Shri Raghuvira Gadyam (shri Mahavira Vaibhavam) — Telugu Script

Meaning —

శ్రీమాన్వేఙ్కటనాథార్య కవితార్కిక కేసరి ।

śrīmānveṅkaṭanāthārya kavitārkika kesari |

వేదాన్తాచార్యవర్యోమే సన్నిధత్తాం సదాహృది ॥

vedāntācāryavaryome sannidhattāṃ sadāhṛdi ||

జయత్యాశ్రిత సన్త్రాస ధ్వాన్త విధ్వంసనోదయః ।

jayatyāśrita santrāsa dhvānta vidhvaṃsanodayaḥ |

ప్రభావాన్ సీతయా దేవ్యా పరమవ్యోమ భాస్కరః ॥

prabhāvān sītayā devyā paramavyoma bhāskaraḥ ||

జయ జయ మహావీర మహాధీర ధౌరేయ,

jaya jaya mahāvīra mahādhīra dhaureya,

దేవాసుర సమర సమయ సముదిత నిఖిల నిర్జర నిర్ధారిత నిరవధిక మాహాత్మ్య,

devāsura samara samaya samudita nikhila nirjara nirdhārita niravadhika māhātmya,

దశవదన దమిత దైవత పరిషదభ్యర్థిత దాశరథి భావ,

daśavadana damita daivata pariṣadabhyarthita dāśarathi bhāva,

దినకర కుల కమల దివాకర,

dinakara kula kamala divākara,

దివిషదధిపతి రణ సహచరణ చతుర దశరథ చరమ ఋణవిమొచన,

diviṣadadhipati raṇa sahacaraṇa catura daśaratha carama ṛṇavimòcana,

కోసల సుతా కుమార భావ కఞ్చుకిత కారణాకార,

kosala sutā kumāra bhāva kañcukita kāraṇākāra,

కౌమార కేలి గోపాయిత కౌశికాధ్వర,

kaumāra keli gopāyita kauśikādhvara,

రణాధ్వర ధుర్య భవ్య దివ్యాస్త్ర బృన్ద వన్దిత,

raṇādhvara dhurya bhavya divyāstra bṛnda vandita,

ప్రణత జన విమత విమథన దుర్లలిత దోర్లలిత,

praṇata jana vimata vimathana durlalita dorlalita,

తనుతర విశిఖ వితాడన విఘటిత విశరారు శరారు తాటకా తాటకేయ,

tanutara viśikha vitāḍana vighaṭita viśarāru śarāru tāṭakā tāṭakeya,

జడకిరణ శకలధర జటిల నటపతి మకుట తట నటనపటు విబుధసరిదతిబహుల మధుగలన లలితపద

jaḍakiraṇa śakaladhara jaṭila naṭapati makuṭa taṭa naṭanapaṭu vibudhasaridatibahula madhugalana lalitapada

నలినరజ ఉపమృదిత నిజవృజిన జహదుపల తనురుచిర పరమ మునివర యువతి నుత,

nalinaraja upamṛdita nijavṛjina jahadupala tanurucira parama munivara yuvati nuta,

కుశిక సుత కథిత విదిత నవ వివిధ కథ,

kuśika suta kathita vidita nava vividha katha,

మైథిల నగర సులోచనా లోచన చకోర చన్ద్ర,

maithila nagara sulocanā locana cakora candra,

ఖణ్డపరశు కోదణ్డ ప్రకాణ్డ ఖణ్డన శౌణ్డ భుజదణ్డ,

khaṇḍaparaśu kodaṇḍa prakāṇḍa khaṇḍana śauṇḍa bhujadaṇḍa,

చణ్డకర కిరణ మణ్డల బోధిత పుణ్డరీక వన రుచి లుణ్టాక లోచన,

caṇḍakara kiraṇa maṇḍala bodhita puṇḍarīka vana ruci luṇṭāka locana,

మోచిత జనక హృదయ శఙ్కాతఙ్క,

mocita janaka hṛdaya śaṅkātaṅka,

పరిహృత నిఖిల నరపతి వరణ జనక దుహితృ కుచతట విహరణ సముచిత కరతల,

parihṛta nikhila narapati varaṇa janaka duhitṛ kucataṭa viharaṇa samucita karatala,

