ନାରଦ ଉଵାଚ
ଭଗଵନ୍ ଦେଵଦେଵେଶ ଭୂତଭଵ୍ଯଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ ।
କଵଚଂ ଚ ଶ୍ରୁତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଗାଯତ୍ରୀମନ୍ତ୍ରଵିଗ୍ରହମ୍ ॥ 1 ॥
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଗାଯତ୍ରୀହୃଦଯଂ ପରମ୍ ।
ଯଦ୍ଧାରଣାଦ୍ଭଵେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଗାଯତ୍ରୀଜପତୋଽଖିଲମ୍ ॥ 2 ॥
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ
ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ହୃଦଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାରଦାଥର୍ଵଣେ ସ୍ଫୁଟମ୍ ।
ତଦେଵାହଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରହସ୍ଯାତିରହସ୍ଯକମ୍ ॥ 3 ॥
ଵିରାଡ୍ରୂପାଂ ମହାଦେଵୀଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଥାଙ୍ଗେଷୁ ଧ୍ଯାଯେଦେତାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ ॥ 4 ॥
ପିଣ୍ଡବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡଯୋରୈକ୍ଯାଦ୍ଭାଵଯେତ୍ସ୍ଵତନୌ ତଥା ।
ଦେଵୀରୂପେ ନିଜେ ଦେହେ ତନ୍ମଯତ୍ଵାଯ ସାଧକଃ ॥ 5 ॥
ନାଦେଵୋଽଭ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵମିତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ।
ତତୋଽଭେଦାଯ କାଯେ ସ୍ଵେ ଭାଵଯେଦ୍ଦେଵତା ଇମାଃ ॥ 6 ॥
ଅଥ ତତ୍ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ମଯତ୍ଵମଥୋ ଭଵେତ୍ ।
ଗାଯତ୍ରୀହୃଦଯସ୍ଯାଽସ୍ଯାଽପ୍ଯହମେଵ ଋଷିଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ 7 ॥
ଗାଯତ୍ରୀଛନ୍ଦ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦେଵତା ପରମେଶ୍ଵରୀ ।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତେନ ପ୍ରକାରେଣ କୁର୍ଯାଦଙ୍ଗାନି ଷଟ୍କ୍ରମାତ୍ ।
ଆସନେ ଵିଜନେ ଦେଶେ ଧ୍ଯାଯେଦେକାଗ୍ରମାନସଃ ॥ 8 ॥
ଅଥାର୍ଥନ୍ଯାସଃ । ଦ୍ଯୌମୂର୍ଧ୍ନି ଦୈଵତମ୍ । ଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତାଵଶ୍ଵିନୌ । ଉଭେ ସନ୍ଧ୍ଯେ ଚୌଷ୍ଠୌ । ମୁଖମଗ୍ନିଃ । ଜିହ୍ଵା ସରସ୍ଵତୀ । ଗ୍ରୀଵାଯାଂ ତୁ ବୃହସ୍ପତିଃ । ସ୍ତନଯୋର୍ଵସଵୋଽଷ୍ଟୌ । ବାହ୍ଵୋର୍ମରୁତଃ । ହୃଦଯେ ପର୍ଜନ୍ଯଃ । ଆକାଶମୁଦରମ୍ । ନାଭାଵନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । କଟ୍ଯୋରିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଜଘନେ ଵିଜ୍ଞାନଘନଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । କୈଲାସମଲଯେ ଊରୂ । ଵିଶ୍ଵେଦେଵା ଜାନ୍ଵୋଃ । ଜଙ୍ଘାଯାଂ କୌଶିକଃ । ଗୁହ୍ଯମଯନେ । ଊରୂ ପିତରଃ । ପାଦୌ ପୃଥିଵୀ । ଵନସ୍ପତଯୋଽଙ୍ଗୁଲୀଷୁ । ଋଷଯୋ ରୋମାଣି । ନଖାନି ମୁହୂର୍ତାନି । ଅସ୍ଥିଷୁ ଗ୍ରହାଃ । ଅସୃଙ୍ମାଂସମୃତଵଃ ॥ ସଂଵତ୍ସରା ଵୈ ନିମିଷମ୍ । ଅହୋରାତ୍ରାଵାଦିତ୍ଯଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ । ପ୍ରଵରାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ସହସ୍ରନେତ୍ରାଂ ଶରଣମହଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥
ଓଁ ତତ୍ସଵିତୁର୍ଵରେଣ୍ଯାଯ ନମଃ । ଓଁ ତତ୍ପୂର୍ଵାଜଯାଯ ନମଃ । ତତ୍ପ୍ରାତରାଦିତ୍ଯାଯ ନମଃ । ତତ୍ପ୍ରାତରାଦିତ୍ଯପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ନମଃ ॥
ପ୍ରାତରଧୀଯାନୋ ରାତ୍ରିକୃତଂ ପାପଂ ନାଶଯତି । ସାଯମଧୀଯାନୋ ଦିଵସକୃତଂ ପାପଂ ନାଶଯତି । ସାଯଂ ପ୍ରାତରଧୀଯାନୋ ଅପାପୋ ଭଵତି । ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ନାତୋ ଭଵତି । ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈର୍ଜ୍ଞାତୋ ଭଵତି । ଅଵାଚ୍ଯଵଚନାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷଣାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଅଭୋଜ୍ଯଭୋଜନାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଅଚୋଷ୍ଯଚୋଷଣାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଅସାଧ୍ଯସାଧନାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଦୁଷ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହଶତସହସ୍ରାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ସର୍ଵପ୍ରତିଗ୍ରହାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ପଙ୍କ୍ତିଦୂଷଣାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଅନୃତଵଚନାତ୍ପୂତୋ ଭଵତି । ଅଥାଽବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵତୀ । ଅନେନ ହୃଦଯେନାଧୀତେନ କ୍ରତୁସହସ୍ରେଣେଷ୍ଟଂ ଭଵତି । ଷଷ୍ଟିଶତସହସ୍ରଗାଯତ୍ର୍ଯା ଜପ୍ଯାନି ଫଲାନି ଭଵନ୍ତି । ଅଷ୍ଟୌ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ସମ୍ଯଗ୍ଗ୍ରାହଯେତ୍ । ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵତି । ଯ ଇଦଂ ନିତ୍ଯମଧୀଯାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରାତଃ ଶୁଚିଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତ ଇତି । ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥
ଇତ୍ଯାହ ଭଗଵାନ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣଃ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦେଵୀଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ଦ୍ଵାଦଶସ୍କନ୍ଧେ ଶ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୀ ହୃଦଯଂ ନାମ ଚତୁର୍ଥୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
nārada uvāca
bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |
kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||
adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |
yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||
śrīnārāyaṇa uvāca
devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |
tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||
virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |
dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||
piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |
devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||
nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |
tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||
atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |
gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |
pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |
āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||
athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||
oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||
prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||
ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
नारद उवाच
भगवन् देवदेवेश भूतभव्यजगत्प्रभो ।
कवचं च श्रुतं दिव्यं गायत्रीमन्त्रविग्रहम् ॥ 1 ॥
अधुना श्रोतुमिच्छामि गायत्रीहृदयं परम् ।
यद्धारणाद्भवेत्पुण्यं गायत्रीजपतोऽखिलम् ॥ 2 ॥
श्रीनारायण उवाच
देव्याश्च हृदयं प्रोक्तं नारदाथर्वणे स्फुटम् ।
तदेवाहं प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् ॥ 3 ॥
विराड्रूपां महादेवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।
ध्यात्वा तस्यास्त्वथाङ्गेषु ध्यायेदेताश्च देवताः ॥ 4 ॥
पिण्डब्रह्मण्डयोरैक्याद्भावयेत्स्वतनौ तथा ।
देवीरूपे निजे देहे तन्मयत्वाय साधकः ॥ 5 ॥
नादेवोऽभ्यर्चयेद्देवमिति वेदविदो विदुः ।
ततोऽभेदाय काये स्वे भावयेद्देवता इमाः ॥ 6 ॥
अथ तत्सम्प्रवक्ष्यामि तन्मयत्वमथो भवेत् ।
गायत्रीहृदयस्याऽस्याऽप्यहमेव ऋषिः स्मृतः ॥ 7 ॥
गायत्रीछन्द उद्दिष्टं देवता परमेश्वरी ।
पूर्वोक्तेन प्रकारेण कुर्यादङ्गानि षट्क्रमात् ।
आसने विजने देशे ध्यायेदेकाग्रमानसः ॥ 8 ॥
अथार्थन्यासः । द्यौमूर्ध्नि दैवतम् । दन्तपङ्क्तावश्विनौ । उभे सन्ध्ये चौष्ठौ । मुखमग्निः । जिह्वा सरस्वती । ग्रीवायां तु बृहस्पतिः । स्तनयोर्वसवोऽष्टौ । बाह्वोर्मरुतः । हृदये पर्जन्यः । आकाशमुदरम् । नाभावन्तरिक्षम् । कट्योरिन्द्राग्नी । जघने विज्ञानघनः प्रजापतिः । कैलासमलये ऊरू । विश्वेदेवा जान्वोः । जङ्घायां कौशिकः । गुह्यमयने । ऊरू पितरः । पादौ पृथिवी । वनस्पतयोऽङ्गुलीषु । ऋषयो रोमाणि । नखानि मुहूर्तानि । अस्थिषु ग्रहाः । असृङ्मांसमृतवः ॥ संवत्सरा वै निमिषम् । अहोरात्रावादित्यश्चन्द्रमाः । प्रवरां दिव्यां गायत्रीं सहस्रनेत्रां शरणमहं प्रपद्ये ॥
ॐ तत्सवितुर्वरेण्याय नमः । ॐ तत्पूर्वाजयाय नमः । तत्प्रातरादित्याय नमः । तत्प्रातरादित्यप्रतिष्ठायै नमः ॥
प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातरधीयानो अपापो भवति । सर्वतीर्थेषु स्नातो भवति । सर्वैर्देवैर्ज्ञातो भवति । अवाच्यवचनात्पूतो भवति । अभक्ष्यभक्षणात्पूतो भवति । अभोज्यभोजनात्पूतो भवति । अचोष्यचोषणात्पूतो भवति । असाध्यसाधनात्पूतो भवति । दुष्प्रतिग्रहशतसहस्रात्पूतो भवति । सर्वप्रतिग्रहात्पूतो भवति । पङ्क्तिदूषणात्पूतो भवति । अनृतवचनात्पूतो भवति । अथाऽब्रह्मचारी ब्रह्मचारी भवती । अनेन हृदयेनाधीतेन क्रतुसहस्रेणेष्टं भवति । षष्टिशतसहस्रगायत्र्या जप्यानि फलानि भवन्ति । अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयेत् । तस्य सिद्धिर्भवति । य इदं नित्यमधीयानो ब्राह्मणः प्रातः शुचिः सर्वपापैः प्रमुच्यत इति । ब्रह्मलोके महीयते ॥
इत्याह भगवान् श्रीनारायणः ॥
इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे श्री गायत्री हृदयं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥
nārada uvāca
bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |
kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||
adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |
yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||
śrīnārāyaṇa uvāca
devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |
tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||
virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |
dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||
piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |
devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||
nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |
tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||
atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |
gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |
pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |
āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||
athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||
oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||
prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||
ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.