ය॒ සම්භ॑රේ॒-ත්තේජ॑ශ්චෛ॒වා-(අ)ස්මා॑ ඉන්ද්රි॒ය-ඤ්ච॑ ස॒මීචී॑ දධාත්යෂ්ටා॒භි-ස්සම්භ॑රත්ය॒ෂ්ටාක්ෂ॑රා ගාය॒ත්රී ගා॑ය॒ත්රෝ᳚ (අ)ග්නිර්යාවා॑නේ॒වා-(අ)ග්නිස්තග්ං සම්භ॑රති॒ සීද॑ හෝත॒රිත්යා॑- -හ දේ॒වතා॑ ඒ॒වාස්මෛ॒ සග්ං සා॑දයති॒ නි හෝතේති॑ මනු॒ෂ්යා᳚න්-ථ්සග්ං සී॑ද॒ස්වේති॒ වයාග්ං॑සි॒ ජනි॑ෂ්වා॒ හි ජේන්යෝ॒ අග්රේ॒ අහ්නා॒මිත්යා॑හ දේව මනු॒ෂ්යානේ॒වා-(අ)ස්මෛ॒ සග්ංස॑න්නා॒-න්ප්රජ॑නයති .. 20

(ඓ - ව ප॒ශූ - නිති॑ - ගෘණාති - හෝත॒රිති॑ - ස॒ප්තවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 4)

ක්රූ॒රමි॑ව॒ වා අ॑ස්යා ඒ॒ත-ත්ක॑රෝති॒ ය-ත්ඛන॑ත්ය॒ප උප॑ සෘජ॒ත්යාපෝ॒ වෛ ශා॒න්තා-ශ්ශා॒න්තාභි॑රේ॒වා-(අ)ස්යෛ॒ ශුචග්ං॑ ශමයති॒ ස-න්තේ॑ වා॒යුර්මා॑ත॒රිශ්වා॑ දධා॒ත්විත්යා॑හ ප්රා॒ණෝ වෛ වා॒යුඃ ප්රා॒ණේනෛ॒වාස්යෛ᳚ ප්රා॒ණග්ං ස-න්ද॑ධාති॒ ස-න්තේ॑ වා॒යුරිත්යා॑හ॒ තස්මා᳚-ද්වා॒යුප්ර॑ච්යුතා දි॒වෝ වෘෂ්ටි॑රීර්තේ॒ තස්මෛ॑ ච දේවි॒ වෂ॑ඩස්තු॒ [වෂ॑ඩස්තු, තුභ්ය॒මිත්යා॑හ॒] 21

තුභ්ය॒මිත්යා॑හ॒ ෂඩ්වා ඍ॒තව॑ ඍ॒තුෂ්වේ॒ව වෘෂ්ටි॑-න්දධාති॒ තස්මා॒-ථ්සර්වා॑නෘ॒තූන්. ව॑ර්ෂති॒ ය-ද්ව॑ෂට්කු॒ර්යා-ද්යා॒තයා॑මා-(අ)ස්ය වෂට්කා॒ර-ස්ස්යා॒ද්යන්න ව॑ෂට්කු॒ර්යා-ද්රක්ෂාග්ං॑සි ය॒ජ්ඤග්ං හ॑න්යු॒ර්වඩිත්යා॑හ ප॒රෝක්ෂ॑මේ॒ව වෂ॑-ට්කරෝති॒ නාස්ය॑ යා॒තයා॑මා වෂට්කා॒රෝ භව॑ති॒ න ය॒ජ්ඤග්ං රක්ෂාග්ං॑සි ඝ්නන්ති॒ සුජා॑තෝ॒ ජ්යෝති॑ෂා ස॒හේත්ය॑නු॒ෂ්ටුභෝප॑ නහ්යත්යනු॒ෂ්ටු- [නහ්යත්යනු॒ෂ්ටුප්, සර්වා॑ණි॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒] 22

-ඵ්සර්වා॑ණි॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඛලු॒ වා අ॒ග්නේඃ ප්රි॒යා ත॒නූඃ ප්රි॒යයෛ॒වෛන॑-න්ත॒නුවා॒ පරි॑ දධාති॒ වේදු॑කෝ॒ වාසෝ॑ භවති॒ය ඒ॒වං-වේँද॑ වාරු॒ණෝ වා අ॒ග්නිරුප॑නද්ධ॒ උදු॑ තිෂ්ඨ ස්වද්ධ්වරෝ॒ර්ධ්ව ඌ॒ ෂුණ॑ ඌ॒තය॒ ඉති॑ සාවි॒ත්රීභ්යා॒මු-ත්ති॑ෂ්ඨති සවි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒වාස්යෝ॒ර්ධ්වාං-වँ॑රුණමේ॒නිමු-ථ්සෘ॑ජති॒ ද්වාභ්යා॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ॒ ස ජා॒තෝ ගර්භෝ॑ අසි॒ [ගර්භෝ॑ අසි, රෝද॑ස්යෝ॒රිත්යා॑හේ॒මේ] 23

රෝද॑ස්යෝ॒රිත්යා॑හේ॒මේ වෛ රෝද॑සී॒ තයෝ॑රේ॒ෂ ගර්භෝ॒ යද॒ග්නි-ස්තස්මා॑-දේ॒වමා॒හාග්නේ॒ චාරු॒ර්විභෘ॑ත॒ ඕෂ॑ධී॒ෂ්විත්යා॑හ ය॒දා හ්යේ॑තං-විँ॒භර॒න්ත්යථ॒ චාරු॑තරෝ॒ භව॑ති॒ ප්ර මා॒තෘභ්යෝ॒ අධි॒ කනි॑ක්රද-ද්ගා॒ ඉත්යා॒හෞෂ॑ධයෝ॒ වා අ॑ස්ය මා॒තර॒ස්තාභ්ය॑ ඒ॒වෛන॒-ම්ප්රච්යා॑වයති ස්ථි॒රෝ භ॑ව වී॒ඩ්ව॑ඞ්ග॒ ඉති॑ ගර්ද॒භ ආ සා॑දයති॒ [ආ සා॑දයති, ස-න්න॑හ්යත්යේ॒වෛන॑-] 24

ස-න්න॑හ්යත්යේ॒වෛන॑-මේ॒තයා᳚ ස්ථේ॒ම්නේ ග॑ර්ද॒භේන॒ සම්භ॑රති॒ තස්මා᳚-ද්ගර්ද॒භඃ ප॑ශූ॒නා-ම්භා॑රභා॒රිත॑මෝ ගර්ද॒භේන॒ ස-ම්භ॑රති॒ තස්මා᳚-ද්ගර්ද॒භෝ-(අ)ප්ය॑නාලේ॒ශේ-(අ)ත්ය॒න්යා-න්ප॒ශූ-න්මේ᳚ද්ය॒ත්යන්න॒ග්ග්॒ හ්යේ॑නේනා॒-(අ)ර්කග්ං ස॒ම්භර॑න්ති ගර්ද॒භේන॒ සම්භ॑රති॒ තස්මා᳚-ද්ගර්ද॒භෝ ද්වි॒රේතා॒-ස්සන් කනි॑ෂ්ඨ-ම්පශූ॒නා-ම්ප්රජා॑යතේ॒-(අ)ග්නිර්හ්ය॑ස්ය॒ යෝනි॑-න්නි॒ර්දහ॑ති ප්ර॒ජාසු॒ වා ඒ॒ෂ ඒ॒තර්හ්යාරූ॑ඪ॒- [ඒ॒තර්හ්යාරූ॑ඪඃ, ස ඊ᳚ශ්ව॒රඃ ප්ර॒ජා-ශ්ශු॒චා] 25

-ස්ස ඊ᳚ශ්ව॒රඃ ප්ර॒ජා-ශ්ශු॒චා ප්ර॒දහඃ॑ ශි॒වෝ භ॑ව ප්ර॒ජාභ්ය॒ ඉත්යා॑හ ප්ර॒ජාභ්ය॑ ඒ॒වෛනග්ං॑ ශමයති॒ මානු॑ෂීභ්ය॒ස්ත්වම॑ඞ්ගිර॒ ඉත්යා॑හ මාන॒ව්යෝ॑ හි ප්ර॒ජා මා ද්යාවා॑පෘථි॒වී අ॒භි ශූ॑ශුචෝ॒ මා-(අ)න්තරි॑ක්ෂ॒-ම්මා වන॒ස්පතී॒නිත්යා॑හෛ॒භ්ය ඒ॒වෛනං॑-ලෝँ॒කේභ්යඃ॑ ශමයති॒ ප්රෛතු॑ වා॒ජී කනි॑ක්රද॒දිත්යා॑හ වා॒ජී හ්යේ॑ෂ නාන॑ද॒-ද්රාස॑භඃ॒ පත්වේ- [පත්වේති, ආ॒හ॒ රාස॑භ॒ ඉති॒] 26

-ත්යා॑හ॒ රාස॑භ॒ ඉති॒ හ්යේ॑තමෘෂ॒යෝ-(අ)ව॑ද॒-න්භර॑න්න॒ග්නි-ම්පු॑රී॒ෂ්ය॑මිත්යා॑හා॒-(අ)ග්නිග්ග් හ්යේ॑ෂ භර॑ති॒ මා පා॒ද්යායු॑ෂඃ පු॒රේත්යා॒හා-(අ)(අ)යු॑රේ॒වා-(අ)ස්මි॑-න්දධාති॒ තස්මා᳚-ද්ගර්ද॒භ-ස්සර්ව॒මායු॑රේති॒ තස්මා᳚-ද්ගර්ද॒භේ පු॒රා-(අ)(අ)යු॑ෂඃ॒ ප්රමී॑තේ බිභ්යති॒ වෘෂා॒-(අ)ග්නිං-වෘँෂ॑ණ॒-ම්භර॒න්නිත්යා॑හ॒ වෘෂා॒ හ්යේ॑ෂ වෘෂා॒-(අ)ග්නිර॒පා-ඞ්ගර්භග්ං॑ - [වෘෂා॒-(අ)ග්නිර॒පා-ඞ්ගර්භ᳚ම්, ස॒මු॒ද්රිය॒-] 27

සමු॒ද්රිය॒-මිත්යා॑හා॒-(අ)පාග් හ්යේ॑ෂ ගර්භෝ॒ යද॒ග්නිරග්න॒ ආ යා॑හි වී॒තය॒ ඉති॒ වා ඉ॒මෞ ලෝ॒කෞ ව්යෛ॑තා॒මග්න॒ ආ යා॑හි වී॒තය॒ ඉති॒ යදාහා॒ (අ)නයෝ᳚ර්ලෝ॒කයෝ॒-ර්වීත්යෛ॒ ප්රච්යු॑තෝ॒ වා ඒ॒ෂ ආ॒යත॑නා॒දග॑තඃ ප්රති॒ෂ්ඨාග්ං ස ඒ॒තර්හ්ය॑ද්ධ්ව॒ර්යු-ඤ්ච॒ යජ॑මාන-ඤ්ච ද්ධ්යායත්යෘ॒තග්ං ස॒ත්යමිත්යා॑හේ॒යං-වාँ ඍ॒තම॒සෞ [ ] 28

ස॒ත්යම॒නයෝ॑රේ॒වෛන॒-ම්ප්රති॑ ෂ්ඨාපයති॒ නා-(අ)(අ)ර්ති॒මාර්ච්ඡ॑ත්යද්ධ්ව॒ර්යුර්න යජ॑මානෝ॒ වරු॑ණෝ॒ වා ඒ॒ෂ යජ॑මානම॒භ්යෛති॒ යද॒ග්නිරුප॑නද්ධ॒ ඕෂ॑ධයඃ॒ ප්රති॑ ගෘහ්ණීතා॒ග්නිමේ॒ත-මිත්යා॑හ॒ ශාන්ත්යෛ॒ ව්යස්ය॒න් විශ්වා॒ අම॑තී॒රරා॑තී॒-රිත්යා॑හ॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ නි॒ෂීද॑-න්නෝ॒ අප॑ දුර්ම॒තිග්ං හ॑න॒දිත්යා॑හ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා॒ ඕෂ॑ධයඃ॒ ප්රති॑මෝදද්ධ්ව- [ප්රති॑මෝදද්ධ්වම්, ඒ॒න॒මිත්යා॒හෞෂ॑ධයෝ॒] 29

-මේන॒මිත්යා॒හෞෂ॑ධයෝ॒ වා අ॒ග්නේර්භා॑ග॒ධේය॒-න්තාභි॑රේ॒වෛන॒ග්ං॒ සම॑ර්ධයති॒ පුෂ්පා॑වතී-ස්සුපිප්ප॒ලා ඉත්යා॑හ॒ තස්මා॒දෝෂ॑ධයඃ॒ ඵල॑-ඞ්ගෘහ්ණන්ත්ය॒ යං-වෝँ॒ ගර්භ॑ ඍ॒ත්වියඃ॑ ප්ර॒ත්නග්ං ස॒ධස්ථ॒මා-(අ)ස॑ද॒දිත්යා॑හ॒ යාභ්ය॑ ඒ॒වෛන॑-ම්ප්රච්යා॒වය॑ති॒ තාස්වේ॒වෛන॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති॒ ද්වාභ්යා॑මු॒පාව॑හරති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ .. 30 ..

(අ॒ස්ත්ව॒ - නු॒ෂ්ටු - බ॑සි - සාදය॒ත්යා - රූ॑ඪඃ॒-පත්වේති॒-ගර්භ॑-ම॒සෞ - මෝ॑දද්ධ්වං॒ - ද්විච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 5)

වා॒රු॒ණෝ වා අ॒ග්නිරුප॑නද්ධෝ॒ වි පාජ॒සේති॒ විස්රග්ං॑සයති සවි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒වාස්ය॒ විෂූ॑චීං-වँරුණමේ॒නිං-විँසෘ॑ජත්ය॒ප උප॑ සෘජ॒ත්යාපෝ॒ වෛ ශා॒න්තා-ශ්ශා॒න්තාභි॑රේ॒වාස්ය॒ ශුචග්ං॑ ශමයති ති॒සෘභි॒රුප॑ සෘජති ත්රි॒වෘද්වා අ॒ග්නිර්යාවා॑නේ॒වා-ග්නිස්තස්ය॒ ශුචග්ං॑ ශමයති මි॒ත්ර-ස්ස॒ග්ං॒සෘජ්ය॑ පෘථි॒වීමිත්යා॑හ මි॒ත්රෝ වෛ ශි॒වෝ දේ॒වානා॒-න්තේනෛ॒වෛ- [දේ॒වානා॒-න්තේනෛ॒ව, ඒ॒න॒ග්ං॒ සග්ං සෘ॑ජති॒] 31

-න॒ග්ං॒ සග්ං සෘ॑ජති॒ ශාන්ත්යෛ॒ යද්ග්රා॒ම්යාණා॒-ම්පාත්රා॑ණා-ඞ්ක॒පාලෛ᳚-ස්සග්ංසෘ॒ජේ-ද්ග්රා॒ම්යාණි॒ පාත්රා॑ණි ශු॒චා-(අ)ර්ප॑යේදර්මකපා॒ලෛ-ස්සග්ං සෘ॑ජත්යේ॒තානි॒ වා අ॑නුපජීවනී॒යානි॒ තාන්යේ॒ව ශු॒චා-(අ)ර්ප॑යති॒ ශර්ක॑රාභි॒-ස්සග්ං සෘ॑ජති॒ ධෘත්යා॒ අථෝ॑ ශ॒න්ත්වායා॑ ජලෝ॒මෛ-ස්සග්ං සෘ॑ජත්යේ॒ෂා වා අ॒ග්නේඃ ප්රි॒යා ත॒නූර්යද॒ජා ප්රි॒යයෛ॒වෛන॑-න්ත॒නුවා॒ සග්ං සෘ॑ජ॒ත්යථෝ॒ තේජ॑සා කෘෂ්ණාජි॒නස්ය॒ ලෝම॑භි॒-ස්සග්ං - [ලෝම॑භි॒-ස්සම්, සෘ॒ජ॒ති॒ ය॒ජ්ඤෝ වෛ] 32

සෘ॑ජති ය॒ජ්ඤෝ වෛ කෘ॑ෂ්ණාජි॒නං-යँ॒ජ්ඤේනෛ॒ව ය॒ජ්ඤග්ං සග්ං සෘ॑ජති රු॒ද්රා-ස්ස॒භෘත්ය॑ පෘථි॒වීමිත්යා॑හෛ॒තා වා ඒ॒ත-න්දේ॒වතා॒ අග්රේ॒ සම॑භර॒-න්තාභි॑රේ॒වෛන॒ග්ං॒ සම්භ॑රති ම॒ඛස්ය॒ ශිරෝ॒-(අ)සීත්යා॑හ ය॒ජ්ඤෝ වෛ ම॒ඛස්තස්යෛ॒ත-ච්ඡිරෝ॒ යදු॒ඛා තස්මා॑දේ॒වමා॑හ ය॒ජ්ඤස්ය॑ ප॒දේ ස්ථ॒ ඉත්යා॑හ ය॒ජ්ඤස්ය॒ හ්යේ॑තේ [ ] 33

ප॒දේ අථෝ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ॒ ප්රා-(අ)න්යාභි॒-ර්යච්ඡ॒ත්යන්ව॒න්යෛ-ර්ම॑න්ත්රයතේ මිථුන॒ත්වාය॒ ත්ර්යු॑ද්ධි-ඞ්කරෝති॒ ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කා ඒ॒ෂාං-ලෝँ॒කානා॒මාප්ත්යෛ॒ ඡන්දෝ॑භිඃ කරෝති වී॒ර්යං॑-වෛँ ඡන්දාග්ං॑සි වී॒ර්යේ॑ණෛ॒වෛනා᳚-ඞ්කරෝති॒ යජු॑ෂා॒ බිල॑-ඞ්කරෝති॒ ව්යාවෘ॑ත්ත්යා॒ ඉය॑තී-ඞ්කරෝති ප්ර॒ජාප॑තිනා යජ්ඤමු॒ඛේන॒ සම්මි॑තා-න්ද්විස්ත॒නා-ඞ්ක॑රෝති॒ යාවා॑පෘථි॒ව්යෝර්දෝහා॑ය॒ චතුඃ॑ස්තනා-ඞ්කරෝති පශූ॒නා-න්දෝහා॑යා॒ෂ්ටාස්ත॑නා-ඞ්කරෝති॒ ඡන්ද॑සා॒-න්දෝහා॑ය॒ නවා᳚ශ්රි-මභි॒චර॑තඃ කුර්යා-ත්ත්රි॒වෘත॑මේ॒ව වජ්රග්ං॑ ස॒ම්භෘත්ය॒ භ්රාතෘ॑ව්යාය॒ ප්රහ॑රති॒ ස්තෘත්යෛ॑ කෘ॒ත්වාය॒ සා ම॒හීමු॒ඛාමිති॒ නි ද॑ධාති දේ॒වතා᳚ස්වේ॒වෛනා॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති .. 34 ..

