নারদ উবাচ
ভগবন্ দেবদেবেশ ভূতভব্যজগত্প্রভো ।
কবচং চ শ্রুতং দিব্যং গাযত্রীমন্ত্রবিগ্রহম্ ॥ 1 ॥
অধুনা শ্রোতুমিচ্ছামি গাযত্রীহৃদযং পরম্ ।
যদ্ধারণাদ্ভবেত্পুণ্যং গাযত্রীজপতোঽখিলম্ ॥ 2 ॥
শ্রীনারাযণ উবাচ
দেব্যাশ্চ হৃদযং প্রোক্তং নারদাথর্বণে স্ফুটম্ ।
তদেবাহং প্রবক্ষ্যামি রহস্যাতিরহস্যকম্ ॥ 3 ॥
বিরাড্রূপাং মহাদেবীং গাযত্রীং বেদমাতরম্ ।
ধ্যাত্বা তস্যাস্ত্বথাঙ্গেষু ধ্যাযেদেতাশ্চ দেবতাঃ ॥ 4 ॥
পিণ্ডব্রহ্মণ্ডযোরৈক্যাদ্ভাবযেত্স্বতনৌ তথা ।
দেবীরূপে নিজে দেহে তন্মযত্বায সাধকঃ ॥ 5 ॥
নাদেবোঽভ্যর্চযেদ্দেবমিতি বেদবিদো বিদুঃ ।
ততোঽভেদায কাযে স্বে ভাবযেদ্দেবতা ইমাঃ ॥ 6 ॥
অথ তত্সম্প্রবক্ষ্যামি তন্মযত্বমথো ভবেত্ ।
গাযত্রীহৃদযস্যাঽস্যাঽপ্যহমেব ঋষিঃ স্মৃতঃ ॥ 7 ॥
গাযত্রীছন্দ উদ্দিষ্টং দেবতা পরমেশ্বরী ।
পূর্বোক্তেন প্রকারেণ কুর্যাদঙ্গানি ষট্ক্রমাত্ ।
আসনে বিজনে দেশে ধ্যাযেদেকাগ্রমানসঃ ॥ 8 ॥
অথার্থন্যাসঃ । দ্যৌমূর্ধ্নি দৈবতম্ । দন্তপঙ্ক্তাবশ্বিনৌ । উভে সন্ধ্যে চৌষ্ঠৌ । মুখমগ্নিঃ । জিহ্বা সরস্বতী । গ্রীবাযাং তু বৃহস্পতিঃ । স্তনযোর্বসবোঽষ্টৌ । বাহ্বোর্মরুতঃ । হৃদযে পর্জন্যঃ । আকাশমুদরম্ । নাভাবন্তরিক্ষম্ । কট্যোরিন্দ্রাগ্নী । জঘনে বিজ্ঞানঘনঃ প্রজাপতিঃ । কৈলাসমলযে ঊরূ । বিশ্বেদেবা জান্বোঃ । জঙ্ঘাযাং কৌশিকঃ । গুহ্যমযনে । ঊরূ পিতরঃ । পাদৌ পৃথিবী । বনস্পতযোঽঙ্গুলীষু । ঋষযো রোমাণি । নখানি মুহূর্তানি । অস্থিষু গ্রহাঃ । অসৃঙ্মাংসমৃতবঃ ॥ সংবত্সরা বৈ নিমিষম্ । অহোরাত্রাবাদিত্যশ্চন্দ্রমাঃ । প্রবরাং দিব্যাং গাযত্রীং সহস্রনেত্রাং শরণমহং প্রপদ্যে ॥
ওঁ তত্সবিতুর্বরেণ্যায নমঃ । ওঁ তত্পূর্বাজযায নমঃ । তত্প্রাতরাদিত্যায নমঃ । তত্প্রাতরাদিত্যপ্রতিষ্ঠাযৈ নমঃ ॥
প্রাতরধীযানো রাত্রিকৃতং পাপং নাশযতি । সাযমধীযানো দিবসকৃতং পাপং নাশযতি । সাযং প্রাতরধীযানো অপাপো ভবতি । সর্বতীর্থেষু স্নাতো ভবতি । সর্বৈর্দেবৈর্জ্ঞাতো ভবতি । অবাচ্যবচনাত্পূতো ভবতি । অভক্ষ্যভক্ষণাত্পূতো ভবতি । অভোজ্যভোজনাত্পূতো ভবতি । অচোষ্যচোষণাত্পূতো ভবতি । অসাধ্যসাধনাত্পূতো ভবতি । দুষ্প্রতিগ্রহশতসহস্রাত্পূতো ভবতি । সর্বপ্রতিগ্রহাত্পূতো ভবতি । পঙ্ক্তিদূষণাত্পূতো ভবতি । অনৃতবচনাত্পূতো ভবতি । অথাঽব্রহ্মচারী ব্রহ্মচারী ভবতী । অনেন হৃদযেনাধীতেন ক্রতুসহস্রেণেষ্টং ভবতি । ষষ্টিশতসহস্রগাযত্র্যা জপ্যানি ফলানি ভবন্তি । অষ্টৌ ব্রাহ্মণান্ সম্যগ্গ্রাহযেত্ । তস্য সিদ্ধির্ভবতি । য ইদং নিত্যমধীযানো ব্রাহ্মণঃ প্রাতঃ শুচিঃ সর্বপাপৈঃ প্রমুচ্যত ইতি । ব্রহ্মলোকে মহীযতে ॥
ইত্যাহ ভগবান্ শ্রীনারাযণঃ ॥
ইতি শ্রীদেবীভাগবতে মহাপুরাণে দ্বাদশস্কন্ধে শ্রী গাযত্রী হৃদযং নাম চতুর্থোঽধ্যাযঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
nārada uvāca
bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |
kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||
adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |
yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||
śrīnārāyaṇa uvāca
devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |
tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||
virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |
dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||
piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |
devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||
nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |
tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||
atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |
gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |
pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |
āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||
athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||
oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||
prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||
ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
नारद उवाच
