శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తవింశస్సర్గః ।
ఖరం తు రామాభిముఖం ప్రయాన్తం వాహినీపతిః ।
రాక్షసస్త్రిశిరా నామ సన్నిపత్యేదమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
మాం నియోజయ విక్రాన్త సన్నివర్తస్వ సాహసాత్ ।
పశ్య రామం మహాబాహుం సంయుగే వినిపాతితమ్ ॥ 2 ॥
ప్రతిజానామి తే సత్యమాయుధం చాహమాలభే ।
యథా రామం వధిష్యామి వధార్హం సర్వరక్షసామ్ ॥ 3 ॥
అహం వాస్య రణే మృత్యురేష వా సమరే మమ ।
వినివృత్య రణోత్సాహాన్ముహూర్తం ప్రాశ్నికో భవ ॥ 4 ॥
ప్రహృష్టో వా హతే రామే జనస్థానం ప్రయాస్యసి ।
మయి వా నిహతే రామం సంయుగాయోపయాస్యసి ॥ 5 ॥
ఖరస్త్రిశిరసా తేన మృత్యులోభాత్ప్రసాదితః ।
గచ్ఛ యుధ్యేత్యనుజ్ఞాతో రాఘవాభిముఖో యయౌ ॥ 6 ॥
త్రిశిరాశ్చ రథేనైవ వాజియుక్తేన భాస్వతా ।
అభ్యద్రవద్రణే రామం త్రిశృఙ్గ ఇవ పర్వతః ॥ 7 ॥
శరధారాసమూహాన్స మహామేఘ ఇవోత్సృజన్ ।
వ్యసృజత్సదృశం నాదం జలార్ద్రస్య తు దున్దుభేః ॥ 8 ॥
ఆగచ్ఛన్తం త్రిశిరసం రాక్షసం ప్రేక్ష్య రాఘవః ।
ధనుషా ప్రతిజగ్రాహ విధున్వన్సాయకాన్ శితాన్ ॥ 9 ॥
స సమ్ప్రహారస్తుములో రామత్రిశిరసోర్మహాన్ ।
బభూవాతీవ బలినోస్సింహకుఞ్జరయోరివ ॥ 10 ॥
తతస్త్రిశిరసా బాణైర్లలాటే తాడితస్త్రిభిః ।
అమర్షీ కుపితోరామస్సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్ ॥ 11 ॥
అహో విక్రమశూరస్య రాక్షసస్యేదృశం బలమ్ ।
పుష్పైరివ శరైర్యస్య లలాటేఽస్మిన్పరిక్షతః ॥ 12 ॥
మమాపి ప్రతిగృహ్ణీష్వ శరాంశ్చాపగుణాచ్చ్యుతాన్ ।
ఏవముక్త్వా తు సంరబ్ధశ్శరానాశీవిషోపమాన్ ॥ 13 ॥
త్రిశిరోవక్షసి క్రుద్ధో నిజఘాన చతుర్దశ ।
చతుర్భిస్తురగానస్య శరైః సన్నతపర్వభిః ॥ 14 ॥
న్యపాతయత తేజస్వీ చతురస్తస్య వాజినః ।
అష్టభిస్సాయకైస్సూతం రథోపస్థాన్న్యపాతయత్ ॥ 15 ॥
రామశ్చిచ్ఛేద బాణేన ధ్వజం చాస్య సముచ్ఛ్రితమ్ ।
తతో హతరథాత్తస్మాదుత్పతన్తం నిశాచరమ్ ॥ 16 ॥
బిభేద రామస్తం బాణైర్హృదయే సోఽభవజ్జడః ।
సాయకైశ్చాప్రమేయాత్మా సామర్షస్తస్య రక్షసః ॥ 17 ॥
శిరాంస్యపాతయద్రామో వేగవద్భిస్త్రిభిశ్శితైః ।
స భూమౌ రుధిరోద్గారీ రామబాణాభిపీడితః ॥ 18 ॥
న్యపతత్పతితైః పూర్వం స్వశిరోభిర్నిశాచరః ।
హతశేషాస్తతో భగ్నా రాక్షసాః ఖరసంశ్రయా ॥ 19 ॥
ద్రవన్తి స్మ న తిష్ఠన్తి వ్యాఘ్రత్రస్తా మృగా ఇవ ।
తాన్ఖరో ద్రవతో దృష్ట్వా నివర్త్య రుషితస్స్వయమ్ ॥ 20 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే సప్తవింశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
kharaṃ tu rāmābhimukhaṃ prayāntaṃ vāhinīpatiḥ |
rākṣasastriśirā nāma sannipatyedamabravīt || 1 ||
māṃ niyojaya vikrānta sannivartasva sāhasāt |
paśya rāmaṃ mahābāhuṃ saṃyuge vinipātitam || 2 ||
pratijānāmi te satyamāyudhaṃ cāhamālabhe |
yathā rāmaṃ vadhiṣyāmi vadhārhaṃ sarvarakṣasām || 3 ||
ahaṃ vāsya raṇe mṛtyureṣa vā samare mama |
vinivṛtya raṇotsāhānmuhūrtaṃ prāśniko bhava || 4 ||
prahṛṣṭo vā hate rāme janasthānaṃ prayāsyasi |
mayi vā nihate rāmaṃ saṃyugāyopayāsyasi || 5 ||
kharastriśirasā tena mṛtyulobhātprasāditaḥ |
gaccha yudhyetyanujñāto rāghavābhimukho yayau || 6 ||
triśirāśca rathenaiva vājiyuktena bhāsvatā |