శతకోటి శతగుణ కఠిన పరశుధర మునివర కరధృత దురవనమతమ నిజ ధనురాకర్షణ ప్రకాశిత పారమేష్ఠ్య,

śatakoṭi śataguṇa kaṭhina paraśudhara munivara karadhṛta duravanamatama nija dhanurākarṣaṇa prakāśita pārameṣṭhya,

క్రతుహర శిఖరి కన్తుక విహృత్యున్ముఖ జగదరున్తుద జితహరి దన్తి దన్త దన్తుర దశవదన దమన కుశల దశశతభుజ ముఖ నృపతికుల రుధిర ఝర భరిత పృథుతర తటాక తర్పిత పితృక భృగుపతి సుగతి విహతికర నత పరుడిషు పరిఘ,

kratuhara śikhari kantuka vihṛtyunmukha jagadaruntuda jitahari danti danta dantura daśavadana damana kuśala daśaśatabhuja mukha nṛpatikula rudhira jhara bharita pṛthutara taṭāka tarpita pitṛka bhṛgupati sugati vihatikara nata paruḍiṣu parigha,

అనృత భయ ముషిత హృదయ పితృ వచన పాలన ప్రతిజ్ఞావజ్ఞాత యౌవరాజ్య,

anṛta bhaya muṣita hṛdaya pitṛ vacana pālana pratijñāvajñāta yauvarājya,

నిషాద రాజ సౌహృద సూచిత సౌశీల్య సాగర,

niṣāda rāja sauhṛda sūcita sauśīlya sāgara,

భరద్వాజ శాసన పరిగృహీత విచిత్ర చిత్రకూట గిరి కటక తట రమ్యావసథ,

bharadvāja śāsana parigṛhīta vicitra citrakūṭa giri kaṭaka taṭa ramyāvasatha,

అనన్యశాసనీయ,

ananyaśāsanīya,

ప్రణత భరత మకుటతట సుఘటిత పాదుకాగ్ర్యాభిషేక, నిర్వర్తిత సర్వలోక యోగ క్షేమ,

praṇata bharata makuṭataṭa sughaṭita pādukāgryābhiṣeka, nirvartita sarvaloka yoga kṣema,

పిశిత రుచి విహిత దురిత వలమథన తనయ బలిభుగనుగతి సరభస శయన తృణ శకల పరిపతన భయ చకిత సకల సుర మునివర బహుమత మహాస్త్ర సామర్థ్య,

piśita ruci vihita durita valamathana tanaya balibhuganugati sarabhasa śayana tṛṇa śakala paripatana bhaya cakita sakala sura munivara bahumata mahāstra sāmarthya,

ద్రుహిణ హర వలమథన దురాలక్ష శరలక్ష,

druhiṇa hara valamathana durālakṣa śaralakṣa,

దణ్డకా తపోవన జఙ్గమ పారిజాత,

daṇḍakā tapovana jaṅgama pārijāta,

విరాధ హరిణ శార్దూల,

virādha hariṇa śārdūla,

విలులిత బహుఫల మఖ కలమ రజనిచర మృగ మృగయారమ్భ సమ్భృత చీరభృదనురోధ,

vilulita bahuphala makha kalama rajanicara mṛga mṛgayārambha sambhṛta cīrabhṛdanurodha,

త్రిశిరః శిరస్త్రితయ తిమిర నిరాస వాసరకర,

triśiraḥ śirastritaya timira nirāsa vāsarakara,

దూషణ జలనిధి శోషణ తోషిత ఋషిగణ ఘోషిత విజయ ఘోషణ,

dūṣaṇa jalanidhi śoṣaṇa toṣita ṛṣigaṇa ghoṣita vijaya ghoṣaṇa,

ఖరతర ఖర తరు ఖణ్డన చణ్డ పవన,

kharatara khara taru khaṇḍana caṇḍa pavana,

ద్విసప్త రక్షః సహస్ర నలవన విలోలన మహాకలభ,

dvisapta rakṣaḥ sahasra nalavana vilolana mahākalabha,

అసహాయ శూర,

asahāya śūra,

అనపాయ సాహస,

anapāya sāhasa,

మహిత మహామృథ దర్శన ముదిత మైథిలీ దృఢతర పరిరమ్భణ విభవ విరోపిత వికట వీరవ్రణ,

mahita mahāmṛtha darśana mudita maithilī dṛḍhatara parirambhaṇa vibhava viropita vikaṭa vīravraṇa,

