కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్నః - ఇష్టివిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
వి॒శ్వరూ॑పో॒ వై త్వా॒ష్ట్రః పు॒రోహి॑తో దే॒వానా॑మాసీ-థ్స్వ॒స్రీయో-ఽసు॑రాణా॒-న్తస్య॒ త్రీణి॑ శీ॒ర్॒షాణ్యా॑సన్-థ్సోమ॒పానగ్ం॑ సురా॒పాన॑-మ॒న్నాద॑న॒గ్ం॒ స ప్ర॒త్యక్ష॑-న్దే॒వేభ్యో॑ భా॒గమ॑వద-త్ప॒రోక్ష॒మసు॑రేభ్య॒-స్సర్వ॑స్మై॒ వై ప్ర॒త్యక్ష॑-మ్భా॒గం-వఁ॑దన్తి॒ యస్మా॑ ఏ॒వ ప॒రోక్షం॒-వఁద॑న్తి॒ తస్య॑ భా॒గ ఉ॑ది॒తస్తస్మా॒దిన్ద్రో॑ ఽబిభేదీ॒దృం-వైఁ రా॒ష్ట్రం-విఁ ప॒ర్యావ॑ర్తయ॒తీతి॒ తస్య॒ వజ్ర॑మా॒దాయ॑ శీ॒ర్॒షాణ్య॑చ్ఛిన॒ద్య-థ్సో॑మ॒పాన॒- [-థ్సో॑మ॒పాన᳚మ్, ఆసీ॒థ్స] 1
-మాసీ॒థ్స క॒పిఞ్జ॑లో ఽభవ॒-ద్య-థ్సు॑రా॒పాన॒గ్ం॒ స క॑ల॒విఙ్కో॒ యద॒న్నాద॑న॒గ్ం॒ స తి॑త్తి॒రిస్తస్యా᳚ఞ్జ॒లినా᳚ బ్రహ్మహ॒త్యాముపా॑గృహ్ణా॒-త్తాగ్ం సం॑వఁథ్స॒రమ॑బిభ॒స్త-మ్భూ॒తాన్య॒భ్య॑క్రోశ॒-న్బ్రహ్మ॑హ॒న్నితి॒ స పృ॑థి॒వీముపా॑సీదద॒స్యై బ్ర॑హ్మహ॒త్యాయై॒ తృతీ॑య॒-మ్ప్రతి॑ గృహా॒ణేతి॒ సా-ఽబ్ర॑వీ॒ద్వరం॑-వృఁణై ఖా॒తా-త్ప॑రాభవి॒ష్యన్తీ॑ మన్యే॒ తతో॒ మా పరా॑ భూవ॒మితి॑పు॒రా తే॑ [భూవ॒మితి॑పు॒రా తే᳚, సంవఁథ్స॒రాదపి॑] 2
సంవఁథ్స॒రాదపి॑ రోహా॒దిత్య॑బ్రవీ॒-త్తస్మా᳚-త్పు॒రా సం॑వఁథ్స॒రా-త్పృ॑థి॒వ్యై ఖా॒తమపి॑ రోహతి॒ వారే॑వృత॒గ్గ్॒ హ్య॑స్యై॒ తృతీ॑య-మ్బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ ప్రత్య॑గృహ్ణా॒-త్త-థ్స్వకృ॑త॒మిరి॑ణమభవ॒-త్తస్మా॒దాహి॑తాగ్ని-శ్శ్ర॒ద్ధాదే॑వ॒-స్స్వకృ॑త॒ ఇరి॑ణే॒ నావ॑ స్యే-ద్బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ హ్యే॑ష వర్ణ॒-స్స వన॒స్పతీ॒నుపా॑సీదద॒స్యై బ్ర॑హ్మహ॒త్యాయై॒ తృతీ॑య॒-మ్ప్రతి॑ గృహ్ణీ॒తేతి॒ తే᳚-ఽబ్రువ॒న్ వరం॑-వృఁణామహై వృ॒క్ణా- [వృ॒క్ణాత్, ప॒రా॒భ॒వి॒ష్యన్తో॑] 3
-త్ప॑రాభవి॒ష్యన్తో॑ మన్యామహే॒ తతో॒ మా పరా॑ భూ॒మేత్యా॒వ్రశ్చ॑నాద్వో॒ భూయాగ్ం॑స॒ ఉత్తి॑ష్ఠా॒నిత్య॑బ్రవీ॒-త్తస్మా॑దా॒వ్రశ్చ॑నా-ద్వృ॒క్షాణా॒-మ్భూయాగ్ం॑స॒ ఉత్తి॑ష్ఠన్తి॒ వారే॑వృత॒గ్గ్॒ హ్యే॑షా॒-న్తృతీ॑య-మ్బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ ప్రత్య॑గృణ్హ॒న్థ్స ని॑ర్యా॒సో॑ ఽభవ॒-త్తస్మా᳚న్నిర్యా॒సస్య॒ నా-ఽఽశ్య॑-మ్బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ హ్యే॑ష వర్ణో-ఽథో॒ ఖలు॒ య ఏ॒వ లోహి॑తో॒ యో వా॒-ఽఽవ్రశ్చ॑నాన్ని॒ర్యేష॑తి॒ తస్య॒ నా-ఽఽశ్య॑- [నా-ఽఽశ్య᳚మ్, కామ॑మ॒న్యస్య॒] 4
-ఙ్కామ॑మ॒న్యస్య॒ సస్త్రీ॑షగ్ంసా॒ద-ముపా॑సీదద॒స్యై బ్ర॑హ్మహ॒త్యాయై॒ తృతీ॑య॒-మ్ప్రతి॑ గృహ్ణీ॒తేతి॒ తా అ॑బ్రువ॒న్ వరం॑-వృఁణామహా॒ ఋత్వి॑యా-త్ప్ర॒జాం-విఁ॑న్దామహై॒ కామ॒మా విజ॑నితో॒-స్స-మ్భ॑వా॒మేతి॒ తస్మా॒దృత్వి॑యా॒-థ్స్త్రియః॑ ప్ర॒జాం ఁవి॑న్దన్తే॒ కామ॒మా విజ॑నితో॒-స్సమ్భ॑వన్తి॒ వారే॑వృత॒గ్గ్॒ హ్యా॑సా॒-న్తృతీ॑య-మ్బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ ప్రత్య॑గృహ్ణ॒న్-థ్సా మల॑వద్వాసా అభవ॒-త్తస్మా॒-న్మల॑వ-ద్వాససా॒ న సంవఁ॑దేత॒- [సంవఁ॑దేత, న స॒హా-ఽఽసీ॑త॒] 5
-న స॒హా-ఽఽసీ॑త॒ నాస్యా॒ అన్న॑మద్యా-ద్బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ హ్యే॑షా వర్ణ॑-మ్ప్రతి॒ముచ్యా ఽఽస్తే-ఽథో॒ ఖల్వా॑హుర॒భ్యఞ్జ॑నం॒-వాఁవ స్త్రి॒యా అన్న॑మ॒భ్యఞ్జ॑నమే॒వ న ప్ర॑తి॒గృహ్య॒-ఙ్కామ॑మ॒న్యదితి॒ యా-మ్మల॑వ-ద్వాససగ్ం స॒భంవఁ॑న్తి॒ యస్తతో॒ జాయ॑తే॒ సో॑-ఽభిశ॒స్తో యామర॑ణ్యే॒ తస్యై᳚ స్తే॒నో యా-మ్పరా॑చీ॒-న్తస్యై᳚ హ్రీతము॒ఖ్య॑పగ॒ల్భో యా స్నాతి॒ తస్యా॑ అ॒ఫ్సు మారు॑కో॒ యా- [మారు॑కో॒ యా, అ॒భ్య॒ఙ్క్తే] 6
-ఽభ్య॒ఙ్క్తే తస్యై॑ దు॒శ్చర్మా॒ యా ప్ర॑లి॒ఖతే॒ తస్యై॑ ఖల॒తిర॑పమా॒రీ యా-ఽఽఙ్క్తే తస్యై॑ కా॒ణో యా ద॒తో ధావ॑తే॒ తస్యై᳚ శ్యా॒వద॒న్॒. యా న॒ఖాని॑ నికృ॒న్తతే॒ తస్యై॑ కున॒ఖీ యా కృ॒ణత్తి॒ తస్యై᳚ క్లీ॒బో యా రజ్జుగ్ం॑ సృ॒జతి॒ తస్యా॑ ఉ॒-ద్బన్ధు॑కో॒ యా ప॒ర్ణేన॒ పిబ॑తి॒ తస్యా॑ ఉ॒న్మాదు॑కో॒ యా ఖ॒ర్వేణ॒ పిబ॑తి॒ తస్యై॑ ఖ॒ర్వస్తి॒స్రో రాత్రీ᳚ర్వ్ర॒త-ఞ్చ॑రేదఞ్జ॒లినా॑ వా॒ పిబే॒దఖ॑ర్వేణ వా॒ పాత్రే॑ణ ప్ర॒జాయై॑ గోపీ॒థాయ॑ ॥ 7 ॥
(య-థ్సో॑మ॒పానం॑ - తే - వృ॒క్ణాత్- తస్య॒ నా-ఽఽశ్యం॑ - ఁవదేత॒ -మారు॑కో॒ యా -ఽఖ॑ర్వేణ వా॒ - త్రీణి॑ చ) (అ. 1)
త్వష్టా॑ హ॒తపు॑త్రో॒ వీన్ద్ర॒గ్ం॒ సోమ॒మా-ఽహ॑ర॒-త్తస్మి॒న్నిన్ద్ర॑ ఉపహ॒వమై᳚చ్ఛత॒ త-న్నోపా᳚హ్వయత పు॒త్ర-మ్మే॑-ఽవధీ॒రితి॒ స య॑జ్ఞవేశ॒స-ఙ్కృ॒త్వా ప్రా॒సహా॒ సోమ॑మపిబ॒-త్తస్య॒ యద॒త్యశి॑ష్యత॒ త-త్త్వష్టా॑-ఽఽహవ॒నీయ॒ముప॒ ప్రావ॑ర్తయ॒-థ్స్వాహేన్ద్ర॑శత్రు-ర్వర్ధ॒స్వేతి॒ యదవ॑ర్తయ॒-త్త-ద్వృ॒త్రస్య॑ వృత్ర॒త్వం-యఁదబ్ర॑వీ॒-థ్స్వాహేన్ద్ర॑శత్రు-ర్వర్ధ॒స్వేతి॒ తస్మా॑ద॒స్యే- [తస్మా॑దస్య, ఇన్ద్ర॒-శ్శత్రు॑రభవ॒థ్స] 8
-న్ద్ర॒-శ్శత్రు॑రభవ॒థ్స స॒భంవఁ॑న్న॒గ్నీషోమా॑వ॒భి సమ॑భవ॒-థ్స ఇ॑షుమా॒త్రమి॑షుమాత్రం॒-విఁష్వ॑ఙ్ఙవర్ధత॒ స ఇ॒మాం-లోఁ॒కాన॑వృణో॒ద్యది॒మాం-లోఁ॒కానవృ॑ణో॒-త్త-ద్వృ॒త్రస్య॑ వృత్ర॒త్వ-న్తస్మా॒దిన్ద్రో॑-ఽబిభే॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒ముపా॑ధావ॒-చ్ఛత్రు॑ర్మే-ఽ జ॒నీతి॒ తస్మై॒ వజ్రగ్ం॑ సి॒క్త్వా ప్రాయ॑చ్ఛదే॒తేన॑ జ॒హీతి॒ తేనా॒భ్యా॑యత॒ తావ॑బ్రూతామ॒గ్నీషోమౌ॒ మా [ ] 9
ప్రహా॑రా॒వమ॒న్త-స్స్వ॒ ఇతి॒ మమ॒ వై యు॒వగ్గ్స్థ॒ ఇత్య॑బ్రవీ॒-న్మామ॒భ్యేత॒మితి॒ తౌ భా॑గ॒ధేయ॑మైచ్ఛేతా॒-న్తాభ్యా॑-మే॒తమ॑గ్నీషో॒మీయ॒-మేకా॑దశకపాల-మ్పూ॒ర్ణమా॑సే॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తావ॑బ్రూతామ॒భి సన్ద॑ష్టౌ॒ వై స్వో॒ న శ॑క్నువ॒ ఐతు॒మితి॒ స ఇన్ద్ర॑ ఆ॒త్మనః॑ శీతరూ॒రావ॑జనయ॒-త్తచ్ఛీ॑తరూ॒రయో॒ర్జన్మ॒ య ఏ॒వగ్ం శీ॑తరూ॒రయో॒ర్జన్మ॒ వేద॒ [వేద॑, నైనగ్ం॑] 10
నైనగ్ం॑ శీతరూ॒రౌ హ॑త॒స్తాభ్యా॑మేనమ॒భ్య॑నయ॒-త్తస్మా᳚-జ్జఞ్జ॒భ్యమా॑నాద॒గ్నీషోమౌ॒ నిర॑క్రామతా-మ్ప్రాణాపా॒నౌ వా ఏ॑న॒-న్తద॑జహితా-మ్ప్రా॒ణో వై దక్షో॑-ఽపా॒నః క్రతు॒స్తస్మా᳚-జ్జఞ్జ॒భ్యమా॑నో బ్రూయా॒న్మయి॑ దక్షక్ర॒తూ ఇతి॑ ప్రాణాపా॒నావే॒వా-ఽఽత్మ-న్ధ॑త్తే॒ సర్వ॒మాయు॑రేతి॒ స దే॒వతా॑ వృ॒త్రాన్ని॒ర్॒హూయ॒ వార్త్ర॑ఘ్నగ్ం హ॒విః పూ॒ర్ణమా॑సే॒ నిర॑వప॒-ద్ఘ్నన్తి॒ వా ఏ॑న-మ్పూ॒ర్ణమా॑స॒ ఆ- [ఆ, అ॒మా॒వా॒స్యా॑యాం-] 11
-ఽమా॑వా॒స్యా॑యా-మ్ప్యాయయన్తి॒ తస్మా॒-ద్వార్త్ర॑ఘ్నీ పూ॒ర్ణమా॒సే ఽనూ᳚చ్యేతే॒ వృధ॑న్వతీ అమావా॒స్యా॑యా॒-న్త-థ్స॒గ్గ్॒స్థాప్య॒ వార్త్ర॑ఘ్నగ్ం హ॒విర్వజ్ర॑మా॒దాయ॒ పున॑ర॒భ్యా॑యత॒ తే అ॑బ్రూతా॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీ మా ప్ర హా॑రా॒వయో॒ర్వై శ్రి॒త ఇతి॒ తే అ॑బ్రూతాం॒-వఁరం॑-వృఁణావహై॒ నక్ష॑త్రవిహితా॒-ఽహమసా॒నీత్య॒సావ॑బ్రవీ- చ్చి॒త్రవి॑హితా॒- ఽహమితీ॒య-న్తస్మా॒న్నక్ష॑త్రవిహితా॒-ఽసౌ చి॒త్రవి॑హితే॒-ఽయం-యఁ ఏ॒వ-న్ద్యావా॑పృథి॒వ్యో- [-ద్యావా॑పృథి॒వ్యోః, వరం॒-వేఁదైనం॒-వఁరో॑] 12
-ర్వరం॒-వేఁదైనం॒-వఁరో॑ గచ్ఛతి॒ స ఆ॒భ్యామే॒వ ప్రసూ॑త॒ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రమ॑హ॒-న్తే దే॒వా వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా-ఽగ్నీషోమా॑వబ్రువన్. హ॒వ్య-న్నో॑ వహత॒మితి॒ తావ॑బ్రూతా॒మప॑తేజసౌ॒ వై త్యౌ వృ॒త్రే వై త్యయో॒స్తేజ॒ ఇతి॒ తే᳚-ఽబ్రువ॒న్ క ఇ॒దమచ్ఛై॒తీతి॒ గౌరిత్య॑బ్రువ॒-న్గౌర్వావ సర్వ॑స్య మి॒త్రమితి॒ సా-ఽబ్ర॑వీ॒- [సా-ఽబ్ర॑వీత్, వరం॑-వృఁణై॒ మయ్యే॒వ] 13
-ద్వరం॑-వృఁణై॒ మయ్యే॒వ స॒తో-ఽభయే॑న భునజాద్ధ్వా॒ ఇతి॒ త-ద్గౌరా-ఽహ॑ర॒-త్తస్మా॒-ద్గవి॑ స॒తోభయే॑న భుఞ్జత ఏ॒తద్వా అ॒గ్నేస్తేజో॒ య-ద్ఘృ॒తమే॒త-థ్సోమ॑స్య॒ య-త్పయో॒ య ఏ॒వమ॒గ్నీషోమ॑యో॒ స్తేజో॒ వేద॑ తేజ॒స్వ్యే॑వ భ॑వతి బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి కిన్దేవ॒త్య॑-మ్పౌర్ణమా॒సమితి॑ ప్రాజాప॒త్యమితి॑ బ్రూయా॒-త్తేనేన్ద్ర॑-ఞ్జ్యే॒ష్ఠ-మ్పు॒త్ర-న్ని॒రవా॑సాయయ॒దితి॒ తస్మా᳚- -జ్జ్యే॒ష్ఠ-మ్పు॒త్ర-న్ధనే॑న ని॒రవ॑సాయయన్తి ॥ 14 ॥
(అ॒స్య॒ - మా - వేదా - ఽఽ - ద్యావా॑పృథి॒వ్యో - ర॑బ్రవీ॒ - దితి॒ తస్మా᳚ - చ్చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 2)
ఇన్ద్రం॑-వృఁ॒త్ర-ఞ్జ॑ఘ్ని॒వాగ్ంస॒-మ్మృధో॒-ఽభి ప్రావే॑పన్త॒ స ఏ॒తం-వైఁ॑మృ॒ధ-మ్పూ॒ఎణమా॑సే-ఽనునిర్వా॒ప్య॑మపశ్య॒-త్త-న్నిర॑వప॒-త్తేన॒ వై స మృధో-ఽపా॑హత॒ యద్వై॑మృ॒ధః పూ॒ర్ణమా॑సే-ఽనునిర్వా॒ప్యో॑ భవ॑తి॒ మృధ॑ ఏ॒వ తేన॒ యజ॑మా॒నో ఽప॑ హత॒ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా దే॒వతా॑భిశ్చేన్ద్రి॒యేణ॑ చ॒ వ్యా᳚ర్ధ్యత॒ స ఏ॒తమా᳚గ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల-మమావా॒స్యా॑యామపశ్యదై॒న్ద్ర-న్దధి॒ [-దధి॑, త-న్నిర॑వప॒-త్తేన॒] 15
త-న్నిర॑వప॒-త్తేన॒ వై స దే॒వతా᳚శ్చేన్ద్రి॒య-ఞ్చావా॑రున్ధ॒యదా᳚గ్నే॒యో᳚ ఽష్టాక॑పాలో ఽమావా॒స్యా॑యా॒-మ్భవ॑త్యై॒న్ద్ర-న్దధి॑ దే॒వతా᳚శ్చై॒వ తేనే᳚న్ద్రి॒య-ఞ్చ॒ యజ॑మా॒నో-ఽవ॑ రున్ధ॒ ఇన్ద్ర॑స్య వృ॒త్ర-ఞ్జ॒ఘ్నుష॑ ఇన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్పృథి॒వీమను॒ వ్యా᳚ర్చ్ఛ॒-త్తదోష॑ధయో వీ॒రుధో॑-ఽభవ॒న్థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒ముపా॑ధావ-ద్వృ॒త్ర-మ్మే॑ జ॒ఘ్నుష॑ ఇన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑- [వీ॒ర్య᳚మ్, పృ॒థి॒వీమను॒] 16
-మ్పృథి॒వీమను॒ వ్యా॑ర॒-త్తదోష॑ధయో వీ॒రుధో॑-ఽభూవ॒న్నితి॒ స ప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూన॑బ్రవీదే॒తద॑స్మై॒ స-న్న॑య॒తేతి॒ త-త్ప॒శవ॒ ఓష॑ధీ॒భ్యో ఽధ్యా॒త్మన్-థ్సమ॑నయ॒-న్త-త్ప్రత్య॑దుహ॒న్॒. య-థ్స॒మన॑య॒-న్త-థ్సా᳚-న్నా॒య్యస్య॑ సాన్నాయ్య॒త్వం-యఁ-త్ప్ర॒త్యదు॑హ॒-న్త-త్ప్ర॑తి॒ధుషః॑ ప్రతిధు॒క్త్వగ్ం సమ॑నైషుః॒ ప్రత్య॑ధుక్ష॒-న్న తు మయి॑ శ్రయత॒ ఇత్య॑బ్రవీదే॒తద॑స్మై [ ] 17
శృ॒త-ఙ్కు॑రు॒తేత్య॑బ్రవీ॒-త్తద॑స్మై శృ॒త-మ॑కుర్వన్నిన్ద్రి॒యం-వాఁవాస్మి॑న్ వీ॒ర్య॑-న్తద॑శ్రయ॒-న్తచ్ఛృ॒తస్య॑ శృత॒త్వగ్ం సమ॑నైషుః॒ ప్రత్య॑ధుక్షఞ్ఛృ॒తమ॑క్ర॒-న్న తు మా॑ ధినో॒తీత్య॑బ్రవీదే॒తద॑స్మై॒ దధి॑ కురు॒తేత్య॑బ్రవీ॒-త్తద॑స్మై॒ దద్ధ్య॑కుర్వ॒-న్తదే॑నమధినో॒-త్తద్ద॒ద్ధ్నో ద॑ధి॒త్వ-మ్బ్ర॑హ్మవా॒దినో॑ వదన్తి ద॒ద్ధ్నః పూర్వ॑స్యావ॒దేయ॒- [పూర్వ॑స్యావ॒దేయ᳚మ్, దధి॒ హి] 18
-న్దధి॒ హి పూర్వ॑-ఙ్క్రి॒యత॒ ఇత్యనా॑దృత్య॒ తచ్ఛృ॒తస్యై॒వ పూర్వ॒స్యావ॑ ద్యేదిన్ద్రి॒యమే॒వాస్మి॑న్ వీ॒ర్యగ్గ్॑ శ్రి॒త్వా ద॒ద్ధ్నో పరి॑ష్టాద్ధినోతి యథాపూ॒ర్వముపై॑తి॒ య-త్పూ॒తీకై᳚ర్వా పర్ణవ॒ల్కైర్వా॑ ఽఽత॒ఞ్చ్యా-థ్సౌ॒మ్య-న్తద్య-త్క్వ॑లై రాక్ష॒స-న్తద్య-త్త॑ణ్డు॒లైర్వై᳚శ్వదే॒వ-న్తద్యదా॒తఞ్చ॑నేన మాను॒ష-న్త-ద్య-ద్ద॒ద్ధ్నా త-థ్సేన్ద్ర॑-న్ద॒ద్ధ్నా ఽఽత॑నక్తి [త॑నక్తి, సే॒న్ద్ర॒త్వాయా᳚-] 19
సేన్ద్ర॒త్వాయా᳚-ఽగ్నిహోత్రోచ్ఛేష॒ణమ॒భ్యా-త॑నక్తి య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యా॒ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా పరా᳚-మ్పరా॒వత॑-మగచ్ఛ॒-దపా॑రాధ॒మితి॒ మన్య॑మాన॒స్త-న్దే॒వతాః॒ ప్రైష॑మైచ్ఛ॒న్-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ-త్ప్ర॒జాప॑తి॒ర్యః ప్ర॑థ॒మో॑-ఽనువి॒న్దతి॒ తస్య॑ ప్రథ॒మ-మ్భా॑గ॒ధేయ॒మితి॒ త-మ్పి॒తరో-ఽన్వ॑విన్ద॒-న్తస్మా᳚-త్పి॒తృభ్యః॑ పూర్వే॒ద్యుః క్రి॑యతే॒ సో॑-ఽమావా॒స్యా᳚-మ్ప్రత్యా-ఽగ॑చ్ఛ॒-త్త-న్దే॒వా అ॒భి సమ॑గచ్ఛన్తా॒మా వై నో॒- [వై నః॑, అ॒ద్య వసు॑] 20
-ఽద్య వసు॑ వస॒తీతీన్ద్రో॒ హి దే॒వానాం॒-వఁసు॒ తద॑మావా॒స్యా॑యా అమావాస్య॒త్వ-మ్బ్ర॑హ్మవా॒దినో॑ వదన్తి కిన్దేవ॒త్యగ్ం॑ సాన్నా॒య్యమితి॑ వైశ్వదే॒వమితి॑ బ్రూయా॒-ద్విశ్వే॒ హి తద్దే॒వా భా॑గ॒ధేయ॑మ॒భి స॒మగ॑చ్ఛ॒న్తేత్యథో॒ ఖల్వై॒న్ద్రమిత్యే॒వ బ్రూ॑యా॒దిన్ద్రం॒-వాఁవ తే త-ద్భి॑ష॒జ్యన్తో॒-ఽభి సమ॑గచ్ఛ॒న్తేతి॑ ॥ 21 ॥
(దధి॑ - మే జ॒ఘ్నుష॑ ఇన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑ - మిత్య॑బ్రవీదే॒తద॑స్మా - అవ॒దేయం॑ - తనక్తి - నో॒ - ద్విచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి॒ స త్వై ద॑॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య॑జేత॒ య ఏ॑నౌ॒ సేన్ద్రౌ॒ యజే॒తేతి॑ వైమృ॒ధః పూ॒ర్ణమా॑సే ఽనునిర్వా॒ప్యో॑ భవతి॒ తేన॑ పూ॒ర్ణమా॑స॒-స్సేన్ద్ర॑ ఐ॒న్ద్ర-న్దద్ధ్య॑మావా॒స్యా॑యా॒-న్తేనా॑మావా॒స్యా॑ సేన్ద్రా॒ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే॒ సేన్ద్రా॑వే॒వైనౌ॑ యజతే॒ శ్వ-శ్శ్వో᳚-ఽస్మా ఈజా॒నాయ॒ వసీ॑యో భవతి దే॒వా వై య-ద్య॒జ్ఞే ఽకు॑ర్వత॒తదసు॑రా అకుర్వత॒ తే దే॒వా ఏ॒తా- [దే॒వా ఏ॒తామ్, ఇష్టి॑-మపశ్యన్-] 22
-మిష్టి॑-మపశ్య-న్నాగ్నావైష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల॒గ్ం॒ సర॑స్వత్యై చ॒రుగ్ం సర॑స్వతే చ॒రు-న్తా-మ్పౌ᳚ర్ణమా॒సగ్ం స॒గ్గ్॒స్థాప్యాను॒ నిర॑వప॒-న్తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరా-ఽసు॑రా॒ యో భ్రాతృ॑వ్యవా॒న్థ్స్యా-థ్స పౌ᳚ర్ణమా॒సగ్ం స॒గ్గ్॒స్థాప్యై॒తామిష్టి॒మను॒ నిర్వ॑పే-త్పౌర్ణమా॒సేనై॒వ వజ్ర॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యాయ ప్ర॒హృత్యా᳚-ఽఽగ్నావైష్ణ॒వేన॑ దే॒వతా᳚శ్చ య॒జ్ఞ-ఞ్చ॒ భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్తే మిథు॒నా-న్ప॒శూన్-థ్సా॑రస్వ॒తాభ్యాం॒-యాఁవ॑దే॒వాస్యాస్తి॒ త- [యావ॑దే॒వాస్యాస్తి॒ తత్, సర్వం॑-వృఁఙ్క్తే] 23
-థ్సర్వం॑-వృఁఙ్క్తే పౌర్ణమా॒సీమే॒వ య॑జేత॒ భ్రాతృ॑వ్యవా॒న్నామా॑వా॒స్యాగ్ం॑ హ॒త్వా భ్రాతృ॑వ్య॒-న్నా-ఽఽప్యా॑యయతి సాకమ్ప్రస్థా॒యీయే॑న యజేత ప॒శుకా॑మో॒యస్మై॒ వా అల్పే॑నా॒-ఽఽహర॑న్తి॒ నా-ఽఽత్మనా॒ తృప్య॑తి॒ నాన్యస్మై॑ దదాతి॒ యస్మై॑ మహ॒తా తృప్య॑త్యా॒త్మనా॒ దదా᳚త్య॒న్యస్మై॑ మహ॒తా పూ॒ర్ణగ్ం హో॑త॒వ్య॑-న్తృ॒ప్త ఏ॒వైన॒మిన్ద్రః॑ ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑స్తర్పయతి దారుపా॒త్రేణ॑ జుహోతి॒ న హి మృ॒న్మయ॒మాహు॑తిమాన॒శ ఔదు॑మ్బర- [ఔదు॑మ్బరమ్, భ॒వ॒త్యూర్గ్వా] 24
-మ్భవ॒త్యూర్గ్వా ఉ॑దు॒మ్బర॒ ఊర్-క్ప॒శవ॑ ఊ॒ర్జైవాస్మా॒ ఊర్జ॑-మ్ప॒శూనవ॑ రున్ధే॒ నాగ॑తశ్రీర్మహే॒న్ద్రం-యఁ॑జేత॒ త్రయో॒ వై గ॒తశ్రి॑య-శ్శుశ్రు॒వా-న్గ్రా॑మ॒ణీ రా॑జ॒న్య॑స్తేషా᳚-మ్మహే॒న్ద్రో దే॒వతా॒ యో వై స్వా-న్దే॒వతా॑మతి॒ యజ॑తే॒ ప్రస్వాయై॑ దే॒వతా॑యైచ్యవతే॒ న పరా॒-మ్ప్రాప్నో॑తి॒ పాపీ॑యా-న్భవతి సంవఁథ్స॒ర-మిన్ద్రం॑-యఁజేత సంవఁథ్స॒రగ్ం హి వ్ర॒త-న్నా-ఽతి॒ స్వై- [వ్ర॒త-న్నా-ఽతి॒ స్వా, ఏ॒వైన॑-న్దే॒వతే॒జ్యమా॑నా॒] 25
-వైన॑-న్దే॒వతే॒జ్యమా॑నా॒ భూత్యా॑ ఇన్ధే॒ వసీ॑యా-న్భవతి సంవఁథ్స॒రస్య॑ ప॒రస్తా॑ద॒గ్నయే᳚ వ్ర॒తప॑తయే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్సంవఁథ్స॒రమే॒వైనం॑-వృఁ॒త్ర-ఞ్జ॑ఘ్ని॒వాగ్ం స॑మ॒గ్ని-ర్వ్ర॒తప॑తి-ర్వ్ర॒తమా ల॑మ్భయతి॒ తతో-ఽధి॒ కామం॑-యఁజేత ॥ 26 ॥
(ఏ॒తాం - త - దౌదు॑మ్బర॒గ్గ్॒ - స్వా - త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑ ) (అ. 4)
నాసో॑మయాజీ॒ స-న్న॑యే॒దనా॑గతం॒-వాఁ ఏ॒తస్య॒ పయో॒ యో-ఽసో॑మయాజీ॒ యదసో॑మయాజీ స॒-న్నయే᳚-త్పరిమో॒ష ఏ॒వ సో-ఽనృ॑త-ఙ్కరో॒త్యథో॒ పరై॒వ సి॑చ్యతే సోమయా॒జ్యే॑వ స-న్న॑యే॒-త్పయో॒ వై సోమః॒ పయః॑ సాన్నా॒య్య-మ్పయ॑సై॒వ పయ॑ ఆ॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ వి వా ఏ॒త-మ్ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑రర్ధయతి వ॒ర్ధయ॑త్యస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యం॒-యఁస్య॑ హ॒విర్నిరు॑ప్త-మ్పు॒రస్తా᳚చ్చ॒న్ద్రమా॑ [పు॒రస్తా᳚చ్చ॒న్ద్రమాః᳚, అ॒భ్యు॑దేతి॑] 27
అ॒భ్యు॑దేతి॑ త్రే॒ధా త॑ణ్డు॒లాన్. వి భ॑జే॒ద్యే మ॑ద్ధ్య॒మా-స్స్యుస్తాన॒గ్నయే॑ దా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల-ఙ్కుర్యా॒ద్యే స్థవి॑ష్ఠా॒స్తానిన్ద్రా॑య ప్రదా॒త్రే ద॒ధగ్గ్శ్చ॒రుం-యేఁ-ఽణి॑ష్ఠా॒స్తాన్. విష్ణ॑వే శిపివి॒ష్టాయ॑ శృ॒తే చ॒రుమ॒గ్నిరే॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జా-మ్ప్ర॑జ॒నయ॑తి వృ॒ద్ధామిన్ద్రః॒ ప్రయ॑చ్ఛతి య॒జ్ఞో వై విష్ణుః॑ ప॒శవ॒-శ్శిపి॑ర్య॒జ్ఞ ఏ॒వ ప॒శుషు॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ న ద్వే [న ద్వే, య॒జే॒త॒ య-త్పూర్వ॑యా] 28
య॑జేత॒ య-త్పూర్వ॑యా సమ్ప్ర॒తి యజే॒తోత్త॑రయా ఛ॒మ్బట్కు॑ర్యా॒ద్యదుత్త॑రయా సమ్ప్ర॒తి యజే॑త॒ పూర్వ॑యా ఛ॒మ్బట్కు॑ర్యా॒న్నేష్టి॒ర్భవ॑తి॒ న య॒జ్ఞస్తదను॑ హ్రీతము॒ఖ్య॑పగ॒ల్భో జా॑యత॒ ఏకా॑మే॒వ య॑జేత ప్రగ॒ల్భో᳚-ఽస్య జాయ॒తే ఽనా॑దృత్య॒ త-ద్ద్వే ఏ॒వ య॑జేత యజ్ఞ ము॒ఖమే॒వ పూర్వ॑యా॒-ఽఽలభ॑తే॒ యజ॑త॒ ఉత్త॑రయా దే॒వతా॑ ఏ॒వ పూర్వ॑యా ఽవరు॒న్ధ ఇ॑న్ద్రి॒య-ముత్త॑రయా దేవలో॒కమే॒వ [ ] 29
పూర్వ॑యా-ఽభి॒జయ॑తి మనుష్యలో॒కముత్త॑రయా॒ భూయ॑సో యజ్ఞక్ర॒తూనుపై᳚త్యే॒షా వై సు॒మనా॒ నామేష్టి॒ర్యమ॒ద్యేజా॒న-మ్ప॒శ్చాచ్చ॒న్ద్రమా॑ అ॒భ్యు॑దేత్య॒స్మిన్నే॒వాస్మై॑ లో॒కే-ఽర్ధు॑క-మ్భవతి దాక్షాయణ య॒జ్ఞేన॑ సువ॒ర్గకా॑మో యజేత పూ॒ర్ణమా॑సే॒ స-న్న॑యే-న్మైత్రావరు॒ణ్యా ఽఽమిక్ష॑యా ఽమావా॒స్యా॑యాం-యఁజేత పూ॒ర్ణమా॑సే॒ వై దే॒వానాగ్ం॑ సు॒తస్తేషా॑మే॒తమ॑ర్ధమా॒స-మ్ప్రసు॑త॒స్తేషా᳚-మ్మైత్రావరు॒ణీ వ॒శా-ఽమా॑వా॒స్యా॑యా-మనూబ॒న్ధ్యా॑ య- [-మనూబ॒న్ధ్యా॑ యత్, పూ॒ర్వే॒ద్యు ర్యజ॑తే॒] 30
-త్పూ᳚ర్వే॒ద్యు ర్యజ॑తే॒ వేది॑మే॒వ త-త్క॑రోతి॒ య-ద్వ॒థ్సా-న॑పాక॒రోతి॑ సదోహవిర్ధా॒నే ఏ॒వ స-మ్మి॑నోతి॒ యద్యజ॑తే దే॒వైరే॒వ సు॒త్యాగ్ం స-మ్పా॑దయతి॒ స ఏ॒తమ॑ర్ధమా॒సగ్ం స॑ధ॒మాద॑-న్దే॒వై-స్సోమ॑-మ్పిబతి॒ య-న్మై᳚త్రావరు॒ణ్యా ఽఽమిక్ష॑యా ఽమావా॒స్యా॑యాం॒-యఁజ॑తే॒ యైవాసౌ దే॒వానాం᳚-వఁ॒శా-ఽనూ॑బ॒న్ధ్యా॑ సో ఏ॒వైషైతస్య॑ సా॒క్షాద్వా ఏ॒ష దే॒వాన॒భ్యారో॑హతి॒ య ఏ॑షాం-యఁ॒జ్ఞ- [య॒జ్ఞమ్, అ॒భ్యా॒రోహ॑తి॒] 31
-మ॑భ్యా॒రోహ॑తి॒ యథా॒ ఖలు॒వై శ్రేయా॑న॒భ్యారూ॑ఢః కా॒మయ॑తే॒ తథా॑ కరోతి॒ యద్య॑వ॒విద్ధ్య॑తి॒ పాపీ॑యా-న్భవతి॒ యది॒ నావ॒విద్ధ్య॑తి స॒దృం-వ్యాఁ॒వృత్కా॑మ ఏ॒తేన॑ య॒జ్ఞేన॑ యజేత క్షు॒రప॑వి॒ర్హ్యే॑ష య॒జ్ఞస్తా॒జ-క్పుణ్యో॑ వా॒ భవ॑తి॒ ప్ర వా॑ మీయతే॒ తస్యై॒తద్వ్ర॒త-న్నానృ॑తం-వఁదే॒న్న మా॒గ్ం॒ సమ॑శ్ఞీయా॒న్న స్త్రియ॒ముపే॑యా॒న్నాస్య॒ పల్పూ॑లనేన॒ వాసః॑ పల్పూలయేయు -రే॒తద్ధి దే॒వా-స్సర్వ॒-న్న కు॒ర్వన్తి॑ ॥ 32 ॥
(చ॒న్ద్రమా॒ -ద్వే -దే॑వలో॒కమే॒వ - య-ద్య॒జ్ఞం- ప॑ల్పూలయేయుః॒ -షట్ చ॑) (అ. 5)
ఏ॒ష వై దే॑వర॒థో య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యో ద॑ర్శపూర్ణమా॒సావి॒ష్ట్వా సోమే॑న॒ యజ॑తే॒ రథ॑స్పష్ట ఏ॒వావ॒సానే॒ వరే॑ దే॒వానా॒మవ॑ స్యత్యే॒తాని॒ వా అఙ్గా॒పరూగ్ం॑షి సంవఁథ్స॒రస్య॒ య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॒తే-ఽఙ్గా॒పరూగ్॑ష్యే॒వ సం॑వఁథ్స॒రస్య॒ ప్రతి॑ దధాత్యే॒ తే వై సం॑వఁథ్స॒రస్య॒ చక్షు॑షీ॒ య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే॒ తాభ్యా॑మే॒వ సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమను॑ పశ్య- [పశ్యతి, ఏ॒షా వై] 33
-త్యే॒షా వై దే॒వానాం॒-విఁక్రా᳚న్తి॒ ర్య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే దే॒వానా॑మే॒వ విక్రా᳚న్తి॒మను॒ విక్ర॑మత ఏ॒ష వై దే॑వ॒యానః॒ పన్థా॒ య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే॒ య ఏ॒వ దే॑వ॒యానః॒ పన్థా॒స్తగ్ం స॒మారో॑హత్యే॒తౌ వై దే॒వానా॒గ్ం॒ హరీ॒ య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే॒ యావే॒వ దే॒వానా॒గ్ం॒ హరీ॒ తాభ్యా॑- [హరీ॒ తాభ్యా᳚మ్, ఏ॒వైభ్యో॑ హ॒వ్యం-] 34
-మే॒వైభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఁ॑హత్యే॒తద్వై దే॒వానా॑మా॒స్యం॑-యఁ-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే సా॒క్షాదే॒వ దే॒వానా॑మా॒స్యే॑ జుహోత్యే॒ష వై హ॑విర్ధా॒నీ యో ద॑ర్శపూర్ణమాసయా॒జీ సా॒యమ్ప్రా॑తరగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జు॑హోతి॒ యజ॑తే దర్శపూర్ణమా॒సా-వహ॑రహర్-హవిర్ధా॒నినాగ్ం॑ సు॒తో య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే హవిర్ధా॒న్య॑స్మీతి॒ సర్వ॑మే॒వాస్య॑ బర్హి॒ష్య॑-న్ద॒త్త-మ్భ॑వతి దే॒వావా అహ॑- [అహః, య॒జ్ఞియ॒-న్నావి॑న్ద॒-న్తే] 35
-ర్య॒జ్ఞియ॒-న్నావి॑న్ద॒-న్తే ద॑ర్శపూర్ణమా॒సావ॑పున॒-న్తౌ వా ఏ॒తౌ పూ॒తౌ మేద్ధ్యౌ॒ య-ద్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వా-న్ద॑ర్శపూర్ణమా॒సౌ యజ॑తే పూ॒తావే॒వైనౌ॒ మేద్ధ్యౌ॑ యజతే॒ నామా॑వా॒స్యా॑యా-ఞ్చ పౌర్ణమా॒స్యా-ఞ్చ॒ స్త్రియ॒-ముపే॑యా॒ద్య- దు॑పే॒యాన్నిరి॑న్ద్రియ-స్స్యా॒-థ్సోమ॑స్య॒ వై రాజ్ఞో᳚-ఽర్ధమా॒సస్య॒ రాత్ర॑యః॒ పత్న॑య ఆస॒-న్తాసా॑మమావా॒స్యా᳚-ఞ్చ పౌర్ణమా॒సీ-ఞ్చ॒ నోపై॒- [నోపై᳚త్, తే ఏ॑నమ॒భి] 36
-త్తే ఏ॑నమ॒భి సమ॑నహ్యేతా॒-న్తం-యఁక్ష్మ॑ ఆర్చ్ఛ॒-ద్రాజా॑నం॒-యఁక్ష్మ॑ ఆర॒దితి॒ త-ద్రా॑జయ॒క్ష్మస్య॒ జన్మ॒ య-త్పాపీ॑యా॒నభ॑వ॒-త్త-త్పా॑పయ॒క్ష్మస్య॒ యజ్జా॒యాభ్యా॒మవి॑న్ద॒-త్తజ్జా॒యేన్య॑స్య॒ య ఏ॒వమే॒తేషాం॒-యఁక్ష్మా॑ణా॒-ఞ్జన్మ॒ వేద॒ నైన॑మే॒తే యక్ష్మా॑విన్దన్తి॒ స ఏ॒తే ఏ॒వ న॑మ॒స్యన్నుపా॑ధావ॒-త్తే అ॑బ్రూతాం॒-వఁరం॑-వృఁణావహా ఆ॒వ-న్దే॒వానా᳚-మ్భాగ॒ధే అ॑సావా॒- [అ॑సావ, ఆ॒వదధి॑ దే॒వా] 37
-ఽవదధి॑ దే॒వా ఇ॑జ్యాన్తా॒ ఇతి॒ తస్మా᳚-థ్స॒దృశీ॑నా॒గ్ం॒ రాత్రీ॑ణా-మమావా॒స్యా॑యా-ఞ్చ పౌర్ణమా॒స్యా-ఞ్చ॑ దే॒వా ఇ॑జ్యన్త ఏ॒తే హి దే॒వానా᳚-మ్భాగ॒ధే భా॑గ॒ధా అ॑స్మై మను॒ష్యా॑ భవన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ భూ॒తాని॒ క్షుధ॑మఘ్నన్-థ్స॒ద్యో మ॑ను॒ష్యా॑ అర్ధమా॒సే దే॒వా మా॒సి పి॒తరః॑ సంవఁథ్స॒రే వన॒స్పత॑య॒-స్తస్మా॒-దహ॑రహ-ర్మను॒ష్యా॑ అశ॑నమిచ్ఛన్తే ఽర్ధమా॒సే దే॒వా ఇ॑జ్యన్తే మా॒సి పి॒తృభ్యః॑ క్రియతే సంవఁథ్స॒రే వన॒స్పత॑యః॒ ఫల॑-ఙ్గృహ్ణన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ హన్తి॒ క్షుధ॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యమ్ ॥ 38 ॥
(ప॒శ్య॒తి॒ - తాభ్యా॒ -మహ॑ - రై - దసావ॒ -ఫలగ్ం॑ -స॒ప్త చ॑) (అ. 6)