(තේනෛ॒ව - ලෝම॑භි॒-ස්ස - මේ॒තේ - අ॑භි॒චර॑ත॒ - ඒක॑විග්ංශතිශ්ච) (අ. 6)

ස॒ප්තභි॑ර්ධූපයති ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර්ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණා-ශ්ශිර॑ ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ යදු॒ඛා ශී॒ර්॒ෂන්නේ॒ව ය॒ජ්ඤස්ය॑ ප්රා॒ණා-න්ද॑ධාති॒ තස්මා᳚-ථ්ස॒ප්ත ශී॒ර්॒ෂ-න්ප්රා॒ණා අ॑ශ්වශ॒කේන॑ ධූපයති ප්රාජාප॒ත්යෝ වා අශ්වඃ॑ සයෝනි॒ත්වායා-දි॑ති॒ස්ත්වේත්යා॑හේ॒යං-වාँ අදි॑ති॒රදි॑ත්යෛ॒වාදි॑ත්යා-ඞ්ඛනත්ය॒ස්යා අක්රූ॑රඞ්කාරාය॒ න හි ස්ව-ස්ස්වග්ං හි॒නස්ති॑ දේ॒වානා᳚-න්ත්වා॒ පත්නී॒රිත්යා॑හ දේ॒වානාං॒- [දේ॒වානා᳚ම්, වා ඒ॒තා-ම්පත්න॒යෝ-(අ)ග්රේ॑-(අ)] 35

-ँවා ඒ॒තා-ම්පත්න॒යෝ-(අ)ග්රේ॑-(අ)-කුර්ව॒-න්තාභි॑රේ॒වෛනා᳚-න්දධාති ධි॒ෂණා॒ස්ත්වේත්යා॑හ වි॒ද්යා වෛ ධි॒ෂණා॑ වි॒ද්යාභි॑-රේ॒වෛනා॑-ම॒භීන්ධේ॒ ග්නාස්ත්වේත්යා॑හ॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ ග්නා ශ්ඡන්දෝ॑භි-රේ॒වෛනාග්॑ ශ්රපයති॒ වරූ᳚ත්රය॒ස්ත්වේත්යා॑හ॒ හෝත්රා॒ වෛ වරූ᳚ත්රයෝ॒ හෝත්රා॑භිරේ॒වෛනා᳚-ම්පචති॒ ජන॑ය॒ස්ත්වේත්යා॑හ දේ॒වානාං॒-වෛँ පත්නී॒- [පත්නීඃ᳚, ජන॑ය॒ස්තාභි॑-] 36

-ර්ජන॑ය॒ස්තාභි॑-රේ॒වෛනා᳚-ම්පචති ෂ॒ඩ්භිඃ ප॑චති॒ ෂඩ්වා ඍ॒තව॑ ඍ॒තුභි॑රේ॒වෛනා᳚-ම්පචති॒ ද්විඃ පච॒න්ත්විත්යා॑හ॒ තස්මා॒-ද්ද්වි-ස්සං॑වँථ්ස॒රස්ය॑ ස॒ස්ය-ම්ප॑ච්යතේ වාරු॒ණ්යු॑ඛා-(අ)භීද්ධා॑ මෛ॒ත්රියෝපෛ॑ති॒ ශාන්ත්යෛ॑ දේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තෝ-ද්ව॑ප॒ත්විත්යා॑හ සවි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒වෛනා॒-ම්බ්රහ්ම॑ණා දේ॒වතා॑භි॒රු-ද්ව॑ප॒ත්යප॑ද්යමානා පෘථි॒ව්යාශා॒ දිශ॒ ආ පෘ॒ණේ- [ආ පෘ॒ණ, ඉත්යා॑හ॒] 37

-ත්යා॑හ॒ තස්මා॑ද॒ග්නි-ස්සර්වා॒ දිශෝ-(අ)නු॒ විභා॒ත්යුත්ති॑ෂ්ඨ බෘහ॒තී භ॑වෝ॒ර්ධ්වා ති॑ෂ්ඨ ධ්රු॒වා ත්වමිත්යා॑හ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා අසු॒ර්ය॑-ම්පාත්ර॒මනා᳚ච්ඡෘණ්ණ॒මා-ච්ඡෘ॑ණත්ති දේව॒ත්රා-(අ)ක॑රජක්ෂී॒රේණා-(අ)(අ)ච්ඡෘ॑ණත්ති පර॒මං-වාँ ඒ॒ත-ත්පයෝ॒ යද॑ජක්ෂී॒ර-ම්ප॑ර॒මේණෛ॒වෛනා॒-ම්පය॒සා-(අ)(අ)ච්ඡෘ॑ණත්ති॒ යජු॑ෂා॒ ව්යාවෘ॑ත්ත්යෛ॒ ඡන්දෝ॑භි॒රා ච්ඡෘ॑ණත්ති॒ ඡන්දෝ॑භි॒ර්වා ඒ॒ෂා ක්රි॑යතේ॒ ඡන්දෝ॑භිරේ॒ව ඡන්දා॒ග්॒ස්යා ච්ඡෘ॑ණත්ති .. 38 ..

(ආ॒හ॒ දේ॒වානාං॒ - ँවෛ පත්නීඃ᳚ - පෘණෛ॒ - ෂා - ෂට් ච॑) (අ. 7)

ඒක॑විග්ංශත්යා॒ මාෂෛඃ᳚ පුරුෂශී॒ර්॒ෂ-මච්ඡෛ᳚ත්යමේ॒ද්ධ්යා වෛ මාෂා॑ අමේ॒ද්ධ්ය-ම්පු॑රුෂශී॒ර්॒ෂ-ම॑මේ॒ද්ධ්යෛරේ॒වා-ස්යා॑-මේ॒ද්ධ්ය-න්නි॑රව॒දාය॒ මේද්ධ්ය॑-ඞ්කෘ॒ත්වා (අ)(අ)හ॑ර॒ත්යේක॑විග්ංශති-ර්භවන්ත්යේකවි॒ග්ං॒ශෝ වෛ පුරු॑ෂඃ॒ පුරු॑ෂ॒ස්යා-(අ)(අ)ප්ත්යෛ॒ ව්යෘ॑ද්ධං॒-වාँ ඒ॒ත-ත්ප්රා॒ණෛර॑මේ॒ද්ධ්යං-යँ-ත්පු॑රුෂශී॒ර්॒ෂග්ං ස॑ප්ත॒ධා විතෘ॑ණ්ණාං-වँල්මීකව॒පා-ම්ප්රති॒ නි ද॑ධාති ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර්ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණාඃ ප්රා॒ණෛරේ॒වෛන॒-ථ්සම॑ර්ධයති මේද්ධ්ය॒ත්වාය॒ යාව॑න්තෝ॒ [යාව॑න්තඃ, වෛ මෘ॒ත්යුබ॑න්ධව॒-] 39

වෛ මෘ॒ත්යුබ॑න්ධව॒-ස්තේෂාං᳚-යँ॒ම ආධි॑පත්ය॒-ම්පරී॑යාය යමගා॒ථාභිඃ॒ පරි॑ගායති ය॒මාදේ॒වෛන॑-ද්වෘඞ්ක්තේ ති॒සෘභිඃ॒ පරි॑ගායති॒ ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කා ඒ॒භ්ය ඒ॒වෛන॑ල්ලෝ॒කේභ්යෝ॑ වෘඞ්ක්තේ॒ තස්මා॒-ද්ගාය॑තේ॒ න දේය॒-ඞ්ගාථා॒ හි ත-ද්වෘ॒ඞ්ක්තේ᳚ (අ)ග්නිභ්යඃ॑ ප॒ශූනා ල॑භතේ॒ කාමා॒ වා අ॒ග්නයඃ॒ කාමා॑නේ॒වාව॑ රුන්ධේ॒ ය-ත්ප॒ශූ-න්නා-(අ)(අ)ලභේ॒තා-(අ)න॑වරුද්ධා අස්ය [ ] 40

ප॒ශවඃ॑ ස්යු॒ර්ය-ත්පර්ය॑ග්නිකෘතානු-ථ්සෘ॒ජේ-ද්ය॑ජ්ඤවේශ॒ස-ඞ්කු॑ර්යා॒-ද්ය-ථ්සග්ග්॑ස්ථා॒පයේ᳚-ද්යා॒තයා॑මානි ශී॒ර්॒ෂාණි॑ ස්යු॒ර්ය-ත්ප॒ශූනා॒ලභ॑තේ॒ තේනෛ॒ව ප॒ශූනව॑ රුන්ධේ॒ ය-ත්පර්ය॑ග්නිකෘතානු-ථ්සෘ॒ජති॑ ශී॒ර්ෂ්ණා-මයා॑තයාමත්වාය ප්රාජාප॒ත්යේන॒ සග්ග් ස්ථා॑පයති ය॒ජ්ඤෝ වෛ ප්ර॒ජාප॑තිර්ය॒ජ්ඤ ඒ॒ව ය॒ජ්ඤ-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්ර॒ජා අ॑සෘජත॒ ස රි॑රිචා॒නෝ॑-(අ)මන්යත॒ ස ඒ॒තා ආ॒ප්රීර॑පශ්ය॒-ත්තාභි॒ර්වෛ ස මු॑ඛ॒ත [ස මු॑ඛ॒තඃ, ආ॒ත්මාන॒මා (අ)ප්රී॑ණීත॒] 41

ආ॒ත්මාන॒මා (අ)ප්රී॑ණීත॒ යදේ॒තා ආ॒ප්රියෝ॒ භව॑න්ති ය॒ජ්ඤෝ වෛ ප්ර॒ජාප॑ති-ර්ය॒ජ්ඤමේ॒වෛතාභි॑ර්මුඛ॒ත ආ ප්රී॑ණා॒ත්ය-ප॑රිමිතඡන්දසෝ භව॒න්ත්යප॑රිමිතඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යා॑ ඌනාතිරි॒ක්තා මි॑ථු॒නාඃ ප්රජා᳚ත්යෛ ලෝම॒ශං-වෛँ නාමෛ॒තච්ඡන්දඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තේඃ ප॒ශවෝ॑ ලෝම॒ශාඃ ප॒ශූනේ॒වා-(අ)ව॑ රුන්ධේ॒ සර්වා॑ණි॒ වා ඒ॒තා රූ॒පාණි॒ සර්වා॑ණි රූ॒පාණ්ය॒ග්නෞ චිත්යේ᳚ ක්රියන්තේ॒ තස්මා॑දේ॒තා අ॒ග්නේශ්චිත්ය॑ස්ය [අ॒ග්නේශ්චිත්ය॑ස්ය, භ॒ව॒න්ත්යේක॑විග්ං ශතිග්ං] 42

භව॒න්ත්යේක॑විග්ං ශතිග්ං සාමිධේ॒නීරන්වා॑හ॒ රුග්වා ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශෝ රුච॑මේ॒ව ග॑ච්ඡ॒ත්යථෝ᳚ ප්රති॒ෂ්ඨාමේ॒ව ප්ර॑ති॒ෂ්ඨා හ්යේ॑කවි॒ග්ං॒ශ-ශ්චතු॑ර්විග්ංශති॒මන්වා॑හ॒ චතු॑ර්විග්ංශතිරර්ධමා॒සා-ස්සං॑වँථ්ස॒ර-ස්සං॑වँථ්ස॒රෝ᳚-(අ)ග්නිර්වෛ᳚ශ්වාන॒ර-ස්සා॒ක්ෂාදේ॒ව වෛ᳚ශ්වාන॒රමව॑ රුන්ධේ॒ පරා॑චී॒රන්වා॑හ॒ පරා॑ඞිව॒ හි සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒ක-ස්සමා᳚ස්ත්වා-(අ)ග්න ඍ॒තවෝ॑ වර්ධය॒න්ත්විත්යා॑හ॒ සමා॑භිරේ॒වා-(අ)ග්නිං-වँ॑ර්ධය- [-(අ)ග්නිං-වँ॑ර්ධයති, ඍ॒තුභිඃ॑ සංවँථ්ස॒රං-විँශ්වා॒] 43

-ත්යෘ॒තුභිඃ॑ සංවँථ්ස॒රං-විँශ්වා॒ ආ භා॑හි ප්ර॒දිශඃ॑ පෘථි॒ව්යා ඉත්යා॑හ॒ තස්මා॑ද॒ග්නි-ස්සර්වා॒ දිශෝ-(අ)නු॒ විභා॑ති॒ ප්රත්යෞ॑හතාම॒ශ්විනා॑ මෘ॒ත්යුම॑ස්මා॒දිත්යා॑හ මෘ॒ත්යුමේ॒වා-(අ)ස්මා॒දප॑ නුද॒ත්යුද්ව॒ය-න්තම॑ස॒ස්පරීත්යා॑හ පා॒ප්මා වෛ තමඃ॑ පා॒ප්මාන॑මේ॒වාස්මා॒දප॑ හ॒න්ත්යග॑න්ම॒ ජ්යෝති॑රුත්ත॒ම-මිත්යා॑හා॒-(අ)සෞ වා ආ॑දි॒ත්යෝ ජ්යෝති॑රුත්ත॒ම-මා॑දි॒ත්යස්යෛ॒ව සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති॒ න සං॑වँථ්ස॒රස්ති॑ෂ්ඨති॒ නාස්ය॒ ශ්රීස්ති॑ෂ්ඨති॒ යස්යෛ॒තාඃ ක්රි॒යන්තේ॒ ජ්යෝති॑ෂ්මතී-මුත්ත॒මාමන්වා॑හ॒ ජ්යෝති॑රේ॒වාස්මා॑ උ॒පරි॑ෂ්ටා-ද්දධාති සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යානු॑ඛ්යාත්යෛ .. 44 ..

(යාව॑න්තෝ - (අ)ස්ය - මුඛ॒ත - ශ්චිත්ය॑ස්ය - වර්ධය - ත්යාදි॒ත්යෝ᳚ - (අ)ෂ්ටාවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 8)

ෂ॒ඩ්භිර්දී᳚ක්ෂයති॒ ෂඩ්වා ඍ॒තව॑ ඍ॒තුභි॑රේ॒වෛන॑-න්දීක්ෂයති ස॒ප්තභි॑ර්දීක්ෂයති ස॒ප්ත ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඡන්දෝ॑භිරේ॒වෛන॑-න්දීක්ෂයති॒ විශ්වේ॑ දේ॒වස්ය॑ නේ॒තුරිත්ය॑-නු॒ෂ්ටුභෝ᳚ත්ත॒මයා॑ ජුහෝති॒ වාග්වා අ॑නු॒ෂ්ටු-ප්තස්මා᳚-ත්ප්රා॒ණානාං॒-වාँගු॑ත්ත॒මෛ- ක॑ස්මාද॒ක්ෂරා॒දනා᳚ප්ත-ම්ප්රථ॒ම-ම්ප॒ද-න්තස්මා॒-ද්ය-ද්වා॒චෝ-(අ)නා᳚ප්ත॒-න්තන්ම॑නු॒ෂ්යා॑ උප॑ ජීවන්ති පූ॒ර්ණයා॑ ජුහෝති පූ॒ර්ණ ඉ॑ව॒ හි ප්ර॒ජාප॑තිඃ [ප්ර॒ජාප॑තිඃ, ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාපත්යෛ॒] 45

ප්ර॒ජාප॑තේ॒රාප්ත්යෛ॒ න්යූ॑නයා ජුහෝති॒ න්යූ॑නා॒ද්ධි ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්ර॒ජා අසෘ॑ජත ප්ර॒ජානා॒ග්ං॒ සෘෂ්ට්යෛ॒ යද॒ර්චිෂි॑ ප්රවෘ॒ඤ්ජ්යා-ද්භූ॒තමව॑ රුන්ධීත॒ යදඞ්ගා॑රේෂු භවි॒ෂ්යදඞ්ගා॑රේෂු॒ ප්රවෘ॑ණක්ති භවි॒ෂ්ය දේ॒වාව॑ රුන්ධේ භවි॒ෂ්යද්ධි භූයෝ॑ භූ॒තා-ද්ද්වාභ්යා॒-ම්ප්රවෘ॑ණක්ති ද්වි॒පා-ද්යජ॑මානඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ॒ බ්රහ්ම॑ණා॒ වා ඒ॒ෂා යජු॑ෂා॒ සම්භෘ॑තා॒ යදු॒ඛා සා යද්භිද්යේ॒තා-(අ)(අ)ර්ති॒මාර්ච්ඡේ॒- [-(අ)(අ)ර්ති॒මාර්ච්ඡේ᳚ත්, යජ॑මානෝ] 46

-ද්යජ॑මානෝ හ॒න්යේතා᳚-(අ)ස්ය ය॒ජ්ඤෝ මිත්රෛ॒තාමු॒ඛා-න්ත॒පේත්යා॑හ॒ බ්රහ්ම॒ වෛ මි॒ත්රෝ බ්රහ්ම॑න්නේ॒වෛනා॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති॒ නා-(අ)(අ)ර්ති॒මාර්ච්ඡ॑ති॒ යජ॑මානෝ॒ නාස්ය॑ ය॒ජ්ඤෝ හ॑න්යතේ॒ යදි॒ භිද්යේ॑ත॒ තෛරේ॒ව ක॒පාලෛ॒-ස්සග්ං සෘ॑ජේ॒-ථ්සෛව තතඃ॒ ප්රාය॑ශ්චිත්ති॒ර්යෝ ග॒තශ්රී॒-ස්ස්යාන්ම॑ථි॒ත්වා තස්යාව॑ දද්ධ්යා-ද්භූ॒තෝ වා ඒ॒ෂ ස ස්වා- [ඒ॒ෂ ස ස්වාම්, දේ॒වතා॒මුපෛ॑ති॒] 47

-න්දේ॒වතා॒මුපෛ॑ති॒ යෝ භූති॑කාම॒-ස්ස්යාද්ය උ॒ඛායෛ॑ ස॒ම්භවේ॒-ථ්ස ඒ॒ව තස්ය॑ ස්යා॒දතෝ॒ හ්යේ॑ෂ ස॒ම්භව॑ත්යේ॒ෂ වෛ ස්ව॑ය॒ම්භූර්නාම॒ භව॑ත්යේ॒ව ය-ඞ්කා॒මයේ॑ත॒ භ්රාතෘ॑ව්යමස්මෛ ජනයේය॒මිත්ය॒-න්යත॒ස්තස්යා॒-(අ)(අ)හෘත්යා-(අ)ව॑ දද්ධ්යා-ථ්සා॒ක්ෂාදේ॒වාස්මෛ॒ භ්රාතෘ॑ව්ය-ඤ්ජනයත්යම්බ॒රීෂා॒දන්න॑ කාම॒ස්යාව॑ දද්ධ්යාදම්බ॒රීෂේ॒ වා අන්න॑-ම්භ්රියතේ॒ සයෝ᳚න්යේ॒වාන්න॒- [සයෝ᳚න්යේ॒වාන්න᳚ම්, අව॑ රුන්ධේ॒] 48

-මව॑ රුන්ධේ॒ මුඤ්ජා॒නව॑ දධා॒ත්යූර්ග්වෛ මුඤ්ජා॒ ඌර්ජ॑මේ॒වාස්මා॒ අපි॑ දධාත්ය॒ග්නිර්දේ॒වේභ්යෝ॒ නිලා॑යත॒ ස ක්රු॑මු॒ක-ම්ප්රා-(අ)වි॑ශ-ත්ක්රුමු॒කමව॑ දධාති॒ යදේ॒වාස්ය॒ තත්ර॒ න්ය॑ක්ත॒-න්ත දේ॒වාව॑ රුන්ධ॒ ආජ්යේ॑න॒ සං-යෞँ᳚ත්යේ॒තද්වා අ॒ග්නේඃ ප්රි॒ය-න්ධාම॒ යදාජ්ය॑-ම්ප්රි॒යේණෛ॒වෛන॒-න්ධාම්නා॒ සම॑ර්ධය॒ත්යථෝ॒ තේජ॑සා॒ [තේජ॑සා, වෛ ක॑කන්තී॒මා ද॑ධාති॒] 49

වෛ ක॑ඞ්කතී॒මා ද॑ධාති॒ භා ඒ॒වාව॑ රුන්ධේ ශමී॒මයී॒මා ද॑ධාති॒ ශාන්ත්යෛ॒ සීද॒ ත්ව-ම්මා॒තුර॒ස්යා උ॒පස්ථ॒ ඉති॑ ති॒සෘභි॑ර්ජා॒තමුප॑ තිෂ්ඨතේ॒ ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කා ඒ॒ෂ්වේ॑ව ලෝ॒කේෂ්වා॒විද॑-ඞ්ගච්ඡ॒ත්යථෝ᳚ ප්රා॒ණානේ॒වා-(අ)(අ)ත්ම-න්ධ॑ත්තේ .. 50 ..

