Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
Verse 1
అత్రేః పుత్రతయా పురా త్వమనసూయాయాం హి దత్తాభిధో
జాతః శిష్యనిబన్ధతన్ద్రితమనాః స్వస్థశ్చరన్ కాన్తయా ।
దృష్టో భక్తతమేన హేహయమహీపాలేన తస్మై వరా-
నష్టైశ్వర్యముఖాన్ ప్రదాయ దదిథ స్వేనైవ చాన్తే వధమ్ ॥1॥
జాతః శిష్యనిబన్ధతన్ద్రితమనాః స్వస్థశ్చరన్ కాన్తయా ।
దృష్టో భక్తతమేన హేహయమహీపాలేన తస్మై వరా-
నష్టైశ్వర్యముఖాన్ ప్రదాయ దదిథ స్వేనైవ చాన్తే వధమ్ ॥1॥
atreḥ putratayā purā tvamanasūyāyāṃ hi dattābhidho
jātaḥ śiṣyanibandhatandritamanāḥ svasthaścaran kāntayā |
dṛṣṭo bhaktatamena hehayamahīpālena tasmai varā-
naṣṭaiśvaryamukhān pradāya daditha svenaiva cānte vadham ||1||
jātaḥ śiṣyanibandhatandritamanāḥ svasthaścaran kāntayā |
dṛṣṭo bhaktatamena hehayamahīpālena tasmai varā-
naṣṭaiśvaryamukhān pradāya daditha svenaiva cānte vadham ||1||
Verse 2
సత్యం కర్తుమథార్జునస్య చ వరం తచ్ఛక్తిమాత్రానతం
బ్రహ్మద్వేషి తదాఖిలం నృపకులం హన్తుం చ భూమేర్భరమ్ ।
సఞ్జాతో జమదగ్నితో భృగుకులే త్వం రేణుకాయాం హరే
రామో నామ తదాత్మజేష్వవరజః పిత్రోరధాః సమ్మదమ్ ॥2॥
బ్రహ్మద్వేషి తదాఖిలం నృపకులం హన్తుం చ భూమేర్భరమ్ ।
సఞ్జాతో జమదగ్నితో భృగుకులే త్వం రేణుకాయాం హరే
రామో నామ తదాత్మజేష్వవరజః పిత్రోరధాః సమ్మదమ్ ॥2॥
satyaṃ kartumathārjunasya ca varaṃ tacchaktimātrānataṃ
brahmadveṣi tadākhilaṃ nṛpakulaṃ hantuṃ ca bhūmerbharam |
sañjāto jamadagnito bhṛgukule tvaṃ reṇukāyāṃ hare
rāmo nāma tadātmajeṣvavarajaḥ pitroradhāḥ sammadam ||2||
brahmadveṣi tadākhilaṃ nṛpakulaṃ hantuṃ ca bhūmerbharam |
sañjāto jamadagnito bhṛgukule tvaṃ reṇukāyāṃ hare
rāmo nāma tadātmajeṣvavarajaḥ pitroradhāḥ sammadam ||2||
Verse 3
లబ్ధామ్నాయగణశ్చతుర్దశవయా గన్ధర్వరాజే మనా-
గాసక్తాం కిల మాతరం ప్రతి పితుః క్రోధాకులస్యాజ్ఞయా ।
తాతాజ్ఞాతిగసోదరైః సమమిమాం ఛిత్వాఽథ శాన్తాత్ పితు-
స్తేషాం జీవనయోగమాపిథ వరం మాతా చ తేఽదాద్వరాన్ ॥3॥
గాసక్తాం కిల మాతరం ప్రతి పితుః క్రోధాకులస్యాజ్ఞయా ।
తాతాజ్ఞాతిగసోదరైః సమమిమాం ఛిత్వాఽథ శాన్తాత్ పితు-
స్తేషాం జీవనయోగమాపిథ వరం మాతా చ తేఽదాద్వరాన్ ॥3॥
labdhāmnāyagaṇaścaturdaśavayā gandharvarāje manā-
gāsaktāṃ kila mātaraṃ prati pituḥ krodhākulasyājñayā |
tātājñātigasodaraiḥ samamimāṃ chitvā'tha śāntāt pitu-
steṣāṃ jīvanayogamāpitha varaṃ mātā ca te'dādvarān ||3||
