కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్నః - అవశిష్టకర్మాభిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
స॒మిధో॑ యజతి వస॒న్తమే॒వర్తూ॒నామవ॑ రున్ధే॒ తనూ॒నపా॑తం-యఁజతి గ్రీ॒ష్మమే॒వావ॑ రున్ధ ఇ॒డో య॑జతి వ॒ర్॒షా ఏ॒వావ॑ రున్ధే బ॒ర్॒హిర్య॑జతి శ॒రద॑మే॒వావ॑ రున్ధే స్వాహాకా॒రం-యఁ॑జతి హేమ॒న్తమే॒వావ॑ రున్ధే॒ తస్మా॒-థ్స్వాహా॑కృతా॒ హేమ॑-న్ప॒శవో-ఽవ॑ సీదన్తి స॒మిధో॑ యజత్యు॒షస॑ ఏ॒వ దే॒వతా॑నా॒మవ॑ రున్ధే॒ తనూ॒నపా॑తం-యఁజతి య॒జ్ఞమే॒వావ॑ రున్ధ [య॒జ్ఞమే॒వావ॑ రున్ధ, ఇ॒డో య॑జతి] 1
ఇ॒డో య॑జతి ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే బ॒ర్హిర్య॑జతి ప్ర॒జామే॒వావ॑ రున్ధే స॒మాన॑యత ఉప॒భృత॒స్తేజో॒ వా ఆజ్య॑-మ్ప్ర॒జా బ॒ర్॒హిః ప్ర॒జాస్వే॒వ తేజో॑ దధాతి స్వాహాకా॒రం-యఁ॑జతి॒ వాచ॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ దశ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రాడ్వి॒రాజై॒ వాన్నాద్య॒మవ॑ రున్ధే స॒మిధో॑ యజత్య॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ తనూ॒నపా॑తం-యఁజతి [ ] 2
య॒జ్ఞ ఏ॒వాన్తరి॑క్షే॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతీ॒డో య॑జతి ప॒శుష్వే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠతి బ॒ర॒ఃఇర్య॑జతి॒ య ఏ॒వ దే॑వ॒యానాః॒ పన్థా॑న॒స్తేష్వే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠతి స్వాహాకా॒రం-యఁ॑జతి సువ॒ర్గ ఏ॒వ లో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠత్యే॒తావ॑న్తో॒ వై దే॑వలో॒కాస్తేష్వే॒వ య॑థాపూ॒ర్వ-మ్ప్రతి॑తిష్ఠతి దేవాసు॒రా ఏ॒షు లో॒కేష్వ॑స్పర్ధన్త॒ తే దే॒వాః ప్ర॑యా॒జైరే॒భ్యో లో॒కేభ్యో ఽసు॑రా॒-న్ప్రాణు॑దన్త॒ త-త్ప్ర॑యా॒జానా᳚- [త-త్ప్ర॑యా॒జానా᳚మ్, ప్ర॒యా॒జ॒త్వ-] 3
-మ్ప్రయాజ॒త్వం-యఁస్యై॒వం-విఁ॒దుషః॑ ప్రయా॒జా ఇ॒జ్యన్తే॒ ప్రైభ్యో లో॒కేభ్యో॒ భ్రాతృ॑వ్యాన్నుదతే ఽభి॒క్రామ॑-ఞ్జుహోత్య॒భిజి॑త్యై॒ యో వై ప్ర॑యా॒జానా᳚-మ్మిథు॒నం-వేఁద॒ ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ ర్మిథు॒నై ర్జా॑యతే స॒మిధో॑ బ॒హ్వీరి॑వ యజతి॒ తనూ॒నపా॑త॒మేక॑మివ మిథు॒న-న్తది॒డో బ॒హ్వీరి॑వ యజతి బ॒ర్॒హిరేక॑మివ మిథు॒న-న్తదే॒తద్వై ప్ర॑యా॒జానా᳚-మ్మిథు॒నం-యఁ ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్ర [ ] 4
ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ ర్మిథు॒నై ర్జా॑యతే దే॒వానాం॒-వాఁ అని॑ష్టా దే॒వతా॒ ఆస॒న్నథాసు॑రా య॒జ్ఞమ॑జిఘాగ్ం స॒-న్తే దే॒వా గా॑య॒త్రీం-వ్యౌఁ॑హ॒-న్పఞ్చా॒క్షరా॑ణి ప్రా॒చీనా॑ని॒ త్రీణి॑ ప్రతీ॒చీనా॑ని॒ తతో॒ వర్మ॑ య॒జ్ఞాయాభ॑వ॒ద్వర్మ॒ యజ॑మానాయ॒ య-త్ప్ర॑యాజానూయా॒జా ఇ॒జ్యన్తే॒ వర్మై॒వ తద్య॒జ్ఞాయ॑ క్రియతే॒ వర్మ॒ యజ॑మానాయ॒ భ్రాతృ॑వ్యాభిభూత్యై॒ తస్మా॒-ద్వరూ॑థ-మ్పు॒రస్తా॒-ద్వర్షీ॑యః ప॒శ్చాద్ధ్రసీ॑యో దే॒వా వై పు॒రా రక్షో᳚భ్య॒ [పు॒రా రక్షో᳚భ్యః, ఇతి॑ స్వాహాకా॒రేణ॑] 5
ఇతి॑ స్వాహాకా॒రేణ॑ ప్రయా॒జేషు॑ య॒జ్ఞగ్ం స॒గ్గ్॒స్థాప్య॑మపశ్య॒-న్తగ్గ్ స్వా॑హాకా॒రేణ॑ ప్రయా॒జేషు॒ సమ॑స్థాపయ॒న్ వి వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞ-ఞ్ఛి॑న్దన్తి॒ య-థ్స్వా॑హాకా॒రేణ॑ ప్రయా॒జేషు॑ సగ్గ్స్థా॒పయ॑న్తి ప్రయా॒జాని॒ష్ట్వా హ॒వీగ్ష్య॒భి ఘా॑రయతి య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యా॒ అథో॑ హ॒విరే॒వాక॒రథో॑ యథాపూ॒ర్వముపై॑తి పి॒తా వై ప్ర॑యా॒జాః ప్ర॒జా-ఽనూ॑యా॒జా య-త్ప్ర॑యా॒జాని॒ష్ట్వా హ॒వీగ్ష్య॑భిఘా॒రయ॑తి పి॒తైవ త-త్పు॒త్రేణ॒ సాధా॑రణ- [సాధా॑రణమ్, కు॒రు॒తే॒ తస్మా॑దాహు॒-] 6
-ఙ్కురుతే॒ తస్మా॑దాహు॒-ర్యశ్చై॒వం-వేఁద॒ యశ్చ॒ న క॒థా పు॒త్రస్య॒ కేవ॑ల-ఙ్క॒థా సాధా॑రణ-మ్పి॒తురిత్యస్క॑న్నమే॒వ తద్య-త్ప్ర॑యా॒జేష్వి॒ష్టేషు॒ స్కన్ద॑తి గాయ॒త్ర్యే॑వ తేన॒ గర్భ॑-న్ధత్తే॒ సా ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన్. యజ॑మానాయ॒ ప్రజ॑నయతి ॥ 7 ॥
(య॒జ॒తి॒ య॒జ్ఞామే॒వావ॑ రున్ధే॒ - తనూ॒నపా॑తం-యఁజతి - ప్రయా॒జానా॑ ట్ట మే॒వం-వేఁద॒ ప్ర - రక్షో᳚భ్యః॒ - సాధా॑రణం॒ - పఞ్చ॑త్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 1)
చక్షు॑షీ॒ వా ఏ॒తే య॒జ్ఞస్య॒ యదాజ్య॑భాగౌ॒ యదాజ్య॑భాగౌ॒ యజ॑తి॒ చక్షు॑షీ ఏ॒వ త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ ప్రతి॑ దధాతి పూర్వా॒ర్ధే జు॑హోతి॒ తస్మా᳚-త్పూర్వా॒ర్ధే చక్షు॑షీ ప్ర॒బాహు॑గ్-జుహోతి॒ తస్మా᳚-త్ప్ర॒బాహు॒క్చక్షు॑షీ దేవలో॒కం-వాఁ అ॒గ్నినా॒ యజ॑మా॒నో-ఽను॑ పశ్యతి పితృలో॒కగ్ం సోమే॑నోత్తరా॒ర్ధే᳚ ఽగ్నయే॑ జుహోతి దక్షిణా॒ర్ధే సోమా॑యై॒వమి॑వ॒ హీమౌ లో॒కావ॒నయో᳚ ర్లో॒కయో॒రను॑ఖ్యాత్యై॒ రాజా॑నౌ॒ వా ఏ॒తౌ దే॒వతా॑నాం॒- [దే॒వతా॑నామ్, యద॒గ్నీషోమా॑వన్త॒రా] 8
ఁయద॒గ్నీషోమా॑వన్త॒రా దే॒వతా॑ ఇజ్యేతే దే॒వతా॑నాం॒-విఁధృ॑త్యై॒ తస్మా॒-ద్రాజ్ఞా॑ మను॒ష్యా॑ విధృ॑తా బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ కి-న్త-ద్య॒జ్ఞే యజ॑మానః కురుతే॒ యేనా॒న్యతో॑దతశ్చ ప॒శూ-న్దా॒ధా-రో॑భ॒యతో॑దత॒-శ్చేత్యృచ॑-మ॒నూచ్యా ఽఽజ్య॑భాగస్య జుషా॒ణేన॑ యజతి॒ తేనా॒న్యతో॑దతో దాధా॒రర్చ॑మ॒నూచ్య॑ హ॒విష॑ ఋ॒చా య॑జతి॒ తేనో॑భ॒యతో॑దతో దాధార మూర్ధ॒న్వతీ॑ పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి మూ॒ర్ధాన॑మే॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి [ ] 9
ని॒యుత్వ॑త్యా యజతి॒ భ్రాతృ॑వ్యస్యై॒వ ప॒శూ-న్ని యు॑వతే కే॒శినగ్ం॑హ దా॒ర్భ్య-ఙ్కే॒శీ సాత్య॑కామిరువాచ స॒ప్తప॑దా-న్తే॒ శక్వ॑రీ॒గ్॒ శ్వో య॒జ్ఞే ప్ర॑యో॒క్తాసే॒ యస్యై॑ వీ॒ర్యే॑ణ॒ ప్ర జా॒తా-న్భ్రాతృ॑వ్యాన్ను॒దతే॒ ప్రతి॑ జని॒ష్యమా॑ణా॒న్॒. యస్యై॑ వీ॒ర్యే॑ణో॒భయో᳚ ర్లో॒కయో॒ ర్జ్యోతి॑ ర్ధ॒త్తే యస్యై॑ వీ॒ర్యే॑ణ పూర్వా॒ర్ధేనా॑న॒డ్వా-న్భు॒నక్తి॑ జఘనా॒ర్ధేన॑ ధే॒నురితి॑ పు॒రస్తా᳚ల్లక్ష్మా పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి జా॒తానే॒వ భ్రాతృ॑వ్యా॒-న్ప్రణు॑దత ఉ॒పరి॑ష్టాల్లక్ష్మా [ ] 10
యా॒జ్యా॑ జని॒ష్యమా॑ణానే॒వ ప్రతి॑నుదతే పు॒రస్తా᳚ల్లక్ష్మా పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవత్య॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే జ్యోతి॑ర్ధత్త ఉ॒పరి॑ష్టాల్లక్ష్మా యా॒జ్యా॑-ఽముష్మి॑న్నే॒వ లో॒కే జ్యోతి॑ర్ధత్తే॒ జ్యోతి॑ష్మన్తావస్మా ఇ॒మౌ లో॒కౌ భ॑వతో॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ పు॒రస్తా᳚ల్లక్ష్మా పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి॒ తస్మా᳚-త్పూర్వా॒ర్ధేనా॑న॒డ్వా-న్భు॑నక్త్యు॒పరి॑ష్టాల్లక్ష్మా యా॒జ్యా॑ తస్మా᳚జ్జఘనా॒ర్ధేన॑ ధే॒నుర్య ఏ॒వం-వేఁద॑ భు॒ఙ్క్త ఏ॑నమే॒తౌ వజ్ర॒ ఆజ్యం॒-వఁజ్ర॒ ఆజ్య॑భాగౌ॒ [ఆజ్య॑భాగౌ॒, వజ్రో॑] 11
వజ్రో॑ వషట్కా॒రస్త్రి॒వృత॑మే॒వ వజ్రగ్ం॑ స॒మ్భృత్య॒ భ్రాతృ॑వ్యాయ॒ ప్ర హ॑ర॒త్యచ్ఛ॑మ్బట్కార-మప॒గూర్య॒ వష॑ట్కరోతి॒ స్తృత్యై॑ గాయ॒త్రీ పు॑రో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి త్రి॒ష్టుగ్ యా॒జ్యా᳚ బ్రహ్మ॑న్నే॒వ క్ష॒త్రమ॒న్వార॑-మ్భయతి॒ తస్మా᳚ద్బ్రాహ్మ॒ణో ముఖ్యో॒ ముఖ్యో॑ భవతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్రైవైన॑-మ్పురో-ఽనువా॒క్య॑యా ఽఽహ॒ ప్రణ॑యతి యా॒జ్య॑యా గ॒మయ॑తి వషట్కా॒రేణైవైన॑-మ్పురో-ఽనువా॒క్య॑యా దత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛతి యా॒జ్య॑యా॒ ప్రతి॑ [యా॒జ్య॑యా॒ ప్రతి॑, వ॒ష॒ట్కా॒రేణ॑] 12
వషట్కా॒రేణ॑ స్థాపయతి త్రి॒పదా॑ పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఏ॒ష్వే॑వ లో॒కేషు॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ చతు॑ష్పదా యా॒జ్యా॑ చతు॑ష్పద ఏ॒వ ప॒శూనవ॑ రున్ధే ద్వ్యక్ష॒రో వ॑షట్కా॒రో ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః ప॒శుష్వే॒వోపరి॑ష్టా॒-త్ప్రతి॑తిష్ఠతి గాయ॒త్రీ పు॑రో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి త్రి॒ష్టుగ్ యా॒జ్యై॑షా వై స॒ప్తప॑దా॒ శక్వ॑రీ॒ యద్వా ఏ॒తయా॑ దే॒వా అశి॑క్ష॒-న్తద॑శక్నువ॒న్॒. య ఏ॒వం-వేఁద॑ శ॒క్నోత్యే॒వ యచ్ఛిక్ష॑తి ॥ 13 ॥
(దే॒వతా॑నాం - కరోత్యు॒ - పరి॑ష్టాల్ల॒క్ష్మా - ఽఽజ్య॑భాగౌ॒ - ప్రతి॑ - శ॒క్రోత్యే॒వ - ద్వే చ॑ ) (అ. 2)
ప్ర॒జాప॑తి ర్దే॒వేభ్యో॑ య॒జ్ఞాన్ వ్యాది॑శ॒-థ్స ఆ॒త్మన్నాజ్య॑మధత్త॒ త-న్దే॒వా అ॑బ్రువన్నే॒ష వావ య॒జ్ఞో యదాజ్య॒మప్యే॒వ నో-ఽత్రా॒స్త్వితి॒ సో᳚-ఽబ్రవీ॒-ద్యజాన్॑ వ॒ ఆజ్య॑భాగా॒వుప॑ స్తృణాన॒భి ఘా॑రయా॒నితి॒ తస్మా॒-ద్యజ॒న్త్యా-జ్య॑భాగా॒వుప॑ స్తృణన్త్య॒భి ఘా॑రయన్తి బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ కస్మా᳚-థ్స॒త్యా-ద్యా॒తయా॑మాన్య॒న్యాని॑ హ॒వీగ్-ష్యయా॑తయామ॒-మాజ్య॒మితి॑ ప్రాజాప॒త్య- [ప్రాజాప॒త్యమ్, ఇతి॑] 14
-మితి॑ బ్రూయా॒దయా॑తయామా॒ హి దే॒వానా᳚-మ్ప్ర॒జాప॑తి॒రితి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి దే॒వేభ్యో-ఽపా᳚క్రామ॒-న్న వో॑-ఽభా॒గాని॑ హ॒వ్యం-వఁ॑క్ష్యామ॒ ఇతి॒ తేభ్య॑ ఏ॒త-చ్చ॑తురవ॒త్త-మ॑ధారయ-న్పురో-ఽనువా॒క్యా॑యై యా॒జ్యా॑యై దే॒వతా॑యై వషట్కా॒రాయ॒ యచ్చ॑తురవ॒త్త-ఞ్జు॒హోతి॒ ఛన్దాగ్॑స్యే॒వ త-త్ప్రీ॑ణాతి॒ తాన్య॑స్య ప్రీ॒తాని॑ దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఁ॑హ॒న్త్యఙ్గి॑రసో॒ వా ఇ॒త ఉ॑త్త॒మా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య॒-న్తదృష॑యో యజ్ఞవా॒స్త్వ॑భ్య॒వాయ॒-న్తే॑- [యజ్ఞవా॒స్త్వ॑భ్య॒వాయ॒-న్తే, అ॒ప॒శ్య॒-న్పు॒రో॒డాశ॑-] 15
-ఽపశ్య-న్పురో॒డాశ॑-ఙ్కూ॒ర్మ-మ్భూ॒తగ్ం సర్ప॑న్త॒-న్తమ॑బ్రువ॒న్నిన్ద్రా॑య ధ్రియస్వ॒ బృ॒హస్పత॑యే ధ్రియస్వ॒ విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్యో᳚ ధ్రియ॒స్వేతి॒ స నాద్ధ్రి॑యత॒ తమ॑బ్రువన్న॒గ్నయే᳚ ధ్రియ॒స్వేతి॒ సో᳚-ఽగ్నయే᳚-ఽద్ధ్రియత॒ యదా᳚గ్నే॒యో᳚- ఽష్టాక॑పాలో- ఽమావా॒స్యా॑యా-ఞ్చ పౌర్ణమా॒స్యా-ఞ్చా᳚చ్యు॒తో భవ॑తి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒భిజి॑త్యై॒ తమ॑బ్రువన్ క॒థా-ఽహా᳚స్థా॒ ఇత్యను॑పాక్తో ఽభూవ॒మిత్య॑బ్రవీ॒-ద్యథా-ఽక్షో-ఽను॑పాక్తో॒- [-ఽను॑పాక్తః, అ॒వార్చ్ఛ॑త్యే॒వ-] 16
-ఽవార్చ్ఛ॑త్యే॒వ-మవా॑-ఽఽర॒మిత్యు॒పరి॑ష్టా-ద॒భ్యజ్యా॒ధస్తా॒-దుపా॑నక్తి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై॒ సర్వా॑ణి క॒పాలా᳚న్య॒భి ప్ర॑థయతి॒ తావ॑తః పురో॒డాశా॑న॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే॑-ఽభి జ॑యతి॒ యో విద॑గ్ధ॒-స్స నై॑ర్-ఋ॒తో యో-ఽశృ॑త॒-స్స రౌ॒ద్రో య-శ్శృ॒త-స్స సదే॑వ॒స్తస్మా॒దవి॑దహతా శృత॒కృన్త్యః॑ సదేవ॒త్వాయ॒ భస్మ॑నా॒-ఽభి వా॑సయతి॒ తస్మా᳚న్మా॒గ్ం॒ సేనాస్థి॑ ఛ॒న్నం-వేఁ॒దేనా॒భి వా॑సయతి॒ తస్మా॒- [తస్మా᳚త్, కేశై॒-] 17
-త్కేశై॒-శ్శిరః॑ ఛ॒న్న-మ్ప్రచ్యు॑తం॒-వాఁ ఏ॒తద॒స్మా-ల్లో॒కాదగ॑త-న్దేవలో॒కం-యఁచ్ఛృ॒తగ్ం హ॒విరన॑భిఘారిత-మభి॒ఘార్యో-ద్వా॑సయతి దేవ॒త్రైవైన॑-ద్గమయతి॒ యద్యేక॑-ఙ్క॒పాల॒-న్నశ్యే॒దేకో॒ మాసః॑ సంవఁథ్స॒రస్యాన॑వేత॒-స్స్యాదథ॒ యజ॑మానః॒ ప్రమీ॑యేత॒ య-ద్ద్వే నశ్యే॑తా॒-న్ద్వౌ మాసౌ॑ సంవఁథ్స॒రస్యాన॑వేతౌ॒ స్యాతా॒మథ॒ యజ॑మానః॒ ప్రమీ॑యేత స॒ఙ్ఖ్యాయో-ద్వా॑సయతి॒ యజ॑మానస్య [యజ॑మానస్య, గో॒పీ॒థాయ॒ యది॒] 18
గోపీ॒థాయ॒ యది॒ నశ్యే॑దాశ్వి॒న-న్ద్వి॑కపా॒ల-న్నిర్వ॑పే-ద్ద్యావాపృథి॒వ్య॑- మేక॑కపాలమ॒శ్వినౌ॒ వై దే॒వానా᳚-మ్భి॒షజౌ॒ తాభ్యా॑మే॒వాస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి ద్యావాపృథి॒వ్య॑ ఏక॑కపాలో భవత్య॒నయో॒ర్వా ఏ॒తన్న॑శ్యతి॒ యన్నశ్య॑- త్య॒నయో॑రే॒వైన॑-ద్విన్దతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ 19 ॥
(ప్ర॒జా॒ప॒త్యం - తే - ఽక్షో-ఽను॑పాక్తో - వే॒దేనా॒భి వా॑సయతి॒ తస్మా॒--ద్యజ॑మానస్య॒ - ద్వాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 3)
దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇతి॒ స్ఫ్యమా ద॑త్తే॒ ప్రసూ᳚త్యా అ॒శ్వినో᳚ ర్బా॒హుభ్యా॒మిత్యా॑హా॒-శ్వినౌ॒ హి దే॒వానా॑మద్ధ్వ॒ర్యూ ఆస్తా᳚-మ్పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మిత్యా॑హ॒ యత్యై॑ శ॒తభృ॑ష్టిరసి వానస్ప॒త్యో ద్వి॑ష॒తో వ॒ధ ఇత్యా॑హ॒ వజ్ర॑మే॒వ త-థ్సగ్గ్శ్య॑తి॒ భ్రాతృ॑వ్యాయ ప్రహరి॒ష్యన్-థ్స్త॑మ్బ య॒జుర్-హ॑రత్యే॒తావ॑తీ॒ వై పృ॑థి॒వీ యావ॑తీ॒ వేది॒స్తస్యా॑ ఏ॒తావ॑త ఏ॒వ భ్రాతృ॑వ్య॒-న్నిర్భ॑జతి॒ [-నిర్భ॑జతి॒, తస్మా॒న్నాభా॒గ-] 20
తస్మా॒న్నాభా॒గ-న్నిర్భ॑జన్తి॒ త్రిర్హ॑రతి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఏ॒భ్య ఏ॒వైనం॑-లోఁ॒కేభ్యో॒ నిర్భ॑జతి తూ॒ష్ణీ-ఞ్చ॑తు॒ర్థగ్ం హ॑ర॒త్యప॑రిమితాదే॒వైన॒-న్నిర్భ॑జ॒త్యుద్ధ॑న్తి॒ యదే॒వాస్యా॑ అమే॒ద్ధ్య-న్తదప॑ హ॒న్త్యుద్ధ॑న్తి॒ తస్మా॒దోష॑ధయః॒ పరా॑ భవన్తి॒ మూల॑-ఞ్ఛినత్తి॒ భ్రాతృ॑వ్యస్యై॒వ మూల॑-ఞ్ఛినత్తి పితృదేవ॒త్యా-ఽతి॑ఖా॒తేయ॑తీ-ఙ్ఖనతి ప్ర॒జాప॑తినా [ప్ర॒జాప॑తినా, యజ్ఞము॒ఖేన॒ సమ్మి॑తా॒మా] 21
యజ్ఞము॒ఖేన॒ సమ్మి॑తా॒మా ప్ర॑తి॒ష్ఠాయై॑ ఖనతి॒ యజ॑మానమే॒వ ప్ర॑తి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑మయతి దక్షిణ॒తో వర్షీ॑యసీ-ఙ్కరోతి దేవ॒యజ॑నస్యై॒వ రూ॒పమ॑కః॒ పురీ॑షవతీ-ఙ్కరోతి ప్ర॒జావై ప॒శవః॒ పురీ॑ష-మ్ప్ర॒జయై॒వైన॑-మ్ప॒శుభిః॒ పురీ॑షవన్త-ఙ్కరో॒త్యుత్త॑ర-మ్పరిగ్రా॒హ-మ్పరి॑ గృహ్ణాత్యే॒తావ॑తీ॒ వై పృ॑థి॒వీ యావ॑తీ॒ వేది॒స్తస్యా॑ ఏ॒తావ॑త ఏ॒వ భ్రాతృ॑వ్య-న్ని॒ర్భజ్యా॒-ఽఽత్మన॒ ఉత్త॑ర-మ్పరిగ్రా॒హ-మ్పరి॑గృహ్ణాతి క్రూ॒రమి॑వ॒ వా [క్రూ॒రమి॑వ॒ వై, ఏ॒త-త్క॑రోతి॒] 22
ఏ॒త-త్క॑రోతి॒ యద్వేది॑-ఙ్క॒రోతి॒ ధా అ॑సి స్వ॒ధా అ॒సీతి॑ యోయుప్యతే॒ శాన్త్యై॒ ప్రోక్ష॑ణీ॒రా సా॑దయ॒త్యాపో॒ వై ర॑క్షో॒ఘ్నీ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై॒ స్ఫ్యస్య॒వర్త్మన్᳚-థ్సాదయతి య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యై॒య-న్ద్వి॒ష్యా-త్త-న్ధ్యా॑యేచ్ఛు॒చైవైన॑మర్పయతి ॥ 23 ॥
(భ॒జ॒తి॒ - ప్ర॒జాప॑తినే- వ॒ వై - త్రయ॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్త్య॒ద్భిర్-హ॒వీగ్ంషి॒ ప్రౌక్షీః॒ కేనా॒ప ఇతి॒ బ్రహ్మ॒ణేతి॑ బ్రూయాద॒ద్భిర్-హ్యే॑వ హ॒వీగ్ంషి॑ ప్రో॒క్షతి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒-ఽప ఇ॒ద్ధ్మాబ॒ర్॒హిః ప్రోక్ష॑తి॒ మేద్ధ్య॑మే॒వైన॑-త్కరోతి॒ వేది॒-మ్ప్రోక్ష॑త్యృ॒క్షా వా ॒షా-ఽలో॒మకా॑-ఽమే॒ద్ధ్యా య-ద్వేది॒ర్మేద్ధ్యా॑-మే॒వైనా᳚-ఙ్కరోతి ది॒వే త్వా॒-ఽన్తరి॑క్షాయ త్వా పృథి॒వ్యై త్వేతి॑ బ॒ర్॒హి-రా॒సాద్య॒ ప్రో- [బ॒ర్॒హి-రా॒సాద్య॒ ప్ర, ఉక్ష॑త్యే॒భ్య] 24
-క్ష॑త్యే॒భ్య ఏ॒వైన॑ల్లో॒కేభ్యః॒ ప్రోక్ష॑తి క్రూ॒రమి॑వ॒ వా ఏ॒త-త్క॑రోతి॒ య-త్ఖన॑త్య॒పో నిన॑యతి॒ శాన్త్యై॑ పు॒రస్తా᳚-త్ప్రస్త॒ర-ఙ్గృ॑హ్ణాతి॒ ముఖ్య॑మే॒వైన॑-ఙ్కరో॒తీయ॑న్త-ఙ్గృహ్ణాతి ప్ర॒జాప॑తినా యజ్ఞము॒ఖేన॒ సమ్మి॑త-మ్బ॒ర్॒హి-స్స్తృ॑ణాతి ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః పృ॑థి॒వీ వేదిః॑ ప్ర॒జా ఏ॒వ పృ॑థి॒వ్యా-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయ॒త్యన॑తిదృశ్ఞగ్గ్ స్తృణాతి ప్ర॒జయై॒వైన॑-మ్ప॒శుభి॒-రన॑తిదృశ్ఞ-ఙ్కరో॒- [-రన॑తిదృశ్ఞ-ఙ్కరోతి, ఉత్త॑ర-మ్బ॒ర్॒హిషః॑] 25
-త్యుత్త॑ర-మ్బ॒ర్॒హిషః॑ ప్రస్త॒రగ్ం సా॑దయతి ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హి ర్యజ॑మానః ప్రస్త॒రోయజ॑మాన-మే॒వాయ॑జమానా॒-దుత్త॑ర-ఙ్కరోతి॒ తస్మా॒-ద్యజ॑మా॒నో-ఽయ॑జమానా॒దుత్త॑రో॒-ఽన్తర్ద॑ధాతి॒ వ్యావృ॑త్త్యా అ॒నక్తి॑ హ॒విష్కృ॑తమే॒వైనగ్ం॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతిత్రే॒ధా-ఽన॑క్తి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఏ॒భ్య ఏ॒వైనం॑-లోఁ॒కేభ్యో॑-ఽనక్తి॒ న ప్రతి॑ శృణాతి॒య-త్ప్ర॑తిశృణీ॒యాదనూ᳚ర్ధ్వ-మ్భావుకం॒-యఁజ॑మానస్య స్యాదు॒పరీ॑వ॒ ప్ర హ॑ర- [ప్ర హ॑రతి, ఉ॒పరీ॑వ॒ హి] 26
-త్యు॒పరీ॑వ॒ హి సు॑వ॒ర్గో లో॒కో నియ॑చ్ఛతి॒ వృష్టి॑మే॒వాస్మై॒ నియ॑చ్ఛతి॒ నాత్య॑గ్ర॒-మ్ప్ర హ॑రే॒ద్యదత్య॑గ్ర-మ్ప్ర॒హరే॑ద-త్యాసా॒రిణ్య॑ద్ధ్వ॒ర్యో-ర్నాశు॑కా స్యా॒న్న పు॒రస్తా॒-త్ప్రత్య॑స్యే॒ద్య-త్పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యస్యే᳚-థ్సువ॒ర్గాల్లో॒కా-ద్యజ॑మాన॒-మ్ప్రతి॑ నుదే॒-త్ప్రాఞ్చ॒-మ్ప్రహ॑రతి॒ యజ॑మానమే॒వ సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి॒ న విష్వ॑ఞ్చం॒-విఁ యు॑యా॒-ద్య-ద్విష్వ॑ఞ్చం-విఁయు॒యా- [-వియు॒యాత్, స్త్ర్య॑స్య జాయేతో॒ర్ధ్వ-] 27
-థ్స్త్ర్య॑స్య జాయేతో॒ర్ధ్వ-ముద్యౌ᳚త్యూ॒ర్ధ్వమి॑వ॒ హి పు॒గ్ం॒సః పుమా॑నే॒వాస్య॑ జాయతే॒ య-థ్స్ఫ్యేన॑ వోపవే॒షేణ॑ వా యోయు॒ప్యేత॒ స్తృతి॑రే॒వాస్య॒ సా హస్తే॑న యోయుప్యతే॒ యజ॑మానస్య గోపీ॒థాయ॑ బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ కిం-యఁ॒జ్ఞస్య॒ యజ॑మాన॒ ఇతి॑ ప్రస్త॒ర ఇతి॒ తస్య॒ క్వ॑ సువ॒ర్గో లో॒క ఇత్యా॑హవ॒నీయ॒ ఇతి॑ బ్రూయా॒ద్య-త్ప్ర॑స్త॒రమా॑హవ॒నీయే᳚ ప్ర॒హర॑తి॒ యజ॑మానమే॒వ [యజ॑మానమే॒వ, సు॒వ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి॒] 28
సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి॒ వి వా ఏ॒త-ద్యజ॑మానో లిశతే॒ య-త్ప్ర॑స్త॒రం-యోఁ॑యు॒ప్యన్తే॑ బ॒ర్॒హిరను॒ ప్రహ॑రతి॒ శాన్త్యా॑ అనారమ్భ॒ణ ఇ॑వ॒ వా ఏ॒తర్హ్య॑ద్ధ్వ॒ర్యు-స్స ఈ᳚శ్వ॒రో వే॑ప॒నో భవి॑తోర్ధ్రు॒వా ఽసీతీ॒మామ॒భి మృ॑శతీ॒యం-వైఁ ధ్రు॒వా-ఽస్యామే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ న వే॑ప॒నో భ॑వ॒త్యగా(3)న॑గ్నీ॒దిత్యా॑హ॒ యద్బ్రూ॒యాద-గ॑న్న॒గ్నిరిత్య॒ -గ్నావ॒గ్ని-ఙ్గ॑మయే॒న్ని ర్యజ॑మానగ్ం సువ॒ర్గాల్లో॒కా-ద్భ॑జే॒దగ॒న్నిత్యే॒వ బ్రూ॑యా॒-ద్యజ॑మానమే॒వ సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి ॥ 29 ॥
(ఆ॒సాద్య॒ ప్రా - న॑తిదృశ్ఞ-ఙ్కరోతి - హరతి - వియు॒యా--ద్యజ॑మానమే॒వా-ఽగ్నిరితి॑ - స॒ప్తద॑శ చ ) (అ. 5)
అ॒గ్నేస్త్రయో॒ జ్యాయాగ్ం॑సో॒ భ్రాత॑ర ఆస॒-న్తే దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఁహ॑న్తః॒ ప్రామీ॑యన్త॒ సో᳚-ఽగ్నిర॑బిభేది॒త్థం-వాఁవ స్య ఆర్తి॒మా-ఽరి॑ష్య॒తీతి॒ స నిలా॑యత॒ సో॑-ఽపః ప్రావి॑శ॒-త్త-న్దే॒వతాః॒ ప్రైష॑మైచ్ఛ॒-న్త-మ్మథ్స్యః॒ ప్రాబ్ర॑వీ॒-త్తమ॑శపద్ధి॒యాధి॑యా త్వా వద్ధ్యాసు॒ర్యో మా॒ ప్రావో॑చ॒ ఇతి॒ తస్మా॒న్మథ్స్య॑-న్ధి॒యాధి॑యా ఘ్నన్తి శ॒ప్తో [శ॒ప్తః, హి] 30
హి తమన్వ॑విన్ద॒-న్తమ॑ బ్రువ॒న్నుప॑ న॒ ఆ వ॑ర్తస్వ హ॒వ్య-న్నో॑ వ॒హేతి॒ సో᳚-ఽబ్రవీ॒ద్వరం॑-వృఁణై॒ యదే॒వ గృ॑హీ॒తస్యాహు॑తస్యబహిః పరి॒ధి స్కన్దా॒-త్తన్మే॒ భ్రాతృ॑ణా-మ్భాగ॒ధేయ॑మస॒దితి॒ తస్మా॒ద్య-ద్గృ॑హీ॒తస్యాహు॑తస్య బహిః పరి॒ధి స్కన్ద॑తి॒ తేషా॒-న్త-ద్భా॑గ॒ధేయ॒-న్తానే॒వ తేన॑ ప్రీణాతి పరి॒ధీ-న్పరి॑ దధాతి॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై॒ సగ్గ్ స్ప॑ర్శయతి॒ [సగ్గ్ స్ప॑ర్శయతి, రక్ష॑సా॒-] 31
రక్ష॑సా॒-మన॑న్వవచారాయ॒ న పు॒రస్తా॒-త్పరి॑ దధాత్యాది॒త్యో హ్యే॑వోద్య-న్పు॒రస్తా॒-ద్రక్షాగ్॑స్యప॒హన్త్యూ॒ర్ధ్వే స॒మిధా॒వా ద॑ధాత్యు॒పరి॑ష్టాదే॒వ రక్షా॒గ్॒స్యప॑ హన్తి॒ యజు॑షా॒-ఽన్యా-న్తూ॒ష్ణీమ॒న్యా-మ్మి॑థున॒త్వాయ॒ ద్వే ఆ ద॑ధాతి ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ స త్వై య॑జేత॒ యో య॒జ్ఞస్యా-ఽఽర్త్యా॒ వసీ॑యా॒న్-థ్స్యాదితి॒ భూప॑తయే॒ స్వాహా॒ భువ॑నపతయే॒ స్వాహా॑ భూ॒తానా॒- [భూ॒తానా᳚మ్, పత॑యే॒ స్వాహేతి॑] 32
-మ్పత॑యే॒ స్వాహేతి॑ స్క॒న్నమను॑ మన్త్రయేత య॒జ్ఞస్యై॒వ తదార్త్యా॒ యజ॑మానో॒ వసీ॑యా-న్భవతి॒ భూయ॑సీ॒ర్॒హి దే॒వతాః᳚ ప్రీ॒ణాతి॑ జా॒మి వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ క్రియతే॒ యద॒న్వఞ్చౌ॑ పురో॒డాశా॑ వుపాగ్ంశుయా॒జమ॑న్త॒రా య॑జ॒త్యజా॑మిత్వా॒యాథో॑ మిథున॒త్వాయా॒గ్నిర॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఆసీ᳚-ద్య॒మో᳚-ఽస్మి-న్తే దే॒వా అ॑బ్రువ॒న్నేతే॒మౌ వి పర్యూ॑హా॒మేత్య॒న్నాద్యే॑న దే॒వా అ॒గ్ని- [దే॒వా అ॒గ్నిమ్, ఉ॒పామ॑న్త్రయన్త] 33
-ము॒పామ॑న్త్రయన్త రా॒జ్యేన॑ పి॒తరో॑ య॒మ-న్తస్మా॑ద॒గ్ని ర్దే॒వానా॑మన్నా॒దో య॒మః పి॑తృ॒ణాగ్ం రాజా॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్రరా॒జ్యమ॒న్నాద్య॑-మాప్నోతి॒ తస్మా॑ ఏ॒త-ద్భా॑గ॒ధేయ॒-మ్ప్రాయ॑చ్ఛ॒న్॒. యద॒గ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॑-ఽవ॒ద్యన్తి॒ యద॒గ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॑ ఽవ॒ద్యతి॑ భాగ॒ధేయే॑నై॒వ త-ద్రు॒ద్రగ్ం సమ॑ర్ధయతి స॒కృ-థ్స॑కృ॒దవ॑ ద్యతి స॒కృది॑వ॒ హి రు॒ద్ర ఉ॑త్తరా॒ర్ధాదవ॑ ద్యత్యే॒షా వై రు॒ద్రస్య॒ [వై రు॒ద్రస్య॑, దిఖ్-స్వాయా॑మే॒వ] 34
దిఖ్-స్వాయా॑మే॒వ ది॒శి రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే॒ ద్విర॒భి ఘా॑రయతి చతురవ॒త్తస్యా-ఽఽప్త్యై॑ప॒శవో॒ వై పూర్వా॒ ఆహు॑తయ ఏ॒ష రు॒ద్రో యద॒గ్నిర్య-త్పూర్వా॒ ఆహు॑తీర॒భి జు॑హు॒యా-ద్రు॒ద్రాయ॑ ప॒శూనపి॑ దధ్యాదప॒శుర్యజ॑మాన-స్స్యాదతి॒హాయ॒ పూర్వా॒ ఆహు॑తీర్జుహోతి పశూ॒నా-ఙ్గో॑పీ॒థాయ॑ ॥ 35 ॥