( ප්ර॒ජාප॑ති--ර් ඍච්ඡේ॒ථ් - ස්වා - මේ॒වාන්නං॒ - තේජ॑සා॒ - චතු॑ස්ත්රිග්ංශච්ච) (අ. 9)

න හ॑ ස්ම॒ වෛ පු॒රා-(අ)ග්නිරප॑රශුවෘක්ණ-න්දහති॒ තද॑ස්මෛ ප්රයෝ॒ග ඒ॒වර්ෂි॑රස්වදය॒-ද්යද॑ග්නේ॒ යානි॒ කානි॒ චේති॑ ස॒මිධ॒මා ද॑ධා॒ත්යප॑රශුවෘක්ණ-මේ॒වාස්මෛ᳚ ස්වදයති॒ සර්ව॑මස්මෛ ස්වදතේ॒ ය ඒ॒වං-වේँදෞදු॑ම්බරී॒මා ද॑ධා॒ත්යූර්ග්වා උ॑දු॒ම්බර॒ ඌර්ජ॑මේ॒වාස්මා॒ අපි॑ දධාති ප්ර॒ජාප॑තිර॒ග්නි-ම॑සෘජත॒ තග්ං සෘ॒ෂ්ටග්ං රක්ෂාග්॑- [සෘ॒ෂ්ටග්ං රක්ෂාග්ං॑සි, අ॒ජි॒ඝා॒ග්ං॒ස॒න්ථ්ස ඒ॒ත-] 51

-ස්යජිඝාග්ංස॒න්ථ්ස ඒ॒ත-ද්රා᳚ක්ෂෝ॒ඝ්නම॑පශ්ය॒-ත්තේන॒ වෛ සරක්ෂා॒ග්॒ස්යපා॑-(අ)හත॒ ය-ද්රා᳚ක්ෂෝ॒ඝ්න-ම්භව॑ත්ය॒ග්නේරේ॒ව තේන॑ ජා॒තා-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑ හ॒න්ත්යාශ්ව॑ත්ථී॒මා ද॑ධාත්යශ්ව॒ත්ථෝ වෛ වන॒ස්පතී॑නාග්ං සපත්නසා॒හෝ විජි॑ත්යෛ॒ වෛක॑ඞ්කතී॒මා ද॑ධාති॒ භා ඒ॒වාව॑ රුන්ධේ ශමී॒මයී॒මා ද॑ධාති॒ ශාන්ත්යෛ॒ සග්ංශි॑ත-ම්මේ॒ බ්රහ්මෝදේ॑ෂා-ම්බා॒හූ අ॑තිර॒මිත්යු॑ත්ත॒මේ ඖදු॑ම්බරී [ඖදු॑ම්බරී, වා॒ච॒ය॒ති॒ බ්රහ්ම॑ණෛ॒ව] 52

වාචයති॒ බ්රහ්ම॑ණෛ॒ව ක්ෂ॒ත්රග්ං සග්ග් ශ්ය॑ති ක්ෂ॒ත්රේණ॒ බ්රහ්ම॒ තස්මා᳚-ද්බ්රාහ්ම॒ණෝ රා॑ජ॒න්ය॑වා॒නත්ය॒න්ය-ම්බ්රා᳚හ්ම॒ණ-න්තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්යෝ᳚ බ්රාහ්ම॒ණවා॒නත්ය॒න්යග්ං රා॑ජ॒න්ය॑-ම්මෘ॒ත්යුර්වා ඒ॒ෂ යද॒ග්නිර॒මෘත॒ග්ං॒ හිර॑ණ්යග්ං රු॒ක්මමන්ත॑ර॒-ම්ප්රති॑මුඤ්චතේ॒ (අ)මෘත॑මේ॒ව මෘ॒ත්යෝර॒න්තර්ධ॑ත්ත॒ ඒක॑විග්ංශතිනිර්බාධෝ භව॒ත්යේක॑විග්ංශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කා ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තව॒ස්ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කා අ॒සාවා॑දි॒ත්ය [අ॒සාවා॑දි॒ත්යඃ, ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ ඒ॒තාව॑න්තෝ॒ වෛ] 53

ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශ ඒ॒තාව॑න්තෝ॒ වෛ දේ॑වලෝ॒කාස්තේභ්ය॑ ඒ॒ව භ්රාතෘ॑ව්යම॒න්තරේ॑ති නිර්බා॒ධෛර්වෛ දේ॒වා අසු॑රා-න්නිර්බා॒ධේ॑-(අ)කුර්වත॒ තන්නි॑ර්බා॒ධානා᳚-න්නිර්බාධ॒ත්ව-න්නි॑ර්බා॒ධී භ॑වති॒ භ්රාතෘ॑ව්යානේ॒ව නි॑ර්බා॒ධේ කු॑රුතේ සාවිත්රි॒යා ප්රති॑මුඤ්චතේ॒ ප්රසූ᳚ත්යෛ॒ නක්තෝ॒ෂාසේත්යුත්ත॑රයා (අ)හෝරා॒ත්රාභ්යා॑මේ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ දේ॒වා අ॒ග්නි-න්ධා॑රය-න්ද්රවිණෝ॒දා ඉත්යා॑හ ප්රා॒ණා වෛ දේ॒වා ද්ර॑විණෝ॒දා අ॑හෝරා॒ත්රාභ්යා॑මේ॒වෛන॑මු॒ද්යත්ය॑ [ ] 54

ප්රා॒ණෛර්දා॑ධා॒රා (අ)(අ)සී॑නඃ॒ ප්රති॑මුඤ්චතේ॒ තස්මා॒දාසී॑නාඃ ප්ර॒ජාඃ ප්රජා॑යන්තේ කෘෂ්ණාජි॒නමුත්ත॑ර॒-න්තේජෝ॒ වෛ හිර॑ණ්ය॒-ම්බ්රහ්ම॑ කෘෂ්ණාජි॒න-න්තේජ॑සා චෛ॒වෛන॒-ම්බ්රහ්ම॑ණා චෝභ॒යතඃ॒ පරි॑ගෘහ්ණාති॒ ෂඩු॑ද්යාමග්ං ශි॒ක්ය॑-ම්භවති॒ ෂඩ්වා ඍ॒තව॑ ඍ॒තුභි॑රේ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ॒ ය-ද්ද්වාද॑ශෝද්යාමග්ං සංවँථ්ස॒රේණෛ॒ව මෞ॒ඤ්ජ-ම්භ॑ව॒ත්යූර්ග්වෛ මුඤ්ජා॑ ඌ॒ර්ජෛවෛන॒ග්ං॒ ස ම॑ර්ධයති සුප॒ර්ණෝ॑-(අ)සි ග॒රුත්මා॒නිත්යවේ᳚ක්ෂතේ රූ॒පමේ॒වාස්යෛ॒තන්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාँච॑ෂ්ටේ॒ දිව॑-ඞ්ගච්ඡ॒ සුවඃ॑ ප॒තේත්යා॑හ සුව॒ර්ගමේ॒වෛනං॑-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයති .. 55 ..

(රක්ෂා॒ග්॒ස්යෞ - දු॑බංරි - ආදි॒ත්ය - උ॒ද්යත්ය॒ - සං - චතු॑ර්විග්ංශතිශ්ච) (අ. 10)

සමි॑ද්ධෝ අ॒ඤ්ජන් කෘද॑ර-ම්මතී॒නා-ඞ්ඝෘ॒තම॑ග්නේ॒ මධු॑ම॒-ත්පින්ව॑මානඃ . වා॒ජී වහ॑න් වා॒ජින॑-ඤ්ජාතවේදෝ දේ॒වානාං᳚-වँක්ෂි ප්රි॒යමා ස॒ධස්ථ᳚ම් .. ඝෘ॒තේනා॒ඤ්ජන්ථ්ස-ම්ප॒ථෝ දේ॑ව॒යානා᳚-න්ප්රජා॒නන් වා॒ජ්යප්යේ॑තු දේ॒වාන් . අනු॑ ත්වා සප්තේ ප්ර॒දිශඃ॑ සචන්තාග් ස්ව॒ධාම॒ස්මෛ යජ॑මානාය ධේහි .. ඊඩ්ය॒ශ්චාසි॒ වන්ද්ය॑ශ්ච වාජින්නා॒ශුශ්චාසි॒ මේද්ධ්ය॑ශ්ච සප්තේ . අ॒ග්නිෂ්ට්වා॑ [අ॒ග්නිෂ්ට්වා᳚, දේ॒වෛර්වසු॑භි-ස්ස॒ජෝෂාඃ᳚] 56

දේ॒වෛර්වසු॑භි-ස්ස॒ජෝෂාඃ᳚ ප්රී॒තං-වँහ්නිං॑-වँහතු ජා॒තවේ॑දාඃ .. ස්තී॒ර්ණ-ම්බ॒ර්॒හි-ස්සු॒ෂ්ටරී॑මා ජුෂා॒ණෝරු පෘ॒ථු ප්රථ॑මාන-ම්පෘථි॒ව්යාම් . දේ॒වේභි॑ර්යු॒ක්තමදි॑ති-ස්ස॒ජෝෂා᳚-ස්ස්යෝ॒න-ඞ්කෘ॑ණ්වා॒නා සු॑වි॒තේ ද॑ධාතු .. ඒ॒තා උ॑ ව-ස්සු॒භගා॑ වි॒ශ්වරූ॑පා॒ විපක්ෂෝ॑භි॒-ශ්ශ්රය॑මාණා॒ උදාතෛඃ᳚ . ඍ॒ෂ්වා-ස්ස॒තීඃ ක॒වෂ॒-ශ්ශුම්භ॑මානා॒ ද්වාරෝ॑ දේ॒වී-ස්සු॑ප්රාය॒ණා භ॑වන්තු .. අ॒න්ත॒රා මි॒ත්රාවරු॑ණා॒ චර॑න්තී॒ මුඛං॑-යँ॒ජ්ඤානා॑ම॒භි සං॑විँදා॒නේ . උ॒ෂාසා॑ වාග්ං [උ॒ෂාසා॑ වාම්, සු॒හි॒ර॒ණ්යේ සු॑ශි॒ල්පේ] 57

සුහිර॒ණ්යේ සු॑ශි॒ල්පේ ඍ॒තස්ය॒ යෝනා॑වි॒හ සා॑දයාමි .. ප්ර॒ථ॒මා වාග්ං॑ සර॒ථිනා॑ සු॒වර්ණා॑ දේ॒වෞ පශ්ය॑න්තෞ॒ භුව॑නානි॒ විශ්වා᳚ . අපි॑ප්රය॒-ඤ්චෝද॑නා වා॒-ම්මිමා॑නා॒ හෝතා॑රා॒ ජ්යෝතිඃ॑ ප්ර॒දිශා॑ දි॒ශන්තා᳚ .. ආ॒දි॒ත්යෛර්නෝ॒ භාර॑තී වෂ්ටු ය॒ජ්ඤග්ං සර॑ස්වතී ස॒හ රු॒ද්රෛර්න॑ ආවීත් . ඉඩෝප॑හූතා॒ වසු॑භි-ස්ස॒ජෝෂා॑ ය॒ජ්ඤ-න්නෝ॑ දේවීර॒මෘතේ॑ෂු ධත්ත .. ත්වෂ්ටා॑ වී॒ර-න්දේ॒වකා॑ම-ඤ්ජජාන॒ ත්වෂ්ටු॒රර්වා॑ ජායත ආ॒ශුරශ්වඃ॑ . 58

ත්වෂ්ටේ॒දං-විँශ්ව॒-ම්භුව॑න-ඤ්ජජාන බ॒හෝඃ ක॒ර්තාර॑මි॒හ ය॑ක්ෂි හෝතඃ .. අශ්වෝ॑ ඝෘ॒තේන॒ ත්මන්යා॒ සම॑ක්ත॒ උප॑ දේ॒වාග්ං ඍ॑තු॒ශඃ පාථ॑ ඒතු . වන॒ස්පති॑-ර්දේවලෝ॒ක-ම්ප්ර॑ජා॒නන්න॒ග්නිනා॑ හ॒ව්යා ස්ව॑දි॒තානි॑ වක්ෂත් .. ප්ර॒ජාප॑තේ॒ස්තප॑සා වාවෘධා॒න-ස්ස॒ද්යෝ ජා॒තෝ ද॑ධිෂේ ය॒ජ්ඤම॑ග්නේ . ස්වාහා॑කෘතේන හ॒විෂා॑ පුරෝගා යා॒හි සා॒ද්ධ්යා හ॒විර॑දන්තු දේ॒වාඃ .. 59 ..

(අ॒ග්නිෂ්ට්වා॑ - වා॒ - මශ්වෝ॒ - ද්විච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 11)

(සා॒වි॒ත්රාණි॒ - ව්යෘ॑ද්ධ॒ - මුත්ක්රා॑ම - දේ॒වස්ය॑ ඛනති - ක්රූ॒රං -ँවා॑රු॒ණඃ - ස॒ප්තභි॒ - රේක॑විග්ංශත්යා - ෂ॒ඩ්භි - ර්න හ॑ ස්ම॒ - සමි॑ද්ධෝ අ॒ඤ්ජ - න්නේකා॑දශ )

(සා॒වි॒ත්රා - ණ්යුත්ක්රා॑ම - ක්රූ॒රං -ँවා॑රු॒ණඃ - ප॒ශවඃ॑ ස්යු॒ - ර්න හ॑ ස්ම॒ - නව॑පඤ්චා॒ශත්)

(සා॒වි॒ත්රාණි॑, හ॒විර॑දන්තු දේ॒වාඃ)

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ම්පඤ්චමකාණ්ඩේ ප්රථමඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - ukhyāgnikathanaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

sā॒vi॒trāṇi̭ juhoti॒ prasū᳚tyai caturgṛhī॒tena̭ juhoti॒ catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vā-'va̭ rundhe॒ cata̭sro॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭ tiṣṭhati॒ chandāgṃ̭si de॒vebhyo 'pā᳚-'krāma॒-nna vo̭ bhā॒gāni̭ ha॒vyaṃ-va~̭kṣyāma॒ iti॒ tebhya̭ e॒tacca̭tu-rgṛhī॒tama̭-dhāraya-npuro-'nu vā॒kyā̭yai yā॒jyā̭yai de॒vatā̭yai vaṣaṭkā॒rāya॒ yacca̭turgṛhī॒ta-ñju॒hoti॒ chandāg̭sye॒va ta-tprī̭ṇāti॒ tānya̭sya prī॒tāni̭ de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hanti॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ [ya-ṅkā॒mayḙta, pāpī̭yān-thsyā॒dityekai̭ka॒-] 1

pāpī̭yān-thsyā॒dityekai̭ka॒-ntasya̭ juhuyā॒-dāhṷtībhire॒vaina॒mapa̭ gṛhṇāti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ vasī̭yān-thsyā॒diti॒ sarvā̭ṇi॒ tasyā̭-'nu॒drutya̭ juhuyā॒dāhṷtyai॒vaina̭ma॒bhi kra̭mayati॒ vasī̭yā-nbhava॒tyatho̭ ya॒jñasyai॒vaiṣā-'bhikrā᳚nti॒reti॒ vā e॒ṣa ya̭jñamu॒khā-dṛddhyā॒ yo᳚-'gnerde॒vatā̭yā॒ etya॒ṣṭāve॒tāni̭ sāvi॒trāṇi̭ bhavantya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚- [gā̭ya॒traḥ, a॒gnistenai॒va] 2

-'gnistenai॒va ya̭jñamu॒khādṛddhyā̭ a॒gnerde॒vatā̭yai॒ naitya॒ṣṭau sā̭vi॒trāṇi̭ bhava॒ntyāhṷtirnava॒mī tri॒vṛta̭me॒va ya̭jñamu॒khe viyā̭tayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ chandāgṃ̭si yajñayaśa॒senā᳚ 'rpayeya॒mityṛca̭manta॒mā-ṅkṷryā॒cchandāg̭sye॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚ 'rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jñayaśa॒senā᳚-'rpayeya॒miti॒ yajṷranta॒ma-ṅkṷryā॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-'rpayatyṛ॒cā stoma॒gṃ॒ sama̭rdha॒ye- [sama̭rdha॒yeti̭, ā॒ha॒ samṛ̭ddhyai] 3

-tyā̭ha॒ samṛ̭ddhyai ca॒turbhi॒rabhri॒mā da̭tte ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒va de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha॒ prasū᳚tyā a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ sa veṇu॒-mprā-'vi̭śa॒-thsa e॒tāmū॒timanu॒ sama̭cara॒-dya-dveṇo᳚-ssuṣi॒ragṃ sṷṣi॒rā-'bhri̭rbhavati sayoni॒tvāya॒ sa yatra̭ya॒trā-'va̭sa॒-tta-tkṛ॒ṣṇama̭bhava-tkalmā॒ṣī bha̭vati rū॒pasa̭mṛddhyā ubhayataḥ॒, kṣṇūrbha̭vatī॒taścā॒-'-muta̭ścā॒-'rkasyā-va̭ruddhyai vyāmamā॒trī bha̭vatye॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒ryaṃ̭-vī~॒rya̭sammi॒tā 'pa̭rimitā bhava॒tya-pa̭rimita॒syā-' va̭ruddhyai॒ yo vana॒spatī̭nā-mphala॒grahi॒-ssa ḙṣāṃ-vī~॒ryā̭vā-nphala॒grahi॒rveṇṷ-rvaiṇa॒vī bha̭vati vī॒rya̭syā va̭ruddhyai || 4 ||

(kā॒mayḙta - gāya॒tro᳚ - 'rdha॒yeti̭ - ca - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 1)

vyṛ̭ddhaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya॒ yada̭ya॒juṣkḙṇa kri॒yata̭ i॒māma̭gṛbhṇa-nraśa॒nā-mṛ॒tasyetya̭śvābhi॒dhānī॒mā da̭tte॒ yajṷṣkṛtyai ya॒jñasya॒ samṛ̭ddhyai॒ pratū᳚rtaṃ-vā~ji॒nnā dra॒vetyaśva̭-ma॒bhi da̭dhāti rū॒pame॒vā-'syai॒ta-nma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe yu॒ñjāthā॒gṃ॒ rāsa̭bhaṃ-yu~॒vamiti̭ garda॒bha-masa̭tye॒va ga̭rda॒bha-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ tasmā॒daśvā᳚-dgarda॒bho-'sa̭ttaro॒ yogḙyoge ta॒vasta̭ra॒mityā̭ha॒ [ta॒vasta̭ra॒mityā̭ha, yogḙyoga] 5

yogḙyoga e॒vainaṃ̭-yu~ṅkte॒ vājḙvāje havāmaha॒ ityā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ sakhā̭ya॒ indra̭mū॒taya॒ ityā̭hendri॒yame॒vāva̭ rundhe॒ 'gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ ta-mpra॒jāpa̭ti॒ranva̭vinda-tprājāpa॒tyo-'śvo 'śvḙna॒ sa-mbha̭ra॒tyanṷvittyai pāpavasya॒saṃ-vā~ e॒ta-tkri̭yate॒ yacchreya̭sā ca॒ pāpī̭yasā ca samā॒na-ṅkarma̭ ku॒rvanti॒ pāpī̭yā॒n॒.- [pāpī̭yān, hyaśvā᳚-dgarda॒bho-'śva॒-] 6

-hyaśvā᳚-dgarda॒bho-'śva॒-mpūrva̭-nnayanti pāpavasya॒-sasya॒ vyāvṛ̭ttyai॒ tasmā॒cchreyāgṃ̭sa॒-mpāpī̭yā-npa॒ścādanvḙti ba॒hurvai bhava̭to॒ bhrātṛ̭vyo॒ bhava̭tīva॒ khalu॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te va॒jryaśvaḥ̭ pra॒tūrva॒nnehya̭va॒-krāma॒nna-śa̭stī॒rityā̭ha॒ vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vya॒mava̭ krāmati ru॒drasya॒ gāṇa̭patyā॒dityā̭ha rau॒drā vai pa॒śavo̭ ru॒drāde॒va [ ] 7

pa॒śū-nni॒ryācyā॒-''tmane॒ karma̭ kurute pū॒ṣṇā sa॒yujā̭ sa॒hetyā̭ha pū॒ṣā vā addhva̭nāgṃ sanne॒tā sama̭ṣṭyai॒ purī̭ṣāyatano॒ vā e॒ṣa yada॒gniraṅgi̭raso॒ vā e॒tamagrḙ de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sama̭bhara-npṛthi॒vyā-ssa॒dhasthā̭da॒gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dacche॒hītyā̭ha॒ sāya̭taname॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssa-mbha̭ratya॒gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva- dacchḙma॒ ityā̭ha॒ yena̭ [ ] 8

sa॒ṅgaccha̭te॒ vāja̭me॒vāsya̭ vṛṅkte pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒gni-ssa॒mbhṛtya॒ ityā̭huri॒yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭ti॒stasyā̭ e॒tacchrotraṃ॒-ya~dva॒lmīko॒-'gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dbha̭riṣyāma॒ iti̭ valmīkava॒pāmupa̭ tiṣṭhate sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒-'gnigṃ sa-mbha̭ratya॒gni-mpṷrī॒ṣya̭-maṅgira॒sva-dbha̭rāma॒ ityā̭ha॒ yena̭ sa॒gañccha̭te॒ vāja̭me॒vāsya̭ vṛ॒ṅkte 'nva॒gniru॒ṣasā॒magra̭- [-'nva॒gniru॒ṣasā॒magra᳚m, a॒khya॒dityā॒hā-] 9

-makhya॒dityā॒hā-nṷkhyātyā ā॒gatya̭ vā॒jyaddhva̭na ā॒kramya̭ vāji-npṛthi॒vīmityā̭he॒cchatye॒vaina॒-mpūrva̭yā vi॒ndatyutta̭rayā॒ dvābhyā॒mā kra̭mayati॒ prati̭ṣṭhityā॒ anṷrūpābhyā॒-ntasmā॒danṷrūpāḥ pa॒śavaḥ॒ prajā̭yante॒ dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha॒mityā̭hai॒bhyo vā e॒taṃ-lo~॒kebhyaḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-ssamai̭raya-drū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe va॒jrī vā e॒ṣa yadaśvo̭ da॒-dbhira॒nyato̭dadbhyo॒ bhūyāṃ॒-lo~ma̭bhirubha॒yāda̭dbhyo॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttama̭dhaspa॒da-ndhyā̭ye॒-dvajrḙṇai॒vainagg̭ stṛṇute || 10 ||