మారీచ మాయా మృగ చర్మ పరికర్మిత నిర్భర దర్భాస్తరణ,

mārīca māyā mṛga carma parikarmita nirbhara darbhāstaraṇa,

విక్రమ యశో లాభ విక్రీత జీవిత గృధ్రరాజ దేహ దిధక్షా లక్షిత భక్తజన దాక్షిణ్య,

vikrama yaśo lābha vikrīta jīvita gṛdhrarāja deha didhakṣā lakṣita bhaktajana dākṣiṇya,

కల్పిత విబుధభావ కబన్ధాభినన్దిత,

kalpita vibudhabhāva kabandhābhinandita,

అవన్ధ్య మహిమ మునిజన భజన ముషిత హృదయ కలుష శబరీ మోక్ష సాక్షిభూత,

avandhya mahima munijana bhajana muṣita hṛdaya kaluṣa śabarī mokṣa sākṣibhūta,

ప్రభఞ్జనతనయ భావుక భాషిత రఞ్జిత హృదయ,

prabhañjanatanaya bhāvuka bhāṣita rañjita hṛdaya,

తరణిసుత శరణాగతి పరతన్త్రీకృత స్వాతన్త్ర్య,

taraṇisuta śaraṇāgati paratantrīkṛta svātantrya,

దృఢఘటిత కైలాస కోటి వికట దున్దుభి కఙ్కాల కూట దూర విక్షేప దక్ష దక్షిణేతర పాదాఙ్గుష్ఠ దరచలన విశ్వస్త సుహృదాశయ,

dṛḍhaghaṭita kailāsa koṭi vikaṭa dundubhi kaṅkāla kūṭa dūra vikṣepa dakṣa dakṣiṇetara pādāṅguṣṭha daracalana viśvasta suhṛdāśaya,

అతిపృథుల బహు విటపి గిరి ధరణి వివర యుగపదుదయ వివృత చిత్రపుఙ్ఖ వైచిత్ర్య,

atipṛthula bahu viṭapi giri dharaṇi vivara yugapadudaya vivṛta citrapuṅkha vaicitrya,

విపుల భుజ శైలమూల నిబిడ నిపీడిత రావణ రణరణక జనక చతురుదధి విహరణ చతుర కపికులపతి హృదయ విశాల శిలాతల దారణ దారుణ శిలీముఖ,

vipula bhuja śailamūla nibiḍa nipīḍita rāvaṇa raṇaraṇaka janaka caturudadhi viharaṇa catura kapikulapati hṛdaya viśāla śilātala dāraṇa dāruṇa śilīmukha,

అపార పారావార పరిఖా పరివృత పరపుర పరిసృత దవ దహన జవన పవనభవ కపివర పరిష్వఙ్గ భావిత సర్వస్వ దాన,

apāra pārāvāra parikhā parivṛta parapura parisṛta dava dahana javana pavanabhava kapivara pariṣvaṅga bhāvita sarvasva dāna,

అహిత సహోదర రక్షః పరిగ్రహ విసంవాది వివిధ సచివ విప్రలమ్భ (విస్రమ్భణ) సమయ సంరమ్భ సముజ్జృమ్భిత సర్వేశ్వర భావ,

ahita sahodara rakṣaḥ parigraha visaṃvādi vividha saciva vipralambha (visrambhaṇa) samaya saṃrambha samujjṛmbhita sarveśvara bhāva,

సకృత్ప్రపన్న జన సంరక్షణ దీక్షిత వీర, సత్యవ్రత,

sakṛtprapanna jana saṃrakṣaṇa dīkṣita vīra, satyavrata,

ప్రతిశయన భూమికా భూషిత పయోధి పులిన,

pratiśayana bhūmikā bhūṣita payodhi pulina,

ప్రలయ శిఖి పరుష విశిఖ శిఖా శోషితాకూపార వారిపూర,

pralaya śikhi paruṣa viśikha śikhā śoṣitākūpāra vāripūra,

ప్రబల రిపు కలహ కుతుక చటుల కపికుల కరతల తూలిత హృత గిరి నికర సాధిత సేతుపథ సీమా సీమన్తిత సముద్ర,

prabala ripu kalaha kutuka caṭula kapikula karatala tūlita hṛta giri nikara sādhita setupatha sīmā sīmantita samudra,

