Shri Raghuvira Gadyam (shri Mahavira Vaibhavam) — Oriya Script

Meaning —

ଶ୍ରୀମାନ୍ଵେଙ୍କଟନାଥାର୍ଯ କଵିତାର୍କିକ କେସରି ।

śrīmānveṅkaṭanāthārya kavitārkika kesari |

ଵେଦାନ୍ତାଚାର୍ଯଵର୍ଯୋମେ ସନ୍ନିଧତ୍ତାଂ ସଦାହୃଦି ॥

vedāntācāryavaryome sannidhattāṃ sadāhṛdi ||

ଜଯତ୍ଯାଶ୍ରିତ ସନ୍ତ୍ରାସ ଧ୍ଵାନ୍ତ ଵିଧ୍ଵଂସନୋଦଯଃ ।

jayatyāśrita santrāsa dhvānta vidhvaṃsanodayaḥ |

ପ୍ରଭାଵାନ୍ ସୀତଯା ଦେଵ୍ଯା ପରମଵ୍ଯୋମ ଭାସ୍କରଃ ॥

prabhāvān sītayā devyā paramavyoma bhāskaraḥ ||

ଜଯ ଜଯ ମହାଵୀର ମହାଧୀର ଧୌରେଯ,

jaya jaya mahāvīra mahādhīra dhaureya,

ଦେଵାସୁର ସମର ସମଯ ସମୁଦିତ ନିଖିଲ ନିର୍ଜର ନିର୍ଧାରିତ ନିରଵଧିକ ମାହାତ୍ମ୍ଯ,

devāsura samara samaya samudita nikhila nirjara nirdhārita niravadhika māhātmya,

ଦଶଵଦନ ଦମିତ ଦୈଵତ ପରିଷଦଭ୍ଯର୍ଥିତ ଦାଶରଥି ଭାଵ,

daśavadana damita daivata pariṣadabhyarthita dāśarathi bhāva,

ଦିନକର କୁଲ କମଲ ଦିଵାକର,

dinakara kula kamala divākara,

ଦିଵିଷଦଧିପତି ରଣ ସହଚରଣ ଚତୁର ଦଶରଥ ଚରମ ଋଣଵିମॊଚନ,

diviṣadadhipati raṇa sahacaraṇa catura daśaratha carama ṛṇavimòcana,

କୋସଲ ସୁତା କୁମାର ଭାଵ କଞ୍ଚୁକିତ କାରଣାକାର,

kosala sutā kumāra bhāva kañcukita kāraṇākāra,

କୌମାର କେଲି ଗୋପାଯିତ କୌଶିକାଧ୍ଵର,

kaumāra keli gopāyita kauśikādhvara,

ରଣାଧ୍ଵର ଧୁର୍ଯ ଭଵ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ର ବୃନ୍ଦ ଵନ୍ଦିତ,

raṇādhvara dhurya bhavya divyāstra bṛnda vandita,

ପ୍ରଣତ ଜନ ଵିମତ ଵିମଥନ ଦୁର୍ଲଲିତ ଦୋର୍ଲଲିତ,

praṇata jana vimata vimathana durlalita dorlalita,

ତନୁତର ଵିଶିଖ ଵିତାଡନ ଵିଘଟିତ ଵିଶରାରୁ ଶରାରୁ ତାଟକା ତାଟକେଯ,

tanutara viśikha vitāḍana vighaṭita viśarāru śarāru tāṭakā tāṭakeya,

ଜଡକିରଣ ଶକଲଧର ଜଟିଲ ନଟପତି ମକୁଟ ତଟ ନଟନପଟୁ ଵିବୁଧସରିଦତିବହୁଲ ମଧୁଗଲନ ଲଲିତପଦ

jaḍakiraṇa śakaladhara jaṭila naṭapati makuṭa taṭa naṭanapaṭu vibudhasaridatibahula madhugalana lalitapada

ନଲିନରଜ ଉପମୃଦିତ ନିଜଵୃଜିନ ଜହଦୁପଲ ତନୁରୁଚିର ପରମ ମୁନିଵର ଯୁଵତି ନୁତ,

nalinaraja upamṛdita nijavṛjina jahadupala tanurucira parama munivara yuvati nuta,

କୁଶିକ ସୁତ କଥିତ ଵିଦିତ ନଵ ଵିଵିଧ କଥ,

kuśika suta kathita vidita nava vividha katha,

ମୈଥିଲ ନଗର ସୁଲୋଚନା ଲୋଚନ ଚକୋର ଚନ୍ଦ୍ର,

maithila nagara sulocanā locana cakora candra,

ଖଣ୍ଡପରଶୁ କୋଦଣ୍ଡ ପ୍ରକାଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡନ ଶୌଣ୍ଡ ଭୁଜଦଣ୍ଡ,

khaṇḍaparaśu kodaṇḍa prakāṇḍa khaṇḍana śauṇḍa bhujadaṇḍa,

ଚଣ୍ଡକର କିରଣ ମଣ୍ଡଲ ବୋଧିତ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଵନ ରୁଚି ଲୁଣ୍ଟାକ ଲୋଚନ,

caṇḍakara kiraṇa maṇḍala bodhita puṇḍarīka vana ruci luṇṭāka locana,

ମୋଚିତ ଜନକ ହୃଦଯ ଶଙ୍କାତଙ୍କ,

mocita janaka hṛdaya śaṅkātaṅka,

ପରିହୃତ ନିଖିଲ ନରପତି ଵରଣ ଜନକ ଦୁହିତୃ କୁଚତଟ ଵିହରଣ ସମୁଚିତ କରତଲ,

parihṛta nikhila narapati varaṇa janaka duhitṛ kucataṭa viharaṇa samucita karatala,