(ā॒ha॒ - pāpī̭yān - ru॒drāde॒va - yenā - 'graṃ̭ - ~va॒jrī vai - sa॒ptada̭śa ca) (a. 2)

utkrā॒mo-da̭kramī॒diti॒ dvābhyā॒mutkra̭mayati॒ prati̭ṣṭhityā॒ anṷrūpābhyā॒-ntasmā॒danṷrūpāḥ pa॒śavaḥ॒ prajā̭yante॒ 'pa upa̭ sṛjati॒ yatra॒ vā āpa̭ upa॒ gaccha̭nti॒ tadoṣa̭dhayaḥ॒ prati̭ tiṣṭha॒ntyoṣa̭dhīḥ prati॒tiṣṭha̭ntīḥ pa॒śavo-'nu॒ prati̭ tiṣṭhanti pa॒śūn. ya॒jño ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāstasmā̭da॒pa upa̭ sṛjati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yada̭ddhva॒ryu-ra̭na॒gnāvāhṷti-ñjuhu॒yāda॒ndho᳚ 'ddhva॒ryu- [-'ddhva॒ryuḥ, syā॒-drakṣāgṃ̭si] 11

-ssyā॒-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒r॒hira̭ṇyamu॒pāsya̭ juhotyagni॒vatye॒va jṷhoti॒ nāndho᳚-'ddhva॒ryurbhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti॒ jigha̭rmya॒gni-mmana̭sā ghṛ॒tenetyā̭ha॒ mana̭sā॒ hi purṷṣo ya॒jñama̭bhi॒gaccha̭ti prati॒kṣyanta॒-mbhuva̭nāni॒ viśvetyā̭ha॒ sarva॒gg॒ hyḙṣa pra॒tya-ṅkṣeti̭ pṛ॒thu-nti̭ra॒ścā vaya̭sā bṛ॒hanta॒mityā॒hā-'lpo॒ hyḙṣa jā॒to ma॒hā- [ma॒hān, bhava̭ti॒] 12

-nbhava̭ti॒ vyaci̭ṣṭha॒mannagṃ̭ rabha॒saṃ-vi~dā̭na॒mityā॒hā 'nna̭me॒vā-'smai᳚ svadayati॒ sarva̭masmai svadate॒ ya e॒vaṃ-ve~dā ''tvā̭ jigharmi॒ vaca̭sā ghṛ॒tenetyā̭ha॒ tasmā॒-dya-tpurṷṣo॒ mana̭sā-'bhi॒gaccha̭ti॒ ta-dvā॒cā va̭datya ra॒kṣasetyā̭ha॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ marya̭śrī-sspṛha॒ya-dva̭rṇo a॒gnirityā॒hā-pa̭citime॒vā-'smi̭-ndadhā॒tya-pa̭citimā-nbhavati॒ ya e॒vaṃ- [ya e॒vam, veda॒ mana̭sā॒ tvai] 13

-~veda॒ mana̭sā॒ tvai tāmāptṷmarhati॒ yāma̭ddhva॒ryura̭-na॒gnāvāhṷti-ñju॒hoti॒ mana̭svatībhyā-ñjuho॒tyāhṷtyo॒rāptyai॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai yajñamu॒khe ya̭jñamukhe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃ santye॒tarhi॒ khalu॒ vā e॒ta-dya̭jñamu॒khaṃ-ya~rhyḙna॒-dāhṷti-raśñu॒te pari̭ likhati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai ti॒sṛbhiḥ॒ pari̭ likhati tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒vā-'gnistasmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti [hanti, gā॒ya॒tri॒yā pari̭] 14

gāyatri॒yā pari̭ likhati॒ tejo॒ vai gā̭ya॒trī teja̭sai॒vaina॒-mpari̭gṛhṇāti tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ likhatīndri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭu-gi̭ndri॒yeṇai॒vaina॒-mpari̭ gṛhṇātyanu॒ṣṭubhā॒ pari̭ likhatyanu॒ṣṭu-phsarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si pari॒bhūḥ paryā᳚ptyai maddhya॒to̭-'nu॒ṣṭubhā॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭu-ptasmā᳚-nmaddhya॒to vā॒cā va̭dāmo gāyatri॒yā pra̭tha॒mayā॒ pari̭ likha॒tyathā̭-'nu॒ṣṭubhā-'tha̭ tri॒ṣṭubhā॒ tejo॒ vai gā̭ya॒trī ya॒jño̭ 'nu॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-pteja̭sā cai॒vendri॒yeṇa̭ cobha॒yato̭ ya॒jña-mpari̭ gṛhṇāti || 15 ||

(a॒ndho᳚-'ddhva॒ryu - rma॒hān - bha̭vati॒ ya e॒vagṃ - ha̭nti - tri॒ṣṭubhā॒ tejo॒ vai gā̭ya॒trī - trayo̭daśa ca) (a. 3)

de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti̭ khanati॒ prasū᳚tyā॒ atho̭ dhū॒ma-me॒vaitena̭ janayati॒ jyoti̭ṣmanta-ntvā-'gne su॒pratī̭ka॒-mityā̭ha॒ jyoti̭re॒vaitena̭ janayati॒ so᳚-'gnirjā॒taḥ pra॒jā-śśu॒cā-''rpa̭ya॒-tta-nde॒vā a̭rdha॒rcenā̭-śamayañchi॒va-mpra॒jābhyo-'higṃ̭ santa॒mityā̭ha pra॒jābhya̭ e॒vainagṃ̭ śamayati॒ dvābhyā᳚-ṅkhanati॒ prati̭ṣṭhityā a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama॒sīti̭ puṣkarapa॒rṇamā [puṣkarapa॒rṇamā, ha॒ra॒tya॒pāṃ-vā~] 16

ha̭ratya॒pāṃ-vā~ e॒ta-tpṛ॒ṣṭhaṃ-ya~-tpṷṣkarapa॒rṇagṃ rū॒peṇai॒vaina॒dā ha̭rati puṣkarapa॒rṇena॒ sa-mbha̭rati॒ yoni॒rvā a॒gneḥ pṷṣkarapa॒rṇagṃ sayo̭nime॒vāgnigṃ sambha̭rati kṛṣṇāji॒nena॒ sambha̭rati ya॒jño vai kṛ̭ṣṇāji॒naṃ-ya~॒jñenai॒va ya॒jñagṃ sambha̭rati॒ ya-dgrā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nā-ñcarma̭ṇā sa॒mbhare᳚-dgrā॒myā-npa॒śūñchu॒cā-'rpa̭ye-tkṛṣṇāji॒nena॒ sambha̭ratyāra॒ṇyāne॒va pa॒śū- [pa॒śūn, śu॒cā-'rpa̭yati॒] 17

-ñchu॒cā-'rpa̭yati॒ tasmā᳚-thsa॒māva̭-tpaśū॒nā-mpra॒jāya̭mānānā-māra॒ṇyāḥ pa॒śavaḥ॒ kanī̭yāgṃsa-śśu॒cā hyṛ̭tā lo̭ma॒ta-ssambha̭ra॒tyato॒ hya̭sya॒ meddhya̭-ṅkṛṣṇāji॒na-ñca̭ puṣkarapa॒rṇa-ñca॒ sagg stṛ̭ṇātī॒yaṃ-vai~ kṛ̭ṣṇāji॒nama॒sau pṷṣkarapa॒rṇa-mā॒bhyā-me॒vaina̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭gṛhṇātya॒-gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ tamatha॒rvā-'nva̭paśya॒datha̭rvā tvā pratha॒mo nira̭manthadagna॒ i- [nira̭manthadagna॒ iti̭, ā॒ha॒ ya e॒vaina̭-] 18

-tyā̭ha॒ ya e॒vaina̭-ma॒nvapa̭śya॒-ttenai॒vaina॒gṃ॒ sambha̭rati॒ tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒dadhītyā̭ha puṣkarapa॒rṇe hyḙna॒mupa̭śrita॒-mavi̭nda॒-ttamṷ tvā da॒ddhyaṅṅṛṣi॒rityā̭ha da॒ddhyaṅ vā ā̭tharva॒ṇa-stḙja॒svyā̭sī॒-tteja̭ e॒vāsmi̭-ndadhāti॒ tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣetyā̭ha॒ pūrva̭me॒vodi॒ta-mutta̭reṇā॒bhi gṛ̭ṇāti [gṛ̭ṇāti, ca॒ta॒sṛbhi॒-ssambha̭rati] 19

cata॒sṛbhi॒-ssambha̭rati ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒va gā̭ya॒trībhi̭rbrāhma॒ṇasya̭ gāya॒tro hi brā᳚hma॒ṇa-stri॒ṣṭugbhī̭ rāja॒nya̭sya॒ traiṣṭṷbho॒ hi rā̭ja॒nyo̭ ya-ṅkā॒mayḙta॒ vasī̭yān-thsyā॒dityu॒bhayī̭bhi॒stasya॒ sambha̭re॒-tteja̭ścai॒vā-'smā̭ indri॒ya-ñca̭ sa॒mīcī̭ dadhātyaṣṭā॒bhi-ssambha̭ratya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚ 'gniryāvā̭ne॒vā-'gnistagṃ sambha̭rati॒ sīda̭ hota॒rityā̭- -ha de॒vatā̭ e॒vāsmai॒ sagṃ sā̭dayati॒ ni hoteti̭ manu॒ṣyā᳚n-thsagṃ sī̭da॒sveti॒ vayāgṃ̭si॒ jani̭ṣvā॒ hi jenyo॒ agre॒ ahnā॒mityā̭ha deva manu॒ṣyāne॒vā-'smai॒ sagṃsa̭nnā॒-npraja̭nayati || 20

(ai - va pa॒śū - niti̭ - gṛṇāti - hota॒riti̭ - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 4)

krū॒rami̭va॒ vā a̭syā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒pa upa̭ sṛja॒tyāpo॒ vai śā॒ntā-śśā॒ntābhi̭re॒vā-'syai॒ śucagṃ̭ śamayati॒ sa-ntḙ vā॒yurmā̭ta॒riśvā̭ dadhā॒tvityā̭ha prā॒ṇo vai vā॒yuḥ prā॒ṇenai॒vāsyai᳚ prā॒ṇagṃ sa-nda̭dhāti॒ sa-ntḙ vā॒yurityā̭ha॒ tasmā᳚-dvā॒yupra̭cyutā di॒vo vṛṣṭi̭rīrte॒ tasmai̭ ca devi॒ vaṣa̭ḍastu॒ [vaṣa̭ḍastu, tubhya॒mityā̭ha॒] 21

tubhya॒mityā̭ha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va vṛṣṭi̭-ndadhāti॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūn. va̭rṣati॒ ya-dva̭ṣaṭku॒ryā-dyā॒tayā̭mā-'sya vaṣaṭkā॒ra-ssyā॒dyanna va̭ṣaṭku॒ryā-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒rvaḍityā̭ha pa॒rokṣa̭me॒va vaṣa̭-ṭkaroti॒ nāsya̭ yā॒tayā̭mā vaṣaṭkā॒ro bhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti॒ sujā̭to॒ jyoti̭ṣā sa॒hetya̭nu॒ṣṭubhopa̭ nahyatyanu॒ṣṭu- [nahyatyanu॒ṣṭup, sarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒] 22

-phsarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ chandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūḥ pri॒yayai॒vaina̭-nta॒nuvā॒ pari̭ dadhāti॒ vedṷko॒ vāso̭ bhavati॒ya e॒vaṃ-ve~da̭ vāru॒ṇo vā a॒gnirupa̭naddha॒ udṷ tiṣṭha svaddhvaro॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taya॒ iti̭ sāvi॒trībhyā॒mu-tti̭ṣṭhati savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsyo॒rdhvāṃ-va~̭ruṇame॒nimu-thsṛ̭jati॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ sa jā॒to garbho̭ asi॒ [garbho̭ asi, roda̭syo॒rityā̭he॒me] 23

roda̭syo॒rityā̭he॒me vai roda̭sī॒ tayo̭re॒ṣa garbho॒ yada॒gni-stasmā̭-de॒vamā॒hāgne॒ cāru॒rvibhṛ̭ta॒ oṣa̭dhī॒ṣvityā̭ha ya॒dā hyḙtaṃ-vi~॒bhara॒ntyatha॒ cārṷtaro॒ bhava̭ti॒ pra mā॒tṛbhyo॒ adhi॒ kani̭krada-dgā॒ ityā॒hauṣa̭dhayo॒ vā a̭sya mā॒tara॒stābhya̭ e॒vaina॒-mpracyā̭vayati sthi॒ro bha̭va vī॒ḍva̭ṅga॒ iti̭ garda॒bha ā sā̭dayati॒ [ā sā̭dayati, sa-nna̭hyatye॒vaina̭-] 24

sa-nna̭hyatye॒vaina̭-me॒tayā᳚ sthe॒mne ga̭rda॒bhena॒ sambha̭rati॒ tasmā᳚-dgarda॒bhaḥ pa̭śū॒nā-mbhā̭rabhā॒rita̭mo garda॒bhena॒ sa-mbha̭rati॒ tasmā᳚-dgarda॒bho-'pya̭nāle॒śe-'tya॒nyā-npa॒śū-nme᳚dya॒tyanna॒gg॒ hyḙnenā॒-'rkagṃ sa॒mbhara̭nti garda॒bhena॒ sambha̭rati॒ tasmā᳚-dgarda॒bho dvi॒retā॒-ssan kani̭ṣṭha-mpaśū॒nā-mprajā̭yate॒-'gnirhya̭sya॒ yoni̭-nni॒rdaha̭ti pra॒jāsu॒ vā e॒ṣa e॒tarhyārṷ̄ḍha॒- [e॒tarhyārṷ̄ḍhaḥ, sa ī᳚śva॒raḥ pra॒jā-śśu॒cā] 25

-ssa ī᳚śva॒raḥ pra॒jā-śśu॒cā pra॒dahaḥ̭ śi॒vo bha̭va pra॒jābhya॒ ityā̭ha pra॒jābhya̭ e॒vainagṃ̭ śamayati॒ mānṷṣībhya॒stvama̭ṅgira॒ ityā̭ha māna॒vyo̭ hi pra॒jā mā dyāvā̭pṛthi॒vī a॒bhi śṷ̄śuco॒ mā-'ntari̭kṣa॒-mmā vana॒spatī॒nityā̭hai॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ̭ śamayati॒ praitṷ vā॒jī kani̭krada॒dityā̭ha vā॒jī hyḙṣa nāna̭da॒-drāsa̭bhaḥ॒ patve- [patveti, ā॒ha॒ rāsa̭bha॒ iti॒] 26

-tyā̭ha॒ rāsa̭bha॒ iti॒ hyḙtamṛṣa॒yo-'va̭da॒-nbhara̭nna॒gni-mpṷrī॒ṣya̭mityā̭hā॒-'gnigg hyḙṣa bhara̭ti॒ mā pā॒dyāyṷṣaḥ pu॒retyā॒hā-''yṷre॒vā-'smi̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-dgarda॒bha-ssarva॒māyṷreti॒ tasmā᳚-dgarda॒bhe pu॒rā-''yṷṣaḥ॒ pramī̭te bibhyati॒ vṛṣā॒-'gniṃ-vṛ~ṣa̭ṇa॒-mbhara॒nnityā̭ha॒ vṛṣā॒ hyḙṣa vṛṣā॒-'gnira॒pā-ṅgarbhagṃ̭ - [vṛṣā॒-'gnira॒pā-ṅgarbha᳚m, sa॒mu॒driya॒-] 27

samu॒driya॒-mityā̭hā॒-'pāg hyḙṣa garbho॒ yada॒gniragna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ vā i॒mau lo॒kau vyai̭tā॒magna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ yadāhā॒ 'nayo᳚rlo॒kayo॒-rvītyai॒ pracyṷto॒ vā e॒ṣa ā॒yata̭nā॒daga̭taḥ prati॒ṣṭhāgṃ sa e॒tarhya̭ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca ddhyāyatyṛ॒tagṃ sa॒tyamityā̭he॒yaṃ-vā~ ṛ॒tama॒sau [ ] 28

sa॒tyama॒nayo̭re॒vaina॒-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māno॒ varṷṇo॒ vā e॒ṣa yaja̭mānama॒bhyaiti॒ yada॒gnirupa̭naddha॒ oṣa̭dhayaḥ॒ prati̭ gṛhṇītā॒gnime॒ta-mityā̭ha॒ śāntyai॒ vyasya॒n viśvā॒ ama̭tī॒rarā̭tī॒-rityā̭ha॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai ni॒ṣīda̭-nno॒ apa̭ durma॒tigṃ ha̭na॒dityā̭ha॒ prati̭ṣṭhityā॒ oṣa̭dhayaḥ॒ prati̭modaddhva- [prati̭modaddhvam, e॒na॒mityā॒hauṣa̭dhayo॒] 29

-mena॒mityā॒hauṣa̭dhayo॒ vā a॒gnerbhā̭ga॒dheya॒-ntābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati॒ puṣpā̭vatī-ssupippa॒lā ityā̭ha॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇantya॒ yaṃ-vo~॒ garbha̭ ṛ॒tviyaḥ̭ pra॒tnagṃ sa॒dhastha॒mā-'sa̭da॒dityā̭ha॒ yābhya̭ e॒vaina̭-mpracyā॒vaya̭ti॒ tāsve॒vaina॒-mprati̭ṣṭhāpayati॒ dvābhyā̭mu॒pāva̭harati॒ prati̭ṣṭhityai || 30 ||

(a॒stva॒ - nu॒ṣṭu - ba̭si - sādaya॒tyā - rṷ̄ḍhaḥ॒-patveti॒-garbha̭-ma॒sau - mo̭daddhvaṃ॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 5)

vā॒ru॒ṇo vā a॒gnirupa̭naddho॒ vi pāja॒seti॒ visragṃ̭sayati savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsya॒ viṣṷ̄cīṃ-va~ruṇame॒niṃ-vi~sṛ̭jatya॒pa upa̭ sṛja॒tyāpo॒ vai śā॒ntā-śśā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati ti॒sṛbhi॒rupa̭ sṛjati tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒vā-gnistasya॒ śucagṃ̭ śamayati mi॒tra-ssa॒gṃ॒sṛjya̭ pṛthi॒vīmityā̭ha mi॒tro vai śi॒vo de॒vānā॒-ntenai॒vai- [de॒vānā॒-ntenai॒va, e॒na॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒] 31

-na॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒ śāntyai॒ yadgrā॒myāṇā॒-mpātrā̭ṇā-ṅka॒pālai᳚-ssagṃsṛ॒je-dgrā॒myāṇi॒ pātrā̭ṇi śu॒cā-'rpa̭yedarmakapā॒lai-ssagṃ sṛ̭jatye॒tāni॒ vā a̭nupajīvanī॒yāni॒ tānye॒va śu॒cā-'rpa̭yati॒ śarka̭rābhi॒-ssagṃ sṛ̭jati॒ dhṛtyā॒ atho̭ śa॒ntvāyā̭ jalo॒mai-ssagṃ sṛ̭jatye॒ṣā vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūryada॒jā pri॒yayai॒vaina̭-nta॒nuvā॒ sagṃ sṛ̭ja॒tyatho॒ teja̭sā kṛṣṇāji॒nasya॒ loma̭bhi॒-ssagṃ - [loma̭bhi॒-ssam, sṛ॒ja॒ti॒ ya॒jño vai] 32

sṛ̭jati ya॒jño vai kṛ̭ṣṇāji॒naṃ-ya~॒jñenai॒va ya॒jñagṃ sagṃ sṛ̭jati ru॒drā-ssa॒bhṛtya̭ pṛthi॒vīmityā̭hai॒tā vā e॒ta-nde॒vatā॒ agre॒ sama̭bhara॒-ntābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sambha̭rati ma॒khasya॒ śiro॒-'sītyā̭ha ya॒jño vai ma॒khastasyai॒ta-cchiro॒ yadu॒khā tasmā̭de॒vamā̭ha ya॒jñasya̭ pa॒de stha॒ ityā̭ha ya॒jñasya॒ hyḙte [ ] 33

pa॒de atho॒ prati̭ṣṭhityai॒ prā-'nyābhi॒-ryaccha॒tyanva॒nyai-rma̭ntrayate mithuna॒tvāya॒ tryṷddhi-ṅkaroti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyai॒ chando̭bhiḥ karoti vī॒ryaṃ̭-vai~ chandāgṃ̭si vī॒ryḙṇai॒vainā᳚-ṅkaroti॒ yajṷṣā॒ bila̭-ṅkaroti॒ vyāvṛ̭ttyā॒ iya̭tī-ṅkaroti pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tā-ndvista॒nā-ṅka̭roti॒ yāvā̭pṛthi॒vyordohā̭ya॒ catuḥ̭stanā-ṅkaroti paśū॒nā-ndohā̭yā॒ṣṭāsta̭nā-ṅkaroti॒ chanda̭sā॒-ndohā̭ya॒ navā᳚śri-mabhi॒cara̭taḥ kuryā-ttri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ praha̭rati॒ stṛtyai̭ kṛ॒tvāya॒ sā ma॒hīmu॒khāmiti॒ ni da̭dhāti de॒vatā᳚sve॒vainā॒-mprati̭ṣṭhāpayati || 34 ||

