કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે પઞ્ચમઃ પ્રશ્નઃ - ઇષ્ટિવિધાનં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
વિ॒શ્વરૂ॑પો॒ વૈ ત્વા॒ષ્ટ્રઃ પુ॒રોહિ॑તો દે॒વાના॑માસી-થ્સ્વ॒સ્રીયો-ઽસુ॑રાણા॒-ન્તસ્ય॒ ત્રીણિ॑ શી॒ર્॒ષાણ્યા॑સન્-થ્સોમ॒પાનગ્ં॑ સુરા॒પાન॑-મ॒ન્નાદ॑ન॒ગ્ં॒ સ પ્ર॒ત્યક્ષ॑-ન્દે॒વેભ્યો॑ ભા॒ગમ॑વદ-ત્પ॒રોક્ષ॒મસુ॑રેભ્ય॒-સ્સર્વ॑સ્મૈ॒ વૈ પ્ર॒ત્યક્ષ॑-મ્ભા॒ગં-વઁ॑દન્તિ॒ યસ્મા॑ એ॒વ પ॒રોક્ષં॒-વઁદ॑ન્તિ॒ તસ્ય॑ ભા॒ગ ઉ॑દિ॒તસ્તસ્મા॒દિન્દ્રો॑ ઽબિભેદી॒દૃં-વૈઁ રા॒ષ્ટ્રં-વિઁ પ॒ર્યાવ॑ર્તય॒તીતિ॒ તસ્ય॒ વજ્ર॑મા॒દાય॑ શી॒ર્॒ષાણ્ય॑ચ્છિન॒દ્ય-થ્સો॑મ॒પાન॒- [-થ્સો॑મ॒પાન᳚મ્, આસી॒થ્સ] 1
-માસી॒થ્સ ક॒પિઞ્જ॑લો ઽભવ॒-દ્ય-થ્સુ॑રા॒પાન॒ગ્ં॒ સ ક॑લ॒વિઙ્કો॒ યદ॒ન્નાદ॑ન॒ગ્ં॒ સ તિ॑ત્તિ॒રિસ્તસ્યા᳚ઞ્જ॒લિના᳚ બ્રહ્મહ॒ત્યામુપા॑ગૃહ્ણા॒-ત્તાગ્ં સં॑વઁથ્સ॒રમ॑બિભ॒સ્ત-મ્ભૂ॒તાન્ય॒ભ્ય॑ક્રોશ॒-ન્બ્રહ્મ॑હ॒ન્નિતિ॒ સ પૃ॑થિ॒વીમુપા॑સીદદ॒સ્યૈ બ્ર॑હ્મહ॒ત્યાયૈ॒ તૃતી॑ય॒-મ્પ્રતિ॑ ગૃહા॒ણેતિ॒ સા-ઽબ્ર॑વી॒દ્વરં॑-વૃઁણૈ ખા॒તા-ત્પ॑રાભવિ॒ષ્યન્તી॑ મન્યે॒ તતો॒ મા પરા॑ ભૂવ॒મિતિ॑પુ॒રા તે॑ [ભૂવ॒મિતિ॑પુ॒રા તે᳚, સંવઁથ્સ॒રાદપિ॑] 2
સંવઁથ્સ॒રાદપિ॑ રોહા॒દિત્ય॑બ્રવી॒-ત્તસ્મા᳚-ત્પુ॒રા સં॑વઁથ્સ॒રા-ત્પૃ॑થિ॒વ્યૈ ખા॒તમપિ॑ રોહતિ॒ વારે॑વૃત॒ગ્ગ્॒ હ્ય॑સ્યૈ॒ તૃતી॑ય-મ્બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ પ્રત્ય॑ગૃહ્ણા॒-ત્ત-થ્સ્વકૃ॑ત॒મિરિ॑ણમભવ॒-ત્તસ્મા॒દાહિ॑તાગ્નિ-શ્શ્ર॒દ્ધાદે॑વ॒-સ્સ્વકૃ॑ત॒ ઇરિ॑ણે॒ નાવ॑ સ્યે-દ્બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ હ્યે॑ષ વર્ણ॒-સ્સ વન॒સ્પતી॒નુપા॑સીદદ॒સ્યૈ બ્ર॑હ્મહ॒ત્યાયૈ॒ તૃતી॑ય॒-મ્પ્રતિ॑ ગૃહ્ણી॒તેતિ॒ તે᳚-ઽબ્રુવ॒ન્ વરં॑-વૃઁણામહૈ વૃ॒ક્ણા- [વૃ॒ક્ણાત્, પ॒રા॒ભ॒વિ॒ષ્યન્તો॑] 3
-ત્પ॑રાભવિ॒ષ્યન્તો॑ મન્યામહે॒ તતો॒ મા પરા॑ ભૂ॒મેત્યા॒વ્રશ્ચ॑નાદ્વો॒ ભૂયાગ્ં॑સ॒ ઉત્તિ॑ષ્ઠા॒નિત્ય॑બ્રવી॒-ત્તસ્મા॑દા॒વ્રશ્ચ॑ના-દ્વૃ॒ક્ષાણા॒-મ્ભૂયાગ્ં॑સ॒ ઉત્તિ॑ષ્ઠન્તિ॒ વારે॑વૃત॒ગ્ગ્॒ હ્યે॑ષા॒-ન્તૃતી॑ય-મ્બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ પ્રત્ય॑ગૃણ્હ॒ન્થ્સ નિ॑ર્યા॒સો॑ ઽભવ॒-ત્તસ્મા᳚ન્નિર્યા॒સસ્ય॒ ના-ઽઽશ્ય॑-મ્બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ હ્યે॑ષ વર્ણો-ઽથો॒ ખલુ॒ ય એ॒વ લોહિ॑તો॒ યો વા॒-ઽઽવ્રશ્ચ॑નાન્નિ॒ર્યેષ॑તિ॒ તસ્ય॒ ના-ઽઽશ્ય॑- [ના-ઽઽશ્ય᳚મ્, કામ॑મ॒ન્યસ્ય॒] 4
-ઙ્કામ॑મ॒ન્યસ્ય॒ સસ્ત્રી॑ષગ્ંસા॒દ-મુપા॑સીદદ॒સ્યૈ બ્ર॑હ્મહ॒ત્યાયૈ॒ તૃતી॑ય॒-મ્પ્રતિ॑ ગૃહ્ણી॒તેતિ॒ તા અ॑બ્રુવ॒ન્ વરં॑-વૃઁણામહા॒ ઋત્વિ॑યા-ત્પ્ર॒જાં-વિઁ॑ન્દામહૈ॒ કામ॒મા વિજ॑નિતો॒-સ્સ-મ્ભ॑વા॒મેતિ॒ તસ્મા॒દૃત્વિ॑યા॒-થ્સ્ત્રિયઃ॑ પ્ર॒જાં ઁવિ॑ન્દન્તે॒ કામ॒મા વિજ॑નિતો॒-સ્સમ્ભ॑વન્તિ॒ વારે॑વૃત॒ગ્ગ્॒ હ્યા॑સા॒-ન્તૃતી॑ય-મ્બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ પ્રત્ય॑ગૃહ્ણ॒ન્-થ્સા મલ॑વદ્વાસા અભવ॒-ત્તસ્મા॒-ન્મલ॑વ-દ્વાસસા॒ ન સંવઁ॑દેત॒- [સંવઁ॑દેત, ન સ॒હા-ઽઽસી॑ત॒] 5
-ન સ॒હા-ઽઽસી॑ત॒ નાસ્યા॒ અન્ન॑મદ્યા-દ્બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ હ્યે॑ષા વર્ણ॑-મ્પ્રતિ॒મુચ્યા ઽઽસ્તે-ઽથો॒ ખલ્વા॑હુર॒ભ્યઞ્જ॑નં॒-વાઁવ સ્ત્રિ॒યા અન્ન॑મ॒ભ્યઞ્જ॑નમે॒વ ન પ્ર॑તિ॒ગૃહ્ય॒-ઙ્કામ॑મ॒ન્યદિતિ॒ યા-મ્મલ॑વ-દ્વાસસગ્ં સ॒ભંવઁ॑ન્તિ॒ યસ્તતો॒ જાય॑તે॒ સો॑-ઽભિશ॒સ્તો યામર॑ણ્યે॒ તસ્યૈ᳚ સ્તે॒નો યા-મ્પરા॑ચી॒-ન્તસ્યૈ᳚ હ્રીતમુ॒ખ્ય॑પગ॒લ્ભો યા સ્નાતિ॒ તસ્યા॑ અ॒ફ્સુ મારુ॑કો॒ યા- [મારુ॑કો॒ યા, અ॒ભ્ય॒ઙ્ક્તે] 6
-ઽભ્ય॒ઙ્ક્તે તસ્યૈ॑ દુ॒શ્ચર્મા॒ યા પ્ર॑લિ॒ખતે॒ તસ્યૈ॑ ખલ॒તિર॑પમા॒રી યા-ઽઽઙ્ક્તે તસ્યૈ॑ કા॒ણો યા દ॒તો ધાવ॑તે॒ તસ્યૈ᳚ શ્યા॒વદ॒ન્॒. યા ન॒ખાનિ॑ નિકૃ॒ન્તતે॒ તસ્યૈ॑ કુન॒ખી યા કૃ॒ણત્તિ॒ તસ્યૈ᳚ ક્લી॒બો યા રજ્જુગ્ં॑ સૃ॒જતિ॒ તસ્યા॑ ઉ॒-દ્બન્ધુ॑કો॒ યા પ॒ર્ણેન॒ પિબ॑તિ॒ તસ્યા॑ ઉ॒ન્માદુ॑કો॒ યા ખ॒ર્વેણ॒ પિબ॑તિ॒ તસ્યૈ॑ ખ॒ર્વસ્તિ॒સ્રો રાત્રી᳚ર્વ્ર॒ત-ઞ્ચ॑રેદઞ્જ॒લિના॑ વા॒ પિબે॒દખ॑ર્વેણ વા॒ પાત્રે॑ણ પ્ર॒જાયૈ॑ ગોપી॒થાય॑ ॥ 7 ॥
(ય-થ્સો॑મ॒પાનં॑ - તે - વૃ॒ક્ણાત્- તસ્ય॒ ના-ઽઽશ્યં॑ - ઁવદેત॒ -મારુ॑કો॒ યા -ઽખ॑ર્વેણ વા॒ - ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 1)
ત્વષ્ટા॑ હ॒તપુ॑ત્રો॒ વીન્દ્ર॒ગ્ં॒ સોમ॒મા-ઽહ॑ર॒-ત્તસ્મિ॒ન્નિન્દ્ર॑ ઉપહ॒વમૈ᳚ચ્છત॒ ત-ન્નોપા᳚હ્વયત પુ॒ત્ર-મ્મે॑-ઽવધી॒રિતિ॒ સ ય॑જ્ઞવેશ॒સ-ઙ્કૃ॒ત્વા પ્રા॒સહા॒ સોમ॑મપિબ॒-ત્તસ્ય॒ યદ॒ત્યશિ॑ષ્યત॒ ત-ત્ત્વષ્ટા॑-ઽઽહવ॒નીય॒મુપ॒ પ્રાવ॑ર્તય॒-થ્સ્વાહેન્દ્ર॑શત્રુ-ર્વર્ધ॒સ્વેતિ॒ યદવ॑ર્તય॒-ત્ત-દ્વૃ॒ત્રસ્ય॑ વૃત્ર॒ત્વં-યઁદબ્ર॑વી॒-થ્સ્વાહેન્દ્ર॑શત્રુ-ર્વર્ધ॒સ્વેતિ॒ તસ્મા॑દ॒સ્યે- [તસ્મા॑દસ્ય, ઇન્દ્ર॒-શ્શત્રુ॑રભવ॒થ્સ] 8
-ન્દ્ર॒-શ્શત્રુ॑રભવ॒થ્સ સ॒ભંવઁ॑ન્ન॒ગ્નીષોમા॑વ॒ભિ સમ॑ભવ॒-થ્સ ઇ॑ષુમા॒ત્રમિ॑ષુમાત્રં॒-વિઁષ્વ॑ઙ્ઙવર્ધત॒ સ ઇ॒માં-લોઁ॒કાન॑વૃણો॒દ્યદિ॒માં-લોઁ॒કાનવૃ॑ણો॒-ત્ત-દ્વૃ॒ત્રસ્ય॑ વૃત્ર॒ત્વ-ન્તસ્મા॒દિન્દ્રો॑-ઽબિભે॒-થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒મુપા॑ધાવ॒-ચ્છત્રુ॑ર્મે-ઽ જ॒નીતિ॒ તસ્મૈ॒ વજ્રગ્ં॑ સિ॒ક્ત્વા પ્રાય॑ચ્છદે॒તેન॑ જ॒હીતિ॒ તેના॒ભ્યા॑યત॒ તાવ॑બ્રૂતામ॒ગ્નીષોમૌ॒ મા [ ] 9
પ્રહા॑રા॒વમ॒ન્ત-સ્સ્વ॒ ઇતિ॒ મમ॒ વૈ યુ॒વગ્ગ્સ્થ॒ ઇત્ય॑બ્રવી॒-ન્મામ॒ભ્યેત॒મિતિ॒ તૌ ભા॑ગ॒ધેય॑મૈચ્છેતા॒-ન્તાભ્યા॑-મે॒તમ॑ગ્નીષો॒મીય॒-મેકા॑દશકપાલ-મ્પૂ॒ર્ણમા॑સે॒ પ્રાય॑ચ્છ॒-ત્તાવ॑બ્રૂતામ॒ભિ સન્દ॑ષ્ટૌ॒ વૈ સ્વો॒ ન શ॑ક્નુવ॒ ઐતુ॒મિતિ॒ સ ઇન્દ્ર॑ આ॒ત્મનઃ॑ શીતરૂ॒રાવ॑જનય॒-ત્તચ્છી॑તરૂ॒રયો॒ર્જન્મ॒ ય એ॒વગ્ં શી॑તરૂ॒રયો॒ર્જન્મ॒ વેદ॒ [વેદ॑, નૈનગ્ં॑] 10
નૈનગ્ં॑ શીતરૂ॒રૌ હ॑ત॒સ્તાભ્યા॑મેનમ॒ભ્ય॑નય॒-ત્તસ્મા᳚-જ્જઞ્જ॒ભ્યમા॑નાદ॒ગ્નીષોમૌ॒ નિર॑ક્રામતા-મ્પ્રાણાપા॒નૌ વા એ॑ન॒-ન્તદ॑જહિતા-મ્પ્રા॒ણો વૈ દક્ષો॑-ઽપા॒નઃ ક્રતુ॒સ્તસ્મા᳚-જ્જઞ્જ॒ભ્યમા॑નો બ્રૂયા॒ન્મયિ॑ દક્ષક્ર॒તૂ ઇતિ॑ પ્રાણાપા॒નાવે॒વા-ઽઽત્મ-ન્ધ॑ત્તે॒ સર્વ॒માયુ॑રેતિ॒ સ દે॒વતા॑ વૃ॒ત્રાન્નિ॒ર્॒હૂય॒ વાર્ત્ર॑ઘ્નગ્ં હ॒વિઃ પૂ॒ર્ણમા॑સે॒ નિર॑વપ॒-દ્ઘ્નન્તિ॒ વા એ॑ન-મ્પૂ॒ર્ણમા॑સ॒ આ- [આ, અ॒મા॒વા॒સ્યા॑યાં-] 11
-ઽમા॑વા॒સ્યા॑યા-મ્પ્યાયયન્તિ॒ તસ્મા॒-દ્વાર્ત્ર॑ઘ્ની પૂ॒ર્ણમા॒સે ઽનૂ᳚ચ્યેતે॒ વૃધ॑ન્વતી અમાવા॒સ્યા॑યા॒-ન્ત-થ્સ॒ગ્ગ્॒સ્થાપ્ય॒ વાર્ત્ર॑ઘ્નગ્ં હ॒વિર્વજ્ર॑મા॒દાય॒ પુન॑ર॒ભ્યા॑યત॒ તે અ॑બ્રૂતા॒-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી મા પ્ર હા॑રા॒વયો॒ર્વૈ શ્રિ॒ત ઇતિ॒ તે અ॑બ્રૂતાં॒-વઁરં॑-વૃઁણાવહૈ॒ નક્ષ॑ત્રવિહિતા॒-ઽહમસા॒નીત્ય॒સાવ॑બ્રવી- ચ્ચિ॒ત્રવિ॑હિતા॒- ઽહમિતી॒ય-ન્તસ્મા॒ન્નક્ષ॑ત્રવિહિતા॒-ઽસૌ ચિ॒ત્રવિ॑હિતે॒-ઽયં-યઁ એ॒વ-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યો- [-દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યોઃ, વરં॒-વેઁદૈનં॒-વઁરો॑] 12
-ર્વરં॒-વેઁદૈનં॒-વઁરો॑ ગચ્છતિ॒ સ આ॒ભ્યામે॒વ પ્રસૂ॑ત॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રમ॑હ॒-ન્તે દે॒વા વૃ॒ત્રગ્ં હ॒ત્વા-ઽગ્નીષોમા॑વબ્રુવન્. હ॒વ્ય-ન્નો॑ વહત॒મિતિ॒ તાવ॑બ્રૂતા॒મપ॑તેજસૌ॒ વૈ ત્યૌ વૃ॒ત્રે વૈ ત્યયો॒સ્તેજ॒ ઇતિ॒ તે᳚-ઽબ્રુવ॒ન્ ક ઇ॒દમચ્છૈ॒તીતિ॒ ગૌરિત્ય॑બ્રુવ॒-ન્ગૌર્વાવ સર્વ॑સ્ય મિ॒ત્રમિતિ॒ સા-ઽબ્ર॑વી॒- [સા-ઽબ્ર॑વીત્, વરં॑-વૃઁણૈ॒ મય્યે॒વ] 13
-દ્વરં॑-વૃઁણૈ॒ મય્યે॒વ સ॒તો-ઽભયે॑ન ભુનજાદ્ધ્વા॒ ઇતિ॒ ત-દ્ગૌરા-ઽહ॑ર॒-ત્તસ્મા॒-દ્ગવિ॑ સ॒તોભયે॑ન ભુઞ્જત એ॒તદ્વા અ॒ગ્નેસ્તેજો॒ ય-દ્ઘૃ॒તમે॒ત-થ્સોમ॑સ્ય॒ ય-ત્પયો॒ ય એ॒વમ॒ગ્નીષોમ॑યો॒ સ્તેજો॒ વેદ॑ તેજ॒સ્વ્યે॑વ ભ॑વતિ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ કિન્દેવ॒ત્ય॑-મ્પૌર્ણમા॒સમિતિ॑ પ્રાજાપ॒ત્યમિતિ॑ બ્રૂયા॒-ત્તેનેન્દ્ર॑-ઞ્જ્યે॒ષ્ઠ-મ્પુ॒ત્ર-ન્નિ॒રવા॑સાયય॒દિતિ॒ તસ્મા᳚- -જ્જ્યે॒ષ્ઠ-મ્પુ॒ત્ર-ન્ધને॑ન નિ॒રવ॑સાયયન્તિ ॥ 14 ॥
(અ॒સ્ય॒ - મા - વેદા - ઽઽ - દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યો - ર॑બ્રવી॒ - દિતિ॒ તસ્મા᳚ - ચ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 2)
ઇન્દ્રં॑-વૃઁ॒ત્ર-ઞ્જ॑ઘ્નિ॒વાગ્ંસ॒-મ્મૃધો॒-ઽભિ પ્રાવે॑પન્ત॒ સ એ॒તં-વૈઁ॑મૃ॒ધ-મ્પૂ॒ऎણમા॑સે-ઽનુનિર્વા॒પ્ય॑મપશ્ય॒-ત્ત-ન્નિર॑વપ॒-ત્તેન॒ વૈ સ મૃધો-ઽપા॑હત॒ યદ્વૈ॑મૃ॒ધઃ પૂ॒ર્ણમા॑સે-ઽનુનિર્વા॒પ્યો॑ ભવ॑તિ॒ મૃધ॑ એ॒વ તેન॒ યજ॑મા॒નો ઽપ॑ હત॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રગ્ં હ॒ત્વા દે॒વતા॑ભિશ્ચેન્દ્રિ॒યેણ॑ ચ॒ વ્યા᳚ર્ધ્યત॒ સ એ॒તમા᳚ગ્ને॒ય-મ॒ષ્ટાક॑પાલ-મમાવા॒સ્યા॑યામપશ્યદૈ॒ન્દ્ર-ન્દધિ॒ [-દધિ॑, ત-ન્નિર॑વપ॒-ત્તેન॒] 15
ત-ન્નિર॑વપ॒-ત્તેન॒ વૈ સ દે॒વતા᳚શ્ચેન્દ્રિ॒ય-ઞ્ચાવા॑રુન્ધ॒યદા᳚ગ્ને॒યો᳚ ઽષ્ટાક॑પાલો ઽમાવા॒સ્યા॑યા॒-મ્ભવ॑ત્યૈ॒ન્દ્ર-ન્દધિ॑ દે॒વતા᳚શ્ચૈ॒વ તેને᳚ન્દ્રિ॒ય-ઞ્ચ॒ યજ॑મા॒નો-ઽવ॑ રુન્ધ॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય વૃ॒ત્ર-ઞ્જ॒ઘ્નુષ॑ ઇન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-મ્પૃથિ॒વીમનુ॒ વ્યા᳚ર્ચ્છ॒-ત્તદોષ॑ધયો વી॒રુધો॑-ઽભવ॒ન્થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒મુપા॑ધાવ-દ્વૃ॒ત્ર-મ્મે॑ જ॒ઘ્નુષ॑ ઇન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑- [વી॒ર્ય᳚મ્, પૃ॒થિ॒વીમનુ॒] 16
-મ્પૃથિ॒વીમનુ॒ વ્યા॑ર॒-ત્તદોષ॑ધયો વી॒રુધો॑-ઽભૂવ॒ન્નિતિ॒ સ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ॒શૂન॑બ્રવીદે॒તદ॑સ્મૈ॒ સ-ન્ન॑ય॒તેતિ॒ ત-ત્પ॒શવ॒ ઓષ॑ધી॒ભ્યો ઽધ્યા॒ત્મન્-થ્સમ॑નય॒-ન્ત-ત્પ્રત્ય॑દુહ॒ન્॒. ય-થ્સ॒મન॑ય॒-ન્ત-થ્સા᳚-ન્ના॒ય્યસ્ય॑ સાન્નાય્ય॒ત્વં-યઁ-ત્પ્ર॒ત્યદુ॑હ॒-ન્ત-ત્પ્ર॑તિ॒ધુષઃ॑ પ્રતિધુ॒ક્ત્વગ્ં સમ॑નૈષુઃ॒ પ્રત્ય॑ધુક્ષ॒-ન્ન તુ મયિ॑ શ્રયત॒ ઇત્ય॑બ્રવીદે॒તદ॑સ્મૈ [ ] 17
શૃ॒ત-ઙ્કુ॑રુ॒તેત્ય॑બ્રવી॒-ત્તદ॑સ્મૈ શૃ॒ત-મ॑કુર્વન્નિન્દ્રિ॒યં-વાઁવાસ્મિ॑ન્ વી॒ર્ય॑-ન્તદ॑શ્રય॒-ન્તચ્છૃ॒તસ્ય॑ શૃત॒ત્વગ્ં સમ॑નૈષુઃ॒ પ્રત્ય॑ધુક્ષઞ્છૃ॒તમ॑ક્ર॒-ન્ન તુ મા॑ ધિનો॒તીત્ય॑બ્રવીદે॒તદ॑સ્મૈ॒ દધિ॑ કુરુ॒તેત્ય॑બ્રવી॒-ત્તદ॑સ્મૈ॒ દદ્ધ્ય॑કુર્વ॒-ન્તદે॑નમધિનો॒-ત્તદ્દ॒દ્ધ્નો દ॑ધિ॒ત્વ-મ્બ્ર॑હ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ દ॒દ્ધ્નઃ પૂર્વ॑સ્યાવ॒દેય॒- [પૂર્વ॑સ્યાવ॒દેય᳚મ્, દધિ॒ હિ] 18
-ન્દધિ॒ હિ પૂર્વ॑-ઙ્ક્રિ॒યત॒ ઇત્યના॑દૃત્ય॒ તચ્છૃ॒તસ્યૈ॒વ પૂર્વ॒સ્યાવ॑ દ્યેદિન્દ્રિ॒યમે॒વાસ્મિ॑ન્ વી॒ર્યગ્ગ્॑ શ્રિ॒ત્વા દ॒દ્ધ્નો પરિ॑ષ્ટાદ્ધિનોતિ યથાપૂ॒ર્વમુપૈ॑તિ॒ ય-ત્પૂ॒તીકૈ᳚ર્વા પર્ણવ॒લ્કૈર્વા॑ ઽઽત॒ઞ્ચ્યા-થ્સૌ॒મ્ય-ન્તદ્ય-ત્ક્વ॑લૈ રાક્ષ॒સ-ન્તદ્ય-ત્ત॑ણ્ડુ॒લૈર્વૈ᳚શ્વદે॒વ-ન્તદ્યદા॒તઞ્ચ॑નેન માનુ॒ષ-ન્ત-દ્ય-દ્દ॒દ્ધ્ના ત-થ્સેન્દ્ર॑-ન્દ॒દ્ધ્ના ઽઽત॑નક્તિ [ત॑નક્તિ, સે॒ન્દ્ર॒ત્વાયા᳚-] 19
સેન્દ્ર॒ત્વાયા᳚-ઽગ્નિહોત્રોચ્છેષ॒ણમ॒ભ્યા-ત॑નક્તિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑ત્યા॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રગ્ં હ॒ત્વા પરા᳚-મ્પરા॒વત॑-મગચ્છ॒-દપા॑રાધ॒મિતિ॒ મન્ય॑માન॒સ્ત-ન્દે॒વતાઃ॒ પ્રૈષ॑મૈચ્છ॒ન્-થ્સો᳚-ઽબ્રવી-ત્પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્યઃ પ્ર॑થ॒મો॑-ઽનુવિ॒ન્દતિ॒ તસ્ય॑ પ્રથ॒મ-મ્ભા॑ગ॒ધેય॒મિતિ॒ ત-મ્પિ॒તરો-ઽન્વ॑વિન્દ॒-ન્તસ્મા᳚-ત્પિ॒તૃભ્યઃ॑ પૂર્વે॒દ્યુઃ ક્રિ॑યતે॒ સો॑-ઽમાવા॒સ્યા᳚-મ્પ્રત્યા-ઽગ॑ચ્છ॒-ત્ત-ન્દે॒વા અ॒ભિ સમ॑ગચ્છન્તા॒મા વૈ નો॒- [વૈ નઃ॑, અ॒દ્ય વસુ॑] 20
-ઽદ્ય વસુ॑ વસ॒તીતીન્દ્રો॒ હિ દે॒વાનાં॒-વઁસુ॒ તદ॑માવા॒સ્યા॑યા અમાવાસ્ય॒ત્વ-મ્બ્ર॑હ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ કિન્દેવ॒ત્યગ્ં॑ સાન્ના॒ય્યમિતિ॑ વૈશ્વદે॒વમિતિ॑ બ્રૂયા॒-દ્વિશ્વે॒ હિ તદ્દે॒વા ભા॑ગ॒ધેય॑મ॒ભિ સ॒મગ॑ચ્છ॒ન્તેત્યથો॒ ખલ્વૈ॒ન્દ્રમિત્યે॒વ બ્રૂ॑યા॒દિન્દ્રં॒-વાઁવ તે ત-દ્ભિ॑ષ॒જ્યન્તો॒-ઽભિ સમ॑ગચ્છ॒ન્તેતિ॑ ॥ 21 ॥
(દધિ॑ - મે જ॒ઘ્નુષ॑ ઇન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑ - મિત્ય॑બ્રવીદે॒તદ॑સ્મા - અવ॒દેયં॑ - તનક્તિ - નો॒ - દ્વિચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 3)
બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ સ ત્વૈ દ॑॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય॑જેત॒ ય એ॑નૌ॒ સેન્દ્રૌ॒ યજે॒તેતિ॑ વૈમૃ॒ધઃ પૂ॒ર્ણમા॑સે ઽનુનિર્વા॒પ્યો॑ ભવતિ॒ તેન॑ પૂ॒ર્ણમા॑સ॒-સ્સેન્દ્ર॑ ઐ॒ન્દ્ર-ન્દદ્ધ્ય॑માવા॒સ્યા॑યા॒-ન્તેના॑માવા॒સ્યા॑ સેન્દ્રા॒ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે॒ સેન્દ્રા॑વે॒વૈનૌ॑ યજતે॒ શ્વ-શ્શ્વો᳚-ઽસ્મા ઈજા॒નાય॒ વસી॑યો ભવતિ દે॒વા વૈ ય-દ્ય॒જ્ઞે ઽકુ॑ર્વત॒તદસુ॑રા અકુર્વત॒ તે દે॒વા એ॒તા- [દે॒વા એ॒તામ્, ઇષ્ટિ॑-મપશ્યન્-] 22
-મિષ્ટિ॑-મપશ્ય-ન્નાગ્નાવૈષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ॒ગ્ં॒ સર॑સ્વત્યૈ ચ॒રુગ્ં સર॑સ્વતે ચ॒રુ-ન્તા-મ્પૌ᳚ર્ણમા॒સગ્ં સ॒ગ્ગ્॒સ્થાપ્યાનુ॒ નિર॑વપ॒-ન્તતો॑ દે॒વા અભ॑વ॒-ન્પરા-ઽસુ॑રા॒ યો ભ્રાતૃ॑વ્યવા॒ન્થ્સ્યા-થ્સ પૌ᳚ર્ણમા॒સગ્ં સ॒ગ્ગ્॒સ્થાપ્યૈ॒તામિષ્ટિ॒મનુ॒ નિર્વ॑પે-ત્પૌર્ણમા॒સેનૈ॒વ વજ્ર॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યાય પ્ર॒હૃત્યા᳚-ઽઽગ્નાવૈષ્ણ॒વેન॑ દે॒વતા᳚શ્ચ ય॒જ્ઞ-ઞ્ચ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય વૃઙ્ક્તે મિથુ॒ના-ન્પ॒શૂન્-થ્સા॑રસ્વ॒તાભ્યાં॒-યાઁવ॑દે॒વાસ્યાસ્તિ॒ ત- [યાવ॑દે॒વાસ્યાસ્તિ॒ તત્, સર્વં॑-વૃઁઙ્ક્તે] 23
-થ્સર્વં॑-વૃઁઙ્ક્તે પૌર્ણમા॒સીમે॒વ ય॑જેત॒ ભ્રાતૃ॑વ્યવા॒ન્નામા॑વા॒સ્યાગ્ં॑ હ॒ત્વા ભ્રાતૃ॑વ્ય॒-ન્ના-ઽઽપ્યા॑યયતિ સાકમ્પ્રસ્થા॒યીયે॑ન યજેત પ॒શુકા॑મો॒યસ્મૈ॒ વા અલ્પે॑ના॒-ઽઽહર॑ન્તિ॒ ના-ઽઽત્મના॒ તૃપ્ય॑તિ॒ નાન્યસ્મૈ॑ દદાતિ॒ યસ્મૈ॑ મહ॒તા તૃપ્ય॑ત્યા॒ત્મના॒ દદા᳚ત્ય॒ન્યસ્મૈ॑ મહ॒તા પૂ॒ર્ણગ્ં હો॑ત॒વ્ય॑-ન્તૃ॒પ્ત એ॒વૈન॒મિન્દ્રઃ॑ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑સ્તર્પયતિ દારુપા॒ત્રેણ॑ જુહોતિ॒ ન હિ મૃ॒ન્મય॒માહુ॑તિમાન॒શ ઔદુ॑મ્બર- [ઔદુ॑મ્બરમ્, ભ॒વ॒ત્યૂર્ગ્વા] 24
-મ્ભવ॒ત્યૂર્ગ્વા ઉ॑દુ॒મ્બર॒ ઊર્-ક્પ॒શવ॑ ઊ॒ર્જૈવાસ્મા॒ ઊર્જ॑-મ્પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે॒ નાગ॑તશ્રીર્મહે॒ન્દ્રં-યઁ॑જેત॒ ત્રયો॒ વૈ ગ॒તશ્રિ॑ય-શ્શુશ્રુ॒વા-ન્ગ્રા॑મ॒ણી રા॑જ॒ન્ય॑સ્તેષા᳚-મ્મહે॒ન્દ્રો દે॒વતા॒ યો વૈ સ્વા-ન્દે॒વતા॑મતિ॒ યજ॑તે॒ પ્રસ્વાયૈ॑ દે॒વતા॑યૈચ્યવતે॒ ન પરા॒-મ્પ્રાપ્નો॑તિ॒ પાપી॑યા-ન્ભવતિ સંવઁથ્સ॒ર-મિન્દ્રં॑-યઁજેત સંવઁથ્સ॒રગ્ં હિ વ્ર॒ત-ન્ના-ઽતિ॒ સ્વૈ- [વ્ર॒ત-ન્ના-ઽતિ॒ સ્વા, એ॒વૈન॑-ન્દે॒વતે॒જ્યમા॑ના॒] 25
-વૈન॑-ન્દે॒વતે॒જ્યમા॑ના॒ ભૂત્યા॑ ઇન્ધે॒ વસી॑યા-ન્ભવતિ સંવઁથ્સ॒રસ્ય॑ પ॒રસ્તા॑દ॒ગ્નયે᳚ વ્ર॒તપ॑તયે પુરો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સંવઁથ્સ॒રમે॒વૈનં॑-વૃઁ॒ત્ર-ઞ્જ॑ઘ્નિ॒વાગ્ં સ॑મ॒ગ્નિ-ર્વ્ર॒તપ॑તિ-ર્વ્ર॒તમા લ॑મ્ભયતિ॒ તતો-ઽધિ॒ કામં॑-યઁજેત ॥ 26 ॥
(એ॒તાં - ત - દૌદુ॑મ્બર॒ગ્ગ્॒ - સ્વા - ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 4)
નાસો॑મયાજી॒ સ-ન્ન॑યે॒દના॑ગતં॒-વાઁ એ॒તસ્ય॒ પયો॒ યો-ઽસો॑મયાજી॒ યદસો॑મયાજી સ॒-ન્નયે᳚-ત્પરિમો॒ષ એ॒વ સો-ઽનૃ॑ત-ઙ્કરો॒ત્યથો॒ પરૈ॒વ સિ॑ચ્યતે સોમયા॒જ્યે॑વ સ-ન્ન॑યે॒-ત્પયો॒ વૈ સોમઃ॒ પયઃ॑ સાન્ના॒ય્ય-મ્પય॑સૈ॒વ પય॑ આ॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે॒ વિ વા એ॒ત-મ્પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑રર્ધયતિ વ॒ર્ધય॑ત્યસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યં॒-યઁસ્ય॑ હ॒વિર્નિરુ॑પ્ત-મ્પુ॒રસ્તા᳚ચ્ચ॒ન્દ્રમા॑ [પુ॒રસ્તા᳚ચ્ચ॒ન્દ્રમાઃ᳚, અ॒ભ્યુ॑દેતિ॑] 27
અ॒ભ્યુ॑દેતિ॑ ત્રે॒ધા ત॑ણ્ડુ॒લાન્. વિ ભ॑જે॒દ્યે મ॑દ્ધ્ય॒મા-સ્સ્યુસ્તાન॒ગ્નયે॑ દા॒ત્રે પુ॑રો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ-ઙ્કુર્યા॒દ્યે સ્થવિ॑ષ્ઠા॒સ્તાનિન્દ્રા॑ય પ્રદા॒ત્રે દ॒ધગ્ગ્શ્ચ॒રું-યેઁ-ઽણિ॑ષ્ઠા॒સ્તાન્. વિષ્ણ॑વે શિપિવિ॒ષ્ટાય॑ શૃ॒તે ચ॒રુમ॒ગ્નિરે॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ્ર॑જ॒નય॑તિ વૃ॒દ્ધામિન્દ્રઃ॒ પ્રય॑ચ્છતિ ય॒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ॑ પ॒શવ॒-શ્શિપિ॑ર્ય॒જ્ઞ એ॒વ પ॒શુષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ ન દ્વે [ન દ્વે, ય॒જે॒ત॒ ય-ત્પૂર્વ॑યા] 28
ય॑જેત॒ ય-ત્પૂર્વ॑યા સમ્પ્ર॒તિ યજે॒તોત્ત॑રયા છ॒મ્બટ્કુ॑ર્યા॒દ્યદુત્ત॑રયા સમ્પ્ર॒તિ યજે॑ત॒ પૂર્વ॑યા છ॒મ્બટ્કુ॑ર્યા॒ન્નેષ્ટિ॒ર્ભવ॑તિ॒ ન ય॒જ્ઞસ્તદનુ॑ હ્રીતમુ॒ખ્ય॑પગ॒લ્ભો જા॑યત॒ એકા॑મે॒વ ય॑જેત પ્રગ॒લ્ભો᳚-ઽસ્ય જાય॒તે ઽના॑દૃત્ય॒ ત-દ્દ્વે એ॒વ ય॑જેત યજ્ઞ મુ॒ખમે॒વ પૂર્વ॑યા॒-ઽઽલભ॑તે॒ યજ॑ત॒ ઉત્ત॑રયા દે॒વતા॑ એ॒વ પૂર્વ॑યા ઽવરુ॒ન્ધ ઇ॑ન્દ્રિ॒ય-મુત્ત॑રયા દેવલો॒કમે॒વ [ ] 29
પૂર્વ॑યા-ઽભિ॒જય॑તિ મનુષ્યલો॒કમુત્ત॑રયા॒ ભૂય॑સો યજ્ઞક્ર॒તૂનુપૈ᳚ત્યે॒ષા વૈ સુ॒મના॒ નામેષ્ટિ॒ર્યમ॒દ્યેજા॒ન-મ્પ॒શ્ચાચ્ચ॒ન્દ્રમા॑ અ॒ભ્યુ॑દેત્ય॒સ્મિન્ને॒વાસ્મૈ॑ લો॒કે-ઽર્ધુ॑ક-મ્ભવતિ દાક્ષાયણ ય॒જ્ઞેન॑ સુવ॒ર્ગકા॑મો યજેત પૂ॒ર્ણમા॑સે॒ સ-ન્ન॑યે-ન્મૈત્રાવરુ॒ણ્યા ઽઽમિક્ષ॑યા ઽમાવા॒સ્યા॑યાં-યઁજેત પૂ॒ર્ણમા॑સે॒ વૈ દે॒વાનાગ્ં॑ સુ॒તસ્તેષા॑મે॒તમ॑ર્ધમા॒સ-મ્પ્રસુ॑ત॒સ્તેષા᳚-મ્મૈત્રાવરુ॒ણી વ॒શા-ઽમા॑વા॒સ્યા॑યા-મનૂબ॒ન્ધ્યા॑ ય- [-મનૂબ॒ન્ધ્યા॑ યત્, પૂ॒ર્વે॒દ્યુ ર્યજ॑તે॒] 30
-ત્પૂ᳚ર્વે॒દ્યુ ર્યજ॑તે॒ વેદિ॑મે॒વ ત-ત્ક॑રોતિ॒ ય-દ્વ॒થ્સા-ન॑પાક॒રોતિ॑ સદોહવિર્ધા॒ને એ॒વ સ-મ્મિ॑નોતિ॒ યદ્યજ॑તે દે॒વૈરે॒વ સુ॒ત્યાગ્ં સ-મ્પા॑દયતિ॒ સ એ॒તમ॑ર્ધમા॒સગ્ં સ॑ધ॒માદ॑-ન્દે॒વૈ-સ્સોમ॑-મ્પિબતિ॒ ય-ન્મૈ᳚ત્રાવરુ॒ણ્યા ઽઽમિક્ષ॑યા ઽમાવા॒સ્યા॑યાં॒-યઁજ॑તે॒ યૈવાસૌ દે॒વાનાં᳚-વઁ॒શા-ઽનૂ॑બ॒ન્ધ્યા॑ સો એ॒વૈષૈતસ્ય॑ સા॒ક્ષાદ્વા એ॒ષ દે॒વાન॒ભ્યારો॑હતિ॒ ય એ॑ષાં-યઁ॒જ્ઞ- [ય॒જ્ઞમ્, અ॒ભ્યા॒રોહ॑તિ॒] 31
-મ॑ભ્યા॒રોહ॑તિ॒ યથા॒ ખલુ॒વૈ શ્રેયા॑ન॒ભ્યારૂ॑ઢઃ કા॒મય॑તે॒ તથા॑ કરોતિ॒ યદ્ય॑વ॒વિદ્ધ્ય॑તિ॒ પાપી॑યા-ન્ભવતિ॒ યદિ॒ નાવ॒વિદ્ધ્ય॑તિ સ॒દૃં-વ્યાઁ॒વૃત્કા॑મ એ॒તેન॑ ય॒જ્ઞેન॑ યજેત ક્ષુ॒રપ॑વિ॒ર્હ્યે॑ષ ય॒જ્ઞસ્તા॒જ-ક્પુણ્યો॑ વા॒ ભવ॑તિ॒ પ્ર વા॑ મીયતે॒ તસ્યૈ॒તદ્વ્ર॒ત-ન્નાનૃ॑તં-વઁદે॒ન્ન મા॒ગ્ં॒ સમ॑શ્ઞીયા॒ન્ન સ્ત્રિય॒મુપે॑યા॒ન્નાસ્ય॒ પલ્પૂ॑લનેન॒ વાસઃ॑ પલ્પૂલયેયુ -રે॒તદ્ધિ દે॒વા-સ્સર્વ॒-ન્ન કુ॒ર્વન્તિ॑ ॥ 32 ॥
(ચ॒ન્દ્રમા॒ -દ્વે -દે॑વલો॒કમે॒વ - ય-દ્ય॒જ્ઞં- પ॑લ્પૂલયેયુઃ॒ -ષટ્ ચ॑) (અ. 5)
એ॒ષ વૈ દે॑વર॒થો ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યો દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સાવિ॒ષ્ટ્વા સોમે॑ન॒ યજ॑તે॒ રથ॑સ્પષ્ટ એ॒વાવ॒સાને॒ વરે॑ દે॒વાના॒મવ॑ સ્યત્યે॒તાનિ॒ વા અઙ્ગા॒પરૂગ્ં॑ષિ સંવઁથ્સ॒રસ્ય॒ ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॒તે-ઽઙ્ગા॒પરૂગ્॑ષ્યે॒વ સં॑વઁથ્સ॒રસ્ય॒ પ્રતિ॑ દધાત્યે॒ તે વૈ સં॑વઁથ્સ॒રસ્ય॒ ચક્ષુ॑ષી॒ ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે॒ તાભ્યા॑મે॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમનુ॑ પશ્ય- [પશ્યતિ, એ॒ષા વૈ] 33
-ત્યે॒ષા વૈ દે॒વાનાં॒-વિઁક્રા᳚ન્તિ॒ ર્ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે દે॒વાના॑મે॒વ વિક્રા᳚ન્તિ॒મનુ॒ વિક્ર॑મત એ॒ષ વૈ દે॑વ॒યાનઃ॒ પન્થા॒ ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે॒ ય એ॒વ દે॑વ॒યાનઃ॒ પન્થા॒સ્તગ્ં સ॒મારો॑હત્યે॒તૌ વૈ દે॒વાના॒ગ્ં॒ હરી॒ ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે॒ યાવે॒વ દે॒વાના॒ગ્ં॒ હરી॒ તાભ્યા॑- [હરી॒ તાભ્યા᳚મ્, એ॒વૈભ્યો॑ હ॒વ્યં-] 34
-મે॒વૈભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁ॑હત્યે॒તદ્વૈ દે॒વાના॑મા॒સ્યં॑-યઁ-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે સા॒ક્ષાદે॒વ દે॒વાના॑મા॒સ્યે॑ જુહોત્યે॒ષ વૈ હ॑વિર્ધા॒ની યો દ॑ર્શપૂર્ણમાસયા॒જી સા॒યમ્પ્રા॑તરગ્નિહો॒ત્ર-ઞ્જુ॑હોતિ॒ યજ॑તે દર્શપૂર્ણમા॒સા-વહ॑રહર્-હવિર્ધા॒નિનાગ્ં॑ સુ॒તો ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે હવિર્ધા॒ન્ય॑સ્મીતિ॒ સર્વ॑મે॒વાસ્ય॑ બર્હિ॒ષ્ય॑-ન્દ॒ત્ત-મ્ભ॑વતિ દે॒વાવા અહ॑- [અહઃ, ય॒જ્ઞિય॒-ન્નાવિ॑ન્દ॒-ન્તે] 35
-ર્ય॒જ્ઞિય॒-ન્નાવિ॑ન્દ॒-ન્તે દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સાવ॑પુન॒-ન્તૌ વા એ॒તૌ પૂ॒તૌ મેદ્ધ્યૌ॒ ય-દ્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વા-ન્દ॑ર્શપૂર્ણમા॒સૌ યજ॑તે પૂ॒તાવે॒વૈનૌ॒ મેદ્ધ્યૌ॑ યજતે॒ નામા॑વા॒સ્યા॑યા-ઞ્ચ પૌર્ણમા॒સ્યા-ઞ્ચ॒ સ્ત્રિય॒-મુપે॑યા॒દ્ય- દુ॑પે॒યાન્નિરિ॑ન્દ્રિય-સ્સ્યા॒-થ્સોમ॑સ્ય॒ વૈ રાજ્ઞો᳚-ઽર્ધમા॒સસ્ય॒ રાત્ર॑યઃ॒ પત્ન॑ય આસ॒-ન્તાસા॑મમાવા॒સ્યા᳚-ઞ્ચ પૌર્ણમા॒સી-ઞ્ચ॒ નોપૈ॒- [નોપૈ᳚ત્, તે એ॑નમ॒ભિ] 36
-ત્તે એ॑નમ॒ભિ સમ॑નહ્યેતા॒-ન્તં-યઁક્ષ્મ॑ આર્ચ્છ॒-દ્રાજા॑નં॒-યઁક્ષ્મ॑ આર॒દિતિ॒ ત-દ્રા॑જય॒ક્ષ્મસ્ય॒ જન્મ॒ ય-ત્પાપી॑યા॒નભ॑વ॒-ત્ત-ત્પા॑પય॒ક્ષ્મસ્ય॒ યજ્જા॒યાભ્યા॒મવિ॑ન્દ॒-ત્તજ્જા॒યેન્ય॑સ્ય॒ ય એ॒વમે॒તેષાં॒-યઁક્ષ્મા॑ણા॒-ઞ્જન્મ॒ વેદ॒ નૈન॑મે॒તે યક્ષ્મા॑વિન્દન્તિ॒ સ એ॒તે એ॒વ ન॑મ॒સ્યન્નુપા॑ધાવ॒-ત્તે અ॑બ્રૂતાં॒-વઁરં॑-વૃઁણાવહા આ॒વ-ન્દે॒વાના᳚-મ્ભાગ॒ધે અ॑સાવા॒- [અ॑સાવ, આ॒વદધિ॑ દે॒વા] 37
-ઽવદધિ॑ દે॒વા ઇ॑જ્યાન્તા॒ ઇતિ॒ તસ્મા᳚-થ્સ॒દૃશી॑ના॒ગ્ં॒ રાત્રી॑ણા-મમાવા॒સ્યા॑યા-ઞ્ચ પૌર્ણમા॒સ્યા-ઞ્ચ॑ દે॒વા ઇ॑જ્યન્ત એ॒તે હિ દે॒વાના᳚-મ્ભાગ॒ધે ભા॑ગ॒ધા અ॑સ્મૈ મનુ॒ષ્યા॑ ભવન્તિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॑ ભૂ॒તાનિ॒ ક્ષુધ॑મઘ્નન્-થ્સ॒દ્યો મ॑નુ॒ષ્યા॑ અર્ધમા॒સે દે॒વા મા॒સિ પિ॒તરઃ॑ સંવઁથ્સ॒રે વન॒સ્પત॑ય॒-સ્તસ્મા॒-દહ॑રહ-ર્મનુ॒ષ્યા॑ અશ॑નમિચ્છન્તે ઽર્ધમા॒સે દે॒વા ઇ॑જ્યન્તે મા॒સિ પિ॒તૃભ્યઃ॑ ક્રિયતે સંવઁથ્સ॒રે વન॒સ્પત॑યઃ॒ ફલ॑-ઙ્ગૃહ્ણન્તિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॒ હન્તિ॒ ક્ષુધ॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યમ્ ॥ 38 ॥