abhyadravadraṇe rāmaṃ triśṛṅga iva parvataḥ || 7 ||
śaradhārāsamūhānsa mahāmegha ivotsṛjan |
vyasṛjatsadṛśaṃ nādaṃ jalārdrasya tu dundubheḥ || 8 ||
āgacchantaṃ triśirasaṃ rākṣasaṃ prekṣya rāghavaḥ |
dhanuṣā pratijagrāha vidhunvansāyakān śitān || 9 ||
sa samprahārastumulo rāmatriśirasormahān |
babhūvātīva balinossiṃhakuñjarayoriva || 10 ||
tatastriśirasā bāṇairlalāṭe tāḍitastribhiḥ |
amarṣī kupitorāmassaṃrabdhamidamabravīt || 11 ||
aho vikramaśūrasya rākṣasasyedṛśaṃ balam |
puṣpairiva śarairyasya lalāṭe'sminparikṣataḥ || 12 ||
mamāpi pratigṛhṇīṣva śarāṃścāpaguṇāccyutān |
evamuktvā tu saṃrabdhaśśarānāśīviṣopamān || 13 ||
triśirovakṣasi kruddho nijaghāna caturdaśa |
caturbhisturagānasya śaraiḥ sannataparvabhiḥ || 14 ||
nyapātayata tejasvī caturastasya vājinaḥ |
aṣṭabhissāyakaissūtaṃ rathopasthānnyapātayat || 15 ||
rāmaściccheda bāṇena dhvajaṃ cāsya samucchritam |
tato hatarathāttasmādutpatantaṃ niśācaram || 16 ||
bibheda rāmastaṃ bāṇairhṛdaye so'bhavajjaḍaḥ |
sāyakaiścāprameyātmā sāmarṣastasya rakṣasaḥ || 17 ||
śirāṃsyapātayadrāmo vegavadbhistribhiśśitaiḥ |
sa bhūmau rudhirodgārī rāmabāṇābhipīḍitaḥ || 18 ||
nyapatatpatitaiḥ pūrvaṃ svaśirobhirniśācaraḥ |
hataśeṣāstato bhagnā rākṣasāḥ kharasaṃśrayā || 19 ||
dravanti sma na tiṣṭhanti vyāghratrastā mṛgā iva |
tānkharo dravato dṛṣṭvā nivartya ruṣitassvayam || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्तविंशस्सर्गः ।
खरं तु रामाभिमुखं प्रयान्तं वाहिनीपतिः ।
राक्षसस्त्रिशिरा नाम सन्निपत्येदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
मां नियोजय विक्रान्त सन्निवर्तस्व साहसात् ।
पश्य रामं महाबाहुं संयुगे विनिपातितम् ॥ 2 ॥
प्रतिजानामि ते सत्यमायुधं चाहमालभे ।
यथा रामं वधिष्यामि वधार्हं सर्वरक्षसाम् ॥ 3 ॥
अहं वास्य रणे मृत्युरेष वा समरे मम ।
विनिवृत्य रणोत्साहान्मुहूर्तं प्राश्निको भव ॥ 4 ॥
प्रहृष्टो वा हते रामे जनस्थानं प्रयास्यसि ।
मयि वा निहते रामं संयुगायोपयास्यसि ॥ 5 ॥
खरस्त्रिशिरसा तेन मृत्युलोभात्प्रसादितः ।
गच्छ युध्येत्यनुज्ञातो राघवाभिमुखो ययौ ॥ 6 ॥
त्रिशिराश्च रथेनैव वाजियुक्तेन भास्वता ।
अभ्यद्रवद्रणे रामं त्रिशृङ्ग इव पर्वतः ॥ 7 ॥
शरधारासमूहान्स महामेघ इवोत्सृजन् ।
व्यसृजत्सदृशं नादं जलार्द्रस्य तु दुन्दुभेः ॥ 8 ॥
आगच्छन्तं त्रिशिरसं राक्षसं प्रेक्ष्य राघवः ।
धनुषा प्रतिजग्राह विधुन्वन्सायकान् शितान् ॥ 9 ॥
स सम्प्रहारस्तुमुलो रामत्रिशिरसोर्महान् ।
बभूवातीव बलिनोस्सिंहकुञ्जरयोरिव ॥ 10 ॥
ततस्त्रिशिरसा बाणैर्ललाटे ताडितस्त्रिभिः ।
अमर्षी कुपितोरामस्संरब्धमिदमब्रवीत् ॥ 11 ॥
अहो विक्रमशूरस्य राक्षसस्येदृशं बलम् ।
पुष्पैरिव शरैर्यस्य ललाटेऽस्मिन्परिक्षतः ॥ 12 ॥
ममापि प्रतिगृह्णीष्व शरांश्चापगुणाच्च्युतान् ।
एवमुक्त्वा तु संरब्धश्शरानाशीविषोपमान् ॥ 13 ॥
त्रिशिरोवक्षसि क्रुद्धो निजघान चतुर्दश ।