(tenai॒va - loma̭bhi॒-ssa - me॒te - a̭bhi॒cara̭ta॒ - eka̭vigṃśatiśca) (a. 6)

sa॒ptabhi̭rdhūpayati sa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇā-śśira̭ e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒khā śī॒r॒ṣanne॒va ya॒jñasya̭ prā॒ṇā-nda̭dhāti॒ tasmā᳚-thsa॒pta śī॒r॒ṣa-nprā॒ṇā a̭śvaśa॒kena̭ dhūpayati prājāpa॒tyo vā aśvaḥ̭ sayoni॒tvāyā-di̭ti॒stvetyā̭he॒yaṃ-vā~ adi̭ti॒radi̭tyai॒vādi̭tyā-ṅkhanatya॒syā akrṷ̄raṅkārāya॒ na hi sva-ssvagṃ hi॒nasti̭ de॒vānā᳚-ntvā॒ patnī॒rityā̭ha de॒vānāṃ॒- [de॒vānā᳚m, vā e॒tā-mpatna॒yo-'grḙ-'] 35

-~vā e॒tā-mpatna॒yo-'grḙ-'-kurva॒-ntābhi̭re॒vainā᳚-ndadhāti dhi॒ṣaṇā॒stvetyā̭ha vi॒dyā vai dhi॒ṣaṇā̭ vi॒dyābhi̭-re॒vainā̭-ma॒bhīndhe॒ gnāstvetyā̭ha॒ chandāgṃ̭si॒ vai gnā śchando̭bhi-re॒vaināg̭ śrapayati॒ varū᳚traya॒stvetyā̭ha॒ hotrā॒ vai varū᳚trayo॒ hotrā̭bhire॒vainā᳚-mpacati॒ jana̭ya॒stvetyā̭ha de॒vānāṃ॒-vai~ patnī॒- [patnīḥ᳚, jana̭ya॒stābhi̭-] 36

-rjana̭ya॒stābhi̭-re॒vainā᳚-mpacati ṣa॒ḍbhiḥ pa̭cati॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vainā᳚-mpacati॒ dviḥ paca॒ntvityā̭ha॒ tasmā॒-ddvi-ssaṃ̭va~thsa॒rasya̭ sa॒sya-mpa̭cyate vāru॒ṇyṷkhā-'bhīddhā̭ mai॒triyopai̭ti॒ śāntyai̭ de॒vastvā̭ savi॒to-dva̭pa॒tvityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vainā॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhi॒ru-dva̭pa॒tyapa̭dyamānā pṛthi॒vyāśā॒ diśa॒ ā pṛ॒ṇe- [ā pṛ॒ṇa, ityā̭ha॒] 37

-tyā̭ha॒ tasmā̭da॒gni-ssarvā॒ diśo-'nu॒ vibhā॒tyutti̭ṣṭha bṛha॒tī bha̭vo॒rdhvā ti̭ṣṭha dhru॒vā tvamityā̭ha॒ prati̭ṣṭhityā asu॒rya̭-mpātra॒manā᳚cchṛṇṇa॒mā-cchṛ̭ṇatti deva॒trā-'ka̭rajakṣī॒reṇā-''cchṛ̭ṇatti para॒maṃ-vā~ e॒ta-tpayo॒ yada̭jakṣī॒ra-mpa̭ra॒meṇai॒vainā॒-mpaya॒sā-''cchṛ̭ṇatti॒ yajṷṣā॒ vyāvṛ̭ttyai॒ chando̭bhi॒rā cchṛ̭ṇatti॒ chando̭bhi॒rvā e॒ṣā kri̭yate॒ chando̭bhire॒va chandā॒g॒syā cchṛ̭ṇatti || 38 ||

(ā॒ha॒ de॒vānāṃ॒ - ~vai patnīḥ᳚ - pṛṇai॒ - ṣā - ṣaṭ ca̭) (a. 7)

eka̭vigṃśatyā॒ māṣaiḥ᳚ puruṣaśī॒r॒ṣa-macchai᳚tyame॒ddhyā vai māṣā̭ ame॒ddhya-mpṷruṣaśī॒r॒ṣa-ma̭me॒ddhyaire॒vā-syā̭-me॒ddhya-nni̭rava॒dāya॒ meddhya̭-ṅkṛ॒tvā ''ha̭ra॒tyeka̭vigṃśati-rbhavantyekavi॒gṃ॒śo vai purṷṣaḥ॒ purṷṣa॒syā-''ptyai॒ vyṛ̭ddhaṃ॒-vā~ e॒ta-tprā॒ṇaira̭me॒ddhyaṃ-ya~-tpṷruṣaśī॒r॒ṣagṃ sa̭pta॒dhā vitṛ̭ṇṇāṃ-va~lmīkava॒pā-mprati॒ ni da̭dhāti sa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ prā॒ṇaire॒vaina॒-thsama̭rdhayati meddhya॒tvāya॒ yāva̭nto॒ [yāva̭ntaḥ, vai mṛ॒tyuba̭ndhava॒-] 39

vai mṛ॒tyuba̭ndhava॒-steṣāṃ᳚-ya~॒ma ādhi̭patya॒-mparī̭yāya yamagā॒thābhiḥ॒ pari̭gāyati ya॒māde॒vaina̭-dvṛṅkte ti॒sṛbhiḥ॒ pari̭gāyati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vaina̭llo॒kebhyo̭ vṛṅkte॒ tasmā॒-dgāya̭te॒ na deya॒-ṅgāthā॒ hi ta-dvṛ॒ṅkte᳚ 'gnibhyaḥ̭ pa॒śūnā la̭bhate॒ kāmā॒ vā a॒gnayaḥ॒ kāmā̭ne॒vāva̭ rundhe॒ ya-tpa॒śū-nnā-''labhe॒tā-'na̭varuddhā asya [ ] 40

pa॒śavaḥ̭ syu॒rya-tparya̭gnikṛtānu-thsṛ॒je-dya̭jñaveśa॒sa-ṅkṷryā॒-dya-thsagg̭sthā॒paye᳚-dyā॒tayā̭māni śī॒r॒ṣāṇi̭ syu॒rya-tpa॒śūnā॒labha̭te॒ tenai॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ ya-tparya̭gnikṛtānu-thsṛ॒jati̭ śī॒rṣṇā-mayā̭tayāmatvāya prājāpa॒tyena॒ sagg sthā̭payati ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ sa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tā ā॒prīra̭paśya॒-ttābhi॒rvai sa mṷkha॒ta [sa mṷkha॒taḥ, ā॒tmāna॒mā 'prī̭ṇīta॒] 41

ā॒tmāna॒mā 'prī̭ṇīta॒ yade॒tā ā॒priyo॒ bhava̭nti ya॒jño vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñame॒vaitābhi̭rmukha॒ta ā prī̭ṇā॒tya-pa̭rimitachandaso bhava॒ntyapa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā̭ ūnātiri॒ktā mi̭thu॒nāḥ prajā᳚tyai loma॒śaṃ-vai~ nāmai॒tacchandaḥ̭ pra॒jāpa̭teḥ pa॒śavo̭ loma॒śāḥ pa॒śūne॒vā-'va̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ vā e॒tā rū॒pāṇi॒ sarvā̭ṇi rū॒pāṇya॒gnau citye᳚ kriyante॒ tasmā̭de॒tā a॒gneścitya̭sya [a॒gneścitya̭sya, bha॒va॒ntyeka̭vigṃ śatigṃ] 42

bhava॒ntyeka̭vigṃ śatigṃ sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ rugvā ḙkavi॒gṃ॒śo ruca̭me॒va ga̭ccha॒tyatho᳚ prati॒ṣṭhāme॒va pra̭ti॒ṣṭhā hyḙkavi॒gṃ॒śa-ścatṷrvigṃśati॒manvā̭ha॒ catṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒ra-ssā॒kṣāde॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundhe॒ parā̭cī॒ranvā̭ha॒ parā̭ṅiva॒ hi sṷva॒rgo lo॒ka-ssamā᳚stvā-'gna ṛ॒tavo̭ vardhaya॒ntvityā̭ha॒ samā̭bhire॒vā-'gniṃ-va~̭rdhaya- [-'gniṃ-va~̭rdhayati, ṛ॒tubhiḥ̭ saṃva~thsa॒raṃ-vi~śvā॒] 43

-tyṛ॒tubhiḥ̭ saṃva~thsa॒raṃ-vi~śvā॒ ā bhā̭hi pra॒diśaḥ̭ pṛthi॒vyā ityā̭ha॒ tasmā̭da॒gni-ssarvā॒ diśo-'nu॒ vibhā̭ti॒ pratyaṷhatāma॒śvinā̭ mṛ॒tyuma̭smā॒dityā̭ha mṛ॒tyume॒vā-'smā॒dapa̭ nuda॒tyudva॒ya-ntama̭sa॒sparītyā̭ha pā॒pmā vai tamaḥ̭ pā॒pmāna̭me॒vāsmā॒dapa̭ ha॒ntyaga̭nma॒ jyoti̭rutta॒ma-mityā̭hā॒-'sau vā ā̭di॒tyo jyoti̭rutta॒ma-mā̭di॒tyasyai॒va sāyṷjya-ṅgacchati॒ na saṃ̭va~thsa॒rasti̭ṣṭhati॒ nāsya॒ śrīsti̭ṣṭhati॒ yasyai॒tāḥ kri॒yante॒ jyoti̭ṣmatī-mutta॒māmanvā̭ha॒ jyoti̭re॒vāsmā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai || 44 ||

(yāva̭nto - 'sya - mukha॒ta - ścitya̭sya - vardhaya - tyādi॒tyo᳚ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)

ṣa॒ḍbhirdī᳚kṣayati॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ndīkṣayati sa॒ptabhi̭rdīkṣayati sa॒pta chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vaina̭-ndīkṣayati॒ viśvḙ de॒vasya̭ ne॒turitya̭-nu॒ṣṭubho᳚tta॒mayā̭ juhoti॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭu-ptasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gṷtta॒mai- ka̭smāda॒kṣarā॒danā᳚pta-mpratha॒ma-mpa॒da-ntasmā॒-dya-dvā॒co-'nā᳚pta॒-ntanma̭nu॒ṣyā̭ upa̭ jīvanti pū॒rṇayā̭ juhoti pū॒rṇa i̭va॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ [pra॒jāpa̭tiḥ, pra॒jāpa̭te॒rāpatyai॒] 45

pra॒jāpa̭te॒rāptyai॒ nyṷ̄nayā juhoti॒ nyṷ̄nā॒ddhi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā asṛ̭jata pra॒jānā॒gṃ॒ sṛṣṭyai॒ yada॒rciṣi̭ pravṛ॒ñjyā-dbhū॒tamava̭ rundhīta॒ yadaṅgā̭reṣu bhavi॒ṣyadaṅgā̭reṣu॒ pravṛ̭ṇakti bhavi॒ṣya de॒vāva̭ rundhe bhavi॒ṣyaddhi bhūyo̭ bhū॒tā-ddvābhyā॒-mpravṛ̭ṇakti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ brahma̭ṇā॒ vā e॒ṣā yajṷṣā॒ sambhṛ̭tā॒ yadu॒khā sā yadbhidye॒tā-''rti॒mārcche॒- [-''rti॒mārcche᳚t, yaja̭māno] 46

-dyaja̭māno ha॒nyetā᳚-'sya ya॒jño mitrai॒tāmu॒khā-nta॒petyā̭ha॒ brahma॒ vai mi॒tro brahma̭nne॒vainā॒-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ nāsya̭ ya॒jño ha̭nyate॒ yadi॒ bhidyḙta॒ taire॒va ka॒pālai॒-ssagṃ sṛ̭je॒-thsaiva tataḥ॒ prāya̭ścitti॒ryo ga॒taśrī॒-ssyānma̭thi॒tvā tasyāva̭ daddhyā-dbhū॒to vā e॒ṣa sa svā- [e॒ṣa sa svām, de॒vatā॒mupai̭ti॒] 47

-nde॒vatā॒mupai̭ti॒ yo bhūti̭kāma॒-ssyādya u॒khāyai̭ sa॒mbhave॒-thsa e॒va tasya̭ syā॒dato॒ hyḙṣa sa॒mbhava̭tye॒ṣa vai sva̭ya॒mbhūrnāma॒ bhava̭tye॒va ya-ṅkā॒mayḙta॒ bhrātṛ̭vyamasmai janayeya॒mitya॒-nyata॒stasyā॒-''hṛtyā-'va̭ daddhyā-thsā॒kṣāde॒vāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayatyamba॒rīṣā॒danna̭ kāma॒syāva̭ daddhyādamba॒rīṣe॒ vā anna̭-mbhriyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒- [sayo᳚nye॒vānna᳚m, ava̭ rundhe॒] 48

-mava̭ rundhe॒ muñjā॒nava̭ dadhā॒tyūrgvai muñjā॒ ūrja̭me॒vāsmā॒ api̭ dadhātya॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ sa krṷmu॒ka-mprā-'vi̭śa-tkrumu॒kamava̭ dadhāti॒ yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭kta॒-nta de॒vāva̭ rundha॒ ājyḙna॒ saṃ-yau~᳚tye॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ yadājya̭-mpri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ teja̭sā॒ [teja̭sā, vai ka̭kantī॒mā da̭dhāti॒] 49

vai ka̭ṅkatī॒mā da̭dhāti॒ bhā e॒vāva̭ rundhe śamī॒mayī॒mā da̭dhāti॒ śāntyai॒ sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā u॒pastha॒ iti̭ ti॒sṛbhi̭rjā॒tamupa̭ tiṣṭhate॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣvā॒vida̭-ṅgaccha॒tyatho᳚ prā॒ṇāne॒vā-''tma-ndha̭tte || 50 ||

( pra॒jāpa̭ti--r ṛcche॒th - svā - me॒vānnaṃ॒ - teja̭sā॒ - catṷstrigṃśacca) (a. 9)

na ha̭ sma॒ vai pu॒rā-'gnirapa̭raśuvṛkṇa-ndahati॒ tada̭smai prayo॒ga e॒varṣi̭rasvadaya॒-dyada̭gne॒ yāni॒ kāni॒ ceti̭ sa॒midha॒mā da̭dhā॒tyapa̭raśuvṛkṇa-me॒vāsmai᳚ svadayati॒ sarva̭masmai svadate॒ ya e॒vaṃ-ve~daudṷmbarī॒mā da̭dhā॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāsmā॒ api̭ dadhāti pra॒jāpa̭tira॒gni-ma̭sṛjata॒ tagṃ sṛ॒ṣṭagṃ rakṣāg̭- [sṛ॒ṣṭagṃ rakṣāgṃ̭si, a॒ji॒ghā॒gṃ॒sa॒nthsa e॒ta-] 51

-syajighāgṃsa॒nthsa e॒ta-drā᳚kṣo॒ghnama̭paśya॒-ttena॒ vai sarakṣā॒g॒syapā̭-'hata॒ ya-drā᳚kṣo॒ghna-mbhava̭tya॒gnere॒va tena̭ jā॒tā-drakṣā॒g॒syapa̭ ha॒ntyāśva̭tthī॒mā da̭dhātyaśva॒ttho vai vana॒spatī̭nāgṃ sapatnasā॒ho viji̭tyai॒ vaika̭ṅkatī॒mā da̭dhāti॒ bhā e॒vāva̭ rundhe śamī॒mayī॒mā da̭dhāti॒ śāntyai॒ sagṃśi̭ta-mme॒ brahmodḙṣā-mbā॒hū a̭tira॒mityṷtta॒me audṷmbarī [audṷmbarī, vā॒ca॒ya॒ti॒ brahma̭ṇai॒va] 52

vācayati॒ brahma̭ṇai॒va kṣa॒tragṃ sagg śya̭ti kṣa॒treṇa॒ brahma॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo rā̭ja॒nya̭vā॒natya॒nya-mbrā᳚hma॒ṇa-ntasmā᳚-drāja॒nyo᳚ brāhma॒ṇavā॒natya॒nyagṃ rā̭ja॒nya̭-mmṛ॒tyurvā e॒ṣa yada॒gnira॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyagṃ ru॒kmamanta̭ra॒-mprati̭muñcate॒ 'mṛta̭me॒va mṛ॒tyora॒ntardha̭tta॒ eka̭vigṃśatinirbādho bhava॒tyeka̭vigṃśati॒rvai dḙvalo॒kā dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒straya̭ i॒me lo॒kā a॒sāvā̭di॒tya [a॒sāvā̭di॒tyaḥ, e॒ka॒vi॒gṃ॒śa e॒tāva̭nto॒ vai] 53

ḙkavi॒gṃ॒śa e॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāstebhya̭ e॒va bhrātṛ̭vyama॒ntarḙti nirbā॒dhairvai de॒vā asṷrā-nnirbā॒dhḙ-'kurvata॒ tanni̭rbā॒dhānā᳚-nnirbādha॒tva-nni̭rbā॒dhī bha̭vati॒ bhrātṛ̭vyāne॒va ni̭rbā॒dhe kṷrute sāvitri॒yā prati̭muñcate॒ prasū᳚tyai॒ nakto॒ṣāsetyutta̭rayā 'horā॒trābhyā̭me॒vaina॒-mudya̭cchate de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dā ityā̭ha prā॒ṇā vai de॒vā dra̭viṇo॒dā a̭horā॒trābhyā̭me॒vaina̭mu॒dyatya̭ [ ] 54

prā॒ṇairdā̭dhā॒rā ''sī̭naḥ॒ prati̭muñcate॒ tasmā॒dāsī̭nāḥ pra॒jāḥ prajā̭yante kṛṣṇāji॒namutta̭ra॒-ntejo॒ vai hira̭ṇya॒-mbrahma̭ kṛṣṇāji॒na-nteja̭sā cai॒vaina॒-mbrahma̭ṇā cobha॒yataḥ॒ pari̭gṛhṇāti॒ ṣaḍṷdyāmagṃ śi॒kya̭-mbhavati॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vaina॒-mudya̭cchate॒ ya-ddvāda̭śodyāmagṃ saṃva~thsa॒reṇai॒va mau॒ñja-mbha̭va॒tyūrgvai muñjā̭ ū॒rjaivaina॒gṃ॒ sa ma̭rdhayati supa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā॒nityave᳚kṣate rū॒pame॒vāsyai॒tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒ diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pa॒tetyā̭ha suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 55 ||

