Shri Gayatri Hridayam — Gujarati Script

નારદ ઉવાચ

ભગવન્ દેવદેવેશ ભૂતભવ્યજગત્પ્રભો ।

કવચં ચ શ્રુતં દિવ્યં ગાયત્રીમન્ત્રવિગ્રહમ્ ॥ 1 ॥

અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ ગાયત્રીહૃદયં પરમ્ ।

યદ્ધારણાદ્ભવેત્પુણ્યં ગાયત્રીજપતોઽખિલમ્ ॥ 2 ॥

શ્રીનારાયણ ઉવાચ

દેવ્યાશ્ચ હૃદયં પ્રોક્તં નારદાથર્વણે સ્ફુટમ્ ।

તદેવાહં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યાતિરહસ્યકમ્ ॥ 3 ॥

વિરાડ્રૂપાં મહાદેવીં ગાયત્રીં વેદમાતરમ્ ।

ધ્યાત્વા તસ્યાસ્ત્વથાઙ્ગેષુ ધ્યાયેદેતાશ્ચ દેવતાઃ ॥ 4 ॥

પિણ્ડબ્રહ્મણ્ડયોરૈક્યાદ્ભાવયેત્સ્વતનૌ તથા ।

દેવીરૂપે નિજે દેહે તન્મયત્વાય સાધકઃ ॥ 5 ॥

નાદેવોઽભ્યર્ચયેદ્દેવમિતિ વેદવિદો વિદુઃ ।

તતોઽભેદાય કાયે સ્વે ભાવયેદ્દેવતા ઇમાઃ ॥ 6 ॥

અથ તત્સમ્પ્રવક્ષ્યામિ તન્મયત્વમથો ભવેત્ ।

ગાયત્રીહૃદયસ્યાઽસ્યાઽપ્યહમેવ ઋષિઃ સ્મૃતઃ ॥ 7 ॥

ગાયત્રીછન્દ ઉદ્દિષ્ટં દેવતા પરમેશ્વરી ।

પૂર્વોક્તેન પ્રકારેણ કુર્યાદઙ્ગાનિ ષટ્ક્રમાત્ ।

આસને વિજને દેશે ધ્યાયેદેકાગ્રમાનસઃ ॥ 8 ॥

અથાર્થન્યાસઃ । દ્યૌમૂર્ધ્નિ દૈવતમ્ । દન્તપઙ્ક્તાવશ્વિનૌ । ઉભે સન્ધ્યે ચૌષ્ઠૌ । મુખમગ્નિઃ । જિહ્વા સરસ્વતી । ગ્રીવાયાં તુ બૃહસ્પતિઃ । સ્તનયોર્વસવોઽષ્ટૌ । બાહ્વોર્મરુતઃ । હૃદયે પર્જન્યઃ । આકાશમુદરમ્ । નાભાવન્તરિક્ષમ્ । કટ્યોરિન્દ્રાગ્ની । જઘને વિજ્ઞાનઘનઃ પ્રજાપતિઃ । કૈલાસમલયે ઊરૂ । વિશ્વેદેવા જાન્વોઃ । જઙ્ઘાયાં કૌશિકઃ । ગુહ્યમયને । ઊરૂ પિતરઃ । પાદૌ પૃથિવી । વનસ્પતયોઽઙ્ગુલીષુ । ઋષયો રોમાણિ । નખાનિ મુહૂર્તાનિ । અસ્થિષુ ગ્રહાઃ । અસૃઙ્માંસમૃતવઃ ॥ સંવત્સરા વૈ નિમિષમ્ । અહોરાત્રાવાદિત્યશ્ચન્દ્રમાઃ । પ્રવરાં દિવ્યાં ગાયત્રીં સહસ્રનેત્રાં શરણમહં પ્રપદ્યે ॥

ૐ તત્સવિતુર્વરેણ્યાય નમઃ । ૐ તત્પૂર્વાજયાય નમઃ । તત્પ્રાતરાદિત્યાય નમઃ । તત્પ્રાતરાદિત્યપ્રતિષ્ઠાયૈ નમઃ ॥

પ્રાતરધીયાનો રાત્રિકૃતં પાપં નાશયતિ । સાયમધીયાનો દિવસકૃતં પાપં નાશયતિ । સાયં પ્રાતરધીયાનો અપાપો ભવતિ । સર્વતીર્થેષુ સ્નાતો ભવતિ । સર્વૈર્દેવૈર્જ્ઞાતો ભવતિ । અવાચ્યવચનાત્પૂતો ભવતિ । અભક્ષ્યભક્ષણાત્પૂતો ભવતિ । અભોજ્યભોજનાત્પૂતો ભવતિ । અચોષ્યચોષણાત્પૂતો ભવતિ । અસાધ્યસાધનાત્પૂતો ભવતિ । દુષ્પ્રતિગ્રહશતસહસ્રાત્પૂતો ભવતિ । સર્વપ્રતિગ્રહાત્પૂતો ભવતિ । પઙ્ક્તિદૂષણાત્પૂતો ભવતિ । અનૃતવચનાત્પૂતો ભવતિ । અથાઽબ્રહ્મચારી બ્રહ્મચારી ભવતી । અનેન હૃદયેનાધીતેન ક્રતુસહસ્રેણેષ્ટં ભવતિ । ષષ્ટિશતસહસ્રગાયત્ર્યા જપ્યાનિ ફલાનિ ભવન્તિ । અષ્ટૌ બ્રાહ્મણાન્ સમ્યગ્ગ્રાહયેત્ । તસ્ય સિદ્ધિર્ભવતિ । ય ઇદં નિત્યમધીયાનો બ્રાહ્મણઃ પ્રાતઃ શુચિઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યત ઇતિ । બ્રહ્મલોકે મહીયતે ॥

