2.3 - Adityebhyo Bhuvadvadbhyashcharum - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે તૃતીયઃ પ્રશ્નઃ - ઇષ્ટિવિધાનં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

આ॒દિ॒ત્યેભ્યો॒ ભુવ॑દ્વદ્ભ્યશ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્ભૂતિ॑કામ આદિ॒ત્યા વા એ॒ત-મ્ભૂત્યૈ॒ પ્રતિ॑ નુદન્તે॒ યો-ઽલ॒-મ્ભૂત્યૈ॒ સ-ન્ભૂતિ॒-ન્ન પ્રા॒પ્નોત્યા॑દિ॒ત્યાને॒વ ભુવ॑દ્વત॒-સ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વૈન॒-મ્ભૂતિ॑-ઙ્ગમયન્તિ॒ ભવ॑ત્યે॒વા ઽઽદિ॒ત્યેભ્યો॑ ધા॒રય॑દ્વ-દ્ભ્યશ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒-દપ॑રુદ્ધો વા-ઽપરુ॒દ્ધ્યમા॑નો વા-ઽઽદિ॒ત્યા વા અ॑પરો॒દ્ધાર॑ આદિ॒ત્યા અ॑વગમયિ॒તાર॑ આદિ॒ત્યાને॒વ ધા॒રય॑દ્વત॒- [ધા॒રય॑દ્વતઃ, સ્વેન॑] 1

-સ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વૈનં॑-વિઁ॒શિ દા᳚દ્ધ્રત્યનપરુ॒દ્ધ્યો ભ॑વ॒ત્યદિ॒તે-ઽનુ॑ મન્ય॒સ્વે-ત્ય॑પરુ॒દ્ધ્યમા॑નો-ઽસ્ય પ॒દમા દ॑દીતે॒યં-વાઁ અદિ॑તિરિ॒યમે॒વાસ્મૈ॑ રા॒જ્યમનુ॑ મન્યતે સ॒ત્યા-ઽઽશીરિત્યા॑હ સ॒ત્યામે॒વા-ઽઽશિષ॑-ઙ્કુરુત ઇ॒હ મન॒ ઇત્યા॑હ પ્ર॒જા એ॒વાસ્મૈ॒ સમ॑નસઃ કરો॒ત્યુપ॒ પ્રેત॑ મરુત- [પ્રેત॑ મરુતઃ, સુ॒દા॒ન॒વ॒ એ॒ના] 2

-સ્સુદાનવ એ॒ના વિ॒શ્પતિ॑ના॒-ઽભ્ય॑મુગ્ં રાજા॑ન॒મિત્યા॑હ મારુ॒તી વૈ વિ-ડ્જ્યે॒ષ્ઠો વિ॒શ્પતિ॑-ર્વિ॒શૈવૈનગ્ં॑ રા॒ષ્ટ્રેણ॒ સમ॑ર્ધયતિ॒ યઃ પ॒રસ્તા᳚-દ્ગ્રામ્યવા॒દી સ્યા-ત્તસ્ય॑ ગૃ॒હા-દ્વ્રી॒હીના હ॑રેચ્છુ॒ક્લાગ્શ્ચ॑ કૃ॒ષ્ણાગ્શ્ચ॒ વિ ચિ॑નુયા॒દ્યે શુ॒ક્લા-સ્સ્યુસ્તમા॑દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પેદાદિ॒ત્યા વૈ દે॒વત॑યા॒ વિડ્વિશ॑મે॒વા-ઽવ॑ ગચ્છ॒- [ગચ્છતિ, અવ॑ગતા-ઽસ્ય॒] 3

-ત્યવ॑ગતા-ઽસ્ય॒ વિડન॑વગતગ્ં રા॒ષ્ટ્ર-મિત્યા॑હુ॒ર્યે કૃ॒ષ્ણા-સ્સ્યુસ્તં-વાઁ॑રુ॒ણ-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-દ્વારુ॒ણં-વૈઁ રા॒ષ્ટ્રમુ॒ભે એ॒વ વિશ॑-ઞ્ચ રા॒ષ્ટ્ર-ઞ્ચાવ॑ ગચ્છતિ॒ યદિ॒ નાવ॒ગચ્છે॑દિ॒મ-મ॒હમા॑દિ॒ત્યેભ્યો॑ ભા॒ગ-ન્નિર્વ॑પા॒મ્યા ઽમુષ્મા॑-દ॒મુષ્યૈ॑ વિ॒શો-ઽવ॑ગન્તો॒-રિતિ॒ નિર્વ॑પે-દાદિ॒ત્યા એ॒વૈન॑-મ્ભાગ॒ધેય॑-મ્પ્રે॒ફ્સન્તો॒ વિશ॒મવ॑ [વિશ॒મવ॑, ગ॒મ॒ય॒ન્તિ॒ યદિ॒] 4

ગમયન્તિ॒ યદિ॒ નાવ॒ગચ્છે॒દાશ્વ॑ત્થા-ન્મ॒યૂખા᳚ન્-થ્સ॒પ્ત મ॑દ્ધ્યમે॒ષાયા॒મુપ॑- હન્યાદિ॒દમ॒હ-મા॑દિ॒ત્યા-ન્બ॑ધ્ના॒મ્યા ઽમુષ્મા॑દ॒મુષ્યૈ॑ વિ॒શો-ઽવ॑ગન્તો॒રિત્યા॑દિ॒ત્યા એ॒વૈન॑-મ્બ॒દ્ધવી॑રા॒ વિશ॒મવ॑ ગમયન્તિ॒ યદિ॒ ના-ઽવ॒ગચ્છે॑-દે॒ત-મે॒વા-ઽઽદિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-દિ॒દ્ધ્મે-ઽપિ॑ મ॒યૂખા॒ન્-થ્સ-ન્ન॑હ્યે-દનપરુ॒દ્ધ્ય-મે॒વાવ॑ ગચ્છ॒ત્યાશ્વ॑ત્થા ભવન્તિમ॒રુતાં॒-વાઁ એ॒ત -દોજો॒ યદ॑શ્વ॒ત્થ ઓજ॑સૈ॒વ વિશ॒મવ॑ ગચ્છતિ સ॒પ્ત ભ॑વન્તિ સ॒પ્ત ગ॑ણા॒ વૈ મ॒રુતો॑ ગણ॒શ એ॒વ વિશ॒મવ॑ ગચ્છતિ । 5

(ધા॒રય॑દ્વતો - મરુતો - ગચ્છતિ॒ - વિશ॒મવૈ॒ - ત - દ॒ષ્ટાદ॑શ ચ) (અ. 1)

દે॒વા વૈ મૃ॒ત્યો-ર॑બિભયુ॒સ્તે પ્ર॒જાપ॑તિ॒-મુપા॑ધાવ॒-ન્તેભ્ય॑ એ॒તા-મ્પ્રા॑જાપ॒ત્યાગ્ં શ॒તકૃ॑ષ્ણલા॒-ન્નિર॑વપ॒-ત્તયૈ॒વૈષ્વ॒મૃત॑-મદધા॒દ્યો મૃ॒ત્યો-ર્બિ॑ભી॒યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તા-મ્પ્રા॑જાપ॒ત્યાગ્ં શ॒તકૃ॑ષ્ણલા॒-ન્નિર્વ॑પે-ત્પ્ર॒જાપ॑તિ-મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્નાયુ॑-ર્દધાતિ॒ સર્વ॒માયુ॑રેતિ શ॒તકૃ॑ષ્ણલા ભવતિ શ॒તાયુઃ॒ પુરુ॑ષ॒-શ્શ॒તેન્દ્રિ॑ય॒ આયુ॑ષ્યે॒વેન્દ્રિ॒યે [ ] 6

પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ ઘૃ॒તે ભ॑વ॒ત્યાયુ॒ર્વૈ ઘૃ॒ત-મ॒મૃત॒ગ્ં॒ હિર॑ણ્ય॒-માયુ॑શ્ચૈ॒વાસ્મા॑ અ॒મૃત॑-ઞ્ચ સ॒મીચી॑ દધાતિ ચ॒ત્વારિ॑ ચત્વારિ કૃ॒ષ્ણલા॒ન્યવ॑ દ્યતિ ચતુરવ॒-ત્તસ્યા-ઽઽપ્ત્યા॑ એક॒ધા બ્ર॒હ્મણ॒ ઉપ॑ હરત્યેક॒ધૈવ યજ॑માન॒ આયુ॑ર્દધાત્ય॒- સાવા॑દિ॒ત્યો ન વ્ય॑રોચત॒ તસ્મૈ॑ દે॒વાઃ પ્રાય॑શ્ચિત્તિ-મૈચ્છ॒-ન્તસ્મા॑ એ॒તગ્ં સૌ॒ર્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર॑વપ॒-ન્તેનૈ॒વા-ઽસ્મિ॒- [-તેનૈ॒વા-ઽસ્મિન્ન્॑, રુચ॑-મદધુ॒ર્યો] 7

-ન્રુચ॑-મદધુ॒ર્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સકા॑મ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તગ્ં સૌ॒ર્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-દ॒મુ-મે॒વા-ઽઽદિ॒ત્યગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્દ॑ધાતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વત્યુભ॒યતો॑ રુ॒ક્મૌ ભ॑વત ઉભ॒યત॑ એ॒વાસ્મિ॒-ન્રુચ॑-ન્દધાતિ પ્રયા॒જે પ્ર॑યાજે કૃ॒ષ્ણલ॑-ઞ્જુહોતિ દિ॒ગ્ભ્ય એ॒વાસ્મૈ᳚ બ્રહ્મવર્ચ॒સમવ॑ રુન્ધ આગ્ને॒ય-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સાવિ॒ત્ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-મ્ભૂમ્યૈ॑ [-ભૂમ્યૈ᳚, ચ॒રું-યઃ ઁકા॒મયે॑ત॒] 8

ચ॒રું-યઃ ઁકા॒મયે॑ત॒ હિર॑ણ્યં-વિઁન્દેય॒ હિર॑ણ્ય॒-મ્મોપ॑ નમે॒દિતિ॒ યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑ત્યાગ્ને॒યં-વૈઁ હિર॑ણ્યં॒-યઁસ્યૈ॒વ હિર॑ણ્ય॒-ન્તેનૈ॒વૈન॑-દ્વિન્દતે સાવિ॒ત્રો ભ॑વતિ સવિ॒તૃપ્ર॑સૂત એ॒વૈન॑-દ્વિન્દતે॒ ભૂમ્યૈ॑ ચ॒રુર્ભ॑વત્ય॒સ્યામે॒વૈન॑-દ્વિન્દત॒ ઉપૈ॑ન॒ગ્ં॒ હિર॑ણ્ય-ન્નમતિ॒ વિ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણર્ધ્યતે॒ યો હિર॑ણ્યં-વિઁ॒ન્દત॑ એ॒તા- [એ॒તામ્, એ॒વ] 9

-મે॒વ નિર્વ॑પે॒દ્ધિર॑ણ્યં-વિઁ॒ત્ત્વા નેન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણ॒ વ્યૃ॑દ્ધ્યત એ॒તામે॒વ નિર્વ॑પે॒દ્યસ્ય॒ હિર॑ણ્ય॒-ન્નશ્યે॒દ્યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑ત્યાગ્ને॒યં-વૈઁ હિર॑ણ્યં॒-યઁસ્યૈ॒ વ હિર॑ણ્ય॒-ન્તેનૈ॒વૈન॑-દ્વિન્દતિ સાવિ॒ત્રો ભ॑વતિ સવિ॒તૃ-પ્ર॑સૂત એ॒વૈન॑-દ્વિન્દતિ॒ ભૂમ્યૈ॑ ચ॒રુર્ભ॑વત્ય॒સ્યાં-વાઁ એ॒તન્ન॑શ્યતિ॒ યન્નશ્ય॑ત્ય॒સ્યામે॒વૈન॑-દ્વિન્દ॒તીન્દ્ર॒- [દ્વિન્દ॒તીન્દ્રઃ॑, ત્વષ્ટુ॒-સ્સોમ॑] 10

-સ્ત્વષ્ટુ॒-સ્સોમ॑-મભી॒ષહા॑-ઽ પિબ॒-થ્સ વિષ્વં॒-વ્યાઁ᳚ર્ચ્છ॒-થ્સ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ સોમપી॒થેન॒ વ્યા᳚ર્ધ્યત॒ સ યદૂ॒ર્ધ્વમુ॒દવ॑મી॒-ત્તે શ્યા॒માકા॑ અભવ॒ન્થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒મુપા॑ધાવ॒-ત્તસ્મા॑ એ॒તગ્ં સો॑મે॒ન્દ્રગ્ગ્ શ્યા॑મા॒ક-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર॑વપ॒-ત્તેનૈ॒વાસ્મિ॑ન્નિન્દ્રિ॒યગ્ં સો॑મપી॒થમ॑દધા॒દ્વિ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ સોમ॒પીથેન॑ર્ધ્યતે॒ ય-સ્સોમં॒-વઁમિ॑તિ॒ ય-સ્સો॑મવા॒મી સ્યા-ત્તસ્મા॑ [સ્યા-ત્તસ્મૈ᳚, એ॒તગ્ં] 11