(rakṣā॒g॒syau - dṷbaṃri - ādi॒tya - u॒dyatya॒ - saṃ - catṷrvigṃśatiśca) (a. 10)

sami̭ddho a॒ñjan kṛda̭ra-mmatī॒nā-ṅghṛ॒tama̭gne॒ madhṷma॒-tpinva̭mānaḥ | vā॒jī vaha̭n vā॒jina̭-ñjātavedo de॒vānāṃ᳚-va~kṣi pri॒yamā sa॒dhastha᳚m || ghṛ॒tenā॒ñjanthsa-mpa॒tho dḙva॒yānā᳚-nprajā॒nan vā॒jyapyḙtu de॒vān | anṷ tvā sapte pra॒diśaḥ̭ sacantāg sva॒dhāma॒smai yaja̭mānāya dhehi || īḍya॒ścāsi॒ vandya̭śca vājinnā॒śuścāsi॒ meddhya̭śca sapte | a॒gniṣṭvā̭ [a॒gniṣṭvā᳚, de॒vairvasṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚] 56

de॒vairvasṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ prī॒taṃ-va~hniṃ̭-va~hatu jā॒tavḙdāḥ || stī॒rṇa-mba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī̭mā juṣā॒ṇoru pṛ॒thu pratha̭māna-mpṛthi॒vyām | de॒vebhi̭ryu॒ktamadi̭ti-ssa॒joṣā᳚-ssyo॒na-ṅkṛ̭ṇvā॒nā sṷvi॒te da̭dhātu || e॒tā ṷ va-ssu॒bhagā̭ vi॒śvarṷ̄pā॒ vipakṣo̭bhi॒-śśraya̭māṇā॒ udātaiḥ᳚ | ṛ॒ṣvā-ssa॒tīḥ ka॒vaṣa॒-śśumbha̭mānā॒ dvāro̭ de॒vī-ssṷprāya॒ṇā bha̭vantu || a॒nta॒rā mi॒trāvarṷṇā॒ cara̭ntī॒ mukhaṃ̭-ya~॒jñānā̭ma॒bhi saṃ̭vi~dā॒ne | u॒ṣāsā̭ vāgṃ [u॒ṣāsā̭ vām, su॒hi॒ra॒ṇye sṷśi॒lpe] 57

suhira॒ṇye sṷśi॒lpe ṛ॒tasya॒ yonā̭vi॒ha sā̭dayāmi || pra॒tha॒mā vāgṃ̭ sara॒thinā̭ su॒varṇā̭ de॒vau paśya̭ntau॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | api̭praya॒-ñcoda̭nā vā॒-mmimā̭nā॒ hotā̭rā॒ jyotiḥ̭ pra॒diśā̭ di॒śantā᳚ || ā॒di॒tyairno॒ bhāra̭tī vaṣṭu ya॒jñagṃ sara̭svatī sa॒ha ru॒drairna̭ āvīt | iḍopa̭hūtā॒ vasṷbhi-ssa॒joṣā̭ ya॒jña-nno̭ devīra॒mṛtḙṣu dhatta || tvaṣṭā̭ vī॒ra-nde॒vakā̭ma-ñjajāna॒ tvaṣṭu॒rarvā̭ jāyata ā॒śuraśvaḥ̭ | 58

tvaṣṭe॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-ñjajāna ba॒hoḥ ka॒rtāra̭mi॒ha ya̭kṣi hotaḥ || aśvo̭ ghṛ॒tena॒ tmanyā॒ sama̭kta॒ upa̭ de॒vāgṃ ṛ̭tu॒śaḥ pātha̭ etu | vana॒spati̭-rdevalo॒ka-mpra̭jā॒nanna॒gninā̭ ha॒vyā sva̭di॒tāni̭ vakṣat || pra॒jāpa̭te॒stapa̭sā vāvṛdhā॒na-ssa॒dyo jā॒to da̭dhiṣe ya॒jñama̭gne | svāhā̭kṛtena ha॒viṣā̭ purogā yā॒hi sā॒ddhyā ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || 59 ||

(a॒gniṣṭvā̭ - vā॒ - maśvo॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 11)

(sā॒vi॒trāṇi॒ - vyṛ̭ddha॒ - mutkrā̭ma - de॒vasya̭ khanati - krū॒raṃ -~vā̭ru॒ṇaḥ - sa॒ptabhi॒ - reka̭vigṃśatyā - ṣa॒ḍbhi - rna ha̭ sma॒ - sami̭ddho a॒ñja - nnekā̭daśa )

(sā॒vi॒trā - ṇyutkrā̭ma - krū॒raṃ -~vā̭ru॒ṇaḥ - pa॒śavaḥ̭ syu॒ - rna ha̭ sma॒ - nava̭pañcā॒śat)

(sā॒vi॒trāṇi̭, ha॒vira̭dantu de॒vāḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - उख्याग्निकथनं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

सा॒वि॒त्राणि॑ जुहोति॒ प्रसू᳚त्यै चतुर्गृही॒तेन॑ जुहोति॒ चतु॑ष्पादः प॒शवः॑ प॒शूने॒वा-ऽव॑ रुन्धे॒ चत॑स्रो॒ दिशो॑ दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑ तिष्ठति॒ छन्दाग्ं॑सि दे॒वेभ्यो ऽपा᳚-ऽक्राम॒-न्न वो॑ भा॒गानि॑ ह॒व्यं-वँ॑क्ष्याम॒ इति॒ तेभ्य॑ ए॒तच्च॑तु-र्गृही॒तम॑-धारय-न्पुरो-ऽनु वा॒क्या॑यै या॒ज्या॑यै दे॒वता॑यै वषट्का॒राय॒ यच्च॑तुर्गृही॒त-ञ्जु॒होति॒ छन्दाग्॑स्ये॒व त-त्प्री॑णाति॒ तान्य॑स्य प्री॒तानि॑ दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हन्ति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ [य-ङ्का॒मये॑त, पापी॑यान्-थ्स्या॒दित्येकै॑क॒-] 1

पापी॑यान्-थ्स्या॒दित्येकै॑क॒-न्तस्य॑ जुहुया॒-दाहु॑तीभिरे॒वैन॒मप॑ गृह्णाति॒ पापी॑या-न्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ वसी॑यान्-थ्स्या॒दिति॒ सर्वा॑णि॒ तस्या॑-ऽनु॒द्रुत्य॑ जुहुया॒दाहु॑त्यै॒वैन॑म॒भि क्र॑मयति॒ वसी॑या-न्भव॒त्यथो॑ य॒ज्ञस्यै॒वैषा-ऽभिक्रा᳚न्ति॒रेति॒ वा ए॒ष य॑ज्ञमु॒खा-दृद्ध्या॒ यो᳚-ऽग्नेर्दे॒वता॑या॒ एत्य॒ष्टावे॒तानि॑ सावि॒त्राणि॑ भवन्त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚- [गा॑य॒त्रः, अ॒ग्निस्तेनै॒व] 2

-ऽग्निस्तेनै॒व य॑ज्ञमु॒खादृद्ध्या॑ अ॒ग्नेर्दे॒वता॑यै॒ नैत्य॒ष्टौ सा॑वि॒त्राणि॑ भव॒न्त्याहु॑तिर्नव॒मी त्रि॒वृत॑मे॒व य॑ज्ञमु॒खे विया॑तयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ छन्दाग्ं॑सि यज्ञयश॒सेना᳚ ऽर्पयेय॒मित्यृच॑मन्त॒मा-ङ्कु॑र्या॒च्छन्दाग्॑स्ये॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚ ऽर्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ यज॑मानं-यँज्ञयश॒सेना᳚-ऽर्पयेय॒मिति॒ यजु॑रन्त॒म-ङ्कु॑र्या॒-द्यज॑मानमे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚-ऽर्पयत्यृ॒चा स्तोम॒ग्ं॒ सम॑र्ध॒ये- [सम॑र्ध॒येति॑, आ॒ह॒ समृ॑द्ध्यै] 3

-त्या॑ह॒ समृ॑द्ध्यै च॒तुर्भि॒रभ्रि॒मा द॑त्ते च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒व दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इत्या॑ह॒ प्रसू᳚त्या अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ स वेणु॒-म्प्रा-ऽवि॑श॒-थ्स ए॒तामू॒तिमनु॒ सम॑चर॒-द्य-द्वेणो᳚-स्सुषि॒रग्ं सु॑षि॒रा-ऽभ्रि॑र्भवति सयोनि॒त्वाय॒ स यत्र॑य॒त्रा-ऽव॑स॒-त्त-त्कृ॒ष्णम॑भव-त्कल्मा॒षी भ॑वति रू॒पस॑मृद्ध्या उभयतः॒, क्ष्णूर्भ॑वती॒तश्चा॒-ऽ-मुत॑श्चा॒-ऽर्कस्या-व॑रुद्ध्यै व्याममा॒त्री भ॑वत्ये॒ताव॒द्वै पुरु॑षे वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑सम्मि॒ता ऽप॑रिमिता भव॒त्य-प॑रिमित॒स्या-ऽ व॑रुद्ध्यै॒ यो वन॒स्पती॑ना-म्फल॒ग्रहि॒-स्स ए॑षां-वीँ॒र्या॑वा-न्फल॒ग्रहि॒र्वेणु॑-र्वैण॒वी भ॑वति वी॒र्य॑स्या व॑रुद्ध्यै ॥ 4 ॥

(का॒मये॑त - गाय॒त्रो᳚ - ऽर्ध॒येति॑ - च - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 1)

व्यृ॑द्धं॒-वाँ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यद॑य॒जुष्के॑ण क्रि॒यत॑ इ॒माम॑गृभ्ण-न्रश॒ना-मृ॒तस्येत्य॑श्वाभि॒धानी॒मा द॑त्ते॒ यजु॑ष्कृत्यै य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्ध्यै॒ प्रतू᳚र्तं-वाँजि॒न्ना द्र॒वेत्यश्व॑-म॒भि द॑धाति रू॒पमे॒वा-ऽस्यै॒त-न्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे यु॒ञ्जाथा॒ग्ं॒ रास॑भं-युँ॒वमिति॑ गर्द॒भ-मस॑त्ये॒व ग॑र्द॒भ-म्प्रति॑ ष्ठापयति॒ तस्मा॒दश्वा᳚-द्गर्द॒भो-ऽस॑त्तरो॒ योगे॑योगे त॒वस्त॑र॒मित्या॑ह॒ [त॒वस्त॑र॒मित्या॑ह, योगे॑योग] 5

योगे॑योग ए॒वैनं॑-युँङ्क्ते॒ वाजे॑वाजे हवामह॒ इत्या॒हान्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ सखा॑य॒ इन्द्र॑मू॒तय॒ इत्या॑हेन्द्रि॒यमे॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ त-म्प्र॒जाप॑ति॒रन्व॑विन्द-त्प्राजाप॒त्यो-ऽश्वो ऽश्वे॑न॒ स-म्भ॑र॒त्यनु॑वित्त्यै पापवस्य॒सं-वाँ ए॒त-त्क्रि॑यते॒ यच्छ्रेय॑सा च॒ पापी॑यसा च समा॒न-ङ्कर्म॑ कु॒र्वन्ति॒ पापी॑या॒न्॒.- [पापी॑यान्, ह्यश्वा᳚-द्गर्द॒भो-ऽश्व॒-] 6

-ह्यश्वा᳚-द्गर्द॒भो-ऽश्व॒-म्पूर्व॑-न्नयन्ति पापवस्य॒-सस्य॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ तस्मा॒च्छ्रेयाग्ं॑स॒-म्पापी॑या-न्प॒श्चादन्वे॑ति ब॒हुर्वै भव॑तो॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भव॑तीव॒ खलु॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते व॒ज्र्यश्वः॑ प्र॒तूर्व॒न्नेह्य॑व॒-क्राम॒न्न-श॑स्ती॒रित्या॑ह॒ वज्रे॑णै॒व पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्य॒मव॑ क्रामति रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्या॒दित्या॑ह रौ॒द्रा वै प॒शवो॑ रु॒द्रादे॒व [ ] 7

प॒शू-न्नि॒र्याच्या॒-ऽऽत्मने॒ कर्म॑ कुरुते पू॒ष्णा स॒युजा॑ स॒हेत्या॑ह पू॒षा वा अद्ध्व॑नाग्ं सन्ने॒ता सम॑ष्ट्यै॒ पुरी॑षायतनो॒ वा ए॒ष यद॒ग्निरङ्गि॑रसो॒ वा ए॒तमग्रे॑ दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सम॑भर-न्पृथि॒व्या-स्स॒धस्था॑द॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-दच्छे॒हीत्या॑ह॒ साय॑तनमे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि॒-स्स-म्भ॑रत्य॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व- दच्छे॑म॒ इत्या॑ह॒ येन॑ [ ] 8

स॒ङ्गच्छ॑ते॒ वाज॑मे॒वास्य॑ वृङ्क्ते प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्या॒ग्नि-स्स॒म्भृत्य॒ इत्या॑हुरि॒यं-वैँ प्र॒जाप॑ति॒स्तस्या॑ ए॒तच्छ्रोत्रं॒-यँद्व॒ल्मीको॒-ऽग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-द्भ॑रिष्याम॒ इति॑ वल्मीकव॒पामुप॑ तिष्ठते सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्या॒-ऽग्निग्ं स-म्भ॑रत्य॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-मङ्गिर॒स्व-द्भ॑राम॒ इत्या॑ह॒ येन॑ स॒गञ्च्छ॑ते॒ वाज॑मे॒वास्य॑ वृ॒ङ्क्ते ऽन्व॒ग्निरु॒षसा॒मग्र॑- [-ऽन्व॒ग्निरु॒षसा॒मग्र᳚म्, अ॒ख्य॒दित्या॒हा-] 9

-मख्य॒दित्या॒हा-नु॑ख्यात्या आ॒गत्य॑ वा॒ज्यद्ध्व॑न आ॒क्रम्य॑ वाजि-न्पृथि॒वीमित्या॑हे॒च्छत्ये॒वैन॒-म्पूर्व॑या वि॒न्दत्युत्त॑रया॒ द्वाभ्या॒मा क्र॑मयति॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अनु॑रूपाभ्या॒-न्तस्मा॒दनु॑रूपाः प॒शवः॒ प्रजा॑यन्ते॒ द्यौस्ते॑ पृ॒ष्ठ-म्पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॒मित्या॑है॒भ्यो वा ए॒तं-लोँ॒केभ्यः॑ प्र॒जाप॑ति॒-स्समै॑रय-द्रू॒पमे॒वास्यै॒-तन्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे व॒ज्री वा ए॒ष यदश्वो॑ द॒-द्भिर॒न्यतो॑दद्भ्यो॒ भूयां॒-लोँम॑भिरुभ॒याद॑द्भ्यो॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तम॑धस्प॒द-न्ध्या॑ये॒-द्वज्रे॑णै॒वैनग्ग्॑ स्तृणुते ॥ 10 ॥

(आ॒ह॒ - पापी॑यान् - रु॒द्रादे॒व - येना - ऽग्रं॑ - ँव॒ज्री वै - स॒प्तद॑श च) (अ. 2)

उत्क्रा॒मो-द॑क्रमी॒दिति॒ द्वाभ्या॒मुत्क्र॑मयति॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अनु॑रूपाभ्या॒-न्तस्मा॒दनु॑रूपाः प॒शवः॒ प्रजा॑यन्ते॒ ऽप उप॑ सृजति॒ यत्र॒ वा आप॑ उप॒ गच्छ॑न्ति॒ तदोष॑धयः॒ प्रति॑ तिष्ठ॒न्त्योष॑धीः प्रति॒तिष्ठ॑न्तीः प॒शवो-ऽनु॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति प॒शून्. य॒ज्ञो य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जास्तस्मा॑द॒प उप॑ सृजति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यद॑द्ध्व॒र्यु-र॑न॒ग्नावाहु॑ति-ञ्जुहु॒याद॒न्धो᳚ ऽद्ध्व॒र्यु- [-ऽद्ध्व॒र्युः, स्या॒-द्रक्षाग्ं॑सि] 11

-स्स्या॒-द्रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्यु॒र्॒हिर॑ण्यमु॒पास्य॑ जुहोत्यग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति॒ नान्धो᳚-ऽद्ध्व॒र्युर्भव॑ति॒ न य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति॒ जिघ॑र्म्य॒ग्नि-म्मन॑सा घृ॒तेनेत्या॑ह॒ मन॑सा॒ हि पुरु॑षो य॒ज्ञम॑भि॒गच्छ॑ति प्रति॒क्ष्यन्त॒-म्भुव॑नानि॒ विश्वेत्या॑ह॒ सर्व॒ग्ग्॒ ह्ये॑ष प्र॒त्य-ङ्क्षेति॑ पृ॒थु-न्ति॑र॒श्चा वय॑सा बृ॒हन्त॒मित्या॒हा-ऽल्पो॒ ह्ये॑ष जा॒तो म॒हा- [म॒हान्, भव॑ति॒] 12

-न्भव॑ति॒ व्यचि॑ष्ठ॒मन्नग्ं॑ रभ॒सं-विँदा॑न॒मित्या॒हा ऽन्न॑मे॒वा-ऽस्मै᳚ स्वदयति॒ सर्व॑मस्मै स्वदते॒ य ए॒वं-वेँदा ऽऽत्वा॑ जिघर्मि॒ वच॑सा घृ॒तेनेत्या॑ह॒ तस्मा॒-द्य-त्पुरु॑षो॒ मन॑सा-ऽभि॒गच्छ॑ति॒ त-द्वा॒चा व॑दत्य र॒क्षसेत्या॑ह॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ मर्य॑श्री-स्स्पृह॒य-द्व॑र्णो अ॒ग्निरित्या॒हा-प॑चितिमे॒वा-ऽस्मि॑-न्दधा॒त्य-प॑चितिमा-न्भवति॒ य ए॒वं- [य ए॒वम्, वेद॒ मन॑सा॒ त्वै] 13

-ँवेद॒ मन॑सा॒ त्वै तामाप्तु॑मर्हति॒ याम॑द्ध्व॒र्युर॑-न॒ग्नावाहु॑ति-ञ्जु॒होति॒ मन॑स्वतीभ्या-ञ्जुहो॒त्याहु॑त्यो॒राप्त्यै॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै यज्ञमु॒खे य॑ज्ञमुखे॒ वै क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ं सन्त्ये॒तर्हि॒ खलु॒ वा ए॒त-द्य॑ज्ञमु॒खं-यँर्ह्ये॑न॒-दाहु॑ति-रश्ञु॒ते परि॑ लिखति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ति॒सृभिः॒ परि॑ लिखति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-ऽग्निस्तस्मा॒-द्रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति [हन्ति, गा॒य॒त्रि॒या परि॑] 14

गायत्रि॒या परि॑ लिखति॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेज॑सै॒वैन॒-म्परि॑गृह्णाति त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ लिखतीन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टु-गि॑न्द्रि॒येणै॒वैन॒-म्परि॑ गृह्णात्यनु॒ष्टुभा॒ परि॑ लिखत्यनु॒ष्टु-फ्सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि परि॒भूः पर्या᳚प्त्यै मद्ध्य॒तो॑-ऽनु॒ष्टुभा॒ वाग्वा अ॑नु॒ष्टु-प्तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तो वा॒चा व॑दामो गायत्रि॒या प्र॑थ॒मया॒ परि॑ लिख॒त्यथा॑-ऽनु॒ष्टुभा-ऽथ॑ त्रि॒ष्टुभा॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री य॒ज्ञो॑ ऽनु॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-प्तेज॑सा चै॒वेन्द्रि॒येण॑ चोभ॒यतो॑ य॒ज्ञ-म्परि॑ गृह्णाति ॥ 15 ॥

(अ॒न्धो᳚-ऽद्ध्व॒र्यु - र्म॒हान् - भ॑वति॒ य ए॒वग्ं - ह॑न्ति - त्रि॒ष्टुभा॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री - त्रयो॑दश च) (अ. 3)

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इति॑ खनति॒ प्रसू᳚त्या॒ अथो॑ धू॒म-मे॒वैतेन॑ जनयति॒ ज्योति॑ष्मन्त-न्त्वा-ऽग्ने सु॒प्रती॑क॒-मित्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒वैतेन॑ जनयति॒ सो᳚-ऽग्निर्जा॒तः प्र॒जा-श्शु॒चा-ऽऽर्प॑य॒-त्त-न्दे॒वा अ॑र्ध॒र्चेना॑-शमयञ्छि॒व-म्प्र॒जाभ्यो-ऽहिग्ं॑ सन्त॒मित्या॑ह प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैनग्ं॑ शमयति॒ द्वाभ्या᳚-ङ्खनति॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒पा-म्पृ॒ष्ठम॒सीति॑ पुष्करप॒र्णमा [पुष्करप॒र्णमा, ह॒र॒त्य॒पां-वाँ] 16

ह॑रत्य॒पां-वाँ ए॒त-त्पृ॒ष्ठं-यँ-त्पु॑ष्करप॒र्णग्ं रू॒पेणै॒वैन॒दा ह॑रति पुष्करप॒र्णेन॒ स-म्भ॑रति॒ योनि॒र्वा अ॒ग्नेः पु॑ष्करप॒र्णग्ं सयो॑निमे॒वाग्निग्ं सम्भ॑रति कृष्णाजि॒नेन॒ सम्भ॑रति य॒ज्ञो वै कृ॑ष्णाजि॒नं-यँ॒ज्ञेनै॒व य॒ज्ञग्ं सम्भ॑रति॒ य-द्ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒ना-ञ्चर्म॑णा स॒म्भरे᳚-द्ग्रा॒म्या-न्प॒शूञ्छु॒चा-ऽर्प॑ये-त्कृष्णाजि॒नेन॒ सम्भ॑रत्यार॒ण्याने॒व प॒शू- [प॒शून्, शु॒चा-ऽर्प॑यति॒] 17