దే॒వా వై నర్చి న యజు॑ష్యశ్రయన్త॒ తే సామ॑న్నే॒వా-ఽశ్ర॑యన్త॒ హి-ఙ్క॑రోతి॒ సామై॒వా-ఽక॒ర్॒హి-ఙ్క॑రోతి॒ యత్రై॒వ దే॒వా అశ్ర॑యన్త॒ తత॑ ఏ॒వైనా॒-న్ప్రయు॑ఙ్క్తే॒ హి-ఙ్క॑రోతి వా॒చ ఏ॒వైష యోగో॒ హి-ఙ్క॑రోతి ప్ర॒జా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మాన-స్సృజతే॒ త్రిః ప్ర॑థ॒మామన్వా॑హ॒ త్రిరు॑త్త॒మాం-యఁ॒జ్ఞస్యై॒వ తద్బ॒ర్॒స- [తద్బ॒ర్॒సమ్, న॒హ్య॒త్యప్ర॑స్రగ్ంసాయ॒-] 39
-న్న॑హ్య॒త్యప్ర॑స్రగ్ంసాయ॒ సన్త॑త॒మన్వా॑హ ప్రా॒ణానా॑మ॒న్నాద్య॑స్య॒ సన్త॑త్యా॒ అథో॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై॒ రాథ॑తంరీ-మ్ప్రథ॒మామన్వా॑హ॒ రాథ॑తంరో॒ వా అ॒యం-లోఁ॒క ఇ॒మమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యతి॒ త్రిర్వి గృ॑హ్ణాతి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఇ॒మానే॒వ లో॒కాన॒భి జ॑యతి॒ బార్హ॑తీముత్త॒మా-మన్వా॑హ॒ బార్హ॑తో॒ వా అ॒సౌ లో॒కో॑-ఽముమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యతి॒ ప్ర వో॒ [ప్ర వః॑, వాజా॒] 40
వాజా॒ ఇత్యని॑రుక్తా-మ్ప్రాజాప॒త్యామన్వా॑హ య॒జ్ఞో వై ప్ర॒జాప॑తిర్య॒జ్ఞమే॒వ ప్ర॒జాప॑తి॒మా ర॑భతే॒ ప్రవో॒ వాజా॒ ఇత్యన్వా॒హాన్నం॒-వైఁ వాజో-ఽన్న॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ ప్రవో॒ వాజా॒ ఇత్యన్వా॑హ॒ తస్మా᳚-త్ప్రా॒చీన॒గ్ం॒ రేతో॑ ధీయ॒తే-ఽగ్న॒ ఆ యా॑హి వీ॒తయ॒ ఇత్యా॑హ॒ తస్మా᳚-త్ప్ర॒తీచీః᳚ ప్ర॒జా జా॑యన్తే॒ ప్రవో॒ వాజా॒ [వాజాః᳚, ఇత్యన్వా॑హ॒] 41
ఇత్యన్వా॑హ॒ మాసా॒ వై వాజా॑ అర్ధమా॒సా అ॒భిద్య॑వో దే॒వా హ॒విష్మ॑న్తో॒ గౌర్ఘృ॒తాచీ॑ య॒జ్ఞో దే॒వాఞ్జి॑గాతి॒ యజ॑మాన-స్సుమ్న॒యు-రి॒ద-మ॑సీ॒ద-మ॒సీత్యే॒వ య॒జ్ఞస్య॑ ప్రి॒య-న్ధామావ॑ రున్ధే॒ య-ఙ్కా॒మయే॑త॒ సర్వ॒-మాయు॑-రియా॒-దితి॒ ప్ర వో॒ వాజా॒ ఇతి॒ తస్యా॒నూచ్యాగ్న॒ ఆ యా॑హి వీ॒తయ॒ ఇతి॒ సన్త॑త॒-ముత్త॑ర-మర్ధ॒ర్చమా ల॑భేత [ ] 42
ప్రా॒ణేనై॒వా-ఽస్యా॑-ఽపా॒న-న్దా॑ధార॒ సర్వ॒మాయు॑రేతి॒ యో వా అ॑ర॒త్నిగ్ం సా॑మిధే॒నీనాం॒-వేఁదా॑ర॒త్నావే॒వ భ్రాతృ॑వ్య-ఙ్కురుతే-ఽర్ధ॒ర్చౌ స-న్ద॑ధాత్యే॒ష వా అ॑ర॒త్ని-స్సా॑మిధే॒నీనాం॒-యఁ ఏ॒వం-వేఁదా॑ర॒త్నావే॒వ భ్రాతృ॑వ్య-ఙ్కురుత॒ ఋషేర్॑-ఋషే॒ర్వా ఏ॒తా నిర్మి॑తా॒ య-థ్సా॑మిధే॒న్య॑స్తా యదసం॑-యుఁక్తా॒-స్స్యుః ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒ ర్యజ॑మానస్య॒ వి తి॑ష్ఠేరన్నర్ధ॒ర్చౌ స-న్ద॑ధాతి॒ సం ఁయు॑నక్త్యే॒వైనా॒స్తా అ॑స్మై॒ సంయుఁ॑క్తా॒ అవ॑రుద్ధా॒-స్సర్వా॑-మా॒శిష॑-న్దుహ్రే ॥ 43 ॥
(బ॒ర్సం - ఁవో॑ - జాయన్తే॒ ప్రవో॒ వాజా॑ - లభేత - దధాతి॒ సం - దశ॑ చ) (అ. 7)
అయ॑జ్ఞో॒ వా ఏ॒ష యో॑-ఽసా॒మా-ఽగ్న॒ ఆ యా॑హి వీ॒తయ॒ ఇత్యా॑హ రథన్త॒రస్యై॒ష వర్ణ॒స్త-న్త్వా॑ స॒మిద్భి॑రఙ్గిర॒ ఇత్యా॑హ వామదే॒వ్యస్యై॒ష వర్ణో॑ బృ॒హద॑గ్నే సు॒వీర్య॒మిత్యా॑హ బృహ॒త ఏ॒ష వర్ణో॒ యదే॒త-న్తృ॒చమ॒న్వాహ॑ య॒జ్ఞమే॒వ త-థ్సామ॑న్వన్త-ఙ్కరోత్య॒గ్నిర॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఆసీ॑దాది॒త్యో᳚-ఽస్మి-న్తావి॒మౌ లో॒కావశా᳚న్తా- [లో॒కావశా᳚న్తౌ, ఆ॒స్తా॒-న్తే దే॒వా] 44
-వాస్తా॒-న్తే దే॒వా అ॑బ్రువ॒న్నేతే॒మౌ వి పర్యూ॑హా॒మేత్యగ్న॒ ఆ యా॑హి వీ॒తయ॒ ఇత్య॒స్మిన్ ఁలో॒కే᳚-ఽగ్నిమ॑దధు ర్బృ॒హద॑గ్నే సు॒వీర్య॒మిత్య॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఆ॑ది॒త్య-న్తతో॒ వా ఇ॒మౌ లో॒కావ॑శామ్యతాం॒-యఁదే॒వమ॒న్వాహా॒నయో᳚ ర్లో॒కయో॒-శ్శాన్త్యై॒ శామ్య॑తో-ఽస్మా ఇ॒మౌ లో॒కౌ య ఏ॒వం-వేఁద॒ పఞ్చ॑దశ సామిధే॒నీరన్వా॑హ॒ పఞ్చ॑దశ॒ [పఞ్చ॑దశ, వా అ॑ర్ధమా॒సస్య॒] 45
వా అ॑ర్ధమా॒సస్య॒ రాత్ర॑యో-ఽర్ధమాస॒శ-స్సం॑వఁథ్స॒ర ఆ᳚ప్యతే॒ తాసా॒-న్త్రీణి॑ చ శ॒తాని॑ ష॒ష్టిశ్చా॒క్షరా॑ణి॒ తావ॑తీ-స్సంవఁథ్స॒రస్య॒ రాత్ర॑యో-ఽక్షర॒శ ఏ॒వ సం॑వఁథ్స॒రమా᳚ప్నోతి నృ॒మేధ॑శ్చ॒ పరు॑చ్ఛేపశ్చ బ్రహ్మ॒వాద్య॑మవదేతామ॒స్మి-న్దారా॑వా॒ర్ద్రే᳚-ఽగ్ని-ఞ్జ॑నయావ యత॒రో నౌ॒ బ్రహ్మీ॑యా॒నితి॑ నృ॒మేధో॒-ఽభ్య॑వద॒-థ్స ధూ॒మమ॑జనయ॒-త్పరు॑చ్ఛేపో॒ ఽభ్య॑వద॒-థ్సో᳚-ఽగ్నిమ॑జనయ॒దృష॒ ఇత్య॑బ్రవీ॒- [ఇత్య॑బ్రవీత్, యథ్స॒మావ॑ద్వి॒ద్వ] 46
-ద్యథ్స॒మావ॑ద్వి॒ద్వ క॒థా త్వమ॒గ్నిమజీ॑జనో॒ నాహమితి॑ సామిధే॒నీనా॑మే॒వాహం-వఁర్ణం॑-వేఁ॒దేత్య॑బ్రవీ॒ద్య-ద్ఘృ॒తవ॑-త్ప॒దమ॑నూ॒చ్యతే॒ స ఆ॑సాం॒-వఁర్ణ॒స్త-న్త్వా॑ స॒మిద్భి॑రఙ్గిర॒ ఇత్యా॑హ సామిధే॒నీష్వే॒వ తజ్జ్యోతి॑ ర్జనయతి॒ స్త్రియ॒స్తేన॒ యదృచ॒-స్స్త్రియ॒స్తేన॒ య-ద్గా॑య॒త్రియ॒-స్స్త్రియ॒స్తేన॒ య-థ్సా॑మిధే॒న్యో॑ వృష॑ణ్వతీ॒-మన్వా॑హ॒ [వృష॑ణ్వతీ॒-మన్వా॑హ, తేన॒ పుగ్గ్స్వ॑తీ॒స్తేన॒] 47
తేన॒ పుగ్గ్స్వ॑తీ॒స్తేన॒ సేన్ద్రా॒స్తేన॑ మిథు॒నా అ॒గ్నిర్దే॒వానా᳚-న్దూ॒త ఆసీ॑దు॒శనా॑ కా॒వ్యో-ఽసు॑రాణా॒-న్తౌ ప్ర॒జాప॑తి-మ్ప్ర॒శ్ఞమై॑తా॒గ్ం॒ స ప్ర॒జాప॑తిర॒గ్ని-న్దూ॒తం-వృఁ॑ణీమహ॒ ఇత్య॒భి ప॒ర్యావ॑ర్తత॒ తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరా-ఽసు॑రా॒ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో॒-ఽగ్ని-న్దూ॒తం-వృఁ॑ణీమహ॒ ఇత్య॒న్వాహ॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవత్యద్ధ్వ॒రవ॑తీ॒మన్వా॑హ॒ భ్రాతృ॑వ్యమే॒వైతయా᳚ [భ్రాతృ॑వ్యమే॒వైతయా᳚, ధ్వ॒ర॒తి॒ శో॒చిష్కే॑శ॒స్తమీ॑మహ॒] 48
ధ్వరతి శో॒చిష్కే॑శ॒స్తమీ॑మహ॒ ఇత్యా॑హ ప॒విత్ర॑మే॒వైత-ద్యజ॑మానమే॒వైతయా॑ పవయతి॒ సమి॑ద్ధో అగ్న ఆహు॒తేత్యా॑హ పరి॒ధిమే॒వైత-మ్పరి॑ దధా॒త్యస్క॑న్దాయ॒ యదత॑ ఊ॒ర్ధ్వమ॑భ్యాద॒ద్ధ్యాద్యథా॑ బహిః పరి॒ధి స్కన్ద॑తి తా॒దృగే॒వ త-త్త్రయో॒ వా అ॒గ్నయో॑ హవ్య॒వాహ॑నో దే॒వానా᳚-ఙ్కవ్య॒వాహ॑నః పితృ॒ణాగ్ం స॒హర॑క్షా॒ అసు॑రాణా॒-న్త ఏ॒తర్హ్యా శగ్ం॑సన్తే॒ మాం-వఁ॑రిష్యతే॒ మా- [మామ్, ఇతి॑] 49
-మితి॑ వృణీ॒ద్ధ్వగ్ం హ॑వ్య॒వాహ॑న॒మిత్యా॑హ॒ య ఏ॒వ దే॒వానా॒-న్తం-వృఁ॑ణీత ఆర్షే॒యం-వృఁ॑ణీతే॒ బన్ధో॑రే॒వ నైత్యథో॒ సన్త॑త్యై ప॒రస్తా॑ద॒ర్వాచో॑ వృణీతే॒ తస్మా᳚-త్ప॒రస్తా॑ద॒ర్వాఞ్చో॑ మను॒ష్యా᳚-న్పి॒తరో-ఽను॒ ప్ర పి॑పతే ॥ 50 ॥
(అశా᳚న్తా - వాహ॒ పఞ్చ॑దశా - బ్రవీ॒ - దన్వా॑హై॒ - తయా॑ - వరిష్యతే॒ మా - మేకా॒న్నత్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 8)
అగ్నే॑ మ॒హాగ్ం అ॒సీత్యా॑హ మ॒హాన్. హ్యే॑ష యద॒గ్ని ర్బ్రా᳚హ్మ॒ణేత్యా॑హ బ్రాహ్మ॒ణో హ్యే॑ష భా॑ర॒తేత్యా॑హై॒ష హి దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్య-మ్భర॑తి దే॒వేద్ధ॒ ఇత్యా॑హ దే॒వా హ్యే॑తమైన్ధ॑త॒ మన్వి॑ద్ధ॒ ఇత్యా॑హ॒ మను॒ర్హ్యే॑తముత్త॑రో దే॒వేభ్య॒ ఐన్ధర్షి॑ష్టుత॒ ఇత్యా॒హర్ష॑యో॒ హ్యే॑తమస్తు॑వ॒న్ విప్రా॑నుమదిత॒ ఇత్యా॑హ॒ [ఇత్యా॑హ, విప్రా॒ హ్యే॑తే] 51
విప్రా॒ హ్యే॑తే యచ్ఛు॑శ్రు॒వాగ్ంసః॑ కవిశ॒స్త ఇత్యా॑హ క॒వయో॒ హ్యే॑తే యచ్ఛు॑శ్రు॒వాగ్ంసో॒ బ్రహ్మ॑సగ్ంశిత॒ ఇత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॑సగ్ంశితో॒ హ్యే॑ష ఘృ॒తాహ॑వన॒ ఇత్యా॑హ ఘృతాహు॒తిర్హ్య॑స్య ప్రి॒యత॑మా ప్ర॒ణీర్య॒జ్ఞానా॒మిత్యా॑హ ప్ర॒ణీర్హ్యే॑ష య॒జ్ఞానాగ్ం॑ ర॒థీర॑ద్ధ్వ॒రాణా॒మిత్యా॑హై॒ష హి దే॑వర॒థో॑-ఽతూర్తో॒ హోతేత్యా॑హ॒ న హ్యే॑త-ఙ్కశ్చ॒న [ ] 52
తర॑తి॒ తూర్ణి॑ర్-హవ్య॒వాడిత్యా॑హ॒ సర్వ॒గ్గ్॒హ్యే॑ష తర॒త్యాస్పాత్ర॑-ఞ్జు॒హూర్దే॒వానా॒మిత్యా॑హ జు॒హూర్హ్యే॑ష దే॒వానా᳚-ఞ్చమ॒సో దే॑వ॒పాన॒ ఇత్యా॑హ చమ॒సో హ్యే॑ష దే॑వ॒పానో॒-ఽరాగ్ం ఇ॑వాగ్నే నే॒మిర్దే॒వాగ్స్త్వ-మ్ప॑రి॒భూర॒సీత్యా॑హ దే॒వాన్ హ్యే॑ష ప॑రి॒భూర్య-ద్బ్రూ॒యాదా వ॑హ దే॒వా-న్దే॑వయ॒తే యజ॑మానా॒యేతి॒ భ్రాతృ॑వ్యమస్మై [భ్రాతృ॑వ్యమస్మై, జ॒న॒యే॒దా వ॑హ] 53
జనయే॒దా వ॑హ దే॒వాన్. యజ॑మానా॒యేత్యా॑హ॒ యజ॑మానమే॒వైతేన॑ వర్ధయత్య॒గ్నిమ॑గ్న॒ ఆ వ॑హ॒ సోమ॒మా వ॒హేత్యా॑హ దే॒వతా॑ ఏ॒వ త-ద్య॑థాపూ॒ర్వముప॑ హ్వయత॒ ఆ చా᳚గ్నే దే॒వాన్. వహ॑ సు॒యజా॑ చ యజ జాతవేద॒ ఇత్యా॑హా॒గ్నిమే॒వ త-థ్సగ్గ్ శ్య॑తి॒ సో᳚-ఽస్య॒ సగ్ంశి॑తో దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఁ॑హత్య॒గ్నిర్-హోతే- [-హోతా᳚, ఇత్యా॑హా॒-ఽగ్నిర్వై] 54
-త్యా॑హా॒-ఽగ్నిర్వై దే॒వానా॒గ్ం॒ హోతా॒ య ఏ॒వ దే॒వానా॒గ్ం॒ హోతా॒ తం-వృఁ॑ణీతే॒స్మో వ॒యమిత్యా॑హా॒-ఽఽత్మాన॑మే॒వ స॒త్త్వ-ఙ్గ॑మయతి సా॒ధు తే॑ యజమాన దే॒వతేత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ యద్బ్రూ॒యా-ద్యో᳚-ఽగ్నిగ్ం హోతా॑ర॒మవృ॑థా॒ ఇత్య॒గ్నినో॑భ॒యతో॒ యజ॑మాన॒-మ్పరి॑ గృహ్ణీయా-త్ప్ర॒మాయు॑క-స్స్యా-ద్యజమానదేవ॒త్యా॑ వై జు॒హూర్భ్రా॑తృవ్య దేవ॒త్యో॑ప॒భృ- [దేవ॒త్యో॑ప॒భృత్, యద్ద్వే ఇ॑వ] 55
-ద్యద్ద్వే ఇ॑వ బ్రూ॒యా-ద్భ్రాతృ॑వ్యమస్మై జనయే-ద్ఘృ॒తవ॑తీమద్ధ్వర్యో॒ స్రుచ॒మా-ఽస్య॒స్వేత్యా॑హ॒ యజ॑మాన మే॒వైతేన॑ వర్ధయతి దేవా॒యువ॒మిత్యా॑హ దే॒వాన్. హ్యే॑షా-ఽవ॑తి వి॒శ్వవా॑రా॒మిత్యా॑హ॒ విశ్వ॒గ్గ్॒ హ్యే॑షా-ఽవ॒తీడా॑మహై దే॒వాగ్ం ఈ॒డేన్యా᳚న్నమ॒స్యామ॑ నమ॒స్యాన్॑ యజా॑మ య॒జ్ఞియా॒నిత్యా॑హమను॒ష్యా॑ వా ఈ॒డేన్యాః᳚ పి॒తరో॑ నమ॒స్యా॑ దే॒వా య॒జ్ఞియా॑ దే॒వతా॑ ఏ॒వ త-ద్య॑థాభా॒గం-యఁ॑జతి ॥ 56 ॥
(విప్రా॑నుమదిత॒ ఇత్యా॑హ - చ॒నా - ఽస్మై॒ - హోతో॑ - ప॒భృ-ద్- దే॒వతా॑ ఏ॒వ - త్రీణి॑ చ) (అ. 9)
త్రీగ్స్తృ॒చానను॑ బ్రూయా-ద్రాజ॒న్య॑స్య॒ త్రయో॒ వా అ॒న్యే రా॑జ॒న్యా᳚-త్పురు॑షా బ్రాహ్మ॒ణో వైశ్యః॑ శూ॒ద్రస్తానే॒వాస్మా॒ అను॑కాన్ కరోతి॒ పఞ్చ॑ద॒శాను॑ బ్రూయా-ద్రాజ॒న్య॑స్య పఞ్చద॒శో వై రా॑జ॒న్యః॑ స్వ ఏ॒వైన॒గ్గ్॒ స్తోమే॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి త్రి॒ష్టుభా॒ పరి॑ దద్ధ్యాదిన్ద్రి॒యం-వైఁ త్రి॒ష్టుగి॑న్ద్రి॒యకా॑మః॒ ఖలు॒ వై రా॑జ॒న్యో॑ యజతే త్రి॒ష్టుభై॒వాస్మా॑ ఇన్ద్రి॒య-మ్పరి॑ గృహ్ణాతి॒ యది॑ కా॒మయే॑త [కా॒మయే॑త, బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సమ॒స్త్వితి॑] 57
బ్రహ్మవర్చ॒సమ॒స్త్వితి॑ గాయత్రి॒యా పరి॑ దద్ధ్యా-ద్బ్రహ్మవర్చ॒సం-వైఁ గా॑య॒త్రీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమే॒వ భ॑వతి స॒ప్తద॒శాను॑ బ్రూయా॒-ద్వైశ్య॑స్య సప్తద॒శో వై వైశ్య॒-స్స్వ ఏ॒వైన॒గ్గ్॒ స్తోమే॒ ప్రతి॑ ష్ఠాపయతి॒జగ॑త్యా॒ పరి॑ దద్ధ్యా॒జ్జాగ॑తా॒ వై ప॒శవః॑ ప॒శుకా॑మః॒ ఖలు॒ వై వైశ్యో॑ యజతే॒ జగ॑త్యై॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్పరి॑ గృహ్ణా॒త్యే క॑విగ్ం శతి॒మను॑ బ్రూయా-త్ప్రతి॒ష్ఠాకా॑మస్యై కవి॒గ్ం॒శ-స్స్తోమా॑నా-మ్ప్రతి॒ష్ఠా ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ [ప్రతి॑ష్ఠిత్యై, చతు॑ర్విగ్ంశతి॒మను॑] 58
చతు॑ర్విగ్ంశతి॒మను॑ బ్రూయా-ద్బ్రహ్మవర్చ॒స-కా॑మస్య॒ చతు॑ర్విగ్ంశత్యక్షరా గాయ॒త్రీ గా॑య॒త్రీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒స-ఙ్గా॑యత్రి॒యైవాస్మై᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సమవ॑ రున్ధే త్రి॒గ్ం॒శత॒మను॑ బ్రూయా॒దన్న॑కామస్య త్రి॒గ్ం॒శద॑క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజై॒వాస్మా॑ అ॒న్నాద్య॒మవ॑ రున్ధే॒ ద్వాత్రిగ్ం॑శత॒మను॑ బ్రూయా-త్ప్రతి॒ష్ఠాకా॑మస్య॒ ద్వాత్రిగ్ం॑శదక్షరా ఽను॒ష్టుగ॑ను॒ష్టు-ప్ఛన్ద॑సా-మ్ప్రతి॒ష్ఠా ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ షట్త్రిగ్ం॑శత॒మను॑ బ్రూయా-త్ప॒శుకా॑మస్య॒ షట్త్రిగ్ం॑శదక్షరా బృహ॒తీ బార్హ॑తాః ప॒శవో॑ బృహ॒త్యైవాస్మై॑ ప॒శూ- [ప॒శూన్, అవ॑ రున్ధే॒] 59
-నవ॑ రున్ధే॒ చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశత॒మను॑ బ్రూయాదిన్ద్రి॒యకా॑మస్య॒ చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశదక్షరా త్రి॒ష్టుగి॑న్ద్రి॒య-న్త్రి॒ష్టు-ప్త్రి॒ష్టుభై॒వాస్మా॑ ఇన్ద్రి॒యమవ॑ రున్ధే॒ ఽష్టాచ॑త్వారిగ్ం శత॒మను॑ బ్రూయా-త్ప॒శుకా॑మస్యా॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశదక్షరా॒ జగ॑తీ॒ జాగ॑తాః ప॒శవో॒జగ॑త్యై॒వాస్మై॑ ప॒శూనవ॑ రున్ధే॒ సర్వా॑ణి॒ ఛన్దా॒గ్॒ స్యను॑ బ్రూయా-ద్బహుయా॒జిన॒-స్సర్వా॑ణి॒ వా ఏ॒తస్య॒ ఛన్దా॒గ్॒స్య వ॑రుద్ధాని॒ యో బ॑హుయా॒జ్యప॑రిమిత॒మను॑ బ్రూయా॒దప॑రిమిత॒స్యా వ॑రుధ్యై ॥ 60 ॥
(కా॒మయే॑త॒ - ప్రతి॑ష్ఠిత్యై - ప॒శూన్థ్ - స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
నివీ॑త-మ్మను॒ష్యా॑ణా-మ్ప్రాచీనావీ॒త-మ్పి॑తృ॒ణాముప॑వీత-న్దే॒వానా॒ముప॑ వ్యయతే దేవల॒క్ష్మమే॒వ త-త్కు॑రుతే॒ తిష్ఠ॒న్నన్వా॑హ॒ తిష్ఠ॒న్న్॒. హ్యాశ్రు॑తతరం॒-వఁద॑తి॒ తిష్ఠ॒న్నన్వా॑హ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒భిజి॑త్యా॒ ఆసీ॑నో యజత్య॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ య-త్క్రౌ॒ఞ్చమ॒న్వాహా॑-ఽఽసు॒ర-న్త-ద్యన్మ॒న్ద్ర-మ్మా॑ను॒ష-న్తద్యద॑న్త॒రా త-థ్సదే॑వమన్త॒రా-ఽనూచ్యగ్ం॑ సదేవ॒త్వాయ॑ వి॒ద్వాగ్ంసో॒ వై [ ] 61
పు॒రా హోతా॑రో-ఽభూవ॒-న్తస్మా॒-ద్విధృ॑తా॒ అద్ధ్వా॒నో-ఽభూ॑వ॒-న్న పన్థా॑న॒-స్సమ॑రుక్షన్నన్తర్వే॒ద్య॑న్యః పాదో॒ భవ॑తి బహిర్వే॒ద్య॑న్యో-ఽథాన్వా॒హాద్ధ్వ॑నాం॒-విఁధృ॑త్యై ప॒థామసగ్ం॑ రోహా॒యాథో॑ భూ॒తఞ్చై॒వ భ॑వి॒ష్యచ్చావ॑ రు॒న్ధే-ఽథో॒ పరి॑మిత-ఞ్చై॒వాప॑రిమిత॒-ఞ్చావ॑ రు॒న్ధే-ఽథో᳚ గ్రా॒మ్యాగ్శ్చై॒వ ప॒శూనా॑ర॒ణ్యాగ్శ్చావ॑ రు॒న్ధే-ఽథో॑ [రు॒న్ధే-ఽథో᳚, దే॒వ॒లో॒క-ఞ్చై॒వ] 62
దేవలో॒క-ఞ్చై॒వ మ॑నుష్య లో॒క-ఞ్చా॒భి జ॑యతి దే॒వా వై సా॑మిధే॒నీర॒నూచ్య॑ య॒జ్ఞ-న్నాన్వ॑పశ్య॒న్థ్స ప్ర॒జాప॑తిస్తూ॒ష్ణీ-మా॑ఘా॒రమా ఽఘా॑రయ॒-త్తతో॒ వై దే॒వా య॒జ్ఞమన్వ॑పశ్య॒న్॒. య-త్తూ॒ష్ణీమా॑ఘా॒ర-మా॑ఘా॒రయ॑తి య॒జ్ఞస్యాను॑ఖ్యాత్యా॒ అథో॑ సామిధే॒నీరే॒వాభ్య॑-న॒క్త్యలూ᳚క్షో భవతి॒ య ఏ॒వం-వేఁదాథో॑ త॒ర్పయ॑త్యే॒వైనా॒-స్తృప్య॑తి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒- [ప॒శుభిః॑, య ఏ॒వం-వేఁద॒] 63
-ర్య ఏ॒వం-వేఁద॒ యదేక॑యా ఽఽఘా॒రయే॒దేకా᳚-మ్ప్రీణీయా॒ద్య-ద్ద్వాభ్యా॒-న్ద్వే ప్రీ॑ణీయా॒ద్య-ద్తి॒సృభి॒రతి॒ తద్రే॑చయే॒త్మన॒సా ఽఽఘా॑రయతి॒ మన॑సా॒ హ్యనా᳚ప్తమా॒ప్యతే॑ తి॒ర్యఞ్చ॒మా ఘా॑రయ॒త్యఛ॑మ్బట్కారం॒-వాఁక్చ॒ మన॑శ్చా ఽఽర్తీయేతామ॒హ-న్దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఁ॑హా॒మీతి॒ వాగ॑బ్రవీద॒హ-న్దే॒వేభ్య॒ ఇతి॒ మన॒స్తౌ ప్ర॒జాప॑తి-మ్ప్ర॒శ్ఞమై॑తా॒గ్ం॒ సో᳚-ఽబ్రవీ- [సో᳚-ఽబ్రవీత్, ప్ర॒జాప॑తిర్దూ॒తీరే॒వ] 64
-త్ప్ర॒జాప॑తిర్దూ॒తీరే॒వ త్వ-మ్మన॑సో-ఽసి॒ యద్ధి మన॑సా॒ ధ్యాయ॑తి॒ తద్వా॒చా వద॒తీతి॒ త-త్ఖలు॒ తుభ్య॒-న్న వా॒చా జు॑హవ॒న్నిత్య॑బ్రవీ॒-త్తస్మా॒న్మన॑సా ప్ర॒జాప॑తయే జుహ్వతి॒మన॑ ఇవ॒ హి ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జాప॑తే॒రాప్త్యై॑ పరి॒ధీన్థ్స-మ్మా᳚ర్ష్టి పు॒నాత్యే॒వైనా॒న్త్రిర్మ॑ద్ధ్య॒మ-న్త్రయో॒ వై ప్రా॒ణాః ప్రా॒ణానే॒వాభి జ॑యతి॒ త్రిర్ద॑క్షిణా॒ర్ధ్యం॑ త్రయ॑ [-త్రయః॑, ఇ॒మే లో॒కా] 65
ఇ॒మే లో॒కా ఇ॒మానే॒వ లో॒కాన॒భి జ॑యతి॒ త్రిరు॑త్తరా॒ర్ధ్య॑-న్త్రయో॒ వై దే॑వ॒యానాః॒ పన్థా॑న॒స్తానే॒వాభి జ॑యతి॒ త్రిరుప॑ వాజయతి॒ త్రయో॒ వై దే॑వలో॒కా దే॑వలో॒కానే॒వాభి జ॑యతి॒ ద్వాద॑శ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రమే॒వ ప్రీ॑ణా॒త్యథో॑ సంవఁథ్స॒రమే॒వాస్మా॒ ఉప॑ దధాతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యా ఆఘా॒రమా ఘా॑రయతి తి॒ర ఇ॑వ॒ [తి॒ర ఇ॑వ, వై సు॑వ॒ర్గో] 66
వై సు॑వ॒ర్గో లో॒క-స్సు॑వ॒ర్గమే॒వాస్మై॑ లో॒క-మ్ప్రరో॑చయత్యృ॒జుమా ఘా॑రయత్యృ॒జురి॑వ॒ హి ప్రా॒ణ-స్సన్త॑త॒మా ఘా॑రయతి ప్రా॒ణానా॑మ॒న్నాద్య॑స్య॒ సన్త॑త్యా॒ అథో॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై॒ య-ఙ్కా॒మయే॑త ప్ర॒మాయు॑క-స్స్యా॒దితి॑ జి॒హ్మ-న్తస్యా ఽఽఘా॑రయే-త్ప్రా॒ణమే॒వాస్మా᳚జ్జి॒హ్మ-న్న॑యతి తా॒జ-క్ప్రమీ॑యతే॒శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ యదా॑ఘా॒ర ఆ॒త్మా ధ్రు॒వా- [ఆ॒త్మా ధ్రు॒వా, ఆ॒ఘా॒రమా॒ఘార్య॑] 67
-ఽఽఘా॒రమా॒ఘార్య॑ ధ్రు॒వాగ్ం సమ॑నక్త్యా॒త్మన్నే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑ దధాత్య॒గ్ని-ర్దే॒వానా᳚-న్దూ॒త ఆసీ॒-ద్దైవ్యో-ఽసు॑రాణా॒-న్తౌ ప్ర॒జాప॑తి-మ్ప్ర॒శ్ఞ-మై॑తా॒గ్ం॒ స ప్ర॒జాప॑తి ర్బ్రాహ్మ॒ణ-మ॑బ్రవీ-దే॒తద్వి బ్రూ॒హీత్యా శ్రా॑వ॒యేతీ॒ద-న్దే॑వా-శ్శృణు॒తేతి॒ వావ తద॑బ్రవీ-ద॒గ్ని ర్దే॒వో హోతేతి॒ య ఏ॒వ దే॒వానా॒-న్తమ॑వృణీత॒ తతో॑ దే॒వా [దే॒వాః, అభ॑వ॒-న్పరా-ఽసు॑రా॒] 68
అభ॑వ॒-న్పరా-ఽసు॑రా॒ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషః॑ ప్రవ॒ర-మ్ప్ర॑వృ॒ణతే॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి॒ యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణశ్చా బ్రా᳚హ్మణశ్చ ప్ర॒శ్ఞ-మే॒యాతా᳚-మ్బ్రాహ్మ॒ణాయాధి॑ బ్రూయా॒-ద్య-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణాయా॒-ఽద్ధ్యాహా॒ ఽఽత్మనే-ఽద్ధ్యా॑హ॒ యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణ-మ్ప॒రాహా॒-ఽఽత్మాన॒-మ్పరా॑-ఽఽహ॒ తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణో న ప॒రోచ్యః॑ ॥ 69 ॥
(వా - ఆ॑ర॒ణ్యాగ్శ్చావ॑ రు॒న్ధే-ఽథో॑ - ప॒శుభిః॒ - సో᳚-ఽబ్రవీ-ద్- దక్షిణా॒ర్ధ్యం॑ త్రయ॑ -ఇవ - ధ్రు॒వా - దే॒వా - శ్చ॑త్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑ ) (అ. 11)
ఆయు॑ష్ట ఆయు॒ర్దా అ॑గ్న॒ ఆ ప్యా॑యస్వ॒ స-న్తే ఽవ॑ తే॒ హేడ॒ ఉదు॑త్త॒మ-మ్ప్రణో॑ దే॒వ్యా నో॑ ది॒వో ఽగ్నా॑ విష్ణూ॒ అగ్నా॑విష్ణూ ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ॒-తత్త్వా॑ యా॒ మ్యు దు॒త్య-ఞ్చి॒త్రమ్ ॥ అ॒పా-న్నపా॒దా హ్యస్థా॑-దు॒పస్థ॑-ఞ్జి॒హ్మానా॑-మూ॒ర్ధ్వో వి॒ద్యుతం॒-వఁసా॑నః । తస్య॒ జ్యేష్ఠ॑-మ్మహి॒మానం॒-వఁహ॑న్తీ॒ర్॒ హిర॑ణ్యవర్ణాః॒ పరి॑ యన్తి య॒హ్వీః ॥ స- [సమ్, అ॒న్యా యన్త్యుప॑] 70
-మ॒న్యా యన్త్యుప॑ యన్త్య॒న్యా-స్స॑మా॒నమూ॒ర్వ-న్న॒ద్యః॑ పృణన్తి । తమూ॒ శుచి॒గ్ం॒ శుచ॑యో దీది॒వాగ్ం స॑మ॒పా-న్నపా॑త॒-మ్పరి॑తస్థు॒రాపః॑ । తమస్మే॑రా యువ॒తయో॒ యువా॑న-మ్మర్మృ॒జ్యమా॑నాః॒ పరి॑ య॒న్త్యాపః॑ ॥ స శు॒క్రేణ॒ శిక్వ॑నా రే॒వద॒గ్నిర్దీ॒దాయా॑ని॒ద్ధ్మో ఘృ॒తని॑ర్ణిగ॒ఫ్సు ॥ ఇన్ద్రా॒వరు॑ణయోర॒హగ్ంస॒మ్రాజో॒రవ॒ ఆ వృ॑ణే । తా నో॑ మృడాత ఈ॒దృశే᳚ ॥ ఇన్ద్రా॑వరుణా యు॒వమ॑ద్ధ్వ॒రాయ॑ నో [యు॒వమ॑ద్ధ్వ॒రాయ॑ నః, వి॒శే జనా॑య॒] 71
వి॒శే జనా॑య॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛతమ్ । దీ॒ర్ఘప్ర॑యజ్యు॒మతి॒ యో వ॑ను॒ష్యతి॑ వ॒య-ఞ్జ॑యేమ॒ పృత॑నాసు దూ॒ఢ్యః॑ ॥ ఆ నో॑మిత్రావరుణా॒, ప్రబా॒హవా᳚ ॥ త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ వరు॑ణస్య వి॒ద్వా-న్దే॒వస్య॒ హేడో-ఽవ॑ యాసి సీష్ఠాః । యజి॑ష్ఠో॒ వహ్ని॑ తమ॒-శ్శోశు॑చానో॒ విశ్వా॒ ద్వేషాగ్ం॑సి॒ ప్రము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ ॥ స త్వన్నో॑ అగ్నే-ఽవ॒మో భ॑వో॒తీ నేది॑ష్ఠో అ॒స్యా ఉ॒షసో॒ వ్యు॑ష్టౌ । అవ॑ యక్ష్వ నో॒ వరు॑ణ॒గ్ం॒ [నో॒ వరు॑ణమ్, రరా॑ణో వీ॒హి] 72
రరా॑ణో వీ॒హి మృ॑డీ॒కగ్ం సు॒హవో॑ న ఏధి ॥ ప్రప్రా॒యమ॒గ్నిర్భ॑ర॒తస్య॑ శృణ్వే॒ వి య-థ్సూర్యో॒ న రోచ॑తే బృ॒హద్భాః । అ॒భి యః పూ॒రు-మ్పృత॑నాసు త॒స్థౌ దీ॒దాయ॒ దైవ్యో॒ అతి॑థి-శ్శి॒వో నః॑ ॥ ప్ర తే॑ యక్షి॒ ప్ర త॑ ఇయర్మి॒ మన్మ॒ భువో॒ యథా॒ వన్ద్యో॑ నో॒ హవే॑షు । ధన్వ॑న్నివ ప్ర॒పా అ॑సి॒ త్వమ॑గ్న ఇయ॒క్షవే॑ పూ॒రవే᳚ ప్రత్న రాజన్న్ ॥ 73 ॥
వి పాజ॑సా॒ వి జ్యోతి॑షా ॥ స త్వమ॑గ్నే॒ ప్రతీ॑కేన॒ ప్రత్యో॑ష యాతుధా॒న్యః॑ । ఉ॒రు॒క్షయే॑షు॒ దీద్య॑త్ ॥ తగ్ం సు॒ప్రతీ॑కగ్ం సు॒దృశ॒గ్గ్॒ స్వఞ్చ॒-మవి॑ద్వాగ్ంసో వి॒దుష్ట॑రగ్ం సపేమ । స య॑క్ష॒-ద్విశ్వా॑ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వా-న్ప్ర హ॒వ్య-మ॒గ్ని-ర॒మృతే॑షు వోచత్ ॥ అ॒గ్ం॒హో॒ముచే॑ వి॒వేష॒ యన్మా॒ విన॑ ఇ॒న్ద్రే-న్ద్ర॑ క్ష॒త్రమి॑న్ద్రి॒యాణి॑ శతక్ర॒తో ఽను॑ తే దాయి ॥ 74 ॥
(య॒హ్వీ-స్స - మ॑ధ్వ॒రాయ॑ నో॒ - వరు॑ణగ్ం - రాజ॒గ్గ్॒ -తు॑శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 12)
(వి॒శ్వరూ॑ప॒ - స్త్వష్టే - న్ద్రం॑-వృఁ॒త్రం - బ్ర॑హ్మవా॒దిన॒-స్స త్వై - నా-ఽసో॑మయాజ్యే॒ - ష వై దే॑వర॒థో - దే॒వా వై నర్చి నా - య॒జ్ఞో - ఽగ్నే॑ మ॒హాన్ - త్రీన్ - నివీ॑త॒ - మాయు॑ష్టే॒ - ద్వాద॑శ)
(వి॒శ్వరూ॑పో॒ - నైనగ్ం॑ శీతరూ॒రా - వ॒ద్య వసు॑ - పూర్వే॒ద్యు - ర్వాజా॒ ఇత్య - గ్నే॑ మ॒హాన్ - నివీ॑త - మ॒న్యా యన్తి॒ - చతుః॑ సప్తతిః )
(వి॒శ్వరూపో॒, ఽను॑ తే దాయి)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭraḥ pu॒rohi̭to de॒vānā̭māsī-thsva॒srīyo-'sṷrāṇā॒-ntasya॒ trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇyā̭san-thsoma॒pānagṃ̭ surā॒pāna̭-ma॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa pra॒tyakṣa̭-nde॒vebhyo̭ bhā॒gama̭vada-tpa॒rokṣa॒masṷrebhya॒-ssarva̭smai॒ vai pra॒tyakṣa̭-mbhā॒gaṃ-va~̭danti॒ yasmā̭ e॒va pa॒rokṣaṃ॒-va~da̭nti॒ tasya̭ bhā॒ga ṷdi॒tastasmā॒dindro̭ 'bibhedī॒dṛṃ-vai~ rā॒ṣṭraṃ-vi~ pa॒ryāva̭rtaya॒tīti॒ tasya॒ vajra̭mā॒dāya̭ śī॒r॒ṣāṇya̭cchina॒dya-thso̭ma॒pāna॒- [-thso̭ma॒pāna᳚m, āsī॒thsa] 1
-māsī॒thsa ka॒piñja̭lo 'bhava॒-dya-thsṷrā॒pāna॒gṃ॒ sa ka̭la॒viṅko॒ yada॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa ti̭tti॒ristasyā᳚ñja॒linā᳚ brahmaha॒tyāmupā̭gṛhṇā॒-ttāgṃ saṃ̭va~thsa॒rama̭bibha॒sta-mbhū॒tānya॒bhya̭krośa॒-nbrahma̭ha॒nniti॒ sa pṛ̭thi॒vīmupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhā॒ṇeti॒ sā-'bra̭vī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai khā॒tā-tpa̭rābhavi॒ṣyantī̭ manye॒ tato॒ mā parā̭ bhūva॒miti̭pu॒rā tḙ [bhūva॒miti̭pu॒rā te᳚, saṃva~thsa॒rādapi̭] 2
saṃva~thsa॒rādapi̭ rohā॒ditya̭bravī॒-ttasmā᳚-tpu॒rā saṃ̭va~thsa॒rā-tpṛ̭thi॒vyai khā॒tamapi̭ rohati॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ tṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇā॒-tta-thsvakṛ̭ta॒miri̭ṇamabhava॒-ttasmā॒dāhi̭tāgni-śśra॒ddhādḙva॒-ssvakṛ̭ta॒ iri̭ṇe॒ nāva̭ sye-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇa॒-ssa vana॒spatī॒nupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai vṛ॒kṇā- [vṛ॒kṇāt, pa॒rā॒bha॒vi॒ṣyanto̭] 3