(శ॒ప్తః - స్ప॑ర్శయతి - భూ॒తానా॑ - మ॒గ్నిగ్ం - రు॒ద్రస్య॑ - స॒ప్తత్రిగ్ం॑శచ్చ ) (అ. 6)
మనుః॑ పృథి॒వ్యా య॒జ్ఞియ॑మైచ్ఛ॒-థ్స ఘృ॒త-న్నిషి॑క్తమవిన్ద॒-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ॒-త్కో᳚-ఽస్యేశ్వ॒రో య॒జ్ఞే-ఽపి॒ కర్తో॒రితి॒ తావ॑బ్రూతా-మ్మి॒త్రావరు॑ణౌ॒ గోరే॒వా-ఽఽవమీ᳚శ్వ॒రౌ కర్తో᳚-స్స్వ॒ ఇతి॒ తౌ తతో॒ గాగ్ం సమై॑రయతా॒గ్ం॒ సా యత్ర॑ యత్ర॒ న్యక్రా॑మ॒-త్తతో॑ ఘృ॒తమ॑పీడ్యత॒ తస్మా᳚-ద్ఘృ॒తప॑ద్యుచ్యతే॒ తద॑స్యై॒ జన్మోప॑హూతగ్ం రథన్త॒రగ్ం స॒హ పృ॑థి॒వ్యేత్యా॑హే॒ [స॒హ పృ॑థి॒వ్యేత్యా॑హ, ఇయం-వైఁ] 36
యం-వైఁ ర॑థన్త॒రమి॒మామే॒వ స॒హాన్నా-ద్యే॒నోప॑ హ్వయత॒ ఉప॑హూతం-వాఁమదే॒వ్యగ్ం స॒హాన్తరి॑క్షే॒ణేత్యా॑హ ప॒శవో॒ వై వా॑మదే॒వ్య-మ్ప॒శూనే॒వ స॒హాన్తరి॑క్షే॒ణోప॑ హ్వయత॒ ఉప॑హూత-మ్బృ॒హ-థ్స॒హ ది॒వేత్యా॑హై॒రం-వైఁ బృ॒హదిరా॑మే॒వ స॒హ ది॒వోప॑ హ్వయత॒ ఉప॑హూతా-స్స॒ప్త హోత్రా॒ ఇత్యా॑హ॒ హోత్రా॑ ఏ॒వోప॑ హ్వయత॒ ఉప॑హూతా ధే॒ను- [ఉప॑హూతా ధే॒నుః, స॒హర్ష॒భేత్యా॑హ] 37
-స్స॒హర్ష॒భేత్యా॑హ మిథు॒నమే॒వోప॑ హ్వయత॒ ఉప॑హూతో భ॒క్ష-స్సఖేత్యా॑హ సోమపీ॒థమే॒వోప॑ హ్వయత॒ ఉప॑హూ॒తాఁ(4) హో ఇత్యా॑హా॒-ఽఽత్మాన॑మే॒వోప॑ హ్వయత ఆ॒త్మా హ్యుప॑హూతానాం॒-వఁసి॑ష్ఠ॒ ఇడా॒ముప॑ హ్వయతే ప॒శవో॒ వా ఇడా॑ ప॒శూనే॒వోప॑ హ్వయతే చ॒తురుప॑ హ్వయతే॒ చతు॑ష్పాదో॒ హి ప॒శవో॑ మాన॒వీత్యా॑హ॒ మను॒ర్హ్యే॑తా- [మను॒ర్హ్యే॑తామ్, అగ్రే ఽప॑శ్య-] 38
-మగ్రే ఽప॑శ్య-ద్ఘృ॒తప॒దీత్యా॑హ॒ య దే॒వాస్యై॑ ప॒దా-ద్ఘృ॒తమపీ᳚డ్యత॒ తస్మా॑దే॒వమా॑హ మైత్రావరు॒ణీత్యా॑హ మి॒త్రావరు॑ణౌ॒ హ్యే॑నాగ్ం స॒మైర॑యతా॒-మ్బ్రహ్మ॑ దే॒వకృ॑త॒-ముప॑హూత॒మిత్యా॑హ॒ బ్రహ్మై॒వోప॑ హ్వయతే॒ దైవ్యా॑ అద్ధ్వ॒ర్యవ॒ ఉప॑హూతా॒ ఉప॑హూతా మను॒ష్యా॑ ఇత్యా॑హ దేవమను॒ష్యానే॒వోప॑ హ్వయతే॒ య ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞమవా॒న్॒ యే య॒జ్ఞప॑తిం॒-వఁర్ధా॒నిత్యా॑హ [ ] 39
య॒జ్ఞాయ॑ చై॒వ యజ॑మానాయ చా॒ ఽఽశిష॒మా శా᳚స్త॒ ఉప॑హూతే॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఇత్యా॑హ॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఏ॒వోప॑ హ్వయతే పూర్వ॒జే ఋ॒తావ॑రీ॒ ఇత్యా॑హ పూర్వ॒జే హ్యే॑తే ఋ॒తావ॑రీ దే॒వీ దే॒వపు॑త్రే॒ ఇత్యా॑హ దే॒వీ హ్యే॑తే దే॒వపు॑త్రే॒ ఉప॑హూతో॒-ఽయం ఁయజ॑మాన॒ ఇత్యా॑హ॒ యజ॑మానమే॒వోప॑ హ్వయత॒ ఉత్త॑రస్యా-న్దేవయ॒జ్యాయా॒ముప॑హూతో॒ భూయ॑సి హవి॒ష్కర॑ణ॒ ఉప॑హూతో ది॒వ్యే ధామ॒న్నుప॑హూత॒ [ధామ॒న్నుప॑హూతః, ఇత్యా॑హ] 40
ఇత్యా॑హ ప్ర॒జా వా ఉత్త॑రా దేవయ॒జ్యా ప॒శవో॒ భూయో॑ హవి॒ష్కర॑ణగ్ం సువ॒ర్గో లో॒కో ది॒వ్య-న్ధామే॒దమ॑-సీ॒దమ॒సీత్యే॒వ య॒జ్ఞస్య॑ ప్రి॒య-న్ధామోప॑ హ్వయతే॒ విశ్వ॑మస్య ప్రి॒య-ముప॑హూత॒మిత్యా॒హా-ఛ॑మ్బట్కారమే॒వోప॑ హ్వయతే ॥ 41 ॥
(ఆ॒హ॒ - ధే॒ను- రే॒తాం - ఁవర్ధా॒నిత్యా॑హ॒ - ధామ॒న్నుప॑హూత॒ - శ్చతు॑స్త్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 7)
ప॒శవో॒ వా ఇడా᳚ స్వ॒యమా ద॑త్తే॒ కామ॑మే॒వా-ఽఽత్మనా॑ పశూ॒నామా ద॑త్తే॒ న హ్య॑న్యః కామ॑-మ్పశూ॒నా-మ్ప్ర॒యచ్ఛ॑తి వా॒చస్పత॑యే త్వా హు॒త-మ్ప్రా-ఽశ్ఞా॒మీత్యా॑హ॒ వాచ॑మే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న ప్రీణాతి॒ సద॑స॒స్పత॑యే త్వా హు॒త-మ్ప్రా-ఽశ్ఞా॒మీత్యా॑హ స్వ॒గాకృ॑త్యై చతురవ॒త్త-మ్భ॑వతి హ॒విర్వై చ॑తురవ॒త్త-మ్ప॒శవ॑శ్చతురవ॒త్తం-యఁద్ధోతా᳚ ప్రాశ్ఞీ॒యాద్ధోతా- [ప్రాశ్ఞీ॒యాద్ధోతా᳚, ఆర్తి॒మార్చ్ఛే॒ద్య-] 42
-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛే॒ద్య-ద॒గ్నౌ జు॑హు॒యా-ద్రు॒ద్రాయ॑ ప॒శూనపి॑ దద్ధ్యాదప॒శుర్యజ॑మాన-స్స్యా-ద్వా॒చస్పత॑యే త్వా హు॒త-మ్ప్రా-ఽశ్ఞా॒మీత్యా॑హ ప॒రోక్ష॑మే॒వైన॑-జ్జుహోతి॒ సద॑స॒స్పత॑యే త్వా హు॒త-మ్ప్రాశ్ఞా॒మీత్యా॑హ స్వ॒గాకృ॑త్యై॒ ప్రాశ్ఞ॑న్తి తీ॒ర్థ ఏ॒వ ప్రాశ్ఞ॑న్తి॒ దక్షి॑ణా-న్దదాతి తీ॒ర్థ ఏ॒వ దక్షి॑ణా-న్దదాతి॒ వి వా ఏ॒తద్య॒జ్ఞ- [వి వా ఏ॒తద్య॒జ్ఞమ్, ఛి॒న్ద॒న్తి॒ యన్మ॑ద్ధ్య॒తః] 43
-ఞ్ఛి॑న్దన్తి॒ యన్మ॑ద్ధ్య॒తః ప్రా॒శ్ఞన్త్య॒ద్భి-ర్మా᳚ర్జయన్త॒ ఆపో॒ వై సర్వా॑ దే॒వతా॑ దే॒వతా॑భిరే॒వ య॒జ్ఞగ్ం స-న్త॑న్వన్తి దే॒వా వై య॒జ్ఞా-ద్రు॒ద్రమ॒న్తరా॑య॒న్థ్స య॒జ్ఞమ॑విద్ధ్య॒-త్త-న్దే॒వా అ॒భి సమ॑గచ్ఛన్త॒ కల్ప॑తా-న్న ఇ॒దమితి॒ తే᳚-ఽబ్రువ॒న్-థ్స్వి॑ష్టం॒-వైఁ న॑ ఇ॒ద-మ్భ॑విష్యతి॒ యది॒మగ్ం రా॑ధయి॒ష్యామ॒ ఇతి॒ త-థ్స్వి॑ష్ట॒కృతః॑ స్విష్టకృ॒త్త్వ-న్తస్యా ఽఽవి॑ద్ధ॒-న్ని- [-ఽఽవి॑ద్ధ॒-న్నిః, అ॒కృ॒న్త॒న్॒. యవే॑న॒] 44
-ర॑కృన్త॒న్॒. యవే॑న॒ సమ్మి॑త॒-న్తస్మా᳚-ద్యవమా॒త్రమవ॑ ద్యే॒-ద్యజ్జ్యాయో॑-ఽవ॒-ద్యే-ద్రో॒పయే॒-త్త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ యదుప॑ చ స్తృణీ॒యాద॒భి చ॑ ఘా॒రయే॑దుభయత-స్సగ్గ్శ్వా॒యి కు॑ర్యాదవ॒దాయా॒భి ఘా॑రయతి॒ ద్వి-స్సమ్ప॑ద్యతే ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ య-త్తి॑ర॒శ్చీన॑-మతి॒-హరే॒దన॑భి-విద్ధం-యఁ॒జ్ఞస్యా॒భి వి॑ద్ధ్యే॒దగ్రే॑ణ॒ పరి॑ హరతి తీ॒ర్థేనై॒వ పరి॑ హరతి॒ త-త్పూ॒ష్ణే పర్య॑హర॒న్త- [పర్య॑హర॒న్తత్, పూ॒షా] 45
-త్పూ॒షా ప్రాశ్య॑ ద॒తో॑-ఽరుణ॒-త్తస్మా᳚-త్పూ॒షా ప్ర॑పి॒ష్టభా॑గో-ఽద॒న్తకో॒ హి త-న్దే॒వా అ॑బ్రువ॒న్ వి వా అ॒యమా᳚ర్ధ్యప్రాశిత్రి॒యో వా అ॒యమ॑భూ॒దితి॒ త-ద్బృహ॒స్పత॑యే॒ పర్య॑హర॒న్-థ్సో॑-ఽబిభే॒-ద్బృహ॒స్పతి॑రి॒త్థం-వాఁవ స్య ఆర్తి॒మా-ఽరి॑ష్య॒తీతి॒ స ఏ॒త-మ్మన్త్ర॑మపశ్య॒-థ్సూర్య॑స్య త్వా॒ చక్షు॑షా॒ ప్రతి॑ పశ్యా॒మీత్య॑బ్రవీ॒న్న హి సూర్య॑స్య॒ చక్షుః॒ [చక్షుః॑, కి-ఞ్చ॒న] 46
కి-ఞ్చ॒న హి॒నస్తి॒ సో॑-ఽబిభే-త్ప్రతిగృ॒హ్ణన్త॑-మ్మా హిగ్ంసిష్య॒తీతి॑ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚-ఽశ్వినో᳚ ర్బా॒హుభ్యా᳚-మ్పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒-మ్ప్రతి॑ గృహ్ణా॒మీత్య॑బ్రవీ-థ్సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వైన॒ద్బ్రహ్మ॑ణా దే॒వతా॑భిః॒ ప్రత్య॑గృహ్ణా॒-థ్సో॑-ఽబిభే-త్ప్రా॒శ్ఞన్త॑-మ్మా హిగ్ంసిష్య॒తీత్య॒గ్నేస్త్వా॒ ఽఽస్యే॑న॒ ప్రా-ఽశ్ఞా॒మీత్య॑బ్రవీ॒న్న హ్య॑గ్నేరా॒స్య॑-ఙ్కిఞ్చ॒న హి॒నస్తి॒ సో॑-ఽబిభే॒- [సో॑-ఽబిభేత్, ప్రాశి॑తమ్మా-] 47
-త్ప్రాశి॑తమ్మా-హిగ్ంసిష్య॒తీతి॑ బ్రాహ్మ॒ణస్యో॒దరే॒ణేత్య॑ బ్రవీ॒న్న హి బ్రా᳚హ్మ॒ణస్యో॒దర॒-ఙ్కి-ఞ్చ॒న హి॒నస్తి॒ బృహ॒స్పతే॒ర్బ్రహ్మ॒ణేతి॒ స హి బ్రహ్మి॒ష్ఠో-ఽప॒ వా ఏ॒తస్మా᳚-త్ప్రా॒ణాః క్రా॑మన్తి॒ యః ప్రా॑శి॒త్ర-మ్ప్రా॒శ్ఞాత్య॒ద్భి-ర్మా᳚ర్జయి॒త్వా ప్రా॒ణాన్-థ్స-మ్మృ॑శతే॒-ఽమృతం॒-వైఁ ప్రా॒ణా అ॒మృత॒మాపః॑ ప్రా॒ణానే॒వ య॑థాస్థా॒నముప॑ హ్వయతే ॥ 48 ॥
(ప్రా॒శ్ఞీ॒యాద్ధోతా॑ - య॒జ్ఞం - ని - ర॑హర॒న్త - చ్చక్షు॑ - రా॒స్య॑-ఙ్కిఞ్చ॒న హి॒నస్తి॒ సో॑-ఽబిభే॒ - చ్చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 8)
అ॒గ్నీధ॒ ఆ ద॑ధా-త్య॒గ్నిము॑ఖా-నే॒వర్తూ-న్ప్రీ॑ణాతి స॒మిధ॒మా ద॑ధా॒త్యుత్త॑రాసా॒-మాహు॑తీనా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యా॒ అథో॑ స॒మిద్వ॑త్యే॒వ జు॑హోతి పరి॒ధీన్-థ్స-మ్మా᳚ర్ష్టి పు॒నాత్యే॒వైనా᳚న్-థ్స॒కృ-థ్స॑కృ॒-థ్స-మ్మా᳚ర్ష్టి॒ పరా॑ఙివ॒ హ్యే॑తర్హి॑ య॒జ్ఞశ్చ॒తు-స్సమ్ప॑ద్యతే॒ చతు॑ష్పాదః ప॒శవః॑ ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే॒ బ్రహ్మ॒-న్ప్రస్థా᳚స్యామ॒ ఇత్యా॒హాత్ర॒ వా ఏ॒తర్హి॑ య॒జ్ఞ-శ్శ్రి॒తో [య॒జ్ఞ-శ్శ్రి॒తః, యత్ర॑ బ్ర॒హ్మా] 49
యత్ర॑ బ్ర॒హ్మా యత్రై॒వ య॒జ్ఞ-శ్శ్రి॒తస్తత॑ ఏ॒వైన॒మా ర॑భతే॒ యద్ధస్తే॑న ప్ర॒మీవే᳚ద్వేప॒న-స్స్యా॒ద్యచ్ఛీ॒ర్ష్ణా శీ॑ర్షక్తి॒మాన్-థ్స్యా॒ద్య-త్తూ॒ష్ణీమాసీ॒తా ఽస॑మ్ప్రత్తో య॒జ్ఞ-స్స్యా॒-త్ప్రతి॒ష్ఠేత్యే॒వ బ్రూ॑యా-ద్వా॒చి వై య॒జ్ఞ-శ్శ్రి॒తో యత్రై॒వ య॒జ్ఞ-శ్శ్రి॒తస్తత॑ ఏ॒వైన॒గ్ం॒ స-మ్ప్ర య॑చ్ఛతి॒ దేవ॑ సవితరే॒త-త్తే॒ ప్రా- [సవితరే॒త-త్తే॒ ప్ర, ఆ॒హేత్యా॑హ॒] 50
-ఽఽహేత్యా॑హ॒ ప్రసూ᳚త్యై॒ బృహ॒స్పతి॑ ర్బ్ర॒హ్మేత్యా॑హ॒ స హి బ్రహ్మి॑ష్ఠ॒-స్స య॒జ్ఞ-మ్పా॑హి॒ స య॒జ్ఞప॑తి-మ్పాహి॒ స మా-మ్పా॒హీత్యా॑హ య॒జ్ఞాయ॒ యజ॑మానాయా॒-ఽఽత్మనే॒ తేభ్య॑ ఏ॒వా-ఽఽశిష॒మా శా॒స్తే-ఽనా᳚ర్త్యా ఆ॒శ్రావ్యా॑-ఽఽహ దే॒వాన్. య॒జేతి॑ బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తీ॒ష్టా దే॒వతా॒ అథ॑ కత॒మ ఏ॒తే దే॒వా ఇతి॒ ఛన్దా॒గ్ం॒సీతి॑ బ్రూయా-ద్గాయ॒త్రీ-న్త్రి॒ష్టుభ॒- [బ్రూయా-ద్గాయ॒త్రీ-న్త్రి॒ష్టుభ᳚మ్, జగ॑తీ॒-] 51
ఞ్జగ॑తీ॒-మిత్యథో॒ ఖల్వా॑హుర్బ్రాహ్మ॒ణా వై ఛన్దా॒గ్ం॒సీతి॒ తానే॒వ త-ద్య॑జతి దే॒వానాం॒-వాఁ ఇ॒ష్టా దే॒వతా॒ ఆస॒న్నథా॒గ్నిర్నోద॑జ్వల॒-త్త-న్దే॒వా ఆహు॑తీభి-రనూయా॒జేష్వన్వ॑-విన్ద॒న్॒. యద॑నూయా॒జాన్. యజ॑త్య॒గ్నిమే॒వ త-థ్సమి॑న్ధ ఏ॒తదు॒ర్వై నామా॑-ఽఽసు॒ర ఆ॑సీ॒-థ్స ఏ॒తర్హి॑ య॒జ్ఞస్యా॒ ఽఽశిష॑మవృఙ్క్త॒ య-ద్బ్రూ॒యాదే॒త- [య-ద్బ్రూ॒యాదే॒తత్, ఉ॒ ద్యా॒వా॒పృ॒థి॒వీ॒ భ॒ద్ర-మ॑భూ॒-] 52
-దు॑ ద్యావాపృథివీ భ॒ద్ర-మ॑భూ॒-దిత్యే॒తదు॑-మే॒వా-ఽఽసు॒రం-యఁ॒జ్ఞస్యా॒-ఽఽశిష॑-ఙ్గమయేది॒ద-న్ద్యా॑వాపృథివీ భ॒ద్రమ॑భూ॒దిత్యే॒వ బ్రూ॑యా॒-ద్యజ॑మానమే॒వ య॒జ్ఞస్యా॒-ఽఽశిష॑-ఙ్గమయ॒త్యార్ధ్మ॑ సూక్తవా॒కము॒త న॑మోవా॒కమి-త్యా॑హే॒దమ॑రా॒-థ్స్మేతి॒ వావైతదా॒హోప॑శ్రితో ది॒వః పృ॑థి॒వ్యోరిత్యా॑హ॒ ద్యావా॑పృథి॒వ్యోర్హి య॒జ్ఞ ఉప॑శ్రిత॒ ఓమ॑న్వతీ తే॒-ఽస్మిన్. య॒జ్ఞే య॑జమాన॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ [ ] 53
స్తా॒మిత్యా॑హా॒ ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ యద్బ్రూ॒యా-థ్సూ॑పావసా॒నా చ॑ స్వద్ధ్యవసా॒నా చేతి॑ ప్ర॒మాయు॑కో॒ యజ॑మాన-స్స్యాద్య॒దా హి ప్ర॒మీయ॒తే ఽథే॒మాము॑పావ॒స్యతి॑ సూపచర॒ణా చ॑ స్వధిచర॒ణా చేత్యే॒వ బ్రూ॑యా॒-ద్వరీ॑యసీమే॒వాస్మై॒ గవ్యూ॑తి॒మా శా᳚స్తే॒ న ప్ర॒మాయు॑కో భవతి॒ తయో॑రా॒విద్య॒గ్నిరి॒దగ్ం హ॒విర॑జుష॒తేత్యా॑హ॒ యా అయా᳚క్ష్మ [ ] 54
దే॒వతా॒స్తా అ॑రీరధా॒మేతి॒ వావైతదా॑హ॒ యన్న ని॑ర్ది॒శే-త్ప్రతి॑వేశం-యఁ॒జ్ఞస్యా॒ ఽఽశీర్గ॑చ్ఛే॒దా శా᳚స్తే॒-ఽయం-యఁజ॑మానో॒-ఽసావిత్యా॑హ ని॒ర్దిశ్యై॒వైనగ్ం॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయ॒త్యాయు॒రా శా᳚స్తే సుప్రజా॒స్త్వమా శా᳚స్త॒ ఇత్యా॑హా॒ ఽశిష॑మే॒వై తామా శా᳚స్తే సజాతవన॒స్యామా శా᳚స్త॒ ఇత్యా॑హ ప్రా॒ణా వై స॑జా॒తాః ప్రా॒ణానే॒వ [ ] 55
నాన్తరే॑తి॒ తద॒గ్నిర్దే॒వో దే॒వేభ్యో॒ వన॑తే వ॒యమ॒గ్నేర్మాను॑షా॒ ఇత్యా॑హా॒గ్నిర్దే॒వేభ్యో॑ వను॒తే వ॒య-మ్మ॑ను॒ష్యే᳚భ్య॒ ఇతి॒ వావైతదా॑హే॒హ గతి॑ర్వా॒మస్యే॒ద-ఞ్చ॒ నమో॑ దే॒వేభ్య॒ ఇత్యా॑హ॒ యాశ్చై॒వ దే॒వతా॒ యజ॑తి॒ యాశ్చ॒ న తాభ్య॑ ఏ॒వోభయీ᳚భ్యో॒ నమ॑స్కరోత్యా॒త్మనో-ఽనా᳚ర్త్యై ॥ 56 ॥
(శ్రి॒తః - తే॒ ప్ర - త్రి॒ష్టుభ॑ - మే॒త-ద్- ద్యావా॑పృథి॒వీ - యా అయా᳚క్ష్మ- ప్రా॒ణానే॒వ - షట్చ॑త్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 9)
దే॒వా వై య॒జ్ఞస్య॑ స్వగాక॒ర్తార॒-న్నావి॑న్ద॒-న్తే శం॒యుఁ-మ్బా॑ర్హస్ప॒త్యమ॑బ్రువన్ని॒మ-న్నో॑ య॒జ్ఞగ్గ్ స్వ॒గా కు॒ర్వితి॒ సో᳚-ఽబ్రవీ॒ద్వరం॑-వృఁణై॒ యదే॒వా-బ్రా᳚హ్మణో॒క్తో-ఽశ్ర॑ద్దధానో॒ యజా॑తై॒ సా మే॑ య॒జ్ఞస్యా॒-ఽఽశీర॑స॒దితి॒ తస్మా॒-ద్య-ద్బ్రా᳚హ్మణో॒క్తో-ఽశ్ర॑ద్దధానో॒ యజ॑తే శం॒యుఁమే॒వ తస్య॑ బార్హస్ప॒త్యం-యఁ॒జ్ఞస్యా॒ ఽఽశీర్గ॑చ్ఛత్యే॒త-న్మమేత్య॑బ్రవీ॒-త్కి-మ్మే᳚ ప్ర॒జాయా॒ [ప్ర॒జాయాః᳚, ఇతి॒ యో॑-ఽపగు॒రాతై॑] 57
ఇతి॒ యో॑-ఽపగు॒రాతై॑ శ॒తేన॑ యాతయా॒ద్యో ని॒హన॑-థ్స॒హస్రే॑ణ యాతయా॒ద్యో లోహి॑త-ఙ్క॒రవ॒ద్యావ॑తః ప్ర॒స్కద్య॑ పా॒గ్ం॒సూన్-థ్స॑-ఙ్గృ॒హ్ణా-త్తావ॑త-స్సంవఁథ్స॒రా-న్పి॑తృలో॒క-న్న ప్రజా॑నా॒దితి॒ తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణాయ॒ నాప॑ గురేత॒ న ని హ॑న్యా॒న్న లోహి॑త-ఙ్కుర్యాదే॒తావ॑తా॒ హైన॑సా భవతి॒ తచ్ఛం॒యోఁరా వృ॑ణీమహ॒ ఇత్యా॑హ య॒జ్ఞమే॒వ త-థ్స్వ॒గా క॑రోతి॒ త- [త-థ్స్వ॒గా క॑రోతి॒ తత్, శం॒యోఁరా] 58
-చ్ఛం॒యోఁరా వృ॑ణీమహ॒ ఇత్యా॑హ శం॒యుఁమే॒వ బా॑ర్హస్ప॒త్య-మ్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞాయ॑ గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞప॑తయ॒ ఇత్యా॑హా॒ ఽఽశిష॑మే॒వై తామా శా᳚స్తే॒ సోమం॑-యఁజతి॒ రేత॑ ఏ॒వ త-ద్ద॑ధాతి॒ త్వష్టా॑రం-యఁజతి॒ రేత॑ ఏ॒వ హి॒త-న్త్వష్టా॑ రూ॒పాణి॒ వి క॑రోతి దే॒వానా॒-మ్పత్నీ᳚ర్యజతి మిథున॒త్వాయా॒గ్ని-ఙ్గృ॒హప॑తిం-యఁజతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై జా॒మి వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ క్రియతే॒ [క్రియతే, యదాజ్యే॑న] 59
యదాజ్యే॑న ప్రయా॒జా ఇ॒జ్యన్త॒ ఆజ్యే॑న పత్నీసంయాఁ॒జా ఋచ॑మ॒నూచ్య॑ పత్నీసంయాఁ॒జానా॑మృ॒చా య॑జ॒త్యజా॑మిత్వా॒యాథో॑ మిథున॒త్వాయ॑ ప॒ఙ్క్తి ప్రా॑యణో॒ వై య॒జ్ఞః ప॒ఙ్క్త్యు॑దయనః॒ పఞ్చ॑ ప్రయా॒జా ఇ॑జ్యన్తే చ॒త్వారః॑ పత్నీసంయాఁ॒జా-స్స॑మిష్టయ॒జుః ప॑ఞ్చ॒మ-మ్ప॒ఙ్క్తిమే॒వాను॑ ప్ర॒యన్తి॑ ప॒ఙ్క్తిమనూద్య॑న్తి ॥ 60 ॥
(ప్ర॒జాయాః᳚ - కరోతి॒ తత్ - క్రి॑యతే॒ - త్రయ॑స్త్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 10)
యు॒క్ష్వాహి దే॑వ॒హూత॑మా॒గ్ం॒ అశ్వాగ్ం॑ అగ్నే ర॒థీరి॑వ । ని హోతా॑ పూ॒ర్వ్య-స్స॑దః ॥ ఉ॒త నో॑ దేవ దే॒వాగ్ం అచ్ఛా॑ వోచో వి॒దుష్ట॑రః । శ్రద్విశ్వా॒ వార్యా॑ కృధి ॥ త్వగ్ం హ॒ యద్య॑విష్ఠ్॒య సహ॑స-స్సూనవాహుత । ఋ॒తావా॑ య॒జ్ఞియో॒ భువః॑ ॥ అ॒యమ॒గ్ని-స్స॑హ॒స్రిణో॒ వాజ॑స్య శ॒తిన॒స్పతిః॑ । మూ॒ర్ధా క॒వీ ర॑యీ॒ణామ్ ॥ త-న్నే॒మిమృ॒భవో॑ య॒థా ఽఽన॑మస్వ॒ సహూ॑తిభిః । నేదీ॑యో య॒జ్ఞ- [య॒జ్ఞమ్, అ॒ఙ్గి॒రః॒ ।] 61
-మ॑ఙ్గిరః ॥ తస్మై॑ నూ॒ నమ॒భిద్య॑వే వా॒చా వి॑రూప॒ నిత్య॑యా । వృష్ణే॑ చోదస్వ సుష్టు॒తిమ్ ॥ కము॑ ష్విదస్య॒ సేన॑యా॒-ఽగ్నేరపా॑కచక్షసః । ప॒ణి-ఙ్గోషు॑ స్తరామహే ॥ మా నో॑ దే॒వానాం॒-విఁశః॑ ప్రస్నా॒తీరి॑వో॒స్రాః । కృ॒శ-న్న హా॑సు॒రఘ్ని॑యాః ॥ మా నః॑ సమస్య దూ॒ఢ్యః॑ పరి॑ద్వేషసో అగ్ం హ॒తిః । ఊ॒ర్మిర్న నావ॒మా వ॑ధీత్ ॥ నమ॑స్తే అగ్న॒ ఓజ॑సే గృ॒ణన్తి॑ దేవ కృ॒ష్టయః॑ । అమై॑- [అమైః᳚, అ॒మిత్ర॑మర్దయ ।] 62
-ర॒మిత్ర॑మర్దయ ॥ కు॒విథ్సునో॒ గవి॑ష్ట॒యే-ఽగ్నే॑ సం॒వేఁషి॑షో ర॒యిమ్ । ఉరు॑కృదు॒రు ణ॑స్కృధి ॥ మా నో॑ అ॒స్మి-న్మ॑హాధ॒నే పరా॑ వర్గ్భార॒భృద్య॑థా । సం॒వఁర్గ॒గ్ం॒ సగ్ం ర॒యి-ఞ్జ॑య ॥ అ॒న్యమ॒స్మద్భి॒యా ఇ॒యమగ్నే॒ సిష॑క్తు దు॒చ్ఛునా᳚ । వర్ధా॑ నో॒ అమ॑వ॒చ్ఛవః॑ ॥ యస్యాజు॑షన్నమ॒స్విన॒-శ్శమీ॒మదు॑ర్మఖస్యవా । త-ఙ్ఘేద॒గ్నిర్వృ॒ధా-ఽవ॑తి ॥ పర॑స్యా॒ అధి॑ [ ] 63
సం॒వఁతో-ఽవ॑రాగ్ం అ॒భ్యా త॑ర । యత్రా॒హమస్మి॒ తాగ్ం అ॑వ ॥ వి॒ద్మా హి తే॑ పు॒రా వ॒యమగ్నే॑ పి॒తుర్యథావ॑సః । అధా॑ తే సు॒మ్నమీ॑మహే ॥ య ఉ॒గ్ర ఇ॑వ శర్య॒హా తి॒గ్మశృ॑ఙ్గో॒ న వగ్ంస॑గః । అగ్నే॒ పురో॑ రు॒రోజి॑థ ॥ సఖా॑య॒-స్సం-వః॑ ఁసం॒యఁఞ్చ॒మిష॒గ్గ్॒ స్తోమ॑-ఞ్చా॒గ్నయే᳚ । వర్షి॑ష్ఠాయ క్షితీ॒నామూ॒ర్జో నప్త్రే॒ సహ॑స్వతే ॥ సగ్ం స॒మిద్యు॑వసే వృష॒న్న -గ్నే॒ విశ్వా᳚న్య॒ర్య ఆ । ఇ॒డస్ప॒దే సమి॑ధ్యసే॒ స నో॒ వసూ॒న్యా భ॑ర । ప్రజా॑పతే॒, స వే॑ద॒, సోమా॑ పూషణే॒, మౌ దే॒వౌ ॥ 64 ॥
(య॒జ్ఞ - మమై॒ - రధి॑ - వృష॒ - న్నేకా॒న్న విగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑ ) (అ. 11)
ఉ॒శన్త॑స్త్వా హవామహ ఉ॒శన్త॒-స్సమి॑ధీమహి । ఉ॒శన్ను॑శ॒త ఆ వ॑హ పి॒తౄన్. హ॒విషే॒ అత్త॑వే ॥ త్వగ్ం సో॑మ॒ ప్రచి॑కితో మనీ॒షా త్వగ్ం రజి॑ష్ఠ॒మను॑ నేషి॒ పన్థా᳚మ్ । తవ॒ ప్రణీ॑తీ పి॒తరో॑ న ఇన్దో దే॒వేషు॒ రత్న॑మ భజన్త॒ ధీరాః᳚ ॥ త్వయా॒ హి నః॑ పి॒తరః॑ సోమ॒ పూర్వే॒ కర్మా॑ణి చ॒క్రుః ప॑వమాన॒ ధీరాః᳚ । వ॒న్వన్నవా॑తః పరి॒ధీగ్ం రపో᳚ర్ణు వీ॒రేభి॒రశ్వై᳚ర్మ॒ఘవా॑ భవా [భవ, నః॒ ।] 65
నః ॥ త్వగ్ం సో॑మ పి॒తృభిః॑ సంవిఁదా॒నో-ఽను॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఆ త॑తన్థ । తస్మై॑ త ఇన్దో హ॒విషా॑ విధేమ వ॒యగ్గ్ స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణామ్ ॥ అగ్ని॑ష్వాత్తాః పితర॒ ఏహ గ॑చ్ఛత॒ సదః॑ సద-స్సదత సుప్రణీతయః । అ॒త్తా హ॒వీగ్ంషి॒ ప్రయ॑తాని బ॒ర్॒హిష్యథా॑ ర॒యిగ్ం సర్వ॑వీర-న్దధాతన ॥ బర్హి॑షదః పితర ఊ॒త్య॑ర్వాగి॒మా వో॑ హ॒వ్యా చ॑కృమా జు॒షద్ధ్వ᳚మ్ । త ఆ గ॒తా-ఽవ॑సా॒ శ-న్త॑మే॒నా-ఽథా॒-ఽస్మభ్య॒గ్ం॒ [-ఽస్మభ్య᳚మ్, శం-యోఁర॑ర॒పో ద॑ధాత ।] 66
శం-యోఁర॑ర॒పో ద॑ధాత ॥ ఆ-ఽహ-మ్పి॒తౄన్-థ్సు॑వి॒దత్రాగ్ం॑ అవిథ్సి॒ నపా॑త-ఞ్చ వి॒క్రమ॑ణ-ఞ్చ॒ విష్ణోః᳚ । బ॒ర్॒హి॒షదో॒ యే స్వ॒ధయా॑ సు॒తస్య॒ భజ॑న్త పి॒త్వస్త ఇ॒హా-ఽఽ గ॑మిష్ఠాః ॥ ఉప॑హూతాః పి॒తరః॑ సో॒మ్యాసో॑ బర్హి॒ష్యే॑షు ని॒ధిషు॑ ప్రి॒యేషు॑ । త ఆ గ॑మన్తు॒ త ఇ॒హ శ్రు॑వ॒న్త్వధి॑ బ్రువన్తు॒ తే అ॑వన్త్వ॒స్మాన్ ॥ ఉదీ॑రతా॒మవ॑ర॒ ఉ-త్పరా॑స॒ ఉన్మ॑ద్ధ్య॒మాః పి॒తరః॑ సో॒మ్యాసః॑ । అసుం॒- [అసు᳚మ్, య ఈ॒యుర॑ వృ॒కా] 67
-ఁయ ఈ॒యుర॑ వృ॒కా ఋ॑త॒జ్ఞాస్తే నో॑-ఽవన్తు పి॒తరో॒ హవే॑షు ॥ ఇ॒ద-మ్పి॒తృభ్యో॒ నమో॑ అస్త్వ॒ద్య యే పూర్వా॑సో॒ య ఉప॑రాస ఈ॒యుః । యే పార్థి॑వే॒ రజ॒స్యా నిష॑త్తా॒ యే వా॑ నూ॒నగ్ం సు॑వృ॒జనా॑సు వి॒క్షు ॥ అధా॒ యథా॑ నః పి॒తరః॒ పరా॑సః ప్ర॒త్నాసో॑ అగ్న ఋ॒తమా॑శుషా॒ణాః । శుచీద॑య॒-న్దీధి॑తి ముక్థ॒శాసః॒, క్షామా॑ భి॒న్దన్తో॑ అరు॒ణీరప॑ వ్రన్న్ ॥ యద॑గ్నే [యద॑గ్నే, క॒వ్య॒వా॒హ॒న॒ పి॒తౄన్] 68
కవ్యవాహన పి॒తౄన్. యక్ష్యృ॑తా॒వృధః॑ । ప్ర చ॑ హ॒వ్యాని॑ వక్ష్యసి దే॒వేభ్య॑శ్చ పి॒తృభ్య॒ ఆ ॥ త్వమ॑గ్న ఈడి॒తో జా॑తవే॒దో-ఽవా᳚డ్ఢ॒వ్యాని॑ సుర॒భీణి॑ కృ॒త్వా । ప్రాదాః᳚ పి॒తృభ్యః॑ స్వ॒ధయా॒ తే అ॑క్షన్న॒ద్ధి త్వ-న్దే॑వ॒ ప్రయ॑తా హ॒వీగ్ంషి॑ ॥ మాత॑లీ క॒వ్యైర్య॒మో అఙ్గి॑రోభి॒ ర్బృహ॒స్పతి॒ర్॒ ఋక్వ॑భి ర్వావృధా॒నః । యాగ్శ్చ॑ దే॒వా వా॑వృ॒ధుర్యే చ॑ దే॒వాన్-థ్స్వాహా॒-ఽన్యే స్వ॒ధయా॒-ఽన్యే మ॑దన్తి ॥ 69 ॥
ఇ॒మం-యఁ॑మ ప్రస్త॒రమాహి సీదాఙ్గి॑రోభిః పి॒తృభిః॑ సంవిఁదా॒నః । ఆత్వా॒ మన్త్రాః᳚ కవిశ॒స్తా వ॑హన్త్వే॒నా రా॑జన్. హ॒విషా॑ మాదయస్వ ॥ అఙ్గి॑రోభి॒రా గ॑హి య॒జ్ఞియే॑భి॒ర్యమ॑ వైరూ॒పైరి॒హ మా॑దయస్వ । వివ॑స్వన్తగ్ం హువే॒ యః పి॒తా తే॒-ఽస్మిన్. య॒జ్ఞే బ॒ర్॒హిష్యా ని॒షద్య॑ ॥ అఙ్గి॑రసో నః పి॒తరో॒ నవ॑గ్వా॒ అథ॑ర్వాణో॒ భృగ॑వ-స్సో॒మ్యాసః॑ । తేషాం᳚-వఁ॒యగ్ం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియా॑నా॒మపి॑ భ॒ద్రే సౌ॑మన॒సే స్యా॑మ ॥ 70 ॥
(భ॒వా॒ - ఽస్మభ్య॒ - మసుం॒ - ఁయద॑గ్నే - మదన్తి - సౌమన॒స - ఏక॑-ఞ్చ ) (అ. 12)
(స॒మిధ॒ - శ్చక్షు॑షీ - ప్ర॒జాప॑తి॒రాజ్యం॑ - దే॒వస్య॒ స్ఫ్యం - బ్ర॑హ్మవా॒దినో॒ ఽద్భి - ర॒గ్నేస్త్రయో॒ - మనుః॑ పృథి॒వ్యాః - ప॒శవో॒ - ఽగ్నీధే॑ - దే॒వా వై య॒జ్ఞస్య॑ - యు॒క్ష్వో - శన్త॑స్త్వా॒ - ద్వాద॑శ )
(స॒మిధో॑ - యా॒జ్యా॑ - తస్మా॒న్నభా॒-ఽగగ్ం - హి తమన్వి- త్యా॑హ ప్ర॒జా వా - ఆ॒హేత్యా॑హ - యు॒క్ష్వా హి - స॑ప్త॒తిః )
(స॒మిధః॑, సౌమన॒సే స్యా॑మ)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే షష్టః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
(వా॒య॒వ్యం॑ - ప్ర॒జాప॑తి - రాది॒త్యేభ్యో॑ - దే॒వా - వి॒శ్వరూ॑పః - స॒మిధః॒ - షట్) (6)
॥ ఇతి ద్వీతీయ-ఙ్కాణ్డమ్ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - avaśiṣṭakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa॒midho̭ yajati vasa॒ntame॒vartū॒nāmava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati grī॒ṣmame॒vāva̭ rundha i॒ḍo ya̭jati va॒r॒ṣā e॒vāva̭ rundhe ba॒r॒hirya̭jati śa॒rada̭me॒vāva̭ rundhe svāhākā॒raṃ-ya~̭jati hema॒ntame॒vāva̭ rundhe॒ tasmā॒-thsvāhā̭kṛtā॒ hema̭-npa॒śavo-'va̭ sīdanti sa॒midho̭ yajatyu॒ṣasa̭ e॒va de॒vatā̭nā॒mava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati ya॒jñame॒vāva̭ rundha [ya॒jñame॒vāva̭ rundha, i॒ḍo ya̭jati] 1
i॒ḍo ya̭jati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ba॒rhirya̭jati pra॒jāme॒vāva̭ rundhe sa॒māna̭yata upa॒bhṛta॒stejo॒ vā ājya̭-mpra॒jā ba॒r॒hiḥ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti svāhākā॒raṃ-ya~̭jati॒ vāca̭me॒vāva̭ rundhe॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rāḍvi॒rājai॒ vānnādya॒mava̭ rundhe sa॒midho̭ yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati [ ] 2
ya॒jña e॒vāntari̭kṣe॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ḍo ya̭jati pa॒śuṣve॒va prati̭tiṣṭhati ba॒ra॒ḥirya̭jati॒ ya e॒va dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒steṣve॒va prati̭tiṣṭhati svāhākā॒raṃ-ya~̭jati suva॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭tiṣṭhati devāsu॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ te de॒vāḥ pra̭yā॒jaire॒bhyo lo॒kebhyo 'sṷrā॒-nprāṇṷdanta॒ ta-tpra̭yā॒jānā᳚- [ta-tpra̭yā॒jānā᳚m, pra॒yā॒ja॒tva-] 3