ઇત્યાહ ભગવાન્ શ્રીનારાયણઃ ॥

ઇતિ શ્રીદેવીભાગવતે મહાપુરાણે દ્વાદશસ્કન્ધે શ્રી ગાયત્રી હૃદયં નામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

nārada uvāca

bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |

kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||

adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |

yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||

śrīnārāyaṇa uvāca

devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |

tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||

virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |

dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||

piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |

devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||

nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |

tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||

atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |

gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||

gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |

pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |

āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||

athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||

oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||

prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||

ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

नारद उवाच

भगवन् देवदेवेश भूतभव्यजगत्प्रभो ।

कवचं च श्रुतं दिव्यं गायत्रीमन्त्रविग्रहम् ॥ 1 ॥

अधुना श्रोतुमिच्छामि गायत्रीहृदयं परम् ।

यद्धारणाद्भवेत्पुण्यं गायत्रीजपतोऽखिलम् ॥ 2 ॥

श्रीनारायण उवाच

देव्याश्च हृदयं प्रोक्तं नारदाथर्वणे स्फुटम् ।

तदेवाहं प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् ॥ 3 ॥

विराड्रूपां महादेवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।

ध्यात्वा तस्यास्त्वथाङ्गेषु ध्यायेदेताश्च देवताः ॥ 4 ॥

पिण्डब्रह्मण्डयोरैक्याद्भावयेत्स्वतनौ तथा ।

देवीरूपे निजे देहे तन्मयत्वाय साधकः ॥ 5 ॥

नादेवोऽभ्यर्चयेद्देवमिति वेदविदो विदुः ।

ततोऽभेदाय काये स्वे भावयेद्देवता इमाः ॥ 6 ॥

अथ तत्सम्प्रवक्ष्यामि तन्मयत्वमथो भवेत् ।

गायत्रीहृदयस्याऽस्याऽप्यहमेव ऋषिः स्मृतः ॥ 7 ॥

गायत्रीछन्द उद्दिष्टं देवता परमेश्वरी ।

पूर्वोक्तेन प्रकारेण कुर्यादङ्गानि षट्क्रमात् ।

आसने विजने देशे ध्यायेदेकाग्रमानसः ॥ 8 ॥

अथार्थन्यासः । द्यौमूर्ध्नि दैवतम् । दन्तपङ्क्तावश्विनौ । उभे सन्ध्ये चौष्ठौ । मुखमग्निः । जिह्वा सरस्वती । ग्रीवायां तु बृहस्पतिः । स्तनयोर्वसवोऽष्टौ । बाह्वोर्मरुतः । हृदये पर्जन्यः । आकाशमुदरम् । नाभावन्तरिक्षम् । कट्योरिन्द्राग्नी । जघने विज्ञानघनः प्रजापतिः । कैलासमलये ऊरू । विश्वेदेवा जान्वोः । जङ्घायां कौशिकः । गुह्यमयने । ऊरू पितरः । पादौ पृथिवी । वनस्पतयोऽङ्गुलीषु । ऋषयो रोमाणि । नखानि मुहूर्तानि । अस्थिषु ग्रहाः । असृङ्मांसमृतवः ॥ संवत्सरा वै निमिषम् । अहोरात्रावादित्यश्चन्द्रमाः । प्रवरां दिव्यां गायत्रीं सहस्रनेत्रां शरणमहं प्रपद्ये ॥

ॐ तत्सवितुर्वरेण्याय नमः । ॐ तत्पूर्वाजयाय नमः । तत्प्रातरादित्याय नमः । तत्प्रातरादित्यप्रतिष्ठायै नमः ॥

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातरधीयानो अपापो भवति । सर्वतीर्थेषु स्नातो भवति । सर्वैर्देवैर्ज्ञातो भवति । अवाच्यवचनात्पूतो भवति । अभक्ष्यभक्षणात्पूतो भवति । अभोज्यभोजनात्पूतो भवति । अचोष्यचोषणात्पूतो भवति । असाध्यसाधनात्पूतो भवति । दुष्प्रतिग्रहशतसहस्रात्पूतो भवति । सर्वप्रतिग्रहात्पूतो भवति । पङ्क्तिदूषणात्पूतो भवति । अनृतवचनात्पूतो भवति । अथाऽब्रह्मचारी ब्रह्मचारी भवती । अनेन हृदयेनाधीतेन क्रतुसहस्रेणेष्टं भवति । षष्टिशतसहस्रगायत्र्या जप्यानि फलानि भवन्ति । अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयेत् । तस्य सिद्धिर्भवति । य इदं नित्यमधीयानो ब्राह्मणः प्रातः शुचिः सर्वपापैः प्रमुच्यत इति । ब्रह्मलोके महीयते ॥

इत्याह भगवान् श्रीनारायणः ॥

इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे श्री गायत्री हृदयं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