चतुर्भिस्तुरगानस्य शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ 14 ॥
न्यपातयत तेजस्वी चतुरस्तस्य वाजिनः ।
अष्टभिस्सायकैस्सूतं रथोपस्थान्न्यपातयत् ॥ 15 ॥
रामश्चिच्छेद बाणेन ध्वजं चास्य समुच्छ्रितम् ।
ततो हतरथात्तस्मादुत्पतन्तं निशाचरम् ॥ 16 ॥
बिभेद रामस्तं बाणैर्हृदये सोऽभवज्जडः ।
सायकैश्चाप्रमेयात्मा सामर्षस्तस्य रक्षसः ॥ 17 ॥
शिरांस्यपातयद्रामो वेगवद्भिस्त्रिभिश्शितैः ।
स भूमौ रुधिरोद्गारी रामबाणाभिपीडितः ॥ 18 ॥
न्यपतत्पतितैः पूर्वं स्वशिरोभिर्निशाचरः ।
हतशेषास्ततो भग्ना राक्षसाः खरसंश्रया ॥ 19 ॥
द्रवन्ति स्म न तिष्ठन्ति व्याघ्रत्रस्ता मृगा इव ।
तान्खरो द्रवतो दृष्ट्वा निवर्त्य रुषितस्स्वयम् ॥ 20 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
kharaṃ tu rāmābhimukhaṃ prayāntaṃ vāhinīpatiḥ |
rākṣasastriśirā nāma sannipatyedamabravīt || 1 ||
māṃ niyojaya vikrānta sannivartasva sāhasāt |
paśya rāmaṃ mahābāhuṃ saṃyuge vinipātitam || 2 ||
pratijānāmi te satyamāyudhaṃ cāhamālabhe |
yathā rāmaṃ vadhiṣyāmi vadhārhaṃ sarvarakṣasām || 3 ||
ahaṃ vāsya raṇe mṛtyureṣa vā samare mama |
vinivṛtya raṇotsāhānmuhūrtaṃ prāśniko bhava || 4 ||
prahṛṣṭo vā hate rāme janasthānaṃ prayāsyasi |
mayi vā nihate rāmaṃ saṃyugāyopayāsyasi || 5 ||
kharastriśirasā tena mṛtyulobhātprasāditaḥ |
gaccha yudhyetyanujñāto rāghavābhimukho yayau || 6 ||
triśirāśca rathenaiva vājiyuktena bhāsvatā |
abhyadravadraṇe rāmaṃ triśṛṅga iva parvataḥ || 7 ||
śaradhārāsamūhānsa mahāmegha ivotsṛjan |
vyasṛjatsadṛśaṃ nādaṃ jalārdrasya tu dundubheḥ || 8 ||
āgacchantaṃ triśirasaṃ rākṣasaṃ prekṣya rāghavaḥ |
dhanuṣā pratijagrāha vidhunvansāyakān śitān || 9 ||
sa samprahārastumulo rāmatriśirasormahān |
babhūvātīva balinossiṃhakuñjarayoriva || 10 ||
tatastriśirasā bāṇairlalāṭe tāḍitastribhiḥ |
amarṣī kupitorāmassaṃrabdhamidamabravīt || 11 ||
aho vikramaśūrasya rākṣasasyedṛśaṃ balam |
puṣpairiva śarairyasya lalāṭe'sminparikṣataḥ || 12 ||
mamāpi pratigṛhṇīṣva śarāṃścāpaguṇāccyutān |
evamuktvā tu saṃrabdhaśśarānāśīviṣopamān || 13 ||
triśirovakṣasi kruddho nijaghāna caturdaśa |
caturbhisturagānasya śaraiḥ sannataparvabhiḥ || 14 ||
nyapātayata tejasvī caturastasya vājinaḥ |
aṣṭabhissāyakaissūtaṃ rathopasthānnyapātayat || 15 ||
rāmaściccheda bāṇena dhvajaṃ cāsya samucchritam |
tato hatarathāttasmādutpatantaṃ niśācaram || 16 ||
bibheda rāmastaṃ bāṇairhṛdaye so'bhavajjaḍaḥ |
sāyakaiścāprameyātmā sāmarṣastasya rakṣasaḥ || 17 ||
śirāṃsyapātayadrāmo vegavadbhistribhiśśitaiḥ |
sa bhūmau rudhirodgārī rāmabāṇābhipīḍitaḥ || 18 ||
nyapatatpatitaiḥ pūrvaṃ svaśirobhirniśācaraḥ |
hataśeṣāstato bhagnā rākṣasāḥ kharasaṃśrayā || 19 ||
dravanti sma na tiṣṭhanti vyāghratrastā mṛgā iva |
tānkharo dravato dṛṣṭvā nivartya ruṣitassvayam || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.