ଶତକୋଟି ଶତଗୁଣ କଠିନ ପରଶୁଧର ମୁନିଵର କରଧୃତ ଦୁରଵନମତମ ନିଜ ଧନୁରାକର୍ଷଣ ପ୍ରକାଶିତ ପାରମେଷ୍ଠ୍ଯ,

śatakoṭi śataguṇa kaṭhina paraśudhara munivara karadhṛta duravanamatama nija dhanurākarṣaṇa prakāśita pārameṣṭhya,

କ୍ରତୁହର ଶିଖରି କନ୍ତୁକ ଵିହୃତ୍ଯୁନ୍ମୁଖ ଜଗଦରୁନ୍ତୁଦ ଜିତହରି ଦନ୍ତି ଦନ୍ତ ଦନ୍ତୁର ଦଶଵଦନ ଦମନ କୁଶଲ ଦଶଶତଭୁଜ ମୁଖ ନୃପତିକୁଲ ରୁଧିର ଝର ଭରିତ ପୃଥୁତର ତଟାକ ତର୍ପିତ ପିତୃକ ଭୃଗୁପତି ସୁଗତି ଵିହତିକର ନତ ପରୁଡିଷୁ ପରିଘ,

kratuhara śikhari kantuka vihṛtyunmukha jagadaruntuda jitahari danti danta dantura daśavadana damana kuśala daśaśatabhuja mukha nṛpatikula rudhira jhara bharita pṛthutara taṭāka tarpita pitṛka bhṛgupati sugati vihatikara nata paruḍiṣu parigha,

ଅନୃତ ଭଯ ମୁଷିତ ହୃଦଯ ପିତୃ ଵଚନ ପାଲନ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଵଜ୍ଞାତ ଯୌଵରାଜ୍ଯ,

anṛta bhaya muṣita hṛdaya pitṛ vacana pālana pratijñāvajñāta yauvarājya,

ନିଷାଦ ରାଜ ସୌହୃଦ ସୂଚିତ ସୌଶୀଲ୍ଯ ସାଗର,

niṣāda rāja sauhṛda sūcita sauśīlya sāgara,

ଭରଦ୍ଵାଜ ଶାସନ ପରିଗୃହୀତ ଵିଚିତ୍ର ଚିତ୍ରକୂଟ ଗିରି କଟକ ତଟ ରମ୍ଯାଵସଥ,

bharadvāja śāsana parigṛhīta vicitra citrakūṭa giri kaṭaka taṭa ramyāvasatha,

ଅନନ୍ଯଶାସନୀଯ,

ananyaśāsanīya,

ପ୍ରଣତ ଭରତ ମକୁଟତଟ ସୁଘଟିତ ପାଦୁକାଗ୍ର୍ଯାଭିଷେକ, ନିର୍ଵର୍ତିତ ସର୍ଵଲୋକ ଯୋଗ କ୍ଷେମ,

praṇata bharata makuṭataṭa sughaṭita pādukāgryābhiṣeka, nirvartita sarvaloka yoga kṣema,

ପିଶିତ ରୁଚି ଵିହିତ ଦୁରିତ ଵଲମଥନ ତନଯ ବଲିଭୁଗନୁଗତି ସରଭସ ଶଯନ ତୃଣ ଶକଲ ପରିପତନ ଭଯ ଚକିତ ସକଲ ସୁର ମୁନିଵର ବହୁମତ ମହାସ୍ତ୍ର ସାମର୍ଥ୍ଯ,

piśita ruci vihita durita valamathana tanaya balibhuganugati sarabhasa śayana tṛṇa śakala paripatana bhaya cakita sakala sura munivara bahumata mahāstra sāmarthya,

ଦ୍ରୁହିଣ ହର ଵଲମଥନ ଦୁରାଲକ୍ଷ ଶରଲକ୍ଷ,

druhiṇa hara valamathana durālakṣa śaralakṣa,

ଦଣ୍ଡକା ତପୋଵନ ଜଙ୍ଗମ ପାରିଜାତ,

daṇḍakā tapovana jaṅgama pārijāta,

ଵିରାଧ ହରିଣ ଶାର୍ଦୂଲ,

virādha hariṇa śārdūla,

ଵିଲୁଲିତ ବହୁଫଲ ମଖ କଲମ ରଜନିଚର ମୃଗ ମୃଗଯାରମ୍ଭ ସମ୍ଭୃତ ଚୀରଭୃଦନୁରୋଧ,

vilulita bahuphala makha kalama rajanicara mṛga mṛgayārambha sambhṛta cīrabhṛdanurodha,