-ञ्छु॒चा-ऽर्प॑यति॒ तस्मा᳚-थ्स॒माव॑-त्पशू॒ना-म्प्र॒जाय॑मानाना-मार॒ण्याः प॒शवः॒ कनी॑याग्ंस-श्शु॒चा ह्यृ॑ता लो॑म॒त-स्सम्भ॑र॒त्यतो॒ ह्य॑स्य॒ मेद्ध्य॑-ङ्कृष्णाजि॒न-ञ्च॑ पुष्करप॒र्ण-ञ्च॒ सग्ग् स्तृ॑णाती॒यं-वैँ कृ॑ष्णाजि॒नम॒सौ पु॑ष्करप॒र्ण-मा॒भ्या-मे॒वैन॑-मुभ॒यतः॒ परि॑गृह्णात्य॒-ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ तमथ॒र्वा-ऽन्व॑पश्य॒दथ॑र्वा त्वा प्रथ॒मो निर॑मन्थदग्न॒ इ- [निर॑मन्थदग्न॒ इति॑, आ॒ह॒ य ए॒वैन॑-] 18

-त्या॑ह॒ य ए॒वैन॑-म॒न्वप॑श्य॒-त्तेनै॒वैन॒ग्ं॒ सम्भ॑रति॒ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दधीत्या॑ह पुष्करप॒र्णे ह्ये॑न॒मुप॑श्रित॒-मवि॑न्द॒-त्तमु॑ त्वा द॒द्ध्यङ्ङृषि॒रित्या॑ह द॒द्ध्यङ् वा आ॑थर्व॒ण-स्ते॑ज॒स्व्या॑सी॒-त्तेज॑ ए॒वास्मि॑-न्दधाति॒ तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषेत्या॑ह॒ पूर्व॑मे॒वोदि॒त-मुत्त॑रेणा॒भि गृ॑णाति [गृ॑णाति, च॒त॒सृभि॒-स्सम्भ॑रति] 19

चत॒सृभि॒-स्सम्भ॑रति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒व गा॑य॒त्रीभि॑र्ब्राह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रो हि ब्रा᳚ह्म॒ण-स्त्रि॒ष्टुग्भी॑ राज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भो॒ हि रा॑ज॒न्यो॑ य-ङ्का॒मये॑त॒ वसी॑यान्-थ्स्या॒दित्यु॒भयी॑भि॒स्तस्य॒ सम्भ॑रे॒-त्तेज॑श्चै॒वा-ऽस्मा॑ इन्द्रि॒य-ञ्च॑ स॒मीची॑ दधात्यष्टा॒भि-स्सम्भ॑रत्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚ ऽग्निर्यावा॑ने॒वा-ऽग्निस्तग्ं सम्भ॑रति॒ सीद॑ होत॒रित्या॑- -ह दे॒वता॑ ए॒वास्मै॒ सग्ं सा॑दयति॒ नि होतेति॑ मनु॒ष्या᳚न्-थ्सग्ं सी॑द॒स्वेति॒ वयाग्ं॑सि॒ जनि॑ष्वा॒ हि जेन्यो॒ अग्रे॒ अह्ना॒मित्या॑ह देव मनु॒ष्याने॒वा-ऽस्मै॒ सग्ंस॑न्ना॒-न्प्रज॑नयति ॥ 20

(ऐ - व प॒शू - निति॑ - गृणाति - होत॒रिति॑ - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 4)

क्रू॒रमि॑व॒ वा अ॑स्या ए॒त-त्क॑रोति॒ य-त्खन॑त्य॒प उप॑ सृज॒त्यापो॒ वै शा॒न्ता-श्शा॒न्ताभि॑रे॒वा-ऽस्यै॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ स-न्ते॑ वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा॑ दधा॒त्वित्या॑ह प्रा॒णो वै वा॒युः प्रा॒णेनै॒वास्यै᳚ प्रा॒णग्ं स-न्द॑धाति॒ स-न्ते॑ वा॒युरित्या॑ह॒ तस्मा᳚-द्वा॒युप्र॑च्युता दि॒वो वृष्टि॑रीर्ते॒ तस्मै॑ च देवि॒ वष॑डस्तु॒ [वष॑डस्तु, तुभ्य॒मित्या॑ह॒] 21

तुभ्य॒मित्या॑ह॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व वृष्टि॑-न्दधाति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्षति॒ य-द्व॑षट्कु॒र्या-द्या॒तया॑मा-ऽस्य वषट्का॒र-स्स्या॒द्यन्न व॑षट्कु॒र्या-द्रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्यु॒र्वडित्या॑ह प॒रोक्ष॑मे॒व वष॑-ट्करोति॒ नास्य॑ या॒तया॑मा वषट्का॒रो भव॑ति॒ न य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति॒ सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा स॒हेत्य॑नु॒ष्टुभोप॑ नह्यत्यनु॒ष्टु- [नह्यत्यनु॒ष्टुप्, सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒] 22

-फ्सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूः प्रि॒ययै॒वैन॑-न्त॒नुवा॒ परि॑ दधाति॒ वेदु॑को॒ वासो॑ भवति॒य ए॒वं-वेँद॑ वारु॒णो वा अ॒ग्निरुप॑नद्ध॒ उदु॑ तिष्ठ स्वद्ध्वरो॒र्ध्व ऊ॒ षुण॑ ऊ॒तय॒ इति॑ सावि॒त्रीभ्या॒मु-त्ति॑ष्ठति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वास्यो॒र्ध्वां-वँ॑रुणमे॒निमु-थ्सृ॑जति॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ स जा॒तो गर्भो॑ असि॒ [गर्भो॑ असि, रोद॑स्यो॒रित्या॑हे॒मे] 23

रोद॑स्यो॒रित्या॑हे॒मे वै रोद॑सी॒ तयो॑रे॒ष गर्भो॒ यद॒ग्नि-स्तस्मा॑-दे॒वमा॒हाग्ने॒ चारु॒र्विभृ॑त॒ ओष॑धी॒ष्वित्या॑ह य॒दा ह्ये॑तं-विँ॒भर॒न्त्यथ॒ चारु॑तरो॒ भव॑ति॒ प्र मा॒तृभ्यो॒ अधि॒ कनि॑क्रद-द्गा॒ इत्या॒हौष॑धयो॒ वा अ॑स्य मा॒तर॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒-म्प्रच्या॑वयति स्थि॒रो भ॑व वी॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ गर्द॒भ आ सा॑दयति॒ [आ सा॑दयति, स-न्न॑ह्यत्ये॒वैन॑-] 24

स-न्न॑ह्यत्ये॒वैन॑-मे॒तया᳚ स्थे॒म्ने ग॑र्द॒भेन॒ सम्भ॑रति॒ तस्मा᳚-द्गर्द॒भः प॑शू॒ना-म्भा॑रभा॒रित॑मो गर्द॒भेन॒ स-म्भ॑रति॒ तस्मा᳚-द्गर्द॒भो-ऽप्य॑नाले॒शे-ऽत्य॒न्या-न्प॒शू-न्मे᳚द्य॒त्यन्न॒ग्ग्॒ ह्ये॑नेना॒-ऽर्कग्ं स॒म्भर॑न्ति गर्द॒भेन॒ सम्भ॑रति॒ तस्मा᳚-द्गर्द॒भो द्वि॒रेता॒-स्सन् कनि॑ष्ठ-म्पशू॒ना-म्प्रजा॑यते॒-ऽग्निर्ह्य॑स्य॒ योनि॑-न्नि॒र्दह॑ति प्र॒जासु॒ वा ए॒ष ए॒तर्ह्यारू॑ढ॒- [ए॒तर्ह्यारू॑ढः, स ई᳚श्व॒रः प्र॒जा-श्शु॒चा] 25

-स्स ई᳚श्व॒रः प्र॒जा-श्शु॒चा प्र॒दहः॑ शि॒वो भ॑व प्र॒जाभ्य॒ इत्या॑ह प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैनग्ं॑ शमयति॒ मानु॑षीभ्य॒स्त्वम॑ङ्गिर॒ इत्या॑ह मान॒व्यो॑ हि प्र॒जा मा द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि शू॑शुचो॒ मा-ऽन्तरि॑क्ष॒-म्मा वन॒स्पती॒नित्या॑है॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॑ शमयति॒ प्रैतु॑ वा॒जी कनि॑क्रद॒दित्या॑ह वा॒जी ह्ये॑ष नान॑द॒-द्रास॑भः॒ पत्वे- [पत्वेति, आ॒ह॒ रास॑भ॒ इति॒] 26

-त्या॑ह॒ रास॑भ॒ इति॒ ह्ये॑तमृष॒यो-ऽव॑द॒-न्भर॑न्न॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑मित्या॑हा॒-ऽग्निग्ग् ह्ये॑ष भर॑ति॒ मा पा॒द्यायु॑षः पु॒रेत्या॒हा-ऽऽयु॑रे॒वा-ऽस्मि॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚-द्गर्द॒भ-स्सर्व॒मायु॑रेति॒ तस्मा᳚-द्गर्द॒भे पु॒रा-ऽऽयु॑षः॒ प्रमी॑ते बिभ्यति॒ वृषा॒-ऽग्निं-वृँष॑ण॒-म्भर॒न्नित्या॑ह॒ वृषा॒ ह्ये॑ष वृषा॒-ऽग्निर॒पा-ङ्गर्भग्ं॑ - [वृषा॒-ऽग्निर॒पा-ङ्गर्भ᳚म्, स॒मु॒द्रिय॒-] 27

समु॒द्रिय॒-मित्या॑हा॒-ऽपाग् ह्ये॑ष गर्भो॒ यद॒ग्निरग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इति॒ वा इ॒मौ लो॒कौ व्यै॑ता॒मग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इति॒ यदाहा॒ ऽनयो᳚र्लो॒कयो॒-र्वीत्यै॒ प्रच्यु॑तो॒ वा ए॒ष आ॒यत॑ना॒दग॑तः प्रति॒ष्ठाग्ं स ए॒तर्ह्य॑द्ध्व॒र्यु-ञ्च॒ यज॑मान-ञ्च द्ध्यायत्यृ॒तग्ं स॒त्यमित्या॑हे॒यं-वाँ ऋ॒तम॒सौ [ ] 28

स॒त्यम॒नयो॑रे॒वैन॒-म्प्रति॑ ष्ठापयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मानो॒ वरु॑णो॒ वा ए॒ष यज॑मानम॒भ्यैति॒ यद॒ग्निरुप॑नद्ध॒ ओष॑धयः॒ प्रति॑ गृह्णीता॒ग्निमे॒त-मित्या॑ह॒ शान्त्यै॒ व्यस्य॒न् विश्वा॒ अम॑ती॒ररा॑ती॒-रित्या॑ह॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै नि॒षीद॑-न्नो॒ अप॑ दुर्म॒तिग्ं ह॑न॒दित्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ ओष॑धयः॒ प्रति॑मोदद्ध्व- [प्रति॑मोदद्ध्वम्, ए॒न॒मित्या॒हौष॑धयो॒] 29

-मेन॒मित्या॒हौष॑धयो॒ वा अ॒ग्नेर्भा॑ग॒धेय॒-न्ताभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति॒ पुष्पा॑वती-स्सुपिप्प॒ला इत्या॑ह॒ तस्मा॒दोष॑धयः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्त्य॒ यं-वोँ॒ गर्भ॑ ऋ॒त्वियः॑ प्र॒त्नग्ं स॒धस्थ॒मा-ऽस॑द॒दित्या॑ह॒ याभ्य॑ ए॒वैन॑-म्प्रच्या॒वय॑ति॒ तास्वे॒वैन॒-म्प्रति॑ष्ठापयति॒ द्वाभ्या॑मु॒पाव॑हरति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 30 ॥

(अ॒स्त्व॒ - नु॒ष्टु - ब॑सि - सादय॒त्या - रू॑ढः॒-पत्वेति॒-गर्भ॑-म॒सौ - मो॑दद्ध्वं॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

वा॒रु॒णो वा अ॒ग्निरुप॑नद्धो॒ वि पाज॒सेति॒ विस्रग्ं॑सयति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वास्य॒ विषू॑चीं-वँरुणमे॒निं-विँसृ॑जत्य॒प उप॑ सृज॒त्यापो॒ वै शा॒न्ता-श्शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति ति॒सृभि॒रुप॑ सृजति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-ग्निस्तस्य॒ शुचग्ं॑ शमयति मि॒त्र-स्स॒ग्ं॒सृज्य॑ पृथि॒वीमित्या॑ह मि॒त्रो वै शि॒वो दे॒वाना॒-न्तेनै॒वै- [दे॒वाना॒-न्तेनै॒व, ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं सृ॑जति॒] 31

-न॒ग्ं॒ सग्ं सृ॑जति॒ शान्त्यै॒ यद्ग्रा॒म्याणा॒-म्पात्रा॑णा-ङ्क॒पालै᳚-स्सग्ंसृ॒जे-द्ग्रा॒म्याणि॒ पात्रा॑णि शु॒चा-ऽर्प॑येदर्मकपा॒लै-स्सग्ं सृ॑जत्ये॒तानि॒ वा अ॑नुपजीवनी॒यानि॒ तान्ये॒व शु॒चा-ऽर्प॑यति॒ शर्क॑राभि॒-स्सग्ं सृ॑जति॒ धृत्या॒ अथो॑ श॒न्त्वाया॑ जलो॒मै-स्सग्ं सृ॑जत्ये॒षा वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्यद॒जा प्रि॒ययै॒वैन॑-न्त॒नुवा॒ सग्ं सृ॑ज॒त्यथो॒ तेज॑सा कृष्णाजि॒नस्य॒ लोम॑भि॒-स्सग्ं - [लोम॑भि॒-स्सम्, सृ॒ज॒ति॒ य॒ज्ञो वै] 32

सृ॑जति य॒ज्ञो वै कृ॑ष्णाजि॒नं-यँ॒ज्ञेनै॒व य॒ज्ञग्ं सग्ं सृ॑जति रु॒द्रा-स्स॒भृत्य॑ पृथि॒वीमित्या॑है॒ता वा ए॒त-न्दे॒वता॒ अग्रे॒ सम॑भर॒-न्ताभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ सम्भ॑रति म॒खस्य॒ शिरो॒-ऽसीत्या॑ह य॒ज्ञो वै म॒खस्तस्यै॒त-च्छिरो॒ यदु॒खा तस्मा॑दे॒वमा॑ह य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थ॒ इत्या॑ह य॒ज्ञस्य॒ ह्ये॑ते [ ] 33

प॒दे अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रा-ऽन्याभि॒-र्यच्छ॒त्यन्व॒न्यै-र्म॑न्त्रयते मिथुन॒त्वाय॒ त्र्यु॑द्धि-ङ्करोति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्यै॒ छन्दो॑भिः करोति वी॒र्यं॑-वैँ छन्दाग्ं॑सि वी॒र्ये॑णै॒वैना᳚-ङ्करोति॒ यजु॑षा॒ बिल॑-ङ्करोति॒ व्यावृ॑त्त्या॒ इय॑ती-ङ्करोति प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ता-न्द्विस्त॒ना-ङ्क॑रोति॒ यावा॑पृथि॒व्योर्दोहा॑य॒ चतुः॑स्तना-ङ्करोति पशू॒ना-न्दोहा॑या॒ष्टास्त॑ना-ङ्करोति॒ छन्द॑सा॒-न्दोहा॑य॒ नवा᳚श्रि-मभि॒चर॑तः कुर्या-त्त्रि॒वृत॑मे॒व वज्रग्ं॑ स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्यै॑ कृ॒त्वाय॒ सा म॒हीमु॒खामिति॒ नि द॑धाति दे॒वता᳚स्वे॒वैना॒-म्प्रति॑ष्ठापयति ॥ 34 ॥

(तेनै॒व - लोम॑भि॒-स्स - मे॒ते - अ॑भि॒चर॑त॒ - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 6)

स॒प्तभि॑र्धूपयति स॒प्त वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णा-श्शिर॑ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदु॒खा शी॒र्॒षन्ने॒व य॒ज्ञस्य॑ प्रा॒णा-न्द॑धाति॒ तस्मा᳚-थ्स॒प्त शी॒र्॒ष-न्प्रा॒णा अ॑श्वश॒केन॑ धूपयति प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ सयोनि॒त्वाया-दि॑ति॒स्त्वेत्या॑हे॒यं-वाँ अदि॑ति॒रदि॑त्यै॒वादि॑त्या-ङ्खनत्य॒स्या अक्रू॑रङ्काराय॒ न हि स्व-स्स्वग्ं हि॒नस्ति॑ दे॒वाना᳚-न्त्वा॒ पत्नी॒रित्या॑ह दे॒वानां॒- [दे॒वाना᳚म्, वा ए॒ता-म्पत्न॒यो-ऽग्रे॑-ऽ] 35

-ँवा ए॒ता-म्पत्न॒यो-ऽग्रे॑-ऽ-कुर्व॒-न्ताभि॑रे॒वैना᳚-न्दधाति धि॒षणा॒स्त्वेत्या॑ह वि॒द्या वै धि॒षणा॑ वि॒द्याभि॑-रे॒वैना॑-म॒भीन्धे॒ ग्नास्त्वेत्या॑ह॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै ग्ना श्छन्दो॑भि-रे॒वैनाग्॑ श्रपयति॒ वरू᳚त्रय॒स्त्वेत्या॑ह॒ होत्रा॒ वै वरू᳚त्रयो॒ होत्रा॑भिरे॒वैना᳚-म्पचति॒ जन॑य॒स्त्वेत्या॑ह दे॒वानां॒-वैँ पत्नी॒- [पत्नीः᳚, जन॑य॒स्ताभि॑-] 36

-र्जन॑य॒स्ताभि॑-रे॒वैना᳚-म्पचति ष॒ड्भिः प॑चति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैना᳚-म्पचति॒ द्विः पच॒न्त्वित्या॑ह॒ तस्मा॒-द्द्वि-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॑ स॒स्य-म्प॑च्यते वारु॒ण्यु॑खा-ऽभीद्धा॑ मै॒त्रियोपै॑ति॒ शान्त्यै॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-द्व॑प॒त्वित्या॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैना॒-म्ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भि॒रु-द्व॑प॒त्यप॑द्यमाना पृथि॒व्याशा॒ दिश॒ आ पृ॒णे- [आ पृ॒ण, इत्या॑ह॒] 37

-त्या॑ह॒ तस्मा॑द॒ग्नि-स्सर्वा॒ दिशो-ऽनु॒ विभा॒त्युत्ति॑ष्ठ बृह॒ती भ॑वो॒र्ध्वा ति॑ष्ठ ध्रु॒वा त्वमित्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्या असु॒र्य॑-म्पात्र॒मना᳚च्छृण्ण॒मा-च्छृ॑णत्ति देव॒त्रा-ऽक॑रजक्षी॒रेणा-ऽऽच्छृ॑णत्ति पर॒मं-वाँ ए॒त-त्पयो॒ यद॑जक्षी॒र-म्प॑र॒मेणै॒वैना॒-म्पय॒सा-ऽऽच्छृ॑णत्ति॒ यजु॑षा॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ छन्दो॑भि॒रा च्छृ॑णत्ति॒ छन्दो॑भि॒र्वा ए॒षा क्रि॑यते॒ छन्दो॑भिरे॒व छन्दा॒ग्॒स्या च्छृ॑णत्ति ॥ 38 ॥

(आ॒ह॒ दे॒वानां॒ - ँवै पत्नीः᳚ - पृणै॒ - षा - षट् च॑) (अ. 7)

एक॑विग्ंशत्या॒ माषैः᳚ पुरुषशी॒र्॒ष-मच्छै᳚त्यमे॒द्ध्या वै माषा॑ अमे॒द्ध्य-म्पु॑रुषशी॒र्॒ष-म॑मे॒द्ध्यैरे॒वा-स्या॑-मे॒द्ध्य-न्नि॑रव॒दाय॒ मेद्ध्य॑-ङ्कृ॒त्वा ऽऽह॑र॒त्येक॑विग्ंशति-र्भवन्त्येकवि॒ग्ं॒शो वै पुरु॑षः॒ पुरु॑ष॒स्या-ऽऽप्त्यै॒ व्यृ॑द्धं॒-वाँ ए॒त-त्प्रा॒णैर॑मे॒द्ध्यं-यँ-त्पु॑रुषशी॒र्॒षग्ं स॑प्त॒धा वितृ॑ण्णां-वँल्मीकव॒पा-म्प्रति॒ नि द॑धाति स॒प्त वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः प्रा॒णैरे॒वैन॒-थ्सम॑र्धयति मेद्ध्य॒त्वाय॒ याव॑न्तो॒ [याव॑न्तः, वै मृ॒त्युब॑न्धव॒-] 39

