ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ
ਭਗਵਨ੍ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਭੂਤਭਵ੍ਯਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ।
ਕਵਚਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀਹृਦਯਂ ਪਰਮ੍ ।
ਯਦ੍ਧਾਰਣਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਪਤੋऽਖਿਲਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ
ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹृਦਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਰਦਾਥਰ੍ਵਣੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ ।
ਤਦੇਵਾਹਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਰਹਸ੍ਯਾਤਿਰਹਸ੍ਯਕਮ੍ ॥ 3 ॥
ਵਿਰਾਡ੍ਰੂਪਾਂ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਥਾਙ੍ਗੇषੁ ਧ੍ਯਾਯੇਦੇਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ ॥ 4 ॥
ਪਿਣ੍ਡਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਡਯੋਰੈਕ੍ਯਾਦ੍ਭਾਵਯੇਤ੍ਸ੍ਵਤਨੌ ਤਥਾ ।
ਦੇਵੀਰੂਪੇ ਨਿਜੇ ਦੇਹੇ ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਯ ਸਾਧਕਃ ॥ 5 ॥
ਨਾਦੇਵੋऽਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਮਿਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ ।
ਤਤੋऽਭੇਦਾਯ ਕਾਯੇ ਸ੍ਵੇ ਭਾਵਯੇਦ੍ਦੇਵਤਾ ਇਮਾਃ ॥ 6 ॥
ਅਥ ਤਤ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਮਥੋ ਭਵੇਤ੍ ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਹृਦਯਸ੍ਯਾऽਸ੍ਯਾऽਪ੍ਯਹਮੇਵ ऋषਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ 7 ॥
ਗਾਯਤ੍ਰੀਛਨ੍ਦ ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦੇਵਤਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਦਙ੍ਗਾਨਿ षਟ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।
ਆਸਨੇ ਵਿਜਨੇ ਦੇਸ਼ੇ ਧ੍ਯਾਯੇਦੇਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ ॥ 8 ॥
ਅਥਾਰ੍ਥਨ੍ਯਾਸਃ । ਦ੍ਯੌਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਦੈਵਤਮ੍ । ਦਨ੍ਤਪਙ੍ਕ੍ਤਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ । ਉਭੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਚੌष੍ਠੌ । ਮੁਖਮਗ੍ਨਿਃ । ਜਿਹ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਤੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਸ੍ਤਨਯੋਰ੍ਵਸਵੋऽष੍ਟੌ । ਬਾਹ੍ਵੋਰ੍ਮਰੁਤਃ । ਹृਦਯੇ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ । ਆਕਾਸ਼ਮੁਦਰਮ੍ । ਨਾਭਾਵਨ੍ਤਰਿਕ੍षਮ੍ । ਕਟ੍ਯੋਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ । ਜਘਨੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨਘਨਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਕੈਲਾਸਮਲਯੇ ਊਰੂ । ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾ ਜਾਨ੍ਵੋਃ । ਜਙ੍ਘਾਯਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕਃ । ਗੁਹ੍ਯਮਯਨੇ । ਊਰੂ ਪਿਤਰਃ । ਪਾਦੌ ਪृਥਿਵੀ । ਵਨਸ੍ਪਤਯੋऽਙ੍ਗੁਲੀषੁ । ऋषਯੋ ਰੋਮਾਣਿ । ਨਖਾਨਿ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਨਿ । ਅਸ੍ਥਿषੁ ਗ੍ਰਹਾਃ । ਅਸृਙ੍ਮਾਂਸਮृਤਵਃ ॥ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾ ਵੈ ਨਿਮਿषਮ੍ । ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਵਾਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ । ਪ੍ਰਵਰਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸਹਸ੍ਰਨੇਤ੍ਰਾਂ ਸ਼ਰਣਮਹਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ॥
ੴ ਤਤ੍ਸਵਿਤੁਰ੍ਵਰੇਣ੍ਯਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਜਯਾਯ ਨਮਃ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਤਰਾਦਿਤ੍ਯਾਯ ਨਮਃ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਤਰਾਦਿਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯੈ ਨਮਃ ॥
ਪ੍ਰਾਤਰਧੀਯਾਨੋ ਰਾਤ੍ਰਿਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਨਾਸ਼ਯਤਿ । ਸਾਯਮਧੀਯਾਨੋ ਦਿਵਸਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਨਾਸ਼ਯਤਿ । ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰਧੀਯਾਨੋ ਅਪਾਪੋ ਭਵਤਿ । ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਨਾਤੋ ਭਵਤਿ । ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਵਾਚ੍ਯਵਚਨਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਭਕ੍ष੍ਯਭਕ੍षਣਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਭੋਜ੍ਯਭੋਜਨਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਚੋष੍ਯਚੋषਣਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਸਾਧ੍ਯਸਾਧਨਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਦੁष੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਦੂषਣਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਨृਤਵਚਨਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ । ਅਥਾऽਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਤੀ । ਅਨੇਨ ਹृਦਯੇਨਾਧੀਤੇਨ ਕ੍ਰਤੁਸਹਸ੍ਰੇਣੇष੍ਟਂ ਭਵਤਿ । षष੍ਟਿਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਜਪ੍ਯਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਅष੍ਟੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ਗ੍ਰਾਹਯੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤਿ । ਯ ਇਦਂ ਨਿਤ੍ਯਮਧੀਯਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤ ਇਤਿ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥
ਇਤ੍ਯਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣਃ ॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਹृਦਯਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
nārada uvāca
bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |
kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||
adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |
yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||
śrīnārāyaṇa uvāca
devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |
tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||
virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |
dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||
piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |
devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||
nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |
tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||
atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |
gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |
pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |
āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||
athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||
oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||
prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||
ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
नारद उवाच
भगवन् देवदेवेश भूतभव्यजगत्प्रभो ।
कवचं च श्रुतं दिव्यं गायत्रीमन्त्रविग्रहम् ॥ 1 ॥
अधुना श्रोतुमिच्छामि गायत्रीहृदयं परम् ।
यद्धारणाद्भवेत्पुण्यं गायत्रीजपतोऽखिलम् ॥ 2 ॥
श्रीनारायण उवाच
देव्याश्च हृदयं प्रोक्तं नारदाथर्वणे स्फुटम् ।
तदेवाहं प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् ॥ 3 ॥
विराड्रूपां महादेवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।
ध्यात्वा तस्यास्त्वथाङ्गेषु ध्यायेदेताश्च देवताः ॥ 4 ॥
पिण्डब्रह्मण्डयोरैक्याद्भावयेत्स्वतनौ तथा ।
देवीरूपे निजे देहे तन्मयत्वाय साधकः ॥ 5 ॥
नादेवोऽभ्यर्चयेद्देवमिति वेदविदो विदुः ।
ततोऽभेदाय काये स्वे भावयेद्देवता इमाः ॥ 6 ॥
अथ तत्सम्प्रवक्ष्यामि तन्मयत्वमथो भवेत् ।
गायत्रीहृदयस्याऽस्याऽप्यहमेव ऋषिः स्मृतः ॥ 7 ॥
गायत्रीछन्द उद्दिष्टं देवता परमेश्वरी ।
पूर्वोक्तेन प्रकारेण कुर्यादङ्गानि षट्क्रमात् ।
आसने विजने देशे ध्यायेदेकाग्रमानसः ॥ 8 ॥
अथार्थन्यासः । द्यौमूर्ध्नि दैवतम् । दन्तपङ्क्तावश्विनौ । उभे सन्ध्ये चौष्ठौ । मुखमग्निः । जिह्वा सरस्वती । ग्रीवायां तु बृहस्पतिः । स्तनयोर्वसवोऽष्टौ । बाह्वोर्मरुतः । हृदये पर्जन्यः । आकाशमुदरम् । नाभावन्तरिक्षम् । कट्योरिन्द्राग्नी । जघने विज्ञानघनः प्रजापतिः । कैलासमलये ऊरू । विश्वेदेवा जान्वोः । जङ्घायां कौशिकः । गुह्यमयने । ऊरू पितरः । पादौ पृथिवी । वनस्पतयोऽङ्गुलीषु । ऋषयो रोमाणि । नखानि मुहूर्तानि । अस्थिषु ग्रहाः । असृङ्मांसमृतवः ॥ संवत्सरा वै निमिषम् । अहोरात्रावादित्यश्चन्द्रमाः । प्रवरां दिव्यां गायत्रीं सहस्रनेत्रां शरणमहं प्रपद्ये ॥
ॐ तत्सवितुर्वरेण्याय नमः । ॐ तत्पूर्वाजयाय नमः । तत्प्रातरादित्याय नमः । तत्प्रातरादित्यप्रतिष्ठायै नमः ॥
प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातरधीयानो अपापो भवति । सर्वतीर्थेषु स्नातो भवति । सर्वैर्देवैर्ज्ञातो भवति । अवाच्यवचनात्पूतो भवति । अभक्ष्यभक्षणात्पूतो भवति । अभोज्यभोजनात्पूतो भवति । अचोष्यचोषणात्पूतो भवति । असाध्यसाधनात्पूतो भवति । दुष्प्रतिग्रहशतसहस्रात्पूतो भवति । सर्वप्रतिग्रहात्पूतो भवति । पङ्क्तिदूषणात्पूतो भवति । अनृतवचनात्पूतो भवति । अथाऽब्रह्मचारी ब्रह्मचारी भवती । अनेन हृदयेनाधीतेन क्रतुसहस्रेणेष्टं भवति । षष्टिशतसहस्रगायत्र्या जप्यानि फलानि भवन्ति । अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयेत् । तस्य सिद्धिर्भवति । य इदं नित्यमधीयानो ब्राह्मणः प्रातः शुचिः सर्वपापैः प्रमुच्यत इति । ब्रह्मलोके महीयते ॥
इत्याह भगवान् श्रीनारायणः ॥
इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे श्री गायत्री हृदयं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥
nārada uvāca
bhagavan devadeveśa bhūtabhavyajagatprabho |
kavacaṃ ca śrutaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1 ||
adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |
yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2 ||
śrīnārāyaṇa uvāca
devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |
tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3 ||
virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |
dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4 ||
piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |
devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5 ||
nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |
tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6 ||
atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamatho bhavet |
gāyatrīhṛdayasyā'syā'pyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7 ||
gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |
pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭkramāt |
āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8 ||
athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam | dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau | mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ | stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ | ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī | jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū | viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane | ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayo'ṅgulīṣu | ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ | asṛṅmāṃsamṛtavaḥ || saṃvatsarā vai nimiṣam | ahorātrāvādityaścandramāḥ | pravarāṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||
oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ | tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ ||
prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyaṃ prātaradhīyāno apāpo bhavati | sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati | avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati | abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati | asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati | sarvapratigrahātpūto bhavati | paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | anṛtavacanātpūto bhavati | athā'brahmacārī brahmacārī bhavatī | anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati | ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti | aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati | ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaiḥ pramucyata iti | brahmaloke mahīyate ||
ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe śrī gāyatrī hṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.