gāsaktāṃ kila mātaraṃ prati pituḥ krodhākulasyājñayā |
tātājñātigasodaraiḥ samamimāṃ chitvā'tha śāntāt pitu-
steṣāṃ jīvanayogamāpitha varaṃ mātā ca te'dādvarān ||3||
Verse 4
పిత్రా మాతృముదే స్తవాహృతవియద్ధేనోర్నిజాదాశ్రమాత్
ప్రస్థాయాథ భృగోర్గిరా హిమగిరావారాధ్య గౌరీపతిమ్ ।
లబ్ధ్వా తత్పరశుం తదుక్తదనుజచ్ఛేదీ మహాస్త్రాదికం
ప్రాప్తో మిత్రమథాకృతవ్రణమునిం ప్రాప్యాగమః స్వాశ్రమమ్ ॥4॥
ప్రస్థాయాథ భృగోర్గిరా హిమగిరావారాధ్య గౌరీపతిమ్ ।
లబ్ధ్వా తత్పరశుం తదుక్తదనుజచ్ఛేదీ మహాస్త్రాదికం
ప్రాప్తో మిత్రమథాకృతవ్రణమునిం ప్రాప్యాగమః స్వాశ్రమమ్ ॥4॥
pitrā mātṛmude stavāhṛtaviyaddhenornijādāśramāt
prasthāyātha bhṛgorgirā himagirāvārādhya gaurīpatim |
labdhvā tatparaśuṃ taduktadanujacchedī mahāstrādikaṃ
prāpto mitramathākṛtavraṇamuniṃ prāpyāgamaḥ svāśramam ||4||
prasthāyātha bhṛgorgirā himagirāvārādhya gaurīpatim |
labdhvā tatparaśuṃ taduktadanujacchedī mahāstrādikaṃ
prāpto mitramathākṛtavraṇamuniṃ prāpyāgamaḥ svāśramam ||4||
Verse 5
ఆఖేటోపగతోఽర్జునః సురగవీసమ్ప్రాప్తసమ్పద్గణై-
స్త్వత్పిత్రా పరిపూజితః పురగతో దుర్మన్త్రివాచా పునః ।
గాం క్రేతుం సచివం న్యయుఙ్క్త కుధియా తేనాపి రున్ధన్ముని-
ప్రాణక్షేపసరోషగోహతచమూచక్రేణ వత్సో హృతః ॥5॥
స్త్వత్పిత్రా పరిపూజితః పురగతో దుర్మన్త్రివాచా పునః ।
గాం క్రేతుం సచివం న్యయుఙ్క్త కుధియా తేనాపి రున్ధన్ముని-
ప్రాణక్షేపసరోషగోహతచమూచక్రేణ వత్సో హృతః ॥5॥
ākheṭopagato'rjunaḥ suragavīsamprāptasampadgaṇai-
stvatpitrā paripūjitaḥ puragato durmantrivācā punaḥ |
gāṃ kretuṃ sacivaṃ nyayuṅkta kudhiyā tenāpi rundhanmuni-
prāṇakṣepasaroṣagohatacamūcakreṇa vatso hṛtaḥ ||5||
stvatpitrā paripūjitaḥ puragato durmantrivācā punaḥ |
gāṃ kretuṃ sacivaṃ nyayuṅkta kudhiyā tenāpi rundhanmuni-
prāṇakṣepasaroṣagohatacamūcakreṇa vatso hṛtaḥ ||5||
Verse 6
శుక్రోజ్జీవితతాతవాక్యచలితక్రోధోఽథ సఖ్యా సమం
బిభ్రద్ధ్యాతమహోదరోపనిహితం చాపం కుఠారం శరాన్ ।
ఆరూఢః సహవాహయన్తృకరథం మాహిష్మతీమావిశన్
వాగ్భిర్వత్సమదాశుషి క్షితిపతౌ సమ్ప్రాస్తుథాః సఙ్గరమ్ ॥6॥
బిభ్రద్ధ్యాతమహోదరోపనిహితం చాపం కుఠారం శరాన్ ।
ఆరూఢః సహవాహయన్తృకరథం మాహిష్మతీమావిశన్
వాగ్భిర్వత్సమదాశుషి క్షితిపతౌ సమ్ప్రాస్తుథాః సఙ్గరమ్ ॥6॥
śukrojjīvitatātavākyacalitakrodho'tha sakhyā samaṃ
bibhraddhyātamahodaropanihitaṃ cāpaṃ kuṭhāraṃ śarān |