એ॒તગ્ં સો॑મે॒ન્દ્રગ્ગ્ શ્યા॑મા॒ક-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒-થ્સોમ॑-ઞ્ચૈ॒વેન્દ્ર॑-ઞ્ચ॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॑ન્નિન્દ્રિ॒યગ્ં સો॑મપી॒થ-ન્ધ॑ત્તો॒ નેન્દ્રિ॒યેણ॑ સોમપી॒થેન॒ વ્યૃ॑દ્ધ્યતે॒ ય-થ્સૌ॒મ્યો ભવ॑તિ સોમપી॒થમે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ યદૈ॒ન્દ્રો ભવ॑તીન્દ્રિ॒યં-વૈઁ સો॑મપી॒થ ઇ॑ન્દ્રિ॒યમે॒વ સો॑મપી॒થમવ॑ રુન્ધે શ્યામા॒કો ભ॑વત્યે॒ષ વાવ સ સોમ॑- [સ સોમઃ॑, સા॒ક્ષાદે॒વ] 12

-સ્સા॒ક્ષાદે॒વ સો॑મપી॒થમવ॑ રુન્ધે॒ ઽગ્નયે॑ દા॒ત્રે પુ॑રો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દિન્દ્રા॑ય પ્રદા॒ત્રે પુ॑રો॒ડાશ॒મેકા॑દશકપાલ-મ્પ॒શુકા॑મો॒-ઽગ્નિરે॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પ્ર॑જ॒નય॑તિ વૃ॒દ્ધાનિન્દ્રઃ॒ પ્ર ય॑ચ્છતિ॒ દધિ॒ મધુ॑ ઘૃ॒તમાપો॑ ધા॒ના ભ॑વન્ત્યે॒તદ્વૈ પ॑શૂ॒નાગ્ં રૂ॒પગ્ં રૂ॒પેણૈ॒વ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે પઞ્ચ-ગૃહી॒ત-મ્ભ॑વતિ॒ પાઙ્ક્તા॒ હિ પ॒શવો॑ બહુ રૂ॒પ-મ્ભ॑વતિ બહુ રૂ॒પા હિ પ॒શવ॒- [પ॒શવઃ॑, સમૃ॑દ્ધ્યૈ] 13

-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ પ્રાજાપ॒ત્ય-મ્ભ॑વતિ પ્રાજાપ॒ત્યા વૈ પ॒શવઃ॑ પ્ર॒જાપ॑તિરે॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પ્રજ॑નયત્યા॒ત્મા વૈ પુરુ॑ષસ્ય॒ મધુ॒ યન્મદ્ધ્વ॒ગ્નૌ જુ॒હોત્યા॒ત્માન॑મે॒વ ત-દ્યજ॑માનો॒-ઽગ્નૌ પ્રદ॑ધાતિ પ॒ઙ્ક્ત્યૌ॑ યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ ભવતઃ॒ પાઙ્ક્તઃ॒ પુરુ॑ષઃ॒ પાઙ્ક્તાઃ᳚ પ॒શવ॑ આ॒ત્માન॑મે॒વ મૃ॒ત્યોર્નિ॒ષ્ક્રીય॑પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે ॥ 14 ॥

(ઇ॒ન્દ્રિ॒યે᳚ - ઽસ્મિ॒ન્ - ભૂમ્યા॑ - એ॒તા - મિન્દ્રઃ॒ - સ્યા-ત્તસ્મૈ॒ - સોમો॑ - બહુ રૂ॒પા હિ પ॒શવ॒ - એક॑ચત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 2)

દે॒વા વૈ સ॒ત્રમા॑સ॒ત-ર્ધિ॑પરિમિતં॒-યઁશ॑સ્કામા॒સ્તેષા॒ગ્ં॒ સોમ॒ગ્ં॒ રાજા॑નં॒-યઁશ॑ આર્ચ્છ॒-થ્સ ગિ॒રિમુદૈ॒-ત્તમ॒ગ્નિરનૂદૈ॒-ત્તાવ॒ગ્નીષોમૌ॒ સમ॑ભવતા॒-ન્તાવિન્દ્રો॑ ય॒જ્ઞવિ॑ભ્ર॒ષ્ટો-ઽનુ॒ પરૈ॒-ત્તાવ॑બ્રવીદ્યા॒જય॑ત॒-મ્મેતિ॒ તસ્મા॑ એ॒તામિષ્ટિ॒-ન્નિર॑વપતામાગ્ને॒ય-મ॒ષ્ટાક॑પાલમૈ॒ન્દ્ર-મેકા॑દશકપાલગ્ં સૌ॒મ્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્તયૈ॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્તેજ॑ [તયૈ॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્તેજઃ॑, ઇ॒ન્દ્રિ॒ય-મ્બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-] 15

ઇન્દ્રિ॒ય-મ્બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-મ॑ધત્તાં॒-યોઁ ય॒જ્ઞવિ॑ભ્રષ્ટ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તામિષ્ટિ॒-ન્નિર્વ॑પેદાગ્ને॒ય-મ॒ષ્ટાક॑પાલમૈ॒ન્દ્ર-મેકા॑દશકપાલગ્ં સૌ॒મ્ય-ઞ્ચ॒રું-યઁદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑તિ॒ તેજ॑ એ॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ યદૈ॒ન્દ્રો ભવ॑તીન્દ્રિ॒યમે॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ ય-થ્સૌ॒મ્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-ન્તેના᳚ ઽઽગ્ને॒યસ્ય॑ ચ સૌ॒મ્યસ્ય॑ ચૈ॒ન્દ્રે સ॒માશ્લે॑ષયે॒-ત્તેજ॑શ્ચૈ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ઞ્ચ॑ સ॒મીચી॑ [સ॒મીચી᳚, દ॒ધા॒ત્ય॒ગ્ની॒ષો॒મીય॒-] 16

દધાત્યગ્નીષો॒મીય॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્ય-ઙ્કામો॒ નોપ॒નમે॑દાગ્ને॒યો વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણ-સ્સ સોમ॑-મ્પિબતિ॒ સ્વામે॒વ દે॒વતા॒ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સૈવૈન॒-ઙ્કામે॑ન॒ સમ॑ર્ધય॒ત્યુપૈ॑ન॒-ઙ્કામો॑ નમત્યગ્નીષો॒મીય॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્બ્રહ્મવર્ચ॒સકા॑મો॒-ઽગ્નીષોમા॑ વે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્ધ॑ત્તો બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ [બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ, ભ॒વ॒તિ॒ યદ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-] 17

ભ॑વતિ॒ યદ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-સ્તેના᳚-ઽઽગ્ને॒યો યચ્છ્યા॑મા॒કસ્તેન॑ સૌ॒મ્ય-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સોમા॑ય વા॒જિને᳚ શ્યામા॒ક-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ ક્લૈબ્યા᳚દ્બિભી॒યા-દ્રેતો॒ હિ વા એ॒તસ્મા॒-દ્વાજિ॑નમપ॒ક્રામ॒ત્યથૈ॒ષ ક્લૈબ્યા᳚દ્બિભાય॒ સોમ॑મે॒વ વા॒જિન॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॒-ન્રેતો॒ વાજિ॑ન-ન્દધાતિ॒ ન ક્લી॒બો ભ॑વતિબ્રાહ્મણસ્પ॒ત્ય-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્ગ્રામ॑કામો॒ [-નિર્વ॑પે॒-દ્ગ્રામ॑કામઃ, બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑મે॒વ] 18

બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-ન્પ્ર ય॑ચ્છતિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ ગ॒ણવ॑તી યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ ભવત-સ્સજા॒તૈરે॒વૈન॑-ઙ્ગ॒ણવ॑ન્ત-ઙ્કરોત્યે॒તામે॒વ નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ બ્રહ્મ॒ન્ વિશં॒-વિઁ ના॑શયેય॒મિતિ॑ મારુ॒તી યા᳚જ્યાનુવા॒ક્યે॑ કુર્યા॒-દ્બ્રહ્મ॑ન્ને॒વ વિશં॒-વિઁ ના॑શયતિ ॥ 19

(તેજઃ॑ - સ॒મીચી᳚ - બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ - ગ્રામ॑કામ॒ - સ્ત્રિચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 3)

અ॒ર્ય॒મ્ણે ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પ-થ્સુવ॒ર્ગકા॑મો॒-ઽસૌ વા આ॑દિ॒ત્યો᳚-ઽર્ય॒મા-ઽર્ય॒મણ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈનગ્ં॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયત્યર્ય॒મ્ણે ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ દાન॑કામા મે પ્ર॒જા-સ્સ્યુ॒રિત્ય॒સૌ વા આ॑દિ॒ત્યો᳚-ઽર્ય॒મા યઃ ખલુ॒ વૈ દદા॑તિ॒ સો᳚-ઽર્ય॒મા-ઽર્ય॒મણ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વા- [સ એ॒વ, અ॒સ્મૈ॒ દાન॑કામાઃ] 20

-ઽસ્મૈ॒ દાન॑કામાઃ પ્ર॒જાઃ ક॑રોતિ॒ દાન॑કામા અસ્મૈ પ્ર॒જા ભ॑વન્ત્યર્ય॒મ્ણે ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત સ્વ॒સ્તિ જ॒નતા॑મિયા॒મિત્ય॒સૌ વા આ॑દિ॒ત્યો᳚-ઽર્ય॒મા- ઽર્ય॒મણ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-ન્ત-દ્ગ॑મયતિ॒ યત્ર॒ જિગ॑મિષ॒તીન્દ્રો॒ વૈ દે॒વાના॑માનુજાવ॒ર આ॑સી॒-થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒ -મુપા॑ધાવ॒-ત્તસ્મા॑ એ॒તમૈ॒ન્દ્રમા॑નુષૂ॒ક-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિ- [-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિઃ, અ॒વ॒પ॒-ત્તેનૈ॒વૈન॒મગ્રં॑-] 21

-ર॑વપ॒-ત્તેનૈ॒વૈન॒-મગ્ર॑-ન્દે॒વતા॑ના॒-મ્પર્ય॑ણય-દ્બુ॒દ્ધ્નવ॑તી॒ અગ્ર॑વતી યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ અકરો-દ્બુ॒દ્ધ્ના-દે॒વૈન॒મગ્ર॒-મ્પર્ય॑ણય॒દ્યો રા॑જ॒ન્ય॑ આનુજાવ॒ર-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તમૈ॒ન્દ્ર-મા॑નુષૂ॒ક-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દિન્દ્ર॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-મગ્રગ્ં॑ સમા॒નાના॒-મ્પરિ॑ણયતિ બુ॒દ્ધ્નવ॑તી॒ અગ્ર॑વતી યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ ભવતો બુ॒દ્ધ્ના-દે॒વૈન॒-મગ્ર॒મ્- [બુ॒દ્ધ્ના-દે॒વૈન॒-મગ્ર᳚મ્, પરિ॑] 22

-પરિ॑ ણયત્યાનુષૂ॒કો ભ॑વત્યે॒ષા હ્યે॑તસ્ય॑ દે॒વતા॒ ય આ॑નુજાવ॒ર-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ યો બ્રા᳚હ્મ॒ણ આ॑નુજાવ॒ર-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒ત-મ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્ય-મા॑નુષૂ॒ક-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્બૃહ॒સ્પતિ॑-મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒મગ્રગ્ં॑ સમા॒નાના॒-મ્પરિ॑ણયતિ બુ॒દ્ધ્નવ॑તી॒ અગ્ર॑વતી યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ ભવતો બુ॒દ્ધ્ના-દે॒વૈન॒-મગ્ર॒-મ્પરિ॑ ણયત્યાનુષૂ॒કો ભ॑વત્યે॒ષા હ્યે॑તસ્ય॑ દે॒વતા॒ ય આ॑નુજાવ॒ર-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ ॥ 23 ॥

(એ॒વ - નિર - ગ્ર॑-મે॒તસ્ય॑ - ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 4)

પ્ર॒જાપ॑તે॒-સ્ત્રય॑સ્ત્રિગ્ંશ-દ્દુહિ॒તર॑ આસ॒-ન્તા-સ્સોમા॑ય॒ રાજ્ઞે॑-ઽદદા॒-ત્તાસાગ્ં॑ રોહિ॒ણીમુપૈ॒-ત્તા ઈર્ષ્ય॑ન્તીઃ॒ પુન॑રગચ્છ॒-ન્તા અન્વૈ॒-ત્તાઃ પુન॑રયાચત॒ તા અ॑સ્મૈ॒ ન પુન॑રદદા॒-થ્સો᳚-ઽબ્રવી-દૃ॒ત-મ॑મીષ્વ॒ યથા॑ સમાવ॒ચ્છ ઉ॑પૈ॒ષ્યામ્યથ॑ તે॒ પુન॑-ર્દાસ્યા॒મીતિ॒ સ ઋ॒તમા॑મી॒-ત્તા અ॑સ્મૈ॒ પુન॑રદદા॒-ત્તાસાગ્ં॑ રોહિ॒ણીમે॒વોપ॒- [રોહિ॒ણીમે॒વોપ॑, ઐ॒ત્તં-યઁક્ષ્મ॑] 24