ద్రుతగతి తరుమృగ వరూథినీ నిరుద్ధ లఙ్కావరోధ వేపథు లాస్య లీలోపదేశ దేశిక ధనుర్జ్యాఘోష,

drutagati tarumṛga varūthinī niruddha laṅkāvarodha vepathu lāsya līlopadeśa deśika dhanurjyāghoṣa,

గగన చర కనక గిరి గరిమ ధర నిగమమయ నిజ గరుడ గరుదనిల లవ గలిత విష వదన శర కదన,

gagana cara kanaka giri garima dhara nigamamaya nija garuḍa garudanila lava galita viṣa vadana śara kadana,

అకృతచర వనచర రణకరణ వైలక్ష్య కూణితాక్ష బహువిధ రక్షో బలాధ్యక్ష వక్షః కవాట పాటన పటిమ సాటోప కోపావలేప,

akṛtacara vanacara raṇakaraṇa vailakṣya kūṇitākṣa bahuvidha rakṣo balādhyakṣa vakṣaḥ kavāṭa pāṭana paṭima sāṭopa kopāvalepa,

కటురటదటని టఙ్కృతి చటుల కఠోర కార్ముఖ వినిర్గత విశఙ్కట విశిఖ వితాడన విఘటిత మకుట విహ్వల విశ్రవస్తనయ విశ్రమ సమయ విశ్రాణన విఖ్యాత విక్రమ,

kaṭuraṭadaṭani ṭaṅkṛti caṭula kaṭhora kārmukha vinirgata viśaṅkaṭa viśikha vitāḍana vighaṭita makuṭa vihvala viśravastanaya viśrama samaya viśrāṇana vikhyāta vikrama,

కుమ్భకర్ణ కులగిరి విదలన దమ్భోలి భూత నిశ్శఙ్క కఙ్కపత్ర,

kumbhakarṇa kulagiri vidalana dambholi bhūta niśśaṅka kaṅkapatra,

అభిచరణ హుతవహ పరిచరణ విఘటన సరభస పరిపతదపరిమిత కపిబల జలధి లహరి కలకలరవ కుపిత మఘవజి దభిహననకృదనుజ సాక్షిక రాక్షస ద్వన్ద్వయుద్ధ,

abhicaraṇa hutavaha paricaraṇa vighaṭana sarabhasa paripatadaparimita kapibala jaladhi lahari kalakalarava kupita maghavaji dabhihananakṛdanuja sākṣika rākṣasa dvandvayuddha,

అప్రతిద్వన్ద్వ పౌరుష,

apratidvandva pauruṣa,

త్ర్యమ్బక సమధిక ఘోరాస్త్రాడమ్బర,

tryambaka samadhika ghorāstrāḍambara,

సారథి హృత రథ సత్రప శాత్రవ సత్యాపిత ప్రతాప,

sārathi hṛta ratha satrapa śātrava satyāpita pratāpa,

శిత శర కృత లవణ దశముఖ ముఖ దశక నిపతన పునరుదయ దర గలిత జనిత దర తరల హరిహయ నయన నలినవన రుచి ఖచిత ఖతల నిపతిత సురతరు కుసుమ వితతి సురభిత రథ పథ,

śita śara kṛta lavaṇa daśamukha mukha daśaka nipatana punarudaya dara galita janita dara tarala harihaya nayana nalinavana ruci khacita khatala nipatita surataru kusuma vitati surabhita ratha patha,

అఖిల జగదధిక భుజ బల దశ లపన దశక లవన జనిత కదన పరవశ రజనిచర యువతి విలపన వచన సమవిషయ నిగమ శిఖర నికర ముఖర ముఖ ముని వర పరిపణిత,

akhila jagadadhika bhuja bala daśa lapana daśaka lavana janita kadana paravaśa rajanicara yuvati vilapana vacana samaviṣaya nigama śikhara nikara mukhara mukha muni vara paripaṇita,