ତ୍ରିଶିରଃ ଶିରସ୍ତ୍ରିତଯ ତିମିର ନିରାସ ଵାସରକର,

triśiraḥ śirastritaya timira nirāsa vāsarakara,

ଦୂଷଣ ଜଲନିଧି ଶୋଷଣ ତୋଷିତ ଋଷିଗଣ ଘୋଷିତ ଵିଜଯ ଘୋଷଣ,

dūṣaṇa jalanidhi śoṣaṇa toṣita ṛṣigaṇa ghoṣita vijaya ghoṣaṇa,

ଖରତର ଖର ତରୁ ଖଣ୍ଡନ ଚଣ୍ଡ ପଵନ,

kharatara khara taru khaṇḍana caṇḍa pavana,

ଦ୍ଵିସପ୍ତ ରକ୍ଷଃ ସହସ୍ର ନଲଵନ ଵିଲୋଲନ ମହାକଲଭ,

dvisapta rakṣaḥ sahasra nalavana vilolana mahākalabha,

ଅସହାଯ ଶୂର,

asahāya śūra,

ଅନପାଯ ସାହସ,

anapāya sāhasa,

ମହିତ ମହାମୃଥ ଦର୍ଶନ ମୁଦିତ ମୈଥିଲୀ ଦୃଢତର ପରିରମ୍ଭଣ ଵିଭଵ ଵିରୋପିତ ଵିକଟ ଵୀରଵ୍ରଣ,

mahita mahāmṛtha darśana mudita maithilī dṛḍhatara parirambhaṇa vibhava viropita vikaṭa vīravraṇa,

ମାରୀଚ ମାଯା ମୃଗ ଚର୍ମ ପରିକର୍ମିତ ନିର୍ଭର ଦର୍ଭାସ୍ତରଣ,

mārīca māyā mṛga carma parikarmita nirbhara darbhāstaraṇa,

ଵିକ୍ରମ ଯଶୋ ଲାଭ ଵିକ୍ରୀତ ଜୀଵିତ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଦେହ ଦିଧକ୍ଷା ଲକ୍ଷିତ ଭକ୍ତଜନ ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯ,

vikrama yaśo lābha vikrīta jīvita gṛdhrarāja deha didhakṣā lakṣita bhaktajana dākṣiṇya,

କଲ୍ପିତ ଵିବୁଧଭାଵ କବନ୍ଧାଭିନନ୍ଦିତ,

kalpita vibudhabhāva kabandhābhinandita,

ଅଵନ୍ଧ୍ଯ ମହିମ ମୁନିଜନ ଭଜନ ମୁଷିତ ହୃଦଯ କଲୁଷ ଶବରୀ ମୋକ୍ଷ ସାକ୍ଷିଭୂତ,

avandhya mahima munijana bhajana muṣita hṛdaya kaluṣa śabarī mokṣa sākṣibhūta,

ପ୍ରଭଞ୍ଜନତନଯ ଭାଵୁକ ଭାଷିତ ରଞ୍ଜିତ ହୃଦଯ,

prabhañjanatanaya bhāvuka bhāṣita rañjita hṛdaya,

ତରଣିସୁତ ଶରଣାଗତି ପରତନ୍ତ୍ରୀକୃତ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯ,

taraṇisuta śaraṇāgati paratantrīkṛta svātantrya,

ଦୃଢଘଟିତ କୈଲାସ କୋଟି ଵିକଟ ଦୁନ୍ଦୁଭି କଙ୍କାଲ କୂଟ ଦୂର ଵିକ୍ଷେପ ଦକ୍ଷ ଦକ୍ଷିଣେତର ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠ ଦରଚଲନ ଵିଶ୍ଵସ୍ତ ସୁହୃଦାଶଯ,

dṛḍhaghaṭita kailāsa koṭi vikaṭa dundubhi kaṅkāla kūṭa dūra vikṣepa dakṣa dakṣiṇetara pādāṅguṣṭha daracalana viśvasta suhṛdāśaya,

ଅତିପୃଥୁଲ ବହୁ ଵିଟପି ଗିରି ଧରଣି ଵିଵର ଯୁଗପଦୁଦଯ ଵିଵୃତ ଚିତ୍ରପୁଙ୍ଖ ଵୈଚିତ୍ର୍ଯ,

atipṛthula bahu viṭapi giri dharaṇi vivara yugapadudaya vivṛta citrapuṅkha vaicitrya,

ଵିପୁଲ ଭୁଜ ଶୈଲମୂଲ ନିବିଡ ନିପୀଡିତ ରାଵଣ ରଣରଣକ ଜନକ ଚତୁରୁଦଧି ଵିହରଣ ଚତୁର କପିକୁଲପତି ହୃଦଯ ଵିଶାଲ ଶିଲାତଲ ଦାରଣ ଦାରୁଣ ଶିଲୀମୁଖ,

vipula bhuja śailamūla nibiḍa nipīḍita rāvaṇa raṇaraṇaka janaka caturudadhi viharaṇa catura kapikulapati hṛdaya viśāla śilātala dāraṇa dāruṇa śilīmukha,

ଅପାର ପାରାଵାର ପରିଖା ପରିଵୃତ ପରପୁର ପରିସୃତ ଦଵ ଦହନ ଜଵନ ପଵନଭଵ କପିଵର ପରିଷ୍ଵଙ୍ଗ ଭାଵିତ ସର୍ଵସ୍ଵ ଦାନ,

apāra pārāvāra parikhā parivṛta parapura parisṛta dava dahana javana pavanabhava kapivara pariṣvaṅga bhāvita sarvasva dāna,