-mprayāja॒tvaṃ-ya~syai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prayā॒jā i॒jyante॒ praibhyo lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyānnudate 'bhi॒krāma̭-ñjuhotya॒bhiji̭tyai॒ yo vai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate sa॒midho̭ ba॒hvīri̭va yajati॒ tanū॒napā̭ta॒meka̭miva mithu॒na-ntadi॒ḍo ba॒hvīri̭va yajati ba॒r॒hireka̭miva mithu॒na-ntade॒tadvai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra [ ] 4
pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate de॒vānāṃ॒-vā~ ani̭ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathāsṷrā ya॒jñama̭jighāgṃ sa॒-nte de॒vā gā̭ya॒trīṃ-vyau~̭ha॒-npañcā॒kṣarā̭ṇi prā॒cīnā̭ni॒ trīṇi̭ pratī॒cīnā̭ni॒ tato॒ varma̭ ya॒jñāyābha̭va॒dvarma॒ yaja̭mānāya॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jā i॒jyante॒ varmai॒va tadya॒jñāya̭ kriyate॒ varma॒ yaja̭mānāya॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ tasmā॒-dvarṷ̄tha-mpu॒rastā॒-dvarṣī̭yaḥ pa॒ścāddhrasī̭yo de॒vā vai pu॒rā rakṣo᳚bhya॒ [pu॒rā rakṣo᳚bhyaḥ, iti̭ svāhākā॒reṇa̭] 5
iti̭ svāhākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ ya॒jñagṃ sa॒gg॒sthāpya̭mapaśya॒-ntagg svā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣu॒ sama̭sthāpaya॒n vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thsvā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ saggsthā॒paya̭nti prayā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīgṣya॒bhi ghā̭rayati ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ atho̭ ha॒vire॒vāka॒ratho̭ yathāpū॒rvamupai̭ti pi॒tā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīgṣya̭bhighā॒raya̭ti pi॒taiva ta-tpu॒treṇa॒ sādhā̭raṇa- [sādhā̭raṇam, ku॒ru॒te॒ tasmā̭dāhu॒-] 6
-ṅkurute॒ tasmā̭dāhu॒-ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ na ka॒thā pu॒trasya॒ keva̭la-ṅka॒thā sādhā̭raṇa-mpi॒turityaska̭nname॒va tadya-tpra̭yā॒jeṣvi॒ṣṭeṣu॒ skanda̭ti gāya॒tryḙva tena॒ garbha̭-ndhatte॒ sā pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānāya॒ praja̭nayati || 7 ||
(ya॒ja॒ti॒ ya॒jñāme॒vāva̭ rundhe॒ - tanū॒napā̭taṃ-ya~jati - prayā॒jānā̭ ṭṭa me॒vaṃ-ve~da॒ pra - rakṣo᳚bhyaḥ॒ - sādhā̭raṇaṃ॒ - pañca̭trigṃśacca ) (a. 1)
cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yadājya̭bhāgau॒ yadājya̭bhāgau॒ yaja̭ti॒ cakṣṷṣī e॒va ta-dya॒jñasya॒ prati̭ dadhāti pūrvā॒rdhe jṷhoti॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhe cakṣṷṣī pra॒bāhṷg-juhoti॒ tasmā᳚-tpra॒bāhu॒kcakṣṷṣī devalo॒kaṃ-vā~ a॒gninā॒ yaja̭mā॒no-'nṷ paśyati pitṛlo॒kagṃ somḙnottarā॒rdhe᳚ 'gnayḙ juhoti dakṣiṇā॒rdhe somā̭yai॒vami̭va॒ hīmau lo॒kāva॒nayo᳚ rlo॒kayo॒ranṷkhyātyai॒ rājā̭nau॒ vā e॒tau de॒vatā̭nāṃ॒- [de॒vatā̭nām, yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā] 8
~yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā de॒vatā̭ ijyete de॒vatā̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai॒ tasmā॒-drājñā̭ manu॒ṣyā̭ vidhṛ̭tā brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yenā॒nyato̭dataśca pa॒śū-ndā॒dhā-ro̭bha॒yato̭data॒-ścetyṛca̭-ma॒nūcyā ''jya̭bhāgasya juṣā॒ṇena̭ yajati॒ tenā॒nyato̭dato dādhā॒rarca̭ma॒nūcya̭ ha॒viṣa̭ ṛ॒cā ya̭jati॒ teno̭bha॒yato̭dato dādhāra mūrdha॒nvatī̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti [ ] 9
ni॒yutva̭tyā yajati॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va pa॒śū-nni yṷvate ke॒śinagṃ̭ha dā॒rbhya-ṅke॒śī sātya̭kāmiruvāca sa॒ptapa̭dā-nte॒ śakva̭rī॒g॒ śvo ya॒jñe pra̭yo॒ktāse॒ yasyai̭ vī॒ryḙṇa॒ pra jā॒tā-nbhrātṛ̭vyānnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒n॒. yasyai̭ vī॒ryḙṇo॒bhayo᳚ rlo॒kayo॒ rjyoti̭ rdha॒tte yasyai̭ vī॒ryḙṇa pūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhu॒nakti̭ jaghanā॒rdhena̭ dhe॒nuriti̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdata u॒pari̭ṣṭāllakṣmā [ ] 10
yā॒jyā̭ jani॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavatya॒sminne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatta u॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭-'muṣmi̭nne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmantāvasmā i॒mau lo॒kau bha̭vato॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhṷnaktyu॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭ tasmā᳚jjaghanā॒rdhena̭ dhe॒nurya e॒vaṃ-ve~da̭ bhu॒ṅkta ḙname॒tau vajra॒ ājyaṃ॒-va~jra॒ ājya̭bhāgau॒ [ājya̭bhāgau॒, vajro̭] 11
vajro̭ vaṣaṭkā॒rastri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra॒tyaccha̭mbaṭkāra-mapa॒gūrya॒ vaṣa̭ṭkaroti॒ stṛtyai̭ gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyā᳚ brahma̭nne॒va kṣa॒trama॒nvāra̭-mbhayati॒ tasmā᳚dbrāhma॒ṇo mukhyo॒ mukhyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā ''ha॒ praṇa̭yati yā॒jya̭yā ga॒maya̭ti vaṣaṭkā॒reṇaivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā datte॒ praya̭cchati yā॒jya̭yā॒ prati̭ [yā॒jya̭yā॒ prati̭, va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa̭] 12
vaṣaṭkā॒reṇa̭ sthāpayati tri॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe dvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ro dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭tiṣṭhati gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyai̭ṣā vai sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī॒ yadvā e॒tayā̭ de॒vā aśi̭kṣa॒-ntada̭śaknuva॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ śa॒knotye॒va yacchikṣa̭ti || 13 ||
(de॒vatā̭nāṃ - karotyu॒ - pari̭ṣṭālla॒kṣmā - ''jya̭bhāgau॒ - prati̭ - śa॒krotye॒va - dve ca̭ ) (a. 2)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ā॒tmannājya̭madhatta॒ ta-nde॒vā a̭bruvanne॒ṣa vāva ya॒jño yadājya॒mapye॒va no-'trā॒stviti॒ so᳚-'bravī॒-dyajāṋ va॒ ājya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇāna॒bhi ghā̭rayā॒niti॒ tasmā॒-dyaja॒ntyā-jya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇantya॒bhi ghā̭rayanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dyā॒tayā̭mānya॒nyāni̭ ha॒vīg-ṣyayā̭tayāma॒-mājya॒miti̭ prājāpa॒tya- [prājāpa॒tyam, iti̭] 14
-miti̭ brūyā॒dayā̭tayāmā॒ hi de॒vānā᳚-mpra॒jāpa̭ti॒riti॒ chandāgṃ̭si de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-nna vo̭-'bhā॒gāni̭ ha॒vyaṃ-va~̭kṣyāma॒ iti॒ tebhya̭ e॒ta-cca̭turava॒tta-ma̭dhāraya-npuro-'nuvā॒kyā̭yai yā॒jyā̭yai de॒vatā̭yai vaṣaṭkā॒rāya॒ yacca̭turava॒tta-ñju॒hoti॒ chandāg̭sye॒va ta-tprī̭ṇāti॒ tānya̭sya prī॒tāni̭ de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭ha॒ntyaṅgi̭raso॒ vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntadṛṣa̭yo yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-ntḙ- [yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-nte, a॒pa॒śya॒-npu॒ro॒ḍāśa̭-] 15
-'paśya-npuro॒ḍāśa̭-ṅkū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭nta॒-ntama̭bruva॒nnindrā̭ya dhriyasva॒ bṛ॒haspata̭ye dhriyasva॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo᳚ dhriya॒sveti॒ sa nāddhri̭yata॒ tama̭bruvanna॒gnaye᳚ dhriya॒sveti॒ so᳚-'gnaye᳚-'ddhriyata॒ yadā᳚gne॒yo᳚- 'ṣṭāka̭pālo- 'māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñcā᳚cyu॒to bhava̭ti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai॒ tama̭bruvan ka॒thā-'hā᳚sthā॒ ityanṷpākto 'bhūva॒mitya̭bravī॒-dyathā-'kṣo-'nṷpākto॒- [-'nṷpāktaḥ, a॒vārccha̭tye॒va-] 16
-'vārccha̭tye॒va-mavā̭-''ra॒mityu॒pari̭ṣṭā-da॒bhyajyā॒dhastā॒-dupā̭nakti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ sarvā̭ṇi ka॒pālā᳚nya॒bhi pra̭thayati॒ tāva̭taḥ puro॒ḍāśā̭na॒muṣmi̭n ~lo॒kḙ-'bhi ja̭yati॒ yo vida̭gdha॒-ssa nai̭r-ṛ॒to yo-'śṛ̭ta॒-ssa rau॒dro ya-śśṛ॒ta-ssa sadḙva॒stasmā॒davi̭dahatā śṛta॒kṛntyaḥ̭ sadeva॒tvāya॒ bhasma̭nā॒-'bhi vā̭sayati॒ tasmā᳚nmā॒gṃ॒ senāsthi̭ cha॒nnaṃ-ve~॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, keśai॒-] 17
-tkeśai॒-śśiraḥ̭ cha॒nna-mpracyṷtaṃ॒-vā~ e॒tada॒smā-llo॒kādaga̭ta-ndevalo॒kaṃ-ya~cchṛ॒tagṃ ha॒virana̭bhighārita-mabhi॒ghāryo-dvā̭sayati deva॒traivaina̭-dgamayati॒ yadyeka̭-ṅka॒pāla॒-nnaśye॒deko॒ māsaḥ̭ saṃva~thsa॒rasyāna̭veta॒-ssyādatha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta॒ ya-ddve naśyḙtā॒-ndvau māsaṷ saṃva~thsa॒rasyāna̭vetau॒ syātā॒matha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta sa॒ṅkhyāyo-dvā̭sayati॒ yaja̭mānasya [yaja̭mānasya, go॒pī॒thāya॒ yadi॒] 18
gopī॒thāya॒ yadi॒ naśyḙdāśvi॒na-ndvi̭kapā॒la-nnirva̭pe-ddyāvāpṛthi॒vya̭- meka̭kapālama॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti dyāvāpṛthi॒vya̭ eka̭kapālo bhavatya॒nayo॒rvā e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭- tya॒nayo̭re॒vaina̭-dvindati॒ prati̭ṣṭhityai || 19 ||
(pra॒jā॒pa॒tyaṃ - te - 'kṣo-'nṷpākto - ve॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒--dyaja̭mānasya॒ - dvātrigṃ̭śacca) (a. 3)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti॒ sphyamā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚ rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒-śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai̭ śa॒tabhṛ̭ṣṭirasi vānaspa॒tyo dvi̭ṣa॒to va॒dha ityā̭ha॒ vajra̭me॒va ta-thsaggśya̭ti॒ bhrātṛ̭vyāya prahari॒ṣyan-thsta̭mba ya॒jur-ha̭ratye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya॒-nnirbha̭jati॒ [-nirbha̭jati॒, tasmā॒nnābhā॒ga-] 20
tasmā॒nnābhā॒ga-nnirbha̭janti॒ trirha̭rati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo॒ nirbha̭jati tū॒ṣṇī-ñca̭tu॒rthagṃ ha̭ra॒tyapa̭rimitāde॒vaina॒-nnirbha̭ja॒tyuddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ ha॒ntyuddha̭nti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ mūla̭-ñchinatti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va mūla̭-ñchinatti pitṛdeva॒tyā-'ti̭khā॒teya̭tī-ṅkhanati pra॒jāpa̭tinā [pra॒jāpa̭tinā, yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā] 21
yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā pra̭ti॒ṣṭhāyai̭ khanati॒ yaja̭māname॒va pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati dakṣiṇa॒to varṣī̭yasī-ṅkaroti deva॒yaja̭nasyai॒va rū॒pama̭kaḥ॒ purī̭ṣavatī-ṅkaroti pra॒jāvai pa॒śavaḥ॒ purī̭ṣa-mpra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhiḥ॒ purī̭ṣavanta-ṅkaro॒tyutta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭ gṛhṇātye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya-nni॒rbhajyā॒-''tmana॒ utta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭gṛhṇāti krū॒rami̭va॒ vā [krū॒rami̭va॒ vai, e॒ta-tka̭roti॒] 22
e॒ta-tka̭roti॒ yadvedi̭-ṅka॒roti॒ dhā a̭si sva॒dhā a॒sīti̭ yoyupyate॒ śāntyai॒ prokṣa̭ṇī॒rā sā̭daya॒tyāpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sphyasya॒vartman᳚-thsādayati ya॒jñasya॒ santa̭tyai॒ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭yecchu॒caivaina̭marpayati || 23 ||
(bha॒ja॒ti॒ - pra॒jāpa̭tine- va॒ vai - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadantya॒dbhir-ha॒vīgṃṣi॒ praukṣīḥ॒ kenā॒pa iti॒ brahma॒ṇeti̭ brūyāda॒dbhir-hyḙva ha॒vīgṃṣi̭ pro॒kṣati॒ brahma̭ṇā॒-'pa i॒ddhmāba॒r॒hiḥ prokṣa̭ti॒ meddhya̭me॒vaina̭-tkaroti॒ vedi॒-mprokṣa̭tyṛ॒kṣā vā ॒ṣā-'lo॒makā̭-'me॒ddhyā ya-dvedi॒rmeddhyā̭-me॒vainā᳚-ṅkaroti di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tveti̭ ba॒r॒hi-rā॒sādya॒ pro- [ba॒r॒hi-rā॒sādya॒ pra, ukṣa̭tye॒bhya] 24
-kṣa̭tye॒bhya e॒vaina̭llo॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po nina̭yati॒ śāntyai̭ pu॒rastā᳚-tprasta॒ra-ṅgṛ̭hṇāti॒ mukhya̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tīya̭nta-ṅgṛhṇāti pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭ta-mba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pṛ̭thi॒vī vediḥ̭ pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpaya॒tyana̭tidṛśñagg stṛṇāti pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-rana̭tidṛśña-ṅkaro॒- [-rana̭tidṛśña-ṅkaroti, utta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭] 25
-tyutta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭ prasta॒ragṃ sā̭dayati pra॒jā vai ba॒r॒hi ryaja̭mānaḥ prasta॒royaja̭māna-me॒vāya̭jamānā॒-dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no-'ya̭jamānā॒dutta̭ro॒-'ntarda̭dhāti॒ vyāvṛ̭ttyā a॒nakti̭ ha॒viṣkṛ̭tame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatitre॒dhā-'na̭kti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭-'nakti॒ na prati̭ śṛṇāti॒ya-tpra̭tiśṛṇī॒yādanū᳚rdhva-mbhāvukaṃ॒-ya~ja̭mānasya syādu॒parī̭va॒ pra ha̭ra- [pra ha̭rati, u॒parī̭va॒ hi] 26
-tyu॒parī̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒ko niya̭cchati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ niya̭cchati॒ nātya̭gra॒-mpra ha̭re॒dyadatya̭gra-mpra॒harḙda-tyāsā॒riṇya̭ddhva॒ryo-rnāśṷkā syā॒nna pu॒rastā॒-tpratya̭sye॒dya-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyasye᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māna॒-mprati̭ nude॒-tprāñca॒-mpraha̭rati॒ yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ na viṣva̭ñcaṃ॒-vi~ yṷyā॒-dya-dviṣva̭ñcaṃ-vi~yu॒yā- [-viyu॒yāt, strya̭sya jāyeto॒rdhva-] 27
-thstrya̭sya jāyeto॒rdhva-mudyau᳚tyū॒rdhvami̭va॒ hi pu॒gṃ॒saḥ pumā̭ne॒vāsya̭ jāyate॒ ya-thsphyena̭ vopave॒ṣeṇa̭ vā yoyu॒pyeta॒ stṛti̭re॒vāsya॒ sā hastḙna yoyupyate॒ yaja̭mānasya gopī॒thāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kiṃ-ya~॒jñasya॒ yaja̭māna॒ iti̭ prasta॒ra iti॒ tasya॒ kva̭ suva॒rgo lo॒ka ityā̭hava॒nīya॒ iti̭ brūyā॒dya-tpra̭sta॒ramā̭hava॒nīye᳚ pra॒hara̭ti॒ yaja̭māname॒va [yaja̭māname॒va, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒] 28
sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dyaja̭māno liśate॒ ya-tpra̭sta॒raṃ-yo~̭yu॒pyantḙ ba॒r॒hiranu॒ praha̭rati॒ śāntyā̭ anārambha॒ṇa i̭va॒ vā e॒tarhya̭ddhva॒ryu-ssa ī᳚śva॒ro vḙpa॒no bhavi̭tordhru॒vā 'sītī॒māma॒bhi mṛ̭śatī॒yaṃ-vai~ dhru॒vā-'syāme॒va prati̭tiṣṭhati॒ na vḙpa॒no bha̭va॒tyagā(3)na̭gnī॒dityā̭ha॒ yadbrū॒yāda-ga̭nna॒gniritya॒ -gnāva॒gni-ṅga̭maye॒nni ryaja̭mānagṃ suva॒rgāllo॒kā-dbha̭je॒daga॒nnitye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 29 ||
(ā॒sādya॒ prā - na̭tidṛśña-ṅkaroti - harati - viyu॒yā--dyaja̭māname॒vā-'gniriti̭ - sa॒ptada̭śa ca ) (a. 5)
a॒gnestrayo॒ jyāyāgṃ̭so॒ bhrāta̭ra āsa॒-nte de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭ntaḥ॒ prāmī̭yanta॒ so᳚-'gnira̭bibhedi॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa nilā̭yata॒ so̭-'paḥ prāvi̭śa॒-tta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒-nta-mmathsyaḥ॒ prābra̭vī॒-ttama̭śapaddhi॒yādhi̭yā tvā vaddhyāsu॒ryo mā॒ prāvo̭ca॒ iti॒ tasmā॒nmathsya̭-ndhi॒yādhi̭yā ghnanti śa॒pto [śa॒ptaḥ, hi] 30
hi tamanva̭vinda॒-ntama̭ bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒va gṛ̭hī॒tasyāhṷtasyabahiḥ pari॒dhi skandā॒-ttanme॒ bhrātṛ̭ṇā-mbhāga॒dheya̭masa॒diti॒ tasmā॒dya-dgṛ̭hī॒tasyāhṷtasya bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti॒ teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti pari॒dhī-npari̭ dadhāti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sagg spa̭rśayati॒ [sagg spa̭rśayati, rakṣa̭sā॒-] 31
rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ na pu॒rastā॒-tpari̭ dadhātyādi॒tyo hyḙvodya-npu॒rastā॒-drakṣāg̭syapa॒hantyū॒rdhve sa॒midhā॒vā da̭dhātyu॒pari̭ṣṭāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yajṷṣā॒-'nyā-ntū॒ṣṇīma॒nyā-mmi̭thuna॒tvāya॒ dve ā da̭dhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai ya̭jeta॒ yo ya॒jñasyā-''rtyā॒ vasī̭yā॒n-thsyāditi॒ bhūpa̭taye॒ svāhā॒ bhuva̭napataye॒ svāhā̭ bhū॒tānā॒- [bhū॒tānā᳚m, pata̭ye॒ svāheti̭] 32
-mpata̭ye॒ svāheti̭ ska॒nnamanṷ mantrayeta ya॒jñasyai॒va tadārtyā॒ yaja̭māno॒ vasī̭yā-nbhavati॒ bhūya̭sī॒r॒hi de॒vatāḥ᳚ prī॒ṇāti̭ jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ yada॒nvañcaṷ puro॒ḍāśā̭ vupāgṃśuyā॒jama̭nta॒rā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāyā॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī᳚-dya॒mo᳚-'smi-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metya॒nnādyḙna de॒vā a॒gni- [de॒vā a॒gnim, u॒pāma̭ntrayanta] 33
-mu॒pāma̭ntrayanta rā॒jyena̭ pi॒taro̭ ya॒ma-ntasmā̭da॒gni rde॒vānā̭mannā॒do ya॒maḥ pi̭tṛ॒ṇāgṃ rājā॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prarā॒jyama॒nnādya̭-māpnoti॒ tasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭ccha॒n॒. yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ-'va॒dyanti॒ yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ 'va॒dyati̭ bhāga॒dheyḙnai॒va ta-dru॒dragṃ sama̭rdhayati sa॒kṛ-thsa̭kṛ॒dava̭ dyati sa॒kṛdi̭va॒ hi ru॒dra ṷttarā॒rdhādava̭ dyatye॒ṣā vai ru॒drasya॒ [vai ru॒drasya̭, dikh-svāyā̭me॒va] 34
dikh-svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate॒ dvira॒bhi ghā̭rayati caturava॒ttasyā-''ptyai̭pa॒śavo॒ vai pūrvā॒ āhṷtaya e॒ṣa ru॒dro yada॒gnirya-tpūrvā॒ āhṷtīra॒bhi jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ dadhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyādati॒hāya॒ pūrvā॒ āhṷtīrjuhoti paśū॒nā-ṅgo̭pī॒thāya̭ || 35 ||
(śa॒ptaḥ - spa̭rśayati - bhū॒tānā̭ - ma॒gnigṃ - ru॒drasya̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 6)