అభిగత శతమఖ హుతవహ పితృపతి నిరృతి వరుణ పవన ధనద గిరిశ ముఖ సురపతి నుత ముదిత,

abhigata śatamakha hutavaha pitṛpati nirṛti varuṇa pavana dhanada giriśa mukha surapati nuta mudita,

అమిత మతి విధి విదిత కథిత నిజ విభవ జలధి పృషత లవ,

amita mati vidhi vidita kathita nija vibhava jaladhi pṛṣata lava,

విగత భయ విబుధ పరిబృఢ విబోధిత వీరశయన శాయిత వానర పృతనౌఘ,

vigata bhaya vibudha paribṛḍha vibodhita vīraśayana śāyita vānara pṛtanaugha,

స్వ సమయ విఘటిత సుఘటిత సహృదయ సహధర్మచారిణీక,

sva samaya vighaṭita sughaṭita sahṛdaya sahadharmacāriṇīka,

విభీషణ వశంవదీకృత లఙ్కైశ్వర్య,

vibhīṣaṇa vaśaṃvadīkṛta laṅkaiśvarya,

నిష్పన్న కృత్య,

niṣpanna kṛtya,

ఖ పుష్పిత రిపు పక్ష,

kha puṣpita ripu pakṣa,

పుష్పక రభస గతి గోష్పదీకృత గగనార్ణవ,

puṣpaka rabhasa gati goṣpadīkṛta gaganārṇava,

ప్రతిజ్ఞార్ణవ తరణ కృత క్షణ భరత మనోరథ సంహిత సింహాసనాధిరూఢ,

pratijñārṇava taraṇa kṛta kṣaṇa bharata manoratha saṃhita siṃhāsanādhirūḍha,

స్వామిన్, రాఘవ సింహ,

svāmin, rāghava siṃha,

హాటక గిరి కటక సదృశ పాద పీఠ నికట తట పరిలుఠిత నిఖిల నృపతి కిరీట కోటి వివిధ మణి గణ కిరణ నికర నీరాజిత చరణ రాజీవ,

hāṭaka giri kaṭaka sadṛśa pāda pīṭha nikaṭa taṭa pariluṭhita nikhila nṛpati kirīṭa koṭi vividha maṇi gaṇa kiraṇa nikara nīrājita caraṇa rājīva,

దివ్య భౌమాయోధ్యాధిదైవత,

divya bhaumāyodhyādhidaivata,

పితృ వధ కుపిత పరశు ధర ముని విహిత నృప హనన కదన పూర్వ కాల ప్రభవ శత గుణ ప్రతిష్ఠాపిత ధార్మిక రాజ వంశ,

pitṛ vadha kupita paraśu dhara muni vihita nṛpa hanana kadana pūrva kāla prabhava śata guṇa pratiṣṭhāpita dhārmika rāja vaṃśa,

శుభ చరిత రత భరత ఖర్విత గర్వ గన్ధర్వ యూథ గీత విజయ గాథా శత,

śubha carita rata bharata kharvita garva gandharva yūtha gīta vijaya gāthā śata,

శాసిత మధుసుత శత్రుఘ్న సేవిత,

śāsita madhusuta śatrughna sevita,

కుశ లవ పరిగృహీత కుల గాథా విశేష,

kuśa lava parigṛhīta kula gāthā viśeṣa,

విధివశ పరిణమదమర భణితి కవివర రచిత నిజ చరిత నిబన్ధన నిశమన నిర్వృత,

vidhivaśa pariṇamadamara bhaṇiti kavivara racita nija carita nibandhana niśamana nirvṛta,

సర్వ జన సమ్మానిత,

sarva jana sammānita,

పునరుపస్థాపిత విమాన వర విశ్రాణన ప్రీణిత వైశ్రవణ విశ్రావిత యశః ప్రపఞ్చ,

punarupasthāpita vimāna vara viśrāṇana prīṇita vaiśravaṇa viśrāvita yaśaḥ prapañca,