-tpa̭rābhavi॒ṣyanto̭ manyāmahe॒ tato॒ mā parā̭ bhū॒metyā॒vraśca̭nādvo॒ bhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhā॒nitya̭bravī॒-ttasmā̭dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyḙṣā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛṇha॒nthsa ni̭ryā॒so̭ 'bhava॒-ttasmā᳚nniryā॒sasya॒ nā-''śya̭-mbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇo-'tho॒ khalu॒ ya e॒va lohi̭to॒ yo vā॒-''vraśca̭nānni॒ryeṣa̭ti॒ tasya॒ nā-''śya̭- [nā-''śya᳚m, kāma̭ma॒nyasya॒] 4
-ṅkāma̭ma॒nyasya॒ sastrī̭ṣagṃsā॒da-mupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ tā a̭bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahā॒ ṛtvi̭yā-tpra॒jāṃ-vi~̭ndāmahai॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssa-mbha̭vā॒meti॒ tasmā॒dṛtvi̭yā॒-thstriyaḥ̭ pra॒jāṃ ~vi̭ndante॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssambha̭vanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyā̭sā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇa॒n-thsā mala̭vadvāsā abhava॒-ttasmā॒-nmala̭va-dvāsasā॒ na saṃva~̭deta॒- [saṃva~̭deta, na sa॒hā-''sī̭ta॒] 5
-na sa॒hā-''sī̭ta॒ nāsyā॒ anna̭madyā-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣā varṇa̭-mprati॒mucyā ''ste-'tho॒ khalvā̭hura॒bhyañja̭naṃ॒-vā~va stri॒yā anna̭ma॒bhyañja̭name॒va na pra̭ti॒gṛhya॒-ṅkāma̭ma॒nyaditi॒ yā-mmala̭va-dvāsasagṃ sa॒bhaṃva~̭nti॒ yastato॒ jāya̭te॒ so̭-'bhiśa॒sto yāmara̭ṇye॒ tasyai᳚ ste॒no yā-mparā̭cī॒-ntasyai᳚ hrītamu॒khya̭paga॒lbho yā snāti॒ tasyā̭ a॒phsu mārṷko॒ yā- [mārṷko॒ yā, a॒bhya॒ṅkte] 6
-'bhya॒ṅkte tasyai̭ du॒ścarmā॒ yā pra̭li॒khate॒ tasyai̭ khala॒tira̭pamā॒rī yā-''ṅkte tasyai̭ kā॒ṇo yā da॒to dhāva̭te॒ tasyai᳚ śyā॒vada॒n॒. yā na॒khāni̭ nikṛ॒ntate॒ tasyai̭ kuna॒khī yā kṛ॒ṇatti॒ tasyai᳚ klī॒bo yā rajjugṃ̭ sṛ॒jati॒ tasyā̭ u॒-dbandhṷko॒ yā pa॒rṇena॒ piba̭ti॒ tasyā̭ u॒nmādṷko॒ yā kha॒rveṇa॒ piba̭ti॒ tasyai̭ kha॒rvasti॒sro rātrī᳚rvra॒ta-ñca̭redañja॒linā̭ vā॒ pibe॒dakha̭rveṇa vā॒ pātrḙṇa pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || 7 ||
(ya-thso̭ma॒pānaṃ̭ - te - vṛ॒kṇāt- tasya॒ nā-''śyaṃ̭ - ~vadeta॒ -mārṷko॒ yā -'kha̭rveṇa vā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ yadava̭rtaya॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tvaṃ-ya~dabra̭vī॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ tasmā̭da॒sye- [tasmā̭dasya, indra॒-śśatrṷrabhava॒thsa] 8
-ndra॒-śśatrṷrabhava॒thsa sa॒bhaṃva~̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dyadi॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-cchatrṷrme-' ja॒nīti॒ tasmai॒ vajragṃ̭ si॒ktvā prāya̭cchade॒tena̭ ja॒hīti॒ tenā॒bhyā̭yata॒ tāva̭brūtāma॒gnīṣomau॒ mā [ ] 9
prahā̭rā॒vama॒nta-ssva॒ iti॒ mama॒ vai yu॒vaggstha॒ itya̭bravī॒-nmāma॒bhyeta॒miti॒ tau bhā̭ga॒dheya̭maicchetā॒-ntābhyā̭-me॒tama̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-mpū॒rṇamā̭se॒ prāya̭ccha॒-ttāva̭brūtāma॒bhi sanda̭ṣṭau॒ vai svo॒ na śa̭knuva॒ aitu॒miti॒ sa indra̭ ā॒tmanaḥ̭ śītarū॒rāva̭janaya॒-ttacchī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ ya e॒vagṃ śī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ veda॒ [veda̭, nainagṃ̭] 10
nainagṃ̭ śītarū॒rau ha̭ta॒stābhyā̭menama॒bhya̭naya॒-ttasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭nāda॒gnīṣomau॒ nira̭krāmatā-mprāṇāpā॒nau vā ḙna॒-ntada̭jahitā-mprā॒ṇo vai dakṣo̭-'pā॒naḥ kratu॒stasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭no brūyā॒nmayi̭ dakṣakra॒tū iti̭ prāṇāpā॒nāve॒vā-''tma-ndha̭tte॒ sarva॒māyṷreti॒ sa de॒vatā̭ vṛ॒trānni॒r॒hūya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒viḥ pū॒rṇamā̭se॒ nira̭vapa॒-dghnanti॒ vā ḙna-mpū॒rṇamā̭sa॒ ā- [ā, a॒mā॒vā॒syā̭yāṃ-] 11
-'mā̭vā॒syā̭yā-mpyāyayanti॒ tasmā॒-dvārtra̭ghnī pū॒rṇamā॒se 'nū᳚cyete॒ vṛdha̭nvatī amāvā॒syā̭yā॒-nta-thsa॒gg॒sthāpya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒virvajra̭mā॒dāya॒ puna̭ra॒bhyā̭yata॒ te a̭brūtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī mā pra hā̭rā॒vayo॒rvai śri॒ta iti॒ te a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ nakṣa̭travihitā॒-'hamasā॒nītya॒sāva̭bravī- cci॒travi̭hitā॒- 'hamitī॒ya-ntasmā॒nnakṣa̭travihitā॒-'sau ci॒travi̭hite॒-'yaṃ-ya~ e॒va-ndyāvā̭pṛthi॒vyo- [-dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ, varaṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭] 12
-rvaraṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭ gacchati॒ sa ā॒bhyāme॒va prasṷ̄ta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nte de॒vā vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'gnīṣomā̭vabruvan. ha॒vya-nno̭ vahata॒miti॒ tāva̭brūtā॒mapa̭tejasau॒ vai tyau vṛ॒tre vai tyayo॒steja॒ iti॒ te᳚-'bruva॒n ka i॒damacchai॒tīti॒ gauritya̭bruva॒-ngaurvāva sarva̭sya mi॒tramiti॒ sā-'bra̭vī॒- [sā-'bra̭vīt, varaṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va] 13
-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va sa॒to-'bhayḙna bhunajāddhvā॒ iti॒ ta-dgaurā-'ha̭ra॒-ttasmā॒-dgavi̭ sa॒tobhayḙna bhuñjata e॒tadvā a॒gnestejo॒ ya-dghṛ॒tame॒ta-thsoma̭sya॒ ya-tpayo॒ ya e॒vama॒gnīṣoma̭yo॒ stejo॒ veda̭ teja॒svyḙva bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tya̭-mpaurṇamā॒samiti̭ prājāpa॒tyamiti̭ brūyā॒-ttenendra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tra-nni॒ravā̭sāyaya॒diti॒ tasmā᳚- -jjye॒ṣṭha-mpu॒tra-ndhanḙna ni॒rava̭sāyayanti || 14 ||
(a॒sya॒ - mā - vedā - '' - dyāvā̭pṛthi॒vyo - ra̭bravī॒ - diti॒ tasmā᳚ - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
indraṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃsa॒-mmṛdho॒-'bhi prāvḙpanta॒ sa e॒taṃ-vai~̭mṛ॒dha-mpū॒èṇamā̭se-'nunirvā॒pya̭mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa mṛdho-'pā̭hata॒ yadvai̭mṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se-'nunirvā॒pyo̭ bhava̭ti॒ mṛdha̭ e॒va tena॒ yaja̭mā॒no 'pa̭ hata॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla-mamāvā॒syā̭yāmapaśyadai॒ndra-ndadhi॒ [-dadhi̭, ta-nnira̭vapa॒-ttena॒] 15
ta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha॒yadā᳚gne॒yo᳚ 'ṣṭāka̭pālo 'māvā॒syā̭yā॒-mbhava̭tyai॒ndra-ndadhi̭ de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundha॒ indra̭sya vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā᳚rccha॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva-dvṛ॒tra-mmḙ ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [vī॒rya᳚m, pṛ॒thi॒vīmanu॒] 16
-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā̭ra॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhūva॒nniti॒ sa pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭bravīde॒tada̭smai॒ sa-nna̭ya॒teti॒ ta-tpa॒śava॒ oṣa̭dhī॒bhyo 'dhyā॒tman-thsama̭naya॒-nta-tpratya̭duha॒n॒. ya-thsa॒mana̭ya॒-nta-thsā᳚-nnā॒yyasya̭ sānnāyya॒tvaṃ-ya~-tpra॒tyadṷha॒-nta-tpra̭ti॒dhuṣaḥ̭ pratidhu॒ktvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣa॒-nna tu mayi̭ śrayata॒ itya̭bravīde॒tada̭smai [ ] 17
śṛ॒ta-ṅkṷru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai śṛ॒ta-ma̭kurvannindri॒yaṃ-vā~vāsmi̭n vī॒rya̭-ntada̭śraya॒-ntacchṛ॒tasya̭ śṛta॒tvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣañchṛ॒tama̭kra॒-nna tu mā̭ dhino॒tītya̭bravīde॒tada̭smai॒ dadhi̭ kuru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai॒ daddhya̭kurva॒-ntadḙnamadhino॒-ttadda॒ddhno da̭dhi॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti da॒ddhnaḥ pūrva̭syāva॒deya॒- [pūrva̭syāva॒deya᳚m, dadhi॒ hi] 18
-ndadhi॒ hi pūrva̭-ṅkri॒yata॒ ityanā̭dṛtya॒ tacchṛ॒tasyai॒va pūrva॒syāva̭ dyedindri॒yame॒vāsmi̭n vī॒ryagg̭ śri॒tvā da॒ddhno pari̭ṣṭāddhinoti yathāpū॒rvamupai̭ti॒ ya-tpū॒tīkai᳚rvā parṇava॒lkairvā̭ ''ta॒ñcyā-thsau॒mya-ntadya-tkva̭lai rākṣa॒sa-ntadya-tta̭ṇḍu॒lairvai᳚śvade॒va-ntadyadā॒tañca̭nena mānu॒ṣa-nta-dya-dda॒ddhnā ta-thsendra̭-nda॒ddhnā ''ta̭nakti [ta̭nakti, se॒ndra॒tvāyā᳚-] 19
sendra॒tvāyā᳚-'gnihotroccheṣa॒ṇama॒bhyā-ta̭nakti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒sta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒n-thso᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭ti॒ryaḥ pra̭tha॒mo̭-'nuvi॒ndati॒ tasya̭ pratha॒ma-mbhā̭ga॒dheya॒miti॒ ta-mpi॒taro-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate॒ so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyā-'ga̭ccha॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchantā॒mā vai no॒- [vai naḥ̭, a॒dya vasṷ] 20
-'dya vasṷ vasa॒tītīndro॒ hi de॒vānāṃ॒-va~su॒ tada̭māvā॒syā̭yā amāvāsya॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tyagṃ̭ sānnā॒yyamiti̭ vaiśvade॒vamiti̭ brūyā॒-dviśve॒ hi tadde॒vā bhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi sa॒maga̭ccha॒ntetyatho॒ khalvai॒ndramitye॒va brṷ̄yā॒dindraṃ॒-vā~va te ta-dbhi̭ṣa॒jyanto॒-'bhi sama̭gaccha॒nteti̭ || 21 ||
(dadhi̭ - me ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭ - mitya̭bravīde॒tada̭smā - ava॒deyaṃ̭ - tanakti - no॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭̭rśapūrṇamā॒sau ya̭jeta॒ ya ḙnau॒ sendrau॒ yaje॒teti̭ vaimṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se 'nunirvā॒pyo̭ bhavati॒ tena̭ pū॒rṇamā̭sa॒-ssendra̭ ai॒ndra-ndaddhya̭māvā॒syā̭yā॒-ntenā̭māvā॒syā̭ sendrā॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ sendrā̭ve॒vainaṷ yajate॒ śva-śśvo᳚-'smā ījā॒nāya॒ vasī̭yo bhavati de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā- [de॒vā e॒tām, iṣṭi̭-mapaśyan-] 22
-miṣṭi̭-mapaśya-nnāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒gṃ॒ sara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate ca॒ru-ntā-mpau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyānu॒ nira̭vapa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsa pau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyai॒tāmiṣṭi॒manu॒ nirva̭pe-tpaurṇamā॒senai॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya pra॒hṛtyā᳚-''gnāvaiṣṇa॒vena̭ de॒vatā᳚śca ya॒jña-ñca॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte mithu॒nā-npa॒śūn-thsā̭rasva॒tābhyāṃ॒-yā~va̭de॒vāsyāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsyāsti॒ tat, sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte] 23
-thsarvaṃ̭-vṛ~ṅkte paurṇamā॒sīme॒va ya̭jeta॒ bhrātṛ̭vyavā॒nnāmā̭vā॒syāgṃ̭ ha॒tvā bhrātṛ̭vya॒-nnā-''pyā̭yayati sākamprasthā॒yīyḙna yajeta pa॒śukā̭mo॒yasmai॒ vā alpḙnā॒-''hara̭nti॒ nā-''tmanā॒ tṛpya̭ti॒ nānyasmai̭ dadāti॒ yasmai̭ maha॒tā tṛpya̭tyā॒tmanā॒ dadā᳚tya॒nyasmai̭ maha॒tā pū॒rṇagṃ ho̭ta॒vya̭-ntṛ॒pta e॒vaina॒mindraḥ̭ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭starpayati dārupā॒treṇa̭ juhoti॒ na hi mṛ॒nmaya॒māhṷtimāna॒śa audṷmbara- [audṷmbaram, bha॒va॒tyūrgvā] 24
-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe॒ nāga̭taśrīrmahe॒ndraṃ-ya~̭jeta॒ trayo॒ vai ga॒taśri̭ya-śśuśru॒vā-ngrā̭ma॒ṇī rā̭ja॒nya̭steṣā᳚-mmahe॒ndro de॒vatā॒ yo vai svā-nde॒vatā̭mati॒ yaja̭te॒ prasvāyai̭ de॒vatā̭yaicyavate॒ na parā॒-mprāpno̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒ra-mindraṃ̭-ya~jeta saṃva~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnā-'ti॒ svai- [vra॒ta-nnā-'ti॒ svā, e॒vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒] 25
-vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒ bhūtyā̭ indhe॒ vasī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭da॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṃva~thsa॒rame॒vainaṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃ sa̭ma॒gni-rvra॒tapa̭ti-rvra॒tamā la̭mbhayati॒ tato-'dhi॒ kāmaṃ̭-ya~jeta || 26 ||
(e॒tāṃ - ta - daudṷmbara॒gg॒ - svā - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 4)
nāso̭mayājī॒ sa-nna̭ye॒danā̭gataṃ॒-vā~ e॒tasya॒ payo॒ yo-'so̭mayājī॒ yadaso̭mayājī sa॒-nnaye᳚-tparimo॒ṣa e॒va so-'nṛ̭ta-ṅkaro॒tyatho॒ parai॒va si̭cyate somayā॒jyḙva sa-nna̭ye॒-tpayo॒ vai somaḥ॒ payaḥ̭ sānnā॒yya-mpaya̭sai॒va paya̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ vi vā e॒ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rardhayati va॒rdhaya̭tyasya॒ bhrātṛ̭vyaṃ॒-ya~sya̭ ha॒virnirṷpta-mpu॒rastā᳚cca॒ndramā̭ [pu॒rastā᳚cca॒ndramāḥ᳚, a॒bhyṷdeti̭] 27
a॒bhyṷdeti̭ tre॒dhā ta̭ṇḍu॒lān. vi bha̭je॒dye ma̭ddhya॒mā-ssyustāna॒gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-ṅkuryā॒dye sthavi̭ṣṭhā॒stānindrā̭ya pradā॒tre da॒dhaggśca॒ruṃ-ye~-'ṇi̭ṣṭhā॒stān. viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ śṛ॒te ca॒ruma॒gnire॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhāmindraḥ॒ praya̭cchati ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ pa॒śava॒-śśipi̭rya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ na dve [na dve, ya॒je॒ta॒ ya-tpūrva̭yā] 28
ya̭jeta॒ ya-tpūrva̭yā sampra॒ti yaje॒totta̭rayā cha॒mbaṭkṷryā॒dyadutta̭rayā sampra॒ti yajḙta॒ pūrva̭yā cha॒mbaṭkṷryā॒nneṣṭi॒rbhava̭ti॒ na ya॒jñastadanṷ hrītamu॒khya̭paga॒lbho jā̭yata॒ ekā̭me॒va ya̭jeta praga॒lbho᳚-'sya jāya॒te 'nā̭dṛtya॒ ta-ddve e॒va ya̭jeta yajña mu॒khame॒va pūrva̭yā॒-''labha̭te॒ yaja̭ta॒ utta̭rayā de॒vatā̭ e॒va pūrva̭yā 'varu॒ndha i̭ndri॒ya-mutta̭rayā devalo॒kame॒va [ ] 29
pūrva̭yā-'bhi॒jaya̭ti manuṣyalo॒kamutta̭rayā॒ bhūya̭so yajñakra॒tūnupai᳚tye॒ṣā vai su॒manā॒ nāmeṣṭi॒ryama॒dyejā॒na-mpa॒ścācca॒ndramā̭ a॒bhyṷdetya॒sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati dākṣāyaṇa ya॒jñena̭ suva॒rgakā̭mo yajeta pū॒rṇamā̭se॒ sa-nna̭ye-nmaitrāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ-ya~jeta pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒tasteṣā̭me॒tama̭rdhamā॒sa-mprasṷta॒steṣā᳚-mmaitrāvaru॒ṇī va॒śā-'mā̭vā॒syā̭yā-manūba॒ndhyā̭ ya- [-manūba॒ndhyā̭ yat, pū॒rve॒dyu ryaja̭te॒] 30
-tpū᳚rve॒dyu ryaja̭te॒ vedi̭me॒va ta-tka̭roti॒ ya-dva॒thsā-na̭pāka॒roti̭ sadohavirdhā॒ne e॒va sa-mmi̭noti॒ yadyaja̭te de॒vaire॒va su॒tyāgṃ sa-mpā̭dayati॒ sa e॒tama̭rdhamā॒sagṃ sa̭dha॒māda̭-nde॒vai-ssoma̭-mpibati॒ ya-nmai᳚trāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ॒-ya~ja̭te॒ yaivāsau de॒vānāṃ᳚-va~॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasya̭ sā॒kṣādvā e॒ṣa de॒vāna॒bhyāro̭hati॒ ya ḙṣāṃ-ya~॒jña- [ya॒jñam, a॒bhyā॒roha̭ti॒] 31
-ma̭bhyā॒roha̭ti॒ yathā॒ khalu॒vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-vyā~॒vṛtkā̭ma e॒tena̭ ya॒jñena̭ yajeta kṣu॒rapa̭vi॒rhyḙṣa ya॒jñastā॒ja-kpuṇyo̭ vā॒ bhava̭ti॒ pra vā̭ mīyate॒ tasyai॒tadvra॒ta-nnānṛ̭taṃ-va~de॒nna mā॒gṃ॒ sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnāsya॒ palpṷ̄lanena॒ vāsaḥ̭ palpūlayeyu -re॒taddhi de॒vā-ssarva॒-nna ku॒rvanti̭ || 32 ||
(ca॒ndramā॒ -dve -dḙvalo॒kame॒va - ya-dya॒jñaṃ- pa̭lpūlayeyuḥ॒ -ṣaṭ ca̭) (a. 5)
e॒ṣa vai dḙvara॒tho ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau yo da̭rśapūrṇamā॒sāvi॒ṣṭvā somḙna॒ yaja̭te॒ ratha̭spaṣṭa e॒vāva॒sāne॒ varḙ de॒vānā॒mava̭ syatye॒tāni॒ vā aṅgā॒parūgṃ̭ṣi saṃva~thsa॒rasya॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja॒te-'ṅgā॒parūg̭ṣye॒va saṃ̭va~thsa॒rasya॒ prati̭ dadhātye॒ te vai saṃ̭va~thsa॒rasya॒ cakṣṷṣī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamanṷ paśya- [paśyati, e॒ṣā vai] 33
-tye॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒ rya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata e॒ṣa vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ ya e॒va dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hatye॒tau vai de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ yāve॒va de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ tābhyā̭- [harī॒ tābhyā᳚m, e॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-] 34
-me॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatye॒tadvai de॒vānā̭mā॒syaṃ̭-ya~-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te sā॒kṣāde॒va de॒vānā̭mā॒syḙ juhotye॒ṣa vai ha̭virdhā॒nī yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sā॒yamprā̭taragniho॒tra-ñjṷhoti॒ yaja̭te darśapūrṇamā॒sā-vaha̭rahar-havirdhā॒nināgṃ̭ su॒to ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te havirdhā॒nya̭smīti॒ sarva̭me॒vāsya̭ barhi॒ṣya̭-nda॒tta-mbha̭vati de॒vāvā aha̭- [ahaḥ, ya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte] 35
-rya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte da̭rśapūrṇamā॒sāva̭puna॒-ntau vā e॒tau pū॒tau meddhyau॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te pū॒tāve॒vainau॒ meddhyaṷ yajate॒ nāmā̭vā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca॒ striya॒-mupḙyā॒dya- dṷpe॒yānniri̭ndriya-ssyā॒-thsoma̭sya॒ vai rājño᳚-'rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ॒ patna̭ya āsa॒-ntāsā̭mamāvā॒syā᳚-ñca paurṇamā॒sī-ñca॒ nopai॒- [nopai᳚t, te ḙnama॒bhi] 36
-tte ḙnama॒bhi sama̭nahyetā॒-ntaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ ta-drā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyā॒mavi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭vindanti॒ sa e॒te e॒va na̭ma॒syannupā̭dhāva॒-tte a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā ā॒va-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dhe a̭sāvā॒- [a̭sāva, ā॒vadadhi̭ de॒vā] 37
-'vadadhi̭ de॒vā i̭jyāntā॒ iti॒ tasmā᳚-thsa॒dṛśī̭nā॒gṃ॒ rātrī̭ṇā-mamāvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca̭ de॒vā i̭jyanta e॒te hi de॒vānā᳚-mbhāga॒dhe bhā̭ga॒dhā a̭smai manu॒ṣyā̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ bhū॒tāni॒ kṣudha̭maghnan-thsa॒dyo ma̭nu॒ṣyā̭ ardhamā॒se de॒vā mā॒si pi॒taraḥ̭ saṃva~thsa॒re vana॒spata̭ya॒-stasmā॒-daha̭raha-rmanu॒ṣyā̭ aśa̭namicchante 'rdhamā॒se de॒vā i̭jyante mā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate saṃva~thsa॒re vana॒spata̭yaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vyam || 38 ||
(pa॒śya॒ti॒ - tābhyā॒ -maha̭ - rai - dasāva॒ -phalagṃ̭ -sa॒pta ca̭) (a. 6)
de॒vā vai narci na yajṷṣyaśrayanta॒ te sāma̭nne॒vā-'śra̭yanta॒ hi-ṅka̭roti॒ sāmai॒vā-'ka॒r॒hi-ṅka̭roti॒ yatrai॒va de॒vā aśra̭yanta॒ tata̭ e॒vainā॒-nprayṷṅkte॒ hi-ṅka̭roti vā॒ca e॒vaiṣa yogo॒ hi-ṅka̭roti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ triḥ pra̭tha॒māmanvā̭ha॒ trirṷtta॒māṃ-ya~॒jñasyai॒va tadba॒r॒sa- [tadba॒r॒sam, na॒hya॒tyapra̭sragṃsāya॒-] 39