ଅହିତ ସହୋଦର ରକ୍ଷଃ ପରିଗ୍ରହ ଵିସଂଵାଦି ଵିଵିଧ ସଚିଵ ଵିପ୍ରଲମ୍ଭ (ଵିସ୍ରମ୍ଭଣ) ସମଯ ସଂରମ୍ଭ ସମୁଜ୍ଜୃମ୍ଭିତ ସର୍ଵେଶ୍ଵର ଭାଵ,

ahita sahodara rakṣaḥ parigraha visaṃvādi vividha saciva vipralambha (visrambhaṇa) samaya saṃrambha samujjṛmbhita sarveśvara bhāva,

ସକୃତ୍ପ୍ରପନ୍ନ ଜନ ସଂରକ୍ଷଣ ଦୀକ୍ଷିତ ଵୀର, ସତ୍ଯଵ୍ରତ,

sakṛtprapanna jana saṃrakṣaṇa dīkṣita vīra, satyavrata,

ପ୍ରତିଶଯନ ଭୂମିକା ଭୂଷିତ ପଯୋଧି ପୁଲିନ,

pratiśayana bhūmikā bhūṣita payodhi pulina,

ପ୍ରଲଯ ଶିଖି ପରୁଷ ଵିଶିଖ ଶିଖା ଶୋଷିତାକୂପାର ଵାରିପୂର,

pralaya śikhi paruṣa viśikha śikhā śoṣitākūpāra vāripūra,

ପ୍ରବଲ ରିପୁ କଲହ କୁତୁକ ଚଟୁଲ କପିକୁଲ କରତଲ ତୂଲିତ ହୃତ ଗିରି ନିକର ସାଧିତ ସେତୁପଥ ସୀମା ସୀମନ୍ତିତ ସମୁଦ୍ର,

prabala ripu kalaha kutuka caṭula kapikula karatala tūlita hṛta giri nikara sādhita setupatha sīmā sīmantita samudra,

ଦ୍ରୁତଗତି ତରୁମୃଗ ଵରୂଥିନୀ ନିରୁଦ୍ଧ ଲଙ୍କାଵରୋଧ ଵେପଥୁ ଲାସ୍ଯ ଲୀଲୋପଦେଶ ଦେଶିକ ଧନୁର୍ଜ୍ଯାଘୋଷ,

drutagati tarumṛga varūthinī niruddha laṅkāvarodha vepathu lāsya līlopadeśa deśika dhanurjyāghoṣa,

ଗଗନ ଚର କନକ ଗିରି ଗରିମ ଧର ନିଗମମଯ ନିଜ ଗରୁଡ ଗରୁଦନିଲ ଲଵ ଗଲିତ ଵିଷ ଵଦନ ଶର କଦନ,

gagana cara kanaka giri garima dhara nigamamaya nija garuḍa garudanila lava galita viṣa vadana śara kadana,

ଅକୃତଚର ଵନଚର ରଣକରଣ ଵୈଲକ୍ଷ୍ଯ କୂଣିତାକ୍ଷ ବହୁଵିଧ ରକ୍ଷୋ ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷ ଵକ୍ଷଃ କଵାଟ ପାଟନ ପଟିମ ସାଟୋପ କୋପାଵଲେପ,

akṛtacara vanacara raṇakaraṇa vailakṣya kūṇitākṣa bahuvidha rakṣo balādhyakṣa vakṣaḥ kavāṭa pāṭana paṭima sāṭopa kopāvalepa,

କଟୁରଟଦଟନି ଟଙ୍କୃତି ଚଟୁଲ କଠୋର କାର୍ମୁଖ ଵିନିର୍ଗତ ଵିଶଙ୍କଟ ଵିଶିଖ ଵିତାଡନ ଵିଘଟିତ ମକୁଟ ଵିହ୍ଵଲ ଵିଶ୍ରଵସ୍ତନଯ ଵିଶ୍ରମ ସମଯ ଵିଶ୍ରାଣନ ଵିଖ୍ଯାତ ଵିକ୍ରମ,

kaṭuraṭadaṭani ṭaṅkṛti caṭula kaṭhora kārmukha vinirgata viśaṅkaṭa viśikha vitāḍana vighaṭita makuṭa vihvala viśravastanaya viśrama samaya viśrāṇana vikhyāta vikrama,

କୁମ୍ଭକର୍ଣ କୁଲଗିରି ଵିଦଲନ ଦମ୍ଭୋଲି ଭୂତ ନିଶ୍ଶଙ୍କ କଙ୍କପତ୍ର,

kumbhakarṇa kulagiri vidalana dambholi bhūta niśśaṅka kaṅkapatra,

ଅଭିଚରଣ ହୁତଵହ ପରିଚରଣ ଵିଘଟନ ସରଭସ ପରିପତଦପରିମିତ କପିବଲ ଜଲଧି ଲହରି କଲକଲରଵ କୁପିତ ମଘଵଜି ଦଭିହନନକୃଦନୁଜ ସାକ୍ଷିକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଯୁଦ୍ଧ,

abhicaraṇa hutavaha paricaraṇa vighaṭana sarabhasa paripatadaparimita kapibala jaladhi lahari kalakalarava kupita maghavaji dabhihananakṛdanuja sākṣika rākṣasa dvandvayuddha,

ଅପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ପୌରୁଷ,

apratidvandva pauruṣa,

ତ୍ର୍ଯମ୍ବକ ସମଧିକ ଘୋରାସ୍ତ୍ରାଡମ୍ବର,

tryambaka samadhika ghorāstrāḍambara,

ସାରଥି ହୃତ ରଥ ସତ୍ରପ ଶାତ୍ରଵ ସତ୍ଯାପିତ ପ୍ରତାପ,

sārathi hṛta ratha satrapa śātrava satyāpita pratāpa,

ଶିତ ଶର କୃତ ଲଵଣ ଦଶମୁଖ ମୁଖ ଦଶକ ନିପତନ ପୁନରୁଦଯ ଦର ଗଲିତ ଜନିତ ଦର ତରଲ ହରିହଯ ନଯନ ନଲିନଵନ ରୁଚି ଖଚିତ ଖତଲ ନିପତିତ ସୁରତରୁ କୁସୁମ ଵିତତି ସୁରଭିତ ରଥ ପଥ,

śita śara kṛta lavaṇa daśamukha mukha daśaka nipatana punarudaya dara galita janita dara tarala harihaya nayana nalinavana ruci khacita khatala nipatita surataru kusuma vitati surabhita ratha patha,

ଅଖିଲ ଜଗଦଧିକ ଭୁଜ ବଲ ଦଶ ଲପନ ଦଶକ ଲଵନ ଜନିତ କଦନ ପରଵଶ ରଜନିଚର ଯୁଵତି ଵିଲପନ ଵଚନ ସମଵିଷଯ ନିଗମ ଶିଖର ନିକର ମୁଖର ମୁଖ ମୁନି ଵର ପରିପଣିତ,

akhila jagadadhika bhuja bala daśa lapana daśaka lavana janita kadana paravaśa rajanicara yuvati vilapana vacana samaviṣaya nigama śikhara nikara mukhara mukha muni vara paripaṇita,

ଅଭିଗତ ଶତମଖ ହୁତଵହ ପିତୃପତି ନିରୃତି ଵରୁଣ ପଵନ ଧନଦ ଗିରିଶ ମୁଖ ସୁରପତି ନୁତ ମୁଦିତ,

abhigata śatamakha hutavaha pitṛpati nirṛti varuṇa pavana dhanada giriśa mukha surapati nuta mudita,

ଅମିତ ମତି ଵିଧି ଵିଦିତ କଥିତ ନିଜ ଵିଭଵ ଜଲଧି ପୃଷତ ଲଵ,

amita mati vidhi vidita kathita nija vibhava jaladhi pṛṣata lava,

ଵିଗତ ଭଯ ଵିବୁଧ ପରିବୃଢ ଵିବୋଧିତ ଵୀରଶଯନ ଶାଯିତ ଵାନର ପୃତନୌଘ,

vigata bhaya vibudha paribṛḍha vibodhita vīraśayana śāyita vānara pṛtanaugha,

ସ୍ଵ ସମଯ ଵିଘଟିତ ସୁଘଟିତ ସହୃଦଯ ସହଧର୍ମଚାରିଣୀକ,

sva samaya vighaṭita sughaṭita sahṛdaya sahadharmacāriṇīka,

ଵିଭୀଷଣ ଵଶଂଵଦୀକୃତ ଲଙ୍କୈଶ୍ଵର୍ଯ,

vibhīṣaṇa vaśaṃvadīkṛta laṅkaiśvarya,

ନିଷ୍ପନ୍ନ କୃତ୍ଯ,

niṣpanna kṛtya,

ଖ ପୁଷ୍ପିତ ରିପୁ ପକ୍ଷ,

kha puṣpita ripu pakṣa,

ପୁଷ୍ପକ ରଭସ ଗତି ଗୋଷ୍ପଦୀକୃତ ଗଗନାର୍ଣଵ,

puṣpaka rabhasa gati goṣpadīkṛta gaganārṇava,

ପ୍ରତିଜ୍ଞାର୍ଣଵ ତରଣ କୃତ କ୍ଷଣ ଭରତ ମନୋରଥ ସଂହିତ ସିଂହାସନାଧିରୂଢ,

pratijñārṇava taraṇa kṛta kṣaṇa bharata manoratha saṃhita siṃhāsanādhirūḍha,

ସ୍ଵାମିନ୍, ରାଘଵ ସିଂହ,

svāmin, rāghava siṃha,

ହାଟକ ଗିରି କଟକ ସଦୃଶ ପାଦ ପୀଠ ନିକଟ ତଟ ପରିଲୁଠିତ ନିଖିଲ ନୃପତି କିରୀଟ କୋଟି ଵିଵିଧ ମଣି ଗଣ କିରଣ ନିକର ନୀରାଜିତ ଚରଣ ରାଜୀଵ,

hāṭaka giri kaṭaka sadṛśa pāda pīṭha nikaṭa taṭa pariluṭhita nikhila nṛpati kirīṭa koṭi vividha maṇi gaṇa kiraṇa nikara nīrājita caraṇa rājīva,