పఞ్చతాపన్న మునికుమార సఞ్జీవనామృత,

pañcatāpanna munikumāra sañjīvanāmṛta,

త్రేతాయుగ ప్రవర్తిత కార్తయుగ వృత్తాన్త,

tretāyuga pravartita kārtayuga vṛttānta,

అవికల బహుసువర్ణ హయమఖ సహస్ర నిర్వహణ నిర్వర్తిత నిజ వర్ణాశ్రమ ధర్మ,

avikala bahusuvarṇa hayamakha sahasra nirvahaṇa nirvartita nija varṇāśrama dharma,

సర్వ కర్మ సమారాధ్య,

sarva karma samārādhya,

సనాతన ధర్మ,

sanātana dharma,

సాకేత జనపద జని ధనిక జఙ్గమ తదితర జన్తు జాత దివ్య గతి దాన దర్శిత నిత్య నిస్సీమ వైభవ,

sāketa janapada jani dhanika jaṅgama taditara jantu jāta divya gati dāna darśita nitya nissīma vaibhava,

భవ తపన తాపిత భక్తజన భద్రారామ,

bhava tapana tāpita bhaktajana bhadrārāma,

శ్రీ రామభద్ర, నమస్తే పునస్తే నమః ॥

śrī rāmabhadra, namaste punaste namaḥ ||

చతుర్ముఖేశ్వరముఖైః పుత్రపౌత్రాదిశాలినే ।

caturmukheśvaramukhaiḥ putrapautrādiśāline |

నమః సీతాసమేతాయ రామాయ గృహమేధినే ॥

namaḥ sītāsametāya rāmāya gṛhamedhine ||

కవికథకసింహకథితం

kavikathakasiṃhakathitaṃ

కఠోరసుకుమారగుమ్భగమ్భీరమ్ ।

kaṭhorasukumāragumbhagambhīram |

భవభయభేషజమేతత్

bhavabhayabheṣajametat

పఠత మహావీరవైభవం సుధియః ॥

paṭhata mahāvīravaibhavaṃ sudhiyaḥ ||

ఇతి శ్రీమహావీరవైభవమ్ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमान्वेङ्कटनाथार्य कवितार्किक केसरि ।

वेदान्ताचार्यवर्योमे सन्निधत्तां सदाहृदि ॥

जयत्याश्रित सन्त्रास ध्वान्त विध्वंसनोदयः ।

प्रभावान् सीतया देव्या परमव्योम भास्करः ॥

जय जय महावीर महाधीर धौरेय,

देवासुर समर समय समुदित निखिल निर्जर निर्धारित निरवधिक माहात्म्य,

दशवदन दमित दैवत परिषदभ्यर्थित दाशरथि भाव,

दिनकर कुल कमल दिवाकर,

दिविषदधिपति रण सहचरण चतुर दशरथ चरम ऋणविमॊचन,

कोसल सुता कुमार भाव कञ्चुकित कारणाकार,

कौमार केलि गोपायित कौशिकाध्वर,

रणाध्वर धुर्य भव्य दिव्यास्त्र बृन्द वन्दित,

प्रणत जन विमत विमथन दुर्ललित दोर्ललित,

तनुतर विशिख विताडन विघटित विशरारु शरारु ताटका ताटकेय,

जडकिरण शकलधर जटिल नटपति मकुट तट नटनपटु विबुधसरिदतिबहुल मधुगलन ललितपद

नलिनरज उपमृदित निजवृजिन जहदुपल तनुरुचिर परम मुनिवर युवति नुत,

कुशिक सुत कथित विदित नव विविध कथ,

मैथिल नगर सुलोचना लोचन चकोर चन्द्र,

खण्डपरशु कोदण्ड प्रकाण्ड खण्डन शौण्ड भुजदण्ड,

चण्डकर किरण मण्डल बोधित पुण्डरीक वन रुचि लुण्टाक लोचन,

मोचित जनक हृदय शङ्कातङ्क,

परिहृत निखिल नरपति वरण जनक दुहितृ कुचतट विहरण समुचित करतल,

शतकोटि शतगुण कठिन परशुधर मुनिवर करधृत दुरवनमतम निज धनुराकर्षण प्रकाशित पारमेष्ठ्य,

क्रतुहर शिखरि कन्तुक विहृत्युन्मुख जगदरुन्तुद जितहरि दन्ति दन्त दन्तुर दशवदन दमन कुशल दशशतभुज मुख नृपतिकुल रुधिर झर भरित पृथुतर तटाक तर्पित पितृक भृगुपति सुगति विहतिकर नत परुडिषु परिघ,