(પ॒શ્ય॒તિ॒ - તાભ્યા॒ -મહ॑ - રૈ - દસાવ॒ -ફલગ્ં॑ -સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 6)
દે॒વા વૈ નર્ચિ ન યજુ॑ષ્યશ્રયન્ત॒ તે સામ॑ન્ને॒વા-ઽશ્ર॑યન્ત॒ હિ-ઙ્ક॑રોતિ॒ સામૈ॒વા-ઽક॒ર્॒હિ-ઙ્ક॑રોતિ॒ યત્રૈ॒વ દે॒વા અશ્ર॑યન્ત॒ તત॑ એ॒વૈના॒-ન્પ્રયુ॑ઙ્ક્તે॒ હિ-ઙ્ક॑રોતિ વા॒ચ એ॒વૈષ યોગો॒ હિ-ઙ્ક॑રોતિ પ્ર॒જા એ॒વ ત-દ્યજ॑માન-સ્સૃજતે॒ ત્રિઃ પ્ર॑થ॒મામન્વા॑હ॒ ત્રિરુ॑ત્ત॒માં-યઁ॒જ્ઞસ્યૈ॒વ તદ્બ॒ર્॒સ- [તદ્બ॒ર્॒સમ્, ન॒હ્ય॒ત્યપ્ર॑સ્રગ્ંસાય॒-] 39
-ન્ન॑હ્ય॒ત્યપ્ર॑સ્રગ્ંસાય॒ સન્ત॑ત॒મન્વા॑હ પ્રા॒ણાના॑મ॒ન્નાદ્ય॑સ્ય॒ સન્ત॑ત્યા॒ અથો॒ રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ॒ રાથ॑તંરી-મ્પ્રથ॒મામન્વા॑હ॒ રાથ॑તંરો॒ વા અ॒યં-લોઁ॒ક ઇ॒મમે॒વ લો॒કમ॒ભિ જ॑યતિ॒ ત્રિર્વિ ગૃ॑હ્ણાતિ॒ ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા ઇ॒માને॒વ લો॒કાન॒ભિ જ॑યતિ॒ બાર્હ॑તીમુત્ત॒મા-મન્વા॑હ॒ બાર્હ॑તો॒ વા અ॒સૌ લો॒કો॑-ઽમુમે॒વ લો॒કમ॒ભિ જ॑યતિ॒ પ્ર વો॒ [પ્ર વઃ॑, વાજા॒] 40
વાજા॒ ઇત્યનિ॑રુક્તા-મ્પ્રાજાપ॒ત્યામન્વા॑હ ય॒જ્ઞો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિર્ય॒જ્ઞમે॒વ પ્ર॒જાપ॑તિ॒મા ર॑ભતે॒ પ્રવો॒ વાજા॒ ઇત્યન્વા॒હાન્નં॒-વૈઁ વાજો-ઽન્ન॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ પ્રવો॒ વાજા॒ ઇત્યન્વા॑હ॒ તસ્મા᳚-ત્પ્રા॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતો॑ ધીય॒તે-ઽગ્ન॒ આ યા॑હિ વી॒તય॒ ઇત્યા॑હ॒ તસ્મા᳚-ત્પ્ર॒તીચીઃ᳚ પ્ર॒જા જા॑યન્તે॒ પ્રવો॒ વાજા॒ [વાજાઃ᳚, ઇત્યન્વા॑હ॒] 41
ઇત્યન્વા॑હ॒ માસા॒ વૈ વાજા॑ અર્ધમા॒સા અ॒ભિદ્ય॑વો દે॒વા હ॒વિષ્મ॑ન્તો॒ ગૌર્ઘૃ॒તાચી॑ ય॒જ્ઞો દે॒વાઞ્જિ॑ગાતિ॒ યજ॑માન-સ્સુમ્ન॒યુ-રિ॒દ-મ॑સી॒દ-મ॒સીત્યે॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॑ પ્રિ॒ય-ન્ધામાવ॑ રુન્ધે॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત॒ સર્વ॒-માયુ॑-રિયા॒-દિતિ॒ પ્ર વો॒ વાજા॒ ઇતિ॒ તસ્યા॒નૂચ્યાગ્ન॒ આ યા॑હિ વી॒તય॒ ઇતિ॒ સન્ત॑ત॒-મુત્ત॑ર-મર્ધ॒ર્ચમા લ॑ભેત [ ] 42
પ્રા॒ણેનૈ॒વા-ઽસ્યા॑-ઽપા॒ન-ન્દા॑ધાર॒ સર્વ॒માયુ॑રેતિ॒ યો વા અ॑ર॒ત્નિગ્ં સા॑મિધે॒નીનાં॒-વેઁદા॑ર॒ત્નાવે॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઙ્કુરુતે-ઽર્ધ॒ર્ચૌ સ-ન્દ॑ધાત્યે॒ષ વા અ॑ર॒ત્નિ-સ્સા॑મિધે॒નીનાં॒-યઁ એ॒વં-વેઁદા॑ર॒ત્નાવે॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઙ્કુરુત॒ ઋષેર્॑-ઋષે॒ર્વા એ॒તા નિર્મિ॑તા॒ ય-થ્સા॑મિધે॒ન્ય॑સ્તા યદસં॑-યુઁક્તા॒-સ્સ્યુઃ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒ ર્યજ॑માનસ્ય॒ વિ તિ॑ષ્ઠેરન્નર્ધ॒ર્ચૌ સ-ન્દ॑ધાતિ॒ સં ઁયુ॑નક્ત્યે॒વૈના॒સ્તા અ॑સ્મૈ॒ સંયુઁ॑ક્તા॒ અવ॑રુદ્ધા॒-સ્સર્વા॑-મા॒શિષ॑-ન્દુહ્રે ॥ 43 ॥
(બ॒ર્સં - ઁવો॑ - જાયન્તે॒ પ્રવો॒ વાજા॑ - લભેત - દધાતિ॒ સં - દશ॑ ચ) (અ. 7)
અય॑જ્ઞો॒ વા એ॒ષ યો॑-ઽસા॒મા-ઽગ્ન॒ આ યા॑હિ વી॒તય॒ ઇત્યા॑હ રથન્ત॒રસ્યૈ॒ષ વર્ણ॒સ્ત-ન્ત્વા॑ સ॒મિદ્ભિ॑રઙ્ગિર॒ ઇત્યા॑હ વામદે॒વ્યસ્યૈ॒ષ વર્ણો॑ બૃ॒હદ॑ગ્ને સુ॒વીર્ય॒મિત્યા॑હ બૃહ॒ત એ॒ષ વર્ણો॒ યદે॒ત-ન્તૃ॒ચમ॒ન્વાહ॑ ય॒જ્ઞમે॒વ ત-થ્સામ॑ન્વન્ત-ઙ્કરોત્ય॒ગ્નિર॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક આસી॑દાદિ॒ત્યો᳚-ઽસ્મિ-ન્તાવિ॒મૌ લો॒કાવશા᳚ન્તા- [લો॒કાવશા᳚ન્તૌ, આ॒સ્તા॒-ન્તે દે॒વા] 44
-વાસ્તા॒-ન્તે દે॒વા અ॑બ્રુવ॒ન્નેતે॒મૌ વિ પર્યૂ॑હા॒મેત્યગ્ન॒ આ યા॑હિ વી॒તય॒ ઇત્ય॒સ્મિન્ ઁલો॒કે᳚-ઽગ્નિમ॑દધુ ર્બૃ॒હદ॑ગ્ને સુ॒વીર્ય॒મિત્ય॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક આ॑દિ॒ત્ય-ન્તતો॒ વા ઇ॒મૌ લો॒કાવ॑શામ્યતાં॒-યઁદે॒વમ॒ન્વાહા॒નયો᳚ ર્લો॒કયો॒-શ્શાન્ત્યૈ॒ શામ્ય॑તો-ઽસ્મા ઇ॒મૌ લો॒કૌ ય એ॒વં-વેઁદ॒ પઞ્ચ॑દશ સામિધે॒નીરન્વા॑હ॒ પઞ્ચ॑દશ॒ [પઞ્ચ॑દશ, વા અ॑ર્ધમા॒સસ્ય॒] 45
વા અ॑ર્ધમા॒સસ્ય॒ રાત્ર॑યો-ઽર્ધમાસ॒શ-સ્સં॑વઁથ્સ॒ર આ᳚પ્યતે॒ તાસા॒-ન્ત્રીણિ॑ ચ શ॒તાનિ॑ ષ॒ષ્ટિશ્ચા॒ક્ષરા॑ણિ॒ તાવ॑તી-સ્સંવઁથ્સ॒રસ્ય॒ રાત્ર॑યો-ઽક્ષર॒શ એ॒વ સં॑વઁથ્સ॒રમા᳚પ્નોતિ નૃ॒મેધ॑શ્ચ॒ પરુ॑ચ્છેપશ્ચ બ્રહ્મ॒વાદ્ય॑મવદેતામ॒સ્મિ-ન્દારા॑વા॒ર્દ્રે᳚-ઽગ્નિ-ઞ્જ॑નયાવ યત॒રો નૌ॒ બ્રહ્મી॑યા॒નિતિ॑ નૃ॒મેધો॒-ઽભ્ય॑વદ॒-થ્સ ધૂ॒મમ॑જનય॒-ત્પરુ॑ચ્છેપો॒ ઽભ્ય॑વદ॒-થ્સો᳚-ઽગ્નિમ॑જનય॒દૃષ॒ ઇત્ય॑બ્રવી॒- [ઇત્ય॑બ્રવીત્, યથ્સ॒માવ॑દ્વિ॒દ્વ] 46
-દ્યથ્સ॒માવ॑દ્વિ॒દ્વ ક॒થા ત્વમ॒ગ્નિમજી॑જનો॒ નાહમિતિ॑ સામિધે॒નીના॑મે॒વાહં-વઁર્ણં॑-વેઁ॒દેત્ય॑બ્રવી॒દ્ય-દ્ઘૃ॒તવ॑-ત્પ॒દમ॑નૂ॒ચ્યતે॒ સ આ॑સાં॒-વઁર્ણ॒સ્ત-ન્ત્વા॑ સ॒મિદ્ભિ॑રઙ્ગિર॒ ઇત્યા॑હ સામિધે॒નીષ્વે॒વ તજ્જ્યોતિ॑ ર્જનયતિ॒ સ્ત્રિય॒સ્તેન॒ યદૃચ॒-સ્સ્ત્રિય॒સ્તેન॒ ય-દ્ગા॑ય॒ત્રિય॒-સ્સ્ત્રિય॒સ્તેન॒ ય-થ્સા॑મિધે॒ન્યો॑ વૃષ॑ણ્વતી॒-મન્વા॑હ॒ [વૃષ॑ણ્વતી॒-મન્વા॑હ, તેન॒ પુગ્ગ્સ્વ॑તી॒સ્તેન॒] 47
તેન॒ પુગ્ગ્સ્વ॑તી॒સ્તેન॒ સેન્દ્રા॒સ્તેન॑ મિથુ॒ના અ॒ગ્નિર્દે॒વાના᳚-ન્દૂ॒ત આસી॑દુ॒શના॑ કા॒વ્યો-ઽસુ॑રાણા॒-ન્તૌ પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્પ્ર॒શ્ઞમૈ॑તા॒ગ્ં॒ સ પ્ર॒જાપ॑તિર॒ગ્નિ-ન્દૂ॒તં-વૃઁ॑ણીમહ॒ ઇત્ય॒ભિ પ॒ર્યાવ॑ર્તત॒ તતો॑ દે॒વા અભ॑વ॒-ન્પરા-ઽસુ॑રા॒ યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષો॒-ઽગ્નિ-ન્દૂ॒તં-વૃઁ॑ણીમહ॒ ઇત્ય॒ન્વાહ॒ ભવ॑ત્યા॒ત્મના॒ પરા᳚-ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવત્યદ્ધ્વ॒રવ॑તી॒મન્વા॑હ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યમે॒વૈતયા᳚ [ભ્રાતૃ॑વ્યમે॒વૈતયા᳚, ધ્વ॒ર॒તિ॒ શો॒ચિષ્કે॑શ॒સ્તમી॑મહ॒] 48
ધ્વરતિ શો॒ચિષ્કે॑શ॒સ્તમી॑મહ॒ ઇત્યા॑હ પ॒વિત્ર॑મે॒વૈત-દ્યજ॑માનમે॒વૈતયા॑ પવયતિ॒ સમિ॑દ્ધો અગ્ન આહુ॒તેત્યા॑હ પરિ॒ધિમે॒વૈત-મ્પરિ॑ દધા॒ત્યસ્ક॑ન્દાય॒ યદત॑ ઊ॒ર્ધ્વમ॑ભ્યાદ॒દ્ધ્યાદ્યથા॑ બહિઃ પરિ॒ધિ સ્કન્દ॑તિ તા॒દૃગે॒વ ત-ત્ત્રયો॒ વા અ॒ગ્નયો॑ હવ્ય॒વાહ॑નો દે॒વાના᳚-ઙ્કવ્ય॒વાહ॑નઃ પિતૃ॒ણાગ્ં સ॒હર॑ક્ષા॒ અસુ॑રાણા॒-ન્ત એ॒તર્હ્યા શગ્ં॑સન્તે॒ માં-વઁ॑રિષ્યતે॒ મા- [મામ્, ઇતિ॑] 49
-મિતિ॑ વૃણી॒દ્ધ્વગ્ં હ॑વ્ય॒વાહ॑ન॒મિત્યા॑હ॒ ય એ॒વ દે॒વાના॒-ન્તં-વૃઁ॑ણીત આર્ષે॒યં-વૃઁ॑ણીતે॒ બન્ધો॑રે॒વ નૈત્યથો॒ સન્ત॑ત્યૈ પ॒રસ્તા॑દ॒ર્વાચો॑ વૃણીતે॒ તસ્મા᳚-ત્પ॒રસ્તા॑દ॒ર્વાઞ્ચો॑ મનુ॒ષ્યા᳚-ન્પિ॒તરો-ઽનુ॒ પ્ર પિ॑પતે ॥ 50 ॥
(અશા᳚ન્તા - વાહ॒ પઞ્ચ॑દશા - બ્રવી॒ - દન્વા॑હૈ॒ - તયા॑ - વરિષ્યતે॒ મા - મેકા॒ન્નત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑) (અ. 8)
અગ્ને॑ મ॒હાગ્ં અ॒સીત્યા॑હ મ॒હાન્. હ્યે॑ષ યદ॒ગ્નિ ર્બ્રા᳚હ્મ॒ણેત્યા॑હ બ્રાહ્મ॒ણો હ્યે॑ષ ભા॑ર॒તેત્યા॑હૈ॒ષ હિ દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્ય-મ્ભર॑તિ દે॒વેદ્ધ॒ ઇત્યા॑હ દે॒વા હ્યે॑તમૈન્ધ॑ત॒ મન્વિ॑દ્ધ॒ ઇત્યા॑હ॒ મનુ॒ર્હ્યે॑તમુત્ત॑રો દે॒વેભ્ય॒ ઐન્ધર્ષિ॑ષ્ટુત॒ ઇત્યા॒હર્ષ॑યો॒ હ્યે॑તમસ્તુ॑વ॒ન્ વિપ્રા॑નુમદિત॒ ઇત્યા॑હ॒ [ઇત્યા॑હ, વિપ્રા॒ હ્યે॑તે] 51
વિપ્રા॒ હ્યે॑તે યચ્છુ॑શ્રુ॒વાગ્ંસઃ॑ કવિશ॒સ્ત ઇત્યા॑હ ક॒વયો॒ હ્યે॑તે યચ્છુ॑શ્રુ॒વાગ્ંસો॒ બ્રહ્મ॑સગ્ંશિત॒ ઇત્યા॑હ॒ બ્રહ્મ॑સગ્ંશિતો॒ હ્યે॑ષ ઘૃ॒તાહ॑વન॒ ઇત્યા॑હ ઘૃતાહુ॒તિર્હ્ય॑સ્ય પ્રિ॒યત॑મા પ્ર॒ણીર્ય॒જ્ઞાના॒મિત્યા॑હ પ્ર॒ણીર્હ્યે॑ષ ય॒જ્ઞાનાગ્ં॑ ર॒થીર॑દ્ધ્વ॒રાણા॒મિત્યા॑હૈ॒ષ હિ દે॑વર॒થો॑-ઽતૂર્તો॒ હોતેત્યા॑હ॒ ન હ્યે॑ત-ઙ્કશ્ચ॒ન [ ] 52
તર॑તિ॒ તૂર્ણિ॑ર્-હવ્ય॒વાડિત્યા॑હ॒ સર્વ॒ગ્ગ્॒હ્યે॑ષ તર॒ત્યાસ્પાત્ર॑-ઞ્જુ॒હૂર્દે॒વાના॒મિત્યા॑હ જુ॒હૂર્હ્યે॑ષ દે॒વાના᳚-ઞ્ચમ॒સો દે॑વ॒પાન॒ ઇત્યા॑હ ચમ॒સો હ્યે॑ષ દે॑વ॒પાનો॒-ઽરાગ્ં ઇ॑વાગ્ને ને॒મિર્દે॒વાગ્સ્ત્વ-મ્પ॑રિ॒ભૂર॒સીત્યા॑હ દે॒વાન્ હ્યે॑ષ પ॑રિ॒ભૂર્ય-દ્બ્રૂ॒યાદા વ॑હ દે॒વા-ન્દે॑વય॒તે યજ॑માના॒યેતિ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યમસ્મૈ [ભ્રાતૃ॑વ્યમસ્મૈ, જ॒ન॒યે॒દા વ॑હ] 53
જનયે॒દા વ॑હ દે॒વાન્. યજ॑માના॒યેત્યા॑હ॒ યજ॑માનમે॒વૈતેન॑ વર્ધયત્ય॒ગ્નિમ॑ગ્ન॒ આ વ॑હ॒ સોમ॒મા વ॒હેત્યા॑હ દે॒વતા॑ એ॒વ ત-દ્ય॑થાપૂ॒ર્વમુપ॑ હ્વયત॒ આ ચા᳚ગ્ને દે॒વાન્. વહ॑ સુ॒યજા॑ ચ યજ જાતવેદ॒ ઇત્યા॑હા॒ગ્નિમે॒વ ત-થ્સગ્ગ્ શ્ય॑તિ॒ સો᳚-ઽસ્ય॒ સગ્ંશિ॑તો દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁ॑હત્ય॒ગ્નિર્-હોતે- [-હોતા᳚, ઇત્યા॑હા॒-ઽગ્નિર્વૈ] 54
-ત્યા॑હા॒-ઽગ્નિર્વૈ દે॒વાના॒ગ્ં॒ હોતા॒ ય એ॒વ દે॒વાના॒ગ્ં॒ હોતા॒ તં-વૃઁ॑ણીતે॒સ્મો વ॒યમિત્યા॑હા॒-ઽઽત્માન॑મે॒વ સ॒ત્ત્વ-ઙ્ગ॑મયતિ સા॒ધુ તે॑ યજમાન દે॒વતેત્યા॑હા॒-ઽઽશિષ॑મે॒વૈતામા શા᳚સ્તે॒ યદ્બ્રૂ॒યા-દ્યો᳚-ઽગ્નિગ્ં હોતા॑ર॒મવૃ॑થા॒ ઇત્ય॒ગ્નિનો॑ભ॒યતો॒ યજ॑માન॒-મ્પરિ॑ ગૃહ્ણીયા-ત્પ્ર॒માયુ॑ક-સ્સ્યા-દ્યજમાનદેવ॒ત્યા॑ વૈ જુ॒હૂર્ભ્રા॑તૃવ્ય દેવ॒ત્યો॑પ॒ભૃ- [દેવ॒ત્યો॑પ॒ભૃત્, યદ્દ્વે ઇ॑વ] 55
-દ્યદ્દ્વે ઇ॑વ બ્રૂ॒યા-દ્ભ્રાતૃ॑વ્યમસ્મૈ જનયે-દ્ઘૃ॒તવ॑તીમદ્ધ્વર્યો॒ સ્રુચ॒મા-ઽસ્ય॒સ્વેત્યા॑હ॒ યજ॑માન મે॒વૈતેન॑ વર્ધયતિ દેવા॒યુવ॒મિત્યા॑હ દે॒વાન્. હ્યે॑ષા-ઽવ॑તિ વિ॒શ્વવા॑રા॒મિત્યા॑હ॒ વિશ્વ॒ગ્ગ્॒ હ્યે॑ષા-ઽવ॒તીડા॑મહૈ દે॒વાગ્ં ઈ॒ડેન્યા᳚ન્નમ॒સ્યામ॑ નમ॒સ્યાન્॑ યજા॑મ ય॒જ્ઞિયા॒નિત્યા॑હમનુ॒ષ્યા॑ વા ઈ॒ડેન્યાઃ᳚ પિ॒તરો॑ નમ॒સ્યા॑ દે॒વા ય॒જ્ઞિયા॑ દે॒વતા॑ એ॒વ ત-દ્ય॑થાભા॒ગં-યઁ॑જતિ ॥ 56 ॥
(વિપ્રા॑નુમદિત॒ ઇત્યા॑હ - ચ॒ના - ઽસ્મૈ॒ - હોતો॑ - પ॒ભૃ-દ્- દે॒વતા॑ એ॒વ - ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 9)
ત્રીગ્સ્તૃ॒ચાનનુ॑ બ્રૂયા-દ્રાજ॒ન્ય॑સ્ય॒ ત્રયો॒ વા અ॒ન્યે રા॑જ॒ન્યા᳚-ત્પુરુ॑ષા બ્રાહ્મ॒ણો વૈશ્યઃ॑ શૂ॒દ્રસ્તાને॒વાસ્મા॒ અનુ॑કાન્ કરોતિ॒ પઞ્ચ॑દ॒શાનુ॑ બ્રૂયા-દ્રાજ॒ન્ય॑સ્ય પઞ્ચદ॒શો વૈ રા॑જ॒ન્યઃ॑ સ્વ એ॒વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્તોમે॒ પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ પરિ॑ દદ્ધ્યાદિન્દ્રિ॒યં-વૈઁ ત્રિ॒ષ્ટુગિ॑ન્દ્રિ॒યકા॑મઃ॒ ખલુ॒ વૈ રા॑જ॒ન્યો॑ યજતે ત્રિ॒ષ્ટુભૈ॒વાસ્મા॑ ઇન્દ્રિ॒ય-મ્પરિ॑ ગૃહ્ણાતિ॒ યદિ॑ કા॒મયે॑ત [કા॒મયે॑ત, બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સમ॒સ્ત્વિતિ॑] 57
બ્રહ્મવર્ચ॒સમ॒સ્ત્વિતિ॑ ગાયત્રિ॒યા પરિ॑ દદ્ધ્યા-દ્બ્રહ્મવર્ચ॒સં-વૈઁ ગા॑ય॒ત્રી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સમે॒વ ભ॑વતિ સ॒પ્તદ॒શાનુ॑ બ્રૂયા॒-દ્વૈશ્ય॑સ્ય સપ્તદ॒શો વૈ વૈશ્ય॒-સ્સ્વ એ॒વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્તોમે॒ પ્રતિ॑ ષ્ઠાપયતિ॒જગ॑ત્યા॒ પરિ॑ દદ્ધ્યા॒જ્જાગ॑તા॒ વૈ પ॒શવઃ॑ પ॒શુકા॑મઃ॒ ખલુ॒ વૈ વૈશ્યો॑ યજતે॒ જગ॑ત્યૈ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પરિ॑ ગૃહ્ણા॒ત્યે ક॑વિગ્ં શતિ॒મનુ॑ બ્રૂયા-ત્પ્રતિ॒ષ્ઠાકા॑મસ્યૈ કવિ॒ગ્ં॒શ-સ્સ્તોમા॑ના-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ [પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ, ચતુ॑ર્વિગ્ંશતિ॒મનુ॑] 58
ચતુ॑ર્વિગ્ંશતિ॒મનુ॑ બ્રૂયા-દ્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-કા॑મસ્ય॒ ચતુ॑ર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ગાય॒ત્રી ગા॑ય॒ત્રી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-ઙ્ગા॑યત્રિ॒યૈવાસ્મૈ᳚ બ્રહ્મવર્ચ॒સમવ॑ રુન્ધે ત્રિ॒ગ્ં॒શત॒મનુ॑ બ્રૂયા॒દન્ન॑કામસ્ય ત્રિ॒ગ્ં॒શદ॑ક્ષરા વિ॒રાડન્નં॑-વિઁ॒રા-ડ્વિ॒રાજૈ॒વાસ્મા॑ અ॒ન્નાદ્ય॒મવ॑ રુન્ધે॒ દ્વાત્રિગ્ં॑શત॒મનુ॑ બ્રૂયા-ત્પ્રતિ॒ષ્ઠાકા॑મસ્ય॒ દ્વાત્રિગ્ં॑શદક્ષરા ઽનુ॒ષ્ટુગ॑નુ॒ષ્ટુ-પ્છન્દ॑સા-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ ષટ્ત્રિગ્ં॑શત॒મનુ॑ બ્રૂયા-ત્પ॒શુકા॑મસ્ય॒ ષટ્ત્રિગ્ં॑શદક્ષરા બૃહ॒તી બાર્હ॑તાઃ પ॒શવો॑ બૃહ॒ત્યૈવાસ્મૈ॑ પ॒શૂ- [પ॒શૂન્, અવ॑ રુન્ધે॒] 59
-નવ॑ રુન્ધે॒ ચતુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશત॒મનુ॑ બ્રૂયાદિન્દ્રિ॒યકા॑મસ્ય॒ ચતુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશદક્ષરા ત્રિ॒ષ્ટુગિ॑ન્દ્રિ॒ય-ન્ત્રિ॒ષ્ટુ-પ્ત્રિ॒ષ્ટુભૈ॒વાસ્મા॑ ઇન્દ્રિ॒યમવ॑ રુન્ધે॒ ઽષ્ટાચ॑ત્વારિગ્ં શત॒મનુ॑ બ્રૂયા-ત્પ॒શુકા॑મસ્યા॒ષ્ટાચ॑ત્વારિગ્ંશદક્ષરા॒ જગ॑તી॒ જાગ॑તાઃ પ॒શવો॒જગ॑ત્યૈ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે॒ સર્વા॑ણિ॒ છન્દા॒ગ્॒ સ્યનુ॑ બ્રૂયા-દ્બહુયા॒જિન॒-સ્સર્વા॑ણિ॒ વા એ॒તસ્ય॒ છન્દા॒ગ્॒સ્ય વ॑રુદ્ધાનિ॒ યો બ॑હુયા॒જ્યપ॑રિમિત॒મનુ॑ બ્રૂયા॒દપ॑રિમિત॒સ્યા વ॑રુધ્યૈ ॥ 60 ॥
(કા॒મયે॑ત॒ - પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ - પ॒શૂન્થ્ - સ॒પ્તચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 10)
નિવી॑ત-મ્મનુ॒ષ્યા॑ણા-મ્પ્રાચીનાવી॒ત-મ્પિ॑તૃ॒ણામુપ॑વીત-ન્દે॒વાના॒મુપ॑ વ્યયતે દેવલ॒ક્ષ્મમે॒વ ત-ત્કુ॑રુતે॒ તિષ્ઠ॒ન્નન્વા॑હ॒ તિષ્ઠ॒ન્ન્॒. હ્યાશ્રુ॑તતરં॒-વઁદ॑તિ॒ તિષ્ઠ॒ન્નન્વા॑હ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒ભિજિ॑ત્યા॒ આસી॑નો યજત્ય॒સ્મિન્ને॒વ લો॒કે પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ ય-ત્ક્રૌ॒ઞ્ચમ॒ન્વાહા॑-ઽઽસુ॒ર-ન્ત-દ્યન્મ॒ન્દ્ર-મ્મા॑નુ॒ષ-ન્તદ્યદ॑ન્ત॒રા ત-થ્સદે॑વમન્ત॒રા-ઽનૂચ્યગ્ં॑ સદેવ॒ત્વાય॑ વિ॒દ્વાગ્ંસો॒ વૈ [ ] 61
પુ॒રા હોતા॑રો-ઽભૂવ॒-ન્તસ્મા॒-દ્વિધૃ॑તા॒ અદ્ધ્વા॒નો-ઽભૂ॑વ॒-ન્ન પન્થા॑ન॒-સ્સમ॑રુક્ષન્નન્તર્વે॒દ્ય॑ન્યઃ પાદો॒ ભવ॑તિ બહિર્વે॒દ્ય॑ન્યો-ઽથાન્વા॒હાદ્ધ્વ॑નાં॒-વિઁધૃ॑ત્યૈ પ॒થામસગ્ં॑ રોહા॒યાથો॑ ભૂ॒તઞ્ચૈ॒વ ભ॑વિ॒ષ્યચ્ચાવ॑ રુ॒ન્ધે-ઽથો॒ પરિ॑મિત-ઞ્ચૈ॒વાપ॑રિમિત॒-ઞ્ચાવ॑ રુ॒ન્ધે-ઽથો᳚ ગ્રા॒મ્યાગ્શ્ચૈ॒વ પ॒શૂના॑ર॒ણ્યાગ્શ્ચાવ॑ રુ॒ન્ધે-ઽથો॑ [રુ॒ન્ધે-ઽથો᳚, દે॒વ॒લો॒ક-ઞ્ચૈ॒વ] 62
દેવલો॒ક-ઞ્ચૈ॒વ મ॑નુષ્ય લો॒ક-ઞ્ચા॒ભિ જ॑યતિ દે॒વા વૈ સા॑મિધે॒નીર॒નૂચ્ય॑ ય॒જ્ઞ-ન્નાન્વ॑પશ્ય॒ન્થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિસ્તૂ॒ષ્ણી-મા॑ઘા॒રમા ઽઘા॑રય॒-ત્તતો॒ વૈ દે॒વા ય॒જ્ઞમન્વ॑પશ્ય॒ન્॒. ય-ત્તૂ॒ષ્ણીમા॑ઘા॒ર-મા॑ઘા॒રય॑તિ ય॒જ્ઞસ્યાનુ॑ખ્યાત્યા॒ અથો॑ સામિધે॒નીરે॒વાભ્ય॑-ન॒ક્ત્યલૂ᳚ક્ષો ભવતિ॒ ય એ॒વં-વેઁદાથો॑ ત॒ર્પય॑ત્યે॒વૈના॒-સ્તૃપ્ય॑તિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒- [પ॒શુભિઃ॑, ય એ॒વં-વેઁદ॒] 63
-ર્ય એ॒વં-વેઁદ॒ યદેક॑યા ઽઽઘા॒રયે॒દેકા᳚-મ્પ્રીણીયા॒દ્ય-દ્દ્વાભ્યા॒-ન્દ્વે પ્રી॑ણીયા॒દ્ય-દ્તિ॒સૃભિ॒રતિ॒ તદ્રે॑ચયે॒ત્મન॒સા ઽઽઘા॑રયતિ॒ મન॑સા॒ હ્યના᳚પ્તમા॒પ્યતે॑ તિ॒ર્યઞ્ચ॒મા ઘા॑રય॒ત્યછ॑મ્બટ્કારં॒-વાઁક્ચ॒ મન॑શ્ચા ઽઽર્તીયેતામ॒હ-ન્દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁ॑હા॒મીતિ॒ વાગ॑બ્રવીદ॒હ-ન્દે॒વેભ્ય॒ ઇતિ॒ મન॒સ્તૌ પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્પ્ર॒શ્ઞમૈ॑તા॒ગ્ં॒ સો᳚-ઽબ્રવી- [સો᳚-ઽબ્રવીત્, પ્ર॒જાપ॑તિર્દૂ॒તીરે॒વ] 64
-ત્પ્ર॒જાપ॑તિર્દૂ॒તીરે॒વ ત્વ-મ્મન॑સો-ઽસિ॒ યદ્ધિ મન॑સા॒ ધ્યાય॑તિ॒ તદ્વા॒ચા વદ॒તીતિ॒ ત-ત્ખલુ॒ તુભ્ય॒-ન્ન વા॒ચા જુ॑હવ॒ન્નિત્ય॑બ્રવી॒-ત્તસ્મા॒ન્મન॑સા પ્ર॒જાપ॑તયે જુહ્વતિ॒મન॑ ઇવ॒ હિ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જાપ॑તે॒રાપ્ત્યૈ॑ પરિ॒ધીન્થ્સ-મ્મા᳚ર્ષ્ટિ પુ॒નાત્યે॒વૈના॒ન્ત્રિર્મ॑દ્ધ્ય॒મ-ન્ત્રયો॒ વૈ પ્રા॒ણાઃ પ્રા॒ણાને॒વાભિ જ॑યતિ॒ ત્રિર્દ॑ક્ષિણા॒ર્ધ્યં॑ ત્રય॑ [-ત્રયઃ॑, ઇ॒મે લો॒કા] 65
ઇ॒મે લો॒કા ઇ॒માને॒વ લો॒કાન॒ભિ જ॑યતિ॒ ત્રિરુ॑ત્તરા॒ર્ધ્ય॑-ન્ત્રયો॒ વૈ દે॑વ॒યાનાઃ॒ પન્થા॑ન॒સ્તાને॒વાભિ જ॑યતિ॒ ત્રિરુપ॑ વાજયતિ॒ ત્રયો॒ વૈ દે॑વલો॒કા દે॑વલો॒કાને॒વાભિ જ॑યતિ॒ દ્વાદ॑શ॒ સ-મ્પ॑દ્યન્તે॒ દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સંવઁથ્સ॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રમે॒વ પ્રી॑ણા॒ત્યથો॑ સંવઁથ્સ॒રમે॒વાસ્મા॒ ઉપ॑ દધાતિ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યા આઘા॒રમા ઘા॑રયતિ તિ॒ર ઇ॑વ॒ [તિ॒ર ઇ॑વ, વૈ સુ॑વ॒ર્ગો] 66
વૈ સુ॑વ॒ર્ગો લો॒ક-સ્સુ॑વ॒ર્ગમે॒વાસ્મૈ॑ લો॒ક-મ્પ્રરો॑ચયત્યૃ॒જુમા ઘા॑રયત્યૃ॒જુરિ॑વ॒ હિ પ્રા॒ણ-સ્સન્ત॑ત॒મા ઘા॑રયતિ પ્રા॒ણાના॑મ॒ન્નાદ્ય॑સ્ય॒ સન્ત॑ત્યા॒ અથો॒ રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત પ્ર॒માયુ॑ક-સ્સ્યા॒દિતિ॑ જિ॒હ્મ-ન્તસ્યા ઽઽઘા॑રયે-ત્પ્રા॒ણમે॒વાસ્મા᳚જ્જિ॒હ્મ-ન્ન॑યતિ તા॒જ-ક્પ્રમી॑યતે॒શિરો॒ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॒ યદા॑ઘા॒ર આ॒ત્મા ધ્રુ॒વા- [આ॒ત્મા ધ્રુ॒વા, આ॒ઘા॒રમા॒ઘાર્ય॑] 67
-ઽઽઘા॒રમા॒ઘાર્ય॑ ધ્રુ॒વાગ્ં સમ॑નક્ત્યા॒ત્મન્ને॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॒ શિરઃ॒ પ્રતિ॑ દધાત્ય॒ગ્નિ-ર્દે॒વાના᳚-ન્દૂ॒ત આસી॒-દ્દૈવ્યો-ઽસુ॑રાણા॒-ન્તૌ પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્પ્ર॒શ્ઞ-મૈ॑તા॒ગ્ં॒ સ પ્ર॒જાપ॑તિ ર્બ્રાહ્મ॒ણ-મ॑બ્રવી-દે॒તદ્વિ બ્રૂ॒હીત્યા શ્રા॑વ॒યેતી॒દ-ન્દે॑વા-શ્શૃણુ॒તેતિ॒ વાવ તદ॑બ્રવી-દ॒ગ્નિ ર્દે॒વો હોતેતિ॒ ય એ॒વ દે॒વાના॒-ન્તમ॑વૃણીત॒ તતો॑ દે॒વા [દે॒વાઃ, અભ॑વ॒-ન્પરા-ઽસુ॑રા॒] 68
અભ॑વ॒-ન્પરા-ઽસુ॑રા॒ યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષઃ॑ પ્રવ॒ર-મ્પ્ર॑વૃ॒ણતે॒ ભવ॑ત્યા॒ત્મના॒ પરા᳚-ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવતિ॒ યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણશ્ચા બ્રા᳚હ્મણશ્ચ પ્ર॒શ્ઞ-મે॒યાતા᳚-મ્બ્રાહ્મ॒ણાયાધિ॑ બ્રૂયા॒-દ્ય-દ્બ્રા᳚હ્મ॒ણાયા॒-ઽદ્ધ્યાહા॒ ઽઽત્મને-ઽદ્ધ્યા॑હ॒ યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણ-મ્પ॒રાહા॒-ઽઽત્માન॒-મ્પરા॑-ઽઽહ॒ તસ્મા᳚-દ્બ્રાહ્મ॒ણો ન પ॒રોચ્યઃ॑ ॥ 69 ॥
(વા - આ॑ર॒ણ્યાગ્શ્ચાવ॑ રુ॒ન્ધે-ઽથો॑ - પ॒શુભિઃ॒ - સો᳚-ઽબ્રવી-દ્- દક્ષિણા॒ર્ધ્યં॑ ત્રય॑ -ઇવ - ધ્રુ॒વા - દે॒વા - શ્ચ॑ત્વારિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 11)
આયુ॑ષ્ટ આયુ॒ર્દા અ॑ગ્ન॒ આ પ્યા॑યસ્વ॒ સ-ન્તે ઽવ॑ તે॒ હેડ॒ ઉદુ॑ત્ત॒મ-મ્પ્રણો॑ દે॒વ્યા નો॑ દિ॒વો ઽગ્ના॑ વિષ્ણૂ॒ અગ્ના॑વિષ્ણૂ ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ॒-તત્ત્વા॑ યા॒ મ્યુ દુ॒ત્ય-ઞ્ચિ॒ત્રમ્ ॥ અ॒પા-ન્નપા॒દા હ્યસ્થા॑-દુ॒પસ્થ॑-ઞ્જિ॒હ્માના॑-મૂ॒ર્ધ્વો વિ॒દ્યુતં॒-વઁસા॑નઃ । તસ્ય॒ જ્યેષ્ઠ॑-મ્મહિ॒માનં॒-વઁહ॑ન્તી॒ર્॒ હિર॑ણ્યવર્ણાઃ॒ પરિ॑ યન્તિ ય॒હ્વીઃ ॥ સ- [સમ્, અ॒ન્યા યન્ત્યુપ॑] 70
-મ॒ન્યા યન્ત્યુપ॑ યન્ત્ય॒ન્યા-સ્સ॑મા॒નમૂ॒ર્વ-ન્ન॒દ્યઃ॑ પૃણન્તિ । તમૂ॒ શુચિ॒ગ્ં॒ શુચ॑યો દીદિ॒વાગ્ં સ॑મ॒પા-ન્નપા॑ત॒-મ્પરિ॑તસ્થુ॒રાપઃ॑ । તમસ્મે॑રા યુવ॒તયો॒ યુવા॑ન-મ્મર્મૃ॒જ્યમા॑નાઃ॒ પરિ॑ ય॒ન્ત્યાપઃ॑ ॥ સ શુ॒ક્રેણ॒ શિક્વ॑ના રે॒વદ॒ગ્નિર્દી॒દાયા॑નિ॒દ્ધ્મો ઘૃ॒તનિ॑ર્ણિગ॒ફ્સુ ॥ ઇન્દ્રા॒વરુ॑ણયોર॒હગ્ંસ॒મ્રાજો॒રવ॒ આ વૃ॑ણે । તા નો॑ મૃડાત ઈ॒દૃશે᳚ ॥ ઇન્દ્રા॑વરુણા યુ॒વમ॑દ્ધ્વ॒રાય॑ નો [યુ॒વમ॑દ્ધ્વ॒રાય॑ નઃ, વિ॒શે જના॑ય॒] 71
વિ॒શે જના॑ય॒ મહિ॒ શર્મ॑ યચ્છતમ્ । દી॒ર્ઘપ્ર॑યજ્યુ॒મતિ॒ યો વ॑નુ॒ષ્યતિ॑ વ॒ય-ઞ્જ॑યેમ॒ પૃત॑નાસુ દૂ॒ઢ્યઃ॑ ॥ આ નો॑મિત્રાવરુણા॒, પ્રબા॒હવા᳚ ॥ ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વા-ન્દે॒વસ્ય॒ હેડો-ઽવ॑ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિ॑ષ્ઠો॒ વહ્નિ॑ તમ॒-શ્શોશુ॑ચાનો॒ વિશ્વા॒ દ્વેષાગ્ં॑સિ॒ પ્રમુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥ સ ત્વન્નો॑ અગ્ને-ઽવ॒મો ભ॑વો॒તી નેદિ॑ષ્ઠો અ॒સ્યા ઉ॒ષસો॒ વ્યુ॑ષ્ટૌ । અવ॑ યક્ષ્વ નો॒ વરુ॑ણ॒ગ્ં॒ [નો॒ વરુ॑ણમ્, રરા॑ણો વી॒હિ] 72
રરા॑ણો વી॒હિ મૃ॑ડી॒કગ્ં સુ॒હવો॑ ન એધિ ॥ પ્રપ્રા॒યમ॒ગ્નિર્ભ॑ર॒તસ્ય॑ શૃણ્વે॒ વિ ય-થ્સૂર્યો॒ ન રોચ॑તે બૃ॒હદ્ભાઃ । અ॒ભિ યઃ પૂ॒રુ-મ્પૃત॑નાસુ ત॒સ્થૌ દી॒દાય॒ દૈવ્યો॒ અતિ॑થિ-શ્શિ॒વો નઃ॑ ॥ પ્ર તે॑ યક્ષિ॒ પ્ર ત॑ ઇયર્મિ॒ મન્મ॒ ભુવો॒ યથા॒ વન્દ્યો॑ નો॒ હવે॑ષુ । ધન્વ॑ન્નિવ પ્ર॒પા અ॑સિ॒ ત્વમ॑ગ્ન ઇય॒ક્ષવે॑ પૂ॒રવે᳚ પ્રત્ન રાજન્ન્ ॥ 73 ॥
વિ પાજ॑સા॒ વિ જ્યોતિ॑ષા ॥ સ ત્વમ॑ગ્ને॒ પ્રતી॑કેન॒ પ્રત્યો॑ષ યાતુધા॒ન્યઃ॑ । ઉ॒રુ॒ક્ષયે॑ષુ॒ દીદ્ય॑ત્ ॥ તગ્ં સુ॒પ્રતી॑કગ્ં સુ॒દૃશ॒ગ્ગ્॒ સ્વઞ્ચ॒-મવિ॑દ્વાગ્ંસો વિ॒દુષ્ટ॑રગ્ં સપેમ । સ ય॑ક્ષ॒-દ્વિશ્વા॑ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વા-ન્પ્ર હ॒વ્ય-મ॒ગ્નિ-ર॒મૃતે॑ષુ વોચત્ ॥ અ॒ગ્ં॒હો॒મુચે॑ વિ॒વેષ॒ યન્મા॒ વિન॑ ઇ॒ન્દ્રે-ન્દ્ર॑ ક્ષ॒ત્રમિ॑ન્દ્રિ॒યાણિ॑ શતક્ર॒તો ઽનુ॑ તે દાયિ ॥ 74 ॥
(ય॒હ્વી-સ્સ - મ॑ધ્વ॒રાય॑ નો॒ - વરુ॑ણગ્ં - રાજ॒ગ્ગ્॒ -તુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 12)
(વિ॒શ્વરૂ॑પ॒ - સ્ત્વષ્ટે - ન્દ્રં॑-વૃઁ॒ત્રં - બ્ર॑હ્મવા॒દિન॒-સ્સ ત્વૈ - ના-ઽસો॑મયાજ્યે॒ - ષ વૈ દે॑વર॒થો - દે॒વા વૈ નર્ચિ ના - ય॒જ્ઞો - ઽગ્ને॑ મ॒હાન્ - ત્રીન્ - નિવી॑ત॒ - માયુ॑ષ્ટે॒ - દ્વાદ॑શ)
(વિ॒શ્વરૂ॑પો॒ - નૈનગ્ં॑ શીતરૂ॒રા - વ॒દ્ય વસુ॑ - પૂર્વે॒દ્યુ - ર્વાજા॒ ઇત્ય - ગ્ને॑ મ॒હાન્ - નિવી॑ત - મ॒ન્યા યન્તિ॒ - ચતુઃ॑ સપ્તતિઃ )
(વિ॒શ્વરૂપો॒, ઽનુ॑ તે દાયિ)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે પઞ્ચમઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭraḥ pu॒rohi̭to de॒vānā̭māsī-thsva॒srīyo-'sṷrāṇā॒-ntasya॒ trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇyā̭san-thsoma॒pānagṃ̭ surā॒pāna̭-ma॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa pra॒tyakṣa̭-nde॒vebhyo̭ bhā॒gama̭vada-tpa॒rokṣa॒masṷrebhya॒-ssarva̭smai॒ vai pra॒tyakṣa̭-mbhā॒gaṃ-va~̭danti॒ yasmā̭ e॒va pa॒rokṣaṃ॒-va~da̭nti॒ tasya̭ bhā॒ga ṷdi॒tastasmā॒dindro̭ 'bibhedī॒dṛṃ-vai~ rā॒ṣṭraṃ-vi~ pa॒ryāva̭rtaya॒tīti॒ tasya॒ vajra̭mā॒dāya̭ śī॒r॒ṣāṇya̭cchina॒dya-thso̭ma॒pāna॒- [-thso̭ma॒pāna᳚m, āsī॒thsa] 1