-nna̭hya॒tyapra̭sragṃsāya॒ santa̭ta॒manvā̭ha prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ rātha̭taṃrī-mpratha॒māmanvā̭ha॒ rātha̭taṃro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ trirvi gṛ̭hṇāti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ bārha̭tīmutta॒mā-manvā̭ha॒ bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒ko̭-'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ pra vo॒ [pra vaḥ̭, vājā॒] 40
vājā॒ ityani̭ruktā-mprājāpa॒tyāmanvā̭ha ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jñame॒va pra॒jāpa̭ti॒mā ra̭bhate॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā̭ha॒ tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīya॒te-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha॒ tasmā᳚-tpra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pravo॒ vājā॒ [vājāḥ᳚, ityanvā̭ha॒] 41
ityanvā̭ha॒ māsā॒ vai vājā̭ ardhamā॒sā a॒bhidya̭vo de॒vā ha॒viṣma̭nto॒ gaurghṛ॒tācī̭ ya॒jño de॒vāñji̭gāti॒ yaja̭māna-ssumna॒yu-ri॒da-ma̭sī॒da-ma॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-diti॒ pra vo॒ vājā॒ iti॒ tasyā॒nūcyāgna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ santa̭ta॒-mutta̭ra-mardha॒rcamā la̭bheta [ ] 42
prā॒ṇenai॒vā-'syā̭-'pā॒na-ndā̭dhāra॒ sarva॒māyṷreti॒ yo vā a̭ra॒tnigṃ sā̭midhe॒nīnāṃ॒-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkurute-'rdha॒rcau sa-nda̭dhātye॒ṣa vā a̭ra॒tni-ssā̭midhe॒nīnāṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkuruta॒ ṛṣer̭-ṛṣe॒rvā e॒tā nirmi̭tā॒ ya-thsā̭midhe॒nya̭stā yadasaṃ̭-yu~ktā॒-ssyuḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ ryaja̭mānasya॒ vi ti̭ṣṭherannardha॒rcau sa-nda̭dhāti॒ saṃ ~yṷnaktye॒vainā॒stā a̭smai॒ saṃyu~̭ktā॒ ava̭ruddhā॒-ssarvā̭-mā॒śiṣa̭-nduhre || 43 ||
(ba॒rsaṃ - ~vo̭ - jāyante॒ pravo॒ vājā̭ - labheta - dadhāti॒ saṃ - daśa̭ ca) (a. 7)
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mā-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha rathanta॒rasyai॒ṣa varṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha vāmade॒vyasyai॒ṣa varṇo̭ bṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mityā̭ha bṛha॒ta e॒ṣa varṇo॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha̭ ya॒jñame॒va ta-thsāma̭nvanta-ṅkarotya॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī̭dādi॒tyo᳚-'smi-ntāvi॒mau lo॒kāvaśā᳚ntā- [lo॒kāvaśā᳚ntau, ā॒stā॒-nte de॒vā] 44
-vāstā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metyagna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ itya॒smin ~lo॒ke᳚-'gnima̭dadhu rbṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mitya॒muṣmi̭n ~lo॒ka ā̭di॒tya-ntato॒ vā i॒mau lo॒kāva̭śāmyatāṃ॒-ya~de॒vama॒nvāhā॒nayo᳚ rlo॒kayo॒-śśāntyai॒ śāmya̭to-'smā i॒mau lo॒kau ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭daśa sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ pañca̭daśa॒ [pañca̭daśa, vā a̭rdhamā॒sasya॒] 45
vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate॒ tāsā॒-ntrīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiścā॒kṣarā̭ṇi॒ tāva̭tī-ssaṃva~thsa॒rasya॒ rātra̭yo-'kṣara॒śa e॒va saṃ̭va~thsa॒ramā᳚pnoti nṛ॒medha̭śca॒ parṷcchepaśca brahma॒vādya̭mavadetāma॒smi-ndārā̭vā॒rdre᳚-'gni-ñja̭nayāva yata॒ro nau॒ brahmī̭yā॒niti̭ nṛ॒medho॒-'bhya̭vada॒-thsa dhū॒mama̭janaya॒-tparṷcchepo॒ 'bhya̭vada॒-thso᳚-'gnima̭janaya॒dṛṣa॒ itya̭bravī॒- [itya̭bravīt, yathsa॒māva̭dvi॒dva] 46
-dyathsa॒māva̭dvi॒dva ka॒thā tvama॒gnimajī̭jano॒ nāhamiti̭ sāmidhe॒nīnā̭me॒vāhaṃ-va~rṇaṃ̭-ve~॒detya̭bravī॒dya-dghṛ॒tava̭-tpa॒dama̭nū॒cyate॒ sa ā̭sāṃ॒-va~rṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha sāmidhe॒nīṣve॒va tajjyoti̭ rjanayati॒ striya॒stena॒ yadṛca॒-sstriya॒stena॒ ya-dgā̭ya॒triya॒-sstriya॒stena॒ ya-thsā̭midhe॒nyo̭ vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha॒ [vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha, tena॒ puggsva̭tī॒stena॒] 47
tena॒ puggsva̭tī॒stena॒ sendrā॒stena̭ mithu॒nā a॒gnirde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī̭du॒śanā̭ kā॒vyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭tira॒gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒bhi pa॒ryāva̭rtata॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒nvāha॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaddhva॒rava̭tī॒manvā̭ha॒ bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚ [bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚, dhva॒ra॒ti॒ śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒] 48
dhvarati śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒ ityā̭ha pa॒vitra̭me॒vaita-dyaja̭māname॒vaitayā̭ pavayati॒ sami̭ddho agna āhu॒tetyā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndāya॒ yadata̭ ū॒rdhvama̭bhyāda॒ddhyādyathā̭ bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti tā॒dṛge॒va ta-ttrayo॒ vā a॒gnayo̭ havya॒vāha̭no de॒vānā᳚-ṅkavya॒vāha̭naḥ pitṛ॒ṇāgṃ sa॒hara̭kṣā॒ asṷrāṇā॒-nta e॒tarhyā śagṃ̭sante॒ māṃ-va~̭riṣyate॒ mā- [mām, iti̭] 49
-miti̭ vṛṇī॒ddhvagṃ ha̭vya॒vāha̭na॒mityā̭ha॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntaṃ-vṛ~̭ṇīta ārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte॒ bandho̭re॒va naityatho॒ santa̭tyai pa॒rastā̭da॒rvāco̭ vṛṇīte॒ tasmā᳚-tpa॒rastā̭da॒rvāñco̭ manu॒ṣyā᳚-npi॒taro-'nu॒ pra pi̭pate || 50 ||
(aśā᳚ntā - vāha॒ pañca̭daśā - bravī॒ - danvā̭hai॒ - tayā̭ - variṣyate॒ mā - mekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
agnḙ ma॒hāgṃ a॒sītyā̭ha ma॒hān. hyḙṣa yada॒gni rbrā᳚hma॒ṇetyā̭ha brāhma॒ṇo hyḙṣa bhā̭ra॒tetyā̭hai॒ṣa hi de॒vebhyo̭ ha॒vya-mbhara̭ti de॒veddha॒ ityā̭ha de॒vā hyḙtamaindha̭ta॒ manvi̭ddha॒ ityā̭ha॒ manu॒rhyḙtamutta̭ro de॒vebhya॒ aindharṣi̭ṣṭuta॒ ityā॒harṣa̭yo॒ hyḙtamastṷva॒n viprā̭numadita॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, viprā॒ hyḙte] 51
viprā॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃsaḥ̭ kaviśa॒sta ityā̭ha ka॒vayo॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃso॒ brahma̭sagṃśita॒ ityā̭ha॒ brahma̭sagṃśito॒ hyḙṣa ghṛ॒tāha̭vana॒ ityā̭ha ghṛtāhu॒tirhya̭sya pri॒yata̭mā pra॒ṇīrya॒jñānā॒mityā̭ha pra॒ṇīrhyḙṣa ya॒jñānāgṃ̭ ra॒thīra̭ddhva॒rāṇā॒mityā̭hai॒ṣa hi dḙvara॒tho̭-'tūrto॒ hotetyā̭ha॒ na hyḙta-ṅkaśca॒na [ ] 52
tara̭ti॒ tūrṇi̭r-havya॒vāḍityā̭ha॒ sarva॒gg॒hyḙṣa tara॒tyāspātra̭-ñju॒hūrde॒vānā॒mityā̭ha ju॒hūrhyḙṣa de॒vānā᳚-ñcama॒so dḙva॒pāna॒ ityā̭ha cama॒so hyḙṣa dḙva॒pāno॒-'rāgṃ i̭vāgne ne॒mirde॒vāgstva-mpa̭ri॒bhūra॒sītyā̭ha de॒vān hyḙṣa pa̭ri॒bhūrya-dbrū॒yādā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te yaja̭mānā॒yeti॒ bhrātṛ̭vyamasmai [bhrātṛ̭vyamasmai, ja॒na॒ye॒dā va̭ha] 53
janaye॒dā va̭ha de॒vān. yaja̭mānā॒yetyā̭ha॒ yaja̭māname॒vaitena̭ vardhayatya॒gnima̭gna॒ ā va̭ha॒ soma॒mā va॒hetyā̭ha de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thāpū॒rvamupa̭ hvayata॒ ā cā᳚gne de॒vān. vaha̭ su॒yajā̭ ca yaja jātaveda॒ ityā̭hā॒gnime॒va ta-thsagg śya̭ti॒ so᳚-'sya॒ sagṃśi̭to de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatya॒gnir-hote- [-hotā᳚, ityā̭hā॒-'gnirvai] 54
-tyā̭hā॒-'gnirvai de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ ya e॒va de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ taṃ-vṛ~̭ṇīte॒smo va॒yamityā̭hā॒-''tmāna̭me॒va sa॒ttva-ṅga̭mayati sā॒dhu tḙ yajamāna de॒vatetyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-dyo᳚-'gnigṃ hotā̭ra॒mavṛ̭thā॒ itya॒gnino̭bha॒yato॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyā-tpra॒māyṷka-ssyā-dyajamānadeva॒tyā̭ vai ju॒hūrbhrā̭tṛvya deva॒tyo̭pa॒bhṛ- [deva॒tyo̭pa॒bhṛt, yaddve i̭va] 55
-dyaddve i̭va brū॒yā-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye-dghṛ॒tava̭tīmaddhvaryo॒ sruca॒mā-'sya॒svetyā̭ha॒ yaja̭māna me॒vaitena̭ vardhayati devā॒yuva॒mityā̭ha de॒vān. hyḙṣā-'va̭ti vi॒śvavā̭rā॒mityā̭ha॒ viśva॒gg॒ hyḙṣā-'va॒tīḍā̭mahai de॒vāgṃ ī॒ḍenyā᳚nnama॒syāma̭ nama॒syāṋ yajā̭ma ya॒jñiyā॒nityā̭hamanu॒ṣyā̭ vā ī॒ḍenyāḥ᳚ pi॒taro̭ nama॒syā̭ de॒vā ya॒jñiyā̭ de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thābhā॒gaṃ-ya~̭jati || 56 ||
(viprā̭numadita॒ ityā̭ha - ca॒nā - 'smai॒ - hoto̭ - pa॒bhṛ-d- de॒vatā̭ e॒va - trīṇi̭ ca) (a. 9)
trīgstṛ॒cānanṷ brūyā-drāja॒nya̭sya॒ trayo॒ vā a॒nye rā̭ja॒nyā᳚-tpurṷṣā brāhma॒ṇo vaiśyaḥ̭ śū॒drastāne॒vāsmā॒ anṷkān karoti॒ pañca̭da॒śānṷ brūyā-drāja॒nya̭sya pañcada॒śo vai rā̭ja॒nyaḥ̭ sva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ṣṭhāpayati tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ daddhyādindri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yakā̭maḥ॒ khalu॒ vai rā̭ja॒nyo̭ yajate tri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒ya-mpari̭ gṛhṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta [kā॒mayḙta, bra॒hma॒va॒rca॒sama॒stviti̭] 57
brahmavarca॒sama॒stviti̭ gāyatri॒yā pari̭ daddhyā-dbrahmavarca॒saṃ-vai~ gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒same॒va bha̭vati sa॒ptada॒śānṷ brūyā॒-dvaiśya̭sya saptada॒śo vai vaiśya॒-ssva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ ṣṭhāpayati॒jaga̭tyā॒ pari̭ daddhyā॒jjāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śukā̭maḥ॒ khalu॒ vai vaiśyo̭ yajate॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇā॒tye ka̭vigṃ śati॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masyai kavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ [prati̭ṣṭhityai, catṷrvigṃśati॒manṷ] 58
catṷrvigṃśati॒manṷ brūyā-dbrahmavarca॒sa-kā̭masya॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaivāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundhe tri॒gṃ॒śata॒manṷ brūyā॒danna̭kāmasya tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vāsmā̭ a॒nnādya॒mava̭ rundhe॒ dvātrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masya॒ dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭuga̭nu॒ṣṭu-pchanda̭sā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ ṣaṭtrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masya॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe॒] 59
-nava̭ rundhe॒ catṷścatvārigṃśata॒manṷ brūyādindri॒yakā̭masya॒ catṷścatvārigṃśadakṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-ptri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒yamava̭ rundhe॒ 'ṣṭāca̭tvārigṃ śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masyā॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒ syanṷ brūyā-dbahuyā॒jina॒-ssarvā̭ṇi॒ vā e॒tasya॒ chandā॒g॒sya va̭ruddhāni॒ yo ba̭huyā॒jyapa̭rimita॒manṷ brūyā॒dapa̭rimita॒syā va̭rudhyai || 60 ||
(kā॒mayḙta॒ - prati̭ṣṭhityai - pa॒śūnth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
nivī̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇā-mprācīnāvī॒ta-mpi̭tṛ॒ṇāmupa̭vīta-nde॒vānā॒mupa̭ vyayate devala॒kṣmame॒va ta-tkṷrute॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha॒ tiṣṭha॒nn॒. hyāśrṷtataraṃ॒-va~da̭ti॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ āsī̭no yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ ya-tkrau॒ñcama॒nvāhā̭-''su॒ra-nta-dyanma॒ndra-mmā̭nu॒ṣa-ntadyada̭nta॒rā ta-thsadḙvamanta॒rā-'nūcyagṃ̭ sadeva॒tvāya̭ vi॒dvāgṃso॒ vai [ ] 61
pu॒rā hotā̭ro-'bhūva॒-ntasmā॒-dvidhṛ̭tā॒ addhvā॒no-'bhṷ̄va॒-nna panthā̭na॒-ssama̭rukṣannantarve॒dya̭nyaḥ pādo॒ bhava̭ti bahirve॒dya̭nyo-'thānvā॒hāddhva̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai pa॒thāmasagṃ̭ rohā॒yātho̭ bhū॒tañcai॒va bha̭vi॒ṣyaccāva̭ ru॒ndhe-'tho॒ pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭ ru॒ndhe-'tho᳚ grā॒myāgścai॒va pa॒śūnā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ [ru॒ndhe-'tho᳚, de॒va॒lo॒ka-ñcai॒va] 62
devalo॒ka-ñcai॒va ma̭nuṣya lo॒ka-ñcā॒bhi ja̭yati de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒nthsa pra॒jāpa̭tistū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ramā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇīmā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ atho̭ sāmidhe॒nīre॒vābhya̭-na॒ktyalū᳚kṣo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho̭ ta॒rpaya̭tye॒vainā॒-stṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒- [pa॒śubhiḥ̭, ya e॒vaṃ-ve~da॒] 63
-rya e॒vaṃ-ve~da॒ yadeka̭yā ''ghā॒raye॒dekā᳚-mprīṇīyā॒dya-ddvābhyā॒-ndve prī̭ṇīyā॒dya-dti॒sṛbhi॒rati॒ tadrḙcaye॒tmana॒sā ''ghā̭rayati॒ mana̭sā॒ hyanā᳚ptamā॒pyatḙ ti॒ryañca॒mā ghā̭raya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ॒-vā~kca॒ mana̭ścā ''rtīyetāma॒ha-nde॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hā॒mīti॒ vāga̭bravīda॒ha-nde॒vebhya॒ iti॒ mana॒stau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī- [so᳚-'bravīt, pra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va] 64
-tpra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va tva-mmana̭so-'si॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ tadvā॒cā vada॒tīti॒ ta-tkhalu॒ tubhya॒-nna vā॒cā jṷhava॒nnitya̭bravī॒-ttasmā॒nmana̭sā pra॒jāpa̭taye juhvati॒mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ pari॒dhīnthsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒ntrirma̭ddhya॒ma-ntrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒vābhi ja̭yati॒ trirda̭kṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ [-trayaḥ̭, i॒me lo॒kā] 65
i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ trirṷttarā॒rdhya̭-ntrayo॒ vai dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒stāne॒vābhi ja̭yati॒ trirupa̭ vājayati॒ trayo॒ vai dḙvalo॒kā dḙvalo॒kāne॒vābhi ja̭yati॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā āghā॒ramā ghā̭rayati ti॒ra i̭va॒ [ti॒ra i̭va, vai sṷva॒rgo] 66
vai sṷva॒rgo lo॒ka-ssṷva॒rgame॒vāsmai̭ lo॒ka-mpraro̭cayatyṛ॒jumā ghā̭rayatyṛ॒juri̭va॒ hi prā॒ṇa-ssanta̭ta॒mā ghā̭rayati prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ ji॒hma-ntasyā ''ghā̭raye-tprā॒ṇame॒vāsmā᳚jji॒hma-nna̭yati tā॒ja-kpramī̭yate॒śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā dhru॒vā- [ā॒tmā dhru॒vā, ā॒ghā॒ramā॒ghārya̭] 67
-''ghā॒ramā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dadhātya॒gni-rde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī॒-ddaivyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śña-mai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭ti rbrāhma॒ṇa-ma̭bravī-de॒tadvi brū॒hītyā śrā̭va॒yetī॒da-ndḙvā-śśṛṇu॒teti॒ vāva tada̭bravī-da॒gni rde॒vo hoteti॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntama̭vṛṇīta॒ tato̭ de॒vā [de॒vāḥ, abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒] 68
abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prava॒ra-mpra̭vṛ॒ṇate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadbrā᳚hma॒ṇaścā brā᳚hmaṇaśca pra॒śña-me॒yātā᳚-mbrāhma॒ṇāyādhi̭ brūyā॒-dya-dbrā᳚hma॒ṇāyā॒-'ddhyāhā॒ ''tmane-'ddhyā̭ha॒ yadbrā᳚hma॒ṇa-mpa॒rāhā॒-''tmāna॒-mparā̭-''ha॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo na pa॒rocyaḥ̭ || 69 ||
(vā - ā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ - pa॒śubhiḥ॒ - so᳚-'bravī-d- dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ -iva - dhru॒vā - de॒vā - śca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)
āyṷṣṭa āyu॒rdā a̭gna॒ ā pyā̭yasva॒ sa-nte 'va̭ te॒ heḍa॒ udṷtta॒ma-mpraṇo̭ de॒vyā no̭ di॒vo 'gnā̭ viṣṇū॒ agnā̭viṣṇū i॒ma-mmḙ varuṇa॒-tattvā̭ yā॒ myu du॒tya-ñci॒tram || a॒pā-nnapā॒dā hyasthā̭-du॒pastha̭-ñji॒hmānā̭-mū॒rdhvo vi॒dyutaṃ॒-va~sā̭naḥ | tasya॒ jyeṣṭha̭-mmahi॒mānaṃ॒-va~ha̭ntī॒r॒ hira̭ṇyavarṇāḥ॒ pari̭ yanti ya॒hvīḥ || sa- [sam, a॒nyā yantyupa̭] 70
-ma॒nyā yantyupa̭ yantya॒nyā-ssa̭mā॒namū॒rva-nna॒dyaḥ̭ pṛṇanti | tamū॒ śuci॒gṃ॒ śuca̭yo dīdi॒vāgṃ sa̭ma॒pā-nnapā̭ta॒-mpari̭tasthu॒rāpaḥ̭ | tamasmḙrā yuva॒tayo॒ yuvā̭na-mmarmṛ॒jyamā̭nāḥ॒ pari̭ ya॒ntyāpaḥ̭ || sa śu॒kreṇa॒ śikva̭nā re॒vada॒gnirdī॒dāyā̭ni॒ddhmo ghṛ॒tani̭rṇiga॒phsu || indrā॒varṷṇayora॒hagṃsa॒mrājo॒rava॒ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḍāta ī॒dṛśe᳚ || indrā̭varuṇā yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ no [yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ naḥ, vi॒śe janā̭ya॒] 71
vi॒śe janā̭ya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam | dī॒rghapra̭yajyu॒mati॒ yo va̭nu॒ṣyati̭ va॒ya-ñja̭yema॒ pṛta̭nāsu dū॒ḍhyaḥ̭ || ā no̭mitrāvaruṇā॒, prabā॒havā᳚ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ [no॒ varṷṇam, rarā̭ṇo vī॒hi] 72
rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || pra tḙ yakṣi॒ pra ta̭ iyarmi॒ manma॒ bhuvo॒ yathā॒ vandyo̭ no॒ havḙṣu | dhanva̭nniva pra॒pā a̭si॒ tvama̭gna iya॒kṣavḙ pū॒rave᳚ pratna rājann || 73 ||
vi pāja̭sā॒ vi jyoti̭ṣā || sa tvama̭gne॒ pratī̭kena॒ pratyo̭ṣa yātudhā॒nyaḥ̭ | u॒ru॒kṣayḙṣu॒ dīdya̭t || tagṃ su॒pratī̭kagṃ su॒dṛśa॒gg॒ svañca॒-mavi̭dvāgṃso vi॒duṣṭa̭ragṃ sapema | sa ya̭kṣa॒-dviśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npra ha॒vya-ma॒gni-ra॒mṛtḙṣu vocat || a॒gṃ॒ho॒mucḙ vi॒veṣa॒ yanmā॒ vina̭ i॒ndre-ndra̭ kṣa॒trami̭ndri॒yāṇi̭ śatakra॒to 'nṷ te dāyi || 74 ||
(ya॒hvī-ssa - ma̭dhva॒rāya̭ no॒ - varṷṇagṃ - rāja॒gg॒ -tṷścatvārigṃśacca) (a. 12)
(vi॒śvarṷ̄pa॒ - stvaṣṭe - ndraṃ̭-vṛ~॒traṃ - bra̭hmavā॒dina॒-ssa tvai - nā-'so̭mayājye॒ - ṣa vai dḙvara॒tho - de॒vā vai narci nā - ya॒jño - 'gnḙ ma॒hān - trīn - nivī̭ta॒ - māyṷṣṭe॒ - dvāda̭śa)
(vi॒śvarṷ̄po॒ - nainagṃ̭ śītarū॒rā - va॒dya vasṷ - pūrve॒dyu - rvājā॒ itya - gnḙ ma॒hān - nivī̭ta - ma॒nyā yanti॒ - catuḥ̭ saptatiḥ )
(vi॒śvarūpo॒, 'nṷ te dāyi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
वि॒श्वरू॑पो॒ वै त्वा॒ष्ट्रः पु॒रोहि॑तो दे॒वाना॑मासी-थ्स्व॒स्रीयो-ऽसु॑राणा॒-न्तस्य॒ त्रीणि॑ शी॒र्॒षाण्या॑सन्-थ्सोम॒पानग्ं॑ सुरा॒पान॑-म॒न्नाद॑न॒ग्ं॒ स प्र॒त्यक्ष॑-न्दे॒वेभ्यो॑ भा॒गम॑वद-त्प॒रोक्ष॒मसु॑रेभ्य॒-स्सर्व॑स्मै॒ वै प्र॒त्यक्ष॑-म्भा॒गं-वँ॑दन्ति॒ यस्मा॑ ए॒व प॒रोक्षं॒-वँद॑न्ति॒ तस्य॑ भा॒ग उ॑दि॒तस्तस्मा॒दिन्द्रो॑ ऽबिभेदी॒दृं-वैँ रा॒ष्ट्रं-विँ प॒र्याव॑र्तय॒तीति॒ तस्य॒ वज्र॑मा॒दाय॑ शी॒र्॒षाण्य॑च्छिन॒द्य-थ्सो॑म॒पान॒- [-थ्सो॑म॒पान᳚म्, आसी॒थ्स] 1