अनृत भय मुषित हृदय पितृ वचन पालन प्रतिज्ञावज्ञात यौवराज्य,

निषाद राज सौहृद सूचित सौशील्य सागर,

भरद्वाज शासन परिगृहीत विचित्र चित्रकूट गिरि कटक तट रम्यावसथ,

अनन्यशासनीय,

प्रणत भरत मकुटतट सुघटित पादुकाग्र्याभिषेक, निर्वर्तित सर्वलोक योग क्षेम,

पिशित रुचि विहित दुरित वलमथन तनय बलिभुगनुगति सरभस शयन तृण शकल परिपतन भय चकित सकल सुर मुनिवर बहुमत महास्त्र सामर्थ्य,

द्रुहिण हर वलमथन दुरालक्ष शरलक्ष,

दण्डका तपोवन जङ्गम पारिजात,

विराध हरिण शार्दूल,

विलुलित बहुफल मख कलम रजनिचर मृग मृगयारम्भ सम्भृत चीरभृदनुरोध,

त्रिशिरः शिरस्त्रितय तिमिर निरास वासरकर,

दूषण जलनिधि शोषण तोषित ऋषिगण घोषित विजय घोषण,

खरतर खर तरु खण्डन चण्ड पवन,

द्विसप्त रक्षः सहस्र नलवन विलोलन महाकलभ,

असहाय शूर,

अनपाय साहस,

महित महामृथ दर्शन मुदित मैथिली दृढतर परिरम्भण विभव विरोपित विकट वीरव्रण,

मारीच माया मृग चर्म परिकर्मित निर्भर दर्भास्तरण,

विक्रम यशो लाभ विक्रीत जीवित गृध्रराज देह दिधक्षा लक्षित भक्तजन दाक्षिण्य,

कल्पित विबुधभाव कबन्धाभिनन्दित,

अवन्ध्य महिम मुनिजन भजन मुषित हृदय कलुष शबरी मोक्ष साक्षिभूत,

प्रभञ्जनतनय भावुक भाषित रञ्जित हृदय,

तरणिसुत शरणागति परतन्त्रीकृत स्वातन्त्र्य,

दृढघटित कैलास कोटि विकट दुन्दुभि कङ्काल कूट दूर विक्षेप दक्ष दक्षिणेतर पादाङ्गुष्ठ दरचलन विश्वस्त सुहृदाशय,

अतिपृथुल बहु विटपि गिरि धरणि विवर युगपदुदय विवृत चित्रपुङ्ख वैचित्र्य,

विपुल भुज शैलमूल निबिड निपीडित रावण रणरणक जनक चतुरुदधि विहरण चतुर कपिकुलपति हृदय विशाल शिलातल दारण दारुण शिलीमुख,

अपार पारावार परिखा परिवृत परपुर परिसृत दव दहन जवन पवनभव कपिवर परिष्वङ्ग भावित सर्वस्व दान,

अहित सहोदर रक्षः परिग्रह विसंवादि विविध सचिव विप्रलम्भ (विस्रम्भण) समय संरम्भ समुज्जृम्भित सर्वेश्वर भाव,

सकृत्प्रपन्न जन संरक्षण दीक्षित वीर, सत्यव्रत,

प्रतिशयन भूमिका भूषित पयोधि पुलिन,

प्रलय शिखि परुष विशिख शिखा शोषिताकूपार वारिपूर,

प्रबल रिपु कलह कुतुक चटुल कपिकुल करतल तूलित हृत गिरि निकर साधित सेतुपथ सीमा सीमन्तित समुद्र,

द्रुतगति तरुमृग वरूथिनी निरुद्ध लङ्कावरोध वेपथु लास्य लीलोपदेश देशिक धनुर्ज्याघोष,

गगन चर कनक गिरि गरिम धर निगममय निज गरुड गरुदनिल लव गलित विष वदन शर कदन,

अकृतचर वनचर रणकरण वैलक्ष्य कूणिताक्ष बहुविध रक्षो बलाध्यक्ष वक्षः कवाट पाटन पटिम साटोप कोपावलेप,