-ત્તં-યઁક્ષ્મ॑ આર્ચ્છ॒-દ્રાજા॑નં॒-યઁક્ષ્મ॑ આર॒દિતિ॒ તદ્રા॑જય॒ક્ષ્મસ્ય॒ જન્મ॒ ય-ત્પાપી॑યા॒નભ॑વ॒-ત્ત-ત્પા॑પય॒ક્ષ્મસ્ય॒ યજ્જા॒યાભ્યો-ઽવિ॑ન્દ॒-ત્તજ્જા॒યેન્ય॑સ્ય॒ય એ॒વમે॒તેષાં॒-યઁક્ષ્મા॑ણા॒-ઞ્જન્મ॒ વેદ॒ નૈન॑મે॒તે યક્ષ્મા॑ વિન્દન્તિ॒સ એ॒તા એ॒વ ન॑મ॒સ્ય-ન્નુપા॑-ઽધાવ॒-ત્તા અ॑બ્રુવ॒ન્. વરં॑-વૃઁણામહૈ સમાવ॒ચ્છ એ॒વ ન॒ ઉપા॑ય॒ ઇતિ॒ તસ્મા॑ એ॒ત- [તસ્મા॑ એ॒તમ્, આ॑દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રું] 25

-મા॑દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર॑વપ॒-ન્તેનૈ॒વૈન॑-મ્પા॒પા-થ્સ્રામા॑દમુઞ્ચ॒ન્. યઃ પા॑પય॒ક્ષ્મગૃ॑હીત॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તમા॑દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પેદાદિ॒ત્યાને॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વૈન॑-મ્પા॒પા-થ્સ્રામા᳚ન્મુઞ્ચન્ત્ય-માવા॒સ્યા॑યા॒-ન્નિર્વ॑પે-દ॒મુમે॒વૈન-॑મા॒પ્યાય॑માન॒-મન્વા પ્યા॑યયતિ॒ નવો॑નવો ભવતિ॒ જાય॑માન॒ ઇતિ॑ પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવ॒ત્યાયુ॑રે॒વાસ્મિ॒-ન્તયા॑ દધાતિ॒ યમા॑દિ॒ત્યા અ॒ગ્ં॒શુમા᳚પ્યા॒યય॒ન્તીતિ॑ યા॒જ્યૈવૈન॑મે॒તયા᳚ પ્યાયયતિ ॥ 26 ॥

(એ॒વોપૈ॒ -ત- મ॑સ્મિ॒ન્ - ત્રયો॑દશચ) (અ. 5)

પ્ર॒જાપ॑તિ ર્દે॒વેભ્યો॒-ઽન્નાદ્યં॒-વ્યાઁદિ॑શ॒-થ્સો᳚-ઽબ્રવી॒દ્યદિ॒માન્ ઁલો॒કા-ન॒ભ્ય॑તિ॒રિચ્યા॑તૈ॒ તન્મમા॑સ॒દિતિ॒ તદિ॒માન્ ઁલો॒કા-ન॒ભ્યત્ય॑રિચ્ય॒તેન્દ્ર॒ગ્ં॒ રાજા॑ન॒-મિન્દ્ર॑-મધિરા॒જ-મિન્દ્રગ્ગ્॑ સ્વ॒રાજા॑ન॒-ન્તતો॒ વૈ સ ઇ॒માન્ ઁલો॒કાગ્ સ્ત્રે॒ધા-ઽદુ॑હ॒-ત્ત-ત્ત્રિ॒ધાતો᳚-સ્ત્રિધાતુ॒ત્વં-યઁ-ઙ્કા॒મયે॑તાન્ના॒દ-સ્સ્યા॒દિતિ॒ તસ્મા॑ એ॒ત-ન્ત્રિ॒ધાતુ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દિન્દ્રા॑ય॒ રાજ્ઞે॑ પુરો॒ડાશ॒- [પુરો॒ડાશ᳚મ્, એકા॑દશકપાલ॒-] 27

-મેકા॑દશકપાલ॒-મિન્દ્રા॑યા-ધિરા॒જાયેન્દ્રા॑ય સ્વ॒રાજ્ઞે॒-ઽયં-વાઁ ઇન્દ્રો॒ રાજા॒-ઽયમિન્દ્રો॑-ઽધિરા॒જો॑-ઽસાવિન્દ્રઃ॑ સ્વ॒રાડિ॒માને॒વ લો॒કાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑ચ્છન્ત્યન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વતિ॒ યથા॑ વ॒થ્સેન॒ પ્રત્તા॒-ઙ્ગા-ન્દુ॒હ એ॒વમે॒વેમાન્ ઁલો॒કા-ન્પ્રત્તા॒ન્ કામ॑મ॒ન્નાદ્ય॑-ન્દુહ ઉત્તા॒નેષુ॑ ક॒પાલે॒ષ્વધિ॑ શ્રય॒ત્યયા॑તયામત્વાય॒ ત્રયઃ॑ પુરો॒ડાશા॑ ભવન્તિ॒ ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા એ॒ષાં-લોઁ॒કાના॒માપ્ત્યા॒ ઉત્ત॑રઉત્તરો॒ જ્યાયા᳚-ન્ભવત્યે॒વમિ॑વ॒ હીમે લો॒કા-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સર્વે॑ષામભિ-ગ॒મય॒ન્નવ॑ દ્ય॒ત્યછ॑મ્બટ્કારં-વ્યઁ॒ત્યાસ॒મન્વા॒હાનિ॑ર્દાહાય ॥ 28 ॥

(પુ॒રો॒ડાશં॒ - ત્રયઃ॒ - ષડ્વિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 6)

દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસ॒-ન્તા-ન્દે॒વાનસુ॑રા અજય॒-ન્તે દે॒વાઃ પ॑રાજિગ્યા॒ના અસુ॑રાણાં॒-વૈઁશ્ય॒મુપા॑-ઽઽય॒-ન્તેભ્ય॑ ઇન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મપા᳚ક્રામ॒-ત્તદિન્દ્રો॑-ઽચાય॒-ત્તદન્વપા᳚ક્રામ॒-ત્તદ॑વ॒રુધ॒-ન્નાશ॑ક્નો॒-ત્તદ॑સ્માદભ્ય॒ર્ધો॑ ઽચર॒-થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒મુપા॑ધાવ॒-ત્તમે॒તયા॒ સર્વ॑પૃષ્ઠયા-ઽયાજય॒-ત્તયૈ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-મદધા॒દ્ય ઇ॑ન્દ્રિ॒યકા॑મો [ઇ॑ન્દ્રિ॒યકા॑મઃ, વી॒ર્ય॑કામ॒-સ્સ્યાત્-] 29

વી॒ર્ય॑કામ॒-સ્સ્યા-ત્તમે॒તયા॒ સર્વ॑પૃષ્ઠયા યાજયેદે॒તા એ॒વ દે॒વતા॒-સ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તા એ॒વાસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-ન્દધતિ॒યદિન્દ્રા॑ય॒ રાથ॑ન્તરાય નિ॒ર્વપ॑તિ॒ યદે॒વાગ્ને-સ્તેજ॒સ્તદે॒વાવ॑ રુન્ધે॒યદિન્દ્રા॑ય॒ બાર્હ॑તાય॒ યદે॒વેન્દ્ર॑સ્ય॒ તેજ॒સ્તદે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ યદિન્દ્રા॑ય વૈરૂ॒પાય॒ યદે॒વ સ॑વિ॒તુ-સ્તેજ॒સ્ત- [સ॑વિ॒તુ-સ્તેજ॒સ્તત્, એ॒વાવ॑ રુન્ધે॒] 30

-દે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ યદિન્દ્રા॑ય વૈરા॒જાય॒ યદે॒વ ધા॒તુ-સ્તેજ॒સ્ત-દે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ યદિન્દ્રા॑ય શાક્વ॒રાય॒ યદે॒વ મ॒રુતા॒-ન્તેજ॒સ્ત-દે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ યદિન્દ્રા॑ય રૈવ॒તાય॒ યદે॒વ બૃહ॒સ્પતે॒-સ્તેજ॒સ્ત-દે॒વા-ઽવ॑ રુન્ધ એ॒તાવ॑ન્તિ॒ વૈ તેજાગ્ં॑સિ॒ તાન્યે॒વાવ॑ રુન્ધ ઉત્તા॒નેષુ॑ ક॒પાલે॒ષ્વધિ॑ શ્રય॒ત્યયા॑તયામત્વાય॒ દ્વાદ॑શકપાલઃ પુરો॒ડાશો॑ [પુરો॒ડાશઃ॑, ભ॒વ॒તિ॒ વૈ॒શ્વ॒દે॒વ॒ત્વાય॑] 31

ભવતિ વૈશ્વદેવ॒ત્વાય॑ સમ॒ન્ત-મ્પ॒ર્યવ॑દ્યતિ સમ॒ન્ત-મે॒વેન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્યં॑-યઁજ॑માને દધાતિ વ્ય॒ત્યાસ॒-મન્વા॒હાનિ॑ર્દાહા॒યાશ્વ॑ ઋષ॒ભો વૃ॒ષ્ણિર્બ॒સ્ત-સ્સા-દક્ષિ॑ણા-વૃષ॒ત્વાયૈ॒તયૈ॒વ ય॑જેતા-ઽભિશ॒સ્યમા॑ન એ॒તાશ્ચેદ્વા અ॑સ્યદે॒વતા॒ અન્ન॑-મ॒દન્ત્ય॒દન્ત્યુ॑-વે॒વા-ઽસ્ય॑ મનુ॒ષ્યાઃ᳚ ॥ 32 ॥

(ઇ॒ન્દ્રિ॒ય॒કા॑મઃ-સવિ॒તુસ્તેજ॒સ્તત્ - પુ॑રો॒ડાશો॒ -ઽષ્ટાત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 7)

રજ॑નો॒ વૈ કૌ॑ણે॒યઃ ક્ર॑તુ॒જિત॒-ઞ્જાન॑કિ-ઞ્ચક્ષુ॒ર્વન્ય॑મયા॒-ત્તસ્મા॑ એ॒તામિષ્ટિ॒-ન્નિર॑વપ-દ॒ગ્નયે॒ ભ્રાજ॑સ્વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલગ્ં સૌ॒ર્ય-ઞ્ચ॒રુમ॒ગ્નયે॒ ભ્રાજ॑સ્વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્તયૈ॒વાસ્મિ॒ન્ ચક્ષુ॑રદધા॒-દ્ય-શ્ચક્ષુ॑કામ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તામિષ્ટિ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ॒ગ્નયે॒ ભ્રાજ॑સ્વતે પુરો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલગ્ં સૌ॒ર્ય-ઞ્ચ॒રુમ॒ગ્નયે॒ ભ્રાજ॑સ્વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલમ॒ગ્ને ર્વૈ ચક્ષુ॑ષા મનુ॒ષ્યા॑ વિ- [ચક્ષુ॑ષા મનુ॒ષ્યા॑ વિ, પ॒શ્ય॒ન્તિ॒ સૂર્ય॑સ્ય] 33

પ॑શ્યન્તિ॒ સૂર્ય॑સ્ય દે॒વા અ॒ગ્નિ-ઞ્ચૈ॒વ સૂર્ય॑-ઞ્ચ॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॒ન્ ચક્ષુ॑-ર્ધત્ત॒-શ્ચક્ષુ॑ષ્મા-ને॒વ ભ॑વતિ॒ યદા᳚ગ્ને॒યૌ ભવ॑ત॒-શ્ચક્ષુ॑ષી એ॒વાસ્મિ॒-ન્ત-ત્પ્રતિ॑ દધાતિ॒ ય-થ્સૌ॒ર્યો નાસિ॑કા॒-ન્તેના॒ભિતઃ॑ સૌ॒ર્યમા᳚ગ્ને॒યૌ ભ॑વત॒-સ્તસ્મા॑-દ॒ભિતો॒ નાસિ॑કા॒-ઞ્ચક્ષુ॑ષી॒ તસ્મા॒-ન્નાસિ॑કયા॒ ચક્ષુ॑ષી॒ વિધૃ॑તે સમા॒ની યા᳚જ્યાનુવા॒ક્યે॑ ભવત-સ્સમા॒નગ્ં હિ ચક્ષુ॒-સ્સમૃ॑દ્ધ્યા॒ ઉદુ॒ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસગ્ં સ॒પ્ત ત્વા॑ હ॒રિતો॒ રથે॑ ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒મુદ॑ગા॒દની॑ક॒મિતિ॒ પિણ્ડા॒-ન્પ્રય॑ચ્છતિ॒ ચક્ષુ॑-રે॒વાસ્મૈ॒ પ્રય॑ચ્છતિ॒ યદે॒વ તસ્ય॒ તત્ ॥ 34 ॥

(વિ - હ્ય॑ - ષ્ટાવિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 8)

ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ ધ્રુ॒વો॑-ઽહગ્ં સ॑જા॒તેષુ॑ ભૂયાસ॒-ન્ધીર॒શ્ચેત્તા॑ વસુ॒વિ-દ્ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ ધ્રુ॒વો॑-ઽહગ્ં સ॑જા॒તેષુ॑ ભૂયાસ-મુ॒ગ્રશ્ચેત્તા॑ વસુ॒વિ-દ્ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ ધ્રુ॒વો॑-ઽહગ્ં સ॑જા॒તેષુ॑ ભૂયાસ-મભિ॒ભૂશ્ચેત્તા॑ વસુ॒વિ-દામ॑ન-મ॒સ્યામ॑નસ્ય દેવા॒ યે સ॑જા॒તાઃ કુ॑મા॒રા-સ્સમ॑નસ॒સ્તાન॒હ-ઙ્કા॑મયે હૃ॒દા તે મા-ઙ્કા॑મયન્તાગ્ં હૃ॒દા તા-ન્મ॒ આમ॑નસઃ કૃધિ॒ સ્વાહા ઽઽમ॑નમ॒- [સ્વાહા ઽઽમ॑નમ॒સિ, આમ॑નસ્ય] 35