manuḥ̭ pṛthi॒vyā ya॒jñiya̭maiccha॒-thsa ghṛ॒ta-nniṣi̭ktamavinda॒-thso᳚-'bravī॒-tko᳚-'syeśva॒ro ya॒jñe-'pi॒ karto॒riti॒ tāva̭brūtā-mmi॒trāvarṷṇau॒ gore॒vā-''vamī᳚śva॒rau karto᳚-ssva॒ iti॒ tau tato॒ gāgṃ samai̭rayatā॒gṃ॒ sā yatra̭ yatra॒ nyakrā̭ma॒-ttato̭ ghṛ॒tama̭pīḍyata॒ tasmā᳚-dghṛ॒tapa̭dyucyate॒ tada̭syai॒ janmopa̭hūtagṃ rathanta॒ragṃ sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭he॒ [sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭ha, iyaṃ-vai~] 36
yaṃ-vai~ ra̭thanta॒rami॒māme॒va sa॒hānnā-dye॒nopa̭ hvayata॒ upa̭hūtaṃ-vā~made॒vyagṃ sa॒hāntari̭kṣe॒ṇetyā̭ha pa॒śavo॒ vai vā̭made॒vya-mpa॒śūne॒va sa॒hāntari̭kṣe॒ṇopa̭ hvayata॒ upa̭hūta-mbṛ॒ha-thsa॒ha di॒vetyā̭hai॒raṃ-vai~ bṛ॒hadirā̭me॒va sa॒ha di॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā-ssa॒pta hotrā॒ ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā dhe॒nu- [upa̭hūtā dhe॒nuḥ, sa॒harṣa॒bhetyā̭ha] 37
-ssa॒harṣa॒bhetyā̭ha mithu॒name॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūto bha॒kṣa-ssakhetyā̭ha somapī॒thame॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hū॒tā~(4) ho ityā̭hā॒-''tmāna̭me॒vopa̭ hvayata ā॒tmā hyupa̭hūtānāṃ॒-va~si̭ṣṭha॒ iḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo̭ māna॒vītyā̭ha॒ manu॒rhyḙtā- [manu॒rhyḙtām, agre 'pa̭śya-] 38
-magre 'pa̭śya-dghṛ॒tapa॒dītyā̭ha॒ ya de॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha maitrāvaru॒ṇītyā̭ha mi॒trāvarṷṇau॒ hyḙnāgṃ sa॒maira̭yatā॒-mbrahma̭ de॒vakṛ̭ta॒-mupa̭hūta॒mityā̭ha॒ brahmai॒vopa̭ hvayate॒ daivyā̭ addhva॒ryava॒ upa̭hūtā॒ upa̭hūtā manu॒ṣyā̭ ityā̭ha devamanu॒ṣyāne॒vopa̭ hvayate॒ ya i॒maṃ-ya~॒jñamavā॒n॒ ye ya॒jñapa̭tiṃ॒-va~rdhā॒nityā̭ha [ ] 39
ya॒jñāya̭ cai॒va yaja̭mānāya cā॒ ''śiṣa॒mā śā᳚sta॒ upa̭hūte॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒vopa̭ hvayate pūrva॒je ṛ॒tāva̭rī॒ ityā̭ha pūrva॒je hyḙte ṛ॒tāva̭rī de॒vī de॒vapṷtre॒ ityā̭ha de॒vī hyḙte de॒vapṷtre॒ upa̭hūto॒-'yaṃ ~yaja̭māna॒ ityā̭ha॒ yaja̭māname॒vopa̭ hvayata॒ utta̭rasyā-ndevaya॒jyāyā॒mupa̭hūto॒ bhūya̭si havi॒ṣkara̭ṇa॒ upa̭hūto di॒vye dhāma॒nnupa̭hūta॒ [dhāma॒nnupa̭hūtaḥ, ityā̭ha] 40
ityā̭ha pra॒jā vā utta̭rā devaya॒jyā pa॒śavo॒ bhūyo̭ havi॒ṣkara̭ṇagṃ suva॒rgo lo॒ko di॒vya-ndhāme॒dama̭-sī॒dama॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmopa̭ hvayate॒ viśva̭masya pri॒ya-mupa̭hūta॒mityā॒hā-cha̭mbaṭkārame॒vopa̭ hvayate || 41 ||
(ā॒ha॒ - dhe॒nu- re॒tāṃ - ~vardhā॒nityā̭ha॒ - dhāma॒nnupa̭hūta॒ - ścatṷstrigṃśacca ) (a. 7)
pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ sva॒yamā da̭tte॒ kāma̭me॒vā-''tmanā̭ paśū॒nāmā da̭tte॒ na hya̭nyaḥ kāma̭-mpaśū॒nā-mpra॒yaccha̭ti vā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha॒ vāca̭me॒va bhā̭ga॒dheyḙna prīṇāti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai caturava॒tta-mbha̭vati ha॒virvai ca̭turava॒tta-mpa॒śava̭ścaturava॒ttaṃ-ya~ddhotā᳚ prāśñī॒yāddhotā- [prāśñī॒yāddhotā᳚, ārti॒mārcche॒dya-] 42
-''rti॒mārcche॒dya-da॒gnau jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyā-dvā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha pa॒rokṣa̭me॒vaina̭-jjuhoti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprāśñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ prāśña̭nti tī॒rtha e॒va prāśña̭nti॒ dakṣi̭ṇā-ndadāti tī॒rtha e॒va dakṣi̭ṇā-ndadāti॒ vi vā e॒tadya॒jña- [vi vā e॒tadya॒jñam, chi॒nda॒nti॒ yanma̭ddhya॒taḥ] 43
-ñchi̭ndanti॒ yanma̭ddhya॒taḥ prā॒śñantya॒dbhi-rmā᳚rjayanta॒ āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti de॒vā vai ya॒jñā-dru॒drama॒ntarā̭ya॒nthsa ya॒jñama̭viddhya॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchanta॒ kalpa̭tā-nna i॒damiti॒ te᳚-'bruva॒n-thsvi̭ṣṭaṃ॒-vai~ na̭ i॒da-mbha̭viṣyati॒ yadi॒magṃ rā̭dhayi॒ṣyāma॒ iti॒ ta-thsvi̭ṣṭa॒kṛtaḥ̭ sviṣṭakṛ॒ttva-ntasyā ''vi̭ddha॒-nni- [-''vi̭ddha॒-nniḥ, a॒kṛ॒nta॒n॒. yavḙna॒] 44
-ra̭kṛnta॒n॒. yavḙna॒ sammi̭ta॒-ntasmā᳚-dyavamā॒tramava̭ dye॒-dyajjyāyo̭-'va॒-dye-dro॒paye॒-tta-dya॒jñasya॒ yadupa̭ ca stṛṇī॒yāda॒bhi ca̭ ghā॒rayḙdubhayata-ssaggśvā॒yi kṷryādava॒dāyā॒bhi ghā̭rayati॒ dvi-ssampa̭dyate dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-tti̭ra॒ścīna̭-mati॒-hare॒dana̭bhi-viddhaṃ-ya~॒jñasyā॒bhi vi̭ddhye॒dagrḙṇa॒ pari̭ harati tī॒rthenai॒va pari̭ harati॒ ta-tpū॒ṣṇe parya̭hara॒nta- [parya̭hara॒ntat, pū॒ṣā] 45
-tpū॒ṣā prāśya̭ da॒to̭-'ruṇa॒-ttasmā᳚-tpū॒ṣā pra̭pi॒ṣṭabhā̭go-'da॒ntako॒ hi ta-nde॒vā a̭bruva॒n vi vā a॒yamā᳚rdhyaprāśitri॒yo vā a॒yama̭bhū॒diti॒ ta-dbṛha॒spata̭ye॒ parya̭hara॒n-thso̭-'bibhe॒-dbṛha॒spati̭ri॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa e॒ta-mmantra̭mapaśya॒-thsūrya̭sya tvā॒ cakṣṷṣā॒ prati̭ paśyā॒mītya̭bravī॒nna hi sūrya̭sya॒ cakṣuḥ॒ [cakṣuḥ̭, ki-ñca॒na] 46
ki-ñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe-tpratigṛ॒hṇanta̭-mmā higṃsiṣya॒tīti̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒-mprati̭ gṛhṇā॒mītya̭bravī-thsavi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒dbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhiḥ॒ pratya̭gṛhṇā॒-thso̭-'bibhe-tprā॒śñanta̭-mmā higṃsiṣya॒tītya॒gnestvā॒ ''syḙna॒ prā-'śñā॒mītya̭bravī॒nna hya̭gnerā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒- [so̭-'bibhet, prāśi̭tammā-] 47
-tprāśi̭tammā-higṃsiṣya॒tīti̭ brāhma॒ṇasyo॒dare॒ṇetya̭ bravī॒nna hi brā᳚hma॒ṇasyo॒dara॒-ṅki-ñca॒na hi॒nasti॒ bṛha॒spate॒rbrahma॒ṇeti॒ sa hi brahmi॒ṣṭho-'pa॒ vā e॒tasmā᳚-tprā॒ṇāḥ krā̭manti॒ yaḥ prā̭śi॒tra-mprā॒śñātya॒dbhi-rmā᳚rjayi॒tvā prā॒ṇān-thsa-mmṛ̭śate॒-'mṛtaṃ॒-vai~ prā॒ṇā a॒mṛta॒māpaḥ̭ prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒namupa̭ hvayate || 48 ||
(prā॒śñī॒yāddhotā̭ - ya॒jñaṃ - ni - ra̭hara॒nta - ccakṣṷ - rā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒ - ccatṷścatvārigṃśacca ) (a. 8)
a॒gnīdha॒ ā da̭dhā-tya॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti sa॒midha॒mā da̭dhā॒tyutta̭rāsā॒-māhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ sa॒midva̭tye॒va jṷhoti pari॒dhīn-thsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā᳚n-thsa॒kṛ-thsa̭kṛ॒-thsa-mmā᳚rṣṭi॒ parā̭ṅiva॒ hyḙtarhi̭ ya॒jñaśca॒tu-ssampa̭dyate॒ catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ brahma॒-nprasthā᳚syāma॒ ityā॒hātra॒ vā e॒tarhi̭ ya॒jña-śśri॒to [ya॒jña-śśri॒taḥ, yatra̭ bra॒hmā] 49
yatra̭ bra॒hmā yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒mā ra̭bhate॒ yaddhastḙna pra॒mīve᳚dvepa॒na-ssyā॒dyacchī॒rṣṇā śī̭rṣakti॒mān-thsyā॒dya-ttū॒ṣṇīmāsī॒tā 'sa̭mpratto ya॒jña-ssyā॒-tprati॒ṣṭhetye॒va brṷ̄yā-dvā॒ci vai ya॒jña-śśri॒to yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cchati॒ deva̭ savitare॒ta-tte॒ prā- [savitare॒ta-tte॒ pra, ā॒hetyā̭ha॒] 50
-''hetyā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ bṛha॒spati̭ rbra॒hmetyā̭ha॒ sa hi brahmi̭ṣṭha॒-ssa ya॒jña-mpā̭hi॒ sa ya॒jñapa̭ti-mpāhi॒ sa mā-mpā॒hītyā̭ha ya॒jñāya॒ yaja̭mānāyā॒-''tmane॒ tebhya̭ e॒vā-''śiṣa॒mā śā॒ste-'nā᳚rtyā ā॒śrāvyā̭-''ha de॒vān. ya॒jeti̭ brahmavā॒dino̭ vadantī॒ṣṭā de॒vatā॒ atha̭ kata॒ma e॒te de॒vā iti॒ chandā॒gṃ॒sīti̭ brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha॒- [brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha᳚m, jaga̭tī॒-] 51
ñjaga̭tī॒-mityatho॒ khalvā̭hurbrāhma॒ṇā vai chandā॒gṃ॒sīti॒ tāne॒va ta-dya̭jati de॒vānāṃ॒-vā~ i॒ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathā॒gnirnoda̭jvala॒-tta-nde॒vā āhṷtībhi-ranūyā॒jeṣvanva̭-vinda॒n॒. yada̭nūyā॒jān. yaja̭tya॒gnime॒va ta-thsami̭ndha e॒tadu॒rvai nāmā̭-''su॒ra ā̭sī॒-thsa e॒tarhi̭ ya॒jñasyā॒ ''śiṣa̭mavṛṅkta॒ ya-dbrū॒yāde॒ta- [ya-dbrū॒yāde॒tat, u॒ dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vī॒ bha॒dra-ma̭bhū॒-] 52
-dṷ dyāvāpṛthivī bha॒dra-ma̭bhū॒-ditye॒tadṷ-me॒vā-''su॒raṃ-ya~॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayedi॒da-ndyā̭vāpṛthivī bha॒drama̭bhū॒ditye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va ya॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamaya॒tyārdhma̭ sūktavā॒kamu॒ta na̭movā॒kami-tyā̭he॒dama̭rā॒-thsmeti॒ vāvaitadā॒hopa̭śrito di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyorityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña upa̭śrita॒ oma̭nvatī te॒-'smin. ya॒jñe ya̭jamāna॒ dyāvā̭pṛthi॒vī [ ] 53
stā॒mityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-thsṷ̄pāvasā॒nā ca̭ svaddhyavasā॒nā ceti̭ pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyādya॒dā hi pra॒mīya॒te 'the॒māmṷpāva॒syati̭ sūpacara॒ṇā ca̭ svadhicara॒ṇā cetye॒va brṷ̄yā॒-dvarī̭yasīme॒vāsmai॒ gavyṷ̄ti॒mā śā᳚ste॒ na pra॒māyṷko bhavati॒ tayo̭rā॒vidya॒gniri॒dagṃ ha॒vira̭juṣa॒tetyā̭ha॒ yā ayā᳚kṣma [ ] 54
de॒vatā॒stā a̭rīradhā॒meti॒ vāvaitadā̭ha॒ yanna ni̭rdi॒śe-tprati̭veśaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒dā śā᳚ste॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒-'sāvityā̭ha ni॒rdiśyai॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭maya॒tyāyu॒rā śā᳚ste suprajā॒stvamā śā᳚sta॒ ityā̭hā॒ 'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste sajātavana॒syāmā śā᳚sta॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai sa̭jā॒tāḥ prā॒ṇāne॒va [ ] 55
nāntarḙti॒ tada॒gnirde॒vo de॒vebhyo॒ vana̭te va॒yama॒gnermānṷṣā॒ ityā̭hā॒gnirde॒vebhyo̭ vanu॒te va॒ya-mma̭nu॒ṣye᳚bhya॒ iti॒ vāvaitadā̭he॒ha gati̭rvā॒masye॒da-ñca॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha॒ yāścai॒va de॒vatā॒ yaja̭ti॒ yāśca॒ na tābhya̭ e॒vobhayī᳚bhyo॒ nama̭skarotyā॒tmano-'nā᳚rtyai || 56 ||
(śri॒taḥ - te॒ pra - tri॒ṣṭubha̭ - me॒ta-d- dyāvā̭pṛthi॒vī - yā ayā᳚kṣma- prā॒ṇāne॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 9)
de॒vā vai ya॒jñasya̭ svagāka॒rtāra॒-nnāvi̭nda॒-nte śaṃ॒yu~-mbā̭rhaspa॒tyama̭bruvanni॒ma-nno̭ ya॒jñagg sva॒gā ku॒rviti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒vā-brā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yajā̭tai॒ sā mḙ ya॒jñasyā॒-''śīra̭sa॒diti॒ tasmā॒-dya-dbrā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yaja̭te śaṃ॒yu~me॒va tasya̭ bārhaspa॒tyaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchatye॒ta-nmametya̭bravī॒-tki-mme᳚ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭] 57
iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭ śa॒tena̭ yātayā॒dyo ni॒hana̭-thsa॒hasrḙṇa yātayā॒dyo lohi̭ta-ṅka॒rava॒dyāva̭taḥ pra॒skadya̭ pā॒gṃ॒sūn-thsa̭-ṅgṛ॒hṇā-ttāva̭ta-ssaṃva~thsa॒rā-npi̭tṛlo॒ka-nna prajā̭nā॒diti॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ nāpa̭ gureta॒ na ni ha̭nyā॒nna lohi̭ta-ṅkuryāde॒tāva̭tā॒ haina̭sā bhavati॒ tacchaṃ॒yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va ta-thsva॒gā ka̭roti॒ ta- [ta-thsva॒gā ka̭roti॒ tat, śaṃ॒yo~rā] 58
-cchaṃ॒yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha śaṃ॒yu~me॒va bā̭rhaspa॒tya-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhayati gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taya॒ ityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste॒ somaṃ̭-ya~jati॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti॒ tvaṣṭā̭raṃ-ya~jati॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti de॒vānā॒-mpatnī᳚ryajati mithuna॒tvāyā॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tiṃ-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ [kriyate, yadājyḙna] 59
yadājyḙna prayā॒jā i॒jyanta॒ ājyḙna patnīsaṃyā~॒jā ṛca̭ma॒nūcya̭ patnīsaṃyā~॒jānā̭mṛ॒cā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāya̭ pa॒ṅkti prā̭yaṇo॒ vai ya॒jñaḥ pa॒ṅktyṷdayanaḥ॒ pañca̭ prayā॒jā i̭jyante ca॒tvāraḥ̭ patnīsaṃyā~॒jā-ssa̭miṣṭaya॒juḥ pa̭ñca॒ma-mpa॒ṅktime॒vānṷ pra॒yanti̭ pa॒ṅktimanūdya̭nti || 60 ||
(pra॒jāyāḥ᳚ - karoti॒ tat - kri̭yate॒ - traya̭strigṃśacca ) (a. 10)
yu॒kṣvāhi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || u॒ta no̭ deva de॒vāgṃ acchā̭ voco vi॒duṣṭa̭raḥ | śradviśvā॒ vāryā̭ kṛdhi || tvagṃ ha॒ yadya̭viṣṭh॒ya saha̭sa-ssūnavāhuta | ṛ॒tāvā̭ ya॒jñiyo॒ bhuvaḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || ta-nne॒mimṛ॒bhavo̭ ya॒thā ''na̭masva॒ sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo ya॒jña- [ya॒jñam, a॒ṅgi॒raḥ॒ |] 61
-ma̭ṅgiraḥ || tasmai̭ nū॒ nama॒bhidya̭ve vā॒cā vi̭rūpa॒ nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭu॒tim || kamṷ ṣvidasya॒ sena̭yā॒-'gnerapā̭kacakṣasaḥ | pa॒ṇi-ṅgoṣṷ starāmahe || mā no̭ de॒vānāṃ॒-vi~śaḥ̭ prasnā॒tīri̭vo॒srāḥ | kṛ॒śa-nna hā̭su॒raghni̭yāḥ || mā naḥ̭ samasya dū॒ḍhyaḥ̭ pari̭dveṣaso agṃ ha॒tiḥ | ū॒rmirna nāva॒mā va̭dhīt || nama̭ste agna॒ oja̭se gṛ॒ṇanti̭ deva kṛ॒ṣṭayaḥ̭ | amai̭- [amaiḥ᳚, a॒mitra̭mardaya |] 62
-ra॒mitra̭mardaya || ku॒vithsuno॒ gavi̭ṣṭa॒ye-'gnḙ saṃ॒ve~ṣi̭ṣo ra॒yim | urṷkṛdu॒ru ṇa̭skṛdhi || mā no̭ a॒smi-nma̭hādha॒ne parā̭ vargbhāra॒bhṛdya̭thā | saṃ॒va~rga॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-ñja̭ya || a॒nyama॒smadbhi॒yā i॒yamagne॒ siṣa̭ktu du॒cchunā᳚ | vardhā̭ no॒ ama̭va॒cchavaḥ̭ || yasyājṷṣannama॒svina॒-śśamī॒madṷrmakhasyavā | ta-ṅgheda॒gnirvṛ॒dhā-'va̭ti || para̭syā॒ adhi̭ [ ] 63
saṃ॒va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || vi॒dmā hi tḙ pu॒rā va॒yamagnḙ pi॒turyathāva̭saḥ | adhā̭ te su॒mnamī̭mahe || ya u॒gra i̭va śarya॒hā ti॒gmaśṛ̭ṅgo॒ na vagṃsa̭gaḥ | agne॒ puro̭ ru॒roji̭tha || sakhā̭ya॒-ssaṃ-vaḥ̭ ~saṃ॒ya~ñca॒miṣa॒gg॒ stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | varṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃ sa॒midyṷvase vṛṣa॒nna -gne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭dhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra | prajā̭pate॒, sa vḙda॒, somā̭ pūṣaṇe॒, mau de॒vau || 64 ||
(ya॒jña - mamai॒ - radhi̭ - vṛṣa॒ - nnekā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 11)
u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn. ha॒viṣe॒ atta̭ve || tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ || tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā [bhava, naḥ॒ |] 65
naḥ || tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣaddhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nā-'thā॒-'smabhya॒gṃ॒ [-'smabhya᳚m, śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta |] 66
śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta || ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒r॒hi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || udī̭ratā॒mava̭ra॒ u-tparā̭sa॒ unma̭ddhya॒māḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | asuṃ॒- [asu᳚m, ya ī॒yura̭ vṛ॒kā] 67
-~ya ī॒yura̭ vṛ॒kā ṛ̭ta॒jñāste no̭-'vantu pi॒taro॒ havḙṣu || i॒da-mpi॒tṛbhyo॒ namo̭ astva॒dya ye pūrvā̭so॒ ya upa̭rāsa ī॒yuḥ | ye pārthi̭ve॒ raja॒syā niṣa̭ttā॒ ye vā̭ nū॒nagṃ sṷvṛ॒janā̭su vi॒kṣu || adhā॒ yathā̭ naḥ pi॒taraḥ॒ parā̭saḥ pra॒tnāso̭ agna ṛ॒tamā̭śuṣā॒ṇāḥ | śucīda̭ya॒-ndīdhi̭ti muktha॒śāsaḥ॒, kṣāmā̭ bhi॒ndanto̭ aru॒ṇīrapa̭ vrann || yada̭gne [yada̭gne, ka॒vya॒vā॒ha॒na॒ pi॒tṝn] 68
kavyavāhana pi॒tṝn. yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā || tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ || māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r॒ ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || 69 ||
i॒maṃ-ya~̭ma prasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ | ātvā॒ mantrāḥ᳚ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan. ha॒viṣā̭ mādayasva || aṅgi̭robhi॒rā ga̭hi ya॒jñiyḙbhi॒ryama̭ vairū॒pairi॒ha mā̭dayasva | viva̭svantagṃ huve॒ yaḥ pi॒tā te॒-'smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadya̭ || aṅgi̭raso naḥ pi॒taro॒ nava̭gvā॒ atha̭rvāṇo॒ bhṛga̭va-sso॒myāsaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒mapi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma || 70 ||
(bha॒vā॒ - 'smabhya॒ - masuṃ॒ - ~yada̭gne - madanti - saumana॒sa - eka̭-ñca ) (a. 12)
(sa॒midha॒ - ścakṣṷṣī - pra॒jāpa̭ti॒rājyaṃ̭ - de॒vasya॒ sphyaṃ - bra̭hmavā॒dino॒ 'dbhi - ra॒gnestrayo॒ - manuḥ̭ pṛthi॒vyāḥ - pa॒śavo॒ - 'gnīdhḙ - de॒vā vai ya॒jñasya̭ - yu॒kṣvo - śanta̭stvā॒ - dvāda̭śa )
(sa॒midho̭ - yā॒jyā̭ - tasmā॒nnabhā॒-'gagṃ - hi tamanvi- tyā̭ha pra॒jā vā - ā॒hetyā̭ha - yu॒kṣvā hi - sa̭pta॒tiḥ )
(sa॒midhaḥ̭, saumana॒se syā̭ma)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
(vā॒ya॒vyaṃ̭ - pra॒jāpa̭ti - rādi॒tyebhyo̭ - de॒vā - vi॒śvarṷ̄paḥ - sa॒midhaḥ॒ - ṣaṭ) (6)
|| iti dvītīya-ṅkāṇḍam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - अवशिष्टकर्माभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
स॒मिधो॑ यजति वस॒न्तमे॒वर्तू॒नामव॑ रुन्धे॒ तनू॒नपा॑तं-यँजति ग्री॒ष्ममे॒वाव॑ रुन्ध इ॒डो य॑जति व॒र्॒षा ए॒वाव॑ रुन्धे ब॒र्॒हिर्य॑जति श॒रद॑मे॒वाव॑ रुन्धे स्वाहाका॒रं-यँ॑जति हेम॒न्तमे॒वाव॑ रुन्धे॒ तस्मा॒-थ्स्वाहा॑कृता॒ हेम॑-न्प॒शवो-ऽव॑ सीदन्ति स॒मिधो॑ यजत्यु॒षस॑ ए॒व दे॒वता॑ना॒मव॑ रुन्धे॒ तनू॒नपा॑तं-यँजति य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्ध [य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्ध, इ॒डो य॑जति] 1
इ॒डो य॑जति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ब॒र्हिर्य॑जति प्र॒जामे॒वाव॑ रुन्धे स॒मान॑यत उप॒भृत॒स्तेजो॒ वा आज्य॑-म्प्र॒जा ब॒र्॒हिः प्र॒जास्वे॒व तेजो॑ दधाति स्वाहाका॒रं-यँ॑जति॒ वाच॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒राड्वि॒राजै॒ वान्नाद्य॒मव॑ रुन्धे स॒मिधो॑ यजत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑तिष्ठति॒ तनू॒नपा॑तं-यँजति [ ] 2