-मासी॒थ्स क॒पिञ्ज॑लो ऽभव॒-द्य-थ्सु॑रा॒पान॒ग्ं॒ स क॑ल॒विङ्को॒ यद॒न्नाद॑न॒ग्ं॒ स ति॑त्ति॒रिस्तस्या᳚ञ्ज॒लिना᳚ ब्रह्मह॒त्यामुपा॑गृह्णा॒-त्ताग्ं सं॑वँथ्स॒रम॑बिभ॒स्त-म्भू॒तान्य॒भ्य॑क्रोश॒-न्ब्रह्म॑ह॒न्निति॒ स पृ॑थि॒वीमुपा॑सीदद॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै॒ तृती॑य॒-म्प्रति॑ गृहा॒णेति॒ सा-ऽब्र॑वी॒द्वरं॑-वृँणै खा॒ता-त्प॑राभवि॒ष्यन्ती॑ मन्ये॒ ततो॒ मा परा॑ भूव॒मिति॑पु॒रा ते॑ [भूव॒मिति॑पु॒रा ते᳚, संवँथ्स॒रादपि॑] 2
संवँथ्स॒रादपि॑ रोहा॒दित्य॑ब्रवी॒-त्तस्मा᳚-त्पु॒रा सं॑वँथ्स॒रा-त्पृ॑थि॒व्यै खा॒तमपि॑ रोहति॒ वारे॑वृत॒ग्ग्॒ ह्य॑स्यै॒ तृती॑य-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ प्रत्य॑गृह्णा॒-त्त-थ्स्वकृ॑त॒मिरि॑णमभव॒-त्तस्मा॒दाहि॑ताग्नि-श्श्र॒द्धादे॑व॒-स्स्वकृ॑त॒ इरि॑णे॒ नाव॑ स्ये-द्ब्रह्मह॒त्यायै॒ ह्ये॑ष वर्ण॒-स्स वन॒स्पती॒नुपा॑सीदद॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै॒ तृती॑य॒-म्प्रति॑ गृह्णी॒तेति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै वृ॒क्णा- [वृ॒क्णात्, प॒रा॒भ॒वि॒ष्यन्तो॑] 3
-त्प॑राभवि॒ष्यन्तो॑ मन्यामहे॒ ततो॒ मा परा॑ भू॒मेत्या॒व्रश्च॑नाद्वो॒ भूयाग्ं॑स॒ उत्ति॑ष्ठा॒नित्य॑ब्रवी॒-त्तस्मा॑दा॒व्रश्च॑ना-द्वृ॒क्षाणा॒-म्भूयाग्ं॑स॒ उत्ति॑ष्ठन्ति॒ वारे॑वृत॒ग्ग्॒ ह्ये॑षा॒-न्तृती॑य-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ प्रत्य॑गृण्ह॒न्थ्स नि॑र्या॒सो॑ ऽभव॒-त्तस्मा᳚न्निर्या॒सस्य॒ ना-ऽऽश्य॑-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ ह्ये॑ष वर्णो-ऽथो॒ खलु॒ य ए॒व लोहि॑तो॒ यो वा॒-ऽऽव्रश्च॑नान्नि॒र्येष॑ति॒ तस्य॒ ना-ऽऽश्य॑- [ना-ऽऽश्य᳚म्, काम॑म॒न्यस्य॒] 4
-ङ्काम॑म॒न्यस्य॒ सस्त्री॑षग्ंसा॒द-मुपा॑सीदद॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै॒ तृती॑य॒-म्प्रति॑ गृह्णी॒तेति॒ ता अ॑ब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहा॒ ऋत्वि॑या-त्प्र॒जां-विँ॑न्दामहै॒ काम॒मा विज॑नितो॒-स्स-म्भ॑वा॒मेति॒ तस्मा॒दृत्वि॑या॒-थ्स्त्रियः॑ प्र॒जां ँवि॑न्दन्ते॒ काम॒मा विज॑नितो॒-स्सम्भ॑वन्ति॒ वारे॑वृत॒ग्ग्॒ ह्या॑सा॒-न्तृती॑य-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ प्रत्य॑गृह्ण॒न्-थ्सा मल॑वद्वासा अभव॒-त्तस्मा॒-न्मल॑व-द्वाससा॒ न संवँ॑देत॒- [संवँ॑देत, न स॒हा-ऽऽसी॑त॒] 5
-न स॒हा-ऽऽसी॑त॒ नास्या॒ अन्न॑मद्या-द्ब्रह्मह॒त्यायै॒ ह्ये॑षा वर्ण॑-म्प्रति॒मुच्या ऽऽस्ते-ऽथो॒ खल्वा॑हुर॒भ्यञ्ज॑नं॒-वाँव स्त्रि॒या अन्न॑म॒भ्यञ्ज॑नमे॒व न प्र॑ति॒गृह्य॒-ङ्काम॑म॒न्यदिति॒ या-म्मल॑व-द्वाससग्ं स॒भंवँ॑न्ति॒ यस्ततो॒ जाय॑ते॒ सो॑-ऽभिश॒स्तो यामर॑ण्ये॒ तस्यै᳚ स्ते॒नो या-म्परा॑ची॒-न्तस्यै᳚ ह्रीतमु॒ख्य॑पग॒ल्भो या स्नाति॒ तस्या॑ अ॒फ्सु मारु॑को॒ या- [मारु॑को॒ या, अ॒भ्य॒ङ्क्ते] 6
-ऽभ्य॒ङ्क्ते तस्यै॑ दु॒श्चर्मा॒ या प्र॑लि॒खते॒ तस्यै॑ खल॒तिर॑पमा॒री या-ऽऽङ्क्ते तस्यै॑ का॒णो या द॒तो धाव॑ते॒ तस्यै᳚ श्या॒वद॒न्॒. या न॒खानि॑ निकृ॒न्तते॒ तस्यै॑ कुन॒खी या कृ॒णत्ति॒ तस्यै᳚ क्ली॒बो या रज्जुग्ं॑ सृ॒जति॒ तस्या॑ उ॒-द्बन्धु॑को॒ या प॒र्णेन॒ पिब॑ति॒ तस्या॑ उ॒न्मादु॑को॒ या ख॒र्वेण॒ पिब॑ति॒ तस्यै॑ ख॒र्वस्ति॒स्रो रात्री᳚र्व्र॒त-ञ्च॑रेदञ्ज॒लिना॑ वा॒ पिबे॒दख॑र्वेण वा॒ पात्रे॑ण प्र॒जायै॑ गोपी॒थाय॑ ॥ 7 ॥
(य-थ्सो॑म॒पानं॑ - ते - वृ॒क्णात्- तस्य॒ ना-ऽऽश्यं॑ - ँवदेत॒ -मारु॑को॒ या -ऽख॑र्वेण वा॒ - त्रीणि॑ च) (अ. 1)
त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो॒ वीन्द्र॒ग्ं॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-त्तस्मि॒न्निन्द्र॑ उपह॒वमै᳚च्छत॒ त-न्नोपा᳚ह्वयत पु॒त्र-म्मे॑-ऽवधी॒रिति॒ स य॑ज्ञवेश॒स-ङ्कृ॒त्वा प्रा॒सहा॒ सोम॑मपिब॒-त्तस्य॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ त-त्त्वष्टा॑-ऽऽहव॒नीय॒मुप॒ प्राव॑र्तय॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रु-र्वर्ध॒स्वेति॒ यदव॑र्तय॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्वं-यँदब्र॑वी॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रु-र्वर्ध॒स्वेति॒ तस्मा॑द॒स्ये- [तस्मा॑दस्य, इन्द्र॒-श्शत्रु॑रभव॒थ्स] 8
-न्द्र॒-श्शत्रु॑रभव॒थ्स स॒भंवँ॑न्न॒ग्नीषोमा॑व॒भि सम॑भव॒-थ्स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रं॒-विँष्व॑ङ्ङवर्धत॒ स इ॒मां-लोँ॒कान॑वृणो॒द्यदि॒मां-लोँ॒कानवृ॑णो॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्व-न्तस्मा॒दिन्द्रो॑-ऽबिभे॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-च्छत्रु॑र्मे-ऽ ज॒नीति॒ तस्मै॒ वज्रग्ं॑ सि॒क्त्वा प्राय॑च्छदे॒तेन॑ ज॒हीति॒ तेना॒भ्या॑यत॒ ताव॑ब्रूताम॒ग्नीषोमौ॒ मा [ ] 9
प्रहा॑रा॒वम॒न्त-स्स्व॒ इति॒ मम॒ वै यु॒वग्ग्स्थ॒ इत्य॑ब्रवी॒-न्माम॒भ्येत॒मिति॒ तौ भा॑ग॒धेय॑मैच्छेता॒-न्ताभ्या॑-मे॒तम॑ग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल-म्पू॒र्णमा॑से॒ प्राय॑च्छ॒-त्ताव॑ब्रूताम॒भि सन्द॑ष्टौ॒ वै स्वो॒ न श॑क्नुव॒ ऐतु॒मिति॒ स इन्द्र॑ आ॒त्मनः॑ शीतरू॒राव॑जनय॒-त्तच्छी॑तरू॒रयो॒र्जन्म॒ य ए॒वग्ं शी॑तरू॒रयो॒र्जन्म॒ वेद॒ [वेद॑, नैनग्ं॑] 10
नैनग्ं॑ शीतरू॒रौ ह॑त॒स्ताभ्या॑मेनम॒भ्य॑नय॒-त्तस्मा᳚-ज्जञ्ज॒भ्यमा॑नाद॒ग्नीषोमौ॒ निर॑क्रामता-म्प्राणापा॒नौ वा ए॑न॒-न्तद॑जहिता-म्प्रा॒णो वै दक्षो॑-ऽपा॒नः क्रतु॒स्तस्मा᳚-ज्जञ्ज॒भ्यमा॑नो ब्रूया॒न्मयि॑ दक्षक्र॒तू इति॑ प्राणापा॒नावे॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ स दे॒वता॑ वृ॒त्रान्नि॒र्॒हूय॒ वार्त्र॑घ्नग्ं ह॒विः पू॒र्णमा॑से॒ निर॑वप॒-द्घ्नन्ति॒ वा ए॑न-म्पू॒र्णमा॑स॒ आ- [आ, अ॒मा॒वा॒स्या॑यां-] 11
-ऽमा॑वा॒स्या॑या-म्प्याययन्ति॒ तस्मा॒-द्वार्त्र॑घ्नी पू॒र्णमा॒से ऽनू᳚च्येते॒ वृध॑न्वती अमावा॒स्या॑या॒-न्त-थ्स॒ग्ग्॒स्थाप्य॒ वार्त्र॑घ्नग्ं ह॒विर्वज्र॑मा॒दाय॒ पुन॑र॒भ्या॑यत॒ ते अ॑ब्रूता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी मा प्र हा॑रा॒वयो॒र्वै श्रि॒त इति॒ ते अ॑ब्रूतां॒-वँरं॑-वृँणावहै॒ नक्ष॑त्रविहिता॒-ऽहमसा॒नीत्य॒साव॑ब्रवी- च्चि॒त्रवि॑हिता॒- ऽहमिती॒य-न्तस्मा॒न्नक्ष॑त्रविहिता॒-ऽसौ चि॒त्रवि॑हिते॒-ऽयं-यँ ए॒व-न्द्यावा॑पृथि॒व्यो- [-द्यावा॑पृथि॒व्योः, वरं॒-वेँदैनं॒-वँरो॑] 12
-र्वरं॒-वेँदैनं॒-वँरो॑ गच्छति॒ स आ॒भ्यामे॒व प्रसू॑त॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्ते दे॒वा वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा-ऽग्नीषोमा॑वब्रुवन्. ह॒व्य-न्नो॑ वहत॒मिति॒ ताव॑ब्रूता॒मप॑तेजसौ॒ वै त्यौ वृ॒त्रे वै त्ययो॒स्तेज॒ इति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् क इ॒दमच्छै॒तीति॒ गौरित्य॑ब्रुव॒-न्गौर्वाव सर्व॑स्य मि॒त्रमिति॒ सा-ऽब्र॑वी॒- [सा-ऽब्र॑वीत्, वरं॑-वृँणै॒ मय्ये॒व] 13
-द्वरं॑-वृँणै॒ मय्ये॒व स॒तो-ऽभये॑न भुनजाद्ध्वा॒ इति॒ त-द्गौरा-ऽह॑र॒-त्तस्मा॒-द्गवि॑ स॒तोभये॑न भुञ्जत ए॒तद्वा अ॒ग्नेस्तेजो॒ य-द्घृ॒तमे॒त-थ्सोम॑स्य॒ य-त्पयो॒ य ए॒वम॒ग्नीषोम॑यो॒ स्तेजो॒ वेद॑ तेज॒स्व्ये॑व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति किन्देव॒त्य॑-म्पौर्णमा॒समिति॑ प्राजाप॒त्यमिति॑ ब्रूया॒-त्तेनेन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्र-न्नि॒रवा॑सायय॒दिति॒ तस्मा᳚- -ज्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्र-न्धने॑न नि॒रव॑साययन्ति ॥ 14 ॥
(अ॒स्य॒ - मा - वेदा - ऽऽ - द्यावा॑पृथि॒व्यो - र॑ब्रवी॒ - दिति॒ तस्मा᳚ - च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)
इन्द्रं॑-वृँ॒त्र-ञ्ज॑घ्नि॒वाग्ंस॒-म्मृधो॒-ऽभि प्रावे॑पन्त॒ स ए॒तं-वैँ॑मृ॒ध-म्पू॒ऎणमा॑से-ऽनुनिर्वा॒प्य॑मपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्तेन॒ वै स मृधो-ऽपा॑हत॒ यद्वै॑मृ॒धः पू॒र्णमा॑से-ऽनुनिर्वा॒प्यो॑ भव॑ति॒ मृध॑ ए॒व तेन॒ यज॑मा॒नो ऽप॑ हत॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा दे॒वता॑भिश्चेन्द्रि॒येण॑ च॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स ए॒तमा᳚ग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल-ममावा॒स्या॑यामपश्यदै॒न्द्र-न्दधि॒ [-दधि॑, त-न्निर॑वप॒-त्तेन॒] 15
त-न्निर॑वप॒-त्तेन॒ वै स दे॒वता᳚श्चेन्द्रि॒य-ञ्चावा॑रुन्ध॒यदा᳚ग्ने॒यो᳚ ऽष्टाक॑पालो ऽमावा॒स्या॑या॒-म्भव॑त्यै॒न्द्र-न्दधि॑ दे॒वता᳚श्चै॒व तेने᳚न्द्रि॒य-ञ्च॒ यज॑मा॒नो-ऽव॑ रुन्ध॒ इन्द्र॑स्य वृ॒त्र-ञ्ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्पृथि॒वीमनु॒ व्या᳚र्च्छ॒-त्तदोष॑धयो वी॒रुधो॑-ऽभव॒न्थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव-द्वृ॒त्र-म्मे॑ ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑- [वी॒र्य᳚म्, पृ॒थि॒वीमनु॒] 16
-म्पृथि॒वीमनु॒ व्या॑र॒-त्तदोष॑धयो वी॒रुधो॑-ऽभूव॒न्निति॒ स प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑ब्रवीदे॒तद॑स्मै॒ स-न्न॑य॒तेति॒ त-त्प॒शव॒ ओष॑धी॒भ्यो ऽध्या॒त्मन्-थ्सम॑नय॒-न्त-त्प्रत्य॑दुह॒न्॒. य-थ्स॒मन॑य॒-न्त-थ्सा᳚-न्ना॒य्यस्य॑ सान्नाय्य॒त्वं-यँ-त्प्र॒त्यदु॑ह॒-न्त-त्प्र॑ति॒धुषः॑ प्रतिधु॒क्त्वग्ं सम॑नैषुः॒ प्रत्य॑धुक्ष॒-न्न तु मयि॑ श्रयत॒ इत्य॑ब्रवीदे॒तद॑स्मै [ ] 17
शृ॒त-ङ्कु॑रु॒तेत्य॑ब्रवी॒-त्तद॑स्मै शृ॒त-म॑कुर्वन्निन्द्रि॒यं-वाँवास्मि॑न् वी॒र्य॑-न्तद॑श्रय॒-न्तच्छृ॒तस्य॑ शृत॒त्वग्ं सम॑नैषुः॒ प्रत्य॑धुक्षञ्छृ॒तम॑क्र॒-न्न तु मा॑ धिनो॒तीत्य॑ब्रवीदे॒तद॑स्मै॒ दधि॑ कुरु॒तेत्य॑ब्रवी॒-त्तद॑स्मै॒ दद्ध्य॑कुर्व॒-न्तदे॑नमधिनो॒-त्तद्द॒द्ध्नो द॑धि॒त्व-म्ब्र॑ह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति द॒द्ध्नः पूर्व॑स्याव॒देय॒- [पूर्व॑स्याव॒देय᳚म्, दधि॒ हि] 18
-न्दधि॒ हि पूर्व॑-ङ्क्रि॒यत॒ इत्यना॑दृत्य॒ तच्छृ॒तस्यै॒व पूर्व॒स्याव॑ द्येदिन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑न् वी॒र्यग्ग्॑ श्रि॒त्वा द॒द्ध्नो परि॑ष्टाद्धिनोति यथापू॒र्वमुपै॑ति॒ य-त्पू॒तीकै᳚र्वा पर्णव॒ल्कैर्वा॑ ऽऽत॒ञ्च्या-थ्सौ॒म्य-न्तद्य-त्क्व॑लै राक्ष॒स-न्तद्य-त्त॑ण्डु॒लैर्वै᳚श्वदे॒व-न्तद्यदा॒तञ्च॑नेन मानु॒ष-न्त-द्य-द्द॒द्ध्ना त-थ्सेन्द्र॑-न्द॒द्ध्ना ऽऽत॑नक्ति [त॑नक्ति, से॒न्द्र॒त्वाया᳚-] 19
सेन्द्र॒त्वाया᳚-ऽग्निहोत्रोच्छेष॒णम॒भ्या-त॑नक्ति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्या॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छ॒-दपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मान॒स्त-न्दे॒वताः॒ प्रैष॑मैच्छ॒न्-थ्सो᳚-ऽब्रवी-त्प्र॒जाप॑ति॒र्यः प्र॑थ॒मो॑-ऽनुवि॒न्दति॒ तस्य॑ प्रथ॒म-म्भा॑ग॒धेय॒मिति॒ त-म्पि॒तरो-ऽन्व॑विन्द॒-न्तस्मा᳚-त्पि॒तृभ्यः॑ पूर्वे॒द्युः क्रि॑यते॒ सो॑-ऽमावा॒स्या᳚-म्प्रत्या-ऽग॑च्छ॒-त्त-न्दे॒वा अ॒भि सम॑गच्छन्ता॒मा वै नो॒- [वै नः॑, अ॒द्य वसु॑] 20
-ऽद्य वसु॑ वस॒तीतीन्द्रो॒ हि दे॒वानां॒-वँसु॒ तद॑मावा॒स्या॑या अमावास्य॒त्व-म्ब्र॑ह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति किन्देव॒त्यग्ं॑ सान्ना॒य्यमिति॑ वैश्वदे॒वमिति॑ ब्रूया॒-द्विश्वे॒ हि तद्दे॒वा भा॑ग॒धेय॑म॒भि स॒मग॑च्छ॒न्तेत्यथो॒ खल्वै॒न्द्रमित्ये॒व ब्रू॑या॒दिन्द्रं॒-वाँव ते त-द्भि॑ष॒ज्यन्तो॒-ऽभि सम॑गच्छ॒न्तेति॑ ॥ 21 ॥
(दधि॑ - मे ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑ - मित्य॑ब्रवीदे॒तद॑स्मा - अव॒देयं॑ - तनक्ति - नो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै द॑॑र्शपूर्णमा॒सौ य॑जेत॒ य ए॑नौ॒ सेन्द्रौ॒ यजे॒तेति॑ वैमृ॒धः पू॒र्णमा॑से ऽनुनिर्वा॒प्यो॑ भवति॒ तेन॑ पू॒र्णमा॑स॒-स्सेन्द्र॑ ऐ॒न्द्र-न्दद्ध्य॑मावा॒स्या॑या॒-न्तेना॑मावा॒स्या॑ सेन्द्रा॒ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ सेन्द्रा॑वे॒वैनौ॑ यजते॒ श्व-श्श्वो᳚-ऽस्मा ईजा॒नाय॒ वसी॑यो भवति दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत॒तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒ता- [दे॒वा ए॒ताम्, इष्टि॑-मपश्यन्-] 22
-मिष्टि॑-मपश्य-न्नाग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै च॒रुग्ं सर॑स्वते च॒रु-न्ता-म्पौ᳚र्णमा॒सग्ं स॒ग्ग्॒स्थाप्यानु॒ निर॑वप॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्या-थ्स पौ᳚र्णमा॒सग्ं स॒ग्ग्॒स्थाप्यै॒तामिष्टि॒मनु॒ निर्व॑पे-त्पौर्णमा॒सेनै॒व वज्र॒-म्भ्रातृ॑व्याय प्र॒हृत्या᳚-ऽऽग्नावैष्ण॒वेन॑ दे॒वता᳚श्च य॒ज्ञ-ञ्च॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते मिथु॒ना-न्प॒शून्-थ्सा॑रस्व॒ताभ्यां॒-याँव॑दे॒वास्यास्ति॒ त- [याव॑दे॒वास्यास्ति॒ तत्, सर्वं॑-वृँङ्क्ते] 23
-थ्सर्वं॑-वृँङ्क्ते पौर्णमा॒सीमे॒व य॑जेत॒ भ्रातृ॑व्यवा॒न्नामा॑वा॒स्याग्ं॑ ह॒त्वा भ्रातृ॑व्य॒-न्ना-ऽऽप्या॑ययति साकम्प्रस्था॒यीये॑न यजेत प॒शुका॑मो॒यस्मै॒ वा अल्पे॑ना॒-ऽऽहर॑न्ति॒ ना-ऽऽत्मना॒ तृप्य॑ति॒ नान्यस्मै॑ ददाति॒ यस्मै॑ मह॒ता तृप्य॑त्या॒त्मना॒ ददा᳚त्य॒न्यस्मै॑ मह॒ता पू॒र्णग्ं हो॑त॒व्य॑-न्तृ॒प्त ए॒वैन॒मिन्द्रः॑ प्र॒जया॑ प॒शुभि॑स्तर्पयति दारुपा॒त्रेण॑ जुहोति॒ न हि मृ॒न्मय॒माहु॑तिमान॒श औदु॑म्बर- [औदु॑म्बरम्, भ॒व॒त्यूर्ग्वा] 24
-म्भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्-क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे॒ नाग॑तश्रीर्महे॒न्द्रं-यँ॑जेत॒ त्रयो॒ वै ग॒तश्रि॑य-श्शुश्रु॒वा-न्ग्रा॑म॒णी रा॑ज॒न्य॑स्तेषा᳚-म्महे॒न्द्रो दे॒वता॒ यो वै स्वा-न्दे॒वता॑मति॒ यज॑ते॒ प्रस्वायै॑ दे॒वता॑यैच्यवते॒ न परा॒-म्प्राप्नो॑ति॒ पापी॑या-न्भवति संवँथ्स॒र-मिन्द्रं॑-यँजेत संवँथ्स॒रग्ं हि व्र॒त-न्ना-ऽति॒ स्वै- [व्र॒त-न्ना-ऽति॒ स्वा, ए॒वैन॑-न्दे॒वते॒ज्यमा॑ना॒] 25
-वैन॑-न्दे॒वते॒ज्यमा॑ना॒ भूत्या॑ इन्धे॒ वसी॑या-न्भवति संवँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता॑द॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्संवँथ्स॒रमे॒वैनं॑-वृँ॒त्र-ञ्ज॑घ्नि॒वाग्ं स॑म॒ग्नि-र्व्र॒तप॑ति-र्व्र॒तमा ल॑म्भयति॒ ततो-ऽधि॒ कामं॑-यँजेत ॥ 26 ॥
(ए॒तां - त - दौदु॑म्बर॒ग्ग्॒ - स्वा - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 4)
नासो॑मयाजी॒ स-न्न॑ये॒दना॑गतं॒-वाँ ए॒तस्य॒ पयो॒ यो-ऽसो॑मयाजी॒ यदसो॑मयाजी स॒-न्नये᳚-त्परिमो॒ष ए॒व सो-ऽनृ॑त-ङ्करो॒त्यथो॒ परै॒व सि॑च्यते सोमया॒ज्ये॑व स-न्न॑ये॒-त्पयो॒ वै सोमः॒ पयः॑ सान्ना॒य्य-म्पय॑सै॒व पय॑ आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ वि वा ए॒त-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑रर्धयति व॒र्धय॑त्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यं॒-यँस्य॑ ह॒विर्निरु॑प्त-म्पु॒रस्ता᳚च्च॒न्द्रमा॑ [पु॒रस्ता᳚च्च॒न्द्रमाः᳚, अ॒भ्यु॑देति॑] 27
अ॒भ्यु॑देति॑ त्रे॒धा त॑ण्डु॒लान्. वि भ॑जे॒द्ये म॑द्ध्य॒मा-स्स्युस्तान॒ग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल-ङ्कुर्या॒द्ये स्थवि॑ष्ठा॒स्तानिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे द॒धग्ग्श्च॒रुं-येँ-ऽणि॑ष्ठा॒स्तान्. विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॑ शृ॒ते च॒रुम॒ग्निरे॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धामिन्द्रः॒ प्रय॑च्छति य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ प॒शव॒-श्शिपि॑र्य॒ज्ञ ए॒व प॒शुषु॒ प्रति॑तिष्ठति॒ न द्वे [न द्वे, य॒जे॒त॒ य-त्पूर्व॑या] 28
य॑जेत॒ य-त्पूर्व॑या सम्प्र॒ति यजे॒तोत्त॑रया छ॒म्बट्कु॑र्या॒द्यदुत्त॑रया सम्प्र॒ति यजे॑त॒ पूर्व॑या छ॒म्बट्कु॑र्या॒न्नेष्टि॒र्भव॑ति॒ न य॒ज्ञस्तदनु॑ ह्रीतमु॒ख्य॑पग॒ल्भो जा॑यत॒ एका॑मे॒व य॑जेत प्रग॒ल्भो᳚-ऽस्य जाय॒ते ऽना॑दृत्य॒ त-द्द्वे ए॒व य॑जेत यज्ञ मु॒खमे॒व पूर्व॑या॒-ऽऽलभ॑ते॒ यज॑त॒ उत्त॑रया दे॒वता॑ ए॒व पूर्व॑या ऽवरु॒न्ध इ॑न्द्रि॒य-मुत्त॑रया देवलो॒कमे॒व [ ] 29
पूर्व॑या-ऽभि॒जय॑ति मनुष्यलो॒कमुत्त॑रया॒ भूय॑सो यज्ञक्र॒तूनुपै᳚त्ये॒षा वै सु॒मना॒ नामेष्टि॒र्यम॒द्येजा॒न-म्प॒श्चाच्च॒न्द्रमा॑ अ॒भ्यु॑देत्य॒स्मिन्ने॒वास्मै॑ लो॒के-ऽर्धु॑क-म्भवति दाक्षायण य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गका॑मो यजेत पू॒र्णमा॑से॒ स-न्न॑ये-न्मैत्रावरु॒ण्या ऽऽमिक्ष॑या ऽमावा॒स्या॑यां-यँजेत पू॒र्णमा॑से॒ वै दे॒वानाग्ं॑ सु॒तस्तेषा॑मे॒तम॑र्धमा॒स-म्प्रसु॑त॒स्तेषा᳚-म्मैत्रावरु॒णी व॒शा-ऽमा॑वा॒स्या॑या-मनूब॒न्ध्या॑ य- [-मनूब॒न्ध्या॑ यत्, पू॒र्वे॒द्यु र्यज॑ते॒] 30
-त्पू᳚र्वे॒द्यु र्यज॑ते॒ वेदि॑मे॒व त-त्क॑रोति॒ य-द्व॒थ्सा-न॑पाक॒रोति॑ सदोहविर्धा॒ने ए॒व स-म्मि॑नोति॒ यद्यज॑ते दे॒वैरे॒व सु॒त्याग्ं स-म्पा॑दयति॒ स ए॒तम॑र्धमा॒सग्ं स॑ध॒माद॑-न्दे॒वै-स्सोम॑-म्पिबति॒ य-न्मै᳚त्रावरु॒ण्या ऽऽमिक्ष॑या ऽमावा॒स्या॑यां॒-यँज॑ते॒ यैवासौ दे॒वानां᳚-वँ॒शा-ऽनू॑ब॒न्ध्या॑ सो ए॒वैषैतस्य॑ सा॒क्षाद्वा ए॒ष दे॒वान॒भ्यारो॑हति॒ य ए॑षां-यँ॒ज्ञ- [य॒ज्ञम्, अ॒भ्या॒रोह॑ति॒] 31
-म॑भ्या॒रोह॑ति॒ यथा॒ खलु॒वै श्रेया॑न॒भ्यारू॑ढः का॒मय॑ते॒ तथा॑ करोति॒ यद्य॑व॒विद्ध्य॑ति॒ पापी॑या-न्भवति॒ यदि॒ नाव॒विद्ध्य॑ति स॒दृं-व्याँ॒वृत्का॑म ए॒तेन॑ य॒ज्ञेन॑ यजेत क्षु॒रप॑वि॒र्ह्ये॑ष य॒ज्ञस्ता॒ज-क्पुण्यो॑ वा॒ भव॑ति॒ प्र वा॑ मीयते॒ तस्यै॒तद्व्र॒त-न्नानृ॑तं-वँदे॒न्न मा॒ग्ं॒ सम॑श्ञीया॒न्न स्त्रिय॒मुपे॑या॒न्नास्य॒ पल्पू॑लनेन॒ वासः॑ पल्पूलयेयु -रे॒तद्धि दे॒वा-स्सर्व॒-न्न कु॒र्वन्ति॑ ॥ 32 ॥
(च॒न्द्रमा॒ -द्वे -दे॑वलो॒कमे॒व - य-द्य॒ज्ञं- प॑ल्पूलयेयुः॒ -षट् च॑) (अ. 5)
ए॒ष वै दे॑वर॒थो य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यो द॑र्शपूर्णमा॒सावि॒ष्ट्वा सोमे॑न॒ यज॑ते॒ रथ॑स्पष्ट ए॒वाव॒साने॒ वरे॑ दे॒वाना॒मव॑ स्यत्ये॒तानि॒ वा अङ्गा॒परूग्ं॑षि संवँथ्स॒रस्य॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॒ते-ऽङ्गा॒परूग्॑ष्ये॒व सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रति॑ दधात्ये॒ ते वै सं॑वँथ्स॒रस्य॒ चक्षु॑षी॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ ताभ्या॑मे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमनु॑ पश्य- [पश्यति, ए॒षा वै] 33
-त्ये॒षा वै दे॒वानां॒-विँक्रा᳚न्ति॒ र्य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते दे॒वाना॑मे॒व विक्रा᳚न्ति॒मनु॒ विक्र॑मत ए॒ष वै दे॑व॒यानः॒ पन्था॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ य ए॒व दे॑व॒यानः॒ पन्था॒स्तग्ं स॒मारो॑हत्ये॒तौ वै दे॒वाना॒ग्ं॒ हरी॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ यावे॒व दे॒वाना॒ग्ं॒ हरी॒ ताभ्या॑- [हरी॒ ताभ्या᳚म्, ए॒वैभ्यो॑ ह॒व्यं-] 34
-मे॒वैभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हत्ये॒तद्वै दे॒वाना॑मा॒स्यं॑-यँ-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते सा॒क्षादे॒व दे॒वाना॑मा॒स्ये॑ जुहोत्ये॒ष वै ह॑विर्धा॒नी यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सा॒यम्प्रा॑तरग्निहो॒त्र-ञ्जु॑होति॒ यज॑ते दर्शपूर्णमा॒सा-वह॑रहर्-हविर्धा॒निनाग्ं॑ सु॒तो य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते हविर्धा॒न्य॑स्मीति॒ सर्व॑मे॒वास्य॑ बर्हि॒ष्य॑-न्द॒त्त-म्भ॑वति दे॒वावा अह॑- [अहः, य॒ज्ञिय॒-न्नावि॑न्द॒-न्ते] 35
-र्य॒ज्ञिय॒-न्नावि॑न्द॒-न्ते द॑र्शपूर्णमा॒साव॑पुन॒-न्तौ वा ए॒तौ पू॒तौ मेद्ध्यौ॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते पू॒तावे॒वैनौ॒ मेद्ध्यौ॑ यजते॒ नामा॑वा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्च॒ स्त्रिय॒-मुपे॑या॒द्य- दु॑पे॒यान्निरि॑न्द्रिय-स्स्या॒-थ्सोम॑स्य॒ वै राज्ञो᳚-ऽर्धमा॒सस्य॒ रात्र॑यः॒ पत्न॑य आस॒-न्तासा॑ममावा॒स्या᳚-ञ्च पौर्णमा॒सी-ञ्च॒ नोपै॒- [नोपै᳚त्, ते ए॑नम॒भि] 36
-त्ते ए॑नम॒भि सम॑नह्येता॒-न्तं-यँक्ष्म॑ आर्च्छ॒-द्राजा॑नं॒-यँक्ष्म॑ आर॒दिति॒ त-द्रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ य-त्पापी॑या॒नभ॑व॒-त्त-त्पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्या॒मवि॑न्द॒-त्तज्जा॒येन्य॑स्य॒ य ए॒वमे॒तेषां॒-यँक्ष्मा॑णा॒-ञ्जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑विन्दन्ति॒ स ए॒ते ए॒व न॑म॒स्यन्नुपा॑धाव॒-त्ते अ॑ब्रूतां॒-वँरं॑-वृँणावहा आ॒व-न्दे॒वाना᳚-म्भाग॒धे अ॑सावा॒- [अ॑साव, आ॒वदधि॑ दे॒वा] 37
-ऽवदधि॑ दे॒वा इ॑ज्यान्ता॒ इति॒ तस्मा᳚-थ्स॒दृशी॑ना॒ग्ं॒ रात्री॑णा-ममावा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्च॑ दे॒वा इ॑ज्यन्त ए॒ते हि दे॒वाना᳚-म्भाग॒धे भा॑ग॒धा अ॑स्मै मनु॒ष्या॑ भवन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॑ भू॒तानि॒ क्षुध॑मघ्नन्-थ्स॒द्यो म॑नु॒ष्या॑ अर्धमा॒से दे॒वा मा॒सि पि॒तरः॑ संवँथ्स॒रे वन॒स्पत॑य॒-स्तस्मा॒-दह॑रह-र्मनु॒ष्या॑ अश॑नमिच्छन्ते ऽर्धमा॒से दे॒वा इ॑ज्यन्ते मा॒सि पि॒तृभ्यः॑ क्रियते संवँथ्स॒रे वन॒स्पत॑यः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒ क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्यम् ॥ 38 ॥
(प॒श्य॒ति॒ - ताभ्या॒ -मह॑ - रै - दसाव॒ -फलग्ं॑ -स॒प्त च॑) (अ. 6)