-સ્યામ॑નસ્ય દેવા॒ યા-સ્સ્ત્રિય॒-સ્સમ॑નસ॒સ્તા અ॒હ-ઙ્કા॑મયે હૃ॒દા તા મા-ઙ્કા॑મયન્તાગ્ં હૃ॒દા તા મ॒ આમ॑નસઃ કૃધિ॒ સ્વાહા॑ વૈશ્વદે॒વીગ્ં-સા᳚ઙ્ગ્રહ॒ણી-ન્નિર્વ॑પે॒દ્ગ્રામ॑કામો વૈશ્વદે॒વા વૈ સ॑જા॒તા વિશ્વા॑ને॒વ દે॒વાન્થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-ન્પ્ર ય॑ચ્છન્તિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ સાઙ્ગ્રહ॒ણી ભ॑વતિ મનો॒ગ્રહ॑ણં॒-વૈઁસ॒ગ્રંહ॑ણ॒-મ્મન॑ એ॒વ સ॑જા॒તાનાં᳚- [એ॒વ સ॑જા॒તાના᳚મ્, ગૃ॒હ્ણા॒તિ॒ ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ] 36

-ગૃહ્ણાતિ ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ ધ્રુ॒વો॑-ઽહગ્ં સ॑જા॒તેષુ॑ ભૂયાસ॒મિતિ॑ પરિ॒ધી-ન્પરિ॑ દધાત્યા॒શિષ॑મે॒વૈતામા શા॒સ્તે-ઽથો॑ એ॒તદે॒વ સર્વગ્ં॑ સજા॒તેષ્વધિ॑ ભવતિ॒ યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષ॑ એ॒તે પ॑રિ॒ધયઃ॑ પરિધી॒યન્ત॒ આમ॑ નમ॒સ્યામ॑નસ્ય દેવા॒ ઇતિ॑ તિ॒સ્ર આહુ॑તી ર્જુહોત્યે॒તાવ॑ન્તો॒ વૈ સ॑જા॒તા યે મ॒હાન્તો॒ યે ક્ષુ॑લ્લ॒કા યા-સ્સ્ત્રિય॒સ્તાને॒વાવ॑ રુન્ધે॒ ત એ॑ન॒મવ॑રુદ્ધા॒ ઉપ॑ તિષ્ઠન્તે ॥ 37 ॥

(સ્વાહા ઽઽમ॑નમસિ - સજા॒તાનાગ્ં॑ - રુન્ધે॒ - પઞ્ચ॑ ચ ) (અ. 9)

યન્નવ॒-મૈત્ત-ન્નવ॑નીત-મભવ॒દ્ય-દસ॑ર્પ॒-ત્ત-થ્સ॒ર્પિર॑ભવ॒-દ્યદદ્ધિ॑યત॒ ત-દ્ઘૃ॒તમ॑ભવદ॒શ્વિનોઃ᳚ પ્રા॒ણો॑-ઽસિ॒ તસ્ય॑ તે દત્તાં॒-યઁયોઃ᳚ પ્રા॒ણો-ઽસિ॒ સ્વાહેન્દ્ર॑સ્ય પ્રા॒ણો॑-ઽસિ॒ તસ્ય॑ તે દદાતુ॒ યસ્ય॑ પ્રા॒ણો-ઽસિ॒ સ્વાહા॑ મિ॒ત્રાવરુ॑ણયોઃ પ્રા॒ણો॑-ઽસિ॒ તસ્ય॑ તે દત્તાં॒-યઁયોઃ᳚ પ્રા॒ણો-ઽસિ॒ સ્વાહા॒ વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્પ્રા॒ણો॑-ઽસિ॒ [વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્પ્રા॒ણો॑-ઽસિ॒, તસ્ય॑ તે] 38

તસ્ય॑ તે દદતુ॒ યેષા᳚-મ્પ્રા॒ણો-ઽસિ॒ સ્વાહા॑ ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારા॑મ॒મૃત॑સ્ય॒ પન્થા॒મિન્દ્રે॑ણ દ॒ત્તા-મ્પ્રય॑તા-મ્મ॒રુદ્ભિઃ॑ । ત-ત્ત્વા॒ વિષ્ણુઃ॒ પર્ય॑પશ્ય॒-ત્ત-ત્ત્વેડા॒ ગવ્યૈર॑યત્ ॥ પા॒વ॒મા॒નેન॑ ત્વા॒ સ્તોમે॑ન ગાય॒ત્રસ્ય॑ વર્ત॒ન્યોપા॒ગ્ં॒શો ર્વી॒ર્યે॑ણ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તો-થ્સૃ॑જતુ જી॒વાત॑વે જીવન॒સ્યાયૈ॑ બૃહ-દ્રથન્ત॒રયો᳚સ્ત્વા॒ સ્તોમે॑ન ત્રિ॒ષ્ટુભો॑ વર્ત॒ન્યા શુ॒ક્રસ્ય॑ વી॒ર્યે॑ણ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તો- [સવિ॒તોત્, સૃ॒જ॒તુ॒ જી॒વાત॑વે] 39

-થ્સૃ॑જતુ જી॒વાત॑વે જીવન॒સ્યાયા॑ અ॒ગ્નેસ્ત્વા॒ માત્ર॑યા॒ જગ॑ત્યૈ વર્ત॒ન્યા-ઽઽગ્ર॑ય॒ણસ્ય॑ વી॒ર્યે॑ણ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તો-થ્સૃ॑જતુ જી॒વાત॑વે જીવન॒સ્યાયા॑ ઇ॒મમ॑ગ્ન॒ આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે કૃધિ પ્રિ॒યગ્ં રેતો॑ વરુણ સોમ રાજન્ન્ । મા॒ તેવા᳚સ્મા અદિતે॒ શર્મ॑ યચ્છ॒ વિશ્વે॑ દેવા॒ જર॑દષ્ટિ॒ર્યથા-ઽસ॑ત્ ॥ અ॒ગ્નિરાયુ॑ષ્મા॒ન્-થ્સ વન॒સ્પતિ॑ભિ॒-રાયુ॑ષ્મા॒-ન્તેન॒ ત્વા-ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ॒ સોમ॒ આયુ॑ષ્મા॒ન્-થ્સ ઓષ॑ધીભિ ર્ય॒જ્ઞ આયુ॑ષ્મા॒ન્-થ્સ દક્ષિ॑ણાભિ॒ ર્બ્રહ્મા-ઽઽયુ॑ષ્મ॒-ત્ત-દ્બ્રા᳚હ્મ॒ણૈરાયુ॑ષ્મ-દ્દે॒વા આયુ॑ષ્મન્ત॒સ્તે॑-ઽમૃતે॑ન પિ॒તર॒ આયુ॑ષ્મન્ત॒સ્તે સ્વ॒ધયા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત॒સ્તેન॒ ત્વા ઽઽયુ॒ષા-ઽઽ યુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ ॥ 40 ॥

(વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્પ્રા॒ણો॑-ઽસિ - ત્રિ॒ષ્ટુભો॑ વર્ત॒ન્યા શુ॒ક્રસ્ય॑ વી॒ર્યે॑ણ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તોથ્ - સોમ॒ આયુ॑ષ્મા॒ન્ - પઞ્ચ॑વિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 10)

અ॒ગ્નિં-વાઁ એ॒તસ્ય॒ શરી॑ર-ઙ્ગચ્છતિ॒ સોમ॒ગ્ં॒ રસો॒ વરુ॑ણ એનં-વઁરુણપા॒શેન॑ ગૃહ્ણાતિ॒ સર॑સ્વતીં॒-વાઁગ॒ગ્નાવિષ્ણૂ॑ આ॒ત્મા યસ્ય॒ જ્યોગા॒મય॑તિ॒ યો જ્યોગા॑મયાવી॒ સ્યાદ્યો વા॑ કા॒મયે॑ત॒ સર્વ॒માયુ॑રિયા॒મિતિ॒ તસ્મા॑ એ॒તામિષ્ટિ॒-ન્નિર્વ॑પેદાગ્ને॒ય -મ॒ષ્ટાક॑પાલગ્ં સૌ॒મ્ય-ઞ્ચ॒રું-વાઁ॑રુ॒ણ-ન્દશ॑કપાલગ્ં સારસ્વ॒ત-ઞ્ચ॒રુમા᳚ગ્નાવૈષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ-મ॒ગ્નેરે॒વાસ્ય॒ શરી॑ર-ન્નિષ્ક્રી॒ણાતિ॒ સોમા॒દ્રસં॑- [સોમા॒દ્રસ᳚મ્, વા॒રુ॒ણેનૈ॒વૈનં॑-] 41

-ઁવારુ॒ણેનૈ॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ સારસ્વ॒તેન॒ વાચ॑-ન્દધાત્ય॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ વિષ્ણુ॑ર્ય॒જ્ઞો દે॒વતા॑ભિશ્ચૈ॒વૈનં॑-યઁ॒જ્ઞેન॑ ચ ભિષજ્યત્યુ॒ત યદી॒તાસુ॒ ર્ભવ॑તિ॒ જીવ॑ત્યે॒વ યન્નવ॒-મૈત્ત-ન્નવ॑નીત-મભવ॒-દિત્યાજ્ય॒- મવે᳚ક્ષતે-રૂ॒પમે॒વાસ્યૈ॒-તન્મ॑હિ॒માનં॒-વ્યાઁચ॑ષ્ટે॒-ઽશ્વિનોઃ᳚ પ્રા॒ણો॑-ઽસીત્યા॑હા॒શ્વિનૌ॒ વૈ દે॒વાનાં᳚- [દે॒વાના᳚મ્, ભિ॒ષજૌ॒] 42

-ભિ॒ષજૌ॒ તાભ્યા॑મે॒વાસ્મૈ॑ ભેષ॒જ-ઙ્ક॑રો॒તીન્દ્ર॑સ્ય પ્રા॒ણો॑ ઽસીત્યા॑હેન્દ્રિ॒ય- મે॒વાસ્મિ॑ન્ને॒તેન॑ દધાતિ મિ॒ત્રાવરુ॑ણયોઃ પ્રા॒ણો॑-ઽસીત્યા॑હ પ્રાણાપા॒નાવે॒- વાસ્મિ॑ન્ને॒તેન॑ દધાતિ॒ વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્પ્રા॒ણો॑-ઽસીત્યા॑હ વી॒ર્ય॑મે॒વાસ્મિ॑ન્ને॒તેન॑ દધાતિ ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારા॑મ॒મૃત॑સ્ય॒ પન્થા॒મિત્યા॑હ યથાય॒જુરે॒વૈત-ત્પા॑વમા॒નેન॑ ત્વા॒ સ્તોમે॒ને- [સ્તોમે॒નેતિ, આ॒હ॒ પ્રા॒ણમે॒વાસ્મિ॑-] 43

-ત્યા॑હ પ્રા॒ણમે॒વાસ્મિ॑-ન્ને॒તેન॑ દધાતિ બૃહ-દ્રથન્ત॒રયો᳚સ્ત્વા॒ સ્તોમે॒નેત્યા॒હૌજ॑ એ॒વાસ્મિ॑ન્ને॒તેન॑ દધાત્ય॒ગ્નેસ્ત્વા॒ માત્ર॒યેત્યા॑હા॒-ઽઽત્માન॑-મે॒વાસ્મિ॑ન્ને॒તેન॑ દધાત્યૃ॒ત્વિજઃ॒ પર્યા॑હુ॒ર્યાવ॑ન્ત એ॒વર્ત્વિજ॒સ્ત એ॑ન-મ્ભિષજ્યન્તિ બ્ર॒હ્મણો॒ હસ્ત॑મન્વા॒રભ્ય॒ પર્યા॑હુરેક॒ધૈવ યજ॑માન॒ આયુ॑ર્દધતિ॒ યદે॒વ તસ્ય॒ તદ્ધિર॑ણ્યા- [તદ્ધિર॑ણ્યાત્, ઘૃ॒ત-ન્નિષ્પિ॑બ॒ત્યાયુ॒ર્વૈ] 44