य॒ज्ञ ए॒वान्तरि॑क्षे॒ प्रति॑ तिष्ठती॒डो य॑जति प॒शुष्वे॒व प्रति॑तिष्ठति ब॒र॒ःइर्य॑जति॒ य ए॒व दे॑व॒यानाः॒ पन्था॑न॒स्तेष्वे॒व प्रति॑तिष्ठति स्वाहाका॒रं-यँ॑जति सुव॒र्ग ए॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै दे॑वलो॒कास्तेष्वे॒व य॑थापू॒र्व-म्प्रति॑तिष्ठति देवासु॒रा ए॒षु लो॒केष्व॑स्पर्धन्त॒ ते दे॒वाः प्र॑या॒जैरे॒भ्यो लो॒केभ्यो ऽसु॑रा॒-न्प्राणु॑दन्त॒ त-त्प्र॑या॒जाना᳚- [त-त्प्र॑या॒जाना᳚म्, प्र॒या॒ज॒त्व-] 3
-म्प्रयाज॒त्वं-यँस्यै॒वं-विँ॒दुषः॑ प्रया॒जा इ॒ज्यन्ते॒ प्रैभ्यो लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यान्नुदते ऽभि॒क्राम॑-ञ्जुहोत्य॒भिजि॑त्यै॒ यो वै प्र॑या॒जाना᳚-म्मिथु॒नं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते स॒मिधो॑ ब॒ह्वीरि॑व यजति॒ तनू॒नपा॑त॒मेक॑मिव मिथु॒न-न्तदि॒डो ब॒ह्वीरि॑व यजति ब॒र्॒हिरेक॑मिव मिथु॒न-न्तदे॒तद्वै प्र॑या॒जाना᳚-म्मिथु॒नं-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्र [ ] 4
प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते दे॒वानां॒-वाँ अनि॑ष्टा दे॒वता॒ आस॒न्नथासु॑रा य॒ज्ञम॑जिघाग्ं स॒-न्ते दे॒वा गा॑य॒त्रीं-व्यौँ॑ह॒-न्पञ्चा॒क्षरा॑णि प्रा॒चीना॑नि॒ त्रीणि॑ प्रती॒चीना॑नि॒ ततो॒ वर्म॑ य॒ज्ञायाभ॑व॒द्वर्म॒ यज॑मानाय॒ य-त्प्र॑याजानूया॒जा इ॒ज्यन्ते॒ वर्मै॒व तद्य॒ज्ञाय॑ क्रियते॒ वर्म॒ यज॑मानाय॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ तस्मा॒-द्वरू॑थ-म्पु॒रस्ता॒-द्वर्षी॑यः प॒श्चाद्ध्रसी॑यो दे॒वा वै पु॒रा रक्षो᳚भ्य॒ [पु॒रा रक्षो᳚भ्यः, इति॑ स्वाहाका॒रेण॑] 5
इति॑ स्वाहाका॒रेण॑ प्रया॒जेषु॑ य॒ज्ञग्ं स॒ग्ग्॒स्थाप्य॑मपश्य॒-न्तग्ग् स्वा॑हाका॒रेण॑ प्रया॒जेषु॒ सम॑स्थापय॒न् वि वा ए॒त-द्य॒ज्ञ-ञ्छि॑न्दन्ति॒ य-थ्स्वा॑हाका॒रेण॑ प्रया॒जेषु॑ सग्ग्स्था॒पय॑न्ति प्रया॒जानि॒ष्ट्वा ह॒वीग्ष्य॒भि घा॑रयति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्या॒ अथो॑ ह॒विरे॒वाक॒रथो॑ यथापू॒र्वमुपै॑ति पि॒ता वै प्र॑या॒जाः प्र॒जा-ऽनू॑या॒जा य-त्प्र॑या॒जानि॒ष्ट्वा ह॒वीग्ष्य॑भिघा॒रय॑ति पि॒तैव त-त्पु॒त्रेण॒ साधा॑रण- [साधा॑रणम्, कु॒रु॒ते॒ तस्मा॑दाहु॒-] 6
-ङ्कुरुते॒ तस्मा॑दाहु॒-र्यश्चै॒वं-वेँद॒ यश्च॒ न क॒था पु॒त्रस्य॒ केव॑ल-ङ्क॒था साधा॑रण-म्पि॒तुरित्यस्क॑न्नमे॒व तद्य-त्प्र॑या॒जेष्वि॒ष्टेषु॒ स्कन्द॑ति गाय॒त्र्ये॑व तेन॒ गर्भ॑-न्धत्ते॒ सा प्र॒जा-म्प॒शून्. यज॑मानाय॒ प्रज॑नयति ॥ 7 ॥
(य॒ज॒ति॒ य॒ज्ञामे॒वाव॑ रुन्धे॒ - तनू॒नपा॑तं-यँजति - प्रया॒जाना॑ ट्ट मे॒वं-वेँद॒ प्र - रक्षो᳚भ्यः॒ - साधा॑रणं॒ - पञ्च॑त्रिग्ंशच्च ) (अ. 1)
चक्षु॑षी॒ वा ए॒ते य॒ज्ञस्य॒ यदाज्य॑भागौ॒ यदाज्य॑भागौ॒ यज॑ति॒ चक्षु॑षी ए॒व त-द्य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ दधाति पूर्वा॒र्धे जु॑होति॒ तस्मा᳚-त्पूर्वा॒र्धे चक्षु॑षी प्र॒बाहु॑ग्-जुहोति॒ तस्मा᳚-त्प्र॒बाहु॒क्चक्षु॑षी देवलो॒कं-वाँ अ॒ग्निना॒ यज॑मा॒नो-ऽनु॑ पश्यति पितृलो॒कग्ं सोमे॑नोत्तरा॒र्धे᳚ ऽग्नये॑ जुहोति दक्षिणा॒र्धे सोमा॑यै॒वमि॑व॒ हीमौ लो॒काव॒नयो᳚ र्लो॒कयो॒रनु॑ख्यात्यै॒ राजा॑नौ॒ वा ए॒तौ दे॒वता॑नां॒- [दे॒वता॑नाम्, यद॒ग्नीषोमा॑वन्त॒रा] 8
ँयद॒ग्नीषोमा॑वन्त॒रा दे॒वता॑ इज्येते दे॒वता॑नां॒-विँधृ॑त्यै॒ तस्मा॒-द्राज्ञा॑ मनु॒ष्या॑ विधृ॑ता ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ कि-न्त-द्य॒ज्ञे यज॑मानः कुरुते॒ येना॒न्यतो॑दतश्च प॒शू-न्दा॒धा-रो॑भ॒यतो॑दत॒-श्चेत्यृच॑-म॒नूच्या ऽऽज्य॑भागस्य जुषा॒णेन॑ यजति॒ तेना॒न्यतो॑दतो दाधा॒रर्च॑म॒नूच्य॑ ह॒विष॑ ऋ॒चा य॑जति॒ तेनो॑भ॒यतो॑दतो दाधार मूर्ध॒न्वती॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति मू॒र्धान॑मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति [ ] 9
नि॒युत्व॑त्या यजति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒व प॒शू-न्नि यु॑वते के॒शिनग्ं॑ह दा॒र्भ्य-ङ्के॒शी सात्य॑कामिरुवाच स॒प्तप॑दा-न्ते॒ शक्व॑री॒ग्॒ श्वो य॒ज्ञे प्र॑यो॒क्तासे॒ यस्यै॑ वी॒र्ये॑ण॒ प्र जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्यान्नु॒दते॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णा॒न्॒. यस्यै॑ वी॒र्ये॑णो॒भयो᳚ र्लो॒कयो॒ र्ज्योति॑ र्ध॒त्ते यस्यै॑ वी॒र्ये॑ण पूर्वा॒र्धेना॑न॒ड्वा-न्भु॒नक्ति॑ जघना॒र्धेन॑ धे॒नुरिति॑ पु॒रस्ता᳚ल्लक्ष्मा पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति जा॒ताने॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्प्रणु॑दत उ॒परि॑ष्टाल्लक्ष्मा [ ] 10
या॒ज्या॑ जनि॒ष्यमा॑णाने॒व प्रति॑नुदते पु॒रस्ता᳚ल्लक्ष्मा पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के ज्योति॑र्धत्त उ॒परि॑ष्टाल्लक्ष्मा या॒ज्या॑-ऽमुष्मि॑न्ने॒व लो॒के ज्योति॑र्धत्ते॒ ज्योति॑ष्मन्तावस्मा इ॒मौ लो॒कौ भ॑वतो॒ य ए॒वं-वेँद॑ पु॒रस्ता᳚ल्लक्ष्मा पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति॒ तस्मा᳚-त्पूर्वा॒र्धेना॑न॒ड्वा-न्भु॑नक्त्यु॒परि॑ष्टाल्लक्ष्मा या॒ज्या॑ तस्मा᳚ज्जघना॒र्धेन॑ धे॒नुर्य ए॒वं-वेँद॑ भु॒ङ्क्त ए॑नमे॒तौ वज्र॒ आज्यं॒-वँज्र॒ आज्य॑भागौ॒ [आज्य॑भागौ॒, वज्रो॑] 11
वज्रो॑ वषट्का॒रस्त्रि॒वृत॑मे॒व वज्रग्ं॑ स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑र॒त्यच्छ॑म्बट्कार-मप॒गूर्य॒ वष॑ट्करोति॒ स्तृत्यै॑ गाय॒त्री पु॑रो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति त्रि॒ष्टुग् या॒ज्या᳚ ब्रह्म॑न्ने॒व क्ष॒त्रम॒न्वार॑-म्भयति॒ तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णो मुख्यो॒ मुख्यो॑ भवति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रैवैन॑-म्पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या ऽऽह॒ प्रण॑यति या॒ज्य॑या ग॒मय॑ति वषट्का॒रेणैवैन॑-म्पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या दत्ते॒ प्रय॑च्छति या॒ज्य॑या॒ प्रति॑ [या॒ज्य॑या॒ प्रति॑, व॒ष॒ट्का॒रेण॑] 12
वषट्का॒रेण॑ स्थापयति त्रि॒पदा॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑तिष्ठति॒ चतु॑ष्पदा या॒ज्या॑ चतु॑ष्पद ए॒व प॒शूनव॑ रुन्धे द्व्यक्ष॒रो व॑षट्का॒रो द्वि॒पा-द्यज॑मानः प॒शुष्वे॒वोपरि॑ष्टा॒-त्प्रति॑तिष्ठति गाय॒त्री पु॑रो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति त्रि॒ष्टुग् या॒ज्यै॑षा वै स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री॒ यद्वा ए॒तया॑ दे॒वा अशि॑क्ष॒-न्तद॑शक्नुव॒न्॒. य ए॒वं-वेँद॑ श॒क्नोत्ये॒व यच्छिक्ष॑ति ॥ 13 ॥
(दे॒वता॑नां - करोत्यु॒ - परि॑ष्टाल्ल॒क्ष्मा - ऽऽज्य॑भागौ॒ - प्रति॑ - श॒क्रोत्ये॒व - द्वे च॑ ) (अ. 2)
प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स आ॒त्मन्नाज्य॑मधत्त॒ त-न्दे॒वा अ॑ब्रुवन्ने॒ष वाव य॒ज्ञो यदाज्य॒मप्ये॒व नो-ऽत्रा॒स्त्विति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्यजान्॑ व॒ आज्य॑भागा॒वुप॑ स्तृणान॒भि घा॑रया॒निति॒ तस्मा॒-द्यज॒न्त्या-ज्य॑भागा॒वुप॑ स्तृणन्त्य॒भि घा॑रयन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ कस्मा᳚-थ्स॒त्या-द्या॒तया॑मान्य॒न्यानि॑ ह॒वीग्-ष्यया॑तयाम॒-माज्य॒मिति॑ प्राजाप॒त्य- [प्राजाप॒त्यम्, इति॑] 14
-मिति॑ ब्रूया॒दया॑तयामा॒ हि दे॒वाना᳚-म्प्र॒जाप॑ति॒रिति॒ छन्दाग्ं॑सि दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्राम॒-न्न वो॑-ऽभा॒गानि॑ ह॒व्यं-वँ॑क्ष्याम॒ इति॒ तेभ्य॑ ए॒त-च्च॑तुरव॒त्त-म॑धारय-न्पुरो-ऽनुवा॒क्या॑यै या॒ज्या॑यै दे॒वता॑यै वषट्का॒राय॒ यच्च॑तुरव॒त्त-ञ्जु॒होति॒ छन्दाग्॑स्ये॒व त-त्प्री॑णाति॒ तान्य॑स्य प्री॒तानि॑ दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑ह॒न्त्यङ्गि॑रसो॒ वा इ॒त उ॑त्त॒मा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तदृष॑यो यज्ञवा॒स्त्व॑भ्य॒वाय॒-न्ते॑- [यज्ञवा॒स्त्व॑भ्य॒वाय॒-न्ते, अ॒प॒श्य॒-न्पु॒रो॒डाश॑-] 15
-ऽपश्य-न्पुरो॒डाश॑-ङ्कू॒र्म-म्भू॒तग्ं सर्प॑न्त॒-न्तम॑ब्रुव॒न्निन्द्रा॑य ध्रियस्व॒ बृ॒हस्पत॑ये ध्रियस्व॒ विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यो᳚ ध्रिय॒स्वेति॒ स नाद्ध्रि॑यत॒ तम॑ब्रुवन्न॒ग्नये᳚ ध्रिय॒स्वेति॒ सो᳚-ऽग्नये᳚-ऽद्ध्रियत॒ यदा᳚ग्ने॒यो᳚- ऽष्टाक॑पालो- ऽमावा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्चा᳚च्यु॒तो भव॑ति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिजि॑त्यै॒ तम॑ब्रुवन् क॒था-ऽहा᳚स्था॒ इत्यनु॑पाक्तो ऽभूव॒मित्य॑ब्रवी॒-द्यथा-ऽक्षो-ऽनु॑पाक्तो॒- [-ऽनु॑पाक्तः, अ॒वार्च्छ॑त्ये॒व-] 16
-ऽवार्च्छ॑त्ये॒व-मवा॑-ऽऽर॒मित्यु॒परि॑ष्टा-द॒भ्यज्या॒धस्ता॒-दुपा॑नक्ति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ सर्वा॑णि क॒पाला᳚न्य॒भि प्र॑थयति॒ ताव॑तः पुरो॒डाशा॑न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के॑-ऽभि ज॑यति॒ यो विद॑ग्ध॒-स्स नै॑र्-ऋ॒तो यो-ऽशृ॑त॒-स्स रौ॒द्रो य-श्शृ॒त-स्स सदे॑व॒स्तस्मा॒दवि॑दहता शृत॒कृन्त्यः॑ सदेव॒त्वाय॒ भस्म॑ना॒-ऽभि वा॑सयति॒ तस्मा᳚न्मा॒ग्ं॒ सेनास्थि॑ छ॒न्नं-वेँ॒देना॒भि वा॑सयति॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, केशै॒-] 17
-त्केशै॒-श्शिरः॑ छ॒न्न-म्प्रच्यु॑तं॒-वाँ ए॒तद॒स्मा-ल्लो॒कादग॑त-न्देवलो॒कं-यँच्छृ॒तग्ं ह॒विरन॑भिघारित-मभि॒घार्यो-द्वा॑सयति देव॒त्रैवैन॑-द्गमयति॒ यद्येक॑-ङ्क॒पाल॒-न्नश्ये॒देको॒ मासः॑ संवँथ्स॒रस्यान॑वेत॒-स्स्यादथ॒ यज॑मानः॒ प्रमी॑येत॒ य-द्द्वे नश्ये॑ता॒-न्द्वौ मासौ॑ संवँथ्स॒रस्यान॑वेतौ॒ स्याता॒मथ॒ यज॑मानः॒ प्रमी॑येत स॒ङ्ख्यायो-द्वा॑सयति॒ यज॑मानस्य [यज॑मानस्य, गो॒पी॒थाय॒ यदि॒] 18
गोपी॒थाय॒ यदि॒ नश्ये॑दाश्वि॒न-न्द्वि॑कपा॒ल-न्निर्व॑पे-द्द्यावापृथि॒व्य॑- मेक॑कपालम॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति द्यावापृथि॒व्य॑ एक॑कपालो भवत्य॒नयो॒र्वा ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑- त्य॒नयो॑रे॒वैन॑-द्विन्दति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 19 ॥
(प्र॒जा॒प॒त्यं - ते - ऽक्षो-ऽनु॑पाक्तो - वे॒देना॒भि वा॑सयति॒ तस्मा॒--द्यज॑मानस्य॒ - द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 3)
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इति॒ स्फ्यमा द॑त्ते॒ प्रसू᳚त्या अ॒श्विनो᳚ र्बा॒हुभ्या॒मित्या॑हा॒-श्विनौ॒ हि दे॒वाना॑मद्ध्व॒र्यू आस्ता᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मित्या॑ह॒ यत्यै॑ श॒तभृ॑ष्टिरसि वानस्प॒त्यो द्वि॑ष॒तो व॒ध इत्या॑ह॒ वज्र॑मे॒व त-थ्सग्ग्श्य॑ति॒ भ्रातृ॑व्याय प्रहरि॒ष्यन्-थ्स्त॑म्ब य॒जुर्-ह॑रत्ये॒ताव॑ती॒ वै पृ॑थि॒वी याव॑ती॒ वेदि॒स्तस्या॑ ए॒ताव॑त ए॒व भ्रातृ॑व्य॒-न्निर्भ॑जति॒ [-निर्भ॑जति॒, तस्मा॒न्नाभा॒ग-] 20
तस्मा॒न्नाभा॒ग-न्निर्भ॑जन्ति॒ त्रिर्ह॑रति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यो॒ निर्भ॑जति तू॒ष्णी-ञ्च॑तु॒र्थग्ं ह॑र॒त्यप॑रिमितादे॒वैन॒-न्निर्भ॑ज॒त्युद्ध॑न्ति॒ यदे॒वास्या॑ अमे॒द्ध्य-न्तदप॑ ह॒न्त्युद्ध॑न्ति॒ तस्मा॒दोष॑धयः॒ परा॑ भवन्ति॒ मूल॑-ञ्छिनत्ति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मूल॑-ञ्छिनत्ति पितृदेव॒त्या-ऽति॑खा॒तेय॑ती-ङ्खनति प्र॒जाप॑तिना [प्र॒जाप॑तिना, यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ता॒मा] 21
यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ता॒मा प्र॑ति॒ष्ठायै॑ खनति॒ यज॑मानमे॒व प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति दक्षिण॒तो वर्षी॑यसी-ङ्करोति देव॒यज॑नस्यै॒व रू॒पम॑कः॒ पुरी॑षवती-ङ्करोति प्र॒जावै प॒शवः॒ पुरी॑ष-म्प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभिः॒ पुरी॑षवन्त-ङ्करो॒त्युत्त॑र-म्परिग्रा॒ह-म्परि॑ गृह्णात्ये॒ताव॑ती॒ वै पृ॑थि॒वी याव॑ती॒ वेदि॒स्तस्या॑ ए॒ताव॑त ए॒व भ्रातृ॑व्य-न्नि॒र्भज्या॒-ऽऽत्मन॒ उत्त॑र-म्परिग्रा॒ह-म्परि॑गृह्णाति क्रू॒रमि॑व॒ वा [क्रू॒रमि॑व॒ वै, ए॒त-त्क॑रोति॒] 22
ए॒त-त्क॑रोति॒ यद्वेदि॑-ङ्क॒रोति॒ धा अ॑सि स्व॒धा अ॒सीति॑ योयुप्यते॒ शान्त्यै॒ प्रोक्ष॑णी॒रा सा॑दय॒त्यापो॒ वै र॑क्षो॒घ्नी रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ स्फ्यस्य॒वर्त्मन्᳚-थ्सादयति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै॒य-न्द्वि॒ष्या-त्त-न्ध्या॑येच्छु॒चैवैन॑मर्पयति ॥ 23 ॥
(भ॒ज॒ति॒ - प्र॒जाप॑तिने- व॒ वै - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 4)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्त्य॒द्भिर्-ह॒वीग्ंषि॒ प्रौक्षीः॒ केना॒प इति॒ ब्रह्म॒णेति॑ ब्रूयाद॒द्भिर्-ह्ये॑व ह॒वीग्ंषि॑ प्रो॒क्षति॒ ब्रह्म॑णा॒-ऽप इ॒द्ध्माब॒र्॒हिः प्रोक्ष॑ति॒ मेद्ध्य॑मे॒वैन॑-त्करोति॒ वेदि॒-म्प्रोक्ष॑त्यृ॒क्षा वा ॒षा-ऽलो॒मका॑-ऽमे॒द्ध्या य-द्वेदि॒र्मेद्ध्या॑-मे॒वैना᳚-ङ्करोति दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वेति॑ ब॒र्॒हि-रा॒साद्य॒ प्रो- [ब॒र्॒हि-रा॒साद्य॒ प्र, उक्ष॑त्ये॒भ्य] 24
-क्ष॑त्ये॒भ्य ए॒वैन॑ल्लो॒केभ्यः॒ प्रोक्ष॑ति क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-त्खन॑त्य॒पो निन॑यति॒ शान्त्यै॑ पु॒रस्ता᳚-त्प्रस्त॒र-ङ्गृ॑ह्णाति॒ मुख्य॑मे॒वैन॑-ङ्करो॒तीय॑न्त-ङ्गृह्णाति प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑त-म्ब॒र्॒हि-स्स्तृ॑णाति प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः पृ॑थि॒वी वेदिः॑ प्र॒जा ए॒व पृ॑थि॒व्या-म्प्रति॑ष्ठापय॒त्यन॑तिदृश्ञग्ग् स्तृणाति प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभि॒-रन॑तिदृश्ञ-ङ्करो॒- [-रन॑तिदृश्ञ-ङ्करोति, उत्त॑र-म्ब॒र्॒हिषः॑] 25
-त्युत्त॑र-म्ब॒र्॒हिषः॑ प्रस्त॒रग्ं सा॑दयति प्र॒जा वै ब॒र्॒हि र्यज॑मानः प्रस्त॒रोयज॑मान-मे॒वाय॑जमाना॒-दुत्त॑र-ङ्करोति॒ तस्मा॒-द्यज॑मा॒नो-ऽय॑जमाना॒दुत्त॑रो॒-ऽन्तर्द॑धाति॒ व्यावृ॑त्त्या अ॒नक्ति॑ ह॒विष्कृ॑तमे॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयतित्रे॒धा-ऽन॑क्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यो॑-ऽनक्ति॒ न प्रति॑ शृणाति॒य-त्प्र॑तिशृणी॒यादनू᳚र्ध्व-म्भावुकं॒-यँज॑मानस्य स्यादु॒परी॑व॒ प्र ह॑र- [प्र ह॑रति, उ॒परी॑व॒ हि] 26
-त्यु॒परी॑व॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒को निय॑च्छति॒ वृष्टि॑मे॒वास्मै॒ निय॑च्छति॒ नात्य॑ग्र॒-म्प्र ह॑रे॒द्यदत्य॑ग्र-म्प्र॒हरे॑द-त्यासा॒रिण्य॑द्ध्व॒र्यो-र्नाशु॑का स्या॒न्न पु॒रस्ता॒-त्प्रत्य॑स्ये॒द्य-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यस्ये᳚-थ्सुव॒र्गाल्लो॒का-द्यज॑मान॒-म्प्रति॑ नुदे॒-त्प्राञ्च॒-म्प्रह॑रति॒ यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ न विष्व॑ञ्चं॒-विँ यु॑या॒-द्य-द्विष्व॑ञ्चं-विँयु॒या- [-वियु॒यात्, स्त्र्य॑स्य जायेतो॒र्ध्व-] 27
-थ्स्त्र्य॑स्य जायेतो॒र्ध्व-मुद्यौ᳚त्यू॒र्ध्वमि॑व॒ हि पु॒ग्ं॒सः पुमा॑ने॒वास्य॑ जायते॒ य-थ्स्फ्येन॑ वोपवे॒षेण॑ वा योयु॒प्येत॒ स्तृति॑रे॒वास्य॒ सा हस्ते॑न योयुप्यते॒ यज॑मानस्य गोपी॒थाय॑ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ किं-यँ॒ज्ञस्य॒ यज॑मान॒ इति॑ प्रस्त॒र इति॒ तस्य॒ क्व॑ सुव॒र्गो लो॒क इत्या॑हव॒नीय॒ इति॑ ब्रूया॒द्य-त्प्र॑स्त॒रमा॑हव॒नीये᳚ प्र॒हर॑ति॒ यज॑मानमे॒व [यज॑मानमे॒व, सु॒व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒] 28
सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि वा ए॒त-द्यज॑मानो लिशते॒ य-त्प्र॑स्त॒रं-योँ॑यु॒प्यन्ते॑ ब॒र्॒हिरनु॒ प्रह॑रति॒ शान्त्या॑ अनारम्भ॒ण इ॑व॒ वा ए॒तर्ह्य॑द्ध्व॒र्यु-स्स ई᳚श्व॒रो वे॑प॒नो भवि॑तोर्ध्रु॒वा ऽसीती॒माम॒भि मृ॑शती॒यं-वैँ ध्रु॒वा-ऽस्यामे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ न वे॑प॒नो भ॑व॒त्यगा(3)न॑ग्नी॒दित्या॑ह॒ यद्ब्रू॒याद-ग॑न्न॒ग्निरित्य॒ -ग्नाव॒ग्नि-ङ्ग॑मये॒न्नि र्यज॑मानग्ं सुव॒र्गाल्लो॒का-द्भ॑जे॒दग॒न्नित्ये॒व ब्रू॑या॒-द्यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति ॥ 29 ॥
(आ॒साद्य॒ प्रा - न॑तिदृश्ञ-ङ्करोति - हरति - वियु॒या--द्यज॑मानमे॒वा-ऽग्निरिति॑ - स॒प्तद॑श च ) (अ. 5)
अ॒ग्नेस्त्रयो॒ ज्यायाग्ं॑सो॒ भ्रात॑र आस॒-न्ते दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँह॑न्तः॒ प्रामी॑यन्त॒ सो᳚-ऽग्निर॑बिभेदि॒त्थं-वाँव स्य आर्ति॒मा-ऽरि॑ष्य॒तीति॒ स निला॑यत॒ सो॑-ऽपः प्रावि॑श॒-त्त-न्दे॒वताः॒ प्रैष॑मैच्छ॒-न्त-म्मथ्स्यः॒ प्राब्र॑वी॒-त्तम॑शपद्धि॒याधि॑या त्वा वद्ध्यासु॒र्यो मा॒ प्रावो॑च॒ इति॒ तस्मा॒न्मथ्स्य॑-न्धि॒याधि॑या घ्नन्ति श॒प्तो [श॒प्तः, हि] 30
हि तमन्व॑विन्द॒-न्तम॑ ब्रुव॒न्नुप॑ न॒ आ व॑र्तस्व ह॒व्य-न्नो॑ व॒हेति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒द्वरं॑-वृँणै॒ यदे॒व गृ॑ही॒तस्याहु॑तस्यबहिः परि॒धि स्कन्दा॒-त्तन्मे॒ भ्रातृ॑णा-म्भाग॒धेय॑मस॒दिति॒ तस्मा॒द्य-द्गृ॑ही॒तस्याहु॑तस्य बहिः परि॒धि स्कन्द॑ति॒ तेषा॒-न्त-द्भा॑ग॒धेय॒-न्ताने॒व तेन॑ प्रीणाति परि॒धी-न्परि॑ दधाति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ सग्ग् स्प॑र्शयति॒ [सग्ग् स्प॑र्शयति, रक्ष॑सा॒-] 31
रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय॒ न पु॒रस्ता॒-त्परि॑ दधात्यादि॒त्यो ह्ये॑वोद्य-न्पु॒रस्ता॒-द्रक्षाग्॑स्यप॒हन्त्यू॒र्ध्वे स॒मिधा॒वा द॑धात्यु॒परि॑ष्टादे॒व रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति॒ यजु॑षा॒-ऽन्या-न्तू॒ष्णीम॒न्या-म्मि॑थुन॒त्वाय॒ द्वे आ द॑धाति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै य॑जेत॒ यो य॒ज्ञस्या-ऽऽर्त्या॒ वसी॑या॒न्-थ्स्यादिति॒ भूप॑तये॒ स्वाहा॒ भुव॑नपतये॒ स्वाहा॑ भू॒ताना॒- [भू॒ताना᳚म्, पत॑ये॒ स्वाहेति॑] 32
-म्पत॑ये॒ स्वाहेति॑ स्क॒न्नमनु॑ मन्त्रयेत य॒ज्ञस्यै॒व तदार्त्या॒ यज॑मानो॒ वसी॑या-न्भवति॒ भूय॑सी॒र्॒हि दे॒वताः᳚ प्री॒णाति॑ जा॒मि वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियते॒ यद॒न्वञ्चौ॑ पुरो॒डाशा॑ वुपाग्ंशुया॒जम॑न्त॒रा य॑ज॒त्यजा॑मित्वा॒याथो॑ मिथुन॒त्वाया॒ग्निर॒मुष्मि॑न् ँलो॒क आसी᳚-द्य॒मो᳚-ऽस्मि-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नेते॒मौ वि पर्यू॑हा॒मेत्य॒न्नाद्ये॑न दे॒वा अ॒ग्नि- [दे॒वा अ॒ग्निम्, उ॒पाम॑न्त्रयन्त] 33
-मु॒पाम॑न्त्रयन्त रा॒ज्येन॑ पि॒तरो॑ य॒म-न्तस्मा॑द॒ग्नि र्दे॒वाना॑मन्ना॒दो य॒मः पि॑तृ॒णाग्ं राजा॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्ररा॒ज्यम॒न्नाद्य॑-माप्नोति॒ तस्मा॑ ए॒त-द्भा॑ग॒धेय॒-म्प्राय॑च्छ॒न्॒. यद॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॑-ऽव॒द्यन्ति॒ यद॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॑ ऽव॒द्यति॑ भाग॒धेये॑नै॒व त-द्रु॒द्रग्ं सम॑र्धयति स॒कृ-थ्स॑कृ॒दव॑ द्यति स॒कृदि॑व॒ हि रु॒द्र उ॑त्तरा॒र्धादव॑ द्यत्ये॒षा वै रु॒द्रस्य॒ [वै रु॒द्रस्य॑, दिख्-स्वाया॑मे॒व] 34
दिख्-स्वाया॑मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते॒ द्विर॒भि घा॑रयति चतुरव॒त्तस्या-ऽऽप्त्यै॑प॒शवो॒ वै पूर्वा॒ आहु॑तय ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निर्य-त्पूर्वा॒ आहु॑तीर॒भि जु॑हु॒या-द्रु॒द्राय॑ प॒शूनपि॑ दध्यादप॒शुर्यज॑मान-स्स्यादति॒हाय॒ पूर्वा॒ आहु॑तीर्जुहोति पशू॒ना-ङ्गो॑पी॒थाय॑ ॥ 35 ॥
(श॒प्तः - स्प॑र्शयति - भू॒ताना॑ - म॒ग्निग्ं - रु॒द्रस्य॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च ) (अ. 6)
मनुः॑ पृथि॒व्या य॒ज्ञिय॑मैच्छ॒-थ्स घृ॒त-न्निषि॑क्तमविन्द॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-त्को᳚-ऽस्येश्व॒रो य॒ज्ञे-ऽपि॒ कर्तो॒रिति॒ ताव॑ब्रूता-म्मि॒त्रावरु॑णौ॒ गोरे॒वा-ऽऽवमी᳚श्व॒रौ कर्तो᳚-स्स्व॒ इति॒ तौ ततो॒ गाग्ं समै॑रयता॒ग्ं॒ सा यत्र॑ यत्र॒ न्यक्रा॑म॒-त्ततो॑ घृ॒तम॑पीड्यत॒ तस्मा᳚-द्घृ॒तप॑द्युच्यते॒ तद॑स्यै॒ जन्मोप॑हूतग्ं रथन्त॒रग्ं स॒ह पृ॑थि॒व्येत्या॑हे॒ [स॒ह पृ॑थि॒व्येत्या॑ह, इयं-वैँ] 36