दे॒वा वै नर्चि न यजु॑ष्यश्रयन्त॒ ते साम॑न्ने॒वा-ऽश्र॑यन्त॒ हि-ङ्क॑रोति॒ सामै॒वा-ऽक॒र्॒हि-ङ्क॑रोति॒ यत्रै॒व दे॒वा अश्र॑यन्त॒ तत॑ ए॒वैना॒-न्प्रयु॑ङ्क्ते॒ हि-ङ्क॑रोति वा॒च ए॒वैष योगो॒ हि-ङ्क॑रोति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते॒ त्रिः प्र॑थ॒मामन्वा॑ह॒ त्रिरु॑त्त॒मां-यँ॒ज्ञस्यै॒व तद्ब॒र्॒स- [तद्ब॒र्॒सम्, न॒ह्य॒त्यप्र॑स्रग्ंसाय॒-] 39
-न्न॑ह्य॒त्यप्र॑स्रग्ंसाय॒ सन्त॑त॒मन्वा॑ह प्रा॒णाना॑म॒न्नाद्य॑स्य॒ सन्त॑त्या॒ अथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ राथ॑तंरी-म्प्रथ॒मामन्वा॑ह॒ राथ॑तंरो॒ वा अ॒यं-लोँ॒क इ॒ममे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति॒ त्रिर्वि गृ॑ह्णाति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒कान॒भि ज॑यति॒ बार्ह॑तीमुत्त॒मा-मन्वा॑ह॒ बार्ह॑तो॒ वा अ॒सौ लो॒को॑-ऽमुमे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति॒ प्र वो॒ [प्र वः॑, वाजा॒] 40
वाजा॒ इत्यनि॑रुक्ता-म्प्राजाप॒त्यामन्वा॑ह य॒ज्ञो वै प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञमे॒व प्र॒जाप॑ति॒मा र॑भते॒ प्रवो॒ वाजा॒ इत्यन्वा॒हान्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ प्रवो॒ वाजा॒ इत्यन्वा॑ह॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॑ धीय॒ते-ऽग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इत्या॑ह॒ तस्मा᳚-त्प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जा जा॑यन्ते॒ प्रवो॒ वाजा॒ [वाजाः᳚, इत्यन्वा॑ह॒] 41
इत्यन्वा॑ह॒ मासा॒ वै वाजा॑ अर्धमा॒सा अ॒भिद्य॑वो दे॒वा ह॒विष्म॑न्तो॒ गौर्घृ॒ताची॑ य॒ज्ञो दे॒वाञ्जि॑गाति॒ यज॑मान-स्सुम्न॒यु-रि॒द-म॑सी॒द-म॒सीत्ये॒व य॒ज्ञस्य॑ प्रि॒य-न्धामाव॑ रुन्धे॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ सर्व॒-मायु॑-रिया॒-दिति॒ प्र वो॒ वाजा॒ इति॒ तस्या॒नूच्याग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इति॒ सन्त॑त॒-मुत्त॑र-मर्ध॒र्चमा ल॑भेत [ ] 42
प्रा॒णेनै॒वा-ऽस्या॑-ऽपा॒न-न्दा॑धार॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ यो वा अ॑र॒त्निग्ं सा॑मिधे॒नीनां॒-वेँदा॑र॒त्नावे॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्कुरुते-ऽर्ध॒र्चौ स-न्द॑धात्ये॒ष वा अ॑र॒त्नि-स्सा॑मिधे॒नीनां॒-यँ ए॒वं-वेँदा॑र॒त्नावे॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्कुरुत॒ ऋषेर्॑-ऋषे॒र्वा ए॒ता निर्मि॑ता॒ य-थ्सा॑मिधे॒न्य॑स्ता यदसं॑-युँक्ता॒-स्स्युः प्र॒जया॑ प॒शुभि॒ र्यज॑मानस्य॒ वि ति॑ष्ठेरन्नर्ध॒र्चौ स-न्द॑धाति॒ सं ँयु॑नक्त्ये॒वैना॒स्ता अ॑स्मै॒ संयुँ॑क्ता॒ अव॑रुद्धा॒-स्सर्वा॑-मा॒शिष॑-न्दुह्रे ॥ 43 ॥
(ब॒र्सं - ँवो॑ - जायन्ते॒ प्रवो॒ वाजा॑ - लभेत - दधाति॒ सं - दश॑ च) (अ. 7)
अय॑ज्ञो॒ वा ए॒ष यो॑-ऽसा॒मा-ऽग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इत्या॑ह रथन्त॒रस्यै॒ष वर्ण॒स्त-न्त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिर॒ इत्या॑ह वामदे॒व्यस्यै॒ष वर्णो॑ बृ॒हद॑ग्ने सु॒वीर्य॒मित्या॑ह बृह॒त ए॒ष वर्णो॒ यदे॒त-न्तृ॒चम॒न्वाह॑ य॒ज्ञमे॒व त-थ्साम॑न्वन्त-ङ्करोत्य॒ग्निर॒मुष्मि॑न् ँलो॒क आसी॑दादि॒त्यो᳚-ऽस्मि-न्तावि॒मौ लो॒कावशा᳚न्ता- [लो॒कावशा᳚न्तौ, आ॒स्ता॒-न्ते दे॒वा] 44
-वास्ता॒-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नेते॒मौ वि पर्यू॑हा॒मेत्यग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इत्य॒स्मिन् ँलो॒के᳚-ऽग्निम॑दधु र्बृ॒हद॑ग्ने सु॒वीर्य॒मित्य॒मुष्मि॑न् ँलो॒क आ॑दि॒त्य-न्ततो॒ वा इ॒मौ लो॒काव॑शाम्यतां॒-यँदे॒वम॒न्वाहा॒नयो᳚ र्लो॒कयो॒-श्शान्त्यै॒ शाम्य॑तो-ऽस्मा इ॒मौ लो॒कौ य ए॒वं-वेँद॒ पञ्च॑दश सामिधे॒नीरन्वा॑ह॒ पञ्च॑दश॒ [पञ्च॑दश, वा अ॑र्धमा॒सस्य॒] 45
वा अ॑र्धमा॒सस्य॒ रात्र॑यो-ऽर्धमास॒श-स्सं॑वँथ्स॒र आ᳚प्यते॒ तासा॒-न्त्रीणि॑ च श॒तानि॑ ष॒ष्टिश्चा॒क्षरा॑णि॒ ताव॑ती-स्संवँथ्स॒रस्य॒ रात्र॑यो-ऽक्षर॒श ए॒व सं॑वँथ्स॒रमा᳚प्नोति नृ॒मेध॑श्च॒ परु॑च्छेपश्च ब्रह्म॒वाद्य॑मवदेताम॒स्मि-न्दारा॑वा॒र्द्रे᳚-ऽग्नि-ञ्ज॑नयाव यत॒रो नौ॒ ब्रह्मी॑या॒निति॑ नृ॒मेधो॒-ऽभ्य॑वद॒-थ्स धू॒मम॑जनय॒-त्परु॑च्छेपो॒ ऽभ्य॑वद॒-थ्सो᳚-ऽग्निम॑जनय॒दृष॒ इत्य॑ब्रवी॒- [इत्य॑ब्रवीत्, यथ्स॒माव॑द्वि॒द्व] 46
-द्यथ्स॒माव॑द्वि॒द्व क॒था त्वम॒ग्निमजी॑जनो॒ नाहमिति॑ सामिधे॒नीना॑मे॒वाहं-वँर्णं॑-वेँ॒देत्य॑ब्रवी॒द्य-द्घृ॒तव॑-त्प॒दम॑नू॒च्यते॒ स आ॑सां॒-वँर्ण॒स्त-न्त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिर॒ इत्या॑ह सामिधे॒नीष्वे॒व तज्ज्योति॑ र्जनयति॒ स्त्रिय॒स्तेन॒ यदृच॒-स्स्त्रिय॒स्तेन॒ य-द्गा॑य॒त्रिय॒-स्स्त्रिय॒स्तेन॒ य-थ्सा॑मिधे॒न्यो॑ वृष॑ण्वती॒-मन्वा॑ह॒ [वृष॑ण्वती॒-मन्वा॑ह, तेन॒ पुग्ग्स्व॑ती॒स्तेन॒] 47
तेन॒ पुग्ग्स्व॑ती॒स्तेन॒ सेन्द्रा॒स्तेन॑ मिथु॒ना अ॒ग्निर्दे॒वाना᳚-न्दू॒त आसी॑दु॒शना॑ का॒व्यो-ऽसु॑राणा॒-न्तौ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒श्ञमै॑ता॒ग्ं॒ स प्र॒जाप॑तिर॒ग्नि-न्दू॒तं-वृँ॑णीमह॒ इत्य॒भि प॒र्याव॑र्तत॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो॒-ऽग्नि-न्दू॒तं-वृँ॑णीमह॒ इत्य॒न्वाह॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यद्ध्व॒रव॑ती॒मन्वा॑ह॒ भ्रातृ॑व्यमे॒वैतया᳚ [भ्रातृ॑व्यमे॒वैतया᳚, ध्व॒र॒ति॒ शो॒चिष्के॑श॒स्तमी॑मह॒] 48
ध्वरति शो॒चिष्के॑श॒स्तमी॑मह॒ इत्या॑ह प॒वित्र॑मे॒वैत-द्यज॑मानमे॒वैतया॑ पवयति॒ समि॑द्धो अग्न आहु॒तेत्या॑ह परि॒धिमे॒वैत-म्परि॑ दधा॒त्यस्क॑न्दाय॒ यदत॑ ऊ॒र्ध्वम॑भ्याद॒द्ध्याद्यथा॑ बहिः परि॒धि स्कन्द॑ति ता॒दृगे॒व त-त्त्रयो॒ वा अ॒ग्नयो॑ हव्य॒वाह॑नो दे॒वाना᳚-ङ्कव्य॒वाह॑नः पितृ॒णाग्ं स॒हर॑क्षा॒ असु॑राणा॒-न्त ए॒तर्ह्या शग्ं॑सन्ते॒ मां-वँ॑रिष्यते॒ मा- [माम्, इति॑] 49
-मिति॑ वृणी॒द्ध्वग्ं ह॑व्य॒वाह॑न॒मित्या॑ह॒ य ए॒व दे॒वाना॒-न्तं-वृँ॑णीत आर्षे॒यं-वृँ॑णीते॒ बन्धो॑रे॒व नैत्यथो॒ सन्त॑त्यै प॒रस्ता॑द॒र्वाचो॑ वृणीते॒ तस्मा᳚-त्प॒रस्ता॑द॒र्वाञ्चो॑ मनु॒ष्या᳚-न्पि॒तरो-ऽनु॒ प्र पि॑पते ॥ 50 ॥
(अशा᳚न्ता - वाह॒ पञ्च॑दशा - ब्रवी॒ - दन्वा॑है॒ - तया॑ - वरिष्यते॒ मा - मेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 8)
अग्ने॑ म॒हाग्ं अ॒सीत्या॑ह म॒हान्. ह्ये॑ष यद॒ग्नि र्ब्रा᳚ह्म॒णेत्या॑ह ब्राह्म॒णो ह्ये॑ष भा॑र॒तेत्या॑है॒ष हि दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्य-म्भर॑ति दे॒वेद्ध॒ इत्या॑ह दे॒वा ह्ये॑तमैन्ध॑त॒ मन्वि॑द्ध॒ इत्या॑ह॒ मनु॒र्ह्ये॑तमुत्त॑रो दे॒वेभ्य॒ ऐन्धर्षि॑ष्टुत॒ इत्या॒हर्ष॑यो॒ ह्ये॑तमस्तु॑व॒न् विप्रा॑नुमदित॒ इत्या॑ह॒ [इत्या॑ह, विप्रा॒ ह्ये॑ते] 51
विप्रा॒ ह्ये॑ते यच्छु॑श्रु॒वाग्ंसः॑ कविश॒स्त इत्या॑ह क॒वयो॒ ह्ये॑ते यच्छु॑श्रु॒वाग्ंसो॒ ब्रह्म॑सग्ंशित॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॑सग्ंशितो॒ ह्ये॑ष घृ॒ताह॑वन॒ इत्या॑ह घृताहु॒तिर्ह्य॑स्य प्रि॒यत॑मा प्र॒णीर्य॒ज्ञाना॒मित्या॑ह प्र॒णीर्ह्ये॑ष य॒ज्ञानाग्ं॑ र॒थीर॑द्ध्व॒राणा॒मित्या॑है॒ष हि दे॑वर॒थो॑-ऽतूर्तो॒ होतेत्या॑ह॒ न ह्ये॑त-ङ्कश्च॒न [ ] 52
तर॑ति॒ तूर्णि॑र्-हव्य॒वाडित्या॑ह॒ सर्व॒ग्ग्॒ह्ये॑ष तर॒त्यास्पात्र॑-ञ्जु॒हूर्दे॒वाना॒मित्या॑ह जु॒हूर्ह्ये॑ष दे॒वाना᳚-ञ्चम॒सो दे॑व॒पान॒ इत्या॑ह चम॒सो ह्ये॑ष दे॑व॒पानो॒-ऽराग्ं इ॑वाग्ने ने॒मिर्दे॒वाग्स्त्व-म्प॑रि॒भूर॒सीत्या॑ह दे॒वान् ह्ये॑ष प॑रि॒भूर्य-द्ब्रू॒यादा व॑ह दे॒वा-न्दे॑वय॒ते यज॑माना॒येति॒ भ्रातृ॑व्यमस्मै [भ्रातृ॑व्यमस्मै, ज॒न॒ये॒दा व॑ह] 53
जनये॒दा व॑ह दे॒वान्. यज॑माना॒येत्या॑ह॒ यज॑मानमे॒वैतेन॑ वर्धयत्य॒ग्निम॑ग्न॒ आ व॑ह॒ सोम॒मा व॒हेत्या॑ह दे॒वता॑ ए॒व त-द्य॑थापू॒र्वमुप॑ ह्वयत॒ आ चा᳚ग्ने दे॒वान्. वह॑ सु॒यजा॑ च यज जातवेद॒ इत्या॑हा॒ग्निमे॒व त-थ्सग्ग् श्य॑ति॒ सो᳚-ऽस्य॒ सग्ंशि॑तो दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हत्य॒ग्निर्-होते- [-होता᳚, इत्या॑हा॒-ऽग्निर्वै] 54
-त्या॑हा॒-ऽग्निर्वै दे॒वाना॒ग्ं॒ होता॒ य ए॒व दे॒वाना॒ग्ं॒ होता॒ तं-वृँ॑णीते॒स्मो व॒यमित्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑मे॒व स॒त्त्व-ङ्ग॑मयति सा॒धु ते॑ यजमान दे॒वतेत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ यद्ब्रू॒या-द्यो᳚-ऽग्निग्ं होता॑र॒मवृ॑था॒ इत्य॒ग्निनो॑भ॒यतो॒ यज॑मान॒-म्परि॑ गृह्णीया-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या-द्यजमानदेव॒त्या॑ वै जु॒हूर्भ्रा॑तृव्य देव॒त्यो॑प॒भृ- [देव॒त्यो॑प॒भृत्, यद्द्वे इ॑व] 55
-द्यद्द्वे इ॑व ब्रू॒या-द्भ्रातृ॑व्यमस्मै जनये-द्घृ॒तव॑तीमद्ध्वर्यो॒ स्रुच॒मा-ऽस्य॒स्वेत्या॑ह॒ यज॑मान मे॒वैतेन॑ वर्धयति देवा॒युव॒मित्या॑ह दे॒वान्. ह्ये॑षा-ऽव॑ति वि॒श्ववा॑रा॒मित्या॑ह॒ विश्व॒ग्ग्॒ ह्ये॑षा-ऽव॒तीडा॑महै दे॒वाग्ं ई॒डेन्या᳚न्नम॒स्याम॑ नम॒स्यान्॑ यजा॑म य॒ज्ञिया॒नित्या॑हमनु॒ष्या॑ वा ई॒डेन्याः᳚ पि॒तरो॑ नम॒स्या॑ दे॒वा य॒ज्ञिया॑ दे॒वता॑ ए॒व त-द्य॑थाभा॒गं-यँ॑जति ॥ 56 ॥
(विप्रा॑नुमदित॒ इत्या॑ह - च॒ना - ऽस्मै॒ - होतो॑ - प॒भृ-द्- दे॒वता॑ ए॒व - त्रीणि॑ च) (अ. 9)
त्रीग्स्तृ॒चाननु॑ ब्रूया-द्राज॒न्य॑स्य॒ त्रयो॒ वा अ॒न्ये रा॑ज॒न्या᳚-त्पुरु॑षा ब्राह्म॒णो वैश्यः॑ शू॒द्रस्ताने॒वास्मा॒ अनु॑कान् करोति॒ पञ्च॑द॒शानु॑ ब्रूया-द्राज॒न्य॑स्य पञ्चद॒शो वै रा॑ज॒न्यः॑ स्व ए॒वैन॒ग्ग्॒ स्तोमे॒ प्रति॑ष्ठापयति त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ दद्ध्यादिन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यका॑मः॒ खलु॒ वै रा॑ज॒न्यो॑ यजते त्रि॒ष्टुभै॒वास्मा॑ इन्द्रि॒य-म्परि॑ गृह्णाति॒ यदि॑ का॒मये॑त [का॒मये॑त, ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॒स्त्विति॑] 57
ब्रह्मवर्च॒सम॒स्त्विति॑ गायत्रि॒या परि॑ दद्ध्या-द्ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒व भ॑वति स॒प्तद॒शानु॑ ब्रूया॒-द्वैश्य॑स्य सप्तद॒शो वै वैश्य॒-स्स्व ए॒वैन॒ग्ग्॒ स्तोमे॒ प्रति॑ ष्ठापयति॒जग॑त्या॒ परि॑ दद्ध्या॒ज्जाग॑ता॒ वै प॒शवः॑ प॒शुका॑मः॒ खलु॒ वै वैश्यो॑ यजते॒ जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शू-न्परि॑ गृह्णा॒त्ये क॑विग्ं शति॒मनु॑ ब्रूया-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्यै कवि॒ग्ं॒श-स्स्तोमा॑ना-म्प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै॒ [प्रति॑ष्ठित्यै, चतु॑र्विग्ंशति॒मनु॑] 58
चतु॑र्विग्ंशति॒मनु॑ ब्रूया-द्ब्रह्मवर्च॒स-का॑मस्य॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒यैवास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे त्रि॒ग्ं॒शत॒मनु॑ ब्रूया॒दन्न॑कामस्य त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राजै॒वास्मा॑ अ॒न्नाद्य॒मव॑ रुन्धे॒ द्वात्रिग्ं॑शत॒मनु॑ ब्रूया-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टुग॑नु॒ष्टु-प्छन्द॑सा-म्प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै॒ षट्त्रिग्ं॑शत॒मनु॑ ब्रूया-त्प॒शुका॑मस्य॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती बार्ह॑ताः प॒शवो॑ बृह॒त्यैवास्मै॑ प॒शू- [प॒शून्, अव॑ रुन्धे॒] 59
-नव॑ रुन्धे॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशत॒मनु॑ ब्रूयादिन्द्रि॒यका॑मस्य॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुभै॒वास्मा॑ इन्द्रि॒यमव॑ रुन्धे॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ं शत॒मनु॑ ब्रूया-त्प॒शुका॑मस्या॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः प॒शवो॒जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे॒ सर्वा॑णि॒ छन्दा॒ग्॒ स्यनु॑ ब्रूया-द्बहुया॒जिन॒-स्सर्वा॑णि॒ वा ए॒तस्य॒ छन्दा॒ग्॒स्य व॑रुद्धानि॒ यो ब॑हुया॒ज्यप॑रिमित॒मनु॑ ब्रूया॒दप॑रिमित॒स्या व॑रुध्यै ॥ 60 ॥
(का॒मये॑त॒ - प्रति॑ष्ठित्यै - प॒शून्थ् - स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)
निवी॑त-म्मनु॒ष्या॑णा-म्प्राचीनावी॒त-म्पि॑तृ॒णामुप॑वीत-न्दे॒वाना॒मुप॑ व्ययते देवल॒क्ष्ममे॒व त-त्कु॑रुते॒ तिष्ठ॒न्नन्वा॑ह॒ तिष्ठ॒न्न्॒. ह्याश्रु॑ततरं॒-वँद॑ति॒ तिष्ठ॒न्नन्वा॑ह सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिजि॑त्या॒ आसी॑नो यजत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑तिष्ठति॒ य-त्क्रौ॒ञ्चम॒न्वाहा॑-ऽऽसु॒र-न्त-द्यन्म॒न्द्र-म्मा॑नु॒ष-न्तद्यद॑न्त॒रा त-थ्सदे॑वमन्त॒रा-ऽनूच्यग्ं॑ सदेव॒त्वाय॑ वि॒द्वाग्ंसो॒ वै [ ] 61
पु॒रा होता॑रो-ऽभूव॒-न्तस्मा॒-द्विधृ॑ता॒ अद्ध्वा॒नो-ऽभू॑व॒-न्न पन्था॑न॒-स्सम॑रुक्षन्नन्तर्वे॒द्य॑न्यः पादो॒ भव॑ति बहिर्वे॒द्य॑न्यो-ऽथान्वा॒हाद्ध्व॑नां॒-विँधृ॑त्यै प॒थामसग्ं॑ रोहा॒याथो॑ भू॒तञ्चै॒व भ॑वि॒ष्यच्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ परि॑मित-ञ्चै॒वाप॑रिमित॒-ञ्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो᳚ ग्रा॒म्याग्श्चै॒व प॒शूना॑र॒ण्याग्श्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ [रु॒न्धे-ऽथो᳚, दे॒व॒लो॒क-ञ्चै॒व] 62
देवलो॒क-ञ्चै॒व म॑नुष्य लो॒क-ञ्चा॒भि ज॑यति दे॒वा वै सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ य॒ज्ञ-न्नान्व॑पश्य॒न्थ्स प्र॒जाप॑तिस्तू॒ष्णी-मा॑घा॒रमा ऽघा॑रय॒-त्ततो॒ वै दे॒वा य॒ज्ञमन्व॑पश्य॒न्॒. य-त्तू॒ष्णीमा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्यानु॑ख्यात्या॒ अथो॑ सामिधे॒नीरे॒वाभ्य॑-न॒क्त्यलू᳚क्षो भवति॒ य ए॒वं-वेँदाथो॑ त॒र्पय॑त्ये॒वैना॒-स्तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒- [प॒शुभिः॑, य ए॒वं-वेँद॒] 63
-र्य ए॒वं-वेँद॒ यदेक॑या ऽऽघा॒रये॒देका᳚-म्प्रीणीया॒द्य-द्द्वाभ्या॒-न्द्वे प्री॑णीया॒द्य-द्ति॒सृभि॒रति॒ तद्रे॑चये॒त्मन॒सा ऽऽघा॑रयति॒ मन॑सा॒ ह्यना᳚प्तमा॒प्यते॑ ति॒र्यञ्च॒मा घा॑रय॒त्यछ॑म्बट्कारं॒-वाँक्च॒ मन॑श्चा ऽऽर्तीयेताम॒ह-न्दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हा॒मीति॒ वाग॑ब्रवीद॒ह-न्दे॒वेभ्य॒ इति॒ मन॒स्तौ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒श्ञमै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी- [सो᳚-ऽब्रवीत्, प्र॒जाप॑तिर्दू॒तीरे॒व] 64
-त्प्र॒जाप॑तिर्दू॒तीरे॒व त्व-म्मन॑सो-ऽसि॒ यद्धि मन॑सा॒ ध्याय॑ति॒ तद्वा॒चा वद॒तीति॒ त-त्खलु॒ तुभ्य॒-न्न वा॒चा जु॑हव॒न्नित्य॑ब्रवी॒-त्तस्मा॒न्मन॑सा प्र॒जाप॑तये जुह्वति॒मन॑ इव॒ हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॑ परि॒धीन्थ्स-म्मा᳚र्ष्टि पु॒नात्ये॒वैना॒न्त्रिर्म॑द्ध्य॒म-न्त्रयो॒ वै प्रा॒णाः प्रा॒णाने॒वाभि ज॑यति॒ त्रिर्द॑क्षिणा॒र्ध्यं॑ त्रय॑ [-त्रयः॑, इ॒मे लो॒का] 65
इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒कान॒भि ज॑यति॒ त्रिरु॑त्तरा॒र्ध्य॑-न्त्रयो॒ वै दे॑व॒यानाः॒ पन्था॑न॒स्ताने॒वाभि ज॑यति॒ त्रिरुप॑ वाजयति॒ त्रयो॒ वै दे॑वलो॒का दे॑वलो॒काने॒वाभि ज॑यति॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्या आघा॒रमा घा॑रयति ति॒र इ॑व॒ [ति॒र इ॑व, वै सु॑व॒र्गो] 66
वै सु॑व॒र्गो लो॒क-स्सु॑व॒र्गमे॒वास्मै॑ लो॒क-म्प्ररो॑चयत्यृ॒जुमा घा॑रयत्यृ॒जुरि॑व॒ हि प्रा॒ण-स्सन्त॑त॒मा घा॑रयति प्रा॒णाना॑म॒न्नाद्य॑स्य॒ सन्त॑त्या॒ अथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ य-ङ्का॒मये॑त प्र॒मायु॑क-स्स्या॒दिति॑ जि॒ह्म-न्तस्या ऽऽघा॑रये-त्प्रा॒णमे॒वास्मा᳚ज्जि॒ह्म-न्न॑यति ता॒ज-क्प्रमी॑यते॒शिरो॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदा॑घा॒र आ॒त्मा ध्रु॒वा- [आ॒त्मा ध्रु॒वा, आ॒घा॒रमा॒घार्य॑] 67
-ऽऽघा॒रमा॒घार्य॑ ध्रु॒वाग्ं सम॑नक्त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्य॒ शिरः॒ प्रति॑ दधात्य॒ग्नि-र्दे॒वाना᳚-न्दू॒त आसी॒-द्दैव्यो-ऽसु॑राणा॒-न्तौ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒श्ञ-मै॑ता॒ग्ं॒ स प्र॒जाप॑ति र्ब्राह्म॒ण-म॑ब्रवी-दे॒तद्वि ब्रू॒हीत्या श्रा॑व॒येती॒द-न्दे॑वा-श्शृणु॒तेति॒ वाव तद॑ब्रवी-द॒ग्नि र्दे॒वो होतेति॒ य ए॒व दे॒वाना॒-न्तम॑वृणीत॒ ततो॑ दे॒वा [दे॒वाः, अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒] 68
अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषः॑ प्रव॒र-म्प्र॑वृ॒णते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒णश्चा ब्रा᳚ह्मणश्च प्र॒श्ञ-मे॒याता᳚-म्ब्राह्म॒णायाधि॑ ब्रूया॒-द्य-द्ब्रा᳚ह्म॒णाया॒-ऽद्ध्याहा॒ ऽऽत्मने-ऽद्ध्या॑ह॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒ण-म्प॒राहा॒-ऽऽत्मान॒-म्परा॑-ऽऽह॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णो न प॒रोच्यः॑ ॥ 69 ॥
(वा - आ॑र॒ण्याग्श्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ - प॒शुभिः॒ - सो᳚-ऽब्रवी-द्- दक्षिणा॒र्ध्यं॑ त्रय॑ -इव - ध्रु॒वा - दे॒वा - श्च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 11)
आयु॑ष्ट आयु॒र्दा अ॑ग्न॒ आ प्या॑यस्व॒ स-न्ते ऽव॑ ते॒ हेड॒ उदु॑त्त॒म-म्प्रणो॑ दे॒व्या नो॑ दि॒वो ऽग्ना॑ विष्णू॒ अग्ना॑विष्णू इ॒म-म्मे॑ वरुण॒-तत्त्वा॑ या॒ म्यु दु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥ अ॒पा-न्नपा॒दा ह्यस्था॑-दु॒पस्थ॑-ञ्जि॒ह्माना॑-मू॒र्ध्वो वि॒द्युतं॒-वँसा॑नः । तस्य॒ ज्येष्ठ॑-म्महि॒मानं॒-वँह॑न्ती॒र्॒ हिर॑ण्यवर्णाः॒ परि॑ यन्ति य॒ह्वीः ॥ स- [सम्, अ॒न्या यन्त्युप॑] 70
-म॒न्या यन्त्युप॑ यन्त्य॒न्या-स्स॑मा॒नमू॒र्व-न्न॒द्यः॑ पृणन्ति । तमू॒ शुचि॒ग्ं॒ शुच॑यो दीदि॒वाग्ं स॑म॒पा-न्नपा॑त॒-म्परि॑तस्थु॒रापः॑ । तमस्मे॑रा युव॒तयो॒ युवा॑न-म्मर्मृ॒ज्यमा॑नाः॒ परि॑ य॒न्त्यापः॑ ॥ स शु॒क्रेण॒ शिक्व॑ना रे॒वद॒ग्निर्दी॒दाया॑नि॒द्ध्मो घृ॒तनि॑र्णिग॒फ्सु ॥ इन्द्रा॒वरु॑णयोर॒हग्ंस॒म्राजो॒रव॒ आ वृ॑णे । ता नो॑ मृडात ई॒दृशे᳚ ॥ इन्द्रा॑वरुणा यु॒वम॑द्ध्व॒राय॑ नो [यु॒वम॑द्ध्व॒राय॑ नः, वि॒शे जना॑य॒] 71
वि॒शे जना॑य॒ महि॒ शर्म॑ यच्छतम् । दी॒र्घप्र॑यज्यु॒मति॒ यो व॑नु॒ष्यति॑ व॒य-ञ्ज॑येम॒ पृत॑नासु दू॒ढ्यः॑ ॥ आ नो॑मित्रावरुणा॒, प्रबा॒हवा᳚ ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥ स त्वन्नो॑ अग्ने-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ [नो॒ वरु॑णम्, ररा॑णो वी॒हि] 72
ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ शृण्वे॒ वि य-थ्सूर्यो॒ न रोच॑ते बृ॒हद्भाः । अ॒भि यः पू॒रु-म्पृत॑नासु त॒स्थौ दी॒दाय॒ दैव्यो॒ अति॑थि-श्शि॒वो नः॑ ॥ प्र ते॑ यक्षि॒ प्र त॑ इयर्मि॒ मन्म॒ भुवो॒ यथा॒ वन्द्यो॑ नो॒ हवे॑षु । धन्व॑न्निव प्र॒पा अ॑सि॒ त्वम॑ग्न इय॒क्षवे॑ पू॒रवे᳚ प्रत्न राजन्न् ॥ 73 ॥
वि पाज॑सा॒ वि ज्योति॑षा ॥ स त्वम॑ग्ने॒ प्रती॑केन॒ प्रत्यो॑ष यातुधा॒न्यः॑ । उ॒रु॒क्षये॑षु॒ दीद्य॑त् ॥ तग्ं सु॒प्रती॑कग्ं सु॒दृश॒ग्ग्॒ स्वञ्च॒-मवि॑द्वाग्ंसो वि॒दुष्ट॑रग्ं सपेम । स य॑क्ष॒-द्विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वा-न्प्र ह॒व्य-म॒ग्नि-र॒मृते॑षु वोचत् ॥ अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॑ वि॒वेष॒ यन्मा॒ विन॑ इ॒न्द्रे-न्द्र॑ क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒याणि॑ शतक्र॒तो ऽनु॑ ते दायि ॥ 74 ॥
(य॒ह्वी-स्स - म॑ध्व॒राय॑ नो॒ - वरु॑णग्ं - राज॒ग्ग्॒ -तु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 12)
(वि॒श्वरू॑प॒ - स्त्वष्टे - न्द्रं॑-वृँ॒त्रं - ब्र॑ह्मवा॒दिन॒-स्स त्वै - ना-ऽसो॑मयाज्ये॒ - ष वै दे॑वर॒थो - दे॒वा वै नर्चि ना - य॒ज्ञो - ऽग्ने॑ म॒हान् - त्रीन् - निवी॑त॒ - मायु॑ष्टे॒ - द्वाद॑श)
(वि॒श्वरू॑पो॒ - नैनग्ं॑ शीतरू॒रा - व॒द्य वसु॑ - पूर्वे॒द्यु - र्वाजा॒ इत्य - ग्ने॑ म॒हान् - निवी॑त - म॒न्या यन्ति॒ - चतुः॑ सप्ततिः )
(वि॒श्वरूपो॒, ऽनु॑ ते दायि)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭraḥ pu॒rohi̭to de॒vānā̭māsī-thsva॒srīyo-'sṷrāṇā॒-ntasya॒ trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇyā̭san-thsoma॒pānagṃ̭ surā॒pāna̭-ma॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa pra॒tyakṣa̭-nde॒vebhyo̭ bhā॒gama̭vada-tpa॒rokṣa॒masṷrebhya॒-ssarva̭smai॒ vai pra॒tyakṣa̭-mbhā॒gaṃ-va~̭danti॒ yasmā̭ e॒va pa॒rokṣaṃ॒-va~da̭nti॒ tasya̭ bhā॒ga ṷdi॒tastasmā॒dindro̭ 'bibhedī॒dṛṃ-vai~ rā॒ṣṭraṃ-vi~ pa॒ryāva̭rtaya॒tīti॒ tasya॒ vajra̭mā॒dāya̭ śī॒r॒ṣāṇya̭cchina॒dya-thso̭ma॒pāna॒- [-thso̭ma॒pāna᳚m, āsī॒thsa] 1
-māsī॒thsa ka॒piñja̭lo 'bhava॒-dya-thsṷrā॒pāna॒gṃ॒ sa ka̭la॒viṅko॒ yada॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa ti̭tti॒ristasyā᳚ñja॒linā᳚ brahmaha॒tyāmupā̭gṛhṇā॒-ttāgṃ saṃ̭va~thsa॒rama̭bibha॒sta-mbhū॒tānya॒bhya̭krośa॒-nbrahma̭ha॒nniti॒ sa pṛ̭thi॒vīmupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhā॒ṇeti॒ sā-'bra̭vī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai khā॒tā-tpa̭rābhavi॒ṣyantī̭ manye॒ tato॒ mā parā̭ bhūva॒miti̭pu॒rā tḙ [bhūva॒miti̭pu॒rā te᳚, saṃva~thsa॒rādapi̭] 2