वै मृ॒त्युब॑न्धव॒-स्तेषां᳚-यँ॒म आधि॑पत्य॒-म्परी॑याय यमगा॒थाभिः॒ परि॑गायति य॒मादे॒वैन॑-द्वृङ्क्ते ति॒सृभिः॒ परि॑गायति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैन॑ल्लो॒केभ्यो॑ वृङ्क्ते॒ तस्मा॒-द्गाय॑ते॒ न देय॒-ङ्गाथा॒ हि त-द्वृ॒ङ्क्ते᳚ ऽग्निभ्यः॑ प॒शूना ल॑भते॒ कामा॒ वा अ॒ग्नयः॒ कामा॑ने॒वाव॑ रुन्धे॒ य-त्प॒शू-न्ना-ऽऽलभे॒ता-ऽन॑वरुद्धा अस्य [ ] 40

प॒शवः॑ स्यु॒र्य-त्पर्य॑ग्निकृतानु-थ्सृ॒जे-द्य॑ज्ञवेश॒स-ङ्कु॑र्या॒-द्य-थ्सग्ग्॑स्था॒पये᳚-द्या॒तया॑मानि शी॒र्॒षाणि॑ स्यु॒र्य-त्प॒शूना॒लभ॑ते॒ तेनै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ य-त्पर्य॑ग्निकृतानु-थ्सृ॒जति॑ शी॒र्ष्णा-मया॑तयामत्वाय प्राजाप॒त्येन॒ सग्ग् स्था॑पयति य॒ज्ञो वै प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स ए॒ता आ॒प्रीर॑पश्य॒-त्ताभि॒र्वै स मु॑ख॒त [स मु॑ख॒तः, आ॒त्मान॒मा ऽप्री॑णीत॒] 41

आ॒त्मान॒मा ऽप्री॑णीत॒ यदे॒ता आ॒प्रियो॒ भव॑न्ति य॒ज्ञो वै प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञमे॒वैताभि॑र्मुख॒त आ प्री॑णा॒त्य-प॑रिमितछन्दसो भव॒न्त्यप॑रिमितः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्या॑ ऊनातिरि॒क्ता मि॑थु॒नाः प्रजा᳚त्यै लोम॒शं-वैँ नामै॒तच्छन्दः॑ प्र॒जाप॑तेः प॒शवो॑ लोम॒शाः प॒शूने॒वा-ऽव॑ रुन्धे॒ सर्वा॑णि॒ वा ए॒ता रू॒पाणि॒ सर्वा॑णि रू॒पाण्य॒ग्नौ चित्ये᳚ क्रियन्ते॒ तस्मा॑दे॒ता अ॒ग्नेश्चित्य॑स्य [अ॒ग्नेश्चित्य॑स्य, भ॒व॒न्त्येक॑विग्ं शतिग्ं] 42

भव॒न्त्येक॑विग्ं शतिग्ं सामिधे॒नीरन्वा॑ह॒ रुग्वा ए॑कवि॒ग्ं॒शो रुच॑मे॒व ग॑च्छ॒त्यथो᳚ प्रति॒ष्ठामे॒व प्र॑ति॒ष्ठा ह्ये॑कवि॒ग्ं॒श-श्चतु॑र्विग्ंशति॒मन्वा॑ह॒ चतु॑र्विग्ंशतिरर्धमा॒सा-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो᳚-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षादे॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्धे॒ परा॑ची॒रन्वा॑ह॒ परा॑ङिव॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒क-स्समा᳚स्त्वा-ऽग्न ऋ॒तवो॑ वर्धय॒न्त्वित्या॑ह॒ समा॑भिरे॒वा-ऽग्निं-वँ॑र्धय- [-ऽग्निं-वँ॑र्धयति, ऋ॒तुभिः॑ संवँथ्स॒रं-विँश्वा॒] 43

-त्यृ॒तुभिः॑ संवँथ्स॒रं-विँश्वा॒ आ भा॑हि प्र॒दिशः॑ पृथि॒व्या इत्या॑ह॒ तस्मा॑द॒ग्नि-स्सर्वा॒ दिशो-ऽनु॒ विभा॑ति॒ प्रत्यौ॑हताम॒श्विना॑ मृ॒त्युम॑स्मा॒दित्या॑ह मृ॒त्युमे॒वा-ऽस्मा॒दप॑ नुद॒त्युद्व॒य-न्तम॑स॒स्परीत्या॑ह पा॒प्मा वै तमः॑ पा॒प्मान॑मे॒वास्मा॒दप॑ ह॒न्त्यग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒म-मित्या॑हा॒-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो ज्योति॑रुत्त॒म-मा॑दि॒त्यस्यै॒व सायु॑ज्य-ङ्गच्छति॒ न सं॑वँथ्स॒रस्ति॑ष्ठति॒ नास्य॒ श्रीस्ति॑ष्ठति॒ यस्यै॒ताः क्रि॒यन्ते॒ ज्योति॑ष्मती-मुत्त॒मामन्वा॑ह॒ ज्योति॑रे॒वास्मा॑ उ॒परि॑ष्टा-द्दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै ॥ 44 ॥

(याव॑न्तो - ऽस्य - मुख॒त - श्चित्य॑स्य - वर्धय - त्यादि॒त्यो᳚ - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)

ष॒ड्भिर्दी᳚क्षयति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॑-न्दीक्षयति स॒प्तभि॑र्दीक्षयति स॒प्त छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॑-न्दीक्षयति॒ विश्वे॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुरित्य॑-नु॒ष्टुभो᳚त्त॒मया॑ जुहोति॒ वाग्वा अ॑नु॒ष्टु-प्तस्मा᳚-त्प्रा॒णानां॒-वाँगु॑त्त॒मै- क॑स्माद॒क्षरा॒दना᳚प्त-म्प्रथ॒म-म्प॒द-न्तस्मा॒-द्य-द्वा॒चो-ऽना᳚प्त॒-न्तन्म॑नु॒ष्या॑ उप॑ जीवन्ति पू॒र्णया॑ जुहोति पू॒र्ण इ॑व॒ हि प्र॒जाप॑तिः [प्र॒जाप॑तिः, प्र॒जाप॑ते॒रापत्यै॒] 45

प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॒ न्यू॑नया जुहोति॒ न्यू॑ना॒द्धि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा असृ॑जत प्र॒जाना॒ग्ं॒ सृष्ट्यै॒ यद॒र्चिषि॑ प्रवृ॒ञ्ज्या-द्भू॒तमव॑ रुन्धीत॒ यदङ्गा॑रेषु भवि॒ष्यदङ्गा॑रेषु॒ प्रवृ॑णक्ति भवि॒ष्य दे॒वाव॑ रुन्धे भवि॒ष्यद्धि भूयो॑ भू॒ता-द्द्वाभ्या॒-म्प्रवृ॑णक्ति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ ब्रह्म॑णा॒ वा ए॒षा यजु॑षा॒ सम्भृ॑ता॒ यदु॒खा सा यद्भिद्ये॒ता-ऽऽर्ति॒मार्च्छे॒- [-ऽऽर्ति॒मार्च्छे᳚त्, यज॑मानो] 46

-द्यज॑मानो ह॒न्येता᳚-ऽस्य य॒ज्ञो मित्रै॒तामु॒खा-न्त॒पेत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै मि॒त्रो ब्रह्म॑न्ने॒वैना॒-म्प्रति॑ष्ठापयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒ नास्य॑ य॒ज्ञो ह॑न्यते॒ यदि॒ भिद्ये॑त॒ तैरे॒व क॒पालै॒-स्सग्ं सृ॑जे॒-थ्सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्ति॒र्यो ग॒तश्री॒-स्स्यान्म॑थि॒त्वा तस्याव॑ दद्ध्या-द्भू॒तो वा ए॒ष स स्वा- [ए॒ष स स्वाम्, दे॒वता॒मुपै॑ति॒] 47

-न्दे॒वता॒मुपै॑ति॒ यो भूति॑काम॒-स्स्याद्य उ॒खायै॑ स॒म्भवे॒-थ्स ए॒व तस्य॑ स्या॒दतो॒ ह्ये॑ष स॒म्भव॑त्ये॒ष वै स्व॑य॒म्भूर्नाम॒ भव॑त्ये॒व य-ङ्का॒मये॑त॒ भ्रातृ॑व्यमस्मै जनयेय॒मित्य॒-न्यत॒स्तस्या॒-ऽऽहृत्या-ऽव॑ दद्ध्या-थ्सा॒क्षादे॒वास्मै॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयत्यम्ब॒रीषा॒दन्न॑ काम॒स्याव॑ दद्ध्यादम्ब॒रीषे॒ वा अन्न॑-म्भ्रियते॒ सयो᳚न्ये॒वान्न॒- [सयो᳚न्ये॒वान्न᳚म्, अव॑ रुन्धे॒] 48

-मव॑ रुन्धे॒ मुञ्जा॒नव॑ दधा॒त्यूर्ग्वै मुञ्जा॒ ऊर्ज॑मे॒वास्मा॒ अपि॑ दधात्य॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ स क्रु॑मु॒क-म्प्रा-ऽवि॑श-त्क्रुमु॒कमव॑ दधाति॒ यदे॒वास्य॒ तत्र॒ न्य॑क्त॒-न्त दे॒वाव॑ रुन्ध॒ आज्ये॑न॒ सं-यौँ᳚त्ये॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ यदाज्य॑-म्प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ तेज॑सा॒ [तेज॑सा, वै क॑कन्ती॒मा द॑धाति॒] 49

वै क॑ङ्कती॒मा द॑धाति॒ भा ए॒वाव॑ रुन्धे शमी॒मयी॒मा द॑धाति॒ शान्त्यै॒ सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्या उ॒पस्थ॒ इति॑ ति॒सृभि॑र्जा॒तमुप॑ तिष्ठते॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒ष्वे॑व लो॒केष्वा॒विद॑-ङ्गच्छ॒त्यथो᳚ प्रा॒णाने॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते ॥ 50 ॥

( प्र॒जाप॑ति--र् ऋच्छे॒थ् - स्वा - मे॒वान्नं॒ - तेज॑सा॒ - चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 9)

न ह॑ स्म॒ वै पु॒रा-ऽग्निरप॑रशुवृक्ण-न्दहति॒ तद॑स्मै प्रयो॒ग ए॒वर्षि॑रस्वदय॒-द्यद॑ग्ने॒ यानि॒ कानि॒ चेति॑ स॒मिध॒मा द॑धा॒त्यप॑रशुवृक्ण-मे॒वास्मै᳚ स्वदयति॒ सर्व॑मस्मै स्वदते॒ य ए॒वं-वेँदौदु॑म्बरी॒मा द॑धा॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्ज॑मे॒वास्मा॒ अपि॑ दधाति प्र॒जाप॑तिर॒ग्नि-म॑सृजत॒ तग्ं सृ॒ष्टग्ं रक्षाग्॑- [सृ॒ष्टग्ं रक्षाग्ं॑सि, अ॒जि॒घा॒ग्ं॒स॒न्थ्स ए॒त-] 51

-स्यजिघाग्ंस॒न्थ्स ए॒त-द्रा᳚क्षो॒घ्नम॑पश्य॒-त्तेन॒ वै सरक्षा॒ग्॒स्यपा॑-ऽहत॒ य-द्रा᳚क्षो॒घ्न-म्भव॑त्य॒ग्नेरे॒व तेन॑ जा॒ता-द्रक्षा॒ग्॒स्यप॑ ह॒न्त्याश्व॑त्थी॒मा द॑धात्यश्व॒त्थो वै वन॒स्पती॑नाग्ं सपत्नसा॒हो विजि॑त्यै॒ वैक॑ङ्कती॒मा द॑धाति॒ भा ए॒वाव॑ रुन्धे शमी॒मयी॒मा द॑धाति॒ शान्त्यै॒ सग्ंशि॑त-म्मे॒ ब्रह्मोदे॑षा-म्बा॒हू अ॑तिर॒मित्यु॑त्त॒मे औदु॑म्बरी [औदु॑म्बरी, वा॒च॒य॒ति॒ ब्रह्म॑णै॒व] 52

वाचयति॒ ब्रह्म॑णै॒व क्ष॒त्रग्ं सग्ग् श्य॑ति क्ष॒त्रेण॒ ब्रह्म॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णो रा॑ज॒न्य॑वा॒नत्य॒न्य-म्ब्रा᳚ह्म॒ण-न्तस्मा᳚-द्राज॒न्यो᳚ ब्राह्म॒णवा॒नत्य॒न्यग्ं रा॑ज॒न्य॑-म्मृ॒त्युर्वा ए॒ष यद॒ग्निर॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्यग्ं रु॒क्ममन्त॑र॒-म्प्रति॑मुञ्चते॒ ऽमृत॑मे॒व मृ॒त्योर॒न्तर्ध॑त्त॒ एक॑विग्ंशतिनिर्बाधो भव॒त्येक॑विग्ंशति॒र्वै दे॑वलो॒का द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒स्त्रय॑ इ॒मे लो॒का अ॒सावा॑दि॒त्य [अ॒सावा॑दि॒त्यः, ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॒ताव॑न्तो॒ वै] 53

ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॒ताव॑न्तो॒ वै दे॑वलो॒कास्तेभ्य॑ ए॒व भ्रातृ॑व्यम॒न्तरे॑ति निर्बा॒धैर्वै दे॒वा असु॑रा-न्निर्बा॒धे॑-ऽकुर्वत॒ तन्नि॑र्बा॒धाना᳚-न्निर्बाध॒त्व-न्नि॑र्बा॒धी भ॑वति॒ भ्रातृ॑व्याने॒व नि॑र्बा॒धे कु॑रुते सावित्रि॒या प्रति॑मुञ्चते॒ प्रसू᳚त्यै॒ नक्तो॒षासेत्युत्त॑रया ऽहोरा॒त्राभ्या॑मे॒वैन॒-मुद्य॑च्छते दे॒वा अ॒ग्नि-न्धा॑रय-न्द्रविणो॒दा इत्या॑ह प्रा॒णा वै दे॒वा द्र॑विणो॒दा अ॑होरा॒त्राभ्या॑मे॒वैन॑मु॒द्यत्य॑ [ ] 54

प्रा॒णैर्दा॑धा॒रा ऽऽसी॑नः॒ प्रति॑मुञ्चते॒ तस्मा॒दासी॑नाः प्र॒जाः प्रजा॑यन्ते कृष्णाजि॒नमुत्त॑र॒-न्तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-म्ब्रह्म॑ कृष्णाजि॒न-न्तेज॑सा चै॒वैन॒-म्ब्रह्म॑णा चोभ॒यतः॒ परि॑गृह्णाति॒ षडु॑द्यामग्ं शि॒क्य॑-म्भवति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॒-मुद्य॑च्छते॒ य-द्द्वाद॑शोद्यामग्ं संवँथ्स॒रेणै॒व मौ॒ञ्ज-म्भ॑व॒त्यूर्ग्वै मुञ्जा॑ ऊ॒र्जैवैन॒ग्ं॒ स म॑र्धयति सुप॒र्णो॑-ऽसि ग॒रुत्मा॒नित्यवे᳚क्षते रू॒पमे॒वास्यै॒तन्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे॒ दिव॑-ङ्गच्छ॒ सुवः॑ प॒तेत्या॑ह सुव॒र्गमे॒वैनं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति ॥ 55 ॥

(रक्षा॒ग्॒स्यौ - दु॑बंरि - आदि॒त्य - उ॒द्यत्य॒ - सं - चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 10)

समि॑द्धो अ॒ञ्जन् कृद॑र-म्मती॒ना-ङ्घृ॒तम॑ग्ने॒ मधु॑म॒-त्पिन्व॑मानः । वा॒जी वह॑न् वा॒जिन॑-ञ्जातवेदो दे॒वानां᳚-वँक्षि प्रि॒यमा स॒धस्थ᳚म् ॥ घृ॒तेना॒ञ्जन्थ्स-म्प॒थो दे॑व॒याना᳚-न्प्रजा॒नन् वा॒ज्यप्ये॑तु दे॒वान् । अनु॑ त्वा सप्ते प्र॒दिशः॑ सचन्ताग् स्व॒धाम॒स्मै यज॑मानाय धेहि ॥ ईड्य॒श्चासि॒ वन्द्य॑श्च वाजिन्ना॒शुश्चासि॒ मेद्ध्य॑श्च सप्ते । अ॒ग्निष्ट्वा॑ [अ॒ग्निष्ट्वा᳚, दे॒वैर्वसु॑भि-स्स॒जोषाः᳚] 56

दे॒वैर्वसु॑भि-स्स॒जोषाः᳚ प्री॒तं-वँह्निं॑-वँहतु जा॒तवे॑दाः ॥ स्ती॒र्ण-म्ब॒र्॒हि-स्सु॒ष्टरी॑मा जुषा॒णोरु पृ॒थु प्रथ॑मान-म्पृथि॒व्याम् । दे॒वेभि॑र्यु॒क्तमदि॑ति-स्स॒जोषा᳚-स्स्यो॒न-ङ्कृ॑ण्वा॒ना सु॑वि॒ते द॑धातु ॥ ए॒ता उ॑ व-स्सु॒भगा॑ वि॒श्वरू॑पा॒ विपक्षो॑भि॒-श्श्रय॑माणा॒ उदातैः᳚ । ऋ॒ष्वा-स्स॒तीः क॒वष॒-श्शुम्भ॑माना॒ द्वारो॑ दे॒वी-स्सु॑प्राय॒णा भ॑वन्तु ॥ अ॒न्त॒रा मि॒त्रावरु॑णा॒ चर॑न्ती॒ मुखं॑-यँ॒ज्ञाना॑म॒भि सं॑विँदा॒ने । उ॒षासा॑ वाग्ं [उ॒षासा॑ वाम्, सु॒हि॒र॒ण्ये सु॑शि॒ल्पे] 57

सुहिर॒ण्ये सु॑शि॒ल्पे ऋ॒तस्य॒ योना॑वि॒ह सा॑दयामि ॥ प्र॒थ॒मा वाग्ं॑ सर॒थिना॑ सु॒वर्णा॑ दे॒वौ पश्य॑न्तौ॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । अपि॑प्रय॒-ञ्चोद॑ना वा॒-म्मिमा॑ना॒ होता॑रा॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता᳚ ॥ आ॒दि॒त्यैर्नो॒ भार॑ती वष्टु य॒ज्ञग्ं सर॑स्वती स॒ह रु॒द्रैर्न॑ आवीत् । इडोप॑हूता॒ वसु॑भि-स्स॒जोषा॑ य॒ज्ञ-न्नो॑ देवीर॒मृते॑षु धत्त ॥ त्वष्टा॑ वी॒र-न्दे॒वका॑म-ञ्जजान॒ त्वष्टु॒रर्वा॑ जायत आ॒शुरश्वः॑ । 58

त्वष्टे॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न-ञ्जजान ब॒होः क॒र्तार॑मि॒ह य॑क्षि होतः ॥ अश्वो॑ घृ॒तेन॒ त्मन्या॒ सम॑क्त॒ उप॑ दे॒वाग्ं ऋ॑तु॒शः पाथ॑ एतु । वन॒स्पति॑-र्देवलो॒क-म्प्र॑जा॒नन्न॒ग्निना॑ ह॒व्या स्व॑दि॒तानि॑ वक्षत् ॥ प्र॒जाप॑ते॒स्तप॑सा वावृधा॒न-स्स॒द्यो जा॒तो द॑धिषे य॒ज्ञम॑ग्ने । स्वाहा॑कृतेन ह॒विषा॑ पुरोगा या॒हि सा॒द्ध्या ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः ॥ 59 ॥

(अ॒ग्निष्ट्वा॑ - वा॒ - मश्वो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)

(सा॒वि॒त्राणि॒ - व्यृ॑द्ध॒ - मुत्क्रा॑म - दे॒वस्य॑ खनति - क्रू॒रं -ँवा॑रु॒णः - स॒प्तभि॒ - रेक॑विग्ंशत्या - ष॒ड्भि - र्न ह॑ स्म॒ - समि॑द्धो अ॒ञ्ज - न्नेका॑दश )

(सा॒वि॒त्रा - ण्युत्क्रा॑म - क्रू॒रं -ँवा॑रु॒णः - प॒शवः॑ स्यु॒ - र्न ह॑ स्म॒ - नव॑पञ्चा॒शत्)

(सा॒वि॒त्राणि॑, ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