भगवन् देवदेवेश भूतभव्यजगत्प्रभो ।
कवचं च श्रुतं दिव्यं गायत्रीमन्त्रविग्रहम् ॥ 1 ॥
अधुना श्रोतुमिच्छामि गायत्रीहृदयं परम् ।
यद्धारणाद्भवेत्पुण्यं गायत्रीजपतोऽखिलम् ॥ 2 ॥
श्रीनारायण उवाच
देव्याश्च हृदयं प्रोक्तं नारदाथर्वणे स्फुटम् ।
तदेवाहं प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् ॥ 3 ॥
विराड्रूपां महादेवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।
ध्यात्वा तस्यास्त्वथाङ्गेषु ध्यायेदेताश्च देवताः ॥ 4 ॥
पिण्डब्रह्मण्डयोरैक्याद्भावयेत्स्वतनौ तथा ।
देवीरूपे निजे देहे तन्मयत्वाय साधकः ॥ 5 ॥
नादेवोऽभ्यर्चयेद्देवमिति वेदविदो विदुः ।
ततोऽभेदाय काये स्वे भावयेद्देवता इमाः ॥ 6 ॥
अथ तत्सम्प्रवक्ष्यामि तन्मयत्वमथो भवेत् ।
गायत्रीहृदयस्याऽस्याऽप्यहमेव ऋषिः स्मृतः ॥ 7 ॥
गायत्रीछन्द उद्दिष्टं देवता परमेश्वरी ।
पूर्वोक्तेन प्रकारेण कुर्यादङ्गानि षट्क्रमात् ।
आसने विजने देशे ध्यायेदेकाग्रमानसः ॥ 8 ॥
अथार्थन्यासः । द्यौमूर्ध्नि दैवतम् । दन्तपङ्क्तावश्विनौ । उभे सन्ध्ये चौष्ठौ । मुखमग्निः । जिह्वा सरस्वती । ग्रीवायां तु बृहस्पतिः । स्तनयोर्वसवोऽष्टौ । बाह्वोर्मरुतः । हृदये पर्जन्यः । आकाशमुदरम् । नाभावन्तरिक्षम् । कट्योरिन्द्राग्नी । जघने विज्ञानघनः प्रजापतिः । कैलासमलये ऊरू । विश्वेदेवा जान्वोः । जङ्घायां कौशिकः । गुह्यमयने । ऊरू पितरः । पादौ पृथिवी । वनस्पतयोऽङ्गुलीषु । ऋषयो रोमाणि । नखानि मुहूर्तानि । अस्थिषु ग्रहाः । असृङ्मांसमृतवः ॥ संवत्सरा वै निमिषम् । अहोरात्रावादित्यश्चन्द्रमाः । प्रवरां दिव्यां गायत्रीं सहस्रनेत्रां शरणमहं प्रपद्ये ॥
ॐ तत्सवितुर्वरेण्याय नमः । ॐ तत्पूर्वाजयाय नमः । तत्प्रातरादित्याय नमः । तत्प्रातरादित्यप्रतिष्ठायै नमः ॥
प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातरधीयानो अपापो भवति । सर्वतीर्थेषु स्नातो भवति । सर्वैर्देवैर्ज्ञातो भवति । अवाच्यवचनात्पूतो भवति । अभक्ष्यभक्षणात्पूतो भवति । अभोज्यभोजनात्पूतो भवति । अचोष्यचोषणात्पूतो भवति । असाध्यसाधनात्पूतो भवति । दुष्प्रतिग्रहशतसहस्रात्पूतो भवति । सर्वप्रतिग्रहात्पूतो भवति । पङ्क्तिदूषणात्पूतो भवति । अनृतवचनात्पूतो भवति । अथाऽब्रह्मचारी ब्रह्मचारी भवती । अनेन हृदयेनाधीतेन क्रतुसहस्रेणेष्टं भवति । षष्टिशतसहस्रगायत्र्या जप्यानि फलानि भवन्ति । अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयेत् । तस्य सिद्धिर्भवति । य इदं नित्यमधीयानो ब्राह्मणः प्रातः शुचिः सर्वपापैः प्रमुच्यत इति । ब्रह्मलोके महीयते ॥
इत्याह भगवान् श्रीनारायणः ॥
इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे श्री गायत्री हृदयं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥
nārada uvāca
bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |
kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||
adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |
yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||
śrīnārāyaṇa uvāca
devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |
tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||
virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |
dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||
piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |
devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||
nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |
tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||
atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |
gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |
pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |
āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||
athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||
oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||
prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||
ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.