saṃva~thsa॒rādapi̭ rohā॒ditya̭bravī॒-ttasmā᳚-tpu॒rā saṃ̭va~thsa॒rā-tpṛ̭thi॒vyai khā॒tamapi̭ rohati॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ tṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇā॒-tta-thsvakṛ̭ta॒miri̭ṇamabhava॒-ttasmā॒dāhi̭tāgni-śśra॒ddhādḙva॒-ssvakṛ̭ta॒ iri̭ṇe॒ nāva̭ sye-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇa॒-ssa vana॒spatī॒nupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai vṛ॒kṇā- [vṛ॒kṇāt, pa॒rā॒bha॒vi॒ṣyanto̭] 3
-tpa̭rābhavi॒ṣyanto̭ manyāmahe॒ tato॒ mā parā̭ bhū॒metyā॒vraśca̭nādvo॒ bhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhā॒nitya̭bravī॒-ttasmā̭dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyḙṣā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛṇha॒nthsa ni̭ryā॒so̭ 'bhava॒-ttasmā᳚nniryā॒sasya॒ nā-''śya̭-mbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇo-'tho॒ khalu॒ ya e॒va lohi̭to॒ yo vā॒-''vraśca̭nānni॒ryeṣa̭ti॒ tasya॒ nā-''śya̭- [nā-''śya᳚m, kāma̭ma॒nyasya॒] 4
-ṅkāma̭ma॒nyasya॒ sastrī̭ṣagṃsā॒da-mupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ tā a̭bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahā॒ ṛtvi̭yā-tpra॒jāṃ-vi~̭ndāmahai॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssa-mbha̭vā॒meti॒ tasmā॒dṛtvi̭yā॒-thstriyaḥ̭ pra॒jāṃ ~vi̭ndante॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssambha̭vanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyā̭sā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇa॒n-thsā mala̭vadvāsā abhava॒-ttasmā॒-nmala̭va-dvāsasā॒ na saṃva~̭deta॒- [saṃva~̭deta, na sa॒hā-''sī̭ta॒] 5
-na sa॒hā-''sī̭ta॒ nāsyā॒ anna̭madyā-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣā varṇa̭-mprati॒mucyā ''ste-'tho॒ khalvā̭hura॒bhyañja̭naṃ॒-vā~va stri॒yā anna̭ma॒bhyañja̭name॒va na pra̭ti॒gṛhya॒-ṅkāma̭ma॒nyaditi॒ yā-mmala̭va-dvāsasagṃ sa॒bhaṃva~̭nti॒ yastato॒ jāya̭te॒ so̭-'bhiśa॒sto yāmara̭ṇye॒ tasyai᳚ ste॒no yā-mparā̭cī॒-ntasyai᳚ hrītamu॒khya̭paga॒lbho yā snāti॒ tasyā̭ a॒phsu mārṷko॒ yā- [mārṷko॒ yā, a॒bhya॒ṅkte] 6
-'bhya॒ṅkte tasyai̭ du॒ścarmā॒ yā pra̭li॒khate॒ tasyai̭ khala॒tira̭pamā॒rī yā-''ṅkte tasyai̭ kā॒ṇo yā da॒to dhāva̭te॒ tasyai᳚ śyā॒vada॒n॒. yā na॒khāni̭ nikṛ॒ntate॒ tasyai̭ kuna॒khī yā kṛ॒ṇatti॒ tasyai᳚ klī॒bo yā rajjugṃ̭ sṛ॒jati॒ tasyā̭ u॒-dbandhṷko॒ yā pa॒rṇena॒ piba̭ti॒ tasyā̭ u॒nmādṷko॒ yā kha॒rveṇa॒ piba̭ti॒ tasyai̭ kha॒rvasti॒sro rātrī᳚rvra॒ta-ñca̭redañja॒linā̭ vā॒ pibe॒dakha̭rveṇa vā॒ pātrḙṇa pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || 7 ||
(ya-thso̭ma॒pānaṃ̭ - te - vṛ॒kṇāt- tasya॒ nā-''śyaṃ̭ - ~vadeta॒ -mārṷko॒ yā -'kha̭rveṇa vā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ yadava̭rtaya॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tvaṃ-ya~dabra̭vī॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ tasmā̭da॒sye- [tasmā̭dasya, indra॒-śśatrṷrabhava॒thsa] 8
-ndra॒-śśatrṷrabhava॒thsa sa॒bhaṃva~̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dyadi॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-cchatrṷrme-' ja॒nīti॒ tasmai॒ vajragṃ̭ si॒ktvā prāya̭cchade॒tena̭ ja॒hīti॒ tenā॒bhyā̭yata॒ tāva̭brūtāma॒gnīṣomau॒ mā [ ] 9
prahā̭rā॒vama॒nta-ssva॒ iti॒ mama॒ vai yu॒vaggstha॒ itya̭bravī॒-nmāma॒bhyeta॒miti॒ tau bhā̭ga॒dheya̭maicchetā॒-ntābhyā̭-me॒tama̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-mpū॒rṇamā̭se॒ prāya̭ccha॒-ttāva̭brūtāma॒bhi sanda̭ṣṭau॒ vai svo॒ na śa̭knuva॒ aitu॒miti॒ sa indra̭ ā॒tmanaḥ̭ śītarū॒rāva̭janaya॒-ttacchī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ ya e॒vagṃ śī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ veda॒ [veda̭, nainagṃ̭] 10
nainagṃ̭ śītarū॒rau ha̭ta॒stābhyā̭menama॒bhya̭naya॒-ttasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭nāda॒gnīṣomau॒ nira̭krāmatā-mprāṇāpā॒nau vā ḙna॒-ntada̭jahitā-mprā॒ṇo vai dakṣo̭-'pā॒naḥ kratu॒stasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭no brūyā॒nmayi̭ dakṣakra॒tū iti̭ prāṇāpā॒nāve॒vā-''tma-ndha̭tte॒ sarva॒māyṷreti॒ sa de॒vatā̭ vṛ॒trānni॒r॒hūya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒viḥ pū॒rṇamā̭se॒ nira̭vapa॒-dghnanti॒ vā ḙna-mpū॒rṇamā̭sa॒ ā- [ā, a॒mā॒vā॒syā̭yāṃ-] 11
-'mā̭vā॒syā̭yā-mpyāyayanti॒ tasmā॒-dvārtra̭ghnī pū॒rṇamā॒se 'nū᳚cyete॒ vṛdha̭nvatī amāvā॒syā̭yā॒-nta-thsa॒gg॒sthāpya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒virvajra̭mā॒dāya॒ puna̭ra॒bhyā̭yata॒ te a̭brūtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī mā pra hā̭rā॒vayo॒rvai śri॒ta iti॒ te a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ nakṣa̭travihitā॒-'hamasā॒nītya॒sāva̭bravī- cci॒travi̭hitā॒- 'hamitī॒ya-ntasmā॒nnakṣa̭travihitā॒-'sau ci॒travi̭hite॒-'yaṃ-ya~ e॒va-ndyāvā̭pṛthi॒vyo- [-dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ, varaṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭] 12
-rvaraṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭ gacchati॒ sa ā॒bhyāme॒va prasṷ̄ta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nte de॒vā vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'gnīṣomā̭vabruvan. ha॒vya-nno̭ vahata॒miti॒ tāva̭brūtā॒mapa̭tejasau॒ vai tyau vṛ॒tre vai tyayo॒steja॒ iti॒ te᳚-'bruva॒n ka i॒damacchai॒tīti॒ gauritya̭bruva॒-ngaurvāva sarva̭sya mi॒tramiti॒ sā-'bra̭vī॒- [sā-'bra̭vīt, varaṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va] 13
-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va sa॒to-'bhayḙna bhunajāddhvā॒ iti॒ ta-dgaurā-'ha̭ra॒-ttasmā॒-dgavi̭ sa॒tobhayḙna bhuñjata e॒tadvā a॒gnestejo॒ ya-dghṛ॒tame॒ta-thsoma̭sya॒ ya-tpayo॒ ya e॒vama॒gnīṣoma̭yo॒ stejo॒ veda̭ teja॒svyḙva bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tya̭-mpaurṇamā॒samiti̭ prājāpa॒tyamiti̭ brūyā॒-ttenendra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tra-nni॒ravā̭sāyaya॒diti॒ tasmā᳚- -jjye॒ṣṭha-mpu॒tra-ndhanḙna ni॒rava̭sāyayanti || 14 ||
(a॒sya॒ - mā - vedā - '' - dyāvā̭pṛthi॒vyo - ra̭bravī॒ - diti॒ tasmā᳚ - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
indraṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃsa॒-mmṛdho॒-'bhi prāvḙpanta॒ sa e॒taṃ-vai~̭mṛ॒dha-mpū॒èṇamā̭se-'nunirvā॒pya̭mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa mṛdho-'pā̭hata॒ yadvai̭mṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se-'nunirvā॒pyo̭ bhava̭ti॒ mṛdha̭ e॒va tena॒ yaja̭mā॒no 'pa̭ hata॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla-mamāvā॒syā̭yāmapaśyadai॒ndra-ndadhi॒ [-dadhi̭, ta-nnira̭vapa॒-ttena॒] 15
ta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha॒yadā᳚gne॒yo᳚ 'ṣṭāka̭pālo 'māvā॒syā̭yā॒-mbhava̭tyai॒ndra-ndadhi̭ de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundha॒ indra̭sya vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā᳚rccha॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva-dvṛ॒tra-mmḙ ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [vī॒rya᳚m, pṛ॒thi॒vīmanu॒] 16
-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā̭ra॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhūva॒nniti॒ sa pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭bravīde॒tada̭smai॒ sa-nna̭ya॒teti॒ ta-tpa॒śava॒ oṣa̭dhī॒bhyo 'dhyā॒tman-thsama̭naya॒-nta-tpratya̭duha॒n॒. ya-thsa॒mana̭ya॒-nta-thsā᳚-nnā॒yyasya̭ sānnāyya॒tvaṃ-ya~-tpra॒tyadṷha॒-nta-tpra̭ti॒dhuṣaḥ̭ pratidhu॒ktvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣa॒-nna tu mayi̭ śrayata॒ itya̭bravīde॒tada̭smai [ ] 17
śṛ॒ta-ṅkṷru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai śṛ॒ta-ma̭kurvannindri॒yaṃ-vā~vāsmi̭n vī॒rya̭-ntada̭śraya॒-ntacchṛ॒tasya̭ śṛta॒tvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣañchṛ॒tama̭kra॒-nna tu mā̭ dhino॒tītya̭bravīde॒tada̭smai॒ dadhi̭ kuru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai॒ daddhya̭kurva॒-ntadḙnamadhino॒-ttadda॒ddhno da̭dhi॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti da॒ddhnaḥ pūrva̭syāva॒deya॒- [pūrva̭syāva॒deya᳚m, dadhi॒ hi] 18
-ndadhi॒ hi pūrva̭-ṅkri॒yata॒ ityanā̭dṛtya॒ tacchṛ॒tasyai॒va pūrva॒syāva̭ dyedindri॒yame॒vāsmi̭n vī॒ryagg̭ śri॒tvā da॒ddhno pari̭ṣṭāddhinoti yathāpū॒rvamupai̭ti॒ ya-tpū॒tīkai᳚rvā parṇava॒lkairvā̭ ''ta॒ñcyā-thsau॒mya-ntadya-tkva̭lai rākṣa॒sa-ntadya-tta̭ṇḍu॒lairvai᳚śvade॒va-ntadyadā॒tañca̭nena mānu॒ṣa-nta-dya-dda॒ddhnā ta-thsendra̭-nda॒ddhnā ''ta̭nakti [ta̭nakti, se॒ndra॒tvāyā᳚-] 19
sendra॒tvāyā᳚-'gnihotroccheṣa॒ṇama॒bhyā-ta̭nakti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒sta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒n-thso᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭ti॒ryaḥ pra̭tha॒mo̭-'nuvi॒ndati॒ tasya̭ pratha॒ma-mbhā̭ga॒dheya॒miti॒ ta-mpi॒taro-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate॒ so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyā-'ga̭ccha॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchantā॒mā vai no॒- [vai naḥ̭, a॒dya vasṷ] 20
-'dya vasṷ vasa॒tītīndro॒ hi de॒vānāṃ॒-va~su॒ tada̭māvā॒syā̭yā amāvāsya॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tyagṃ̭ sānnā॒yyamiti̭ vaiśvade॒vamiti̭ brūyā॒-dviśve॒ hi tadde॒vā bhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi sa॒maga̭ccha॒ntetyatho॒ khalvai॒ndramitye॒va brṷ̄yā॒dindraṃ॒-vā~va te ta-dbhi̭ṣa॒jyanto॒-'bhi sama̭gaccha॒nteti̭ || 21 ||
(dadhi̭ - me ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭ - mitya̭bravīde॒tada̭smā - ava॒deyaṃ̭ - tanakti - no॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭̭rśapūrṇamā॒sau ya̭jeta॒ ya ḙnau॒ sendrau॒ yaje॒teti̭ vaimṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se 'nunirvā॒pyo̭ bhavati॒ tena̭ pū॒rṇamā̭sa॒-ssendra̭ ai॒ndra-ndaddhya̭māvā॒syā̭yā॒-ntenā̭māvā॒syā̭ sendrā॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ sendrā̭ve॒vainaṷ yajate॒ śva-śśvo᳚-'smā ījā॒nāya॒ vasī̭yo bhavati de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā- [de॒vā e॒tām, iṣṭi̭-mapaśyan-] 22
-miṣṭi̭-mapaśya-nnāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒gṃ॒ sara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate ca॒ru-ntā-mpau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyānu॒ nira̭vapa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsa pau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyai॒tāmiṣṭi॒manu॒ nirva̭pe-tpaurṇamā॒senai॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya pra॒hṛtyā᳚-''gnāvaiṣṇa॒vena̭ de॒vatā᳚śca ya॒jña-ñca॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte mithu॒nā-npa॒śūn-thsā̭rasva॒tābhyāṃ॒-yā~va̭de॒vāsyāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsyāsti॒ tat, sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte] 23
-thsarvaṃ̭-vṛ~ṅkte paurṇamā॒sīme॒va ya̭jeta॒ bhrātṛ̭vyavā॒nnāmā̭vā॒syāgṃ̭ ha॒tvā bhrātṛ̭vya॒-nnā-''pyā̭yayati sākamprasthā॒yīyḙna yajeta pa॒śukā̭mo॒yasmai॒ vā alpḙnā॒-''hara̭nti॒ nā-''tmanā॒ tṛpya̭ti॒ nānyasmai̭ dadāti॒ yasmai̭ maha॒tā tṛpya̭tyā॒tmanā॒ dadā᳚tya॒nyasmai̭ maha॒tā pū॒rṇagṃ ho̭ta॒vya̭-ntṛ॒pta e॒vaina॒mindraḥ̭ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭starpayati dārupā॒treṇa̭ juhoti॒ na hi mṛ॒nmaya॒māhṷtimāna॒śa audṷmbara- [audṷmbaram, bha॒va॒tyūrgvā] 24
-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe॒ nāga̭taśrīrmahe॒ndraṃ-ya~̭jeta॒ trayo॒ vai ga॒taśri̭ya-śśuśru॒vā-ngrā̭ma॒ṇī rā̭ja॒nya̭steṣā᳚-mmahe॒ndro de॒vatā॒ yo vai svā-nde॒vatā̭mati॒ yaja̭te॒ prasvāyai̭ de॒vatā̭yaicyavate॒ na parā॒-mprāpno̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒ra-mindraṃ̭-ya~jeta saṃva~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnā-'ti॒ svai- [vra॒ta-nnā-'ti॒ svā, e॒vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒] 25
-vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒ bhūtyā̭ indhe॒ vasī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭da॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṃva~thsa॒rame॒vainaṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃ sa̭ma॒gni-rvra॒tapa̭ti-rvra॒tamā la̭mbhayati॒ tato-'dhi॒ kāmaṃ̭-ya~jeta || 26 ||
(e॒tāṃ - ta - daudṷmbara॒gg॒ - svā - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 4)
nāso̭mayājī॒ sa-nna̭ye॒danā̭gataṃ॒-vā~ e॒tasya॒ payo॒ yo-'so̭mayājī॒ yadaso̭mayājī sa॒-nnaye᳚-tparimo॒ṣa e॒va so-'nṛ̭ta-ṅkaro॒tyatho॒ parai॒va si̭cyate somayā॒jyḙva sa-nna̭ye॒-tpayo॒ vai somaḥ॒ payaḥ̭ sānnā॒yya-mpaya̭sai॒va paya̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ vi vā e॒ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rardhayati va॒rdhaya̭tyasya॒ bhrātṛ̭vyaṃ॒-ya~sya̭ ha॒virnirṷpta-mpu॒rastā᳚cca॒ndramā̭ [pu॒rastā᳚cca॒ndramāḥ᳚, a॒bhyṷdeti̭] 27
a॒bhyṷdeti̭ tre॒dhā ta̭ṇḍu॒lān. vi bha̭je॒dye ma̭ddhya॒mā-ssyustāna॒gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-ṅkuryā॒dye sthavi̭ṣṭhā॒stānindrā̭ya pradā॒tre da॒dhaggśca॒ruṃ-ye~-'ṇi̭ṣṭhā॒stān. viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ śṛ॒te ca॒ruma॒gnire॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhāmindraḥ॒ praya̭cchati ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ pa॒śava॒-śśipi̭rya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ na dve [na dve, ya॒je॒ta॒ ya-tpūrva̭yā] 28
ya̭jeta॒ ya-tpūrva̭yā sampra॒ti yaje॒totta̭rayā cha॒mbaṭkṷryā॒dyadutta̭rayā sampra॒ti yajḙta॒ pūrva̭yā cha॒mbaṭkṷryā॒nneṣṭi॒rbhava̭ti॒ na ya॒jñastadanṷ hrītamu॒khya̭paga॒lbho jā̭yata॒ ekā̭me॒va ya̭jeta praga॒lbho᳚-'sya jāya॒te 'nā̭dṛtya॒ ta-ddve e॒va ya̭jeta yajña mu॒khame॒va pūrva̭yā॒-''labha̭te॒ yaja̭ta॒ utta̭rayā de॒vatā̭ e॒va pūrva̭yā 'varu॒ndha i̭ndri॒ya-mutta̭rayā devalo॒kame॒va [ ] 29
pūrva̭yā-'bhi॒jaya̭ti manuṣyalo॒kamutta̭rayā॒ bhūya̭so yajñakra॒tūnupai᳚tye॒ṣā vai su॒manā॒ nāmeṣṭi॒ryama॒dyejā॒na-mpa॒ścācca॒ndramā̭ a॒bhyṷdetya॒sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati dākṣāyaṇa ya॒jñena̭ suva॒rgakā̭mo yajeta pū॒rṇamā̭se॒ sa-nna̭ye-nmaitrāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ-ya~jeta pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒tasteṣā̭me॒tama̭rdhamā॒sa-mprasṷta॒steṣā᳚-mmaitrāvaru॒ṇī va॒śā-'mā̭vā॒syā̭yā-manūba॒ndhyā̭ ya- [-manūba॒ndhyā̭ yat, pū॒rve॒dyu ryaja̭te॒] 30
-tpū᳚rve॒dyu ryaja̭te॒ vedi̭me॒va ta-tka̭roti॒ ya-dva॒thsā-na̭pāka॒roti̭ sadohavirdhā॒ne e॒va sa-mmi̭noti॒ yadyaja̭te de॒vaire॒va su॒tyāgṃ sa-mpā̭dayati॒ sa e॒tama̭rdhamā॒sagṃ sa̭dha॒māda̭-nde॒vai-ssoma̭-mpibati॒ ya-nmai᳚trāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ॒-ya~ja̭te॒ yaivāsau de॒vānāṃ᳚-va~॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasya̭ sā॒kṣādvā e॒ṣa de॒vāna॒bhyāro̭hati॒ ya ḙṣāṃ-ya~॒jña- [ya॒jñam, a॒bhyā॒roha̭ti॒] 31
-ma̭bhyā॒roha̭ti॒ yathā॒ khalu॒vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-vyā~॒vṛtkā̭ma e॒tena̭ ya॒jñena̭ yajeta kṣu॒rapa̭vi॒rhyḙṣa ya॒jñastā॒ja-kpuṇyo̭ vā॒ bhava̭ti॒ pra vā̭ mīyate॒ tasyai॒tadvra॒ta-nnānṛ̭taṃ-va~de॒nna mā॒gṃ॒ sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnāsya॒ palpṷ̄lanena॒ vāsaḥ̭ palpūlayeyu -re॒taddhi de॒vā-ssarva॒-nna ku॒rvanti̭ || 32 ||
(ca॒ndramā॒ -dve -dḙvalo॒kame॒va - ya-dya॒jñaṃ- pa̭lpūlayeyuḥ॒ -ṣaṭ ca̭) (a. 5)
e॒ṣa vai dḙvara॒tho ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau yo da̭rśapūrṇamā॒sāvi॒ṣṭvā somḙna॒ yaja̭te॒ ratha̭spaṣṭa e॒vāva॒sāne॒ varḙ de॒vānā॒mava̭ syatye॒tāni॒ vā aṅgā॒parūgṃ̭ṣi saṃva~thsa॒rasya॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja॒te-'ṅgā॒parūg̭ṣye॒va saṃ̭va~thsa॒rasya॒ prati̭ dadhātye॒ te vai saṃ̭va~thsa॒rasya॒ cakṣṷṣī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamanṷ paśya- [paśyati, e॒ṣā vai] 33
-tye॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒ rya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata e॒ṣa vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ ya e॒va dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hatye॒tau vai de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ yāve॒va de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ tābhyā̭- [harī॒ tābhyā᳚m, e॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-] 34
-me॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatye॒tadvai de॒vānā̭mā॒syaṃ̭-ya~-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te sā॒kṣāde॒va de॒vānā̭mā॒syḙ juhotye॒ṣa vai ha̭virdhā॒nī yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sā॒yamprā̭taragniho॒tra-ñjṷhoti॒ yaja̭te darśapūrṇamā॒sā-vaha̭rahar-havirdhā॒nināgṃ̭ su॒to ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te havirdhā॒nya̭smīti॒ sarva̭me॒vāsya̭ barhi॒ṣya̭-nda॒tta-mbha̭vati de॒vāvā aha̭- [ahaḥ, ya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte] 35
-rya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte da̭rśapūrṇamā॒sāva̭puna॒-ntau vā e॒tau pū॒tau meddhyau॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te pū॒tāve॒vainau॒ meddhyaṷ yajate॒ nāmā̭vā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca॒ striya॒-mupḙyā॒dya- dṷpe॒yānniri̭ndriya-ssyā॒-thsoma̭sya॒ vai rājño᳚-'rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ॒ patna̭ya āsa॒-ntāsā̭mamāvā॒syā᳚-ñca paurṇamā॒sī-ñca॒ nopai॒- [nopai᳚t, te ḙnama॒bhi] 36
-tte ḙnama॒bhi sama̭nahyetā॒-ntaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ ta-drā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyā॒mavi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭vindanti॒ sa e॒te e॒va na̭ma॒syannupā̭dhāva॒-tte a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā ā॒va-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dhe a̭sāvā॒- [a̭sāva, ā॒vadadhi̭ de॒vā] 37
-'vadadhi̭ de॒vā i̭jyāntā॒ iti॒ tasmā᳚-thsa॒dṛśī̭nā॒gṃ॒ rātrī̭ṇā-mamāvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca̭ de॒vā i̭jyanta e॒te hi de॒vānā᳚-mbhāga॒dhe bhā̭ga॒dhā a̭smai manu॒ṣyā̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ bhū॒tāni॒ kṣudha̭maghnan-thsa॒dyo ma̭nu॒ṣyā̭ ardhamā॒se de॒vā mā॒si pi॒taraḥ̭ saṃva~thsa॒re vana॒spata̭ya॒-stasmā॒-daha̭raha-rmanu॒ṣyā̭ aśa̭namicchante 'rdhamā॒se de॒vā i̭jyante mā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate saṃva~thsa॒re vana॒spata̭yaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vyam || 38 ||