ārūḍhaḥ sahavāhayantṛkarathaṃ māhiṣmatīmāviśan
vāgbhirvatsamadāśuṣi kṣitipatau samprāstuthāḥ saṅgaram ||6||
bibhraddhyātamahodaropanihitaṃ cāpaṃ kuṭhāraṃ śarān |
ārūḍhaḥ sahavāhayantṛkarathaṃ māhiṣmatīmāviśan
vāgbhirvatsamadāśuṣi kṣitipatau samprāstuthāḥ saṅgaram ||6||
Verse 7
పుత్రాణామయుతేన సప్తదశభిశ్చాక్షౌహిణీభిర్మహా-
సేనానీభిరనేకమిత్రనివహైర్వ్యాజృమ్భితాయోధనః ।
సద్యస్త్వత్కకుఠారబాణవిదలన్నిశ్శేషసైన్యోత్కరో
భీతిప్రద్రుతనష్టశిష్టతనయస్త్వామాపతత్ హేహయః ॥7॥
సేనానీభిరనేకమిత్రనివహైర్వ్యాజృమ్భితాయోధనః ।
సద్యస్త్వత్కకుఠారబాణవిదలన్నిశ్శేషసైన్యోత్కరో
భీతిప్రద్రుతనష్టశిష్టతనయస్త్వామాపతత్ హేహయః ॥7॥
putrāṇāmayutena saptadaśabhiścākṣauhiṇībhirmahā-
senānībhiranekamitranivahairvyājṛmbhitāyodhanaḥ |
sadyastvatkakuṭhārabāṇavidalanniśśeṣasainyotkaro
bhītipradrutanaṣṭaśiṣṭatanayastvāmāpatat hehayaḥ ||7||
senānībhiranekamitranivahairvyājṛmbhitāyodhanaḥ |
sadyastvatkakuṭhārabāṇavidalanniśśeṣasainyotkaro
bhītipradrutanaṣṭaśiṣṭatanayastvāmāpatat hehayaḥ ||7||
Verse 8
లీలావారితనర్మదాజలవలల్లఙ్కేశగర్వాపహ-
శ్రీమద్బాహుసహస్రముక్తబహుశస్త్రాస్త్రం నిరున్ధన్నముమ్ ।
చక్రే త్వయ్యథ వైష్ణవేఽపి విఫలే బుద్ధ్వా హరిం త్వాం ముదా
ధ్యాయన్తం ఛితసర్వదోషమవధీః సోఽగాత్ పరం తే పదమ్ ॥8॥
శ్రీమద్బాహుసహస్రముక్తబహుశస్త్రాస్త్రం నిరున్ధన్నముమ్ ।
చక్రే త్వయ్యథ వైష్ణవేఽపి విఫలే బుద్ధ్వా హరిం త్వాం ముదా
ధ్యాయన్తం ఛితసర్వదోషమవధీః సోఽగాత్ పరం తే పదమ్ ॥8॥
līlāvāritanarmadājalavalallaṅkeśagarvāpaha-
śrīmadbāhusahasramuktabahuśastrāstraṃ nirundhannamum |
cakre tvayyatha vaiṣṇave'pi viphale buddhvā hariṃ tvāṃ mudā
dhyāyantaṃ chitasarvadoṣamavadhīḥ so'gāt paraṃ te padam ||8||
śrīmadbāhusahasramuktabahuśastrāstraṃ nirundhannamum |
cakre tvayyatha vaiṣṇave'pi viphale buddhvā hariṃ tvāṃ mudā
dhyāyantaṃ chitasarvadoṣamavadhīḥ so'gāt paraṃ te padam ||8||
Verse 9
భూయోఽమర్షితహేహయాత్మజగణైస్తాతే హతే రేణుకా-
మాఘ్నానాం హృదయం నిరీక్ష్య బహుశో ఘోరాం ప్రతిజ్ఞాం వహన్ ।
ధ్యానానీతరథాయుధస్త్వమకృథా విప్రద్రుహః క్షత్రియాన్
దిక్చక్రేషు కుఠారయన్ విశిఖయన్ నిఃక్షత్రియాం మేదినీమ్ ॥9॥
మాఘ్నానాం హృదయం నిరీక్ష్య బహుశో ఘోరాం ప్రతిజ్ఞాం వహన్ ।
ధ్యానానీతరథాయుధస్త్వమకృథా విప్రద్రుహః క్షత్రియాన్
దిక్చక్రేషు కుఠారయన్ విశిఖయన్ నిఃక్షత్రియాం మేదినీమ్ ॥9॥