-māsī॒thsa ka॒piñja̭lo 'bhava॒-dya-thsṷrā॒pāna॒gṃ॒ sa ka̭la॒viṅko॒ yada॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa ti̭tti॒ristasyā᳚ñja॒linā᳚ brahmaha॒tyāmupā̭gṛhṇā॒-ttāgṃ saṃ̭va~thsa॒rama̭bibha॒sta-mbhū॒tānya॒bhya̭krośa॒-nbrahma̭ha॒nniti॒ sa pṛ̭thi॒vīmupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhā॒ṇeti॒ sā-'bra̭vī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai khā॒tā-tpa̭rābhavi॒ṣyantī̭ manye॒ tato॒ mā parā̭ bhūva॒miti̭pu॒rā tḙ [bhūva॒miti̭pu॒rā te᳚, saṃva~thsa॒rādapi̭] 2
saṃva~thsa॒rādapi̭ rohā॒ditya̭bravī॒-ttasmā᳚-tpu॒rā saṃ̭va~thsa॒rā-tpṛ̭thi॒vyai khā॒tamapi̭ rohati॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ tṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇā॒-tta-thsvakṛ̭ta॒miri̭ṇamabhava॒-ttasmā॒dāhi̭tāgni-śśra॒ddhādḙva॒-ssvakṛ̭ta॒ iri̭ṇe॒ nāva̭ sye-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇa॒-ssa vana॒spatī॒nupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai vṛ॒kṇā- [vṛ॒kṇāt, pa॒rā॒bha॒vi॒ṣyanto̭] 3
-tpa̭rābhavi॒ṣyanto̭ manyāmahe॒ tato॒ mā parā̭ bhū॒metyā॒vraśca̭nādvo॒ bhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhā॒nitya̭bravī॒-ttasmā̭dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyḙṣā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛṇha॒nthsa ni̭ryā॒so̭ 'bhava॒-ttasmā᳚nniryā॒sasya॒ nā-''śya̭-mbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇo-'tho॒ khalu॒ ya e॒va lohi̭to॒ yo vā॒-''vraśca̭nānni॒ryeṣa̭ti॒ tasya॒ nā-''śya̭- [nā-''śya᳚m, kāma̭ma॒nyasya॒] 4
-ṅkāma̭ma॒nyasya॒ sastrī̭ṣagṃsā॒da-mupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ tā a̭bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahā॒ ṛtvi̭yā-tpra॒jāṃ-vi~̭ndāmahai॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssa-mbha̭vā॒meti॒ tasmā॒dṛtvi̭yā॒-thstriyaḥ̭ pra॒jāṃ ~vi̭ndante॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssambha̭vanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyā̭sā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇa॒n-thsā mala̭vadvāsā abhava॒-ttasmā॒-nmala̭va-dvāsasā॒ na saṃva~̭deta॒- [saṃva~̭deta, na sa॒hā-''sī̭ta॒] 5
-na sa॒hā-''sī̭ta॒ nāsyā॒ anna̭madyā-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣā varṇa̭-mprati॒mucyā ''ste-'tho॒ khalvā̭hura॒bhyañja̭naṃ॒-vā~va stri॒yā anna̭ma॒bhyañja̭name॒va na pra̭ti॒gṛhya॒-ṅkāma̭ma॒nyaditi॒ yā-mmala̭va-dvāsasagṃ sa॒bhaṃva~̭nti॒ yastato॒ jāya̭te॒ so̭-'bhiśa॒sto yāmara̭ṇye॒ tasyai᳚ ste॒no yā-mparā̭cī॒-ntasyai᳚ hrītamu॒khya̭paga॒lbho yā snāti॒ tasyā̭ a॒phsu mārṷko॒ yā- [mārṷko॒ yā, a॒bhya॒ṅkte] 6
-'bhya॒ṅkte tasyai̭ du॒ścarmā॒ yā pra̭li॒khate॒ tasyai̭ khala॒tira̭pamā॒rī yā-''ṅkte tasyai̭ kā॒ṇo yā da॒to dhāva̭te॒ tasyai᳚ śyā॒vada॒n॒. yā na॒khāni̭ nikṛ॒ntate॒ tasyai̭ kuna॒khī yā kṛ॒ṇatti॒ tasyai᳚ klī॒bo yā rajjugṃ̭ sṛ॒jati॒ tasyā̭ u॒-dbandhṷko॒ yā pa॒rṇena॒ piba̭ti॒ tasyā̭ u॒nmādṷko॒ yā kha॒rveṇa॒ piba̭ti॒ tasyai̭ kha॒rvasti॒sro rātrī᳚rvra॒ta-ñca̭redañja॒linā̭ vā॒ pibe॒dakha̭rveṇa vā॒ pātrḙṇa pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || 7 ||
(ya-thso̭ma॒pānaṃ̭ - te - vṛ॒kṇāt- tasya॒ nā-''śyaṃ̭ - ~vadeta॒ -mārṷko॒ yā -'kha̭rveṇa vā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ yadava̭rtaya॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tvaṃ-ya~dabra̭vī॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ tasmā̭da॒sye- [tasmā̭dasya, indra॒-śśatrṷrabhava॒thsa] 8
-ndra॒-śśatrṷrabhava॒thsa sa॒bhaṃva~̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dyadi॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-cchatrṷrme-' ja॒nīti॒ tasmai॒ vajragṃ̭ si॒ktvā prāya̭cchade॒tena̭ ja॒hīti॒ tenā॒bhyā̭yata॒ tāva̭brūtāma॒gnīṣomau॒ mā [ ] 9
prahā̭rā॒vama॒nta-ssva॒ iti॒ mama॒ vai yu॒vaggstha॒ itya̭bravī॒-nmāma॒bhyeta॒miti॒ tau bhā̭ga॒dheya̭maicchetā॒-ntābhyā̭-me॒tama̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-mpū॒rṇamā̭se॒ prāya̭ccha॒-ttāva̭brūtāma॒bhi sanda̭ṣṭau॒ vai svo॒ na śa̭knuva॒ aitu॒miti॒ sa indra̭ ā॒tmanaḥ̭ śītarū॒rāva̭janaya॒-ttacchī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ ya e॒vagṃ śī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ veda॒ [veda̭, nainagṃ̭] 10
nainagṃ̭ śītarū॒rau ha̭ta॒stābhyā̭menama॒bhya̭naya॒-ttasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭nāda॒gnīṣomau॒ nira̭krāmatā-mprāṇāpā॒nau vā ḙna॒-ntada̭jahitā-mprā॒ṇo vai dakṣo̭-'pā॒naḥ kratu॒stasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭no brūyā॒nmayi̭ dakṣakra॒tū iti̭ prāṇāpā॒nāve॒vā-''tma-ndha̭tte॒ sarva॒māyṷreti॒ sa de॒vatā̭ vṛ॒trānni॒r॒hūya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒viḥ pū॒rṇamā̭se॒ nira̭vapa॒-dghnanti॒ vā ḙna-mpū॒rṇamā̭sa॒ ā- [ā, a॒mā॒vā॒syā̭yāṃ-] 11
-'mā̭vā॒syā̭yā-mpyāyayanti॒ tasmā॒-dvārtra̭ghnī pū॒rṇamā॒se 'nū᳚cyete॒ vṛdha̭nvatī amāvā॒syā̭yā॒-nta-thsa॒gg॒sthāpya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒virvajra̭mā॒dāya॒ puna̭ra॒bhyā̭yata॒ te a̭brūtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī mā pra hā̭rā॒vayo॒rvai śri॒ta iti॒ te a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ nakṣa̭travihitā॒-'hamasā॒nītya॒sāva̭bravī- cci॒travi̭hitā॒- 'hamitī॒ya-ntasmā॒nnakṣa̭travihitā॒-'sau ci॒travi̭hite॒-'yaṃ-ya~ e॒va-ndyāvā̭pṛthi॒vyo- [-dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ, varaṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭] 12
-rvaraṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭ gacchati॒ sa ā॒bhyāme॒va prasṷ̄ta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nte de॒vā vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'gnīṣomā̭vabruvan. ha॒vya-nno̭ vahata॒miti॒ tāva̭brūtā॒mapa̭tejasau॒ vai tyau vṛ॒tre vai tyayo॒steja॒ iti॒ te᳚-'bruva॒n ka i॒damacchai॒tīti॒ gauritya̭bruva॒-ngaurvāva sarva̭sya mi॒tramiti॒ sā-'bra̭vī॒- [sā-'bra̭vīt, varaṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va] 13
-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va sa॒to-'bhayḙna bhunajāddhvā॒ iti॒ ta-dgaurā-'ha̭ra॒-ttasmā॒-dgavi̭ sa॒tobhayḙna bhuñjata e॒tadvā a॒gnestejo॒ ya-dghṛ॒tame॒ta-thsoma̭sya॒ ya-tpayo॒ ya e॒vama॒gnīṣoma̭yo॒ stejo॒ veda̭ teja॒svyḙva bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tya̭-mpaurṇamā॒samiti̭ prājāpa॒tyamiti̭ brūyā॒-ttenendra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tra-nni॒ravā̭sāyaya॒diti॒ tasmā᳚- -jjye॒ṣṭha-mpu॒tra-ndhanḙna ni॒rava̭sāyayanti || 14 ||
(a॒sya॒ - mā - vedā - '' - dyāvā̭pṛthi॒vyo - ra̭bravī॒ - diti॒ tasmā᳚ - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
indraṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃsa॒-mmṛdho॒-'bhi prāvḙpanta॒ sa e॒taṃ-vai~̭mṛ॒dha-mpū॒èṇamā̭se-'nunirvā॒pya̭mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa mṛdho-'pā̭hata॒ yadvai̭mṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se-'nunirvā॒pyo̭ bhava̭ti॒ mṛdha̭ e॒va tena॒ yaja̭mā॒no 'pa̭ hata॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla-mamāvā॒syā̭yāmapaśyadai॒ndra-ndadhi॒ [-dadhi̭, ta-nnira̭vapa॒-ttena॒] 15
ta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha॒yadā᳚gne॒yo᳚ 'ṣṭāka̭pālo 'māvā॒syā̭yā॒-mbhava̭tyai॒ndra-ndadhi̭ de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundha॒ indra̭sya vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā᳚rccha॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva-dvṛ॒tra-mmḙ ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [vī॒rya᳚m, pṛ॒thi॒vīmanu॒] 16
-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā̭ra॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhūva॒nniti॒ sa pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭bravīde॒tada̭smai॒ sa-nna̭ya॒teti॒ ta-tpa॒śava॒ oṣa̭dhī॒bhyo 'dhyā॒tman-thsama̭naya॒-nta-tpratya̭duha॒n॒. ya-thsa॒mana̭ya॒-nta-thsā᳚-nnā॒yyasya̭ sānnāyya॒tvaṃ-ya~-tpra॒tyadṷha॒-nta-tpra̭ti॒dhuṣaḥ̭ pratidhu॒ktvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣa॒-nna tu mayi̭ śrayata॒ itya̭bravīde॒tada̭smai [ ] 17
śṛ॒ta-ṅkṷru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai śṛ॒ta-ma̭kurvannindri॒yaṃ-vā~vāsmi̭n vī॒rya̭-ntada̭śraya॒-ntacchṛ॒tasya̭ śṛta॒tvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣañchṛ॒tama̭kra॒-nna tu mā̭ dhino॒tītya̭bravīde॒tada̭smai॒ dadhi̭ kuru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai॒ daddhya̭kurva॒-ntadḙnamadhino॒-ttadda॒ddhno da̭dhi॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti da॒ddhnaḥ pūrva̭syāva॒deya॒- [pūrva̭syāva॒deya᳚m, dadhi॒ hi] 18
-ndadhi॒ hi pūrva̭-ṅkri॒yata॒ ityanā̭dṛtya॒ tacchṛ॒tasyai॒va pūrva॒syāva̭ dyedindri॒yame॒vāsmi̭n vī॒ryagg̭ śri॒tvā da॒ddhno pari̭ṣṭāddhinoti yathāpū॒rvamupai̭ti॒ ya-tpū॒tīkai᳚rvā parṇava॒lkairvā̭ ''ta॒ñcyā-thsau॒mya-ntadya-tkva̭lai rākṣa॒sa-ntadya-tta̭ṇḍu॒lairvai᳚śvade॒va-ntadyadā॒tañca̭nena mānu॒ṣa-nta-dya-dda॒ddhnā ta-thsendra̭-nda॒ddhnā ''ta̭nakti [ta̭nakti, se॒ndra॒tvāyā᳚-] 19
sendra॒tvāyā᳚-'gnihotroccheṣa॒ṇama॒bhyā-ta̭nakti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒sta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒n-thso᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭ti॒ryaḥ pra̭tha॒mo̭-'nuvi॒ndati॒ tasya̭ pratha॒ma-mbhā̭ga॒dheya॒miti॒ ta-mpi॒taro-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate॒ so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyā-'ga̭ccha॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchantā॒mā vai no॒- [vai naḥ̭, a॒dya vasṷ] 20
-'dya vasṷ vasa॒tītīndro॒ hi de॒vānāṃ॒-va~su॒ tada̭māvā॒syā̭yā amāvāsya॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tyagṃ̭ sānnā॒yyamiti̭ vaiśvade॒vamiti̭ brūyā॒-dviśve॒ hi tadde॒vā bhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi sa॒maga̭ccha॒ntetyatho॒ khalvai॒ndramitye॒va brṷ̄yā॒dindraṃ॒-vā~va te ta-dbhi̭ṣa॒jyanto॒-'bhi sama̭gaccha॒nteti̭ || 21 ||
(dadhi̭ - me ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭ - mitya̭bravīde॒tada̭smā - ava॒deyaṃ̭ - tanakti - no॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭̭rśapūrṇamā॒sau ya̭jeta॒ ya ḙnau॒ sendrau॒ yaje॒teti̭ vaimṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se 'nunirvā॒pyo̭ bhavati॒ tena̭ pū॒rṇamā̭sa॒-ssendra̭ ai॒ndra-ndaddhya̭māvā॒syā̭yā॒-ntenā̭māvā॒syā̭ sendrā॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ sendrā̭ve॒vainaṷ yajate॒ śva-śśvo᳚-'smā ījā॒nāya॒ vasī̭yo bhavati de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā- [de॒vā e॒tām, iṣṭi̭-mapaśyan-] 22
-miṣṭi̭-mapaśya-nnāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒gṃ॒ sara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate ca॒ru-ntā-mpau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyānu॒ nira̭vapa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsa pau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyai॒tāmiṣṭi॒manu॒ nirva̭pe-tpaurṇamā॒senai॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya pra॒hṛtyā᳚-''gnāvaiṣṇa॒vena̭ de॒vatā᳚śca ya॒jña-ñca॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte mithu॒nā-npa॒śūn-thsā̭rasva॒tābhyāṃ॒-yā~va̭de॒vāsyāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsyāsti॒ tat, sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte] 23
-thsarvaṃ̭-vṛ~ṅkte paurṇamā॒sīme॒va ya̭jeta॒ bhrātṛ̭vyavā॒nnāmā̭vā॒syāgṃ̭ ha॒tvā bhrātṛ̭vya॒-nnā-''pyā̭yayati sākamprasthā॒yīyḙna yajeta pa॒śukā̭mo॒yasmai॒ vā alpḙnā॒-''hara̭nti॒ nā-''tmanā॒ tṛpya̭ti॒ nānyasmai̭ dadāti॒ yasmai̭ maha॒tā tṛpya̭tyā॒tmanā॒ dadā᳚tya॒nyasmai̭ maha॒tā pū॒rṇagṃ ho̭ta॒vya̭-ntṛ॒pta e॒vaina॒mindraḥ̭ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭starpayati dārupā॒treṇa̭ juhoti॒ na hi mṛ॒nmaya॒māhṷtimāna॒śa audṷmbara- [audṷmbaram, bha॒va॒tyūrgvā] 24
-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe॒ nāga̭taśrīrmahe॒ndraṃ-ya~̭jeta॒ trayo॒ vai ga॒taśri̭ya-śśuśru॒vā-ngrā̭ma॒ṇī rā̭ja॒nya̭steṣā᳚-mmahe॒ndro de॒vatā॒ yo vai svā-nde॒vatā̭mati॒ yaja̭te॒ prasvāyai̭ de॒vatā̭yaicyavate॒ na parā॒-mprāpno̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒ra-mindraṃ̭-ya~jeta saṃva~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnā-'ti॒ svai- [vra॒ta-nnā-'ti॒ svā, e॒vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒] 25
-vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒ bhūtyā̭ indhe॒ vasī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭da॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṃva~thsa॒rame॒vainaṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃ sa̭ma॒gni-rvra॒tapa̭ti-rvra॒tamā la̭mbhayati॒ tato-'dhi॒ kāmaṃ̭-ya~jeta || 26 ||
(e॒tāṃ - ta - daudṷmbara॒gg॒ - svā - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 4)
nāso̭mayājī॒ sa-nna̭ye॒danā̭gataṃ॒-vā~ e॒tasya॒ payo॒ yo-'so̭mayājī॒ yadaso̭mayājī sa॒-nnaye᳚-tparimo॒ṣa e॒va so-'nṛ̭ta-ṅkaro॒tyatho॒ parai॒va si̭cyate somayā॒jyḙva sa-nna̭ye॒-tpayo॒ vai somaḥ॒ payaḥ̭ sānnā॒yya-mpaya̭sai॒va paya̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ vi vā e॒ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rardhayati va॒rdhaya̭tyasya॒ bhrātṛ̭vyaṃ॒-ya~sya̭ ha॒virnirṷpta-mpu॒rastā᳚cca॒ndramā̭ [pu॒rastā᳚cca॒ndramāḥ᳚, a॒bhyṷdeti̭] 27
a॒bhyṷdeti̭ tre॒dhā ta̭ṇḍu॒lān. vi bha̭je॒dye ma̭ddhya॒mā-ssyustāna॒gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-ṅkuryā॒dye sthavi̭ṣṭhā॒stānindrā̭ya pradā॒tre da॒dhaggśca॒ruṃ-ye~-'ṇi̭ṣṭhā॒stān. viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ śṛ॒te ca॒ruma॒gnire॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhāmindraḥ॒ praya̭cchati ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ pa॒śava॒-śśipi̭rya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ na dve [na dve, ya॒je॒ta॒ ya-tpūrva̭yā] 28
ya̭jeta॒ ya-tpūrva̭yā sampra॒ti yaje॒totta̭rayā cha॒mbaṭkṷryā॒dyadutta̭rayā sampra॒ti yajḙta॒ pūrva̭yā cha॒mbaṭkṷryā॒nneṣṭi॒rbhava̭ti॒ na ya॒jñastadanṷ hrītamu॒khya̭paga॒lbho jā̭yata॒ ekā̭me॒va ya̭jeta praga॒lbho᳚-'sya jāya॒te 'nā̭dṛtya॒ ta-ddve e॒va ya̭jeta yajña mu॒khame॒va pūrva̭yā॒-''labha̭te॒ yaja̭ta॒ utta̭rayā de॒vatā̭ e॒va pūrva̭yā 'varu॒ndha i̭ndri॒ya-mutta̭rayā devalo॒kame॒va [ ] 29
pūrva̭yā-'bhi॒jaya̭ti manuṣyalo॒kamutta̭rayā॒ bhūya̭so yajñakra॒tūnupai᳚tye॒ṣā vai su॒manā॒ nāmeṣṭi॒ryama॒dyejā॒na-mpa॒ścācca॒ndramā̭ a॒bhyṷdetya॒sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati dākṣāyaṇa ya॒jñena̭ suva॒rgakā̭mo yajeta pū॒rṇamā̭se॒ sa-nna̭ye-nmaitrāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ-ya~jeta pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒tasteṣā̭me॒tama̭rdhamā॒sa-mprasṷta॒steṣā᳚-mmaitrāvaru॒ṇī va॒śā-'mā̭vā॒syā̭yā-manūba॒ndhyā̭ ya- [-manūba॒ndhyā̭ yat, pū॒rve॒dyu ryaja̭te॒] 30
-tpū᳚rve॒dyu ryaja̭te॒ vedi̭me॒va ta-tka̭roti॒ ya-dva॒thsā-na̭pāka॒roti̭ sadohavirdhā॒ne e॒va sa-mmi̭noti॒ yadyaja̭te de॒vaire॒va su॒tyāgṃ sa-mpā̭dayati॒ sa e॒tama̭rdhamā॒sagṃ sa̭dha॒māda̭-nde॒vai-ssoma̭-mpibati॒ ya-nmai᳚trāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ॒-ya~ja̭te॒ yaivāsau de॒vānāṃ᳚-va~॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasya̭ sā॒kṣādvā e॒ṣa de॒vāna॒bhyāro̭hati॒ ya ḙṣāṃ-ya~॒jña- [ya॒jñam, a॒bhyā॒roha̭ti॒] 31
-ma̭bhyā॒roha̭ti॒ yathā॒ khalu॒vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-vyā~॒vṛtkā̭ma e॒tena̭ ya॒jñena̭ yajeta kṣu॒rapa̭vi॒rhyḙṣa ya॒jñastā॒ja-kpuṇyo̭ vā॒ bhava̭ti॒ pra vā̭ mīyate॒ tasyai॒tadvra॒ta-nnānṛ̭taṃ-va~de॒nna mā॒gṃ॒ sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnāsya॒ palpṷ̄lanena॒ vāsaḥ̭ palpūlayeyu -re॒taddhi de॒vā-ssarva॒-nna ku॒rvanti̭ || 32 ||
(ca॒ndramā॒ -dve -dḙvalo॒kame॒va - ya-dya॒jñaṃ- pa̭lpūlayeyuḥ॒ -ṣaṭ ca̭) (a. 5)
e॒ṣa vai dḙvara॒tho ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau yo da̭rśapūrṇamā॒sāvi॒ṣṭvā somḙna॒ yaja̭te॒ ratha̭spaṣṭa e॒vāva॒sāne॒ varḙ de॒vānā॒mava̭ syatye॒tāni॒ vā aṅgā॒parūgṃ̭ṣi saṃva~thsa॒rasya॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja॒te-'ṅgā॒parūg̭ṣye॒va saṃ̭va~thsa॒rasya॒ prati̭ dadhātye॒ te vai saṃ̭va~thsa॒rasya॒ cakṣṷṣī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamanṷ paśya- [paśyati, e॒ṣā vai] 33
-tye॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒ rya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata e॒ṣa vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ ya e॒va dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hatye॒tau vai de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ yāve॒va de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ tābhyā̭- [harī॒ tābhyā᳚m, e॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-] 34
-me॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatye॒tadvai de॒vānā̭mā॒syaṃ̭-ya~-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te sā॒kṣāde॒va de॒vānā̭mā॒syḙ juhotye॒ṣa vai ha̭virdhā॒nī yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sā॒yamprā̭taragniho॒tra-ñjṷhoti॒ yaja̭te darśapūrṇamā॒sā-vaha̭rahar-havirdhā॒nināgṃ̭ su॒to ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te havirdhā॒nya̭smīti॒ sarva̭me॒vāsya̭ barhi॒ṣya̭-nda॒tta-mbha̭vati de॒vāvā aha̭- [ahaḥ, ya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte] 35
-rya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte da̭rśapūrṇamā॒sāva̭puna॒-ntau vā e॒tau pū॒tau meddhyau॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te pū॒tāve॒vainau॒ meddhyaṷ yajate॒ nāmā̭vā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca॒ striya॒-mupḙyā॒dya- dṷpe॒yānniri̭ndriya-ssyā॒-thsoma̭sya॒ vai rājño᳚-'rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ॒ patna̭ya āsa॒-ntāsā̭mamāvā॒syā᳚-ñca paurṇamā॒sī-ñca॒ nopai॒- [nopai᳚t, te ḙnama॒bhi] 36
-tte ḙnama॒bhi sama̭nahyetā॒-ntaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ ta-drā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyā॒mavi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭vindanti॒ sa e॒te e॒va na̭ma॒syannupā̭dhāva॒-tte a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā ā॒va-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dhe a̭sāvā॒- [a̭sāva, ā॒vadadhi̭ de॒vā] 37