कटुरटदटनि टङ्कृति चटुल कठोर कार्मुख विनिर्गत विशङ्कट विशिख विताडन विघटित मकुट विह्वल विश्रवस्तनय विश्रम समय विश्राणन विख्यात विक्रम,

कुम्भकर्ण कुलगिरि विदलन दम्भोलि भूत निश्शङ्क कङ्कपत्र,

अभिचरण हुतवह परिचरण विघटन सरभस परिपतदपरिमित कपिबल जलधि लहरि कलकलरव कुपित मघवजि दभिहननकृदनुज साक्षिक राक्षस द्वन्द्वयुद्ध,

अप्रतिद्वन्द्व पौरुष,

त्र्यम्बक समधिक घोरास्त्राडम्बर,

सारथि हृत रथ सत्रप शात्रव सत्यापित प्रताप,

शित शर कृत लवण दशमुख मुख दशक निपतन पुनरुदय दर गलित जनित दर तरल हरिहय नयन नलिनवन रुचि खचित खतल निपतित सुरतरु कुसुम वितति सुरभित रथ पथ,

अखिल जगदधिक भुज बल दश लपन दशक लवन जनित कदन परवश रजनिचर युवति विलपन वचन समविषय निगम शिखर निकर मुखर मुख मुनि वर परिपणित,

अभिगत शतमख हुतवह पितृपति निरृति वरुण पवन धनद गिरिश मुख सुरपति नुत मुदित,

अमित मति विधि विदित कथित निज विभव जलधि पृषत लव,

विगत भय विबुध परिबृढ विबोधित वीरशयन शायित वानर पृतनौघ,

स्व समय विघटित सुघटित सहृदय सहधर्मचारिणीक,

विभीषण वशंवदीकृत लङ्कैश्वर्य,

निष्पन्न कृत्य,

ख पुष्पित रिपु पक्ष,

पुष्पक रभस गति गोष्पदीकृत गगनार्णव,

प्रतिज्ञार्णव तरण कृत क्षण भरत मनोरथ संहित सिंहासनाधिरूढ,

स्वामिन्, राघव सिंह,

हाटक गिरि कटक सदृश पाद पीठ निकट तट परिलुठित निखिल नृपति किरीट कोटि विविध मणि गण किरण निकर नीराजित चरण राजीव,

दिव्य भौमायोध्याधिदैवत,

पितृ वध कुपित परशु धर मुनि विहित नृप हनन कदन पूर्व काल प्रभव शत गुण प्रतिष्ठापित धार्मिक राज वंश,

शुभ चरित रत भरत खर्वित गर्व गन्धर्व यूथ गीत विजय गाथा शत,

शासित मधुसुत शत्रुघ्न सेवित,

कुश लव परिगृहीत कुल गाथा विशेष,

विधिवश परिणमदमर भणिति कविवर रचित निज चरित निबन्धन निशमन निर्वृत,

सर्व जन सम्मानित,

पुनरुपस्थापित विमान वर विश्राणन प्रीणित वैश्रवण विश्रावित यशः प्रपञ्च,

पञ्चतापन्न मुनिकुमार सञ्जीवनामृत,

त्रेतायुग प्रवर्तित कार्तयुग वृत्तान्त,

अविकल बहुसुवर्ण हयमख सहस्र निर्वहण निर्वर्तित निज वर्णाश्रम धर्म,

सर्व कर्म समाराध्य,

सनातन धर्म,

साकेत जनपद जनि धनिक जङ्गम तदितर जन्तु जात दिव्य गति दान दर्शित नित्य निस्सीम वैभव,

भव तपन तापित भक्तजन भद्राराम,

श्री रामभद्र, नमस्ते पुनस्ते नमः ॥

चतुर्मुखेश्वरमुखैः पुत्रपौत्रादिशालिने ।

नमः सीतासमेताय रामाय गृहमेधिने ॥

कविकथकसिंहकथितं

कठोरसुकुमारगुम्भगम्भीरम् ।

भवभयभेषजमेतत्

पठत महावीरवैभवं सुधियः ॥

इति श्रीमहावीरवैभवम् ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

శ్రీ రఘువీర గద్యమ్ (శ్రీ మహావీర వైభవమ్)