ଦିଵ୍ଯ ଭୌମାଯୋଧ୍ଯାଧିଦୈଵତ,

divya bhaumāyodhyādhidaivata,

ପିତୃ ଵଧ କୁପିତ ପରଶୁ ଧର ମୁନି ଵିହିତ ନୃପ ହନନ କଦନ ପୂର୍ଵ କାଲ ପ୍ରଭଵ ଶତ ଗୁଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପିତ ଧାର୍ମିକ ରାଜ ଵଂଶ,

pitṛ vadha kupita paraśu dhara muni vihita nṛpa hanana kadana pūrva kāla prabhava śata guṇa pratiṣṭhāpita dhārmika rāja vaṃśa,

ଶୁଭ ଚରିତ ରତ ଭରତ ଖର୍ଵିତ ଗର୍ଵ ଗନ୍ଧର୍ଵ ଯୂଥ ଗୀତ ଵିଜଯ ଗାଥା ଶତ,

śubha carita rata bharata kharvita garva gandharva yūtha gīta vijaya gāthā śata,

ଶାସିତ ମଧୁସୁତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସେଵିତ,

śāsita madhusuta śatrughna sevita,

କୁଶ ଲଵ ପରିଗୃହୀତ କୁଲ ଗାଥା ଵିଶେଷ,

kuśa lava parigṛhīta kula gāthā viśeṣa,

ଵିଧିଵଶ ପରିଣମଦମର ଭଣିତି କଵିଵର ରଚିତ ନିଜ ଚରିତ ନିବନ୍ଧନ ନିଶମନ ନିର୍ଵୃତ,

vidhivaśa pariṇamadamara bhaṇiti kavivara racita nija carita nibandhana niśamana nirvṛta,

ସର୍ଵ ଜନ ସମ୍ମାନିତ,

sarva jana sammānita,

ପୁନରୁପସ୍ଥାପିତ ଵିମାନ ଵର ଵିଶ୍ରାଣନ ପ୍ରୀଣିତ ଵୈଶ୍ରଵଣ ଵିଶ୍ରାଵିତ ଯଶଃ ପ୍ରପଞ୍ଚ,

punarupasthāpita vimāna vara viśrāṇana prīṇita vaiśravaṇa viśrāvita yaśaḥ prapañca,

ପଞ୍ଚତାପନ୍ନ ମୁନିକୁମାର ସଞ୍ଜୀଵନାମୃତ,

pañcatāpanna munikumāra sañjīvanāmṛta,

ତ୍ରେତାଯୁଗ ପ୍ରଵର୍ତିତ କାର୍ତଯୁଗ ଵୃତ୍ତାନ୍ତ,

tretāyuga pravartita kārtayuga vṛttānta,

ଅଵିକଲ ବହୁସୁଵର୍ଣ ହଯମଖ ସହସ୍ର ନିର୍ଵହଣ ନିର୍ଵର୍ତିତ ନିଜ ଵର୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ,

avikala bahusuvarṇa hayamakha sahasra nirvahaṇa nirvartita nija varṇāśrama dharma,

ସର୍ଵ କର୍ମ ସମାରାଧ୍ଯ,

sarva karma samārādhya,

ସନାତନ ଧର୍ମ,

sanātana dharma,

ସାକେତ ଜନପଦ ଜନି ଧନିକ ଜଙ୍ଗମ ତଦିତର ଜନ୍ତୁ ଜାତ ଦିଵ୍ଯ ଗତି ଦାନ ଦର୍ଶିତ ନିତ୍ଯ ନିସ୍ସୀମ ଵୈଭଵ,

sāketa janapada jani dhanika jaṅgama taditara jantu jāta divya gati dāna darśita nitya nissīma vaibhava,

ଭଵ ତପନ ତାପିତ ଭକ୍ତଜନ ଭଦ୍ରାରାମ,

bhava tapana tāpita bhaktajana bhadrārāma,

ଶ୍ରୀ ରାମଭଦ୍ର, ନମସ୍ତେ ପୁନସ୍ତେ ନମଃ ॥

śrī rāmabhadra, namaste punaste namaḥ ||

ଚତୁର୍ମୁଖେଶ୍ଵରମୁଖୈଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିଶାଲିନେ ।

caturmukheśvaramukhaiḥ putrapautrādiśāline |

ନମଃ ସୀତାସମେତାଯ ରାମାଯ ଗୃହମେଧିନେ ॥

namaḥ sītāsametāya rāmāya gṛhamedhine ||

କଵିକଥକସିଂହକଥିତଂ

kavikathakasiṃhakathitaṃ

କଠୋରସୁକୁମାରଗୁମ୍ଭଗମ୍ଭୀରମ୍ ।

kaṭhorasukumāragumbhagambhīram |

ଭଵଭଯଭେଷଜମେତତ୍

bhavabhayabheṣajametat

ପଠତ ମହାଵୀରଵୈଭଵଂ ସୁଧିଯଃ ॥

paṭhata mahāvīravaibhavaṃ sudhiyaḥ ||

ଇତି ଶ୍ରୀମହାଵୀରଵୈଭଵମ୍ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमान्वेङ्कटनाथार्य कवितार्किक केसरि ।