-દ્ઘૃ॒ત-ન્નિષ્પિ॑બ॒ત્યાયુ॒ર્વૈ ઘૃ॒તમ॒મૃત॒ગ્ં॒ હિર॑ણ્યમ॒મૃતા॑દે॒વા ઽઽયુ॒ર્નિષ્પિ॑બતિ શ॒તમા॑ન-મ્ભવતિ શ॒તાયુઃ॒ પુરુ॑ષ-શ્શ॒તેન્દ્રિ॑ય॒ આયુ॑ષ્યે॒વેન્દ્રિ॒યે પ્રતિ॑તિષ્ઠ॒ત્યથો॒ ખલુ॒ યાવ॑તી॒-સ્સમા॑ એ॒ષ્ય-ન્મન્યે॑ત॒ તાવ॑ન્માનગ્ગ્ સ્યા॒-થ્સમૃ॑દ્ધ્યા ઇ॒મમ॑ગ્ન॒ આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે કૃ॒ધીત્યા॒હા ઽઽયુ॑રે॒વાસ્મિ॒ન્. વર્ચો॑ દધાતિ॒ વિશ્વે॑ દેવા॒ જર॑દષ્ટિ॒ર્યથા ઽસ॒દિત્યા॑ -હ॒ જર॑દષ્ટિમે॒વૈન॑-ઙ્કરોત્ય॒ગ્નિ-રાયુ॑ષ્મા॒નિતિ॒ હસ્ત॑-ઙ્ગૃહ્ણાત્યે॒તે વૈ દે॒વા આયુ॑ષ્મન્ત॒સ્ત એ॒વાસ્મિ॒ન્નાયુ॑ર્દધતિ॒ સર્વ॒માયુ॑રેતિ ॥ 45 ॥

(રસં॑-દે॒વાના॒ગ્॒-સ્તોમે॒નેતિ॒-હિર॑ણ્યા॒-દસ॒દિતિ॒-દ્વાવિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 11)

પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્વરુ॑ણા॒યાશ્વ॑મનય॒-થ્સ સ્વા-ન્દે॒વતા॑માર્ચ્છ॒-થ્સ પર્ય॑દીર્યત॒ સ એ॒તં-વાઁ॑રુ॒ણ-ઞ્ચતુ॑ષ્-કપાલમપશ્ય॒-ત્ત-ન્નિર॑વપ॒-ત્તતો॒ વૈ સ વ॑રુણ- પા॒શાદ॑મુચ્યત॒ વરુ॑ણો॒ વા એ॒ત-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ॒ યો-ઽશ્વ॑-મ્પ્રતિગૃ॒હ્ણાતિ॒ યાવ॒તો-ઽશ્વા᳚-ન્પ્રતિગૃહ્ણી॒યા-ત્તાવ॑તો વારુ॒ણાન્ ચતુ॑ષ્કપાલા॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્વરુ॑ણમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શાન્ -મુ॑ઞ્ચતિ॒ [વરુણપા॒શાન્ -મુ॑ઞ્ચતિ, ચતુ॑ષ્કપાલા] 46

ચતુ॑ષ્કપાલા ભવન્તિ॒ ચતુ॑ષ્પા॒દ્ધ્યશ્વ॒-સ્સમૃ॑દ્ધ્યા॒ એક॒મતિ॑રિક્ત॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્યમે॒વ પ્ર॑તિગ્રા॒હી ભવ॑તિ॒ યં-વાઁ॒ નાદ્ધ્યેતિ॒ તસ્મા॑દે॒વ વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ચ્યતે॒ યદ્યપ॑ર-મ્પ્રતિગ્રા॒હી સ્યા-થ્સૌ॒ર્યમેક॑કપાલ॒મનુ॒ નિર્વ॑પેદ॒મુમે॒વા ઽઽદિ॒ત્યમુ॑ચ્ચા॒ર-ઙ્કુ॑રુતે॒ ઽપો॑-ઽવભૃ॒થમવૈ᳚ત્ય॒ફ્સુ વૈ વરુ॑ણ-સ્સા॒ક્ષાદે॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑ યજતે ઽપોન॒પ્ત્રીય॑-ઞ્ચ॒રુ-મ્પુન॒રેત્ય॒ નિર્વ॑પેદ॒ફ્સુ યો॑નિ॒ર્વા અશ્વ॒-સ્સ્વામે॒વૈનં॒-યોઁનિ॑-ઙ્ગમયતિ॒ સ એ॑નગ્ં શા॒ન્ત ઉપ॑ તિષ્ઠતે ॥ 47 ॥

(મુ॒ઞ્ચ॒તિ॒ - ચ॒રુગ્ં - સ॒પ્તદ॑શ ચ) (અ. 12)

યા વા॑મિન્દ્રાવરુણા યત॒વ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒મમગ્ં હ॑સો મુઞ્ચતં॒-યાઁ વા॑મિન્દ્રા વરુણા સહ॒સ્યા॑ રક્ષ॒સ્યા॑ તેજ॒સ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ં હ॑સો મુઞ્ચતં॒-યોઁ વા॑મિન્દ્રા વરુણા વ॒ગ્નૌ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑ મે॒ તેના વ॑યજે॒યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા દ્વિ॒પાથ્સુ॑ પ॒શુષુ॒ ચતુ॑ષ્પાથ્સુ ગો॒ષ્ઠે ગૃ॒હેષ્વ॒ફ્સ્વોષ॑ધીષુ॒ વન॒સ્પતિ॑ષુ॒ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑ મે॒ તેનાવ॑ યજ॒ ઇન્દ્રો॒ વા એ॒તસ્યે᳚- [એ॒તસ્ય॑, ઇ॒ન્દ્રિ॒યેણાપ॑ ક્રામતિ॒] 48

-ન્દ્રિ॒યેણાપ॑ ક્રામતિ॒ વરુ॑ણ એનં-વઁરુણપા॒શેન॑ ગૃહ્ણાતિ॒ યઃ પા॒પ્મના॑ ગૃહી॒તો ભવ॑તિ॒ યઃ પા॒પ્મના॑ ગૃહી॒ત-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તામૈ᳚ન્દ્રાવરુ॒ણી-મ્પ॑ય॒સ્યા᳚-ન્નિર્વ॑પે॒દિન્દ્ર॑ એ॒વાસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ધાતિ॒ વરુ॑ણ એનં ઁવરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ પય॒સ્યા॑ ભવતિ॒ પયો॒ હિ વા એ॒તસ્મા॑-દપ॒ક્રામ॒ત્યથૈ॒ષ પા॒પ્મના॑ ગૃહી॒તો ય-ત્પ॑ય॒સ્યા॑ ભવ॑તિ॒ પય॑ એ॒વાસ્મિ॒-ન્તયા॑ દધાતિ પય॒સ્યા॑યા- [પય॒સ્યા॑યામ્, પુરો॒ડાશ॒મવ॑] 49

-મ્પુરો॒ડાશ॒મવ॑ દધાત્યાત્મ॒ન્વન્ત॑-મે॒વૈન॑-ઙ્કરો॒ત્યથો॑ આ॒યત॑નવન્ત-મે॒વ ચ॑તુ॒ર્ધા વ્યૂ॑હતિ દિ॒ક્ષ્વે॑વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ પુન॒-સ્સમૂ॑હતિ દિ॒ગ્ભ્ય એ॒વાસ્મૈ॑ ભેષ॒જ-ઙ્ક॑રોતિ સ॒મૂહ્યાવ॑ દ્યતિ॒ યથા-ઽઽવિ॑દ્ધ-ન્નિષ્કૃ॒ન્તતિ॑ તા॒દૃગે॒વ તદ્યો વા॑મિન્દ્રા-વરુણાવ॒ગ્નૌ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒તેનાવ॑ યજ॒ ઇત્યા॑હ॒ દુરિ॑ષ્ટ્યા એ॒વૈન॑-મ્પાતિ॒ યો વા॑ મિન્દ્રા વરુણા દ્વિ॒પાથ્સુ॑ પ॒શુષુ॒ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑ મે॒ તેનાવ॑ યજ॒ ઇત્યા॑હૈ॒તાવ॑તી॒ર્વા આપ॒ ઓષ॑ધયો॒ વન॒સ્પત॑યઃ પ્ર॒જાઃ પ॒શવ॑ ઉપજીવ॒નીયા॒સ્તા એ॒વાસ્મૈ॑ વરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ ॥ 50 ॥

(એ॒તસ્ય॑ - પય॒સ્યા॑યાં - પાતિ॒ - ષડ્વિગ્ં॑શતિશ્ચ ) (અ. 13)

સ પ્ર॑ત્ન॒વન્નિ કાવ્યેન્દ્રં॑-વોઁ વિ॒શ્વત॒-સ્પરીન્દ્ર॒-ન્નરઃ॑ ॥ ત્વ-ન્નઃ॑ સોમ વિ॒શ્વતો॒ રક્ષા॑ રાજન્નઘાય॒તઃ । ન રિ॑ષ્યે॒-ત્ત્વાવ॑ત॒-સ્સખાઃ᳚ ॥ યા તે॒ ધામા॑નિ દિ॒વિ યા પૃ॑થિ॒વ્યાં-યાઁ પર્વ॑તે॒ષ્વોષ॑ધીષ્વ॒ફ્સુ ॥ તેભિ॑ર્નો॒ વિશ્વૈ᳚-સ્સુ॒મના॒ અહે॑ડ॒-ન્રાજન્᳚-થ્સોમ॒ પ્રતિ॑ હ॒વ્યા ગૃ॑ભાય ॥ અગ્ની॑ષોમા॒ સવે॑દસા॒ સહૂ॑તી વનત॒-ઙ્ગિરઃ॑ । સ-ન્દે॑વ॒ત્રા બ॑ભૂવથુઃ ॥ યુ॒વ- [યુ॒વમ્, એ॒તાનિ॑ દિ॒વિ રો॑ચ॒નાન્ય॒ગ્નિશ્ચ॑] 51

-મે॒તાનિ॑ દિ॒વિ રો॑ચ॒નાન્ય॒ગ્નિશ્ચ॑ સોમ॒ સક્ર॑તૂ અધત્તમ્ ॥ યુ॒વગ્ં સિન્ધૂગ્ં॑ ર॒ભિશ॑સ્તેરવ॒દ્યા-દગ્ની॑ષોમા॒-વમુ॑ઞ્ચત-ઙ્ગૃભી॒તાન્ ॥ અગ્ની॑ષોમાવિ॒મગ્ં સુ મે॑ શૃણુ॒તં-વૃઁ॑ષણા॒ હવ᳚મ્ । પ્રતિ॑ સૂ॒ક્તાનિ॑ હર્યત॒-મ્ભવ॑ત-ન્દા॒શુષે॒ મયઃ॑ ॥ આ-ઽન્ય-ન્દિ॒વો મા॑ત॒રિશ્વા॑ જભા॒રા-ઽમ॑થ્નાદ॒ન્ય-મ્પરિ॑ શ્યે॒નો અદ્રેઃ᳚ । અગ્ની॑ષોમા॒ બ્રહ્મ॑ણા વાવૃધા॒નોરું-યઁ॒જ્ઞાય॑ ચક્રથુરુ લો॒કમ્ ॥ અગ્ની॑ષોમા હ॒વિષઃ॒ પ્રસ્થિ॑તસ્ય વી॒તગ્ં [વી॒તમ્, હર્ય॑તં-વૃઁષણા જુ॒ષેથા᳚મ્ ।] 52

હર્ય॑તં-વૃઁષણા જુ॒ષેથા᳚મ્ । સુ॒શર્મા॑ણા॒ સ્વવ॑સા॒ હિ ભૂ॒તમથા॑ ધત્તં॒-યઁજ॑માનાય॒ શં-યોઃ ઁ॥ આપ્યા॑યસ્વ॒, સ-ન્તે᳚ ॥ ગ॒ણાના᳚-ન્ત્વા ગ॒ણપ॑તિગ્ં હવામહે ક॒વિ-ઙ્ક॑વી॒ના-મુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ । જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજ॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા-મ્બ્રહ્મણસ્પત॒ આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિઃ॑ સીદ॒ સાદ॑નમ્ । સ ઇજ્જને॑ન॒ સ વિ॒શા સ જન્મ॑ના॒ સ પુ॒ત્રૈર્વાજ॑-મ્ભરતે॒ ધના॒ નૃભિઃ॑ । દે॒વાનાં॒-યઃ ઁપિ॒તર॑-મા॒વિવા॑સતિ [ ] 53

શ્ર॒દ્ધામ॑ના હ॒વિષા॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ᳚મ્ ॥ સ સુ॒ષ્ટુભા॒ સ ઋક્વ॑તા ગ॒ણેન॑ વ॒લગ્ં રુ॑રોજ ફલિ॒ગગ્ં રવે॑ણ । બૃહ॒સ્પતિ॑-રુ॒સ્ત્રિયા॑ હવ્ય॒સૂદઃ॒ કનિ॑ક્રદ॒દ્- વાવ॑શતી॒રુદા॑જત્ ॥ મરુ॑તો॒ યદ્ધ॑ વો દિ॒વો, યા વ॒-શ્શર્મ॑ ॥ અ॒ર્ય॒મા ઽઽયા॑તિ વૃષ॒ભસ્તુવિ॑ષ્મા-ન્દા॒તા વસૂ॑ના-મ્પુરુહૂ॒તો અર્હન્ન્॑ । સ॒હ॒સ્રા॒ક્ષો ગો᳚ત્ર॒ભિ-દ્વજ્ર॑બાહુર॒સ્માસુ॑ દે॒વો દ્રવિ॑ણ-ન્દધાતુ ॥ યે તે᳚-ઽર્યમ-ન્બ॒હવો॑ દેવ॒યાનાઃ॒ પન્થા॑નો [પન્થા॑નઃ, રા॒જ॒-ન્દિ॒વ આ॒ચર॑ન્તિ ।] 54