यं-वैँ र॑थन्त॒रमि॒मामे॒व स॒हान्ना-द्ये॒नोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूतं-वाँमदे॒व्यग्ं स॒हान्तरि॑क्षे॒णेत्या॑ह प॒शवो॒ वै वा॑मदे॒व्य-म्प॒शूने॒व स॒हान्तरि॑क्षे॒णोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूत-म्बृ॒ह-थ्स॒ह दि॒वेत्या॑है॒रं-वैँ बृ॒हदिरा॑मे॒व स॒ह दि॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूता-स्स॒प्त होत्रा॒ इत्या॑ह॒ होत्रा॑ ए॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूता धे॒नु- [उप॑हूता धे॒नुः, स॒हर्ष॒भेत्या॑ह] 37
-स्स॒हर्ष॒भेत्या॑ह मिथु॒नमे॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूतो भ॒क्ष-स्सखेत्या॑ह सोमपी॒थमे॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हू॒ताँ(4) हो इत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑मे॒वोप॑ ह्वयत आ॒त्मा ह्युप॑हूतानां॒-वँसि॑ष्ठ॒ इडा॒मुप॑ ह्वयते प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते च॒तुरुप॑ ह्वयते॒ चतु॑ष्पादो॒ हि प॒शवो॑ मान॒वीत्या॑ह॒ मनु॒र्ह्ये॑ता- [मनु॒र्ह्ये॑ताम्, अग्रे ऽप॑श्य-] 38
-मग्रे ऽप॑श्य-द्घृ॒तप॒दीत्या॑ह॒ य दे॒वास्यै॑ प॒दा-द्घृ॒तमपी᳚ड्यत॒ तस्मा॑दे॒वमा॑ह मैत्रावरु॒णीत्या॑ह मि॒त्रावरु॑णौ॒ ह्ये॑नाग्ं स॒मैर॑यता॒-म्ब्रह्म॑ दे॒वकृ॑त॒-मुप॑हूत॒मित्या॑ह॒ ब्रह्मै॒वोप॑ ह्वयते॒ दैव्या॑ अद्ध्व॒र्यव॒ उप॑हूता॒ उप॑हूता मनु॒ष्या॑ इत्या॑ह देवमनु॒ष्याने॒वोप॑ ह्वयते॒ य इ॒मं-यँ॒ज्ञमवा॒न्॒ ये य॒ज्ञप॑तिं॒-वँर्धा॒नित्या॑ह [ ] 39
य॒ज्ञाय॑ चै॒व यज॑मानाय चा॒ ऽऽशिष॒मा शा᳚स्त॒ उप॑हूते॒ द्यावा॑पृथि॒वी इत्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒वोप॑ ह्वयते पूर्व॒जे ऋ॒ताव॑री॒ इत्या॑ह पूर्व॒जे ह्ये॑ते ऋ॒ताव॑री दे॒वी दे॒वपु॑त्रे॒ इत्या॑ह दे॒वी ह्ये॑ते दे॒वपु॑त्रे॒ उप॑हूतो॒-ऽयं ँयज॑मान॒ इत्या॑ह॒ यज॑मानमे॒वोप॑ ह्वयत॒ उत्त॑रस्या-न्देवय॒ज्याया॒मुप॑हूतो॒ भूय॑सि हवि॒ष्कर॑ण॒ उप॑हूतो दि॒व्ये धाम॒न्नुप॑हूत॒ [धाम॒न्नुप॑हूतः, इत्या॑ह] 40
इत्या॑ह प्र॒जा वा उत्त॑रा देवय॒ज्या प॒शवो॒ भूयो॑ हवि॒ष्कर॑णग्ं सुव॒र्गो लो॒को दि॒व्य-न्धामे॒दम॑-सी॒दम॒सीत्ये॒व य॒ज्ञस्य॑ प्रि॒य-न्धामोप॑ ह्वयते॒ विश्व॑मस्य प्रि॒य-मुप॑हूत॒मित्या॒हा-छ॑म्बट्कारमे॒वोप॑ ह्वयते ॥ 41 ॥
(आ॒ह॒ - धे॒नु- रे॒तां - ँवर्धा॒नित्या॑ह॒ - धाम॒न्नुप॑हूत॒ - श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च ) (अ. 7)
प॒शवो॒ वा इडा᳚ स्व॒यमा द॑त्ते॒ काम॑मे॒वा-ऽऽत्मना॑ पशू॒नामा द॑त्ते॒ न ह्य॑न्यः काम॑-म्पशू॒ना-म्प्र॒यच्छ॑ति वा॒चस्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्रा-ऽश्ञा॒मीत्या॑ह॒ वाच॑मे॒व भा॑ग॒धेये॑न प्रीणाति॒ सद॑स॒स्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्रा-ऽश्ञा॒मीत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै चतुरव॒त्त-म्भ॑वति ह॒विर्वै च॑तुरव॒त्त-म्प॒शव॑श्चतुरव॒त्तं-यँद्धोता᳚ प्राश्ञी॒याद्धोता- [प्राश्ञी॒याद्धोता᳚, आर्ति॒मार्च्छे॒द्य-] 42
-ऽऽर्ति॒मार्च्छे॒द्य-द॒ग्नौ जु॑हु॒या-द्रु॒द्राय॑ प॒शूनपि॑ दद्ध्यादप॒शुर्यज॑मान-स्स्या-द्वा॒चस्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्रा-ऽश्ञा॒मीत्या॑ह प॒रोक्ष॑मे॒वैन॑-ज्जुहोति॒ सद॑स॒स्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्राश्ञा॒मीत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै॒ प्राश्ञ॑न्ति ती॒र्थ ए॒व प्राश्ञ॑न्ति॒ दक्षि॑णा-न्ददाति ती॒र्थ ए॒व दक्षि॑णा-न्ददाति॒ वि वा ए॒तद्य॒ज्ञ- [वि वा ए॒तद्य॒ज्ञम्, छि॒न्द॒न्ति॒ यन्म॑द्ध्य॒तः] 43
-ञ्छि॑न्दन्ति॒ यन्म॑द्ध्य॒तः प्रा॒श्ञन्त्य॒द्भि-र्मा᳚र्जयन्त॒ आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒व य॒ज्ञग्ं स-न्त॑न्वन्ति दे॒वा वै य॒ज्ञा-द्रु॒द्रम॒न्तरा॑य॒न्थ्स य॒ज्ञम॑विद्ध्य॒-त्त-न्दे॒वा अ॒भि सम॑गच्छन्त॒ कल्प॑ता-न्न इ॒दमिति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न्-थ्स्वि॑ष्टं॒-वैँ न॑ इ॒द-म्भ॑विष्यति॒ यदि॒मग्ं रा॑धयि॒ष्याम॒ इति॒ त-थ्स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ स्विष्टकृ॒त्त्व-न्तस्या ऽऽवि॑द्ध॒-न्नि- [-ऽऽवि॑द्ध॒-न्निः, अ॒कृ॒न्त॒न्॒. यवे॑न॒] 44
-र॑कृन्त॒न्॒. यवे॑न॒ सम्मि॑त॒-न्तस्मा᳚-द्यवमा॒त्रमव॑ द्ये॒-द्यज्ज्यायो॑-ऽव॒-द्ये-द्रो॒पये॒-त्त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदुप॑ च स्तृणी॒याद॒भि च॑ घा॒रये॑दुभयत-स्सग्ग्श्वा॒यि कु॑र्यादव॒दाया॒भि घा॑रयति॒ द्वि-स्सम्प॑द्यते द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ य-त्ति॑र॒श्चीन॑-मति॒-हरे॒दन॑भि-विद्धं-यँ॒ज्ञस्या॒भि वि॑द्ध्ये॒दग्रे॑ण॒ परि॑ हरति ती॒र्थेनै॒व परि॑ हरति॒ त-त्पू॒ष्णे पर्य॑हर॒न्त- [पर्य॑हर॒न्तत्, पू॒षा] 45
-त्पू॒षा प्राश्य॑ द॒तो॑-ऽरुण॒-त्तस्मा᳚-त्पू॒षा प्र॑पि॒ष्टभा॑गो-ऽद॒न्तको॒ हि त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव॒न् वि वा अ॒यमा᳚र्ध्यप्राशित्रि॒यो वा अ॒यम॑भू॒दिति॒ त-द्बृह॒स्पत॑ये॒ पर्य॑हर॒न्-थ्सो॑-ऽबिभे॒-द्बृह॒स्पति॑रि॒त्थं-वाँव स्य आर्ति॒मा-ऽरि॑ष्य॒तीति॒ स ए॒त-म्मन्त्र॑मपश्य॒-थ्सूर्य॑स्य त्वा॒ चक्षु॑षा॒ प्रति॑ पश्या॒मीत्य॑ब्रवी॒न्न हि सूर्य॑स्य॒ चक्षुः॒ [चक्षुः॑, कि-ञ्च॒न] 46
कि-ञ्च॒न हि॒नस्ति॒ सो॑-ऽबिभे-त्प्रतिगृ॒ह्णन्त॑-म्मा हिग्ंसिष्य॒तीति॑ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚ र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒-म्प्रति॑ गृह्णा॒मीत्य॑ब्रवी-थ्सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॒द्ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिः॒ प्रत्य॑गृह्णा॒-थ्सो॑-ऽबिभे-त्प्रा॒श्ञन्त॑-म्मा हिग्ंसिष्य॒तीत्य॒ग्नेस्त्वा॒ ऽऽस्ये॑न॒ प्रा-ऽश्ञा॒मीत्य॑ब्रवी॒न्न ह्य॑ग्नेरा॒स्य॑-ङ्किञ्च॒न हि॒नस्ति॒ सो॑-ऽबिभे॒- [सो॑-ऽबिभेत्, प्राशि॑तम्मा-] 47
-त्प्राशि॑तम्मा-हिग्ंसिष्य॒तीति॑ ब्राह्म॒णस्यो॒दरे॒णेत्य॑ ब्रवी॒न्न हि ब्रा᳚ह्म॒णस्यो॒दर॒-ङ्कि-ञ्च॒न हि॒नस्ति॒ बृह॒स्पते॒र्ब्रह्म॒णेति॒ स हि ब्रह्मि॒ष्ठो-ऽप॒ वा ए॒तस्मा᳚-त्प्रा॒णाः क्रा॑मन्ति॒ यः प्रा॑शि॒त्र-म्प्रा॒श्ञात्य॒द्भि-र्मा᳚र्जयि॒त्वा प्रा॒णान्-थ्स-म्मृ॑शते॒-ऽमृतं॒-वैँ प्रा॒णा अ॒मृत॒मापः॑ प्रा॒णाने॒व य॑थास्था॒नमुप॑ ह्वयते ॥ 48 ॥
(प्रा॒श्ञी॒याद्धोता॑ - य॒ज्ञं - नि - र॑हर॒न्त - च्चक्षु॑ - रा॒स्य॑-ङ्किञ्च॒न हि॒नस्ति॒ सो॑-ऽबिभे॒ - च्चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च ) (अ. 8)
अ॒ग्नीध॒ आ द॑धा-त्य॒ग्निमु॑खा-ने॒वर्तू-न्प्री॑णाति स॒मिध॒मा द॑धा॒त्युत्त॑रासा॒-माहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॑ स॒मिद्व॑त्ये॒व जु॑होति परि॒धीन्-थ्स-म्मा᳚र्ष्टि पु॒नात्ये॒वैना᳚न्-थ्स॒कृ-थ्स॑कृ॒-थ्स-म्मा᳚र्ष्टि॒ परा॑ङिव॒ ह्ये॑तर्हि॑ य॒ज्ञश्च॒तु-स्सम्प॑द्यते॒ चतु॑ष्पादः प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ ब्रह्म॒-न्प्रस्था᳚स्याम॒ इत्या॒हात्र॒ वा ए॒तर्हि॑ य॒ज्ञ-श्श्रि॒तो [य॒ज्ञ-श्श्रि॒तः, यत्र॑ ब्र॒ह्मा] 49
यत्र॑ ब्र॒ह्मा यत्रै॒व य॒ज्ञ-श्श्रि॒तस्तत॑ ए॒वैन॒मा र॑भते॒ यद्धस्ते॑न प्र॒मीवे᳚द्वेप॒न-स्स्या॒द्यच्छी॒र्ष्णा शी॑र्षक्ति॒मान्-थ्स्या॒द्य-त्तू॒ष्णीमासी॒ता ऽस॑म्प्रत्तो य॒ज्ञ-स्स्या॒-त्प्रति॒ष्ठेत्ये॒व ब्रू॑या-द्वा॒चि वै य॒ज्ञ-श्श्रि॒तो यत्रै॒व य॒ज्ञ-श्श्रि॒तस्तत॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ स-म्प्र य॑च्छति॒ देव॑ सवितरे॒त-त्ते॒ प्रा- [सवितरे॒त-त्ते॒ प्र, आ॒हेत्या॑ह॒] 50
-ऽऽहेत्या॑ह॒ प्रसू᳚त्यै॒ बृह॒स्पति॑ र्ब्र॒ह्मेत्या॑ह॒ स हि ब्रह्मि॑ष्ठ॒-स्स य॒ज्ञ-म्पा॑हि॒ स य॒ज्ञप॑ति-म्पाहि॒ स मा-म्पा॒हीत्या॑ह य॒ज्ञाय॒ यज॑मानाया॒-ऽऽत्मने॒ तेभ्य॑ ए॒वा-ऽऽशिष॒मा शा॒स्ते-ऽना᳚र्त्या आ॒श्राव्या॑-ऽऽह दे॒वान्. य॒जेति॑ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ती॒ष्टा दे॒वता॒ अथ॑ कत॒म ए॒ते दे॒वा इति॒ छन्दा॒ग्ं॒सीति॑ ब्रूया-द्गाय॒त्री-न्त्रि॒ष्टुभ॒- [ब्रूया-द्गाय॒त्री-न्त्रि॒ष्टुभ᳚म्, जग॑ती॒-] 51
ञ्जग॑ती॒-मित्यथो॒ खल्वा॑हुर्ब्राह्म॒णा वै छन्दा॒ग्ं॒सीति॒ ताने॒व त-द्य॑जति दे॒वानां॒-वाँ इ॒ष्टा दे॒वता॒ आस॒न्नथा॒ग्निर्नोद॑ज्वल॒-त्त-न्दे॒वा आहु॑तीभि-रनूया॒जेष्वन्व॑-विन्द॒न्॒. यद॑नूया॒जान्. यज॑त्य॒ग्निमे॒व त-थ्समि॑न्ध ए॒तदु॒र्वै नामा॑-ऽऽसु॒र आ॑सी॒-थ्स ए॒तर्हि॑ य॒ज्ञस्या॒ ऽऽशिष॑मवृङ्क्त॒ य-द्ब्रू॒यादे॒त- [य-द्ब्रू॒यादे॒तत्, उ॒ द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ भ॒द्र-म॑भू॒-] 52
-दु॑ द्यावापृथिवी भ॒द्र-म॑भू॒-दित्ये॒तदु॑-मे॒वा-ऽऽसु॒रं-यँ॒ज्ञस्या॒-ऽऽशिष॑-ङ्गमयेदि॒द-न्द्या॑वापृथिवी भ॒द्रम॑भू॒दित्ये॒व ब्रू॑या॒-द्यज॑मानमे॒व य॒ज्ञस्या॒-ऽऽशिष॑-ङ्गमय॒त्यार्ध्म॑ सूक्तवा॒कमु॒त न॑मोवा॒कमि-त्या॑हे॒दम॑रा॒-थ्स्मेति॒ वावैतदा॒होप॑श्रितो दि॒वः पृ॑थि॒व्योरित्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योर्हि य॒ज्ञ उप॑श्रित॒ ओम॑न्वती ते॒-ऽस्मिन्. य॒ज्ञे य॑जमान॒ द्यावा॑पृथि॒वी [ ] 53
स्ता॒मित्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ यद्ब्रू॒या-थ्सू॑पावसा॒ना च॑ स्वद्ध्यवसा॒ना चेति॑ प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्याद्य॒दा हि प्र॒मीय॒ते ऽथे॒मामु॑पाव॒स्यति॑ सूपचर॒णा च॑ स्वधिचर॒णा चेत्ये॒व ब्रू॑या॒-द्वरी॑यसीमे॒वास्मै॒ गव्यू॑ति॒मा शा᳚स्ते॒ न प्र॒मायु॑को भवति॒ तयो॑रा॒विद्य॒ग्निरि॒दग्ं ह॒विर॑जुष॒तेत्या॑ह॒ या अया᳚क्ष्म [ ] 54
दे॒वता॒स्ता अ॑रीरधा॒मेति॒ वावैतदा॑ह॒ यन्न नि॑र्दि॒शे-त्प्रति॑वेशं-यँ॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छे॒दा शा᳚स्ते॒-ऽयं-यँज॑मानो॒-ऽसावित्या॑ह नि॒र्दिश्यै॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मय॒त्यायु॒रा शा᳚स्ते सुप्रजा॒स्त्वमा शा᳚स्त॒ इत्या॑हा॒ ऽशिष॑मे॒वै तामा शा᳚स्ते सजातवन॒स्यामा शा᳚स्त॒ इत्या॑ह प्रा॒णा वै स॑जा॒ताः प्रा॒णाने॒व [ ] 55
नान्तरे॑ति॒ तद॒ग्निर्दे॒वो दे॒वेभ्यो॒ वन॑ते व॒यम॒ग्नेर्मानु॑षा॒ इत्या॑हा॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॑ वनु॒ते व॒य-म्म॑नु॒ष्ये᳚भ्य॒ इति॒ वावैतदा॑हे॒ह गति॑र्वा॒मस्ये॒द-ञ्च॒ नमो॑ दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह॒ याश्चै॒व दे॒वता॒ यज॑ति॒ याश्च॒ न ताभ्य॑ ए॒वोभयी᳚भ्यो॒ नम॑स्करोत्या॒त्मनो-ऽना᳚र्त्यै ॥ 56 ॥
(श्रि॒तः - ते॒ प्र - त्रि॒ष्टुभ॑ - मे॒त-द्- द्यावा॑पृथि॒वी - या अया᳚क्ष्म- प्रा॒णाने॒व - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 9)
दे॒वा वै य॒ज्ञस्य॑ स्वगाक॒र्तार॒-न्नावि॑न्द॒-न्ते शं॒युँ-म्बा॑र्हस्प॒त्यम॑ब्रुवन्नि॒म-न्नो॑ य॒ज्ञग्ग् स्व॒गा कु॒र्विति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒द्वरं॑-वृँणै॒ यदे॒वा-ब्रा᳚ह्मणो॒क्तो-ऽश्र॑द्दधानो॒ यजा॑तै॒ सा मे॑ य॒ज्ञस्या॒-ऽऽशीर॑स॒दिति॒ तस्मा॒-द्य-द्ब्रा᳚ह्मणो॒क्तो-ऽश्र॑द्दधानो॒ यज॑ते शं॒युँमे॒व तस्य॑ बार्हस्प॒त्यं-यँ॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छत्ये॒त-न्ममेत्य॑ब्रवी॒-त्कि-म्मे᳚ प्र॒जाया॒ [प्र॒जायाः᳚, इति॒ यो॑-ऽपगु॒रातै॑] 57
इति॒ यो॑-ऽपगु॒रातै॑ श॒तेन॑ यातया॒द्यो नि॒हन॑-थ्स॒हस्रे॑ण यातया॒द्यो लोहि॑त-ङ्क॒रव॒द्याव॑तः प्र॒स्कद्य॑ पा॒ग्ं॒सून्-थ्स॑-ङ्गृ॒ह्णा-त्ताव॑त-स्संवँथ्स॒रा-न्पि॑तृलो॒क-न्न प्रजा॑ना॒दिति॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाय॒ नाप॑ गुरेत॒ न नि ह॑न्या॒न्न लोहि॑त-ङ्कुर्यादे॒ताव॑ता॒ हैन॑सा भवति॒ तच्छं॒योँरा वृ॑णीमह॒ इत्या॑ह य॒ज्ञमे॒व त-थ्स्व॒गा क॑रोति॒ त- [त-थ्स्व॒गा क॑रोति॒ तत्, शं॒योँरा] 58
-च्छं॒योँरा वृ॑णीमह॒ इत्या॑ह शं॒युँमे॒व बा॑र्हस्प॒त्य-म्भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धयति गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तय॒ इत्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वै तामा शा᳚स्ते॒ सोमं॑-यँजति॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति॒ त्वष्टा॑रं-यँजति॒ रेत॑ ए॒व हि॒त-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणि॒ वि क॑रोति दे॒वाना॒-म्पत्नी᳚र्यजति मिथुन॒त्वाया॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑तिं-यँजति॒ प्रति॑ष्ठित्यै जा॒मि वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियते॒ [क्रियते, यदाज्ये॑न] 59
यदाज्ये॑न प्रया॒जा इ॒ज्यन्त॒ आज्ये॑न पत्नीसंयाँ॒जा ऋच॑म॒नूच्य॑ पत्नीसंयाँ॒जाना॑मृ॒चा य॑ज॒त्यजा॑मित्वा॒याथो॑ मिथुन॒त्वाय॑ प॒ङ्क्ति प्रा॑यणो॒ वै य॒ज्ञः प॒ङ्क्त्यु॑दयनः॒ पञ्च॑ प्रया॒जा इ॑ज्यन्ते च॒त्वारः॑ पत्नीसंयाँ॒जा-स्स॑मिष्टय॒जुः प॑ञ्च॒म-म्प॒ङ्क्तिमे॒वानु॑ प्र॒यन्ति॑ प॒ङ्क्तिमनूद्य॑न्ति ॥ 60 ॥
(प्र॒जायाः᳚ - करोति॒ तत् - क्रि॑यते॒ - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च ) (अ. 10)
यु॒क्ष्वाहि दे॑व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्य-स्स॑दः ॥ उ॒त नो॑ देव दे॒वाग्ं अच्छा॑ वोचो वि॒दुष्ट॑रः । श्रद्विश्वा॒ वार्या॑ कृधि ॥ त्वग्ं ह॒ यद्य॑विष्ठ्॒य सह॑स-स्सूनवाहुत । ऋ॒तावा॑ य॒ज्ञियो॒ भुवः॑ ॥ अ॒यम॒ग्नि-स्स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पतिः॑ । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम् ॥ त-न्ने॒मिमृ॒भवो॑ य॒था ऽऽन॑मस्व॒ सहू॑तिभिः । नेदी॑यो य॒ज्ञ- [य॒ज्ञम्, अ॒ङ्गि॒रः॒ ।] 61
-म॑ङ्गिरः ॥ तस्मै॑ नू॒ नम॒भिद्य॑वे वा॒चा वि॑रूप॒ नित्य॑या । वृष्णे॑ चोदस्व सुष्टु॒तिम् ॥ कमु॑ ष्विदस्य॒ सेन॑या॒-ऽग्नेरपा॑कचक्षसः । प॒णि-ङ्गोषु॑ स्तरामहे ॥ मा नो॑ दे॒वानां॒-विँशः॑ प्रस्ना॒तीरि॑वो॒स्राः । कृ॒श-न्न हा॑सु॒रघ्नि॑याः ॥ मा नः॑ समस्य दू॒ढ्यः॑ परि॑द्वेषसो अग्ं ह॒तिः । ऊ॒र्मिर्न नाव॒मा व॑धीत् ॥ नम॑स्ते अग्न॒ ओज॑से गृ॒णन्ति॑ देव कृ॒ष्टयः॑ । अमै॑- [अमैः᳚, अ॒मित्र॑मर्दय ।] 62
-र॒मित्र॑मर्दय ॥ कु॒विथ्सुनो॒ गवि॑ष्ट॒ये-ऽग्ने॑ सं॒वेँषि॑षो र॒यिम् । उरु॑कृदु॒रु ण॑स्कृधि ॥ मा नो॑ अ॒स्मि-न्म॑हाध॒ने परा॑ वर्ग्भार॒भृद्य॑था । सं॒वँर्ग॒ग्ं॒ सग्ं र॒यि-ञ्ज॑य ॥ अ॒न्यम॒स्मद्भि॒या इ॒यमग्ने॒ सिष॑क्तु दु॒च्छुना᳚ । वर्धा॑ नो॒ अम॑व॒च्छवः॑ ॥ यस्याजु॑षन्नम॒स्विन॒-श्शमी॒मदु॑र्मखस्यवा । त-ङ्घेद॒ग्निर्वृ॒धा-ऽव॑ति ॥ पर॑स्या॒ अधि॑ [ ] 63
सं॒वँतो-ऽव॑राग्ं अ॒भ्या त॑र । यत्रा॒हमस्मि॒ ताग्ं अ॑व ॥ वि॒द्मा हि ते॑ पु॒रा व॒यमग्ने॑ पि॒तुर्यथाव॑सः । अधा॑ ते सु॒म्नमी॑महे ॥ य उ॒ग्र इ॑व शर्य॒हा ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ न वग्ंस॑गः । अग्ने॒ पुरो॑ रु॒रोजि॑थ ॥ सखा॑य॒-स्सं-वः॑ ँसं॒यँञ्च॒मिष॒ग्ग्॒ स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥ सग्ं स॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्न -ग्ने॒ विश्वा᳚न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र । प्रजा॑पते॒, स वे॑द॒, सोमा॑ पूषणे॒, मौ दे॒वौ ॥ 64 ॥
(य॒ज्ञ - ममै॒ - रधि॑ - वृष॒ - न्नेका॒न्न विग्ं॑श॒तिश्च॑ ) (अ. 11)
उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह उ॒शन्त॒-स्समि॑धीमहि । उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन्. ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥ त्वग्ं सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा त्वग्ं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था᳚म् । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑म भजन्त॒ धीराः᳚ ॥ त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः᳚ । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीग्ं रपो᳚र्णु वी॒रेभि॒रश्वै᳚र्म॒घवा॑ भवा [भव, नः॒ ।] 65
नः ॥ त्वग्ं सो॑म पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ । तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑ सद-स्सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्ता ह॒वीग्ंषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्॒हिष्यथा॑ र॒यिग्ं सर्व॑वीर-न्दधातन ॥ बर्हि॑षदः पितर ऊ॒त्य॑र्वागि॒मा वो॑ ह॒व्या च॑कृमा जु॒षद्ध्व᳚म् । त आ ग॒ता-ऽव॑सा॒ श-न्त॑मे॒ना-ऽथा॒-ऽस्मभ्य॒ग्ं॒ [-ऽस्मभ्य᳚म्, शं-योँर॑र॒पो द॑धात ।] 66
शं-योँर॑र॒पो द॑धात ॥ आ-ऽह-म्पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्राग्ं॑ अविथ्सि॒ नपा॑त-ञ्च वि॒क्रम॑ण-ञ्च॒ विष्णोः᳚ । ब॒र्॒हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हा-ऽऽ ग॑मिष्ठाः ॥ उप॑हूताः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्ये॑षु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥ उदी॑रता॒मव॑र॒ उ-त्परा॑स॒ उन्म॑द्ध्य॒माः पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । असुं॒- [असु᳚म्, य ई॒युर॑ वृ॒का] 67
-ँय ई॒युर॑ वृ॒का ऋ॑त॒ज्ञास्ते नो॑-ऽवन्तु पि॒तरो॒ हवे॑षु ॥ इ॒द-म्पि॒तृभ्यो॒ नमो॑ अस्त्व॒द्य ये पूर्वा॑सो॒ य उप॑रास ई॒युः । ये पार्थि॑वे॒ रज॒स्या निष॑त्ता॒ ये वा॑ नू॒नग्ं सु॑वृ॒जना॑सु वि॒क्षु ॥ अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः । शुचीद॑य॒-न्दीधि॑ति मुक्थ॒शासः॒, क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्न् ॥ यद॑ग्ने [यद॑ग्ने, क॒व्य॒वा॒ह॒न॒ पि॒तॄन्] 68
कव्यवाहन पि॒तॄन्. यक्ष्यृ॑ता॒वृधः॑ । प्र च॑ ह॒व्यानि॑ वक्ष्यसि दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥ त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दो-ऽवा᳚ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा । प्रादाः᳚ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्व-न्दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वीग्ंषि॑ ॥ मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒ र्बृह॒स्पति॒र्॒ ऋक्व॑भि र्वावृधा॒नः । याग्श्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्-थ्स्वाहा॒-ऽन्ये स्व॒धया॒-ऽन्ये म॑दन्ति ॥ 69 ॥
इ॒मं-यँ॑म प्रस्त॒रमाहि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नः । आत्वा॒ मन्त्राः᳚ कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन्. ह॒विषा॑ मादयस्व ॥ अङ्गि॑रोभि॒रा ग॑हि य॒ज्ञिये॑भि॒र्यम॑ वैरू॒पैरि॒ह मा॑दयस्व । विव॑स्वन्तग्ं हुवे॒ यः पि॒ता ते॒-ऽस्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒हिष्या नि॒षद्य॑ ॥ अङ्गि॑रसो नः पि॒तरो॒ नव॑ग्वा॒ अथ॑र्वाणो॒ भृग॑व-स्सो॒म्यासः॑ । तेषां᳚-वँ॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒मपि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥ 70 ॥
(भ॒वा॒ - ऽस्मभ्य॒ - मसुं॒ - ँयद॑ग्ने - मदन्ति - सौमन॒स - एक॑-ञ्च ) (अ. 12)
(स॒मिध॒ - श्चक्षु॑षी - प्र॒जाप॑ति॒राज्यं॑ - दे॒वस्य॒ स्फ्यं - ब्र॑ह्मवा॒दिनो॒ ऽद्भि - र॒ग्नेस्त्रयो॒ - मनुः॑ पृथि॒व्याः - प॒शवो॒ - ऽग्नीधे॑ - दे॒वा वै य॒ज्ञस्य॑ - यु॒क्ष्वो - शन्त॑स्त्वा॒ - द्वाद॑श )
(स॒मिधो॑ - या॒ज्या॑ - तस्मा॒न्नभा॒-ऽगग्ं - हि तमन्वि- त्या॑ह प्र॒जा वा - आ॒हेत्या॑ह - यु॒क्ष्वा हि - स॑प्त॒तिः )
(स॒मिधः॑, सौमन॒से स्या॑म)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे षष्टः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
(वा॒य॒व्यं॑ - प्र॒जाप॑ति - रादि॒त्येभ्यो॑ - दे॒वा - वि॒श्वरू॑पः - स॒मिधः॒ - षट्) (6)
॥ इति द्वीतीय-ङ्काण्डम् ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - avaśiṣṭakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa॒midho̭ yajati vasa॒ntame॒vartū॒nāmava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati grī॒ṣmame॒vāva̭ rundha i॒ḍo ya̭jati va॒r॒ṣā e॒vāva̭ rundhe ba॒r॒hirya̭jati śa॒rada̭me॒vāva̭ rundhe svāhākā॒raṃ-ya~̭jati hema॒ntame॒vāva̭ rundhe॒ tasmā॒-thsvāhā̭kṛtā॒ hema̭-npa॒śavo-'va̭ sīdanti sa॒midho̭ yajatyu॒ṣasa̭ e॒va de॒vatā̭nā॒mava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati ya॒jñame॒vāva̭ rundha [ya॒jñame॒vāva̭ rundha, i॒ḍo ya̭jati] 1