वेदान्ताचार्यवर्योमे सन्निधत्तां सदाहृदि ॥

जयत्याश्रित सन्त्रास ध्वान्त विध्वंसनोदयः ।

प्रभावान् सीतया देव्या परमव्योम भास्करः ॥

जय जय महावीर महाधीर धौरेय,

देवासुर समर समय समुदित निखिल निर्जर निर्धारित निरवधिक माहात्म्य,

दशवदन दमित दैवत परिषदभ्यर्थित दाशरथि भाव,

दिनकर कुल कमल दिवाकर,

दिविषदधिपति रण सहचरण चतुर दशरथ चरम ऋणविमॊचन,

कोसल सुता कुमार भाव कञ्चुकित कारणाकार,

कौमार केलि गोपायित कौशिकाध्वर,

रणाध्वर धुर्य भव्य दिव्यास्त्र बृन्द वन्दित,

प्रणत जन विमत विमथन दुर्ललित दोर्ललित,

तनुतर विशिख विताडन विघटित विशरारु शरारु ताटका ताटकेय,

जडकिरण शकलधर जटिल नटपति मकुट तट नटनपटु विबुधसरिदतिबहुल मधुगलन ललितपद

नलिनरज उपमृदित निजवृजिन जहदुपल तनुरुचिर परम मुनिवर युवति नुत,

कुशिक सुत कथित विदित नव विविध कथ,

मैथिल नगर सुलोचना लोचन चकोर चन्द्र,

खण्डपरशु कोदण्ड प्रकाण्ड खण्डन शौण्ड भुजदण्ड,

चण्डकर किरण मण्डल बोधित पुण्डरीक वन रुचि लुण्टाक लोचन,

मोचित जनक हृदय शङ्कातङ्क,

परिहृत निखिल नरपति वरण जनक दुहितृ कुचतट विहरण समुचित करतल,

शतकोटि शतगुण कठिन परशुधर मुनिवर करधृत दुरवनमतम निज धनुराकर्षण प्रकाशित पारमेष्ठ्य,

क्रतुहर शिखरि कन्तुक विहृत्युन्मुख जगदरुन्तुद जितहरि दन्ति दन्त दन्तुर दशवदन दमन कुशल दशशतभुज मुख नृपतिकुल रुधिर झर भरित पृथुतर तटाक तर्पित पितृक भृगुपति सुगति विहतिकर नत परुडिषु परिघ,

अनृत भय मुषित हृदय पितृ वचन पालन प्रतिज्ञावज्ञात यौवराज्य,

निषाद राज सौहृद सूचित सौशील्य सागर,

भरद्वाज शासन परिगृहीत विचित्र चित्रकूट गिरि कटक तट रम्यावसथ,

अनन्यशासनीय,

प्रणत भरत मकुटतट सुघटित पादुकाग्र्याभिषेक, निर्वर्तित सर्वलोक योग क्षेम,

पिशित रुचि विहित दुरित वलमथन तनय बलिभुगनुगति सरभस शयन तृण शकल परिपतन भय चकित सकल सुर मुनिवर बहुमत महास्त्र सामर्थ्य,

द्रुहिण हर वलमथन दुरालक्ष शरलक्ष,

दण्डका तपोवन जङ्गम पारिजात,

विराध हरिण शार्दूल,

विलुलित बहुफल मख कलम रजनिचर मृग मृगयारम्भ सम्भृत चीरभृदनुरोध,

त्रिशिरः शिरस्त्रितय तिमिर निरास वासरकर,

दूषण जलनिधि शोषण तोषित ऋषिगण घोषित विजय घोषण,

खरतर खर तरु खण्डन चण्ड पवन,

द्विसप्त रक्षः सहस्र नलवन विलोलन महाकलभ,

असहाय शूर,

अनपाय साहस,

महित महामृथ दर्शन मुदित मैथिली दृढतर परिरम्भण विभव विरोपित विकट वीरव्रण,

मारीच माया मृग चर्म परिकर्मित निर्भर दर्भास्तरण,

विक्रम यशो लाभ विक्रीत जीवित गृध्रराज देह दिधक्षा लक्षित भक्तजन दाक्षिण्य,

कल्पित विबुधभाव कबन्धाभिनन्दित,

अवन्ध्य महिम मुनिजन भजन मुषित हृदय कलुष शबरी मोक्ष साक्षिभूत,

प्रभञ्जनतनय भावुक भाषित रञ्जित हृदय,

तरणिसुत शरणागति परतन्त्रीकृत स्वातन्त्र्य,

दृढघटित कैलास कोटि विकट दुन्दुभि कङ्काल कूट दूर विक्षेप दक्ष दक्षिणेतर पादाङ्गुष्ठ दरचलन विश्वस्त सुहृदाशय,

अतिपृथुल बहु विटपि गिरि धरणि विवर युगपदुदय विवृत चित्रपुङ्ख वैचित्र्य,

विपुल भुज शैलमूल निबिड निपीडित रावण रणरणक जनक चतुरुदधि विहरण चतुर कपिकुलपति हृदय विशाल शिलातल दारण दारुण शिलीमुख,

अपार पारावार परिखा परिवृत परपुर परिसृत दव दहन जवन पवनभव कपिवर परिष्वङ्ग भावित सर्वस्व दान,

अहित सहोदर रक्षः परिग्रह विसंवादि विविध सचिव विप्रलम्भ (विस्रम्भण) समय संरम्भ समुज्जृम्भित सर्वेश्वर भाव,