રાજ-ન્દિ॒વ આ॒ચર॑ન્તિ । તેભિ॑ર્નો દેવ॒ મહિ॒ શર્મ॑ યચ્છ॒ શ-ન્ન॑ એધિ દ્વિ॒પદે॒ શ-ઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥ બુ॒દ્ધ્નાદગ્ર॒-મઙ્ગિ॑રોભિ-ર્ગૃણા॒નો વિ પર્વ॑તસ્ય દૃગ્ંહિ॒તાન્યૈ॑રત્ । રુ॒જ-દ્રોધાગ્ં॑સિ-કૃ॒ત્રિમા᳚ણ્યેષા॒ગ્ં॒-સોમ॑સ્ય॒ તા-મદ॒ ઇન્દ્ર॑-શ્ચકાર ॥ બુ॒દ્ધ્ના-દગ્રે॑ણ॒ વિ મિ॑માય॒ માનૈ॒-ર્વજ્રે॑ણ॒ ખાન્ય॑તૃણ-ન્ન॒દીના᳚મ્ । વૃથા॑ ઽસૃજ-ત્પ॒થિભિ॑ ર્દીર્ઘયા॒થૈ-સ્સોમ॑સ્ય॒ તા મદ॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચકાર । ॥ 55 ॥

પ્ર યો જ॒જ્ઞે વિ॒દ્વાગ્ં અ॒સ્ય બન્ધું॒-વિઁશ્વા॑નિ દે॒વો જનિ॑મા વિવક્તિ । બ્રહ્મ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒ ઉજ્જ॑ભાર॒ મદ્ધ્યા᳚ન્ની॒ચાદુ॒ચ્ચા સ્વ॒ધયા॒-ઽભિ પ્રત॑સ્થૌ ॥ મ॒હા-ન્મ॒હી અ॑સ્તભાય॒દ્વિ જા॒તો દ્યાગ્ં સદ્મ॒ પાર્થિ॑વ-ઞ્ચ॒ રજઃ॑ । સ બુ॒દ્ધ્નાદા᳚ષ્ટ જ॒નુષા॒-ઽભ્યગ્ર॒-મ્બૃહ॒સ્પતિ॑ ર્દે॒વતા॒યસ્ય॑ સ॒મ્રાટ્ ॥ બુ॒દ્ધ્નાદ્યો અગ્ર॑મ॒ભ્યર્ત્યોજ॑સા॒ બૃહ॒સ્પતિ॒મા વિ॑વાસન્તિ દે॒વાઃ । ભિ॒નદ્વ॒લં-વિઁ પુરો॑ દર્દરીતિ॒ કનિ॑ક્રદ॒-થ્સુવ॑ર॒પો જિ॑ગાય ॥ 56 ॥

(યુ॒વં - ઁવી॒તમા॒ - વિવા॑સતિ॒ - પન્થા॑નો - દીર્ઘયા॒થૈ-સ્સોમ॑સ્ય॒ તા મદ॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચકાર - દે॒વા - નવ॑ ચ) (અ. 14)

(આ॒દિ॒ત્યેભ્યો॑ - દે॒વા વૈ મૃ॒ત્યો - ર્દે॒વા વૈ - સ॒ત્રમ॑ - ર્ય॒મ્ણે -પ્ર॒જાપ॑તે॒સ્ત્રય॑સ્ત્રિગ્ંશત્ - પ્ર॒જાપ॑તિ ર્દે॒વેભ્યો॒-ઽન્નાદ્યં॑ -દેવાસુ॒રાસ્તાન્ - રજ॑નો - ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ॒ - યન્નવ॑ - મ॒ગ્નિં-વૈઁ - પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્વરુ॑ણાય॒ - યા વા॑મિન્દ્રા વરુણા॒ - સ પ્ર॑ત્ન॒વ -ચ્ચતુ॑ર્દશ)

(આ॒દિ॒ત્યેભ્ય॒ - સ્ત્વષ્ટુ॑ - રસ્મૈ॒ દાન॑કામા - એ॒વાવ॑ રુન્ધે॒ - ઽગ્નિં-વૈઁ - સ પ્ર॑ત્ન॒વથ્ - ષટ્પ॑ઞ્ચા॒શત્ )

(આ॒દિ॒ત્યેભ્યઃ॒ - સુવ॑ર॒પો જિ॑ગાય )

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે તૃતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1

-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2

-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāgśca̭ kṛ॒ṣṇāgśca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3

-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4

gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5

(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)

de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6

prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7

-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8

ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9

-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10

-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11

e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12

-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13

-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||

(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)

de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15

indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16

dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17

bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18

brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19

(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)

a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20

-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21

-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22

-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭rhaspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||

(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īrṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24

-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25

-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||

(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)

pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27

-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭rauttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||

(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29

vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bārha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30

-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31

bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||

(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)

raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33

pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||

(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)

dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35

-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vānthsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36

-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||

(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)

yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38

tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39

-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||

(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)

a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41

-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42

-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43

-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44

-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||

(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)

pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46

catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||

(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)

yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48

-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49

-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||

(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)

sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51

-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52

harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53

śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to arhanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54

rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||

pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||

(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)

(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)

(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )

(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

आ॒दि॒त्येभ्यो॒ भुव॑द्वद्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑काम आदि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑ नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याने॒व भुव॑द्वत॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्ति॒ भव॑त्ये॒वा ऽऽदि॒त्येभ्यो॑ धा॒रय॑द्व-द्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा-ऽपरु॒द्ध्यमा॑नो वा-ऽऽदि॒त्या वा अ॑परो॒द्धार॑ आदि॒त्या अ॑वगमयि॒तार॑ आदि॒त्याने॒व धा॒रय॑द्वत॒- [धा॒रय॑द्वतः, स्वेन॑] 1

-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॑-विँ॒शि दा᳚द्ध्रत्यनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒त्यदि॒ते-ऽनु॑ मन्य॒स्वे-त्य॑परु॒द्ध्यमा॑नो-ऽस्य प॒दमा द॑दीते॒यं-वाँ अदि॑तिरि॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑ मन्यते स॒त्या-ऽऽशीरित्या॑ह स॒त्यामे॒वा-ऽऽशिष॑-ङ्कुरुत इ॒ह मन॒ इत्या॑ह प्र॒जा ए॒वास्मै॒ सम॑नसः करो॒त्युप॒ प्रेत॑ मरुत- [प्रेत॑ मरुतः, सु॒दा॒न॒व॒ ए॒ना] 2

-स्सुदानव ए॒ना वि॒श्पति॑ना॒-ऽभ्य॑मुग्ं राजा॑न॒मित्या॑ह मारु॒ती वै वि-ड्ज्ये॒ष्ठो वि॒श्पति॑-र्वि॒शैवैनग्ं॑ रा॒ष्ट्रेण॒ सम॑र्धयति॒ यः प॒रस्ता᳚-द्ग्राम्यवा॒दी स्या-त्तस्य॑ गृ॒हा-द्व्री॒हीना ह॑रेच्छु॒क्लाग्श्च॑ कृ॒ष्णाग्श्च॒ वि चि॑नुया॒द्ये शु॒क्ला-स्स्युस्तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्या वै दे॒वत॑या॒ विड्विश॑मे॒वा-ऽव॑ गच्छ॒- [गच्छति, अव॑गता-ऽस्य॒] 3

-त्यव॑गता-ऽस्य॒ विडन॑वगतग्ं रा॒ष्ट्र-मित्या॑हु॒र्ये कृ॒ष्णा-स्स्युस्तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द्वारु॒णं-वैँ रा॒ष्ट्रमु॒भे ए॒व विश॑-ञ्च रा॒ष्ट्र-ञ्चाव॑ गच्छति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॑दि॒म-म॒हमा॑दि॒त्येभ्यो॑ भा॒ग-न्निर्व॑पा॒म्या ऽमुष्मा॑-द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒-रिति॒ निर्व॑पे-दादि॒त्या ए॒वैन॑-म्भाग॒धेय॑-म्प्रे॒फ्सन्तो॒ विश॒मव॑ [विश॒मव॑, ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॒] 4

गमयन्ति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॒दाश्व॑त्था-न्म॒यूखा᳚न्-थ्स॒प्त म॑द्ध्यमे॒षाया॒मुप॑- हन्यादि॒दम॒ह-मा॑दि॒त्या-न्ब॑ध्ना॒म्या ऽमुष्मा॑द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒रित्या॑दि॒त्या ए॒वैन॑-म्ब॒द्धवी॑रा॒ विश॒मव॑ गमयन्ति॒ यदि॒ ना-ऽव॒गच्छे॑-दे॒त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दि॒द्ध्मे-ऽपि॑ म॒यूखा॒न्-थ्स-न्न॑ह्ये-दनपरु॒द्ध्य-मे॒वाव॑ गच्छ॒त्याश्व॑त्था भवन्तिम॒रुतां॒-वाँ ए॒त -दोजो॒ यद॑श्व॒त्थ ओज॑सै॒व विश॒मव॑ गच्छति स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ गच्छति । 5

(धा॒रय॑द्वतो - मरुतो - गच्छति॒ - विश॒मवै॒ - त - द॒ष्टाद॑श च) (अ. 1)

दे॒वा वै मृ॒त्यो-र॑बिभयु॒स्ते प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर॑वप॒-त्तयै॒वैष्व॒मृत॑-मदधा॒द्यो मृ॒त्यो-र्बि॑भी॒या-त्तस्मा॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒-न्नायु॑-र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑रेति श॒तकृ॑ष्णला भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष॒-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये [ ] 6

प्रति॑ तिष्ठति घृ॒ते भ॑व॒त्यायु॒र्वै घृ॒त-म॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒-मायु॑श्चै॒वास्मा॑ अ॒मृत॑-ञ्च स॒मीची॑ दधाति च॒त्वारि॑ चत्वारि कृ॒ष्णला॒न्यव॑ द्यति चतुरव॒-त्तस्या-ऽऽप्त्या॑ एक॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑ हरत्येक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधात्य॒- सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वा-ऽस्मि॒- [-तेनै॒वा-ऽस्मिन्न्॑, रुच॑-मदधु॒र्यो] 7

-न्रुच॑-मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द॒मु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वत्युभ॒यतो॑ रु॒क्मौ भ॑वत उभ॒यत॑ ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति प्रया॒जे प्र॑याजे कृ॒ष्णल॑-ञ्जुहोति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध आग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सावि॒त्र-न्द्वाद॑शकपाल॒-म्भूम्यै॑ [-भूम्यै᳚, च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒] 8

च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒ हिर॑ण्यं-विँन्देय॒ हिर॑ण्य॒-म्मोप॑ नमे॒दिति॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दते सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दते॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्दत॒ उपै॑न॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्नमति॒ वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ यो हिर॑ण्यं-विँ॒न्दत॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒व] 9

-मे॒व निर्व॑पे॒द्धिर॑ण्यं-विँ॒त्त्वा नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्यत ए॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यस्य॒ हिर॑ण्य॒-न्नश्ये॒द्यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒ व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दति सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृ-प्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दति॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यां-वाँ ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑त्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्द॒तीन्द्र॒- [द्विन्द॒तीन्द्रः॑, त्वष्टु॒-स्सोम॑] 10

-स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽ पिब॒-थ्स विष्वं॒-व्याँ᳚र्च्छ॒-थ्स इ॑न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स यदू॒र्ध्वमु॒दव॑मी॒-त्ते श्या॒माका॑ अभव॒न्थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थम॑दधा॒द्वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ सोम॒पीथेन॑र्ध्यते॒ य-स्सोमं॒-वँमि॑ति॒ य-स्सो॑मवा॒मी स्या-त्तस्मा॑ [स्या-त्तस्मै᳚, ए॒तग्ं] 11

ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒वेन्द्र॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थ-न्ध॑त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्यृ॑द्ध्यते॒ य-थ्सौ॒म्यो भव॑ति सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे श्यामा॒को भ॑वत्ये॒ष वाव स सोम॑- [स सोमः॑, सा॒क्षादे॒व] 12

-स्सा॒क्षादे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ ऽग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒मेका॑दशकपाल-म्प॒शुका॑मो॒-ऽग्निरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धानिन्द्रः॒ प्र य॑च्छति॒ दधि॒ मधु॑ घृ॒तमापो॑ धा॒ना भ॑वन्त्ये॒तद्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे पञ्च-गृही॒त-म्भ॑वति॒ पाङ्क्ता॒ हि प॒शवो॑ बहु रू॒प-म्भ॑वति बहु रू॒पा हि प॒शव॒- [प॒शवः॑, समृ॑द्ध्यै] 13

-स्समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-म्भ॑वति प्राजाप॒त्या वै प॒शवः॑ प्र॒जाप॑तिरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत्या॒त्मा वै पुरु॑षस्य॒ मधु॒ यन्मद्ध्व॒ग्नौ जु॒होत्या॒त्मान॑मे॒व त-द्यज॑मानो॒-ऽग्नौ प्रद॑धाति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शव॑ आ॒त्मान॑मे॒व मृ॒त्योर्नि॒ष्क्रीय॑प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 14 ॥

(इ॒न्द्रि॒ये᳚ - ऽस्मि॒न् - भूम्या॑ - ए॒ता - मिन्द्रः॒ - स्या-त्तस्मै॒ - सोमो॑ - बहु रू॒पा हि प॒शव॒ - एक॑चत्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)