i॒ḍo ya̭jati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ba॒rhirya̭jati pra॒jāme॒vāva̭ rundhe sa॒māna̭yata upa॒bhṛta॒stejo॒ vā ājya̭-mpra॒jā ba॒r॒hiḥ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti svāhākā॒raṃ-ya~̭jati॒ vāca̭me॒vāva̭ rundhe॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rāḍvi॒rājai॒ vānnādya॒mava̭ rundhe sa॒midho̭ yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati [ ] 2
ya॒jña e॒vāntari̭kṣe॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ḍo ya̭jati pa॒śuṣve॒va prati̭tiṣṭhati ba॒ra॒ḥirya̭jati॒ ya e॒va dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒steṣve॒va prati̭tiṣṭhati svāhākā॒raṃ-ya~̭jati suva॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭tiṣṭhati devāsu॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ te de॒vāḥ pra̭yā॒jaire॒bhyo lo॒kebhyo 'sṷrā॒-nprāṇṷdanta॒ ta-tpra̭yā॒jānā᳚- [ta-tpra̭yā॒jānā᳚m, pra॒yā॒ja॒tva-] 3
-mprayāja॒tvaṃ-ya~syai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prayā॒jā i॒jyante॒ praibhyo lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyānnudate 'bhi॒krāma̭-ñjuhotya॒bhiji̭tyai॒ yo vai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate sa॒midho̭ ba॒hvīri̭va yajati॒ tanū॒napā̭ta॒meka̭miva mithu॒na-ntadi॒ḍo ba॒hvīri̭va yajati ba॒r॒hireka̭miva mithu॒na-ntade॒tadvai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra [ ] 4
pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate de॒vānāṃ॒-vā~ ani̭ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathāsṷrā ya॒jñama̭jighāgṃ sa॒-nte de॒vā gā̭ya॒trīṃ-vyau~̭ha॒-npañcā॒kṣarā̭ṇi prā॒cīnā̭ni॒ trīṇi̭ pratī॒cīnā̭ni॒ tato॒ varma̭ ya॒jñāyābha̭va॒dvarma॒ yaja̭mānāya॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jā i॒jyante॒ varmai॒va tadya॒jñāya̭ kriyate॒ varma॒ yaja̭mānāya॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ tasmā॒-dvarṷ̄tha-mpu॒rastā॒-dvarṣī̭yaḥ pa॒ścāddhrasī̭yo de॒vā vai pu॒rā rakṣo᳚bhya॒ [pu॒rā rakṣo᳚bhyaḥ, iti̭ svāhākā॒reṇa̭] 5
iti̭ svāhākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ ya॒jñagṃ sa॒gg॒sthāpya̭mapaśya॒-ntagg svā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣu॒ sama̭sthāpaya॒n vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thsvā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ saggsthā॒paya̭nti prayā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīgṣya॒bhi ghā̭rayati ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ atho̭ ha॒vire॒vāka॒ratho̭ yathāpū॒rvamupai̭ti pi॒tā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīgṣya̭bhighā॒raya̭ti pi॒taiva ta-tpu॒treṇa॒ sādhā̭raṇa- [sādhā̭raṇam, ku॒ru॒te॒ tasmā̭dāhu॒-] 6
-ṅkurute॒ tasmā̭dāhu॒-ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ na ka॒thā pu॒trasya॒ keva̭la-ṅka॒thā sādhā̭raṇa-mpi॒turityaska̭nname॒va tadya-tpra̭yā॒jeṣvi॒ṣṭeṣu॒ skanda̭ti gāya॒tryḙva tena॒ garbha̭-ndhatte॒ sā pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānāya॒ praja̭nayati || 7 ||
(ya॒ja॒ti॒ ya॒jñāme॒vāva̭ rundhe॒ - tanū॒napā̭taṃ-ya~jati - prayā॒jānā̭ ṭṭa me॒vaṃ-ve~da॒ pra - rakṣo᳚bhyaḥ॒ - sādhā̭raṇaṃ॒ - pañca̭trigṃśacca ) (a. 1)
cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yadājya̭bhāgau॒ yadājya̭bhāgau॒ yaja̭ti॒ cakṣṷṣī e॒va ta-dya॒jñasya॒ prati̭ dadhāti pūrvā॒rdhe jṷhoti॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhe cakṣṷṣī pra॒bāhṷg-juhoti॒ tasmā᳚-tpra॒bāhu॒kcakṣṷṣī devalo॒kaṃ-vā~ a॒gninā॒ yaja̭mā॒no-'nṷ paśyati pitṛlo॒kagṃ somḙnottarā॒rdhe᳚ 'gnayḙ juhoti dakṣiṇā॒rdhe somā̭yai॒vami̭va॒ hīmau lo॒kāva॒nayo᳚ rlo॒kayo॒ranṷkhyātyai॒ rājā̭nau॒ vā e॒tau de॒vatā̭nāṃ॒- [de॒vatā̭nām, yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā] 8
~yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā de॒vatā̭ ijyete de॒vatā̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai॒ tasmā॒-drājñā̭ manu॒ṣyā̭ vidhṛ̭tā brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yenā॒nyato̭dataśca pa॒śū-ndā॒dhā-ro̭bha॒yato̭data॒-ścetyṛca̭-ma॒nūcyā ''jya̭bhāgasya juṣā॒ṇena̭ yajati॒ tenā॒nyato̭dato dādhā॒rarca̭ma॒nūcya̭ ha॒viṣa̭ ṛ॒cā ya̭jati॒ teno̭bha॒yato̭dato dādhāra mūrdha॒nvatī̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti [ ] 9
ni॒yutva̭tyā yajati॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va pa॒śū-nni yṷvate ke॒śinagṃ̭ha dā॒rbhya-ṅke॒śī sātya̭kāmiruvāca sa॒ptapa̭dā-nte॒ śakva̭rī॒g॒ śvo ya॒jñe pra̭yo॒ktāse॒ yasyai̭ vī॒ryḙṇa॒ pra jā॒tā-nbhrātṛ̭vyānnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒n॒. yasyai̭ vī॒ryḙṇo॒bhayo᳚ rlo॒kayo॒ rjyoti̭ rdha॒tte yasyai̭ vī॒ryḙṇa pūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhu॒nakti̭ jaghanā॒rdhena̭ dhe॒nuriti̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdata u॒pari̭ṣṭāllakṣmā [ ] 10
yā॒jyā̭ jani॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavatya॒sminne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatta u॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭-'muṣmi̭nne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmantāvasmā i॒mau lo॒kau bha̭vato॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhṷnaktyu॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭ tasmā᳚jjaghanā॒rdhena̭ dhe॒nurya e॒vaṃ-ve~da̭ bhu॒ṅkta ḙname॒tau vajra॒ ājyaṃ॒-va~jra॒ ājya̭bhāgau॒ [ājya̭bhāgau॒, vajro̭] 11
vajro̭ vaṣaṭkā॒rastri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra॒tyaccha̭mbaṭkāra-mapa॒gūrya॒ vaṣa̭ṭkaroti॒ stṛtyai̭ gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyā᳚ brahma̭nne॒va kṣa॒trama॒nvāra̭-mbhayati॒ tasmā᳚dbrāhma॒ṇo mukhyo॒ mukhyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā ''ha॒ praṇa̭yati yā॒jya̭yā ga॒maya̭ti vaṣaṭkā॒reṇaivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā datte॒ praya̭cchati yā॒jya̭yā॒ prati̭ [yā॒jya̭yā॒ prati̭, va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa̭] 12
vaṣaṭkā॒reṇa̭ sthāpayati tri॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe dvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ro dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭tiṣṭhati gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyai̭ṣā vai sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī॒ yadvā e॒tayā̭ de॒vā aśi̭kṣa॒-ntada̭śaknuva॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ śa॒knotye॒va yacchikṣa̭ti || 13 ||
(de॒vatā̭nāṃ - karotyu॒ - pari̭ṣṭālla॒kṣmā - ''jya̭bhāgau॒ - prati̭ - śa॒krotye॒va - dve ca̭ ) (a. 2)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ā॒tmannājya̭madhatta॒ ta-nde॒vā a̭bruvanne॒ṣa vāva ya॒jño yadājya॒mapye॒va no-'trā॒stviti॒ so᳚-'bravī॒-dyajāṋ va॒ ājya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇāna॒bhi ghā̭rayā॒niti॒ tasmā॒-dyaja॒ntyā-jya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇantya॒bhi ghā̭rayanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dyā॒tayā̭mānya॒nyāni̭ ha॒vīg-ṣyayā̭tayāma॒-mājya॒miti̭ prājāpa॒tya- [prājāpa॒tyam, iti̭] 14
-miti̭ brūyā॒dayā̭tayāmā॒ hi de॒vānā᳚-mpra॒jāpa̭ti॒riti॒ chandāgṃ̭si de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-nna vo̭-'bhā॒gāni̭ ha॒vyaṃ-va~̭kṣyāma॒ iti॒ tebhya̭ e॒ta-cca̭turava॒tta-ma̭dhāraya-npuro-'nuvā॒kyā̭yai yā॒jyā̭yai de॒vatā̭yai vaṣaṭkā॒rāya॒ yacca̭turava॒tta-ñju॒hoti॒ chandāg̭sye॒va ta-tprī̭ṇāti॒ tānya̭sya prī॒tāni̭ de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭ha॒ntyaṅgi̭raso॒ vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntadṛṣa̭yo yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-ntḙ- [yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-nte, a॒pa॒śya॒-npu॒ro॒ḍāśa̭-] 15
-'paśya-npuro॒ḍāśa̭-ṅkū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭nta॒-ntama̭bruva॒nnindrā̭ya dhriyasva॒ bṛ॒haspata̭ye dhriyasva॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo᳚ dhriya॒sveti॒ sa nāddhri̭yata॒ tama̭bruvanna॒gnaye᳚ dhriya॒sveti॒ so᳚-'gnaye᳚-'ddhriyata॒ yadā᳚gne॒yo᳚- 'ṣṭāka̭pālo- 'māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñcā᳚cyu॒to bhava̭ti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai॒ tama̭bruvan ka॒thā-'hā᳚sthā॒ ityanṷpākto 'bhūva॒mitya̭bravī॒-dyathā-'kṣo-'nṷpākto॒- [-'nṷpāktaḥ, a॒vārccha̭tye॒va-] 16
-'vārccha̭tye॒va-mavā̭-''ra॒mityu॒pari̭ṣṭā-da॒bhyajyā॒dhastā॒-dupā̭nakti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ sarvā̭ṇi ka॒pālā᳚nya॒bhi pra̭thayati॒ tāva̭taḥ puro॒ḍāśā̭na॒muṣmi̭n ~lo॒kḙ-'bhi ja̭yati॒ yo vida̭gdha॒-ssa nai̭r-ṛ॒to yo-'śṛ̭ta॒-ssa rau॒dro ya-śśṛ॒ta-ssa sadḙva॒stasmā॒davi̭dahatā śṛta॒kṛntyaḥ̭ sadeva॒tvāya॒ bhasma̭nā॒-'bhi vā̭sayati॒ tasmā᳚nmā॒gṃ॒ senāsthi̭ cha॒nnaṃ-ve~॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, keśai॒-] 17
-tkeśai॒-śśiraḥ̭ cha॒nna-mpracyṷtaṃ॒-vā~ e॒tada॒smā-llo॒kādaga̭ta-ndevalo॒kaṃ-ya~cchṛ॒tagṃ ha॒virana̭bhighārita-mabhi॒ghāryo-dvā̭sayati deva॒traivaina̭-dgamayati॒ yadyeka̭-ṅka॒pāla॒-nnaśye॒deko॒ māsaḥ̭ saṃva~thsa॒rasyāna̭veta॒-ssyādatha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta॒ ya-ddve naśyḙtā॒-ndvau māsaṷ saṃva~thsa॒rasyāna̭vetau॒ syātā॒matha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta sa॒ṅkhyāyo-dvā̭sayati॒ yaja̭mānasya [yaja̭mānasya, go॒pī॒thāya॒ yadi॒] 18
gopī॒thāya॒ yadi॒ naśyḙdāśvi॒na-ndvi̭kapā॒la-nnirva̭pe-ddyāvāpṛthi॒vya̭- meka̭kapālama॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti dyāvāpṛthi॒vya̭ eka̭kapālo bhavatya॒nayo॒rvā e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭- tya॒nayo̭re॒vaina̭-dvindati॒ prati̭ṣṭhityai || 19 ||
(pra॒jā॒pa॒tyaṃ - te - 'kṣo-'nṷpākto - ve॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒--dyaja̭mānasya॒ - dvātrigṃ̭śacca) (a. 3)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti॒ sphyamā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚ rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒-śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai̭ śa॒tabhṛ̭ṣṭirasi vānaspa॒tyo dvi̭ṣa॒to va॒dha ityā̭ha॒ vajra̭me॒va ta-thsaggśya̭ti॒ bhrātṛ̭vyāya prahari॒ṣyan-thsta̭mba ya॒jur-ha̭ratye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya॒-nnirbha̭jati॒ [-nirbha̭jati॒, tasmā॒nnābhā॒ga-] 20
tasmā॒nnābhā॒ga-nnirbha̭janti॒ trirha̭rati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo॒ nirbha̭jati tū॒ṣṇī-ñca̭tu॒rthagṃ ha̭ra॒tyapa̭rimitāde॒vaina॒-nnirbha̭ja॒tyuddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ ha॒ntyuddha̭nti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ mūla̭-ñchinatti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va mūla̭-ñchinatti pitṛdeva॒tyā-'ti̭khā॒teya̭tī-ṅkhanati pra॒jāpa̭tinā [pra॒jāpa̭tinā, yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā] 21
yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā pra̭ti॒ṣṭhāyai̭ khanati॒ yaja̭māname॒va pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati dakṣiṇa॒to varṣī̭yasī-ṅkaroti deva॒yaja̭nasyai॒va rū॒pama̭kaḥ॒ purī̭ṣavatī-ṅkaroti pra॒jāvai pa॒śavaḥ॒ purī̭ṣa-mpra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhiḥ॒ purī̭ṣavanta-ṅkaro॒tyutta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭ gṛhṇātye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya-nni॒rbhajyā॒-''tmana॒ utta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭gṛhṇāti krū॒rami̭va॒ vā [krū॒rami̭va॒ vai, e॒ta-tka̭roti॒] 22
e॒ta-tka̭roti॒ yadvedi̭-ṅka॒roti॒ dhā a̭si sva॒dhā a॒sīti̭ yoyupyate॒ śāntyai॒ prokṣa̭ṇī॒rā sā̭daya॒tyāpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sphyasya॒vartman᳚-thsādayati ya॒jñasya॒ santa̭tyai॒ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭yecchu॒caivaina̭marpayati || 23 ||
(bha॒ja॒ti॒ - pra॒jāpa̭tine- va॒ vai - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadantya॒dbhir-ha॒vīgṃṣi॒ praukṣīḥ॒ kenā॒pa iti॒ brahma॒ṇeti̭ brūyāda॒dbhir-hyḙva ha॒vīgṃṣi̭ pro॒kṣati॒ brahma̭ṇā॒-'pa i॒ddhmāba॒r॒hiḥ prokṣa̭ti॒ meddhya̭me॒vaina̭-tkaroti॒ vedi॒-mprokṣa̭tyṛ॒kṣā vā ॒ṣā-'lo॒makā̭-'me॒ddhyā ya-dvedi॒rmeddhyā̭-me॒vainā᳚-ṅkaroti di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tveti̭ ba॒r॒hi-rā॒sādya॒ pro- [ba॒r॒hi-rā॒sādya॒ pra, ukṣa̭tye॒bhya] 24
-kṣa̭tye॒bhya e॒vaina̭llo॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po nina̭yati॒ śāntyai̭ pu॒rastā᳚-tprasta॒ra-ṅgṛ̭hṇāti॒ mukhya̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tīya̭nta-ṅgṛhṇāti pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭ta-mba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pṛ̭thi॒vī vediḥ̭ pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpaya॒tyana̭tidṛśñagg stṛṇāti pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-rana̭tidṛśña-ṅkaro॒- [-rana̭tidṛśña-ṅkaroti, utta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭] 25
-tyutta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭ prasta॒ragṃ sā̭dayati pra॒jā vai ba॒r॒hi ryaja̭mānaḥ prasta॒royaja̭māna-me॒vāya̭jamānā॒-dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no-'ya̭jamānā॒dutta̭ro॒-'ntarda̭dhāti॒ vyāvṛ̭ttyā a॒nakti̭ ha॒viṣkṛ̭tame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatitre॒dhā-'na̭kti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭-'nakti॒ na prati̭ śṛṇāti॒ya-tpra̭tiśṛṇī॒yādanū᳚rdhva-mbhāvukaṃ॒-ya~ja̭mānasya syādu॒parī̭va॒ pra ha̭ra- [pra ha̭rati, u॒parī̭va॒ hi] 26
-tyu॒parī̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒ko niya̭cchati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ niya̭cchati॒ nātya̭gra॒-mpra ha̭re॒dyadatya̭gra-mpra॒harḙda-tyāsā॒riṇya̭ddhva॒ryo-rnāśṷkā syā॒nna pu॒rastā॒-tpratya̭sye॒dya-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyasye᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māna॒-mprati̭ nude॒-tprāñca॒-mpraha̭rati॒ yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ na viṣva̭ñcaṃ॒-vi~ yṷyā॒-dya-dviṣva̭ñcaṃ-vi~yu॒yā- [-viyu॒yāt, strya̭sya jāyeto॒rdhva-] 27
-thstrya̭sya jāyeto॒rdhva-mudyau᳚tyū॒rdhvami̭va॒ hi pu॒gṃ॒saḥ pumā̭ne॒vāsya̭ jāyate॒ ya-thsphyena̭ vopave॒ṣeṇa̭ vā yoyu॒pyeta॒ stṛti̭re॒vāsya॒ sā hastḙna yoyupyate॒ yaja̭mānasya gopī॒thāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kiṃ-ya~॒jñasya॒ yaja̭māna॒ iti̭ prasta॒ra iti॒ tasya॒ kva̭ suva॒rgo lo॒ka ityā̭hava॒nīya॒ iti̭ brūyā॒dya-tpra̭sta॒ramā̭hava॒nīye᳚ pra॒hara̭ti॒ yaja̭māname॒va [yaja̭māname॒va, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒] 28
sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dyaja̭māno liśate॒ ya-tpra̭sta॒raṃ-yo~̭yu॒pyantḙ ba॒r॒hiranu॒ praha̭rati॒ śāntyā̭ anārambha॒ṇa i̭va॒ vā e॒tarhya̭ddhva॒ryu-ssa ī᳚śva॒ro vḙpa॒no bhavi̭tordhru॒vā 'sītī॒māma॒bhi mṛ̭śatī॒yaṃ-vai~ dhru॒vā-'syāme॒va prati̭tiṣṭhati॒ na vḙpa॒no bha̭va॒tyagā(3)na̭gnī॒dityā̭ha॒ yadbrū॒yāda-ga̭nna॒gniritya॒ -gnāva॒gni-ṅga̭maye॒nni ryaja̭mānagṃ suva॒rgāllo॒kā-dbha̭je॒daga॒nnitye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 29 ||
(ā॒sādya॒ prā - na̭tidṛśña-ṅkaroti - harati - viyu॒yā--dyaja̭māname॒vā-'gniriti̭ - sa॒ptada̭śa ca ) (a. 5)
a॒gnestrayo॒ jyāyāgṃ̭so॒ bhrāta̭ra āsa॒-nte de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭ntaḥ॒ prāmī̭yanta॒ so᳚-'gnira̭bibhedi॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa nilā̭yata॒ so̭-'paḥ prāvi̭śa॒-tta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒-nta-mmathsyaḥ॒ prābra̭vī॒-ttama̭śapaddhi॒yādhi̭yā tvā vaddhyāsu॒ryo mā॒ prāvo̭ca॒ iti॒ tasmā॒nmathsya̭-ndhi॒yādhi̭yā ghnanti śa॒pto [śa॒ptaḥ, hi] 30
hi tamanva̭vinda॒-ntama̭ bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒va gṛ̭hī॒tasyāhṷtasyabahiḥ pari॒dhi skandā॒-ttanme॒ bhrātṛ̭ṇā-mbhāga॒dheya̭masa॒diti॒ tasmā॒dya-dgṛ̭hī॒tasyāhṷtasya bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti॒ teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti pari॒dhī-npari̭ dadhāti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sagg spa̭rśayati॒ [sagg spa̭rśayati, rakṣa̭sā॒-] 31
rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ na pu॒rastā॒-tpari̭ dadhātyādi॒tyo hyḙvodya-npu॒rastā॒-drakṣāg̭syapa॒hantyū॒rdhve sa॒midhā॒vā da̭dhātyu॒pari̭ṣṭāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yajṷṣā॒-'nyā-ntū॒ṣṇīma॒nyā-mmi̭thuna॒tvāya॒ dve ā da̭dhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai ya̭jeta॒ yo ya॒jñasyā-''rtyā॒ vasī̭yā॒n-thsyāditi॒ bhūpa̭taye॒ svāhā॒ bhuva̭napataye॒ svāhā̭ bhū॒tānā॒- [bhū॒tānā᳚m, pata̭ye॒ svāheti̭] 32
-mpata̭ye॒ svāheti̭ ska॒nnamanṷ mantrayeta ya॒jñasyai॒va tadārtyā॒ yaja̭māno॒ vasī̭yā-nbhavati॒ bhūya̭sī॒r॒hi de॒vatāḥ᳚ prī॒ṇāti̭ jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ yada॒nvañcaṷ puro॒ḍāśā̭ vupāgṃśuyā॒jama̭nta॒rā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāyā॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī᳚-dya॒mo᳚-'smi-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metya॒nnādyḙna de॒vā a॒gni- [de॒vā a॒gnim, u॒pāma̭ntrayanta] 33