-'vadadhi̭ de॒vā i̭jyāntā॒ iti॒ tasmā᳚-thsa॒dṛśī̭nā॒gṃ॒ rātrī̭ṇā-mamāvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca̭ de॒vā i̭jyanta e॒te hi de॒vānā᳚-mbhāga॒dhe bhā̭ga॒dhā a̭smai manu॒ṣyā̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ bhū॒tāni॒ kṣudha̭maghnan-thsa॒dyo ma̭nu॒ṣyā̭ ardhamā॒se de॒vā mā॒si pi॒taraḥ̭ saṃva~thsa॒re vana॒spata̭ya॒-stasmā॒-daha̭raha-rmanu॒ṣyā̭ aśa̭namicchante 'rdhamā॒se de॒vā i̭jyante mā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate saṃva~thsa॒re vana॒spata̭yaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vyam || 38 ||
(pa॒śya॒ti॒ - tābhyā॒ -maha̭ - rai - dasāva॒ -phalagṃ̭ -sa॒pta ca̭) (a. 6)
de॒vā vai narci na yajṷṣyaśrayanta॒ te sāma̭nne॒vā-'śra̭yanta॒ hi-ṅka̭roti॒ sāmai॒vā-'ka॒r॒hi-ṅka̭roti॒ yatrai॒va de॒vā aśra̭yanta॒ tata̭ e॒vainā॒-nprayṷṅkte॒ hi-ṅka̭roti vā॒ca e॒vaiṣa yogo॒ hi-ṅka̭roti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ triḥ pra̭tha॒māmanvā̭ha॒ trirṷtta॒māṃ-ya~॒jñasyai॒va tadba॒r॒sa- [tadba॒r॒sam, na॒hya॒tyapra̭sragṃsāya॒-] 39
-nna̭hya॒tyapra̭sragṃsāya॒ santa̭ta॒manvā̭ha prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ rātha̭taṃrī-mpratha॒māmanvā̭ha॒ rātha̭taṃro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ trirvi gṛ̭hṇāti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ bārha̭tīmutta॒mā-manvā̭ha॒ bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒ko̭-'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ pra vo॒ [pra vaḥ̭, vājā॒] 40
vājā॒ ityani̭ruktā-mprājāpa॒tyāmanvā̭ha ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jñame॒va pra॒jāpa̭ti॒mā ra̭bhate॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā̭ha॒ tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīya॒te-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha॒ tasmā᳚-tpra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pravo॒ vājā॒ [vājāḥ᳚, ityanvā̭ha॒] 41
ityanvā̭ha॒ māsā॒ vai vājā̭ ardhamā॒sā a॒bhidya̭vo de॒vā ha॒viṣma̭nto॒ gaurghṛ॒tācī̭ ya॒jño de॒vāñji̭gāti॒ yaja̭māna-ssumna॒yu-ri॒da-ma̭sī॒da-ma॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-diti॒ pra vo॒ vājā॒ iti॒ tasyā॒nūcyāgna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ santa̭ta॒-mutta̭ra-mardha॒rcamā la̭bheta [ ] 42
prā॒ṇenai॒vā-'syā̭-'pā॒na-ndā̭dhāra॒ sarva॒māyṷreti॒ yo vā a̭ra॒tnigṃ sā̭midhe॒nīnāṃ॒-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkurute-'rdha॒rcau sa-nda̭dhātye॒ṣa vā a̭ra॒tni-ssā̭midhe॒nīnāṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkuruta॒ ṛṣer̭-ṛṣe॒rvā e॒tā nirmi̭tā॒ ya-thsā̭midhe॒nya̭stā yadasaṃ̭-yu~ktā॒-ssyuḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ ryaja̭mānasya॒ vi ti̭ṣṭherannardha॒rcau sa-nda̭dhāti॒ saṃ ~yṷnaktye॒vainā॒stā a̭smai॒ saṃyu~̭ktā॒ ava̭ruddhā॒-ssarvā̭-mā॒śiṣa̭-nduhre || 43 ||
(ba॒rsaṃ - ~vo̭ - jāyante॒ pravo॒ vājā̭ - labheta - dadhāti॒ saṃ - daśa̭ ca) (a. 7)
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mā-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha rathanta॒rasyai॒ṣa varṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha vāmade॒vyasyai॒ṣa varṇo̭ bṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mityā̭ha bṛha॒ta e॒ṣa varṇo॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha̭ ya॒jñame॒va ta-thsāma̭nvanta-ṅkarotya॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī̭dādi॒tyo᳚-'smi-ntāvi॒mau lo॒kāvaśā᳚ntā- [lo॒kāvaśā᳚ntau, ā॒stā॒-nte de॒vā] 44
-vāstā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metyagna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ itya॒smin ~lo॒ke᳚-'gnima̭dadhu rbṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mitya॒muṣmi̭n ~lo॒ka ā̭di॒tya-ntato॒ vā i॒mau lo॒kāva̭śāmyatāṃ॒-ya~de॒vama॒nvāhā॒nayo᳚ rlo॒kayo॒-śśāntyai॒ śāmya̭to-'smā i॒mau lo॒kau ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭daśa sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ pañca̭daśa॒ [pañca̭daśa, vā a̭rdhamā॒sasya॒] 45
vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate॒ tāsā॒-ntrīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiścā॒kṣarā̭ṇi॒ tāva̭tī-ssaṃva~thsa॒rasya॒ rātra̭yo-'kṣara॒śa e॒va saṃ̭va~thsa॒ramā᳚pnoti nṛ॒medha̭śca॒ parṷcchepaśca brahma॒vādya̭mavadetāma॒smi-ndārā̭vā॒rdre᳚-'gni-ñja̭nayāva yata॒ro nau॒ brahmī̭yā॒niti̭ nṛ॒medho॒-'bhya̭vada॒-thsa dhū॒mama̭janaya॒-tparṷcchepo॒ 'bhya̭vada॒-thso᳚-'gnima̭janaya॒dṛṣa॒ itya̭bravī॒- [itya̭bravīt, yathsa॒māva̭dvi॒dva] 46
-dyathsa॒māva̭dvi॒dva ka॒thā tvama॒gnimajī̭jano॒ nāhamiti̭ sāmidhe॒nīnā̭me॒vāhaṃ-va~rṇaṃ̭-ve~॒detya̭bravī॒dya-dghṛ॒tava̭-tpa॒dama̭nū॒cyate॒ sa ā̭sāṃ॒-va~rṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha sāmidhe॒nīṣve॒va tajjyoti̭ rjanayati॒ striya॒stena॒ yadṛca॒-sstriya॒stena॒ ya-dgā̭ya॒triya॒-sstriya॒stena॒ ya-thsā̭midhe॒nyo̭ vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha॒ [vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha, tena॒ puggsva̭tī॒stena॒] 47
tena॒ puggsva̭tī॒stena॒ sendrā॒stena̭ mithu॒nā a॒gnirde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī̭du॒śanā̭ kā॒vyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭tira॒gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒bhi pa॒ryāva̭rtata॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒nvāha॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaddhva॒rava̭tī॒manvā̭ha॒ bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚ [bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚, dhva॒ra॒ti॒ śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒] 48
dhvarati śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒ ityā̭ha pa॒vitra̭me॒vaita-dyaja̭māname॒vaitayā̭ pavayati॒ sami̭ddho agna āhu॒tetyā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndāya॒ yadata̭ ū॒rdhvama̭bhyāda॒ddhyādyathā̭ bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti tā॒dṛge॒va ta-ttrayo॒ vā a॒gnayo̭ havya॒vāha̭no de॒vānā᳚-ṅkavya॒vāha̭naḥ pitṛ॒ṇāgṃ sa॒hara̭kṣā॒ asṷrāṇā॒-nta e॒tarhyā śagṃ̭sante॒ māṃ-va~̭riṣyate॒ mā- [mām, iti̭] 49
-miti̭ vṛṇī॒ddhvagṃ ha̭vya॒vāha̭na॒mityā̭ha॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntaṃ-vṛ~̭ṇīta ārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte॒ bandho̭re॒va naityatho॒ santa̭tyai pa॒rastā̭da॒rvāco̭ vṛṇīte॒ tasmā᳚-tpa॒rastā̭da॒rvāñco̭ manu॒ṣyā᳚-npi॒taro-'nu॒ pra pi̭pate || 50 ||
(aśā᳚ntā - vāha॒ pañca̭daśā - bravī॒ - danvā̭hai॒ - tayā̭ - variṣyate॒ mā - mekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
agnḙ ma॒hāgṃ a॒sītyā̭ha ma॒hān. hyḙṣa yada॒gni rbrā᳚hma॒ṇetyā̭ha brāhma॒ṇo hyḙṣa bhā̭ra॒tetyā̭hai॒ṣa hi de॒vebhyo̭ ha॒vya-mbhara̭ti de॒veddha॒ ityā̭ha de॒vā hyḙtamaindha̭ta॒ manvi̭ddha॒ ityā̭ha॒ manu॒rhyḙtamutta̭ro de॒vebhya॒ aindharṣi̭ṣṭuta॒ ityā॒harṣa̭yo॒ hyḙtamastṷva॒n viprā̭numadita॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, viprā॒ hyḙte] 51
viprā॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃsaḥ̭ kaviśa॒sta ityā̭ha ka॒vayo॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃso॒ brahma̭sagṃśita॒ ityā̭ha॒ brahma̭sagṃśito॒ hyḙṣa ghṛ॒tāha̭vana॒ ityā̭ha ghṛtāhu॒tirhya̭sya pri॒yata̭mā pra॒ṇīrya॒jñānā॒mityā̭ha pra॒ṇīrhyḙṣa ya॒jñānāgṃ̭ ra॒thīra̭ddhva॒rāṇā॒mityā̭hai॒ṣa hi dḙvara॒tho̭-'tūrto॒ hotetyā̭ha॒ na hyḙta-ṅkaśca॒na [ ] 52
tara̭ti॒ tūrṇi̭r-havya॒vāḍityā̭ha॒ sarva॒gg॒hyḙṣa tara॒tyāspātra̭-ñju॒hūrde॒vānā॒mityā̭ha ju॒hūrhyḙṣa de॒vānā᳚-ñcama॒so dḙva॒pāna॒ ityā̭ha cama॒so hyḙṣa dḙva॒pāno॒-'rāgṃ i̭vāgne ne॒mirde॒vāgstva-mpa̭ri॒bhūra॒sītyā̭ha de॒vān hyḙṣa pa̭ri॒bhūrya-dbrū॒yādā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te yaja̭mānā॒yeti॒ bhrātṛ̭vyamasmai [bhrātṛ̭vyamasmai, ja॒na॒ye॒dā va̭ha] 53
janaye॒dā va̭ha de॒vān. yaja̭mānā॒yetyā̭ha॒ yaja̭māname॒vaitena̭ vardhayatya॒gnima̭gna॒ ā va̭ha॒ soma॒mā va॒hetyā̭ha de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thāpū॒rvamupa̭ hvayata॒ ā cā᳚gne de॒vān. vaha̭ su॒yajā̭ ca yaja jātaveda॒ ityā̭hā॒gnime॒va ta-thsagg śya̭ti॒ so᳚-'sya॒ sagṃśi̭to de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatya॒gnir-hote- [-hotā᳚, ityā̭hā॒-'gnirvai] 54
-tyā̭hā॒-'gnirvai de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ ya e॒va de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ taṃ-vṛ~̭ṇīte॒smo va॒yamityā̭hā॒-''tmāna̭me॒va sa॒ttva-ṅga̭mayati sā॒dhu tḙ yajamāna de॒vatetyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-dyo᳚-'gnigṃ hotā̭ra॒mavṛ̭thā॒ itya॒gnino̭bha॒yato॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyā-tpra॒māyṷka-ssyā-dyajamānadeva॒tyā̭ vai ju॒hūrbhrā̭tṛvya deva॒tyo̭pa॒bhṛ- [deva॒tyo̭pa॒bhṛt, yaddve i̭va] 55
-dyaddve i̭va brū॒yā-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye-dghṛ॒tava̭tīmaddhvaryo॒ sruca॒mā-'sya॒svetyā̭ha॒ yaja̭māna me॒vaitena̭ vardhayati devā॒yuva॒mityā̭ha de॒vān. hyḙṣā-'va̭ti vi॒śvavā̭rā॒mityā̭ha॒ viśva॒gg॒ hyḙṣā-'va॒tīḍā̭mahai de॒vāgṃ ī॒ḍenyā᳚nnama॒syāma̭ nama॒syāṋ yajā̭ma ya॒jñiyā॒nityā̭hamanu॒ṣyā̭ vā ī॒ḍenyāḥ᳚ pi॒taro̭ nama॒syā̭ de॒vā ya॒jñiyā̭ de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thābhā॒gaṃ-ya~̭jati || 56 ||
(viprā̭numadita॒ ityā̭ha - ca॒nā - 'smai॒ - hoto̭ - pa॒bhṛ-d- de॒vatā̭ e॒va - trīṇi̭ ca) (a. 9)
trīgstṛ॒cānanṷ brūyā-drāja॒nya̭sya॒ trayo॒ vā a॒nye rā̭ja॒nyā᳚-tpurṷṣā brāhma॒ṇo vaiśyaḥ̭ śū॒drastāne॒vāsmā॒ anṷkān karoti॒ pañca̭da॒śānṷ brūyā-drāja॒nya̭sya pañcada॒śo vai rā̭ja॒nyaḥ̭ sva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ṣṭhāpayati tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ daddhyādindri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yakā̭maḥ॒ khalu॒ vai rā̭ja॒nyo̭ yajate tri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒ya-mpari̭ gṛhṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta [kā॒mayḙta, bra॒hma॒va॒rca॒sama॒stviti̭] 57
brahmavarca॒sama॒stviti̭ gāyatri॒yā pari̭ daddhyā-dbrahmavarca॒saṃ-vai~ gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒same॒va bha̭vati sa॒ptada॒śānṷ brūyā॒-dvaiśya̭sya saptada॒śo vai vaiśya॒-ssva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ ṣṭhāpayati॒jaga̭tyā॒ pari̭ daddhyā॒jjāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śukā̭maḥ॒ khalu॒ vai vaiśyo̭ yajate॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇā॒tye ka̭vigṃ śati॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masyai kavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ [prati̭ṣṭhityai, catṷrvigṃśati॒manṷ] 58
catṷrvigṃśati॒manṷ brūyā-dbrahmavarca॒sa-kā̭masya॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaivāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundhe tri॒gṃ॒śata॒manṷ brūyā॒danna̭kāmasya tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vāsmā̭ a॒nnādya॒mava̭ rundhe॒ dvātrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masya॒ dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭuga̭nu॒ṣṭu-pchanda̭sā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ ṣaṭtrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masya॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe॒] 59
-nava̭ rundhe॒ catṷścatvārigṃśata॒manṷ brūyādindri॒yakā̭masya॒ catṷścatvārigṃśadakṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-ptri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒yamava̭ rundhe॒ 'ṣṭāca̭tvārigṃ śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masyā॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒ syanṷ brūyā-dbahuyā॒jina॒-ssarvā̭ṇi॒ vā e॒tasya॒ chandā॒g॒sya va̭ruddhāni॒ yo ba̭huyā॒jyapa̭rimita॒manṷ brūyā॒dapa̭rimita॒syā va̭rudhyai || 60 ||
(kā॒mayḙta॒ - prati̭ṣṭhityai - pa॒śūnth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
nivī̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇā-mprācīnāvī॒ta-mpi̭tṛ॒ṇāmupa̭vīta-nde॒vānā॒mupa̭ vyayate devala॒kṣmame॒va ta-tkṷrute॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha॒ tiṣṭha॒nn॒. hyāśrṷtataraṃ॒-va~da̭ti॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ āsī̭no yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ ya-tkrau॒ñcama॒nvāhā̭-''su॒ra-nta-dyanma॒ndra-mmā̭nu॒ṣa-ntadyada̭nta॒rā ta-thsadḙvamanta॒rā-'nūcyagṃ̭ sadeva॒tvāya̭ vi॒dvāgṃso॒ vai [ ] 61
pu॒rā hotā̭ro-'bhūva॒-ntasmā॒-dvidhṛ̭tā॒ addhvā॒no-'bhṷ̄va॒-nna panthā̭na॒-ssama̭rukṣannantarve॒dya̭nyaḥ pādo॒ bhava̭ti bahirve॒dya̭nyo-'thānvā॒hāddhva̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai pa॒thāmasagṃ̭ rohā॒yātho̭ bhū॒tañcai॒va bha̭vi॒ṣyaccāva̭ ru॒ndhe-'tho॒ pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭ ru॒ndhe-'tho᳚ grā॒myāgścai॒va pa॒śūnā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ [ru॒ndhe-'tho᳚, de॒va॒lo॒ka-ñcai॒va] 62
devalo॒ka-ñcai॒va ma̭nuṣya lo॒ka-ñcā॒bhi ja̭yati de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒nthsa pra॒jāpa̭tistū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ramā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇīmā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ atho̭ sāmidhe॒nīre॒vābhya̭-na॒ktyalū᳚kṣo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho̭ ta॒rpaya̭tye॒vainā॒-stṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒- [pa॒śubhiḥ̭, ya e॒vaṃ-ve~da॒] 63
-rya e॒vaṃ-ve~da॒ yadeka̭yā ''ghā॒raye॒dekā᳚-mprīṇīyā॒dya-ddvābhyā॒-ndve prī̭ṇīyā॒dya-dti॒sṛbhi॒rati॒ tadrḙcaye॒tmana॒sā ''ghā̭rayati॒ mana̭sā॒ hyanā᳚ptamā॒pyatḙ ti॒ryañca॒mā ghā̭raya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ॒-vā~kca॒ mana̭ścā ''rtīyetāma॒ha-nde॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hā॒mīti॒ vāga̭bravīda॒ha-nde॒vebhya॒ iti॒ mana॒stau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī- [so᳚-'bravīt, pra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va] 64
-tpra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va tva-mmana̭so-'si॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ tadvā॒cā vada॒tīti॒ ta-tkhalu॒ tubhya॒-nna vā॒cā jṷhava॒nnitya̭bravī॒-ttasmā॒nmana̭sā pra॒jāpa̭taye juhvati॒mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ pari॒dhīnthsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒ntrirma̭ddhya॒ma-ntrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒vābhi ja̭yati॒ trirda̭kṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ [-trayaḥ̭, i॒me lo॒kā] 65
i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ trirṷttarā॒rdhya̭-ntrayo॒ vai dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒stāne॒vābhi ja̭yati॒ trirupa̭ vājayati॒ trayo॒ vai dḙvalo॒kā dḙvalo॒kāne॒vābhi ja̭yati॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā āghā॒ramā ghā̭rayati ti॒ra i̭va॒ [ti॒ra i̭va, vai sṷva॒rgo] 66
vai sṷva॒rgo lo॒ka-ssṷva॒rgame॒vāsmai̭ lo॒ka-mpraro̭cayatyṛ॒jumā ghā̭rayatyṛ॒juri̭va॒ hi prā॒ṇa-ssanta̭ta॒mā ghā̭rayati prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ ji॒hma-ntasyā ''ghā̭raye-tprā॒ṇame॒vāsmā᳚jji॒hma-nna̭yati tā॒ja-kpramī̭yate॒śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā dhru॒vā- [ā॒tmā dhru॒vā, ā॒ghā॒ramā॒ghārya̭] 67
-''ghā॒ramā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dadhātya॒gni-rde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī॒-ddaivyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śña-mai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭ti rbrāhma॒ṇa-ma̭bravī-de॒tadvi brū॒hītyā śrā̭va॒yetī॒da-ndḙvā-śśṛṇu॒teti॒ vāva tada̭bravī-da॒gni rde॒vo hoteti॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntama̭vṛṇīta॒ tato̭ de॒vā [de॒vāḥ, abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒] 68
abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prava॒ra-mpra̭vṛ॒ṇate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadbrā᳚hma॒ṇaścā brā᳚hmaṇaśca pra॒śña-me॒yātā᳚-mbrāhma॒ṇāyādhi̭ brūyā॒-dya-dbrā᳚hma॒ṇāyā॒-'ddhyāhā॒ ''tmane-'ddhyā̭ha॒ yadbrā᳚hma॒ṇa-mpa॒rāhā॒-''tmāna॒-mparā̭-''ha॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo na pa॒rocyaḥ̭ || 69 ||
(vā - ā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ - pa॒śubhiḥ॒ - so᳚-'bravī-d- dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ -iva - dhru॒vā - de॒vā - śca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)
āyṷṣṭa āyu॒rdā a̭gna॒ ā pyā̭yasva॒ sa-nte 'va̭ te॒ heḍa॒ udṷtta॒ma-mpraṇo̭ de॒vyā no̭ di॒vo 'gnā̭ viṣṇū॒ agnā̭viṣṇū i॒ma-mmḙ varuṇa॒-tattvā̭ yā॒ myu du॒tya-ñci॒tram || a॒pā-nnapā॒dā hyasthā̭-du॒pastha̭-ñji॒hmānā̭-mū॒rdhvo vi॒dyutaṃ॒-va~sā̭naḥ | tasya॒ jyeṣṭha̭-mmahi॒mānaṃ॒-va~ha̭ntī॒r॒ hira̭ṇyavarṇāḥ॒ pari̭ yanti ya॒hvīḥ || sa- [sam, a॒nyā yantyupa̭] 70
-ma॒nyā yantyupa̭ yantya॒nyā-ssa̭mā॒namū॒rva-nna॒dyaḥ̭ pṛṇanti | tamū॒ śuci॒gṃ॒ śuca̭yo dīdi॒vāgṃ sa̭ma॒pā-nnapā̭ta॒-mpari̭tasthu॒rāpaḥ̭ | tamasmḙrā yuva॒tayo॒ yuvā̭na-mmarmṛ॒jyamā̭nāḥ॒ pari̭ ya॒ntyāpaḥ̭ || sa śu॒kreṇa॒ śikva̭nā re॒vada॒gnirdī॒dāyā̭ni॒ddhmo ghṛ॒tani̭rṇiga॒phsu || indrā॒varṷṇayora॒hagṃsa॒mrājo॒rava॒ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḍāta ī॒dṛśe᳚ || indrā̭varuṇā yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ no [yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ naḥ, vi॒śe janā̭ya॒] 71
vi॒śe janā̭ya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam | dī॒rghapra̭yajyu॒mati॒ yo va̭nu॒ṣyati̭ va॒ya-ñja̭yema॒ pṛta̭nāsu dū॒ḍhyaḥ̭ || ā no̭mitrāvaruṇā॒, prabā॒havā᳚ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ [no॒ varṷṇam, rarā̭ṇo vī॒hi] 72
rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || pra tḙ yakṣi॒ pra ta̭ iyarmi॒ manma॒ bhuvo॒ yathā॒ vandyo̭ no॒ havḙṣu | dhanva̭nniva pra॒pā a̭si॒ tvama̭gna iya॒kṣavḙ pū॒rave᳚ pratna rājann || 73 ||
vi pāja̭sā॒ vi jyoti̭ṣā || sa tvama̭gne॒ pratī̭kena॒ pratyo̭ṣa yātudhā॒nyaḥ̭ | u॒ru॒kṣayḙṣu॒ dīdya̭t || tagṃ su॒pratī̭kagṃ su॒dṛśa॒gg॒ svañca॒-mavi̭dvāgṃso vi॒duṣṭa̭ragṃ sapema | sa ya̭kṣa॒-dviśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npra ha॒vya-ma॒gni-ra॒mṛtḙṣu vocat || a॒gṃ॒ho॒mucḙ vi॒veṣa॒ yanmā॒ vina̭ i॒ndre-ndra̭ kṣa॒trami̭ndri॒yāṇi̭ śatakra॒to 'nṷ te dāyi || 74 ||
(ya॒hvī-ssa - ma̭dhva॒rāya̭ no॒ - varṷṇagṃ - rāja॒gg॒ -tṷścatvārigṃśacca) (a. 12)
(vi॒śvarṷ̄pa॒ - stvaṣṭe - ndraṃ̭-vṛ~॒traṃ - bra̭hmavā॒dina॒-ssa tvai - nā-'so̭mayājye॒ - ṣa vai dḙvara॒tho - de॒vā vai narci nā - ya॒jño - 'gnḙ ma॒hān - trīn - nivī̭ta॒ - māyṷṣṭe॒ - dvāda̭śa)
(vi॒śvarṷ̄po॒ - nainagṃ̭ śītarū॒rā - va॒dya vasṷ - pūrve॒dyu - rvājā॒ itya - gnḙ ma॒hān - nivī̭ta - ma॒nyā yanti॒ - catuḥ̭ saptatiḥ )