(pa॒śya॒ti॒ - tābhyā॒ -maha̭ - rai - dasāva॒ -phalagṃ̭ -sa॒pta ca̭) (a. 6)
de॒vā vai narci na yajṷṣyaśrayanta॒ te sāma̭nne॒vā-'śra̭yanta॒ hi-ṅka̭roti॒ sāmai॒vā-'ka॒r॒hi-ṅka̭roti॒ yatrai॒va de॒vā aśra̭yanta॒ tata̭ e॒vainā॒-nprayṷṅkte॒ hi-ṅka̭roti vā॒ca e॒vaiṣa yogo॒ hi-ṅka̭roti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ triḥ pra̭tha॒māmanvā̭ha॒ trirṷtta॒māṃ-ya~॒jñasyai॒va tadba॒r॒sa- [tadba॒r॒sam, na॒hya॒tyapra̭sragṃsāya॒-] 39
-nna̭hya॒tyapra̭sragṃsāya॒ santa̭ta॒manvā̭ha prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ rātha̭taṃrī-mpratha॒māmanvā̭ha॒ rātha̭taṃro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ trirvi gṛ̭hṇāti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ bārha̭tīmutta॒mā-manvā̭ha॒ bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒ko̭-'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ pra vo॒ [pra vaḥ̭, vājā॒] 40
vājā॒ ityani̭ruktā-mprājāpa॒tyāmanvā̭ha ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jñame॒va pra॒jāpa̭ti॒mā ra̭bhate॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā̭ha॒ tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīya॒te-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha॒ tasmā᳚-tpra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pravo॒ vājā॒ [vājāḥ᳚, ityanvā̭ha॒] 41
ityanvā̭ha॒ māsā॒ vai vājā̭ ardhamā॒sā a॒bhidya̭vo de॒vā ha॒viṣma̭nto॒ gaurghṛ॒tācī̭ ya॒jño de॒vāñji̭gāti॒ yaja̭māna-ssumna॒yu-ri॒da-ma̭sī॒da-ma॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-diti॒ pra vo॒ vājā॒ iti॒ tasyā॒nūcyāgna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ santa̭ta॒-mutta̭ra-mardha॒rcamā la̭bheta [ ] 42
prā॒ṇenai॒vā-'syā̭-'pā॒na-ndā̭dhāra॒ sarva॒māyṷreti॒ yo vā a̭ra॒tnigṃ sā̭midhe॒nīnāṃ॒-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkurute-'rdha॒rcau sa-nda̭dhātye॒ṣa vā a̭ra॒tni-ssā̭midhe॒nīnāṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkuruta॒ ṛṣer̭-ṛṣe॒rvā e॒tā nirmi̭tā॒ ya-thsā̭midhe॒nya̭stā yadasaṃ̭-yu~ktā॒-ssyuḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ ryaja̭mānasya॒ vi ti̭ṣṭherannardha॒rcau sa-nda̭dhāti॒ saṃ ~yṷnaktye॒vainā॒stā a̭smai॒ saṃyu~̭ktā॒ ava̭ruddhā॒-ssarvā̭-mā॒śiṣa̭-nduhre || 43 ||
(ba॒rsaṃ - ~vo̭ - jāyante॒ pravo॒ vājā̭ - labheta - dadhāti॒ saṃ - daśa̭ ca) (a. 7)
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mā-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha rathanta॒rasyai॒ṣa varṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha vāmade॒vyasyai॒ṣa varṇo̭ bṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mityā̭ha bṛha॒ta e॒ṣa varṇo॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha̭ ya॒jñame॒va ta-thsāma̭nvanta-ṅkarotya॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī̭dādi॒tyo᳚-'smi-ntāvi॒mau lo॒kāvaśā᳚ntā- [lo॒kāvaśā᳚ntau, ā॒stā॒-nte de॒vā] 44
-vāstā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metyagna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ itya॒smin ~lo॒ke᳚-'gnima̭dadhu rbṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mitya॒muṣmi̭n ~lo॒ka ā̭di॒tya-ntato॒ vā i॒mau lo॒kāva̭śāmyatāṃ॒-ya~de॒vama॒nvāhā॒nayo᳚ rlo॒kayo॒-śśāntyai॒ śāmya̭to-'smā i॒mau lo॒kau ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭daśa sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ pañca̭daśa॒ [pañca̭daśa, vā a̭rdhamā॒sasya॒] 45
vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate॒ tāsā॒-ntrīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiścā॒kṣarā̭ṇi॒ tāva̭tī-ssaṃva~thsa॒rasya॒ rātra̭yo-'kṣara॒śa e॒va saṃ̭va~thsa॒ramā᳚pnoti nṛ॒medha̭śca॒ parṷcchepaśca brahma॒vādya̭mavadetāma॒smi-ndārā̭vā॒rdre᳚-'gni-ñja̭nayāva yata॒ro nau॒ brahmī̭yā॒niti̭ nṛ॒medho॒-'bhya̭vada॒-thsa dhū॒mama̭janaya॒-tparṷcchepo॒ 'bhya̭vada॒-thso᳚-'gnima̭janaya॒dṛṣa॒ itya̭bravī॒- [itya̭bravīt, yathsa॒māva̭dvi॒dva] 46
-dyathsa॒māva̭dvi॒dva ka॒thā tvama॒gnimajī̭jano॒ nāhamiti̭ sāmidhe॒nīnā̭me॒vāhaṃ-va~rṇaṃ̭-ve~॒detya̭bravī॒dya-dghṛ॒tava̭-tpa॒dama̭nū॒cyate॒ sa ā̭sāṃ॒-va~rṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha sāmidhe॒nīṣve॒va tajjyoti̭ rjanayati॒ striya॒stena॒ yadṛca॒-sstriya॒stena॒ ya-dgā̭ya॒triya॒-sstriya॒stena॒ ya-thsā̭midhe॒nyo̭ vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha॒ [vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha, tena॒ puggsva̭tī॒stena॒] 47
tena॒ puggsva̭tī॒stena॒ sendrā॒stena̭ mithu॒nā a॒gnirde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī̭du॒śanā̭ kā॒vyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭tira॒gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒bhi pa॒ryāva̭rtata॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒nvāha॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaddhva॒rava̭tī॒manvā̭ha॒ bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚ [bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚, dhva॒ra॒ti॒ śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒] 48
dhvarati śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒ ityā̭ha pa॒vitra̭me॒vaita-dyaja̭māname॒vaitayā̭ pavayati॒ sami̭ddho agna āhu॒tetyā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndāya॒ yadata̭ ū॒rdhvama̭bhyāda॒ddhyādyathā̭ bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti tā॒dṛge॒va ta-ttrayo॒ vā a॒gnayo̭ havya॒vāha̭no de॒vānā᳚-ṅkavya॒vāha̭naḥ pitṛ॒ṇāgṃ sa॒hara̭kṣā॒ asṷrāṇā॒-nta e॒tarhyā śagṃ̭sante॒ māṃ-va~̭riṣyate॒ mā- [mām, iti̭] 49
-miti̭ vṛṇī॒ddhvagṃ ha̭vya॒vāha̭na॒mityā̭ha॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntaṃ-vṛ~̭ṇīta ārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte॒ bandho̭re॒va naityatho॒ santa̭tyai pa॒rastā̭da॒rvāco̭ vṛṇīte॒ tasmā᳚-tpa॒rastā̭da॒rvāñco̭ manu॒ṣyā᳚-npi॒taro-'nu॒ pra pi̭pate || 50 ||
(aśā᳚ntā - vāha॒ pañca̭daśā - bravī॒ - danvā̭hai॒ - tayā̭ - variṣyate॒ mā - mekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
agnḙ ma॒hāgṃ a॒sītyā̭ha ma॒hān. hyḙṣa yada॒gni rbrā᳚hma॒ṇetyā̭ha brāhma॒ṇo hyḙṣa bhā̭ra॒tetyā̭hai॒ṣa hi de॒vebhyo̭ ha॒vya-mbhara̭ti de॒veddha॒ ityā̭ha de॒vā hyḙtamaindha̭ta॒ manvi̭ddha॒ ityā̭ha॒ manu॒rhyḙtamutta̭ro de॒vebhya॒ aindharṣi̭ṣṭuta॒ ityā॒harṣa̭yo॒ hyḙtamastṷva॒n viprā̭numadita॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, viprā॒ hyḙte] 51
viprā॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃsaḥ̭ kaviśa॒sta ityā̭ha ka॒vayo॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃso॒ brahma̭sagṃśita॒ ityā̭ha॒ brahma̭sagṃśito॒ hyḙṣa ghṛ॒tāha̭vana॒ ityā̭ha ghṛtāhu॒tirhya̭sya pri॒yata̭mā pra॒ṇīrya॒jñānā॒mityā̭ha pra॒ṇīrhyḙṣa ya॒jñānāgṃ̭ ra॒thīra̭ddhva॒rāṇā॒mityā̭hai॒ṣa hi dḙvara॒tho̭-'tūrto॒ hotetyā̭ha॒ na hyḙta-ṅkaśca॒na [ ] 52
tara̭ti॒ tūrṇi̭r-havya॒vāḍityā̭ha॒ sarva॒gg॒hyḙṣa tara॒tyāspātra̭-ñju॒hūrde॒vānā॒mityā̭ha ju॒hūrhyḙṣa de॒vānā᳚-ñcama॒so dḙva॒pāna॒ ityā̭ha cama॒so hyḙṣa dḙva॒pāno॒-'rāgṃ i̭vāgne ne॒mirde॒vāgstva-mpa̭ri॒bhūra॒sītyā̭ha de॒vān hyḙṣa pa̭ri॒bhūrya-dbrū॒yādā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te yaja̭mānā॒yeti॒ bhrātṛ̭vyamasmai [bhrātṛ̭vyamasmai, ja॒na॒ye॒dā va̭ha] 53
janaye॒dā va̭ha de॒vān. yaja̭mānā॒yetyā̭ha॒ yaja̭māname॒vaitena̭ vardhayatya॒gnima̭gna॒ ā va̭ha॒ soma॒mā va॒hetyā̭ha de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thāpū॒rvamupa̭ hvayata॒ ā cā᳚gne de॒vān. vaha̭ su॒yajā̭ ca yaja jātaveda॒ ityā̭hā॒gnime॒va ta-thsagg śya̭ti॒ so᳚-'sya॒ sagṃśi̭to de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatya॒gnir-hote- [-hotā᳚, ityā̭hā॒-'gnirvai] 54
-tyā̭hā॒-'gnirvai de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ ya e॒va de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ taṃ-vṛ~̭ṇīte॒smo va॒yamityā̭hā॒-''tmāna̭me॒va sa॒ttva-ṅga̭mayati sā॒dhu tḙ yajamāna de॒vatetyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-dyo᳚-'gnigṃ hotā̭ra॒mavṛ̭thā॒ itya॒gnino̭bha॒yato॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyā-tpra॒māyṷka-ssyā-dyajamānadeva॒tyā̭ vai ju॒hūrbhrā̭tṛvya deva॒tyo̭pa॒bhṛ- [deva॒tyo̭pa॒bhṛt, yaddve i̭va] 55
-dyaddve i̭va brū॒yā-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye-dghṛ॒tava̭tīmaddhvaryo॒ sruca॒mā-'sya॒svetyā̭ha॒ yaja̭māna me॒vaitena̭ vardhayati devā॒yuva॒mityā̭ha de॒vān. hyḙṣā-'va̭ti vi॒śvavā̭rā॒mityā̭ha॒ viśva॒gg॒ hyḙṣā-'va॒tīḍā̭mahai de॒vāgṃ ī॒ḍenyā᳚nnama॒syāma̭ nama॒syāṋ yajā̭ma ya॒jñiyā॒nityā̭hamanu॒ṣyā̭ vā ī॒ḍenyāḥ᳚ pi॒taro̭ nama॒syā̭ de॒vā ya॒jñiyā̭ de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thābhā॒gaṃ-ya~̭jati || 56 ||
(viprā̭numadita॒ ityā̭ha - ca॒nā - 'smai॒ - hoto̭ - pa॒bhṛ-d- de॒vatā̭ e॒va - trīṇi̭ ca) (a. 9)
trīgstṛ॒cānanṷ brūyā-drāja॒nya̭sya॒ trayo॒ vā a॒nye rā̭ja॒nyā᳚-tpurṷṣā brāhma॒ṇo vaiśyaḥ̭ śū॒drastāne॒vāsmā॒ anṷkān karoti॒ pañca̭da॒śānṷ brūyā-drāja॒nya̭sya pañcada॒śo vai rā̭ja॒nyaḥ̭ sva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ṣṭhāpayati tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ daddhyādindri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yakā̭maḥ॒ khalu॒ vai rā̭ja॒nyo̭ yajate tri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒ya-mpari̭ gṛhṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta [kā॒mayḙta, bra॒hma॒va॒rca॒sama॒stviti̭] 57
brahmavarca॒sama॒stviti̭ gāyatri॒yā pari̭ daddhyā-dbrahmavarca॒saṃ-vai~ gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒same॒va bha̭vati sa॒ptada॒śānṷ brūyā॒-dvaiśya̭sya saptada॒śo vai vaiśya॒-ssva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ ṣṭhāpayati॒jaga̭tyā॒ pari̭ daddhyā॒jjāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śukā̭maḥ॒ khalu॒ vai vaiśyo̭ yajate॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇā॒tye ka̭vigṃ śati॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masyai kavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ [prati̭ṣṭhityai, catṷrvigṃśati॒manṷ] 58
catṷrvigṃśati॒manṷ brūyā-dbrahmavarca॒sa-kā̭masya॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaivāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundhe tri॒gṃ॒śata॒manṷ brūyā॒danna̭kāmasya tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vāsmā̭ a॒nnādya॒mava̭ rundhe॒ dvātrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masya॒ dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭuga̭nu॒ṣṭu-pchanda̭sā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ ṣaṭtrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masya॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe॒] 59
-nava̭ rundhe॒ catṷścatvārigṃśata॒manṷ brūyādindri॒yakā̭masya॒ catṷścatvārigṃśadakṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-ptri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒yamava̭ rundhe॒ 'ṣṭāca̭tvārigṃ śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masyā॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒ syanṷ brūyā-dbahuyā॒jina॒-ssarvā̭ṇi॒ vā e॒tasya॒ chandā॒g॒sya va̭ruddhāni॒ yo ba̭huyā॒jyapa̭rimita॒manṷ brūyā॒dapa̭rimita॒syā va̭rudhyai || 60 ||
(kā॒mayḙta॒ - prati̭ṣṭhityai - pa॒śūnth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
nivī̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇā-mprācīnāvī॒ta-mpi̭tṛ॒ṇāmupa̭vīta-nde॒vānā॒mupa̭ vyayate devala॒kṣmame॒va ta-tkṷrute॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha॒ tiṣṭha॒nn॒. hyāśrṷtataraṃ॒-va~da̭ti॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ āsī̭no yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ ya-tkrau॒ñcama॒nvāhā̭-''su॒ra-nta-dyanma॒ndra-mmā̭nu॒ṣa-ntadyada̭nta॒rā ta-thsadḙvamanta॒rā-'nūcyagṃ̭ sadeva॒tvāya̭ vi॒dvāgṃso॒ vai [ ] 61
pu॒rā hotā̭ro-'bhūva॒-ntasmā॒-dvidhṛ̭tā॒ addhvā॒no-'bhṷ̄va॒-nna panthā̭na॒-ssama̭rukṣannantarve॒dya̭nyaḥ pādo॒ bhava̭ti bahirve॒dya̭nyo-'thānvā॒hāddhva̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai pa॒thāmasagṃ̭ rohā॒yātho̭ bhū॒tañcai॒va bha̭vi॒ṣyaccāva̭ ru॒ndhe-'tho॒ pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭ ru॒ndhe-'tho᳚ grā॒myāgścai॒va pa॒śūnā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ [ru॒ndhe-'tho᳚, de॒va॒lo॒ka-ñcai॒va] 62
devalo॒ka-ñcai॒va ma̭nuṣya lo॒ka-ñcā॒bhi ja̭yati de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒nthsa pra॒jāpa̭tistū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ramā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇīmā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ atho̭ sāmidhe॒nīre॒vābhya̭-na॒ktyalū᳚kṣo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho̭ ta॒rpaya̭tye॒vainā॒-stṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒- [pa॒śubhiḥ̭, ya e॒vaṃ-ve~da॒] 63
-rya e॒vaṃ-ve~da॒ yadeka̭yā ''ghā॒raye॒dekā᳚-mprīṇīyā॒dya-ddvābhyā॒-ndve prī̭ṇīyā॒dya-dti॒sṛbhi॒rati॒ tadrḙcaye॒tmana॒sā ''ghā̭rayati॒ mana̭sā॒ hyanā᳚ptamā॒pyatḙ ti॒ryañca॒mā ghā̭raya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ॒-vā~kca॒ mana̭ścā ''rtīyetāma॒ha-nde॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hā॒mīti॒ vāga̭bravīda॒ha-nde॒vebhya॒ iti॒ mana॒stau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī- [so᳚-'bravīt, pra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va] 64
-tpra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va tva-mmana̭so-'si॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ tadvā॒cā vada॒tīti॒ ta-tkhalu॒ tubhya॒-nna vā॒cā jṷhava॒nnitya̭bravī॒-ttasmā॒nmana̭sā pra॒jāpa̭taye juhvati॒mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ pari॒dhīnthsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒ntrirma̭ddhya॒ma-ntrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒vābhi ja̭yati॒ trirda̭kṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ [-trayaḥ̭, i॒me lo॒kā] 65
i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ trirṷttarā॒rdhya̭-ntrayo॒ vai dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒stāne॒vābhi ja̭yati॒ trirupa̭ vājayati॒ trayo॒ vai dḙvalo॒kā dḙvalo॒kāne॒vābhi ja̭yati॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā āghā॒ramā ghā̭rayati ti॒ra i̭va॒ [ti॒ra i̭va, vai sṷva॒rgo] 66
vai sṷva॒rgo lo॒ka-ssṷva॒rgame॒vāsmai̭ lo॒ka-mpraro̭cayatyṛ॒jumā ghā̭rayatyṛ॒juri̭va॒ hi prā॒ṇa-ssanta̭ta॒mā ghā̭rayati prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ ji॒hma-ntasyā ''ghā̭raye-tprā॒ṇame॒vāsmā᳚jji॒hma-nna̭yati tā॒ja-kpramī̭yate॒śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā dhru॒vā- [ā॒tmā dhru॒vā, ā॒ghā॒ramā॒ghārya̭] 67
-''ghā॒ramā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dadhātya॒gni-rde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī॒-ddaivyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śña-mai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭ti rbrāhma॒ṇa-ma̭bravī-de॒tadvi brū॒hītyā śrā̭va॒yetī॒da-ndḙvā-śśṛṇu॒teti॒ vāva tada̭bravī-da॒gni rde॒vo hoteti॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntama̭vṛṇīta॒ tato̭ de॒vā [de॒vāḥ, abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒] 68
abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prava॒ra-mpra̭vṛ॒ṇate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadbrā᳚hma॒ṇaścā brā᳚hmaṇaśca pra॒śña-me॒yātā᳚-mbrāhma॒ṇāyādhi̭ brūyā॒-dya-dbrā᳚hma॒ṇāyā॒-'ddhyāhā॒ ''tmane-'ddhyā̭ha॒ yadbrā᳚hma॒ṇa-mpa॒rāhā॒-''tmāna॒-mparā̭-''ha॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo na pa॒rocyaḥ̭ || 69 ||
(vā - ā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ - pa॒śubhiḥ॒ - so᳚-'bravī-d- dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ -iva - dhru॒vā - de॒vā - śca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)
āyṷṣṭa āyu॒rdā a̭gna॒ ā pyā̭yasva॒ sa-nte 'va̭ te॒ heḍa॒ udṷtta॒ma-mpraṇo̭ de॒vyā no̭ di॒vo 'gnā̭ viṣṇū॒ agnā̭viṣṇū i॒ma-mmḙ varuṇa॒-tattvā̭ yā॒ myu du॒tya-ñci॒tram || a॒pā-nnapā॒dā hyasthā̭-du॒pastha̭-ñji॒hmānā̭-mū॒rdhvo vi॒dyutaṃ॒-va~sā̭naḥ | tasya॒ jyeṣṭha̭-mmahi॒mānaṃ॒-va~ha̭ntī॒r॒ hira̭ṇyavarṇāḥ॒ pari̭ yanti ya॒hvīḥ || sa- [sam, a॒nyā yantyupa̭] 70
-ma॒nyā yantyupa̭ yantya॒nyā-ssa̭mā॒namū॒rva-nna॒dyaḥ̭ pṛṇanti | tamū॒ śuci॒gṃ॒ śuca̭yo dīdi॒vāgṃ sa̭ma॒pā-nnapā̭ta॒-mpari̭tasthu॒rāpaḥ̭ | tamasmḙrā yuva॒tayo॒ yuvā̭na-mmarmṛ॒jyamā̭nāḥ॒ pari̭ ya॒ntyāpaḥ̭ || sa śu॒kreṇa॒ śikva̭nā re॒vada॒gnirdī॒dāyā̭ni॒ddhmo ghṛ॒tani̭rṇiga॒phsu || indrā॒varṷṇayora॒hagṃsa॒mrājo॒rava॒ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḍāta ī॒dṛśe᳚ || indrā̭varuṇā yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ no [yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ naḥ, vi॒śe janā̭ya॒] 71
vi॒śe janā̭ya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam | dī॒rghapra̭yajyu॒mati॒ yo va̭nu॒ṣyati̭ va॒ya-ñja̭yema॒ pṛta̭nāsu dū॒ḍhyaḥ̭ || ā no̭mitrāvaruṇā॒, prabā॒havā᳚ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ [no॒ varṷṇam, rarā̭ṇo vī॒hi] 72
rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || pra tḙ yakṣi॒ pra ta̭ iyarmi॒ manma॒ bhuvo॒ yathā॒ vandyo̭ no॒ havḙṣu | dhanva̭nniva pra॒pā a̭si॒ tvama̭gna iya॒kṣavḙ pū॒rave᳚ pratna rājann || 73 ||
vi pāja̭sā॒ vi jyoti̭ṣā || sa tvama̭gne॒ pratī̭kena॒ pratyo̭ṣa yātudhā॒nyaḥ̭ | u॒ru॒kṣayḙṣu॒ dīdya̭t || tagṃ su॒pratī̭kagṃ su॒dṛśa॒gg॒ svañca॒-mavi̭dvāgṃso vi॒duṣṭa̭ragṃ sapema | sa ya̭kṣa॒-dviśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npra ha॒vya-ma॒gni-ra॒mṛtḙṣu vocat || a॒gṃ॒ho॒mucḙ vi॒veṣa॒ yanmā॒ vina̭ i॒ndre-ndra̭ kṣa॒trami̭ndri॒yāṇi̭ śatakra॒to 'nṷ te dāyi || 74 ||
(ya॒hvī-ssa - ma̭dhva॒rāya̭ no॒ - varṷṇagṃ - rāja॒gg॒ -tṷścatvārigṃśacca) (a. 12)
(vi॒śvarṷ̄pa॒ - stvaṣṭe - ndraṃ̭-vṛ~॒traṃ - bra̭hmavā॒dina॒-ssa tvai - nā-'so̭mayājye॒ - ṣa vai dḙvara॒tho - de॒vā vai narci nā - ya॒jño - 'gnḙ ma॒hān - trīn - nivī̭ta॒ - māyṷṣṭe॒ - dvāda̭śa)
(vi॒śvarṷ̄po॒ - nainagṃ̭ śītarū॒rā - va॒dya vasṷ - pūrve॒dyu - rvājā॒ itya - gnḙ ma॒hān - nivī̭ta - ma॒nyā yanti॒ - catuḥ̭ saptatiḥ )
(vi॒śvarūpo॒, 'nṷ te dāyi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.