-mu॒pāma̭ntrayanta rā॒jyena̭ pi॒taro̭ ya॒ma-ntasmā̭da॒gni rde॒vānā̭mannā॒do ya॒maḥ pi̭tṛ॒ṇāgṃ rājā॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prarā॒jyama॒nnādya̭-māpnoti॒ tasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭ccha॒n॒. yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ-'va॒dyanti॒ yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ 'va॒dyati̭ bhāga॒dheyḙnai॒va ta-dru॒dragṃ sama̭rdhayati sa॒kṛ-thsa̭kṛ॒dava̭ dyati sa॒kṛdi̭va॒ hi ru॒dra ṷttarā॒rdhādava̭ dyatye॒ṣā vai ru॒drasya॒ [vai ru॒drasya̭, dikh-svāyā̭me॒va] 34
dikh-svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate॒ dvira॒bhi ghā̭rayati caturava॒ttasyā-''ptyai̭pa॒śavo॒ vai pūrvā॒ āhṷtaya e॒ṣa ru॒dro yada॒gnirya-tpūrvā॒ āhṷtīra॒bhi jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ dadhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyādati॒hāya॒ pūrvā॒ āhṷtīrjuhoti paśū॒nā-ṅgo̭pī॒thāya̭ || 35 ||
(śa॒ptaḥ - spa̭rśayati - bhū॒tānā̭ - ma॒gnigṃ - ru॒drasya̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 6)
manuḥ̭ pṛthi॒vyā ya॒jñiya̭maiccha॒-thsa ghṛ॒ta-nniṣi̭ktamavinda॒-thso᳚-'bravī॒-tko᳚-'syeśva॒ro ya॒jñe-'pi॒ karto॒riti॒ tāva̭brūtā-mmi॒trāvarṷṇau॒ gore॒vā-''vamī᳚śva॒rau karto᳚-ssva॒ iti॒ tau tato॒ gāgṃ samai̭rayatā॒gṃ॒ sā yatra̭ yatra॒ nyakrā̭ma॒-ttato̭ ghṛ॒tama̭pīḍyata॒ tasmā᳚-dghṛ॒tapa̭dyucyate॒ tada̭syai॒ janmopa̭hūtagṃ rathanta॒ragṃ sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭he॒ [sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭ha, iyaṃ-vai~] 36
yaṃ-vai~ ra̭thanta॒rami॒māme॒va sa॒hānnā-dye॒nopa̭ hvayata॒ upa̭hūtaṃ-vā~made॒vyagṃ sa॒hāntari̭kṣe॒ṇetyā̭ha pa॒śavo॒ vai vā̭made॒vya-mpa॒śūne॒va sa॒hāntari̭kṣe॒ṇopa̭ hvayata॒ upa̭hūta-mbṛ॒ha-thsa॒ha di॒vetyā̭hai॒raṃ-vai~ bṛ॒hadirā̭me॒va sa॒ha di॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā-ssa॒pta hotrā॒ ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā dhe॒nu- [upa̭hūtā dhe॒nuḥ, sa॒harṣa॒bhetyā̭ha] 37
-ssa॒harṣa॒bhetyā̭ha mithu॒name॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūto bha॒kṣa-ssakhetyā̭ha somapī॒thame॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hū॒tā~(4) ho ityā̭hā॒-''tmāna̭me॒vopa̭ hvayata ā॒tmā hyupa̭hūtānāṃ॒-va~si̭ṣṭha॒ iḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo̭ māna॒vītyā̭ha॒ manu॒rhyḙtā- [manu॒rhyḙtām, agre 'pa̭śya-] 38
-magre 'pa̭śya-dghṛ॒tapa॒dītyā̭ha॒ ya de॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha maitrāvaru॒ṇītyā̭ha mi॒trāvarṷṇau॒ hyḙnāgṃ sa॒maira̭yatā॒-mbrahma̭ de॒vakṛ̭ta॒-mupa̭hūta॒mityā̭ha॒ brahmai॒vopa̭ hvayate॒ daivyā̭ addhva॒ryava॒ upa̭hūtā॒ upa̭hūtā manu॒ṣyā̭ ityā̭ha devamanu॒ṣyāne॒vopa̭ hvayate॒ ya i॒maṃ-ya~॒jñamavā॒n॒ ye ya॒jñapa̭tiṃ॒-va~rdhā॒nityā̭ha [ ] 39
ya॒jñāya̭ cai॒va yaja̭mānāya cā॒ ''śiṣa॒mā śā᳚sta॒ upa̭hūte॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒vopa̭ hvayate pūrva॒je ṛ॒tāva̭rī॒ ityā̭ha pūrva॒je hyḙte ṛ॒tāva̭rī de॒vī de॒vapṷtre॒ ityā̭ha de॒vī hyḙte de॒vapṷtre॒ upa̭hūto॒-'yaṃ ~yaja̭māna॒ ityā̭ha॒ yaja̭māname॒vopa̭ hvayata॒ utta̭rasyā-ndevaya॒jyāyā॒mupa̭hūto॒ bhūya̭si havi॒ṣkara̭ṇa॒ upa̭hūto di॒vye dhāma॒nnupa̭hūta॒ [dhāma॒nnupa̭hūtaḥ, ityā̭ha] 40
ityā̭ha pra॒jā vā utta̭rā devaya॒jyā pa॒śavo॒ bhūyo̭ havi॒ṣkara̭ṇagṃ suva॒rgo lo॒ko di॒vya-ndhāme॒dama̭-sī॒dama॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmopa̭ hvayate॒ viśva̭masya pri॒ya-mupa̭hūta॒mityā॒hā-cha̭mbaṭkārame॒vopa̭ hvayate || 41 ||
(ā॒ha॒ - dhe॒nu- re॒tāṃ - ~vardhā॒nityā̭ha॒ - dhāma॒nnupa̭hūta॒ - ścatṷstrigṃśacca ) (a. 7)
pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ sva॒yamā da̭tte॒ kāma̭me॒vā-''tmanā̭ paśū॒nāmā da̭tte॒ na hya̭nyaḥ kāma̭-mpaśū॒nā-mpra॒yaccha̭ti vā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha॒ vāca̭me॒va bhā̭ga॒dheyḙna prīṇāti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai caturava॒tta-mbha̭vati ha॒virvai ca̭turava॒tta-mpa॒śava̭ścaturava॒ttaṃ-ya~ddhotā᳚ prāśñī॒yāddhotā- [prāśñī॒yāddhotā᳚, ārti॒mārcche॒dya-] 42
-''rti॒mārcche॒dya-da॒gnau jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyā-dvā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha pa॒rokṣa̭me॒vaina̭-jjuhoti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprāśñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ prāśña̭nti tī॒rtha e॒va prāśña̭nti॒ dakṣi̭ṇā-ndadāti tī॒rtha e॒va dakṣi̭ṇā-ndadāti॒ vi vā e॒tadya॒jña- [vi vā e॒tadya॒jñam, chi॒nda॒nti॒ yanma̭ddhya॒taḥ] 43
-ñchi̭ndanti॒ yanma̭ddhya॒taḥ prā॒śñantya॒dbhi-rmā᳚rjayanta॒ āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti de॒vā vai ya॒jñā-dru॒drama॒ntarā̭ya॒nthsa ya॒jñama̭viddhya॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchanta॒ kalpa̭tā-nna i॒damiti॒ te᳚-'bruva॒n-thsvi̭ṣṭaṃ॒-vai~ na̭ i॒da-mbha̭viṣyati॒ yadi॒magṃ rā̭dhayi॒ṣyāma॒ iti॒ ta-thsvi̭ṣṭa॒kṛtaḥ̭ sviṣṭakṛ॒ttva-ntasyā ''vi̭ddha॒-nni- [-''vi̭ddha॒-nniḥ, a॒kṛ॒nta॒n॒. yavḙna॒] 44
-ra̭kṛnta॒n॒. yavḙna॒ sammi̭ta॒-ntasmā᳚-dyavamā॒tramava̭ dye॒-dyajjyāyo̭-'va॒-dye-dro॒paye॒-tta-dya॒jñasya॒ yadupa̭ ca stṛṇī॒yāda॒bhi ca̭ ghā॒rayḙdubhayata-ssaggśvā॒yi kṷryādava॒dāyā॒bhi ghā̭rayati॒ dvi-ssampa̭dyate dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-tti̭ra॒ścīna̭-mati॒-hare॒dana̭bhi-viddhaṃ-ya~॒jñasyā॒bhi vi̭ddhye॒dagrḙṇa॒ pari̭ harati tī॒rthenai॒va pari̭ harati॒ ta-tpū॒ṣṇe parya̭hara॒nta- [parya̭hara॒ntat, pū॒ṣā] 45
-tpū॒ṣā prāśya̭ da॒to̭-'ruṇa॒-ttasmā᳚-tpū॒ṣā pra̭pi॒ṣṭabhā̭go-'da॒ntako॒ hi ta-nde॒vā a̭bruva॒n vi vā a॒yamā᳚rdhyaprāśitri॒yo vā a॒yama̭bhū॒diti॒ ta-dbṛha॒spata̭ye॒ parya̭hara॒n-thso̭-'bibhe॒-dbṛha॒spati̭ri॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa e॒ta-mmantra̭mapaśya॒-thsūrya̭sya tvā॒ cakṣṷṣā॒ prati̭ paśyā॒mītya̭bravī॒nna hi sūrya̭sya॒ cakṣuḥ॒ [cakṣuḥ̭, ki-ñca॒na] 46
ki-ñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe-tpratigṛ॒hṇanta̭-mmā higṃsiṣya॒tīti̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒-mprati̭ gṛhṇā॒mītya̭bravī-thsavi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒dbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhiḥ॒ pratya̭gṛhṇā॒-thso̭-'bibhe-tprā॒śñanta̭-mmā higṃsiṣya॒tītya॒gnestvā॒ ''syḙna॒ prā-'śñā॒mītya̭bravī॒nna hya̭gnerā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒- [so̭-'bibhet, prāśi̭tammā-] 47
-tprāśi̭tammā-higṃsiṣya॒tīti̭ brāhma॒ṇasyo॒dare॒ṇetya̭ bravī॒nna hi brā᳚hma॒ṇasyo॒dara॒-ṅki-ñca॒na hi॒nasti॒ bṛha॒spate॒rbrahma॒ṇeti॒ sa hi brahmi॒ṣṭho-'pa॒ vā e॒tasmā᳚-tprā॒ṇāḥ krā̭manti॒ yaḥ prā̭śi॒tra-mprā॒śñātya॒dbhi-rmā᳚rjayi॒tvā prā॒ṇān-thsa-mmṛ̭śate॒-'mṛtaṃ॒-vai~ prā॒ṇā a॒mṛta॒māpaḥ̭ prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒namupa̭ hvayate || 48 ||
(prā॒śñī॒yāddhotā̭ - ya॒jñaṃ - ni - ra̭hara॒nta - ccakṣṷ - rā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒ - ccatṷścatvārigṃśacca ) (a. 8)
a॒gnīdha॒ ā da̭dhā-tya॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti sa॒midha॒mā da̭dhā॒tyutta̭rāsā॒-māhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ sa॒midva̭tye॒va jṷhoti pari॒dhīn-thsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā᳚n-thsa॒kṛ-thsa̭kṛ॒-thsa-mmā᳚rṣṭi॒ parā̭ṅiva॒ hyḙtarhi̭ ya॒jñaśca॒tu-ssampa̭dyate॒ catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ brahma॒-nprasthā᳚syāma॒ ityā॒hātra॒ vā e॒tarhi̭ ya॒jña-śśri॒to [ya॒jña-śśri॒taḥ, yatra̭ bra॒hmā] 49
yatra̭ bra॒hmā yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒mā ra̭bhate॒ yaddhastḙna pra॒mīve᳚dvepa॒na-ssyā॒dyacchī॒rṣṇā śī̭rṣakti॒mān-thsyā॒dya-ttū॒ṣṇīmāsī॒tā 'sa̭mpratto ya॒jña-ssyā॒-tprati॒ṣṭhetye॒va brṷ̄yā-dvā॒ci vai ya॒jña-śśri॒to yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cchati॒ deva̭ savitare॒ta-tte॒ prā- [savitare॒ta-tte॒ pra, ā॒hetyā̭ha॒] 50
-''hetyā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ bṛha॒spati̭ rbra॒hmetyā̭ha॒ sa hi brahmi̭ṣṭha॒-ssa ya॒jña-mpā̭hi॒ sa ya॒jñapa̭ti-mpāhi॒ sa mā-mpā॒hītyā̭ha ya॒jñāya॒ yaja̭mānāyā॒-''tmane॒ tebhya̭ e॒vā-''śiṣa॒mā śā॒ste-'nā᳚rtyā ā॒śrāvyā̭-''ha de॒vān. ya॒jeti̭ brahmavā॒dino̭ vadantī॒ṣṭā de॒vatā॒ atha̭ kata॒ma e॒te de॒vā iti॒ chandā॒gṃ॒sīti̭ brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha॒- [brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha᳚m, jaga̭tī॒-] 51
ñjaga̭tī॒-mityatho॒ khalvā̭hurbrāhma॒ṇā vai chandā॒gṃ॒sīti॒ tāne॒va ta-dya̭jati de॒vānāṃ॒-vā~ i॒ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathā॒gnirnoda̭jvala॒-tta-nde॒vā āhṷtībhi-ranūyā॒jeṣvanva̭-vinda॒n॒. yada̭nūyā॒jān. yaja̭tya॒gnime॒va ta-thsami̭ndha e॒tadu॒rvai nāmā̭-''su॒ra ā̭sī॒-thsa e॒tarhi̭ ya॒jñasyā॒ ''śiṣa̭mavṛṅkta॒ ya-dbrū॒yāde॒ta- [ya-dbrū॒yāde॒tat, u॒ dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vī॒ bha॒dra-ma̭bhū॒-] 52
-dṷ dyāvāpṛthivī bha॒dra-ma̭bhū॒-ditye॒tadṷ-me॒vā-''su॒raṃ-ya~॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayedi॒da-ndyā̭vāpṛthivī bha॒drama̭bhū॒ditye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va ya॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamaya॒tyārdhma̭ sūktavā॒kamu॒ta na̭movā॒kami-tyā̭he॒dama̭rā॒-thsmeti॒ vāvaitadā॒hopa̭śrito di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyorityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña upa̭śrita॒ oma̭nvatī te॒-'smin. ya॒jñe ya̭jamāna॒ dyāvā̭pṛthi॒vī [ ] 53
stā॒mityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-thsṷ̄pāvasā॒nā ca̭ svaddhyavasā॒nā ceti̭ pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyādya॒dā hi pra॒mīya॒te 'the॒māmṷpāva॒syati̭ sūpacara॒ṇā ca̭ svadhicara॒ṇā cetye॒va brṷ̄yā॒-dvarī̭yasīme॒vāsmai॒ gavyṷ̄ti॒mā śā᳚ste॒ na pra॒māyṷko bhavati॒ tayo̭rā॒vidya॒gniri॒dagṃ ha॒vira̭juṣa॒tetyā̭ha॒ yā ayā᳚kṣma [ ] 54
de॒vatā॒stā a̭rīradhā॒meti॒ vāvaitadā̭ha॒ yanna ni̭rdi॒śe-tprati̭veśaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒dā śā᳚ste॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒-'sāvityā̭ha ni॒rdiśyai॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭maya॒tyāyu॒rā śā᳚ste suprajā॒stvamā śā᳚sta॒ ityā̭hā॒ 'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste sajātavana॒syāmā śā᳚sta॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai sa̭jā॒tāḥ prā॒ṇāne॒va [ ] 55
nāntarḙti॒ tada॒gnirde॒vo de॒vebhyo॒ vana̭te va॒yama॒gnermānṷṣā॒ ityā̭hā॒gnirde॒vebhyo̭ vanu॒te va॒ya-mma̭nu॒ṣye᳚bhya॒ iti॒ vāvaitadā̭he॒ha gati̭rvā॒masye॒da-ñca॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha॒ yāścai॒va de॒vatā॒ yaja̭ti॒ yāśca॒ na tābhya̭ e॒vobhayī᳚bhyo॒ nama̭skarotyā॒tmano-'nā᳚rtyai || 56 ||
(śri॒taḥ - te॒ pra - tri॒ṣṭubha̭ - me॒ta-d- dyāvā̭pṛthi॒vī - yā ayā᳚kṣma- prā॒ṇāne॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 9)
de॒vā vai ya॒jñasya̭ svagāka॒rtāra॒-nnāvi̭nda॒-nte śaṃ॒yu~-mbā̭rhaspa॒tyama̭bruvanni॒ma-nno̭ ya॒jñagg sva॒gā ku॒rviti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒vā-brā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yajā̭tai॒ sā mḙ ya॒jñasyā॒-''śīra̭sa॒diti॒ tasmā॒-dya-dbrā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yaja̭te śaṃ॒yu~me॒va tasya̭ bārhaspa॒tyaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchatye॒ta-nmametya̭bravī॒-tki-mme᳚ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭] 57
iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭ śa॒tena̭ yātayā॒dyo ni॒hana̭-thsa॒hasrḙṇa yātayā॒dyo lohi̭ta-ṅka॒rava॒dyāva̭taḥ pra॒skadya̭ pā॒gṃ॒sūn-thsa̭-ṅgṛ॒hṇā-ttāva̭ta-ssaṃva~thsa॒rā-npi̭tṛlo॒ka-nna prajā̭nā॒diti॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ nāpa̭ gureta॒ na ni ha̭nyā॒nna lohi̭ta-ṅkuryāde॒tāva̭tā॒ haina̭sā bhavati॒ tacchaṃ॒yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va ta-thsva॒gā ka̭roti॒ ta- [ta-thsva॒gā ka̭roti॒ tat, śaṃ॒yo~rā] 58
-cchaṃ॒yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha śaṃ॒yu~me॒va bā̭rhaspa॒tya-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhayati gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taya॒ ityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste॒ somaṃ̭-ya~jati॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti॒ tvaṣṭā̭raṃ-ya~jati॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti de॒vānā॒-mpatnī᳚ryajati mithuna॒tvāyā॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tiṃ-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ [kriyate, yadājyḙna] 59
yadājyḙna prayā॒jā i॒jyanta॒ ājyḙna patnīsaṃyā~॒jā ṛca̭ma॒nūcya̭ patnīsaṃyā~॒jānā̭mṛ॒cā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāya̭ pa॒ṅkti prā̭yaṇo॒ vai ya॒jñaḥ pa॒ṅktyṷdayanaḥ॒ pañca̭ prayā॒jā i̭jyante ca॒tvāraḥ̭ patnīsaṃyā~॒jā-ssa̭miṣṭaya॒juḥ pa̭ñca॒ma-mpa॒ṅktime॒vānṷ pra॒yanti̭ pa॒ṅktimanūdya̭nti || 60 ||
(pra॒jāyāḥ᳚ - karoti॒ tat - kri̭yate॒ - traya̭strigṃśacca ) (a. 10)
yu॒kṣvāhi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || u॒ta no̭ deva de॒vāgṃ acchā̭ voco vi॒duṣṭa̭raḥ | śradviśvā॒ vāryā̭ kṛdhi || tvagṃ ha॒ yadya̭viṣṭh॒ya saha̭sa-ssūnavāhuta | ṛ॒tāvā̭ ya॒jñiyo॒ bhuvaḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || ta-nne॒mimṛ॒bhavo̭ ya॒thā ''na̭masva॒ sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo ya॒jña- [ya॒jñam, a॒ṅgi॒raḥ॒ |] 61
-ma̭ṅgiraḥ || tasmai̭ nū॒ nama॒bhidya̭ve vā॒cā vi̭rūpa॒ nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭu॒tim || kamṷ ṣvidasya॒ sena̭yā॒-'gnerapā̭kacakṣasaḥ | pa॒ṇi-ṅgoṣṷ starāmahe || mā no̭ de॒vānāṃ॒-vi~śaḥ̭ prasnā॒tīri̭vo॒srāḥ | kṛ॒śa-nna hā̭su॒raghni̭yāḥ || mā naḥ̭ samasya dū॒ḍhyaḥ̭ pari̭dveṣaso agṃ ha॒tiḥ | ū॒rmirna nāva॒mā va̭dhīt || nama̭ste agna॒ oja̭se gṛ॒ṇanti̭ deva kṛ॒ṣṭayaḥ̭ | amai̭- [amaiḥ᳚, a॒mitra̭mardaya |] 62
-ra॒mitra̭mardaya || ku॒vithsuno॒ gavi̭ṣṭa॒ye-'gnḙ saṃ॒ve~ṣi̭ṣo ra॒yim | urṷkṛdu॒ru ṇa̭skṛdhi || mā no̭ a॒smi-nma̭hādha॒ne parā̭ vargbhāra॒bhṛdya̭thā | saṃ॒va~rga॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-ñja̭ya || a॒nyama॒smadbhi॒yā i॒yamagne॒ siṣa̭ktu du॒cchunā᳚ | vardhā̭ no॒ ama̭va॒cchavaḥ̭ || yasyājṷṣannama॒svina॒-śśamī॒madṷrmakhasyavā | ta-ṅgheda॒gnirvṛ॒dhā-'va̭ti || para̭syā॒ adhi̭ [ ] 63
saṃ॒va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || vi॒dmā hi tḙ pu॒rā va॒yamagnḙ pi॒turyathāva̭saḥ | adhā̭ te su॒mnamī̭mahe || ya u॒gra i̭va śarya॒hā ti॒gmaśṛ̭ṅgo॒ na vagṃsa̭gaḥ | agne॒ puro̭ ru॒roji̭tha || sakhā̭ya॒-ssaṃ-vaḥ̭ ~saṃ॒ya~ñca॒miṣa॒gg॒ stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | varṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃ sa॒midyṷvase vṛṣa॒nna -gne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭dhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra | prajā̭pate॒, sa vḙda॒, somā̭ pūṣaṇe॒, mau de॒vau || 64 ||
(ya॒jña - mamai॒ - radhi̭ - vṛṣa॒ - nnekā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 11)
u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn. ha॒viṣe॒ atta̭ve || tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ || tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā [bhava, naḥ॒ |] 65
naḥ || tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣaddhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nā-'thā॒-'smabhya॒gṃ॒ [-'smabhya᳚m, śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta |] 66
śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta || ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒r॒hi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || udī̭ratā॒mava̭ra॒ u-tparā̭sa॒ unma̭ddhya॒māḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | asuṃ॒- [asu᳚m, ya ī॒yura̭ vṛ॒kā] 67
-~ya ī॒yura̭ vṛ॒kā ṛ̭ta॒jñāste no̭-'vantu pi॒taro॒ havḙṣu || i॒da-mpi॒tṛbhyo॒ namo̭ astva॒dya ye pūrvā̭so॒ ya upa̭rāsa ī॒yuḥ | ye pārthi̭ve॒ raja॒syā niṣa̭ttā॒ ye vā̭ nū॒nagṃ sṷvṛ॒janā̭su vi॒kṣu || adhā॒ yathā̭ naḥ pi॒taraḥ॒ parā̭saḥ pra॒tnāso̭ agna ṛ॒tamā̭śuṣā॒ṇāḥ | śucīda̭ya॒-ndīdhi̭ti muktha॒śāsaḥ॒, kṣāmā̭ bhi॒ndanto̭ aru॒ṇīrapa̭ vrann || yada̭gne [yada̭gne, ka॒vya॒vā॒ha॒na॒ pi॒tṝn] 68
kavyavāhana pi॒tṝn. yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā || tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ || māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r॒ ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || 69 ||
i॒maṃ-ya~̭ma prasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ | ātvā॒ mantrāḥ᳚ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan. ha॒viṣā̭ mādayasva || aṅgi̭robhi॒rā ga̭hi ya॒jñiyḙbhi॒ryama̭ vairū॒pairi॒ha mā̭dayasva | viva̭svantagṃ huve॒ yaḥ pi॒tā te॒-'smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadya̭ || aṅgi̭raso naḥ pi॒taro॒ nava̭gvā॒ atha̭rvāṇo॒ bhṛga̭va-sso॒myāsaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒mapi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma || 70 ||
(bha॒vā॒ - 'smabhya॒ - masuṃ॒ - ~yada̭gne - madanti - saumana॒sa - eka̭-ñca ) (a. 12)
(sa॒midha॒ - ścakṣṷṣī - pra॒jāpa̭ti॒rājyaṃ̭ - de॒vasya॒ sphyaṃ - bra̭hmavā॒dino॒ 'dbhi - ra॒gnestrayo॒ - manuḥ̭ pṛthi॒vyāḥ - pa॒śavo॒ - 'gnīdhḙ - de॒vā vai ya॒jñasya̭ - yu॒kṣvo - śanta̭stvā॒ - dvāda̭śa )
(sa॒midho̭ - yā॒jyā̭ - tasmā॒nnabhā॒-'gagṃ - hi tamanvi- tyā̭ha pra॒jā vā - ā॒hetyā̭ha - yu॒kṣvā hi - sa̭pta॒tiḥ )
(sa॒midhaḥ̭, saumana॒se syā̭ma)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
(vā॒ya॒vyaṃ̭ - pra॒jāpa̭ti - rādi॒tyebhyo̭ - de॒vā - vi॒śvarṷ̄paḥ - sa॒midhaḥ॒ - ṣaṭ) (6)
|| iti dvītīya-ṅkāṇḍam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.