bhūyo'marṣitahehayātmajagaṇaistāte hate reṇukā-
māghnānāṃ hṛdayaṃ nirīkṣya bahuśo ghorāṃ pratijñāṃ vahan |
dhyānānītarathāyudhastvamakṛthā vipradruhaḥ kṣatriyān
dikcakreṣu kuṭhārayan viśikhayan niḥkṣatriyāṃ medinīm ||9||
māghnānāṃ hṛdayaṃ nirīkṣya bahuśo ghorāṃ pratijñāṃ vahan |
dhyānānītarathāyudhastvamakṛthā vipradruhaḥ kṣatriyān
dikcakreṣu kuṭhārayan viśikhayan niḥkṣatriyāṃ medinīm ||9||
Verse 10
తాతోజ్జీవనకృన్నృపాలకకులం త్రిస్సప్తకృత్వో జయన్
సన్తర్ప్యాథ సమన్తపఞ్చకమహారక్తహృదౌఘే పితృన్
యజ్ఞే క్ష్మామపి కాశ్యపాదిషు దిశన్ సాల్వేన యుధ్యన్ పునః
కృష్ణోఽముం నిహనిష్యతీతి శమితో యుద్ధాత్ కుమారైర్భవాన్ ॥10॥
సన్తర్ప్యాథ సమన్తపఞ్చకమహారక్తహృదౌఘే పితృన్
యజ్ఞే క్ష్మామపి కాశ్యపాదిషు దిశన్ సాల్వేన యుధ్యన్ పునః
కృష్ణోఽముం నిహనిష్యతీతి శమితో యుద్ధాత్ కుమారైర్భవాన్ ॥10॥
tātojjīvanakṛnnṛpālakakulaṃ trissaptakṛtvo jayan
santarpyātha samantapañcakamahāraktahṛdaughe pitṛn
yajñe kṣmāmapi kāśyapādiṣu diśan sālvena yudhyan punaḥ
kṛṣṇo'muṃ nihaniṣyatīti śamito yuddhāt kumārairbhavān ||10||
santarpyātha samantapañcakamahāraktahṛdaughe pitṛn
yajñe kṣmāmapi kāśyapādiṣu diśan sālvena yudhyan punaḥ
kṛṣṇo'muṃ nihaniṣyatīti śamito yuddhāt kumārairbhavān ||10||
Verse 11
న్యస్యాస్త్రాణి మహేన్ద్రభూభృతి తపస్తన్వన్ పునర్మజ్జితాం
గోకర్ణావధి సాగరేణ ధరణీం దృష్ట్వార్థితస్తాపసైః ।
ధ్యాతేష్వాసధృతానలాస్త్రచకితం సిన్ధుం స్రువక్షేపణా-
దుత్సార్యోద్ధృతకేరలో భృగుపతే వాతేశ సంరక్ష మామ్ ॥11॥
గోకర్ణావధి సాగరేణ ధరణీం దృష్ట్వార్థితస్తాపసైః ।
ధ్యాతేష్వాసధృతానలాస్త్రచకితం సిన్ధుం స్రువక్షేపణా-
దుత్సార్యోద్ధృతకేరలో భృగుపతే వాతేశ సంరక్ష మామ్ ॥11॥
nyasyāstrāṇi mahendrabhūbhṛti tapastanvan punarmajjitāṃ
gokarṇāvadhi sāgareṇa dharaṇīṃ dṛṣṭvārthitastāpasaiḥ |
dhyāteṣvāsadhṛtānalāstracakitaṃ sindhuṃ sruvakṣepaṇā-
dutsāryoddhṛtakeralo bhṛgupate vāteśa saṃrakṣa mām ||11||
gokarṇāvadhi sāgareṇa dharaṇīṃ dṛṣṭvārthitastāpasaiḥ |
dhyāteṣvāsadhṛtānalāstracakitaṃ sindhuṃ sruvakṣepaṇā-
dutsāryoddhṛtakeralo bhṛgupate vāteśa saṃrakṣa mām ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
अत्रेः पुत्रतया पुरा त्वमनसूयायां हि दत्ताभिधो
जातः शिष्यनिबन्धतन्द्रितमनाः स्वस्थश्चरन् कान्तया ।
दृष्टो भक्ततमेन हेहयमहीपालेन तस्मै वरा-