दे॒वा वै स॒त्रमा॑स॒त-र्धि॑परिमितं॒-यँश॑स्कामा॒स्तेषा॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-यँश॑ आर्च्छ॒-थ्स गि॒रिमुदै॒-त्तम॒ग्निरनूदै॒-त्ताव॒ग्नीषोमौ॒ सम॑भवता॒-न्ताविन्द्रो॑ य॒ज्ञवि॑भ्र॒ष्टो-ऽनु॒ परै॒-त्ताव॑ब्रवीद्या॒जय॑त॒-म्मेति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वपतामाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रु-न्तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेज॑ [तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेजः॑, इ॒न्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-] 15

इन्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-म॑धत्तां॒-योँ य॒ज्ञवि॑भ्रष्ट॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यमे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेना᳚ ऽऽग्ने॒यस्य॑ च सौ॒म्यस्य॑ चै॒न्द्रे स॒माश्ले॑षये॒-त्तेज॑श्चै॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-ञ्च॑ स॒मीची॑ [स॒मीची᳚, द॒धा॒त्य॒ग्नी॒षो॒मीय॒-] 16

दधात्यग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑दाग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स सोम॑-म्पिबति॒ स्वामे॒व दे॒वता॒ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्यग्नीषो॒मीय॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒-ऽग्नीषोमा॑ वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व [ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व, भ॒व॒ति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-] 17

भ॑वति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-स्तेना᳚-ऽऽग्ने॒यो यच्छ्या॑मा॒कस्तेन॑ सौ॒म्य-स्समृ॑द्ध्यै॒ सोमा॑य वा॒जिने᳚ श्यामा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः क्लैब्या᳚द्बिभी॒या-द्रेतो॒ हि वा ए॒तस्मा॒-द्वाजि॑नमप॒क्राम॒त्यथै॒ष क्लैब्या᳚द्बिभाय॒ सोम॑मे॒व वा॒जिन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रेतो॒ वाजि॑न-न्दधाति॒ न क्ली॒बो भ॑वतिब्राह्मणस्प॒त्य-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामो॒ [-निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामः, ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व] 18

ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति ग॒णव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्सजा॒तैरे॒वैन॑-ङ्ग॒णव॑न्त-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ ब्रह्म॒न् विशं॒-विँ ना॑शयेय॒मिति॑ मारु॒ती या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ कुर्या॒-द्ब्रह्म॑न्ने॒व विशं॒-विँ ना॑शयति ॥ 19

(तेजः॑ - स॒मीची᳚ - ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व - ग्राम॑काम॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 3)

अ॒र्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑प-थ्सुव॒र्गका॑मो॒-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयत्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒रित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा यः खलु॒ वै ददा॑ति॒ सो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा- [स ए॒व, अ॒स्मै॒ दान॑कामाः] 20

-ऽस्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त स्व॒स्ति ज॒नता॑मिया॒मित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा- ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्त-द्ग॑मयति॒ यत्र॒ जिग॑मिष॒तीन्द्रो॒ वै दे॒वाना॑मानुजाव॒र आ॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒ -मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्रमा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, अ॒व॒प॒-त्तेनै॒वैन॒मग्रं॑-] 21

-र॑वप॒-त्तेनै॒वैन॒-मग्र॑-न्दे॒वता॑ना॒-म्पर्य॑णय-द्बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो-द्बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒मग्र॒-म्पर्य॑णय॒द्यो रा॑ज॒न्य॑ आनुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्र-मा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒म्- [बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र᳚म्, परि॑] 22

-परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ यो ब्रा᳚ह्म॒ण आ॑नुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्बा॑र्हस्प॒त्य-मा॑नुषू॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्बृह॒स्पति॑-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒-म्परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै ॥ 23 ॥

(ए॒व - निर - ग्र॑-मे॒तस्य॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)

प्र॒जाप॑ते॒-स्त्रय॑स्त्रिग्ंश-द्दुहि॒तर॑ आस॒-न्ता-स्सोमा॑य॒ राज्ञे॑-ऽददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमुपै॒-त्ता ईर्ष्य॑न्तीः॒ पुन॑रगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी-दृ॒त-म॑मीष्व॒ यथा॑ समाव॒च्छ उ॑पै॒ष्याम्यथ॑ ते॒ पुन॑-र्दास्या॒मीति॒ स ऋ॒तमा॑मी॒-त्ता अ॑स्मै॒ पुन॑रददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमे॒वोप॒- [रोहि॒णीमे॒वोप॑, ऐ॒त्तं-यँक्ष्म॑] 24

-त्तं-यँक्ष्म॑ आर्च्छ॒-द्राजा॑नं॒-यँक्ष्म॑ आर॒दिति॒ तद्रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ य-त्पापी॑या॒नभ॑व॒-त्त-त्पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्यो-ऽवि॑न्द॒-त्तज्जा॒येन्य॑स्य॒य ए॒वमे॒तेषां॒-यँक्ष्मा॑णा॒-ञ्जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑ विन्दन्ति॒स ए॒ता ए॒व न॑म॒स्य-न्नुपा॑-ऽधाव॒-त्ता अ॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै समाव॒च्छ ए॒व न॒ उपा॑य॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒त- [तस्मा॑ ए॒तम्, आ॑दि॒त्य-ञ्च॒रुं] 25

-मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा॑दमुञ्च॒न्. यः पा॑पय॒क्ष्मगृ॑हीत॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्याने॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा᳚न्मुञ्चन्त्य-मावा॒स्या॑या॒-न्निर्व॑पे-द॒मुमे॒वैन-॑मा॒प्याय॑मान॒-मन्वा प्या॑ययति॒ नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मान॒ इति॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भव॒त्यायु॑रे॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॒न्तीति॑ या॒ज्यैवैन॑मे॒तया᳚ प्याययति ॥ 26 ॥

(ए॒वोपै॒ -त- म॑स्मि॒न् - त्रयो॑दशच) (अ. 5)

प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॒-व्याँदि॑श॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒द्यदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्य॑ति॒रिच्या॑तै॒ तन्ममा॑स॒दिति॒ तदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्यत्य॑रिच्य॒तेन्द्र॒ग्ं॒ राजा॑न॒-मिन्द्र॑-मधिरा॒ज-मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒राजा॑न॒-न्ततो॒ वै स इ॒मान् ँलो॒काग् स्त्रे॒धा-ऽदु॑ह॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚-स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-ङ्का॒मये॑तान्ना॒द-स्स्या॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒त-न्त्रि॒धातु॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य॒ राज्ञे॑ पुरो॒डाश॒- [पुरो॒डाश᳚म्, एका॑दशकपाल॒-] 27

-मेका॑दशकपाल॒-मिन्द्रा॑या-धिरा॒जायेन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒-ऽयं-वाँ इन्द्रो॒ राजा॒-ऽयमिन्द्रो॑-ऽधिरा॒जो॑-ऽसाविन्द्रः॑ स्व॒राडि॒माने॒व लो॒कान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ यथा॑ व॒थ्सेन॒ प्रत्ता॒-ङ्गा-न्दु॒ह ए॒वमे॒वेमान् ँलो॒का-न्प्रत्ता॒न् काम॑म॒न्नाद्य॑-न्दुह उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑रउत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभि-ग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑म्बट्कारं-व्यँ॒त्यास॒मन्वा॒हानि॑र्दाहाय ॥ 28 ॥

(पु॒रो॒डाशं॒ - त्रयः॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ता-न्दे॒वानसु॑रा अजय॒-न्ते दे॒वाः प॑राजिग्या॒ना असु॑राणां॒-वैँश्य॒मुपा॑-ऽऽय॒-न्तेभ्य॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मपा᳚क्राम॒-त्तदिन्द्रो॑-ऽचाय॒-त्तदन्वपा᳚क्राम॒-त्तद॑व॒रुध॒-न्नाश॑क्नो॒-त्तद॑स्मादभ्य॒र्धो॑ ऽचर॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया-ऽयाजय॒-त्तयै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मदधा॒द्य इ॑न्द्रि॒यका॑मो [इ॑न्द्रि॒यका॑मः, वी॒र्य॑काम॒-स्स्यात्-] 29

वी॒र्य॑काम॒-स्स्या-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया याजयेदे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्दधति॒यदिन्द्रा॑य॒ राथ॑न्तराय नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वाग्ने-स्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य॒ बार्ह॑ताय॒ यदे॒वेन्द्र॑स्य॒ तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरू॒पाय॒ यदे॒व स॑वि॒तु-स्तेज॒स्त- [स॑वि॒तु-स्तेज॒स्तत्, ए॒वाव॑ रुन्धे॒] 30

-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरा॒जाय॒ यदे॒व धा॒तु-स्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य शाक्व॒राय॒ यदे॒व म॒रुता॒-न्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य रैव॒ताय॒ यदे॒व बृह॒स्पते॒-स्तेज॒स्त-दे॒वा-ऽव॑ रुन्ध ए॒ताव॑न्ति॒ वै तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्ध उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ [पुरो॒डाशः॑, भ॒व॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व॒त्वाय॑] 31

भवति वैश्वदेव॒त्वाय॑ सम॒न्त-म्प॒र्यव॑द्यति सम॒न्त-मे॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधाति व्य॒त्यास॒-मन्वा॒हानि॑र्दाहा॒याश्व॑ ऋष॒भो वृ॒ष्णिर्ब॒स्त-स्सा-दक्षि॑णा-वृष॒त्वायै॒तयै॒व य॑जेता-ऽभिश॒स्यमा॑न ए॒ताश्चेद्वा अ॑स्यदे॒वता॒ अन्न॑-म॒दन्त्य॒दन्त्यु॑-वे॒वा-ऽस्य॑ मनु॒ष्याः᳚ ॥ 32 ॥

(इ॒न्द्रि॒य॒का॑मः-सवि॒तुस्तेज॒स्तत् - पु॑रो॒डाशो॒ -ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)

रज॑नो॒ वै कौ॑णे॒यः क्र॑तु॒जित॒-ञ्जान॑कि-ञ्चक्षु॒र्वन्य॑मया॒-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वप-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्तयै॒वास्मि॒न् चक्षु॑रदधा॒-द्य-श्चक्षु॑काम॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पे-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालम॒ग्ने र्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि- [चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि, प॒श्य॒न्ति॒ सूर्य॑स्य] 33

प॑श्यन्ति॒ सूर्य॑स्य दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व सूर्य॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति॒ यदा᳚ग्ने॒यौ भव॑त॒-श्चक्षु॑षी ए॒वास्मि॒-न्त-त्प्रति॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒र्यो नासि॑का॒-न्तेना॒भितः॑ सौ॒र्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तस्मा॑-द॒भितो॒ नासि॑का॒-ञ्चक्षु॑षी॒ तस्मा॒-न्नासि॑कया॒ चक्षु॑षी॒ विधृ॑ते समा॒नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्समा॒नग्ं हि चक्षु॒-स्समृ॑द्ध्या॒ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ं स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॑ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒मिति॒ पिण्डा॒-न्प्रय॑च्छति॒ चक्षु॑-रे॒वास्मै॒ प्रय॑च्छति॒ यदे॒व तस्य॒ तत् ॥ 34 ॥

(वि - ह्य॑ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)

ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-न्धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒वि-दाम॑न-म॒स्याम॑नस्य देवा॒ ये स॑जा॒ताः कु॑मा॒रा-स्सम॑नस॒स्तान॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ते मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता-न्म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा ऽऽम॑नम॒- [स्वाहा ऽऽम॑नम॒सि, आम॑नस्य] 35

-स्याम॑नस्य देवा॒ या-स्स्त्रिय॒-स्सम॑नस॒स्ता अ॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ता मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा॑ वैश्वदे॒वीग्ं-सा᳚ङ्ग्रह॒णी-न्निर्व॑पे॒द्ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति साङ्ग्रह॒णी भ॑वति मनो॒ग्रह॑णं॒-वैँस॒ग्रंह॑ण॒-म्मन॑ ए॒व स॑जा॒तानां᳚- [ए॒व स॑जा॒ताना᳚म्, गृ॒ह्णा॒ति॒ ध्रु॒वो॑-ऽसि] 36

-गृह्णाति ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मिति॑ परि॒धी-न्परि॑ दधात्या॒शिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते-ऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्वग्ं॑ सजा॒तेष्वधि॑ भवति॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते प॑रि॒धयः॑ परिधी॒यन्त॒ आम॑ नम॒स्याम॑नस्य देवा॒ इति॑ ति॒स्र आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै स॑जा॒ता ये म॒हान्तो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का या-स्स्त्रिय॒स्ताने॒वाव॑ रुन्धे॒ त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते ॥ 37 ॥

(स्वाहा ऽऽम॑नमसि - सजा॒तानाग्ं॑ - रुन्धे॒ - पञ्च॑ च ) (अ. 9)

यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒द्य-दस॑र्प॒-त्त-थ्स॒र्पिर॑भव॒-द्यदद्धि॑यत॒ त-द्घृ॒तम॑भवद॒श्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहेन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते ददातु॒ यस्य॑ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒ [विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒, तस्य॑ ते] 38

तस्य॑ ते ददतु॒ येषा᳚-म्प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मिन्द्रे॑ण द॒त्ता-म्प्रय॑ता-म्म॒रुद्भिः॑ । त-त्त्वा॒ विष्णुः॒ पर्य॑पश्य॒-त्त-त्त्वेडा॒ गव्यैर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॑न गाय॒त्रस्य॑ वर्त॒न्योपा॒ग्ं॒शो र्वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै॑ बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॑न त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो- [सवि॒तोत्, सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे] 39