सकृत्प्रपन्न जन संरक्षण दीक्षित वीर, सत्यव्रत,

प्रतिशयन भूमिका भूषित पयोधि पुलिन,

प्रलय शिखि परुष विशिख शिखा शोषिताकूपार वारिपूर,

प्रबल रिपु कलह कुतुक चटुल कपिकुल करतल तूलित हृत गिरि निकर साधित सेतुपथ सीमा सीमन्तित समुद्र,

द्रुतगति तरुमृग वरूथिनी निरुद्ध लङ्कावरोध वेपथु लास्य लीलोपदेश देशिक धनुर्ज्याघोष,

गगन चर कनक गिरि गरिम धर निगममय निज गरुड गरुदनिल लव गलित विष वदन शर कदन,

अकृतचर वनचर रणकरण वैलक्ष्य कूणिताक्ष बहुविध रक्षो बलाध्यक्ष वक्षः कवाट पाटन पटिम साटोप कोपावलेप,

कटुरटदटनि टङ्कृति चटुल कठोर कार्मुख विनिर्गत विशङ्कट विशिख विताडन विघटित मकुट विह्वल विश्रवस्तनय विश्रम समय विश्राणन विख्यात विक्रम,

कुम्भकर्ण कुलगिरि विदलन दम्भोलि भूत निश्शङ्क कङ्कपत्र,

अभिचरण हुतवह परिचरण विघटन सरभस परिपतदपरिमित कपिबल जलधि लहरि कलकलरव कुपित मघवजि दभिहननकृदनुज साक्षिक राक्षस द्वन्द्वयुद्ध,

अप्रतिद्वन्द्व पौरुष,

त्र्यम्बक समधिक घोरास्त्राडम्बर,

सारथि हृत रथ सत्रप शात्रव सत्यापित प्रताप,

शित शर कृत लवण दशमुख मुख दशक निपतन पुनरुदय दर गलित जनित दर तरल हरिहय नयन नलिनवन रुचि खचित खतल निपतित सुरतरु कुसुम वितति सुरभित रथ पथ,

अखिल जगदधिक भुज बल दश लपन दशक लवन जनित कदन परवश रजनिचर युवति विलपन वचन समविषय निगम शिखर निकर मुखर मुख मुनि वर परिपणित,

अभिगत शतमख हुतवह पितृपति निरृति वरुण पवन धनद गिरिश मुख सुरपति नुत मुदित,

अमित मति विधि विदित कथित निज विभव जलधि पृषत लव,

विगत भय विबुध परिबृढ विबोधित वीरशयन शायित वानर पृतनौघ,

स्व समय विघटित सुघटित सहृदय सहधर्मचारिणीक,

विभीषण वशंवदीकृत लङ्कैश्वर्य,

निष्पन्न कृत्य,

ख पुष्पित रिपु पक्ष,

पुष्पक रभस गति गोष्पदीकृत गगनार्णव,

प्रतिज्ञार्णव तरण कृत क्षण भरत मनोरथ संहित सिंहासनाधिरूढ,

स्वामिन्, राघव सिंह,

हाटक गिरि कटक सदृश पाद पीठ निकट तट परिलुठित निखिल नृपति किरीट कोटि विविध मणि गण किरण निकर नीराजित चरण राजीव,

दिव्य भौमायोध्याधिदैवत,

पितृ वध कुपित परशु धर मुनि विहित नृप हनन कदन पूर्व काल प्रभव शत गुण प्रतिष्ठापित धार्मिक राज वंश,

शुभ चरित रत भरत खर्वित गर्व गन्धर्व यूथ गीत विजय गाथा शत,

शासित मधुसुत शत्रुघ्न सेवित,

कुश लव परिगृहीत कुल गाथा विशेष,

विधिवश परिणमदमर भणिति कविवर रचित निज चरित निबन्धन निशमन निर्वृत,

सर्व जन सम्मानित,

पुनरुपस्थापित विमान वर विश्राणन प्रीणित वैश्रवण विश्रावित यशः प्रपञ्च,

पञ्चतापन्न मुनिकुमार सञ्जीवनामृत,

त्रेतायुग प्रवर्तित कार्तयुग वृत्तान्त,

अविकल बहुसुवर्ण हयमख सहस्र निर्वहण निर्वर्तित निज वर्णाश्रम धर्म,

सर्व कर्म समाराध्य,

सनातन धर्म,

साकेत जनपद जनि धनिक जङ्गम तदितर जन्तु जात दिव्य गति दान दर्शित नित्य निस्सीम वैभव,

भव तपन तापित भक्तजन भद्राराम,

श्री रामभद्र, नमस्ते पुनस्ते नमः ॥

चतुर्मुखेश्वरमुखैः पुत्रपौत्रादिशालिने ।

नमः सीतासमेताय रामाय गृहमेधिने ॥

कविकथकसिंहकथितं

कठोरसुकुमारगुम्भगम्भीरम् ।

भवभयभेषजमेतत्

पठत महावीरवैभवं सुधियः ॥

इति श्रीमहावीरवैभवम् ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

ଶ୍ରୀ ରଘୁଵୀର ଗଦ୍ଯମ୍ (ଶ୍ରୀ ମହାଵୀର ଵୈଭଵମ୍)