नष्टैश्वर्यमुखान् प्रदाय ददिथ स्वेनैव चान्ते वधम् ॥1॥
सत्यं कर्तुमथार्जुनस्य च वरं तच्छक्तिमात्रानतं
ब्रह्मद्वेषि तदाखिलं नृपकुलं हन्तुं च भूमेर्भरम् ।
सञ्जातो जमदग्नितो भृगुकुले त्वं रेणुकायां हरे
रामो नाम तदात्मजेष्ववरजः पित्रोरधाः सम्मदम् ॥2॥
लब्धाम्नायगणश्चतुर्दशवया गन्धर्वराजे मना-
गासक्तां किल मातरं प्रति पितुः क्रोधाकुलस्याज्ञया ।
ताताज्ञातिगसोदरैः सममिमां छित्वाऽथ शान्तात् पितु-
स्तेषां जीवनयोगमापिथ वरं माता च तेऽदाद्वरान् ॥3॥
पित्रा मातृमुदे स्तवाहृतवियद्धेनोर्निजादाश्रमात्
प्रस्थायाथ भृगोर्गिरा हिमगिरावाराध्य गौरीपतिम् ।
लब्ध्वा तत्परशुं तदुक्तदनुजच्छेदी महास्त्रादिकं
प्राप्तो मित्रमथाकृतव्रणमुनिं प्राप्यागमः स्वाश्रमम् ॥4॥
आखेटोपगतोऽर्जुनः सुरगवीसम्प्राप्तसम्पद्गणै-
स्त्वत्पित्रा परिपूजितः पुरगतो दुर्मन्त्रिवाचा पुनः ।
गां क्रेतुं सचिवं न्ययुङ्क्त कुधिया तेनापि रुन्धन्मुनि-
प्राणक्षेपसरोषगोहतचमूचक्रेण वत्सो हृतः ॥5॥
शुक्रोज्जीविततातवाक्यचलितक्रोधोऽथ सख्या समं
बिभ्रद्ध्यातमहोदरोपनिहितं चापं कुठारं शरान् ।
आरूढः सहवाहयन्तृकरथं माहिष्मतीमाविशन्
वाग्भिर्वत्समदाशुषि क्षितिपतौ सम्प्रास्तुथाः सङ्गरम् ॥6॥
पुत्राणामयुतेन सप्तदशभिश्चाक्षौहिणीभिर्महा-
सेनानीभिरनेकमित्रनिवहैर्व्याजृम्भितायोधनः ।
सद्यस्त्वत्ककुठारबाणविदलन्निश्शेषसैन्योत्करो
भीतिप्रद्रुतनष्टशिष्टतनयस्त्वामापतत् हेहयः ॥7॥
लीलावारितनर्मदाजलवलल्लङ्केशगर्वापह-
श्रीमद्बाहुसहस्रमुक्तबहुशस्त्रास्त्रं निरुन्धन्नमुम् ।
चक्रे त्वय्यथ वैष्णवेऽपि विफले बुद्ध्वा हरिं त्वां मुदा
ध्यायन्तं छितसर्वदोषमवधीः सोऽगात् परं ते पदम् ॥8॥
भूयोऽमर्षितहेहयात्मजगणैस्ताते हते रेणुका-
माघ्नानां हृदयं निरीक्ष्य बहुशो घोरां प्रतिज्ञां वहन् ।
ध्यानानीतरथायुधस्त्वमकृथा विप्रद्रुहः क्षत्रियान्
दिक्चक्रेषु कुठारयन् विशिखयन् निःक्षत्रियां मेदिनीम् ॥9॥
तातोज्जीवनकृन्नृपालककुलं त्रिस्सप्तकृत्वो जयन्
सन्तर्प्याथ समन्तपञ्चकमहारक्तहृदौघे पितृन्
यज्ञे क्ष्मामपि काश्यपादिषु दिशन् साल्वेन युध्यन् पुनः
कृष्णोऽमुं निहनिष्यतीति शमितो युद्धात् कुमारैर्भवान् ॥10॥
न्यस्यास्त्राणि महेन्द्रभूभृति तपस्तन्वन् पुनर्मज्जितां
गोकर्णावधि सागरेण धरणीं दृष्ट्वार्थितस्तापसैः ।
ध्यातेष्वासधृतानलास्त्रचकितं सिन्धुं स्रुवक्षेपणा-
दुत्सार्योद्धृतकेरलो भृगुपते वातेश संरक्ष माम् ॥11॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.