(vi॒śvarūpo॒, 'nṷ te dāyi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
वि॒श्वरू॑पो॒ वै त्वा॒ष्ट्रः पु॒रोहि॑तो दे॒वाना॑मासी-थ्स्व॒स्रीयो-ऽसु॑राणा॒-न्तस्य॒ त्रीणि॑ शी॒र्॒षाण्या॑सन्-थ्सोम॒पानग्ं॑ सुरा॒पान॑-म॒न्नाद॑न॒ग्ं॒ स प्र॒त्यक्ष॑-न्दे॒वेभ्यो॑ भा॒गम॑वद-त्प॒रोक्ष॒मसु॑रेभ्य॒-स्सर्व॑स्मै॒ वै प्र॒त्यक्ष॑-म्भा॒गं-वँ॑दन्ति॒ यस्मा॑ ए॒व प॒रोक्षं॒-वँद॑न्ति॒ तस्य॑ भा॒ग उ॑दि॒तस्तस्मा॒दिन्द्रो॑ ऽबिभेदी॒दृं-वैँ रा॒ष्ट्रं-विँ प॒र्याव॑र्तय॒तीति॒ तस्य॒ वज्र॑मा॒दाय॑ शी॒र्॒षाण्य॑च्छिन॒द्य-थ्सो॑म॒पान॒- [-थ्सो॑म॒पान᳚म्, आसी॒थ्स] 1
-मासी॒थ्स क॒पिञ्ज॑लो ऽभव॒-द्य-थ्सु॑रा॒पान॒ग्ं॒ स क॑ल॒विङ्को॒ यद॒न्नाद॑न॒ग्ं॒ स ति॑त्ति॒रिस्तस्या᳚ञ्ज॒लिना᳚ ब्रह्मह॒त्यामुपा॑गृह्णा॒-त्ताग्ं सं॑वँथ्स॒रम॑बिभ॒स्त-म्भू॒तान्य॒भ्य॑क्रोश॒-न्ब्रह्म॑ह॒न्निति॒ स पृ॑थि॒वीमुपा॑सीदद॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै॒ तृती॑य॒-म्प्रति॑ गृहा॒णेति॒ सा-ऽब्र॑वी॒द्वरं॑-वृँणै खा॒ता-त्प॑राभवि॒ष्यन्ती॑ मन्ये॒ ततो॒ मा परा॑ भूव॒मिति॑पु॒रा ते॑ [भूव॒मिति॑पु॒रा ते᳚, संवँथ्स॒रादपि॑] 2
संवँथ्स॒रादपि॑ रोहा॒दित्य॑ब्रवी॒-त्तस्मा᳚-त्पु॒रा सं॑वँथ्स॒रा-त्पृ॑थि॒व्यै खा॒तमपि॑ रोहति॒ वारे॑वृत॒ग्ग्॒ ह्य॑स्यै॒ तृती॑य-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ प्रत्य॑गृह्णा॒-त्त-थ्स्वकृ॑त॒मिरि॑णमभव॒-त्तस्मा॒दाहि॑ताग्नि-श्श्र॒द्धादे॑व॒-स्स्वकृ॑त॒ इरि॑णे॒ नाव॑ स्ये-द्ब्रह्मह॒त्यायै॒ ह्ये॑ष वर्ण॒-स्स वन॒स्पती॒नुपा॑सीदद॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै॒ तृती॑य॒-म्प्रति॑ गृह्णी॒तेति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै वृ॒क्णा- [वृ॒क्णात्, प॒रा॒भ॒वि॒ष्यन्तो॑] 3
-त्प॑राभवि॒ष्यन्तो॑ मन्यामहे॒ ततो॒ मा परा॑ भू॒मेत्या॒व्रश्च॑नाद्वो॒ भूयाग्ं॑स॒ उत्ति॑ष्ठा॒नित्य॑ब्रवी॒-त्तस्मा॑दा॒व्रश्च॑ना-द्वृ॒क्षाणा॒-म्भूयाग्ं॑स॒ उत्ति॑ष्ठन्ति॒ वारे॑वृत॒ग्ग्॒ ह्ये॑षा॒-न्तृती॑य-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ प्रत्य॑गृण्ह॒न्थ्स नि॑र्या॒सो॑ ऽभव॒-त्तस्मा᳚न्निर्या॒सस्य॒ ना-ऽऽश्य॑-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ ह्ये॑ष वर्णो-ऽथो॒ खलु॒ य ए॒व लोहि॑तो॒ यो वा॒-ऽऽव्रश्च॑नान्नि॒र्येष॑ति॒ तस्य॒ ना-ऽऽश्य॑- [ना-ऽऽश्य᳚म्, काम॑म॒न्यस्य॒] 4
-ङ्काम॑म॒न्यस्य॒ सस्त्री॑षग्ंसा॒द-मुपा॑सीदद॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै॒ तृती॑य॒-म्प्रति॑ गृह्णी॒तेति॒ ता अ॑ब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहा॒ ऋत्वि॑या-त्प्र॒जां-विँ॑न्दामहै॒ काम॒मा विज॑नितो॒-स्स-म्भ॑वा॒मेति॒ तस्मा॒दृत्वि॑या॒-थ्स्त्रियः॑ प्र॒जां ँवि॑न्दन्ते॒ काम॒मा विज॑नितो॒-स्सम्भ॑वन्ति॒ वारे॑वृत॒ग्ग्॒ ह्या॑सा॒-न्तृती॑य-म्ब्रह्मह॒त्यायै॒ प्रत्य॑गृह्ण॒न्-थ्सा मल॑वद्वासा अभव॒-त्तस्मा॒-न्मल॑व-द्वाससा॒ न संवँ॑देत॒- [संवँ॑देत, न स॒हा-ऽऽसी॑त॒] 5
-न स॒हा-ऽऽसी॑त॒ नास्या॒ अन्न॑मद्या-द्ब्रह्मह॒त्यायै॒ ह्ये॑षा वर्ण॑-म्प्रति॒मुच्या ऽऽस्ते-ऽथो॒ खल्वा॑हुर॒भ्यञ्ज॑नं॒-वाँव स्त्रि॒या अन्न॑म॒भ्यञ्ज॑नमे॒व न प्र॑ति॒गृह्य॒-ङ्काम॑म॒न्यदिति॒ या-म्मल॑व-द्वाससग्ं स॒भंवँ॑न्ति॒ यस्ततो॒ जाय॑ते॒ सो॑-ऽभिश॒स्तो यामर॑ण्ये॒ तस्यै᳚ स्ते॒नो या-म्परा॑ची॒-न्तस्यै᳚ ह्रीतमु॒ख्य॑पग॒ल्भो या स्नाति॒ तस्या॑ अ॒फ्सु मारु॑को॒ या- [मारु॑को॒ या, अ॒भ्य॒ङ्क्ते] 6
-ऽभ्य॒ङ्क्ते तस्यै॑ दु॒श्चर्मा॒ या प्र॑लि॒खते॒ तस्यै॑ खल॒तिर॑पमा॒री या-ऽऽङ्क्ते तस्यै॑ का॒णो या द॒तो धाव॑ते॒ तस्यै᳚ श्या॒वद॒न्॒. या न॒खानि॑ निकृ॒न्तते॒ तस्यै॑ कुन॒खी या कृ॒णत्ति॒ तस्यै᳚ क्ली॒बो या रज्जुग्ं॑ सृ॒जति॒ तस्या॑ उ॒-द्बन्धु॑को॒ या प॒र्णेन॒ पिब॑ति॒ तस्या॑ उ॒न्मादु॑को॒ या ख॒र्वेण॒ पिब॑ति॒ तस्यै॑ ख॒र्वस्ति॒स्रो रात्री᳚र्व्र॒त-ञ्च॑रेदञ्ज॒लिना॑ वा॒ पिबे॒दख॑र्वेण वा॒ पात्रे॑ण प्र॒जायै॑ गोपी॒थाय॑ ॥ 7 ॥
(य-थ्सो॑म॒पानं॑ - ते - वृ॒क्णात्- तस्य॒ ना-ऽऽश्यं॑ - ँवदेत॒ -मारु॑को॒ या -ऽख॑र्वेण वा॒ - त्रीणि॑ च) (अ. 1)
त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो॒ वीन्द्र॒ग्ं॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-त्तस्मि॒न्निन्द्र॑ उपह॒वमै᳚च्छत॒ त-न्नोपा᳚ह्वयत पु॒त्र-म्मे॑-ऽवधी॒रिति॒ स य॑ज्ञवेश॒स-ङ्कृ॒त्वा प्रा॒सहा॒ सोम॑मपिब॒-त्तस्य॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ त-त्त्वष्टा॑-ऽऽहव॒नीय॒मुप॒ प्राव॑र्तय॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रु-र्वर्ध॒स्वेति॒ यदव॑र्तय॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्वं-यँदब्र॑वी॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रु-र्वर्ध॒स्वेति॒ तस्मा॑द॒स्ये- [तस्मा॑दस्य, इन्द्र॒-श्शत्रु॑रभव॒थ्स] 8
-न्द्र॒-श्शत्रु॑रभव॒थ्स स॒भंवँ॑न्न॒ग्नीषोमा॑व॒भि सम॑भव॒-थ्स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रं॒-विँष्व॑ङ्ङवर्धत॒ स इ॒मां-लोँ॒कान॑वृणो॒द्यदि॒मां-लोँ॒कानवृ॑णो॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्व-न्तस्मा॒दिन्द्रो॑-ऽबिभे॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-च्छत्रु॑र्मे-ऽ ज॒नीति॒ तस्मै॒ वज्रग्ं॑ सि॒क्त्वा प्राय॑च्छदे॒तेन॑ ज॒हीति॒ तेना॒भ्या॑यत॒ ताव॑ब्रूताम॒ग्नीषोमौ॒ मा [ ] 9
प्रहा॑रा॒वम॒न्त-स्स्व॒ इति॒ मम॒ वै यु॒वग्ग्स्थ॒ इत्य॑ब्रवी॒-न्माम॒भ्येत॒मिति॒ तौ भा॑ग॒धेय॑मैच्छेता॒-न्ताभ्या॑-मे॒तम॑ग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल-म्पू॒र्णमा॑से॒ प्राय॑च्छ॒-त्ताव॑ब्रूताम॒भि सन्द॑ष्टौ॒ वै स्वो॒ न श॑क्नुव॒ ऐतु॒मिति॒ स इन्द्र॑ आ॒त्मनः॑ शीतरू॒राव॑जनय॒-त्तच्छी॑तरू॒रयो॒र्जन्म॒ य ए॒वग्ं शी॑तरू॒रयो॒र्जन्म॒ वेद॒ [वेद॑, नैनग्ं॑] 10
नैनग्ं॑ शीतरू॒रौ ह॑त॒स्ताभ्या॑मेनम॒भ्य॑नय॒-त्तस्मा᳚-ज्जञ्ज॒भ्यमा॑नाद॒ग्नीषोमौ॒ निर॑क्रामता-म्प्राणापा॒नौ वा ए॑न॒-न्तद॑जहिता-म्प्रा॒णो वै दक्षो॑-ऽपा॒नः क्रतु॒स्तस्मा᳚-ज्जञ्ज॒भ्यमा॑नो ब्रूया॒न्मयि॑ दक्षक्र॒तू इति॑ प्राणापा॒नावे॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ स दे॒वता॑ वृ॒त्रान्नि॒र्॒हूय॒ वार्त्र॑घ्नग्ं ह॒विः पू॒र्णमा॑से॒ निर॑वप॒-द्घ्नन्ति॒ वा ए॑न-म्पू॒र्णमा॑स॒ आ- [आ, अ॒मा॒वा॒स्या॑यां-] 11
-ऽमा॑वा॒स्या॑या-म्प्याययन्ति॒ तस्मा॒-द्वार्त्र॑घ्नी पू॒र्णमा॒से ऽनू᳚च्येते॒ वृध॑न्वती अमावा॒स्या॑या॒-न्त-थ्स॒ग्ग्॒स्थाप्य॒ वार्त्र॑घ्नग्ं ह॒विर्वज्र॑मा॒दाय॒ पुन॑र॒भ्या॑यत॒ ते अ॑ब्रूता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी मा प्र हा॑रा॒वयो॒र्वै श्रि॒त इति॒ ते अ॑ब्रूतां॒-वँरं॑-वृँणावहै॒ नक्ष॑त्रविहिता॒-ऽहमसा॒नीत्य॒साव॑ब्रवी- च्चि॒त्रवि॑हिता॒- ऽहमिती॒य-न्तस्मा॒न्नक्ष॑त्रविहिता॒-ऽसौ चि॒त्रवि॑हिते॒-ऽयं-यँ ए॒व-न्द्यावा॑पृथि॒व्यो- [-द्यावा॑पृथि॒व्योः, वरं॒-वेँदैनं॒-वँरो॑] 12
-र्वरं॒-वेँदैनं॒-वँरो॑ गच्छति॒ स आ॒भ्यामे॒व प्रसू॑त॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्ते दे॒वा वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा-ऽग्नीषोमा॑वब्रुवन्. ह॒व्य-न्नो॑ वहत॒मिति॒ ताव॑ब्रूता॒मप॑तेजसौ॒ वै त्यौ वृ॒त्रे वै त्ययो॒स्तेज॒ इति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् क इ॒दमच्छै॒तीति॒ गौरित्य॑ब्रुव॒-न्गौर्वाव सर्व॑स्य मि॒त्रमिति॒ सा-ऽब्र॑वी॒- [सा-ऽब्र॑वीत्, वरं॑-वृँणै॒ मय्ये॒व] 13
-द्वरं॑-वृँणै॒ मय्ये॒व स॒तो-ऽभये॑न भुनजाद्ध्वा॒ इति॒ त-द्गौरा-ऽह॑र॒-त्तस्मा॒-द्गवि॑ स॒तोभये॑न भुञ्जत ए॒तद्वा अ॒ग्नेस्तेजो॒ य-द्घृ॒तमे॒त-थ्सोम॑स्य॒ य-त्पयो॒ य ए॒वम॒ग्नीषोम॑यो॒ स्तेजो॒ वेद॑ तेज॒स्व्ये॑व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति किन्देव॒त्य॑-म्पौर्णमा॒समिति॑ प्राजाप॒त्यमिति॑ ब्रूया॒-त्तेनेन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्र-न्नि॒रवा॑सायय॒दिति॒ तस्मा᳚- -ज्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्र-न्धने॑न नि॒रव॑साययन्ति ॥ 14 ॥
(अ॒स्य॒ - मा - वेदा - ऽऽ - द्यावा॑पृथि॒व्यो - र॑ब्रवी॒ - दिति॒ तस्मा᳚ - च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)
इन्द्रं॑-वृँ॒त्र-ञ्ज॑घ्नि॒वाग्ंस॒-म्मृधो॒-ऽभि प्रावे॑पन्त॒ स ए॒तं-वैँ॑मृ॒ध-म्पू॒ऎणमा॑से-ऽनुनिर्वा॒प्य॑मपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्तेन॒ वै स मृधो-ऽपा॑हत॒ यद्वै॑मृ॒धः पू॒र्णमा॑से-ऽनुनिर्वा॒प्यो॑ भव॑ति॒ मृध॑ ए॒व तेन॒ यज॑मा॒नो ऽप॑ हत॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा दे॒वता॑भिश्चेन्द्रि॒येण॑ च॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स ए॒तमा᳚ग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल-ममावा॒स्या॑यामपश्यदै॒न्द्र-न्दधि॒ [-दधि॑, त-न्निर॑वप॒-त्तेन॒] 15
त-न्निर॑वप॒-त्तेन॒ वै स दे॒वता᳚श्चेन्द्रि॒य-ञ्चावा॑रुन्ध॒यदा᳚ग्ने॒यो᳚ ऽष्टाक॑पालो ऽमावा॒स्या॑या॒-म्भव॑त्यै॒न्द्र-न्दधि॑ दे॒वता᳚श्चै॒व तेने᳚न्द्रि॒य-ञ्च॒ यज॑मा॒नो-ऽव॑ रुन्ध॒ इन्द्र॑स्य वृ॒त्र-ञ्ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्पृथि॒वीमनु॒ व्या᳚र्च्छ॒-त्तदोष॑धयो वी॒रुधो॑-ऽभव॒न्थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव-द्वृ॒त्र-म्मे॑ ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑- [वी॒र्य᳚म्, पृ॒थि॒वीमनु॒] 16
-म्पृथि॒वीमनु॒ व्या॑र॒-त्तदोष॑धयो वी॒रुधो॑-ऽभूव॒न्निति॒ स प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑ब्रवीदे॒तद॑स्मै॒ स-न्न॑य॒तेति॒ त-त्प॒शव॒ ओष॑धी॒भ्यो ऽध्या॒त्मन्-थ्सम॑नय॒-न्त-त्प्रत्य॑दुह॒न्॒. य-थ्स॒मन॑य॒-न्त-थ्सा᳚-न्ना॒य्यस्य॑ सान्नाय्य॒त्वं-यँ-त्प्र॒त्यदु॑ह॒-न्त-त्प्र॑ति॒धुषः॑ प्रतिधु॒क्त्वग्ं सम॑नैषुः॒ प्रत्य॑धुक्ष॒-न्न तु मयि॑ श्रयत॒ इत्य॑ब्रवीदे॒तद॑स्मै [ ] 17
शृ॒त-ङ्कु॑रु॒तेत्य॑ब्रवी॒-त्तद॑स्मै शृ॒त-म॑कुर्वन्निन्द्रि॒यं-वाँवास्मि॑न् वी॒र्य॑-न्तद॑श्रय॒-न्तच्छृ॒तस्य॑ शृत॒त्वग्ं सम॑नैषुः॒ प्रत्य॑धुक्षञ्छृ॒तम॑क्र॒-न्न तु मा॑ धिनो॒तीत्य॑ब्रवीदे॒तद॑स्मै॒ दधि॑ कुरु॒तेत्य॑ब्रवी॒-त्तद॑स्मै॒ दद्ध्य॑कुर्व॒-न्तदे॑नमधिनो॒-त्तद्द॒द्ध्नो द॑धि॒त्व-म्ब्र॑ह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति द॒द्ध्नः पूर्व॑स्याव॒देय॒- [पूर्व॑स्याव॒देय᳚म्, दधि॒ हि] 18
-न्दधि॒ हि पूर्व॑-ङ्क्रि॒यत॒ इत्यना॑दृत्य॒ तच्छृ॒तस्यै॒व पूर्व॒स्याव॑ द्येदिन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑न् वी॒र्यग्ग्॑ श्रि॒त्वा द॒द्ध्नो परि॑ष्टाद्धिनोति यथापू॒र्वमुपै॑ति॒ य-त्पू॒तीकै᳚र्वा पर्णव॒ल्कैर्वा॑ ऽऽत॒ञ्च्या-थ्सौ॒म्य-न्तद्य-त्क्व॑लै राक्ष॒स-न्तद्य-त्त॑ण्डु॒लैर्वै᳚श्वदे॒व-न्तद्यदा॒तञ्च॑नेन मानु॒ष-न्त-द्य-द्द॒द्ध्ना त-थ्सेन्द्र॑-न्द॒द्ध्ना ऽऽत॑नक्ति [त॑नक्ति, से॒न्द्र॒त्वाया᳚-] 19
सेन्द्र॒त्वाया᳚-ऽग्निहोत्रोच्छेष॒णम॒भ्या-त॑नक्ति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्या॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छ॒-दपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मान॒स्त-न्दे॒वताः॒ प्रैष॑मैच्छ॒न्-थ्सो᳚-ऽब्रवी-त्प्र॒जाप॑ति॒र्यः प्र॑थ॒मो॑-ऽनुवि॒न्दति॒ तस्य॑ प्रथ॒म-म्भा॑ग॒धेय॒मिति॒ त-म्पि॒तरो-ऽन्व॑विन्द॒-न्तस्मा᳚-त्पि॒तृभ्यः॑ पूर्वे॒द्युः क्रि॑यते॒ सो॑-ऽमावा॒स्या᳚-म्प्रत्या-ऽग॑च्छ॒-त्त-न्दे॒वा अ॒भि सम॑गच्छन्ता॒मा वै नो॒- [वै नः॑, अ॒द्य वसु॑] 20
-ऽद्य वसु॑ वस॒तीतीन्द्रो॒ हि दे॒वानां॒-वँसु॒ तद॑मावा॒स्या॑या अमावास्य॒त्व-म्ब्र॑ह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति किन्देव॒त्यग्ं॑ सान्ना॒य्यमिति॑ वैश्वदे॒वमिति॑ ब्रूया॒-द्विश्वे॒ हि तद्दे॒वा भा॑ग॒धेय॑म॒भि स॒मग॑च्छ॒न्तेत्यथो॒ खल्वै॒न्द्रमित्ये॒व ब्रू॑या॒दिन्द्रं॒-वाँव ते त-द्भि॑ष॒ज्यन्तो॒-ऽभि सम॑गच्छ॒न्तेति॑ ॥ 21 ॥
(दधि॑ - मे ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑ - मित्य॑ब्रवीदे॒तद॑स्मा - अव॒देयं॑ - तनक्ति - नो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै द॑॑र्शपूर्णमा॒सौ य॑जेत॒ य ए॑नौ॒ सेन्द्रौ॒ यजे॒तेति॑ वैमृ॒धः पू॒र्णमा॑से ऽनुनिर्वा॒प्यो॑ भवति॒ तेन॑ पू॒र्णमा॑स॒-स्सेन्द्र॑ ऐ॒न्द्र-न्दद्ध्य॑मावा॒स्या॑या॒-न्तेना॑मावा॒स्या॑ सेन्द्रा॒ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ सेन्द्रा॑वे॒वैनौ॑ यजते॒ श्व-श्श्वो᳚-ऽस्मा ईजा॒नाय॒ वसी॑यो भवति दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत॒तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒ता- [दे॒वा ए॒ताम्, इष्टि॑-मपश्यन्-] 22
-मिष्टि॑-मपश्य-न्नाग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै च॒रुग्ं सर॑स्वते च॒रु-न्ता-म्पौ᳚र्णमा॒सग्ं स॒ग्ग्॒स्थाप्यानु॒ निर॑वप॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्या-थ्स पौ᳚र्णमा॒सग्ं स॒ग्ग्॒स्थाप्यै॒तामिष्टि॒मनु॒ निर्व॑पे-त्पौर्णमा॒सेनै॒व वज्र॒-म्भ्रातृ॑व्याय प्र॒हृत्या᳚-ऽऽग्नावैष्ण॒वेन॑ दे॒वता᳚श्च य॒ज्ञ-ञ्च॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते मिथु॒ना-न्प॒शून्-थ्सा॑रस्व॒ताभ्यां॒-याँव॑दे॒वास्यास्ति॒ त- [याव॑दे॒वास्यास्ति॒ तत्, सर्वं॑-वृँङ्क्ते] 23
-थ्सर्वं॑-वृँङ्क्ते पौर्णमा॒सीमे॒व य॑जेत॒ भ्रातृ॑व्यवा॒न्नामा॑वा॒स्याग्ं॑ ह॒त्वा भ्रातृ॑व्य॒-न्ना-ऽऽप्या॑ययति साकम्प्रस्था॒यीये॑न यजेत प॒शुका॑मो॒यस्मै॒ वा अल्पे॑ना॒-ऽऽहर॑न्ति॒ ना-ऽऽत्मना॒ तृप्य॑ति॒ नान्यस्मै॑ ददाति॒ यस्मै॑ मह॒ता तृप्य॑त्या॒त्मना॒ ददा᳚त्य॒न्यस्मै॑ मह॒ता पू॒र्णग्ं हो॑त॒व्य॑-न्तृ॒प्त ए॒वैन॒मिन्द्रः॑ प्र॒जया॑ प॒शुभि॑स्तर्पयति दारुपा॒त्रेण॑ जुहोति॒ न हि मृ॒न्मय॒माहु॑तिमान॒श औदु॑म्बर- [औदु॑म्बरम्, भ॒व॒त्यूर्ग्वा] 24
-म्भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्-क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे॒ नाग॑तश्रीर्महे॒न्द्रं-यँ॑जेत॒ त्रयो॒ वै ग॒तश्रि॑य-श्शुश्रु॒वा-न्ग्रा॑म॒णी रा॑ज॒न्य॑स्तेषा᳚-म्महे॒न्द्रो दे॒वता॒ यो वै स्वा-न्दे॒वता॑मति॒ यज॑ते॒ प्रस्वायै॑ दे॒वता॑यैच्यवते॒ न परा॒-म्प्राप्नो॑ति॒ पापी॑या-न्भवति संवँथ्स॒र-मिन्द्रं॑-यँजेत संवँथ्स॒रग्ं हि व्र॒त-न्ना-ऽति॒ स्वै- [व्र॒त-न्ना-ऽति॒ स्वा, ए॒वैन॑-न्दे॒वते॒ज्यमा॑ना॒] 25
-वैन॑-न्दे॒वते॒ज्यमा॑ना॒ भूत्या॑ इन्धे॒ वसी॑या-न्भवति संवँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता॑द॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्संवँथ्स॒रमे॒वैनं॑-वृँ॒त्र-ञ्ज॑घ्नि॒वाग्ं स॑म॒ग्नि-र्व्र॒तप॑ति-र्व्र॒तमा ल॑म्भयति॒ ततो-ऽधि॒ कामं॑-यँजेत ॥ 26 ॥
(ए॒तां - त - दौदु॑म्बर॒ग्ग्॒ - स्वा - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 4)
नासो॑मयाजी॒ स-न्न॑ये॒दना॑गतं॒-वाँ ए॒तस्य॒ पयो॒ यो-ऽसो॑मयाजी॒ यदसो॑मयाजी स॒-न्नये᳚-त्परिमो॒ष ए॒व सो-ऽनृ॑त-ङ्करो॒त्यथो॒ परै॒व सि॑च्यते सोमया॒ज्ये॑व स-न्न॑ये॒-त्पयो॒ वै सोमः॒ पयः॑ सान्ना॒य्य-म्पय॑सै॒व पय॑ आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ वि वा ए॒त-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑रर्धयति व॒र्धय॑त्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यं॒-यँस्य॑ ह॒विर्निरु॑प्त-म्पु॒रस्ता᳚च्च॒न्द्रमा॑ [पु॒रस्ता᳚च्च॒न्द्रमाः᳚, अ॒भ्यु॑देति॑] 27
अ॒भ्यु॑देति॑ त्रे॒धा त॑ण्डु॒लान्. वि भ॑जे॒द्ये म॑द्ध्य॒मा-स्स्युस्तान॒ग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल-ङ्कुर्या॒द्ये स्थवि॑ष्ठा॒स्तानिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे द॒धग्ग्श्च॒रुं-येँ-ऽणि॑ष्ठा॒स्तान्. विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॑ शृ॒ते च॒रुम॒ग्निरे॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धामिन्द्रः॒ प्रय॑च्छति य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ प॒शव॒-श्शिपि॑र्य॒ज्ञ ए॒व प॒शुषु॒ प्रति॑तिष्ठति॒ न द्वे [न द्वे, य॒जे॒त॒ य-त्पूर्व॑या] 28
य॑जेत॒ य-त्पूर्व॑या सम्प्र॒ति यजे॒तोत्त॑रया छ॒म्बट्कु॑र्या॒द्यदुत्त॑रया सम्प्र॒ति यजे॑त॒ पूर्व॑या छ॒म्बट्कु॑र्या॒न्नेष्टि॒र्भव॑ति॒ न य॒ज्ञस्तदनु॑ ह्रीतमु॒ख्य॑पग॒ल्भो जा॑यत॒ एका॑मे॒व य॑जेत प्रग॒ल्भो᳚-ऽस्य जाय॒ते ऽना॑दृत्य॒ त-द्द्वे ए॒व य॑जेत यज्ञ मु॒खमे॒व पूर्व॑या॒-ऽऽलभ॑ते॒ यज॑त॒ उत्त॑रया दे॒वता॑ ए॒व पूर्व॑या ऽवरु॒न्ध इ॑न्द्रि॒य-मुत्त॑रया देवलो॒कमे॒व [ ] 29
पूर्व॑या-ऽभि॒जय॑ति मनुष्यलो॒कमुत्त॑रया॒ भूय॑सो यज्ञक्र॒तूनुपै᳚त्ये॒षा वै सु॒मना॒ नामेष्टि॒र्यम॒द्येजा॒न-म्प॒श्चाच्च॒न्द्रमा॑ अ॒भ्यु॑देत्य॒स्मिन्ने॒वास्मै॑ लो॒के-ऽर्धु॑क-म्भवति दाक्षायण य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गका॑मो यजेत पू॒र्णमा॑से॒ स-न्न॑ये-न्मैत्रावरु॒ण्या ऽऽमिक्ष॑या ऽमावा॒स्या॑यां-यँजेत पू॒र्णमा॑से॒ वै दे॒वानाग्ं॑ सु॒तस्तेषा॑मे॒तम॑र्धमा॒स-म्प्रसु॑त॒स्तेषा᳚-म्मैत्रावरु॒णी व॒शा-ऽमा॑वा॒स्या॑या-मनूब॒न्ध्या॑ य- [-मनूब॒न्ध्या॑ यत्, पू॒र्वे॒द्यु र्यज॑ते॒] 30
-त्पू᳚र्वे॒द्यु र्यज॑ते॒ वेदि॑मे॒व त-त्क॑रोति॒ य-द्व॒थ्सा-न॑पाक॒रोति॑ सदोहविर्धा॒ने ए॒व स-म्मि॑नोति॒ यद्यज॑ते दे॒वैरे॒व सु॒त्याग्ं स-म्पा॑दयति॒ स ए॒तम॑र्धमा॒सग्ं स॑ध॒माद॑-न्दे॒वै-स्सोम॑-म्पिबति॒ य-न्मै᳚त्रावरु॒ण्या ऽऽमिक्ष॑या ऽमावा॒स्या॑यां॒-यँज॑ते॒ यैवासौ दे॒वानां᳚-वँ॒शा-ऽनू॑ब॒न्ध्या॑ सो ए॒वैषैतस्य॑ सा॒क्षाद्वा ए॒ष दे॒वान॒भ्यारो॑हति॒ य ए॑षां-यँ॒ज्ञ- [य॒ज्ञम्, अ॒भ्या॒रोह॑ति॒] 31
-म॑भ्या॒रोह॑ति॒ यथा॒ खलु॒वै श्रेया॑न॒भ्यारू॑ढः का॒मय॑ते॒ तथा॑ करोति॒ यद्य॑व॒विद्ध्य॑ति॒ पापी॑या-न्भवति॒ यदि॒ नाव॒विद्ध्य॑ति स॒दृं-व्याँ॒वृत्का॑म ए॒तेन॑ य॒ज्ञेन॑ यजेत क्षु॒रप॑वि॒र्ह्ये॑ष य॒ज्ञस्ता॒ज-क्पुण्यो॑ वा॒ भव॑ति॒ प्र वा॑ मीयते॒ तस्यै॒तद्व्र॒त-न्नानृ॑तं-वँदे॒न्न मा॒ग्ं॒ सम॑श्ञीया॒न्न स्त्रिय॒मुपे॑या॒न्नास्य॒ पल्पू॑लनेन॒ वासः॑ पल्पूलयेयु -रे॒तद्धि दे॒वा-स्सर्व॒-न्न कु॒र्वन्ति॑ ॥ 32 ॥
(च॒न्द्रमा॒ -द्वे -दे॑वलो॒कमे॒व - य-द्य॒ज्ञं- प॑ल्पूलयेयुः॒ -षट् च॑) (अ. 5)
ए॒ष वै दे॑वर॒थो य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यो द॑र्शपूर्णमा॒सावि॒ष्ट्वा सोमे॑न॒ यज॑ते॒ रथ॑स्पष्ट ए॒वाव॒साने॒ वरे॑ दे॒वाना॒मव॑ स्यत्ये॒तानि॒ वा अङ्गा॒परूग्ं॑षि संवँथ्स॒रस्य॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॒ते-ऽङ्गा॒परूग्॑ष्ये॒व सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रति॑ दधात्ये॒ ते वै सं॑वँथ्स॒रस्य॒ चक्षु॑षी॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ ताभ्या॑मे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमनु॑ पश्य- [पश्यति, ए॒षा वै] 33
-त्ये॒षा वै दे॒वानां॒-विँक्रा᳚न्ति॒ र्य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते दे॒वाना॑मे॒व विक्रा᳚न्ति॒मनु॒ विक्र॑मत ए॒ष वै दे॑व॒यानः॒ पन्था॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ य ए॒व दे॑व॒यानः॒ पन्था॒स्तग्ं स॒मारो॑हत्ये॒तौ वै दे॒वाना॒ग्ं॒ हरी॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते॒ यावे॒व दे॒वाना॒ग्ं॒ हरी॒ ताभ्या॑- [हरी॒ ताभ्या᳚म्, ए॒वैभ्यो॑ ह॒व्यं-] 34
-मे॒वैभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हत्ये॒तद्वै दे॒वाना॑मा॒स्यं॑-यँ-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते सा॒क्षादे॒व दे॒वाना॑मा॒स्ये॑ जुहोत्ये॒ष वै ह॑विर्धा॒नी यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सा॒यम्प्रा॑तरग्निहो॒त्र-ञ्जु॑होति॒ यज॑ते दर्शपूर्णमा॒सा-वह॑रहर्-हविर्धा॒निनाग्ं॑ सु॒तो य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते हविर्धा॒न्य॑स्मीति॒ सर्व॑मे॒वास्य॑ बर्हि॒ष्य॑-न्द॒त्त-म्भ॑वति दे॒वावा अह॑- [अहः, य॒ज्ञिय॒-न्नावि॑न्द॒-न्ते] 35
-र्य॒ज्ञिय॒-न्नावि॑न्द॒-न्ते द॑र्शपूर्णमा॒साव॑पुन॒-न्तौ वा ए॒तौ पू॒तौ मेद्ध्यौ॒ य-द्द॑र्शपूर्णमा॒सौ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द॑र्शपूर्णमा॒सौ यज॑ते पू॒तावे॒वैनौ॒ मेद्ध्यौ॑ यजते॒ नामा॑वा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्च॒ स्त्रिय॒-मुपे॑या॒द्य- दु॑पे॒यान्निरि॑न्द्रिय-स्स्या॒-थ्सोम॑स्य॒ वै राज्ञो᳚-ऽर्धमा॒सस्य॒ रात्र॑यः॒ पत्न॑य आस॒-न्तासा॑ममावा॒स्या᳚-ञ्च पौर्णमा॒सी-ञ्च॒ नोपै॒- [नोपै᳚त्, ते ए॑नम॒भि] 36
-त्ते ए॑नम॒भि सम॑नह्येता॒-न्तं-यँक्ष्म॑ आर्च्छ॒-द्राजा॑नं॒-यँक्ष्म॑ आर॒दिति॒ त-द्रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ य-त्पापी॑या॒नभ॑व॒-त्त-त्पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्या॒मवि॑न्द॒-त्तज्जा॒येन्य॑स्य॒ य ए॒वमे॒तेषां॒-यँक्ष्मा॑णा॒-ञ्जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑विन्दन्ति॒ स ए॒ते ए॒व न॑म॒स्यन्नुपा॑धाव॒-त्ते अ॑ब्रूतां॒-वँरं॑-वृँणावहा आ॒व-न्दे॒वाना᳚-म्भाग॒धे अ॑सावा॒- [अ॑साव, आ॒वदधि॑ दे॒वा] 37
-ऽवदधि॑ दे॒वा इ॑ज्यान्ता॒ इति॒ तस्मा᳚-थ्स॒दृशी॑ना॒ग्ं॒ रात्री॑णा-ममावा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्च॑ दे॒वा इ॑ज्यन्त ए॒ते हि दे॒वाना᳚-म्भाग॒धे भा॑ग॒धा अ॑स्मै मनु॒ष्या॑ भवन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॑ भू॒तानि॒ क्षुध॑मघ्नन्-थ्स॒द्यो म॑नु॒ष्या॑ अर्धमा॒से दे॒वा मा॒सि पि॒तरः॑ संवँथ्स॒रे वन॒स्पत॑य॒-स्तस्मा॒-दह॑रह-र्मनु॒ष्या॑ अश॑नमिच्छन्ते ऽर्धमा॒से दे॒वा इ॑ज्यन्ते मा॒सि पि॒तृभ्यः॑ क्रियते संवँथ्स॒रे वन॒स्पत॑यः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒ क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्यम् ॥ 38 ॥
(प॒श्य॒ति॒ - ताभ्या॒ -मह॑ - रै - दसाव॒ -फलग्ं॑ -स॒प्त च॑) (अ. 6)
दे॒वा वै नर्चि न यजु॑ष्यश्रयन्त॒ ते साम॑न्ने॒वा-ऽश्र॑यन्त॒ हि-ङ्क॑रोति॒ सामै॒वा-ऽक॒र्॒हि-ङ्क॑रोति॒ यत्रै॒व दे॒वा अश्र॑यन्त॒ तत॑ ए॒वैना॒-न्प्रयु॑ङ्क्ते॒ हि-ङ्क॑रोति वा॒च ए॒वैष योगो॒ हि-ङ्क॑रोति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते॒ त्रिः प्र॑थ॒मामन्वा॑ह॒ त्रिरु॑त्त॒मां-यँ॒ज्ञस्यै॒व तद्ब॒र्॒स- [तद्ब॒र्॒सम्, न॒ह्य॒त्यप्र॑स्रग्ंसाय॒-] 39
-न्न॑ह्य॒त्यप्र॑स्रग्ंसाय॒ सन्त॑त॒मन्वा॑ह प्रा॒णाना॑म॒न्नाद्य॑स्य॒ सन्त॑त्या॒ अथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ राथ॑तंरी-म्प्रथ॒मामन्वा॑ह॒ राथ॑तंरो॒ वा अ॒यं-लोँ॒क इ॒ममे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति॒ त्रिर्वि गृ॑ह्णाति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒कान॒भि ज॑यति॒ बार्ह॑तीमुत्त॒मा-मन्वा॑ह॒ बार्ह॑तो॒ वा अ॒सौ लो॒को॑-ऽमुमे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति॒ प्र वो॒ [प्र वः॑, वाजा॒] 40
वाजा॒ इत्यनि॑रुक्ता-म्प्राजाप॒त्यामन्वा॑ह य॒ज्ञो वै प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञमे॒व प्र॒जाप॑ति॒मा र॑भते॒ प्रवो॒ वाजा॒ इत्यन्वा॒हान्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ प्रवो॒ वाजा॒ इत्यन्वा॑ह॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॑ धीय॒ते-ऽग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इत्या॑ह॒ तस्मा᳚-त्प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जा जा॑यन्ते॒ प्रवो॒ वाजा॒ [वाजाः᳚, इत्यन्वा॑ह॒] 41
इत्यन्वा॑ह॒ मासा॒ वै वाजा॑ अर्धमा॒सा अ॒भिद्य॑वो दे॒वा ह॒विष्म॑न्तो॒ गौर्घृ॒ताची॑ य॒ज्ञो दे॒वाञ्जि॑गाति॒ यज॑मान-स्सुम्न॒यु-रि॒द-म॑सी॒द-म॒सीत्ये॒व य॒ज्ञस्य॑ प्रि॒य-न्धामाव॑ रुन्धे॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ सर्व॒-मायु॑-रिया॒-दिति॒ प्र वो॒ वाजा॒ इति॒ तस्या॒नूच्याग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इति॒ सन्त॑त॒-मुत्त॑र-मर्ध॒र्चमा ल॑भेत [ ] 42
प्रा॒णेनै॒वा-ऽस्या॑-ऽपा॒न-न्दा॑धार॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ यो वा अ॑र॒त्निग्ं सा॑मिधे॒नीनां॒-वेँदा॑र॒त्नावे॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्कुरुते-ऽर्ध॒र्चौ स-न्द॑धात्ये॒ष वा अ॑र॒त्नि-स्सा॑मिधे॒नीनां॒-यँ ए॒वं-वेँदा॑र॒त्नावे॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्कुरुत॒ ऋषेर्॑-ऋषे॒र्वा ए॒ता निर्मि॑ता॒ य-थ्सा॑मिधे॒न्य॑स्ता यदसं॑-युँक्ता॒-स्स्युः प्र॒जया॑ प॒शुभि॒ र्यज॑मानस्य॒ वि ति॑ष्ठेरन्नर्ध॒र्चौ स-न्द॑धाति॒ सं ँयु॑नक्त्ये॒वैना॒स्ता अ॑स्मै॒ संयुँ॑क्ता॒ अव॑रुद्धा॒-स्सर्वा॑-मा॒शिष॑-न्दुह्रे ॥ 43 ॥
(ब॒र्सं - ँवो॑ - जायन्ते॒ प्रवो॒ वाजा॑ - लभेत - दधाति॒ सं - दश॑ च) (अ. 7)
अय॑ज्ञो॒ वा ए॒ष यो॑-ऽसा॒मा-ऽग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इत्या॑ह रथन्त॒रस्यै॒ष वर्ण॒स्त-न्त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिर॒ इत्या॑ह वामदे॒व्यस्यै॒ष वर्णो॑ बृ॒हद॑ग्ने सु॒वीर्य॒मित्या॑ह बृह॒त ए॒ष वर्णो॒ यदे॒त-न्तृ॒चम॒न्वाह॑ य॒ज्ञमे॒व त-थ्साम॑न्वन्त-ङ्करोत्य॒ग्निर॒मुष्मि॑न् ँलो॒क आसी॑दादि॒त्यो᳚-ऽस्मि-न्तावि॒मौ लो॒कावशा᳚न्ता- [लो॒कावशा᳚न्तौ, आ॒स्ता॒-न्ते दे॒वा] 44
-वास्ता॒-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नेते॒मौ वि पर्यू॑हा॒मेत्यग्न॒ आ या॑हि वी॒तय॒ इत्य॒स्मिन् ँलो॒के᳚-ऽग्निम॑दधु र्बृ॒हद॑ग्ने सु॒वीर्य॒मित्य॒मुष्मि॑न् ँलो॒क आ॑दि॒त्य-न्ततो॒ वा इ॒मौ लो॒काव॑शाम्यतां॒-यँदे॒वम॒न्वाहा॒नयो᳚ र्लो॒कयो॒-श्शान्त्यै॒ शाम्य॑तो-ऽस्मा इ॒मौ लो॒कौ य ए॒वं-वेँद॒ पञ्च॑दश सामिधे॒नीरन्वा॑ह॒ पञ्च॑दश॒ [पञ्च॑दश, वा अ॑र्धमा॒सस्य॒] 45
वा अ॑र्धमा॒सस्य॒ रात्र॑यो-ऽर्धमास॒श-स्सं॑वँथ्स॒र आ᳚प्यते॒ तासा॒-न्त्रीणि॑ च श॒तानि॑ ष॒ष्टिश्चा॒क्षरा॑णि॒ ताव॑ती-स्संवँथ्स॒रस्य॒ रात्र॑यो-ऽक्षर॒श ए॒व सं॑वँथ्स॒रमा᳚प्नोति नृ॒मेध॑श्च॒ परु॑च्छेपश्च ब्रह्म॒वाद्य॑मवदेताम॒स्मि-न्दारा॑वा॒र्द्रे᳚-ऽग्नि-ञ्ज॑नयाव यत॒रो नौ॒ ब्रह्मी॑या॒निति॑ नृ॒मेधो॒-ऽभ्य॑वद॒-थ्स धू॒मम॑जनय॒-त्परु॑च्छेपो॒ ऽभ्य॑वद॒-थ्सो᳚-ऽग्निम॑जनय॒दृष॒ इत्य॑ब्रवी॒- [इत्य॑ब्रवीत्, यथ्स॒माव॑द्वि॒द्व] 46
-द्यथ्स॒माव॑द्वि॒द्व क॒था त्वम॒ग्निमजी॑जनो॒ नाहमिति॑ सामिधे॒नीना॑मे॒वाहं-वँर्णं॑-वेँ॒देत्य॑ब्रवी॒द्य-द्घृ॒तव॑-त्प॒दम॑नू॒च्यते॒ स आ॑सां॒-वँर्ण॒स्त-न्त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिर॒ इत्या॑ह सामिधे॒नीष्वे॒व तज्ज्योति॑ र्जनयति॒ स्त्रिय॒स्तेन॒ यदृच॒-स्स्त्रिय॒स्तेन॒ य-द्गा॑य॒त्रिय॒-स्स्त्रिय॒स्तेन॒ य-थ्सा॑मिधे॒न्यो॑ वृष॑ण्वती॒-मन्वा॑ह॒ [वृष॑ण्वती॒-मन्वा॑ह, तेन॒ पुग्ग्स्व॑ती॒स्तेन॒] 47
तेन॒ पुग्ग्स्व॑ती॒स्तेन॒ सेन्द्रा॒स्तेन॑ मिथु॒ना अ॒ग्निर्दे॒वाना᳚-न्दू॒त आसी॑दु॒शना॑ का॒व्यो-ऽसु॑राणा॒-न्तौ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒श्ञमै॑ता॒ग्ं॒ स प्र॒जाप॑तिर॒ग्नि-न्दू॒तं-वृँ॑णीमह॒ इत्य॒भि प॒र्याव॑र्तत॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो॒-ऽग्नि-न्दू॒तं-वृँ॑णीमह॒ इत्य॒न्वाह॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यद्ध्व॒रव॑ती॒मन्वा॑ह॒ भ्रातृ॑व्यमे॒वैतया᳚ [भ्रातृ॑व्यमे॒वैतया᳚, ध्व॒र॒ति॒ शो॒चिष्के॑श॒स्तमी॑मह॒] 48
ध्वरति शो॒चिष्के॑श॒स्तमी॑मह॒ इत्या॑ह प॒वित्र॑मे॒वैत-द्यज॑मानमे॒वैतया॑ पवयति॒ समि॑द्धो अग्न आहु॒तेत्या॑ह परि॒धिमे॒वैत-म्परि॑ दधा॒त्यस्क॑न्दाय॒ यदत॑ ऊ॒र्ध्वम॑भ्याद॒द्ध्याद्यथा॑ बहिः परि॒धि स्कन्द॑ति ता॒दृगे॒व त-त्त्रयो॒ वा अ॒ग्नयो॑ हव्य॒वाह॑नो दे॒वाना᳚-ङ्कव्य॒वाह॑नः पितृ॒णाग्ं स॒हर॑क्षा॒ असु॑राणा॒-न्त ए॒तर्ह्या शग्ं॑सन्ते॒ मां-वँ॑रिष्यते॒ मा- [माम्, इति॑] 49
-मिति॑ वृणी॒द्ध्वग्ं ह॑व्य॒वाह॑न॒मित्या॑ह॒ य ए॒व दे॒वाना॒-न्तं-वृँ॑णीत आर्षे॒यं-वृँ॑णीते॒ बन्धो॑रे॒व नैत्यथो॒ सन्त॑त्यै प॒रस्ता॑द॒र्वाचो॑ वृणीते॒ तस्मा᳚-त्प॒रस्ता॑द॒र्वाञ्चो॑ मनु॒ष्या᳚-न्पि॒तरो-ऽनु॒ प्र पि॑पते ॥ 50 ॥
(अशा᳚न्ता - वाह॒ पञ्च॑दशा - ब्रवी॒ - दन्वा॑है॒ - तया॑ - वरिष्यते॒ मा - मेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 8)
अग्ने॑ म॒हाग्ं अ॒सीत्या॑ह म॒हान्. ह्ये॑ष यद॒ग्नि र्ब्रा᳚ह्म॒णेत्या॑ह ब्राह्म॒णो ह्ये॑ष भा॑र॒तेत्या॑है॒ष हि दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्य-म्भर॑ति दे॒वेद्ध॒ इत्या॑ह दे॒वा ह्ये॑तमैन्ध॑त॒ मन्वि॑द्ध॒ इत्या॑ह॒ मनु॒र्ह्ये॑तमुत्त॑रो दे॒वेभ्य॒ ऐन्धर्षि॑ष्टुत॒ इत्या॒हर्ष॑यो॒ ह्ये॑तमस्तु॑व॒न् विप्रा॑नुमदित॒ इत्या॑ह॒ [इत्या॑ह, विप्रा॒ ह्ये॑ते] 51
विप्रा॒ ह्ये॑ते यच्छु॑श्रु॒वाग्ंसः॑ कविश॒स्त इत्या॑ह क॒वयो॒ ह्ये॑ते यच्छु॑श्रु॒वाग्ंसो॒ ब्रह्म॑सग्ंशित॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॑सग्ंशितो॒ ह्ये॑ष घृ॒ताह॑वन॒ इत्या॑ह घृताहु॒तिर्ह्य॑स्य प्रि॒यत॑मा प्र॒णीर्य॒ज्ञाना॒मित्या॑ह प्र॒णीर्ह्ये॑ष य॒ज्ञानाग्ं॑ र॒थीर॑द्ध्व॒राणा॒मित्या॑है॒ष हि दे॑वर॒थो॑-ऽतूर्तो॒ होतेत्या॑ह॒ न ह्ये॑त-ङ्कश्च॒न [ ] 52
तर॑ति॒ तूर्णि॑र्-हव्य॒वाडित्या॑ह॒ सर्व॒ग्ग्॒ह्ये॑ष तर॒त्यास्पात्र॑-ञ्जु॒हूर्दे॒वाना॒मित्या॑ह जु॒हूर्ह्ये॑ष दे॒वाना᳚-ञ्चम॒सो दे॑व॒पान॒ इत्या॑ह चम॒सो ह्ये॑ष दे॑व॒पानो॒-ऽराग्ं इ॑वाग्ने ने॒मिर्दे॒वाग्स्त्व-म्प॑रि॒भूर॒सीत्या॑ह दे॒वान् ह्ये॑ष प॑रि॒भूर्य-द्ब्रू॒यादा व॑ह दे॒वा-न्दे॑वय॒ते यज॑माना॒येति॒ भ्रातृ॑व्यमस्मै [भ्रातृ॑व्यमस्मै, ज॒न॒ये॒दा व॑ह] 53
जनये॒दा व॑ह दे॒वान्. यज॑माना॒येत्या॑ह॒ यज॑मानमे॒वैतेन॑ वर्धयत्य॒ग्निम॑ग्न॒ आ व॑ह॒ सोम॒मा व॒हेत्या॑ह दे॒वता॑ ए॒व त-द्य॑थापू॒र्वमुप॑ ह्वयत॒ आ चा᳚ग्ने दे॒वान्. वह॑ सु॒यजा॑ च यज जातवेद॒ इत्या॑हा॒ग्निमे॒व त-थ्सग्ग् श्य॑ति॒ सो᳚-ऽस्य॒ सग्ंशि॑तो दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हत्य॒ग्निर्-होते- [-होता᳚, इत्या॑हा॒-ऽग्निर्वै] 54
-त्या॑हा॒-ऽग्निर्वै दे॒वाना॒ग्ं॒ होता॒ य ए॒व दे॒वाना॒ग्ं॒ होता॒ तं-वृँ॑णीते॒स्मो व॒यमित्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑मे॒व स॒त्त्व-ङ्ग॑मयति सा॒धु ते॑ यजमान दे॒वतेत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ यद्ब्रू॒या-द्यो᳚-ऽग्निग्ं होता॑र॒मवृ॑था॒ इत्य॒ग्निनो॑भ॒यतो॒ यज॑मान॒-म्परि॑ गृह्णीया-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या-द्यजमानदेव॒त्या॑ वै जु॒हूर्भ्रा॑तृव्य देव॒त्यो॑प॒भृ- [देव॒त्यो॑प॒भृत्, यद्द्वे इ॑व] 55
-द्यद्द्वे इ॑व ब्रू॒या-द्भ्रातृ॑व्यमस्मै जनये-द्घृ॒तव॑तीमद्ध्वर्यो॒ स्रुच॒मा-ऽस्य॒स्वेत्या॑ह॒ यज॑मान मे॒वैतेन॑ वर्धयति देवा॒युव॒मित्या॑ह दे॒वान्. ह्ये॑षा-ऽव॑ति वि॒श्ववा॑रा॒मित्या॑ह॒ विश्व॒ग्ग्॒ ह्ये॑षा-ऽव॒तीडा॑महै दे॒वाग्ं ई॒डेन्या᳚न्नम॒स्याम॑ नम॒स्यान्॑ यजा॑म य॒ज्ञिया॒नित्या॑हमनु॒ष्या॑ वा ई॒डेन्याः᳚ पि॒तरो॑ नम॒स्या॑ दे॒वा य॒ज्ञिया॑ दे॒वता॑ ए॒व त-द्य॑थाभा॒गं-यँ॑जति ॥ 56 ॥
(विप्रा॑नुमदित॒ इत्या॑ह - च॒ना - ऽस्मै॒ - होतो॑ - प॒भृ-द्- दे॒वता॑ ए॒व - त्रीणि॑ च) (अ. 9)
त्रीग्स्तृ॒चाननु॑ ब्रूया-द्राज॒न्य॑स्य॒ त्रयो॒ वा अ॒न्ये रा॑ज॒न्या᳚-त्पुरु॑षा ब्राह्म॒णो वैश्यः॑ शू॒द्रस्ताने॒वास्मा॒ अनु॑कान् करोति॒ पञ्च॑द॒शानु॑ ब्रूया-द्राज॒न्य॑स्य पञ्चद॒शो वै रा॑ज॒न्यः॑ स्व ए॒वैन॒ग्ग्॒ स्तोमे॒ प्रति॑ष्ठापयति त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ दद्ध्यादिन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यका॑मः॒ खलु॒ वै रा॑ज॒न्यो॑ यजते त्रि॒ष्टुभै॒वास्मा॑ इन्द्रि॒य-म्परि॑ गृह्णाति॒ यदि॑ का॒मये॑त [का॒मये॑त, ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॒स्त्विति॑] 57
ब्रह्मवर्च॒सम॒स्त्विति॑ गायत्रि॒या परि॑ दद्ध्या-द्ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒व भ॑वति स॒प्तद॒शानु॑ ब्रूया॒-द्वैश्य॑स्य सप्तद॒शो वै वैश्य॒-स्स्व ए॒वैन॒ग्ग्॒ स्तोमे॒ प्रति॑ ष्ठापयति॒जग॑त्या॒ परि॑ दद्ध्या॒ज्जाग॑ता॒ वै प॒शवः॑ प॒शुका॑मः॒ खलु॒ वै वैश्यो॑ यजते॒ जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शू-न्परि॑ गृह्णा॒त्ये क॑विग्ं शति॒मनु॑ ब्रूया-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्यै कवि॒ग्ं॒श-स्स्तोमा॑ना-म्प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै॒ [प्रति॑ष्ठित्यै, चतु॑र्विग्ंशति॒मनु॑] 58
चतु॑र्विग्ंशति॒मनु॑ ब्रूया-द्ब्रह्मवर्च॒स-का॑मस्य॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒यैवास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे त्रि॒ग्ं॒शत॒मनु॑ ब्रूया॒दन्न॑कामस्य त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राजै॒वास्मा॑ अ॒न्नाद्य॒मव॑ रुन्धे॒ द्वात्रिग्ं॑शत॒मनु॑ ब्रूया-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टुग॑नु॒ष्टु-प्छन्द॑सा-म्प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै॒ षट्त्रिग्ं॑शत॒मनु॑ ब्रूया-त्प॒शुका॑मस्य॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती बार्ह॑ताः प॒शवो॑ बृह॒त्यैवास्मै॑ प॒शू- [प॒शून्, अव॑ रुन्धे॒] 59
-नव॑ रुन्धे॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशत॒मनु॑ ब्रूयादिन्द्रि॒यका॑मस्य॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुभै॒वास्मा॑ इन्द्रि॒यमव॑ रुन्धे॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ं शत॒मनु॑ ब्रूया-त्प॒शुका॑मस्या॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः प॒शवो॒जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे॒ सर्वा॑णि॒ छन्दा॒ग्॒ स्यनु॑ ब्रूया-द्बहुया॒जिन॒-स्सर्वा॑णि॒ वा ए॒तस्य॒ छन्दा॒ग्॒स्य व॑रुद्धानि॒ यो ब॑हुया॒ज्यप॑रिमित॒मनु॑ ब्रूया॒दप॑रिमित॒स्या व॑रुध्यै ॥ 60 ॥
(का॒मये॑त॒ - प्रति॑ष्ठित्यै - प॒शून्थ् - स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)
निवी॑त-म्मनु॒ष्या॑णा-म्प्राचीनावी॒त-म्पि॑तृ॒णामुप॑वीत-न्दे॒वाना॒मुप॑ व्ययते देवल॒क्ष्ममे॒व त-त्कु॑रुते॒ तिष्ठ॒न्नन्वा॑ह॒ तिष्ठ॒न्न्॒. ह्याश्रु॑ततरं॒-वँद॑ति॒ तिष्ठ॒न्नन्वा॑ह सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिजि॑त्या॒ आसी॑नो यजत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑तिष्ठति॒ य-त्क्रौ॒ञ्चम॒न्वाहा॑-ऽऽसु॒र-न्त-द्यन्म॒न्द्र-म्मा॑नु॒ष-न्तद्यद॑न्त॒रा त-थ्सदे॑वमन्त॒रा-ऽनूच्यग्ं॑ सदेव॒त्वाय॑ वि॒द्वाग्ंसो॒ वै [ ] 61
पु॒रा होता॑रो-ऽभूव॒-न्तस्मा॒-द्विधृ॑ता॒ अद्ध्वा॒नो-ऽभू॑व॒-न्न पन्था॑न॒-स्सम॑रुक्षन्नन्तर्वे॒द्य॑न्यः पादो॒ भव॑ति बहिर्वे॒द्य॑न्यो-ऽथान्वा॒हाद्ध्व॑नां॒-विँधृ॑त्यै प॒थामसग्ं॑ रोहा॒याथो॑ भू॒तञ्चै॒व भ॑वि॒ष्यच्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ परि॑मित-ञ्चै॒वाप॑रिमित॒-ञ्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो᳚ ग्रा॒म्याग्श्चै॒व प॒शूना॑र॒ण्याग्श्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ [रु॒न्धे-ऽथो᳚, दे॒व॒लो॒क-ञ्चै॒व] 62
देवलो॒क-ञ्चै॒व म॑नुष्य लो॒क-ञ्चा॒भि ज॑यति दे॒वा वै सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ य॒ज्ञ-न्नान्व॑पश्य॒न्थ्स प्र॒जाप॑तिस्तू॒ष्णी-मा॑घा॒रमा ऽघा॑रय॒-त्ततो॒ वै दे॒वा य॒ज्ञमन्व॑पश्य॒न्॒. य-त्तू॒ष्णीमा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्यानु॑ख्यात्या॒ अथो॑ सामिधे॒नीरे॒वाभ्य॑-न॒क्त्यलू᳚क्षो भवति॒ य ए॒वं-वेँदाथो॑ त॒र्पय॑त्ये॒वैना॒-स्तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒- [प॒शुभिः॑, य ए॒वं-वेँद॒] 63
-र्य ए॒वं-वेँद॒ यदेक॑या ऽऽघा॒रये॒देका᳚-म्प्रीणीया॒द्य-द्द्वाभ्या॒-न्द्वे प्री॑णीया॒द्य-द्ति॒सृभि॒रति॒ तद्रे॑चये॒त्मन॒सा ऽऽघा॑रयति॒ मन॑सा॒ ह्यना᳚प्तमा॒प्यते॑ ति॒र्यञ्च॒मा घा॑रय॒त्यछ॑म्बट्कारं॒-वाँक्च॒ मन॑श्चा ऽऽर्तीयेताम॒ह-न्दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हा॒मीति॒ वाग॑ब्रवीद॒ह-न्दे॒वेभ्य॒ इति॒ मन॒स्तौ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒श्ञमै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी- [सो᳚-ऽब्रवीत्, प्र॒जाप॑तिर्दू॒तीरे॒व] 64
-त्प्र॒जाप॑तिर्दू॒तीरे॒व त्व-म्मन॑सो-ऽसि॒ यद्धि मन॑सा॒ ध्याय॑ति॒ तद्वा॒चा वद॒तीति॒ त-त्खलु॒ तुभ्य॒-न्न वा॒चा जु॑हव॒न्नित्य॑ब्रवी॒-त्तस्मा॒न्मन॑सा प्र॒जाप॑तये जुह्वति॒मन॑ इव॒ हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॑ परि॒धीन्थ्स-म्मा᳚र्ष्टि पु॒नात्ये॒वैना॒न्त्रिर्म॑द्ध्य॒म-न्त्रयो॒ वै प्रा॒णाः प्रा॒णाने॒वाभि ज॑यति॒ त्रिर्द॑क्षिणा॒र्ध्यं॑ त्रय॑ [-त्रयः॑, इ॒मे लो॒का] 65
इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒कान॒भि ज॑यति॒ त्रिरु॑त्तरा॒र्ध्य॑-न्त्रयो॒ वै दे॑व॒यानाः॒ पन्था॑न॒स्ताने॒वाभि ज॑यति॒ त्रिरुप॑ वाजयति॒ त्रयो॒ वै दे॑वलो॒का दे॑वलो॒काने॒वाभि ज॑यति॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्या आघा॒रमा घा॑रयति ति॒र इ॑व॒ [ति॒र इ॑व, वै सु॑व॒र्गो] 66
वै सु॑व॒र्गो लो॒क-स्सु॑व॒र्गमे॒वास्मै॑ लो॒क-म्प्ररो॑चयत्यृ॒जुमा घा॑रयत्यृ॒जुरि॑व॒ हि प्रा॒ण-स्सन्त॑त॒मा घा॑रयति प्रा॒णाना॑म॒न्नाद्य॑स्य॒ सन्त॑त्या॒ अथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ य-ङ्का॒मये॑त प्र॒मायु॑क-स्स्या॒दिति॑ जि॒ह्म-न्तस्या ऽऽघा॑रये-त्प्रा॒णमे॒वास्मा᳚ज्जि॒ह्म-न्न॑यति ता॒ज-क्प्रमी॑यते॒शिरो॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदा॑घा॒र आ॒त्मा ध्रु॒वा- [आ॒त्मा ध्रु॒वा, आ॒घा॒रमा॒घार्य॑] 67
-ऽऽघा॒रमा॒घार्य॑ ध्रु॒वाग्ं सम॑नक्त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्य॒ शिरः॒ प्रति॑ दधात्य॒ग्नि-र्दे॒वाना᳚-न्दू॒त आसी॒-द्दैव्यो-ऽसु॑राणा॒-न्तौ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒श्ञ-मै॑ता॒ग्ं॒ स प्र॒जाप॑ति र्ब्राह्म॒ण-म॑ब्रवी-दे॒तद्वि ब्रू॒हीत्या श्रा॑व॒येती॒द-न्दे॑वा-श्शृणु॒तेति॒ वाव तद॑ब्रवी-द॒ग्नि र्दे॒वो होतेति॒ य ए॒व दे॒वाना॒-न्तम॑वृणीत॒ ततो॑ दे॒वा [दे॒वाः, अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒] 68
अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषः॑ प्रव॒र-म्प्र॑वृ॒णते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒णश्चा ब्रा᳚ह्मणश्च प्र॒श्ञ-मे॒याता᳚-म्ब्राह्म॒णायाधि॑ ब्रूया॒-द्य-द्ब्रा᳚ह्म॒णाया॒-ऽद्ध्याहा॒ ऽऽत्मने-ऽद्ध्या॑ह॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒ण-म्प॒राहा॒-ऽऽत्मान॒-म्परा॑-ऽऽह॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णो न प॒रोच्यः॑ ॥ 69 ॥
(वा - आ॑र॒ण्याग्श्चाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ - प॒शुभिः॒ - सो᳚-ऽब्रवी-द्- दक्षिणा॒र्ध्यं॑ त्रय॑ -इव - ध्रु॒वा - दे॒वा - श्च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 11)
आयु॑ष्ट आयु॒र्दा अ॑ग्न॒ आ प्या॑यस्व॒ स-न्ते ऽव॑ ते॒ हेड॒ उदु॑त्त॒म-म्प्रणो॑ दे॒व्या नो॑ दि॒वो ऽग्ना॑ विष्णू॒ अग्ना॑विष्णू इ॒म-म्मे॑ वरुण॒-तत्त्वा॑ या॒ म्यु दु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥ अ॒पा-न्नपा॒दा ह्यस्था॑-दु॒पस्थ॑-ञ्जि॒ह्माना॑-मू॒र्ध्वो वि॒द्युतं॒-वँसा॑नः । तस्य॒ ज्येष्ठ॑-म्महि॒मानं॒-वँह॑न्ती॒र्॒ हिर॑ण्यवर्णाः॒ परि॑ यन्ति य॒ह्वीः ॥ स- [सम्, अ॒न्या यन्त्युप॑] 70
-म॒न्या यन्त्युप॑ यन्त्य॒न्या-स्स॑मा॒नमू॒र्व-न्न॒द्यः॑ पृणन्ति । तमू॒ शुचि॒ग्ं॒ शुच॑यो दीदि॒वाग्ं स॑म॒पा-न्नपा॑त॒-म्परि॑तस्थु॒रापः॑ । तमस्मे॑रा युव॒तयो॒ युवा॑न-म्मर्मृ॒ज्यमा॑नाः॒ परि॑ य॒न्त्यापः॑ ॥ स शु॒क्रेण॒ शिक्व॑ना रे॒वद॒ग्निर्दी॒दाया॑नि॒द्ध्मो घृ॒तनि॑र्णिग॒फ्सु ॥ इन्द्रा॒वरु॑णयोर॒हग्ंस॒म्राजो॒रव॒ आ वृ॑णे । ता नो॑ मृडात ई॒दृशे᳚ ॥ इन्द्रा॑वरुणा यु॒वम॑द्ध्व॒राय॑ नो [यु॒वम॑द्ध्व॒राय॑ नः, वि॒शे जना॑य॒] 71
वि॒शे जना॑य॒ महि॒ शर्म॑ यच्छतम् । दी॒र्घप्र॑यज्यु॒मति॒ यो व॑नु॒ष्यति॑ व॒य-ञ्ज॑येम॒ पृत॑नासु दू॒ढ्यः॑ ॥ आ नो॑मित्रावरुणा॒, प्रबा॒हवा᳚ ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥ स त्वन्नो॑ अग्ने-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ [नो॒ वरु॑णम्, ररा॑णो वी॒हि] 72
ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ शृण्वे॒ वि य-थ्सूर्यो॒ न रोच॑ते बृ॒हद्भाः । अ॒भि यः पू॒रु-म्पृत॑नासु त॒स्थौ दी॒दाय॒ दैव्यो॒ अति॑थि-श्शि॒वो नः॑ ॥ प्र ते॑ यक्षि॒ प्र त॑ इयर्मि॒ मन्म॒ भुवो॒ यथा॒ वन्द्यो॑ नो॒ हवे॑षु । धन्व॑न्निव प्र॒पा अ॑सि॒ त्वम॑ग्न इय॒क्षवे॑ पू॒रवे᳚ प्रत्न राजन्न् ॥ 73 ॥
वि पाज॑सा॒ वि ज्योति॑षा ॥ स त्वम॑ग्ने॒ प्रती॑केन॒ प्रत्यो॑ष यातुधा॒न्यः॑ । उ॒रु॒क्षये॑षु॒ दीद्य॑त् ॥ तग्ं सु॒प्रती॑कग्ं सु॒दृश॒ग्ग्॒ स्वञ्च॒-मवि॑द्वाग्ंसो वि॒दुष्ट॑रग्ं सपेम । स य॑क्ष॒-द्विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वा-न्प्र ह॒व्य-म॒ग्नि-र॒मृते॑षु वोचत् ॥ अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॑ वि॒वेष॒ यन्मा॒ विन॑ इ॒न्द्रे-न्द्र॑ क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒याणि॑ शतक्र॒तो ऽनु॑ ते दायि ॥ 74 ॥
(य॒ह्वी-स्स - म॑ध्व॒राय॑ नो॒ - वरु॑णग्ं - राज॒ग्ग्॒ -तु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 12)
(वि॒श्वरू॑प॒ - स्त्वष्टे - न्द्रं॑-वृँ॒त्रं - ब्र॑ह्मवा॒दिन॒-स्स त्वै - ना-ऽसो॑मयाज्ये॒ - ष वै दे॑वर॒थो - दे॒वा वै नर्चि ना - य॒ज्ञो - ऽग्ने॑ म॒हान् - त्रीन् - निवी॑त॒ - मायु॑ष्टे॒ - द्वाद॑श)
(वि॒श्वरू॑पो॒ - नैनग्ं॑ शीतरू॒रा - व॒द्य वसु॑ - पूर्वे॒द्यु - र्वाजा॒ इत्य - ग्ने॑ म॒हान् - निवी॑त - म॒न्या यन्ति॒ - चतुः॑ सप्ततिः )
(वि॒श्वरूपो॒, ऽनु॑ ते दायि)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭraḥ pu॒rohi̭to de॒vānā̭māsī-thsva॒srīyo-'sṷrāṇā॒-ntasya॒ trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇyā̭san-thsoma॒pānagṃ̭ surā॒pāna̭-ma॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa pra॒tyakṣa̭-nde॒vebhyo̭ bhā॒gama̭vada-tpa॒rokṣa॒masṷrebhya॒-ssarva̭smai॒ vai pra॒tyakṣa̭-mbhā॒gaṃ-va~̭danti॒ yasmā̭ e॒va pa॒rokṣaṃ॒-va~da̭nti॒ tasya̭ bhā॒ga ṷdi॒tastasmā॒dindro̭ 'bibhedī॒dṛṃ-vai~ rā॒ṣṭraṃ-vi~ pa॒ryāva̭rtaya॒tīti॒ tasya॒ vajra̭mā॒dāya̭ śī॒r॒ṣāṇya̭cchina॒dya-thso̭ma॒pāna॒- [-thso̭ma॒pāna᳚m, āsī॒thsa] 1
-māsī॒thsa ka॒piñja̭lo 'bhava॒-dya-thsṷrā॒pāna॒gṃ॒ sa ka̭la॒viṅko॒ yada॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa ti̭tti॒ristasyā᳚ñja॒linā᳚ brahmaha॒tyāmupā̭gṛhṇā॒-ttāgṃ saṃ̭va~thsa॒rama̭bibha॒sta-mbhū॒tānya॒bhya̭krośa॒-nbrahma̭ha॒nniti॒ sa pṛ̭thi॒vīmupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhā॒ṇeti॒ sā-'bra̭vī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai khā॒tā-tpa̭rābhavi॒ṣyantī̭ manye॒ tato॒ mā parā̭ bhūva॒miti̭pu॒rā tḙ [bhūva॒miti̭pu॒rā te᳚, saṃva~thsa॒rādapi̭] 2
saṃva~thsa॒rādapi̭ rohā॒ditya̭bravī॒-ttasmā᳚-tpu॒rā saṃ̭va~thsa॒rā-tpṛ̭thi॒vyai khā॒tamapi̭ rohati॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ tṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇā॒-tta-thsvakṛ̭ta॒miri̭ṇamabhava॒-ttasmā॒dāhi̭tāgni-śśra॒ddhādḙva॒-ssvakṛ̭ta॒ iri̭ṇe॒ nāva̭ sye-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇa॒-ssa vana॒spatī॒nupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai vṛ॒kṇā- [vṛ॒kṇāt, pa॒rā॒bha॒vi॒ṣyanto̭] 3
-tpa̭rābhavi॒ṣyanto̭ manyāmahe॒ tato॒ mā parā̭ bhū॒metyā॒vraśca̭nādvo॒ bhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhā॒nitya̭bravī॒-ttasmā̭dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyḙṣā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛṇha॒nthsa ni̭ryā॒so̭ 'bhava॒-ttasmā᳚nniryā॒sasya॒ nā-''śya̭-mbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇo-'tho॒ khalu॒ ya e॒va lohi̭to॒ yo vā॒-''vraśca̭nānni॒ryeṣa̭ti॒ tasya॒ nā-''śya̭- [nā-''śya᳚m, kāma̭ma॒nyasya॒] 4
-ṅkāma̭ma॒nyasya॒ sastrī̭ṣagṃsā॒da-mupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ tā a̭bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahā॒ ṛtvi̭yā-tpra॒jāṃ-vi~̭ndāmahai॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssa-mbha̭vā॒meti॒ tasmā॒dṛtvi̭yā॒-thstriyaḥ̭ pra॒jāṃ ~vi̭ndante॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssambha̭vanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyā̭sā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇa॒n-thsā mala̭vadvāsā abhava॒-ttasmā॒-nmala̭va-dvāsasā॒ na saṃva~̭deta॒- [saṃva~̭deta, na sa॒hā-''sī̭ta॒] 5
-na sa॒hā-''sī̭ta॒ nāsyā॒ anna̭madyā-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣā varṇa̭-mprati॒mucyā ''ste-'tho॒ khalvā̭hura॒bhyañja̭naṃ॒-vā~va stri॒yā anna̭ma॒bhyañja̭name॒va na pra̭ti॒gṛhya॒-ṅkāma̭ma॒nyaditi॒ yā-mmala̭va-dvāsasagṃ sa॒bhaṃva~̭nti॒ yastato॒ jāya̭te॒ so̭-'bhiśa॒sto yāmara̭ṇye॒ tasyai᳚ ste॒no yā-mparā̭cī॒-ntasyai᳚ hrītamu॒khya̭paga॒lbho yā snāti॒ tasyā̭ a॒phsu mārṷko॒ yā- [mārṷko॒ yā, a॒bhya॒ṅkte] 6
-'bhya॒ṅkte tasyai̭ du॒ścarmā॒ yā pra̭li॒khate॒ tasyai̭ khala॒tira̭pamā॒rī yā-''ṅkte tasyai̭ kā॒ṇo yā da॒to dhāva̭te॒ tasyai᳚ śyā॒vada॒n॒. yā na॒khāni̭ nikṛ॒ntate॒ tasyai̭ kuna॒khī yā kṛ॒ṇatti॒ tasyai᳚ klī॒bo yā rajjugṃ̭ sṛ॒jati॒ tasyā̭ u॒-dbandhṷko॒ yā pa॒rṇena॒ piba̭ti॒ tasyā̭ u॒nmādṷko॒ yā kha॒rveṇa॒ piba̭ti॒ tasyai̭ kha॒rvasti॒sro rātrī᳚rvra॒ta-ñca̭redañja॒linā̭ vā॒ pibe॒dakha̭rveṇa vā॒ pātrḙṇa pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || 7 ||
(ya-thso̭ma॒pānaṃ̭ - te - vṛ॒kṇāt- tasya॒ nā-''śyaṃ̭ - ~vadeta॒ -mārṷko॒ yā -'kha̭rveṇa vā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ yadava̭rtaya॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tvaṃ-ya~dabra̭vī॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ tasmā̭da॒sye- [tasmā̭dasya, indra॒-śśatrṷrabhava॒thsa] 8
-ndra॒-śśatrṷrabhava॒thsa sa॒bhaṃva~̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dyadi॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-cchatrṷrme-' ja॒nīti॒ tasmai॒ vajragṃ̭ si॒ktvā prāya̭cchade॒tena̭ ja॒hīti॒ tenā॒bhyā̭yata॒ tāva̭brūtāma॒gnīṣomau॒ mā [ ] 9
prahā̭rā॒vama॒nta-ssva॒ iti॒ mama॒ vai yu॒vaggstha॒ itya̭bravī॒-nmāma॒bhyeta॒miti॒ tau bhā̭ga॒dheya̭maicchetā॒-ntābhyā̭-me॒tama̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-mpū॒rṇamā̭se॒ prāya̭ccha॒-ttāva̭brūtāma॒bhi sanda̭ṣṭau॒ vai svo॒ na śa̭knuva॒ aitu॒miti॒ sa indra̭ ā॒tmanaḥ̭ śītarū॒rāva̭janaya॒-ttacchī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ ya e॒vagṃ śī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ veda॒ [veda̭, nainagṃ̭] 10
nainagṃ̭ śītarū॒rau ha̭ta॒stābhyā̭menama॒bhya̭naya॒-ttasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭nāda॒gnīṣomau॒ nira̭krāmatā-mprāṇāpā॒nau vā ḙna॒-ntada̭jahitā-mprā॒ṇo vai dakṣo̭-'pā॒naḥ kratu॒stasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭no brūyā॒nmayi̭ dakṣakra॒tū iti̭ prāṇāpā॒nāve॒vā-''tma-ndha̭tte॒ sarva॒māyṷreti॒ sa de॒vatā̭ vṛ॒trānni॒r॒hūya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒viḥ pū॒rṇamā̭se॒ nira̭vapa॒-dghnanti॒ vā ḙna-mpū॒rṇamā̭sa॒ ā- [ā, a॒mā॒vā॒syā̭yāṃ-] 11
-'mā̭vā॒syā̭yā-mpyāyayanti॒ tasmā॒-dvārtra̭ghnī pū॒rṇamā॒se 'nū᳚cyete॒ vṛdha̭nvatī amāvā॒syā̭yā॒-nta-thsa॒gg॒sthāpya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒virvajra̭mā॒dāya॒ puna̭ra॒bhyā̭yata॒ te a̭brūtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī mā pra hā̭rā॒vayo॒rvai śri॒ta iti॒ te a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ nakṣa̭travihitā॒-'hamasā॒nītya॒sāva̭bravī- cci॒travi̭hitā॒- 'hamitī॒ya-ntasmā॒nnakṣa̭travihitā॒-'sau ci॒travi̭hite॒-'yaṃ-ya~ e॒va-ndyāvā̭pṛthi॒vyo- [-dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ, varaṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭] 12
-rvaraṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭ gacchati॒ sa ā॒bhyāme॒va prasṷ̄ta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nte de॒vā vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'gnīṣomā̭vabruvan. ha॒vya-nno̭ vahata॒miti॒ tāva̭brūtā॒mapa̭tejasau॒ vai tyau vṛ॒tre vai tyayo॒steja॒ iti॒ te᳚-'bruva॒n ka i॒damacchai॒tīti॒ gauritya̭bruva॒-ngaurvāva sarva̭sya mi॒tramiti॒ sā-'bra̭vī॒- [sā-'bra̭vīt, varaṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va] 13
-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va sa॒to-'bhayḙna bhunajāddhvā॒ iti॒ ta-dgaurā-'ha̭ra॒-ttasmā॒-dgavi̭ sa॒tobhayḙna bhuñjata e॒tadvā a॒gnestejo॒ ya-dghṛ॒tame॒ta-thsoma̭sya॒ ya-tpayo॒ ya e॒vama॒gnīṣoma̭yo॒ stejo॒ veda̭ teja॒svyḙva bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tya̭-mpaurṇamā॒samiti̭ prājāpa॒tyamiti̭ brūyā॒-ttenendra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tra-nni॒ravā̭sāyaya॒diti॒ tasmā᳚- -jjye॒ṣṭha-mpu॒tra-ndhanḙna ni॒rava̭sāyayanti || 14 ||
(a॒sya॒ - mā - vedā - '' - dyāvā̭pṛthi॒vyo - ra̭bravī॒ - diti॒ tasmā᳚ - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
indraṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃsa॒-mmṛdho॒-'bhi prāvḙpanta॒ sa e॒taṃ-vai~̭mṛ॒dha-mpū॒èṇamā̭se-'nunirvā॒pya̭mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa mṛdho-'pā̭hata॒ yadvai̭mṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se-'nunirvā॒pyo̭ bhava̭ti॒ mṛdha̭ e॒va tena॒ yaja̭mā॒no 'pa̭ hata॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla-mamāvā॒syā̭yāmapaśyadai॒ndra-ndadhi॒ [-dadhi̭, ta-nnira̭vapa॒-ttena॒] 15
ta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha॒yadā᳚gne॒yo᳚ 'ṣṭāka̭pālo 'māvā॒syā̭yā॒-mbhava̭tyai॒ndra-ndadhi̭ de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundha॒ indra̭sya vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā᳚rccha॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva-dvṛ॒tra-mmḙ ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [vī॒rya᳚m, pṛ॒thi॒vīmanu॒] 16
-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā̭ra॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhūva॒nniti॒ sa pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭bravīde॒tada̭smai॒ sa-nna̭ya॒teti॒ ta-tpa॒śava॒ oṣa̭dhī॒bhyo 'dhyā॒tman-thsama̭naya॒-nta-tpratya̭duha॒n॒. ya-thsa॒mana̭ya॒-nta-thsā᳚-nnā॒yyasya̭ sānnāyya॒tvaṃ-ya~-tpra॒tyadṷha॒-nta-tpra̭ti॒dhuṣaḥ̭ pratidhu॒ktvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣa॒-nna tu mayi̭ śrayata॒ itya̭bravīde॒tada̭smai [ ] 17
śṛ॒ta-ṅkṷru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai śṛ॒ta-ma̭kurvannindri॒yaṃ-vā~vāsmi̭n vī॒rya̭-ntada̭śraya॒-ntacchṛ॒tasya̭ śṛta॒tvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣañchṛ॒tama̭kra॒-nna tu mā̭ dhino॒tītya̭bravīde॒tada̭smai॒ dadhi̭ kuru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai॒ daddhya̭kurva॒-ntadḙnamadhino॒-ttadda॒ddhno da̭dhi॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti da॒ddhnaḥ pūrva̭syāva॒deya॒- [pūrva̭syāva॒deya᳚m, dadhi॒ hi] 18
-ndadhi॒ hi pūrva̭-ṅkri॒yata॒ ityanā̭dṛtya॒ tacchṛ॒tasyai॒va pūrva॒syāva̭ dyedindri॒yame॒vāsmi̭n vī॒ryagg̭ śri॒tvā da॒ddhno pari̭ṣṭāddhinoti yathāpū॒rvamupai̭ti॒ ya-tpū॒tīkai᳚rvā parṇava॒lkairvā̭ ''ta॒ñcyā-thsau॒mya-ntadya-tkva̭lai rākṣa॒sa-ntadya-tta̭ṇḍu॒lairvai᳚śvade॒va-ntadyadā॒tañca̭nena mānu॒ṣa-nta-dya-dda॒ddhnā ta-thsendra̭-nda॒ddhnā ''ta̭nakti [ta̭nakti, se॒ndra॒tvāyā᳚-] 19
sendra॒tvāyā᳚-'gnihotroccheṣa॒ṇama॒bhyā-ta̭nakti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒sta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒n-thso᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭ti॒ryaḥ pra̭tha॒mo̭-'nuvi॒ndati॒ tasya̭ pratha॒ma-mbhā̭ga॒dheya॒miti॒ ta-mpi॒taro-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate॒ so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyā-'ga̭ccha॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchantā॒mā vai no॒- [vai naḥ̭, a॒dya vasṷ] 20
-'dya vasṷ vasa॒tītīndro॒ hi de॒vānāṃ॒-va~su॒ tada̭māvā॒syā̭yā amāvāsya॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tyagṃ̭ sānnā॒yyamiti̭ vaiśvade॒vamiti̭ brūyā॒-dviśve॒ hi tadde॒vā bhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi sa॒maga̭ccha॒ntetyatho॒ khalvai॒ndramitye॒va brṷ̄yā॒dindraṃ॒-vā~va te ta-dbhi̭ṣa॒jyanto॒-'bhi sama̭gaccha॒nteti̭ || 21 ||
(dadhi̭ - me ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭ - mitya̭bravīde॒tada̭smā - ava॒deyaṃ̭ - tanakti - no॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭̭rśapūrṇamā॒sau ya̭jeta॒ ya ḙnau॒ sendrau॒ yaje॒teti̭ vaimṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se 'nunirvā॒pyo̭ bhavati॒ tena̭ pū॒rṇamā̭sa॒-ssendra̭ ai॒ndra-ndaddhya̭māvā॒syā̭yā॒-ntenā̭māvā॒syā̭ sendrā॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ sendrā̭ve॒vainaṷ yajate॒ śva-śśvo᳚-'smā ījā॒nāya॒ vasī̭yo bhavati de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā- [de॒vā e॒tām, iṣṭi̭-mapaśyan-] 22
-miṣṭi̭-mapaśya-nnāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒gṃ॒ sara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate ca॒ru-ntā-mpau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyānu॒ nira̭vapa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsa pau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyai॒tāmiṣṭi॒manu॒ nirva̭pe-tpaurṇamā॒senai॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya pra॒hṛtyā᳚-''gnāvaiṣṇa॒vena̭ de॒vatā᳚śca ya॒jña-ñca॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte mithu॒nā-npa॒śūn-thsā̭rasva॒tābhyāṃ॒-yā~va̭de॒vāsyāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsyāsti॒ tat, sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte] 23
-thsarvaṃ̭-vṛ~ṅkte paurṇamā॒sīme॒va ya̭jeta॒ bhrātṛ̭vyavā॒nnāmā̭vā॒syāgṃ̭ ha॒tvā bhrātṛ̭vya॒-nnā-''pyā̭yayati sākamprasthā॒yīyḙna yajeta pa॒śukā̭mo॒yasmai॒ vā alpḙnā॒-''hara̭nti॒ nā-''tmanā॒ tṛpya̭ti॒ nānyasmai̭ dadāti॒ yasmai̭ maha॒tā tṛpya̭tyā॒tmanā॒ dadā᳚tya॒nyasmai̭ maha॒tā pū॒rṇagṃ ho̭ta॒vya̭-ntṛ॒pta e॒vaina॒mindraḥ̭ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭starpayati dārupā॒treṇa̭ juhoti॒ na hi mṛ॒nmaya॒māhṷtimāna॒śa audṷmbara- [audṷmbaram, bha॒va॒tyūrgvā] 24
-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe॒ nāga̭taśrīrmahe॒ndraṃ-ya~̭jeta॒ trayo॒ vai ga॒taśri̭ya-śśuśru॒vā-ngrā̭ma॒ṇī rā̭ja॒nya̭steṣā᳚-mmahe॒ndro de॒vatā॒ yo vai svā-nde॒vatā̭mati॒ yaja̭te॒ prasvāyai̭ de॒vatā̭yaicyavate॒ na parā॒-mprāpno̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒ra-mindraṃ̭-ya~jeta saṃva~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnā-'ti॒ svai- [vra॒ta-nnā-'ti॒ svā, e॒vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒] 25
-vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒ bhūtyā̭ indhe॒ vasī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭da॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṃva~thsa॒rame॒vainaṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃ sa̭ma॒gni-rvra॒tapa̭ti-rvra॒tamā la̭mbhayati॒ tato-'dhi॒ kāmaṃ̭-ya~jeta || 26 ||
(e॒tāṃ - ta - daudṷmbara॒gg॒ - svā - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 4)
nāso̭mayājī॒ sa-nna̭ye॒danā̭gataṃ॒-vā~ e॒tasya॒ payo॒ yo-'so̭mayājī॒ yadaso̭mayājī sa॒-nnaye᳚-tparimo॒ṣa e॒va so-'nṛ̭ta-ṅkaro॒tyatho॒ parai॒va si̭cyate somayā॒jyḙva sa-nna̭ye॒-tpayo॒ vai somaḥ॒ payaḥ̭ sānnā॒yya-mpaya̭sai॒va paya̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ vi vā e॒ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rardhayati va॒rdhaya̭tyasya॒ bhrātṛ̭vyaṃ॒-ya~sya̭ ha॒virnirṷpta-mpu॒rastā᳚cca॒ndramā̭ [pu॒rastā᳚cca॒ndramāḥ᳚, a॒bhyṷdeti̭] 27
a॒bhyṷdeti̭ tre॒dhā ta̭ṇḍu॒lān. vi bha̭je॒dye ma̭ddhya॒mā-ssyustāna॒gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-ṅkuryā॒dye sthavi̭ṣṭhā॒stānindrā̭ya pradā॒tre da॒dhaggśca॒ruṃ-ye~-'ṇi̭ṣṭhā॒stān. viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ śṛ॒te ca॒ruma॒gnire॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhāmindraḥ॒ praya̭cchati ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ pa॒śava॒-śśipi̭rya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ na dve [na dve, ya॒je॒ta॒ ya-tpūrva̭yā] 28
ya̭jeta॒ ya-tpūrva̭yā sampra॒ti yaje॒totta̭rayā cha॒mbaṭkṷryā॒dyadutta̭rayā sampra॒ti yajḙta॒ pūrva̭yā cha॒mbaṭkṷryā॒nneṣṭi॒rbhava̭ti॒ na ya॒jñastadanṷ hrītamu॒khya̭paga॒lbho jā̭yata॒ ekā̭me॒va ya̭jeta praga॒lbho᳚-'sya jāya॒te 'nā̭dṛtya॒ ta-ddve e॒va ya̭jeta yajña mu॒khame॒va pūrva̭yā॒-''labha̭te॒ yaja̭ta॒ utta̭rayā de॒vatā̭ e॒va pūrva̭yā 'varu॒ndha i̭ndri॒ya-mutta̭rayā devalo॒kame॒va [ ] 29
pūrva̭yā-'bhi॒jaya̭ti manuṣyalo॒kamutta̭rayā॒ bhūya̭so yajñakra॒tūnupai᳚tye॒ṣā vai su॒manā॒ nāmeṣṭi॒ryama॒dyejā॒na-mpa॒ścācca॒ndramā̭ a॒bhyṷdetya॒sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati dākṣāyaṇa ya॒jñena̭ suva॒rgakā̭mo yajeta pū॒rṇamā̭se॒ sa-nna̭ye-nmaitrāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ-ya~jeta pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒tasteṣā̭me॒tama̭rdhamā॒sa-mprasṷta॒steṣā᳚-mmaitrāvaru॒ṇī va॒śā-'mā̭vā॒syā̭yā-manūba॒ndhyā̭ ya- [-manūba॒ndhyā̭ yat, pū॒rve॒dyu ryaja̭te॒] 30
-tpū᳚rve॒dyu ryaja̭te॒ vedi̭me॒va ta-tka̭roti॒ ya-dva॒thsā-na̭pāka॒roti̭ sadohavirdhā॒ne e॒va sa-mmi̭noti॒ yadyaja̭te de॒vaire॒va su॒tyāgṃ sa-mpā̭dayati॒ sa e॒tama̭rdhamā॒sagṃ sa̭dha॒māda̭-nde॒vai-ssoma̭-mpibati॒ ya-nmai᳚trāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ॒-ya~ja̭te॒ yaivāsau de॒vānāṃ᳚-va~॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasya̭ sā॒kṣādvā e॒ṣa de॒vāna॒bhyāro̭hati॒ ya ḙṣāṃ-ya~॒jña- [ya॒jñam, a॒bhyā॒roha̭ti॒] 31
-ma̭bhyā॒roha̭ti॒ yathā॒ khalu॒vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-vyā~॒vṛtkā̭ma e॒tena̭ ya॒jñena̭ yajeta kṣu॒rapa̭vi॒rhyḙṣa ya॒jñastā॒ja-kpuṇyo̭ vā॒ bhava̭ti॒ pra vā̭ mīyate॒ tasyai॒tadvra॒ta-nnānṛ̭taṃ-va~de॒nna mā॒gṃ॒ sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnāsya॒ palpṷ̄lanena॒ vāsaḥ̭ palpūlayeyu -re॒taddhi de॒vā-ssarva॒-nna ku॒rvanti̭ || 32 ||
(ca॒ndramā॒ -dve -dḙvalo॒kame॒va - ya-dya॒jñaṃ- pa̭lpūlayeyuḥ॒ -ṣaṭ ca̭) (a. 5)
e॒ṣa vai dḙvara॒tho ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau yo da̭rśapūrṇamā॒sāvi॒ṣṭvā somḙna॒ yaja̭te॒ ratha̭spaṣṭa e॒vāva॒sāne॒ varḙ de॒vānā॒mava̭ syatye॒tāni॒ vā aṅgā॒parūgṃ̭ṣi saṃva~thsa॒rasya॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja॒te-'ṅgā॒parūg̭ṣye॒va saṃ̭va~thsa॒rasya॒ prati̭ dadhātye॒ te vai saṃ̭va~thsa॒rasya॒ cakṣṷṣī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamanṷ paśya- [paśyati, e॒ṣā vai] 33
-tye॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒ rya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata e॒ṣa vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ ya e॒va dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hatye॒tau vai de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ yāve॒va de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ tābhyā̭- [harī॒ tābhyā᳚m, e॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-] 34
-me॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatye॒tadvai de॒vānā̭mā॒syaṃ̭-ya~-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te sā॒kṣāde॒va de॒vānā̭mā॒syḙ juhotye॒ṣa vai ha̭virdhā॒nī yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sā॒yamprā̭taragniho॒tra-ñjṷhoti॒ yaja̭te darśapūrṇamā॒sā-vaha̭rahar-havirdhā॒nināgṃ̭ su॒to ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te havirdhā॒nya̭smīti॒ sarva̭me॒vāsya̭ barhi॒ṣya̭-nda॒tta-mbha̭vati de॒vāvā aha̭- [ahaḥ, ya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte] 35
-rya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte da̭rśapūrṇamā॒sāva̭puna॒-ntau vā e॒tau pū॒tau meddhyau॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te pū॒tāve॒vainau॒ meddhyaṷ yajate॒ nāmā̭vā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca॒ striya॒-mupḙyā॒dya- dṷpe॒yānniri̭ndriya-ssyā॒-thsoma̭sya॒ vai rājño᳚-'rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ॒ patna̭ya āsa॒-ntāsā̭mamāvā॒syā᳚-ñca paurṇamā॒sī-ñca॒ nopai॒- [nopai᳚t, te ḙnama॒bhi] 36
-tte ḙnama॒bhi sama̭nahyetā॒-ntaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ ta-drā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyā॒mavi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭vindanti॒ sa e॒te e॒va na̭ma॒syannupā̭dhāva॒-tte a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā ā॒va-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dhe a̭sāvā॒- [a̭sāva, ā॒vadadhi̭ de॒vā] 37
-'vadadhi̭ de॒vā i̭jyāntā॒ iti॒ tasmā᳚-thsa॒dṛśī̭nā॒gṃ॒ rātrī̭ṇā-mamāvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca̭ de॒vā i̭jyanta e॒te hi de॒vānā᳚-mbhāga॒dhe bhā̭ga॒dhā a̭smai manu॒ṣyā̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ bhū॒tāni॒ kṣudha̭maghnan-thsa॒dyo ma̭nu॒ṣyā̭ ardhamā॒se de॒vā mā॒si pi॒taraḥ̭ saṃva~thsa॒re vana॒spata̭ya॒-stasmā॒-daha̭raha-rmanu॒ṣyā̭ aśa̭namicchante 'rdhamā॒se de॒vā i̭jyante mā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate saṃva~thsa॒re vana॒spata̭yaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vyam || 38 ||
(pa॒śya॒ti॒ - tābhyā॒ -maha̭ - rai - dasāva॒ -phalagṃ̭ -sa॒pta ca̭) (a. 6)
de॒vā vai narci na yajṷṣyaśrayanta॒ te sāma̭nne॒vā-'śra̭yanta॒ hi-ṅka̭roti॒ sāmai॒vā-'ka॒r॒hi-ṅka̭roti॒ yatrai॒va de॒vā aśra̭yanta॒ tata̭ e॒vainā॒-nprayṷṅkte॒ hi-ṅka̭roti vā॒ca e॒vaiṣa yogo॒ hi-ṅka̭roti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ triḥ pra̭tha॒māmanvā̭ha॒ trirṷtta॒māṃ-ya~॒jñasyai॒va tadba॒r॒sa- [tadba॒r॒sam, na॒hya॒tyapra̭sragṃsāya॒-] 39
-nna̭hya॒tyapra̭sragṃsāya॒ santa̭ta॒manvā̭ha prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ rātha̭taṃrī-mpratha॒māmanvā̭ha॒ rātha̭taṃro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ trirvi gṛ̭hṇāti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ bārha̭tīmutta॒mā-manvā̭ha॒ bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒ko̭-'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ pra vo॒ [pra vaḥ̭, vājā॒] 40
vājā॒ ityani̭ruktā-mprājāpa॒tyāmanvā̭ha ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jñame॒va pra॒jāpa̭ti॒mā ra̭bhate॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā̭ha॒ tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīya॒te-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha॒ tasmā᳚-tpra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pravo॒ vājā॒ [vājāḥ᳚, ityanvā̭ha॒] 41
ityanvā̭ha॒ māsā॒ vai vājā̭ ardhamā॒sā a॒bhidya̭vo de॒vā ha॒viṣma̭nto॒ gaurghṛ॒tācī̭ ya॒jño de॒vāñji̭gāti॒ yaja̭māna-ssumna॒yu-ri॒da-ma̭sī॒da-ma॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-diti॒ pra vo॒ vājā॒ iti॒ tasyā॒nūcyāgna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ santa̭ta॒-mutta̭ra-mardha॒rcamā la̭bheta [ ] 42
prā॒ṇenai॒vā-'syā̭-'pā॒na-ndā̭dhāra॒ sarva॒māyṷreti॒ yo vā a̭ra॒tnigṃ sā̭midhe॒nīnāṃ॒-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkurute-'rdha॒rcau sa-nda̭dhātye॒ṣa vā a̭ra॒tni-ssā̭midhe॒nīnāṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkuruta॒ ṛṣer̭-ṛṣe॒rvā e॒tā nirmi̭tā॒ ya-thsā̭midhe॒nya̭stā yadasaṃ̭-yu~ktā॒-ssyuḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ ryaja̭mānasya॒ vi ti̭ṣṭherannardha॒rcau sa-nda̭dhāti॒ saṃ ~yṷnaktye॒vainā॒stā a̭smai॒ saṃyu~̭ktā॒ ava̭ruddhā॒-ssarvā̭-mā॒śiṣa̭-nduhre || 43 ||
(ba॒rsaṃ - ~vo̭ - jāyante॒ pravo॒ vājā̭ - labheta - dadhāti॒ saṃ - daśa̭ ca) (a. 7)
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mā-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha rathanta॒rasyai॒ṣa varṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha vāmade॒vyasyai॒ṣa varṇo̭ bṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mityā̭ha bṛha॒ta e॒ṣa varṇo॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha̭ ya॒jñame॒va ta-thsāma̭nvanta-ṅkarotya॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī̭dādi॒tyo᳚-'smi-ntāvi॒mau lo॒kāvaśā᳚ntā- [lo॒kāvaśā᳚ntau, ā॒stā॒-nte de॒vā] 44
-vāstā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metyagna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ itya॒smin ~lo॒ke᳚-'gnima̭dadhu rbṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mitya॒muṣmi̭n ~lo॒ka ā̭di॒tya-ntato॒ vā i॒mau lo॒kāva̭śāmyatāṃ॒-ya~de॒vama॒nvāhā॒nayo᳚ rlo॒kayo॒-śśāntyai॒ śāmya̭to-'smā i॒mau lo॒kau ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭daśa sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ pañca̭daśa॒ [pañca̭daśa, vā a̭rdhamā॒sasya॒] 45
vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate॒ tāsā॒-ntrīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiścā॒kṣarā̭ṇi॒ tāva̭tī-ssaṃva~thsa॒rasya॒ rātra̭yo-'kṣara॒śa e॒va saṃ̭va~thsa॒ramā᳚pnoti nṛ॒medha̭śca॒ parṷcchepaśca brahma॒vādya̭mavadetāma॒smi-ndārā̭vā॒rdre᳚-'gni-ñja̭nayāva yata॒ro nau॒ brahmī̭yā॒niti̭ nṛ॒medho॒-'bhya̭vada॒-thsa dhū॒mama̭janaya॒-tparṷcchepo॒ 'bhya̭vada॒-thso᳚-'gnima̭janaya॒dṛṣa॒ itya̭bravī॒- [itya̭bravīt, yathsa॒māva̭dvi॒dva] 46
-dyathsa॒māva̭dvi॒dva ka॒thā tvama॒gnimajī̭jano॒ nāhamiti̭ sāmidhe॒nīnā̭me॒vāhaṃ-va~rṇaṃ̭-ve~॒detya̭bravī॒dya-dghṛ॒tava̭-tpa॒dama̭nū॒cyate॒ sa ā̭sāṃ॒-va~rṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha sāmidhe॒nīṣve॒va tajjyoti̭ rjanayati॒ striya॒stena॒ yadṛca॒-sstriya॒stena॒ ya-dgā̭ya॒triya॒-sstriya॒stena॒ ya-thsā̭midhe॒nyo̭ vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha॒ [vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha, tena॒ puggsva̭tī॒stena॒] 47
tena॒ puggsva̭tī॒stena॒ sendrā॒stena̭ mithu॒nā a॒gnirde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī̭du॒śanā̭ kā॒vyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭tira॒gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒bhi pa॒ryāva̭rtata॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒nvāha॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaddhva॒rava̭tī॒manvā̭ha॒ bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚ [bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚, dhva॒ra॒ti॒ śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒] 48
dhvarati śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒ ityā̭ha pa॒vitra̭me॒vaita-dyaja̭māname॒vaitayā̭ pavayati॒ sami̭ddho agna āhu॒tetyā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndāya॒ yadata̭ ū॒rdhvama̭bhyāda॒ddhyādyathā̭ bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti tā॒dṛge॒va ta-ttrayo॒ vā a॒gnayo̭ havya॒vāha̭no de॒vānā᳚-ṅkavya॒vāha̭naḥ pitṛ॒ṇāgṃ sa॒hara̭kṣā॒ asṷrāṇā॒-nta e॒tarhyā śagṃ̭sante॒ māṃ-va~̭riṣyate॒ mā- [mām, iti̭] 49
-miti̭ vṛṇī॒ddhvagṃ ha̭vya॒vāha̭na॒mityā̭ha॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntaṃ-vṛ~̭ṇīta ārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte॒ bandho̭re॒va naityatho॒ santa̭tyai pa॒rastā̭da॒rvāco̭ vṛṇīte॒ tasmā᳚-tpa॒rastā̭da॒rvāñco̭ manu॒ṣyā᳚-npi॒taro-'nu॒ pra pi̭pate || 50 ||
(aśā᳚ntā - vāha॒ pañca̭daśā - bravī॒ - danvā̭hai॒ - tayā̭ - variṣyate॒ mā - mekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
agnḙ ma॒hāgṃ a॒sītyā̭ha ma॒hān. hyḙṣa yada॒gni rbrā᳚hma॒ṇetyā̭ha brāhma॒ṇo hyḙṣa bhā̭ra॒tetyā̭hai॒ṣa hi de॒vebhyo̭ ha॒vya-mbhara̭ti de॒veddha॒ ityā̭ha de॒vā hyḙtamaindha̭ta॒ manvi̭ddha॒ ityā̭ha॒ manu॒rhyḙtamutta̭ro de॒vebhya॒ aindharṣi̭ṣṭuta॒ ityā॒harṣa̭yo॒ hyḙtamastṷva॒n viprā̭numadita॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, viprā॒ hyḙte] 51
viprā॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃsaḥ̭ kaviśa॒sta ityā̭ha ka॒vayo॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃso॒ brahma̭sagṃśita॒ ityā̭ha॒ brahma̭sagṃśito॒ hyḙṣa ghṛ॒tāha̭vana॒ ityā̭ha ghṛtāhu॒tirhya̭sya pri॒yata̭mā pra॒ṇīrya॒jñānā॒mityā̭ha pra॒ṇīrhyḙṣa ya॒jñānāgṃ̭ ra॒thīra̭ddhva॒rāṇā॒mityā̭hai॒ṣa hi dḙvara॒tho̭-'tūrto॒ hotetyā̭ha॒ na hyḙta-ṅkaśca॒na [ ] 52
tara̭ti॒ tūrṇi̭r-havya॒vāḍityā̭ha॒ sarva॒gg॒hyḙṣa tara॒tyāspātra̭-ñju॒hūrde॒vānā॒mityā̭ha ju॒hūrhyḙṣa de॒vānā᳚-ñcama॒so dḙva॒pāna॒ ityā̭ha cama॒so hyḙṣa dḙva॒pāno॒-'rāgṃ i̭vāgne ne॒mirde॒vāgstva-mpa̭ri॒bhūra॒sītyā̭ha de॒vān hyḙṣa pa̭ri॒bhūrya-dbrū॒yādā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te yaja̭mānā॒yeti॒ bhrātṛ̭vyamasmai [bhrātṛ̭vyamasmai, ja॒na॒ye॒dā va̭ha] 53
janaye॒dā va̭ha de॒vān. yaja̭mānā॒yetyā̭ha॒ yaja̭māname॒vaitena̭ vardhayatya॒gnima̭gna॒ ā va̭ha॒ soma॒mā va॒hetyā̭ha de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thāpū॒rvamupa̭ hvayata॒ ā cā᳚gne de॒vān. vaha̭ su॒yajā̭ ca yaja jātaveda॒ ityā̭hā॒gnime॒va ta-thsagg śya̭ti॒ so᳚-'sya॒ sagṃśi̭to de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatya॒gnir-hote- [-hotā᳚, ityā̭hā॒-'gnirvai] 54
-tyā̭hā॒-'gnirvai de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ ya e॒va de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ taṃ-vṛ~̭ṇīte॒smo va॒yamityā̭hā॒-''tmāna̭me॒va sa॒ttva-ṅga̭mayati sā॒dhu tḙ yajamāna de॒vatetyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-dyo᳚-'gnigṃ hotā̭ra॒mavṛ̭thā॒ itya॒gnino̭bha॒yato॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyā-tpra॒māyṷka-ssyā-dyajamānadeva॒tyā̭ vai ju॒hūrbhrā̭tṛvya deva॒tyo̭pa॒bhṛ- [deva॒tyo̭pa॒bhṛt, yaddve i̭va] 55
-dyaddve i̭va brū॒yā-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye-dghṛ॒tava̭tīmaddhvaryo॒ sruca॒mā-'sya॒svetyā̭ha॒ yaja̭māna me॒vaitena̭ vardhayati devā॒yuva॒mityā̭ha de॒vān. hyḙṣā-'va̭ti vi॒śvavā̭rā॒mityā̭ha॒ viśva॒gg॒ hyḙṣā-'va॒tīḍā̭mahai de॒vāgṃ ī॒ḍenyā᳚nnama॒syāma̭ nama॒syāṋ yajā̭ma ya॒jñiyā॒nityā̭hamanu॒ṣyā̭ vā ī॒ḍenyāḥ᳚ pi॒taro̭ nama॒syā̭ de॒vā ya॒jñiyā̭ de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thābhā॒gaṃ-ya~̭jati || 56 ||
(viprā̭numadita॒ ityā̭ha - ca॒nā - 'smai॒ - hoto̭ - pa॒bhṛ-d- de॒vatā̭ e॒va - trīṇi̭ ca) (a. 9)
trīgstṛ॒cānanṷ brūyā-drāja॒nya̭sya॒ trayo॒ vā a॒nye rā̭ja॒nyā᳚-tpurṷṣā brāhma॒ṇo vaiśyaḥ̭ śū॒drastāne॒vāsmā॒ anṷkān karoti॒ pañca̭da॒śānṷ brūyā-drāja॒nya̭sya pañcada॒śo vai rā̭ja॒nyaḥ̭ sva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ṣṭhāpayati tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ daddhyādindri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yakā̭maḥ॒ khalu॒ vai rā̭ja॒nyo̭ yajate tri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒ya-mpari̭ gṛhṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta [kā॒mayḙta, bra॒hma॒va॒rca॒sama॒stviti̭] 57
brahmavarca॒sama॒stviti̭ gāyatri॒yā pari̭ daddhyā-dbrahmavarca॒saṃ-vai~ gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒same॒va bha̭vati sa॒ptada॒śānṷ brūyā॒-dvaiśya̭sya saptada॒śo vai vaiśya॒-ssva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ ṣṭhāpayati॒jaga̭tyā॒ pari̭ daddhyā॒jjāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śukā̭maḥ॒ khalu॒ vai vaiśyo̭ yajate॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇā॒tye ka̭vigṃ śati॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masyai kavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ [prati̭ṣṭhityai, catṷrvigṃśati॒manṷ] 58
catṷrvigṃśati॒manṷ brūyā-dbrahmavarca॒sa-kā̭masya॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaivāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundhe tri॒gṃ॒śata॒manṷ brūyā॒danna̭kāmasya tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vāsmā̭ a॒nnādya॒mava̭ rundhe॒ dvātrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masya॒ dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭuga̭nu॒ṣṭu-pchanda̭sā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ ṣaṭtrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masya॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe॒] 59
-nava̭ rundhe॒ catṷścatvārigṃśata॒manṷ brūyādindri॒yakā̭masya॒ catṷścatvārigṃśadakṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-ptri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒yamava̭ rundhe॒ 'ṣṭāca̭tvārigṃ śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masyā॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒ syanṷ brūyā-dbahuyā॒jina॒-ssarvā̭ṇi॒ vā e॒tasya॒ chandā॒g॒sya va̭ruddhāni॒ yo ba̭huyā॒jyapa̭rimita॒manṷ brūyā॒dapa̭rimita॒syā va̭rudhyai || 60 ||
(kā॒mayḙta॒ - prati̭ṣṭhityai - pa॒śūnth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
nivī̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇā-mprācīnāvī॒ta-mpi̭tṛ॒ṇāmupa̭vīta-nde॒vānā॒mupa̭ vyayate devala॒kṣmame॒va ta-tkṷrute॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha॒ tiṣṭha॒nn॒. hyāśrṷtataraṃ॒-va~da̭ti॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ āsī̭no yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ ya-tkrau॒ñcama॒nvāhā̭-''su॒ra-nta-dyanma॒ndra-mmā̭nu॒ṣa-ntadyada̭nta॒rā ta-thsadḙvamanta॒rā-'nūcyagṃ̭ sadeva॒tvāya̭ vi॒dvāgṃso॒ vai [ ] 61
pu॒rā hotā̭ro-'bhūva॒-ntasmā॒-dvidhṛ̭tā॒ addhvā॒no-'bhṷ̄va॒-nna panthā̭na॒-ssama̭rukṣannantarve॒dya̭nyaḥ pādo॒ bhava̭ti bahirve॒dya̭nyo-'thānvā॒hāddhva̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai pa॒thāmasagṃ̭ rohā॒yātho̭ bhū॒tañcai॒va bha̭vi॒ṣyaccāva̭ ru॒ndhe-'tho॒ pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭ ru॒ndhe-'tho᳚ grā॒myāgścai॒va pa॒śūnā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ [ru॒ndhe-'tho᳚, de॒va॒lo॒ka-ñcai॒va] 62
devalo॒ka-ñcai॒va ma̭nuṣya lo॒ka-ñcā॒bhi ja̭yati de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒nthsa pra॒jāpa̭tistū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ramā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇīmā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ atho̭ sāmidhe॒nīre॒vābhya̭-na॒ktyalū᳚kṣo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho̭ ta॒rpaya̭tye॒vainā॒-stṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒- [pa॒śubhiḥ̭, ya e॒vaṃ-ve~da॒] 63
-rya e॒vaṃ-ve~da॒ yadeka̭yā ''ghā॒raye॒dekā᳚-mprīṇīyā॒dya-ddvābhyā॒-ndve prī̭ṇīyā॒dya-dti॒sṛbhi॒rati॒ tadrḙcaye॒tmana॒sā ''ghā̭rayati॒ mana̭sā॒ hyanā᳚ptamā॒pyatḙ ti॒ryañca॒mā ghā̭raya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ॒-vā~kca॒ mana̭ścā ''rtīyetāma॒ha-nde॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hā॒mīti॒ vāga̭bravīda॒ha-nde॒vebhya॒ iti॒ mana॒stau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī- [so᳚-'bravīt, pra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va] 64
-tpra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va tva-mmana̭so-'si॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ tadvā॒cā vada॒tīti॒ ta-tkhalu॒ tubhya॒-nna vā॒cā jṷhava॒nnitya̭bravī॒-ttasmā॒nmana̭sā pra॒jāpa̭taye juhvati॒mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ pari॒dhīnthsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒ntrirma̭ddhya॒ma-ntrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒vābhi ja̭yati॒ trirda̭kṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ [-trayaḥ̭, i॒me lo॒kā] 65
i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ trirṷttarā॒rdhya̭-ntrayo॒ vai dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒stāne॒vābhi ja̭yati॒ trirupa̭ vājayati॒ trayo॒ vai dḙvalo॒kā dḙvalo॒kāne॒vābhi ja̭yati॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā āghā॒ramā ghā̭rayati ti॒ra i̭va॒ [ti॒ra i̭va, vai sṷva॒rgo] 66
vai sṷva॒rgo lo॒ka-ssṷva॒rgame॒vāsmai̭ lo॒ka-mpraro̭cayatyṛ॒jumā ghā̭rayatyṛ॒juri̭va॒ hi prā॒ṇa-ssanta̭ta॒mā ghā̭rayati prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ ji॒hma-ntasyā ''ghā̭raye-tprā॒ṇame॒vāsmā᳚jji॒hma-nna̭yati tā॒ja-kpramī̭yate॒śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā dhru॒vā- [ā॒tmā dhru॒vā, ā॒ghā॒ramā॒ghārya̭] 67
-''ghā॒ramā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dadhātya॒gni-rde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī॒-ddaivyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śña-mai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭ti rbrāhma॒ṇa-ma̭bravī-de॒tadvi brū॒hītyā śrā̭va॒yetī॒da-ndḙvā-śśṛṇu॒teti॒ vāva tada̭bravī-da॒gni rde॒vo hoteti॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntama̭vṛṇīta॒ tato̭ de॒vā [de॒vāḥ, abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒] 68
abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prava॒ra-mpra̭vṛ॒ṇate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadbrā᳚hma॒ṇaścā brā᳚hmaṇaśca pra॒śña-me॒yātā᳚-mbrāhma॒ṇāyādhi̭ brūyā॒-dya-dbrā᳚hma॒ṇāyā॒-'ddhyāhā॒ ''tmane-'ddhyā̭ha॒ yadbrā᳚hma॒ṇa-mpa॒rāhā॒-''tmāna॒-mparā̭-''ha॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo na pa॒rocyaḥ̭ || 69 ||
(vā - ā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ - pa॒śubhiḥ॒ - so᳚-'bravī-d- dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ -iva - dhru॒vā - de॒vā - śca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)
āyṷṣṭa āyu॒rdā a̭gna॒ ā pyā̭yasva॒ sa-nte 'va̭ te॒ heḍa॒ udṷtta॒ma-mpraṇo̭ de॒vyā no̭ di॒vo 'gnā̭ viṣṇū॒ agnā̭viṣṇū i॒ma-mmḙ varuṇa॒-tattvā̭ yā॒ myu du॒tya-ñci॒tram || a॒pā-nnapā॒dā hyasthā̭-du॒pastha̭-ñji॒hmānā̭-mū॒rdhvo vi॒dyutaṃ॒-va~sā̭naḥ | tasya॒ jyeṣṭha̭-mmahi॒mānaṃ॒-va~ha̭ntī॒r॒ hira̭ṇyavarṇāḥ॒ pari̭ yanti ya॒hvīḥ || sa- [sam, a॒nyā yantyupa̭] 70
-ma॒nyā yantyupa̭ yantya॒nyā-ssa̭mā॒namū॒rva-nna॒dyaḥ̭ pṛṇanti | tamū॒ śuci॒gṃ॒ śuca̭yo dīdi॒vāgṃ sa̭ma॒pā-nnapā̭ta॒-mpari̭tasthu॒rāpaḥ̭ | tamasmḙrā yuva॒tayo॒ yuvā̭na-mmarmṛ॒jyamā̭nāḥ॒ pari̭ ya॒ntyāpaḥ̭ || sa śu॒kreṇa॒ śikva̭nā re॒vada॒gnirdī॒dāyā̭ni॒ddhmo ghṛ॒tani̭rṇiga॒phsu || indrā॒varṷṇayora॒hagṃsa॒mrājo॒rava॒ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḍāta ī॒dṛśe᳚ || indrā̭varuṇā yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ no [yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ naḥ, vi॒śe janā̭ya॒] 71
vi॒śe janā̭ya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam | dī॒rghapra̭yajyu॒mati॒ yo va̭nu॒ṣyati̭ va॒ya-ñja̭yema॒ pṛta̭nāsu dū॒ḍhyaḥ̭ || ā no̭mitrāvaruṇā॒, prabā॒havā᳚ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ [no॒ varṷṇam, rarā̭ṇo vī॒hi] 72
rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || pra tḙ yakṣi॒ pra ta̭ iyarmi॒ manma॒ bhuvo॒ yathā॒ vandyo̭ no॒ havḙṣu | dhanva̭nniva pra॒pā a̭si॒ tvama̭gna iya॒kṣavḙ pū॒rave᳚ pratna rājann || 73 ||
vi pāja̭sā॒ vi jyoti̭ṣā || sa tvama̭gne॒ pratī̭kena॒ pratyo̭ṣa yātudhā॒nyaḥ̭ | u॒ru॒kṣayḙṣu॒ dīdya̭t || tagṃ su॒pratī̭kagṃ su॒dṛśa॒gg॒ svañca॒-mavi̭dvāgṃso vi॒duṣṭa̭ragṃ sapema | sa ya̭kṣa॒-dviśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npra ha॒vya-ma॒gni-ra॒mṛtḙṣu vocat || a॒gṃ॒ho॒mucḙ vi॒veṣa॒ yanmā॒ vina̭ i॒ndre-ndra̭ kṣa॒trami̭ndri॒yāṇi̭ śatakra॒to 'nṷ te dāyi || 74 ||
(ya॒hvī-ssa - ma̭dhva॒rāya̭ no॒ - varṷṇagṃ - rāja॒gg॒ -tṷścatvārigṃśacca) (a. 12)
(vi॒śvarṷ̄pa॒ - stvaṣṭe - ndraṃ̭-vṛ~॒traṃ - bra̭hmavā॒dina॒-ssa tvai - nā-'so̭mayājye॒ - ṣa vai dḙvara॒tho - de॒vā vai narci nā - ya॒jño - 'gnḙ ma॒hān - trīn - nivī̭ta॒ - māyṷṣṭe॒ - dvāda̭śa)
(vi॒śvarṷ̄po॒ - nainagṃ̭ śītarū॒rā - va॒dya vasṷ - pūrve॒dyu - rvājā॒ itya - gnḙ ma॒hān - nivī̭ta - ma॒nyā yanti॒ - catuḥ̭ saptatiḥ )
(vi॒śvarūpo॒, 'nṷ te dāyi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.