-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ अ॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॑या॒ जग॑त्यै वर्त॒न्या-ऽऽग्र॑य॒णस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ तेवा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्-थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒ सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स ओष॑धीभि र्य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स दक्षि॑णाभि॒ र्ब्रह्मा-ऽऽयु॑ष्म॒-त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णैरायु॑ष्म-द्दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑-ऽमृते॑न पि॒तर॒ आयु॑ष्मन्त॒स्ते स्व॒धया-ऽऽयु॑ष्मन्त॒स्तेन॒ त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽ यु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 40 ॥

(विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि - त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् - सोम॒ आयु॑ष्मा॒न् - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 10)

अ॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ सर॑स्वतीं॒-वाँग॒ग्नाविष्णू॑ आ॒त्मा यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ यो ज्योगा॑मयावी॒ स्याद्यो वा॑ का॒मये॑त॒ सर्व॒मायु॑रिया॒मिति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य -म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-वाँ॑रु॒ण-न्दश॑कपालग्ं सारस्व॒त-ञ्च॒रुमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒द्रसं॑- [सोमा॒द्रस᳚म्, वा॒रु॒णेनै॒वैनं॑-] 41

-ँवारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति सारस्व॒तेन॒ वाच॑-न्दधात्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भिश्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ च भिषज्यत्यु॒त यदी॒तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒-दित्याज्य॒- मवे᳚क्षते-रू॒पमे॒वास्यै॒-तन्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे॒-ऽश्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑हा॒श्विनौ॒ वै दे॒वानां᳚- [दे॒वाना᳚म्, भि॒षजौ॒] 42

-भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रो॒तीन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑ ऽसीत्या॑हेन्द्रि॒य- मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह प्राणापा॒नावे॒- वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह वी॒र्य॑मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्पा॑वमा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॒ने- [स्तोमे॒नेति, आ॒ह॒ प्रा॒णमे॒वास्मि॑-] 43

-त्या॑ह प्रा॒णमे॒वास्मि॑-न्ने॒तेन॑ दधाति बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॒नेत्या॒हौज॑ ए॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॒येत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑-मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्यृ॒त्विजः॒ पर्या॑हु॒र्याव॑न्त ए॒वर्त्विज॒स्त ए॑न-म्भिषज्यन्ति ब्र॒ह्मणो॒ हस्त॑मन्वा॒रभ्य॒ पर्या॑हुरेक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधति॒ यदे॒व तस्य॒ तद्धिर॑ण्या- [तद्धिर॑ण्यात्, घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै] 44

-द्घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै घृ॒तम॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्यम॒मृता॑दे॒वा ऽऽयु॒र्निष्पि॑बति श॒तमा॑न-म्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठ॒त्यथो॒ खलु॒ याव॑ती॒-स्समा॑ ए॒ष्य-न्मन्ये॑त॒ ताव॑न्मानग्ग् स्या॒-थ्समृ॑द्ध्या इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृ॒धीत्या॒हा ऽऽयु॑रे॒वास्मि॒न्. वर्चो॑ दधाति॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा ऽस॒दित्या॑ -ह॒ जर॑दष्टिमे॒वैन॑-ङ्करोत्य॒ग्नि-रायु॑ष्मा॒निति॒ हस्त॑-ङ्गृह्णात्ये॒ते वै दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्त ए॒वास्मि॒न्नायु॑र्दधति॒ सर्व॒मायु॑रेति ॥ 45 ॥

(रसं॑-दे॒वाना॒ग्॒-स्तोमे॒नेति॒-हिर॑ण्या॒-दस॒दिति॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)

प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णा॒याश्व॑मनय॒-थ्स स्वा-न्दे॒वता॑मार्च्छ॒-थ्स पर्य॑दीर्यत॒ स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्चतु॑ष्-कपालमपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ततो॒ वै स व॑रुण- पा॒शाद॑मुच्यत॒ वरु॑णो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यो-ऽश्व॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॒ याव॒तो-ऽश्वा᳚-न्प्रतिगृह्णी॒या-त्ताव॑तो वारु॒णान् चतु॑ष्कपाला॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति॒ [वरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति, चतु॑ष्कपाला] 46

चतु॑ष्कपाला भवन्ति॒ चतु॑ष्पा॒द्ध्यश्व॒-स्समृ॑द्ध्या॒ एक॒मति॑रिक्त॒-न्निर्व॑पे॒-द्यमे॒व प्र॑तिग्रा॒ही भव॑ति॒ यं-वाँ॒ नाद्ध्येति॒ तस्मा॑दे॒व व॑रुणपा॒शा-न्मु॑च्यते॒ यद्यप॑र-म्प्रतिग्रा॒ही स्या-थ्सौ॒र्यमेक॑कपाल॒मनु॒ निर्व॑पेद॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यमु॑च्चा॒र-ङ्कु॑रुते॒ ऽपो॑-ऽवभृ॒थमवै᳚त्य॒फ्सु वै वरु॑ण-स्सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते ऽपोन॒प्त्रीय॑-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पेद॒फ्सु यो॑नि॒र्वा अश्व॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमयति॒ स ए॑नग्ं शा॒न्त उप॑ तिष्ठते ॥ 47 ॥

(मु॒ञ्च॒ति॒ - च॒रुग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 12)

या वा॑मिन्द्रावरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-याँ वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ रक्ष॒स्या॑ तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-योँ वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेना व॑यजे॒यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ चतु॑ष्पाथ्सु गो॒ष्ठे गृ॒हेष्व॒फ्स्वोष॑धीषु॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इन्द्रो॒ वा ए॒तस्ये᳚- [ए॒तस्य॑, इ॒न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒] 48

-न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒तो भव॑ति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामै᳚न्द्रावरु॒णी-म्प॑य॒स्या᳚-न्निर्व॑पे॒दिन्द्र॑ ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ वरु॑ण एनं ँवरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति पय॒स्या॑ भवति॒ पयो॒ हि वा ए॒तस्मा॑-दप॒क्राम॒त्यथै॒ष पा॒प्मना॑ गृही॒तो य-त्प॑य॒स्या॑ भव॑ति॒ पय॑ ए॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति पय॒स्या॑या- [पय॒स्या॑याम्, पुरो॒डाश॒मव॑] 49

-म्पुरो॒डाश॒मव॑ दधात्यात्म॒न्वन्त॑-मे॒वैन॑-ङ्करो॒त्यथो॑ आ॒यत॑नवन्त-मे॒व च॑तु॒र्धा व्यू॑हति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति॒ पुन॒-स्समू॑हति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति स॒मूह्याव॑ द्यति॒ यथा-ऽऽवि॑द्ध-न्निष्कृ॒न्तति॑ ता॒दृगे॒व तद्यो वा॑मिन्द्रा-वरुणाव॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒तेनाव॑ यज॒ इत्या॑ह॒ दुरि॑ष्ट्या ए॒वैन॑-म्पाति॒ यो वा॑ मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वा आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः प्र॒जाः प॒शव॑ उपजीव॒नीया॒स्ता ए॒वास्मै॑ वरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ॥ 50 ॥

(ए॒तस्य॑ - पय॒स्या॑यां - पाति॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 13)

स प्र॑त्न॒वन्नि काव्येन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒-स्परीन्द्र॒-न्नरः॑ ॥ त्व-न्नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒-त्त्वाव॑त॒-स्सखाः᳚ ॥ या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां-याँ पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒फ्सु ॥ तेभि॑र्नो॒ विश्वै᳚-स्सु॒मना॒ अहे॑ड॒-न्राजन्᳚-थ्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ अग्नी॑षोमा॒ सवे॑दसा॒ सहू॑ती वनत॒-ङ्गिरः॑ । स-न्दे॑व॒त्रा ब॑भूवथुः ॥ यु॒व- [यु॒वम्, ए॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑] 51

-मे॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑ सोम॒ सक्र॑तू अधत्तम् ॥ यु॒वग्ं सिन्धूग्ं॑ र॒भिश॑स्तेरव॒द्या-दग्नी॑षोमा॒-वमु॑ञ्चत-ङ्गृभी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमावि॒मग्ं सु मे॑ शृणु॒तं-वृँ॑षणा॒ हव᳚म् । प्रति॑ सू॒क्तानि॑ हर्यत॒-म्भव॑त-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ आ-ऽन्य-न्दि॒वो मा॑त॒रिश्वा॑ जभा॒रा-ऽम॑थ्नाद॒न्य-म्परि॑ श्ये॒नो अद्रेः᳚ । अग्नी॑षोमा॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒नोरुं-यँ॒ज्ञाय॑ चक्रथुरु लो॒कम् ॥ अग्नी॑षोमा ह॒विषः॒ प्रस्थि॑तस्य वी॒तग्ं [वी॒तम्, हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् ।] 52

हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् । सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा॒ हि भू॒तमथा॑ धत्तं॒-यँज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ आप्या॑यस्व॒, स-न्ते᳚ ॥ ग॒णाना᳚-न्त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे क॒वि-ङ्क॑वी॒ना-मु॑प॒मश्र॑वस्तमम् । ज्ये॒ष्ठ॒राज॒-म्ब्रह्म॑णा-म्ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नम् । स इज्जने॑न॒ स वि॒शा स जन्म॑ना॒ स पु॒त्रैर्वाज॑-म्भरते॒ धना॒ नृभिः॑ । दे॒वानां॒-यः ँपि॒तर॑-मा॒विवा॑सति [ ] 53

श्र॒द्धाम॑ना ह॒विषा॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् ॥ स सु॒ष्टुभा॒ स ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ व॒लग्ं रु॑रोज फलि॒गग्ं रवे॑ण । बृह॒स्पति॑-रु॒स्त्रिया॑ हव्य॒सूदः॒ कनि॑क्रद॒द्- वाव॑शती॒रुदा॑जत् ॥ मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ अ॒र्य॒मा ऽऽया॑ति वृष॒भस्तुवि॑ष्मा-न्दा॒ता वसू॑ना-म्पुरुहू॒तो अर्हन्न्॑ । स॒ह॒स्रा॒क्षो गो᳚त्र॒भि-द्वज्र॑बाहुर॒स्मासु॑ दे॒वो द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ ये ते᳚-ऽर्यम-न्ब॒हवो॑ देव॒यानाः॒ पन्था॑नो [पन्था॑नः, रा॒ज॒-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति ।] 54

राज-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति । तेभि॑र्नो देव॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ श-न्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ बु॒द्ध्नादग्र॒-मङ्गि॑रोभि-र्गृणा॒नो वि पर्व॑तस्य दृग्ंहि॒तान्यै॑रत् । रु॒ज-द्रोधाग्ं॑सि-कृ॒त्रिमा᳚ण्येषा॒ग्ं॒-सोम॑स्य॒ ता-मद॒ इन्द्र॑-श्चकार ॥ बु॒द्ध्ना-दग्रे॑ण॒ वि मि॑माय॒ मानै॒-र्वज्रे॑ण॒ खान्य॑तृण-न्न॒दीना᳚म् । वृथा॑ ऽसृज-त्प॒थिभि॑ र्दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार । ॥ 55 ॥

प्र यो ज॒ज्ञे वि॒द्वाग्ं अ॒स्य बन्धुं॒-विँश्वा॑नि दे॒वो जनि॑मा विवक्ति । ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ण॒ उज्ज॑भार॒ मद्ध्या᳚न्नी॒चादु॒च्चा स्व॒धया॒-ऽभि प्रत॑स्थौ ॥ म॒हा-न्म॒ही अ॑स्तभाय॒द्वि जा॒तो द्याग्ं सद्म॒ पार्थि॑व-ञ्च॒ रजः॑ । स बु॒द्ध्नादा᳚ष्ट ज॒नुषा॒-ऽभ्यग्र॒-म्बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता॒यस्य॑ स॒म्राट् ॥ बु॒द्ध्नाद्यो अग्र॑म॒भ्यर्त्योज॑सा॒ बृह॒स्पति॒मा वि॑वासन्ति दे॒वाः । भि॒नद्व॒लं-विँ पुरो॑ दर्दरीति॒ कनि॑क्रद॒-थ्सुव॑र॒पो जि॑गाय ॥ 56 ॥

(यु॒वं - ँवी॒तमा॒ - विवा॑सति॒ - पन्था॑नो - दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार - दे॒वा - नव॑ च) (अ. 14)

(आ॒दि॒त्येभ्यो॑ - दे॒वा वै मृ॒त्यो - र्दे॒वा वै - स॒त्रम॑ - र्य॒म्णे -प्र॒जाप॑ते॒स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् - प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॑ -देवासु॒रास्तान् - रज॑नो - ध्रु॒वो॑-ऽसि॒ - यन्नव॑ - म॒ग्निं-वैँ - प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णाय॒ - या वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ - स प्र॑त्न॒व -च्चतु॑र्दश)

(आ॒दि॒त्येभ्य॒ - स्त्वष्टु॑ - रस्मै॒ दान॑कामा - ए॒वाव॑ रुन्धे॒ - ऽग्निं-वैँ - स प्र॑त्न॒वथ् - षट्प॑ञ्चा॒शत् )

(आ॒दि॒त्येभ्यः॒ - सुव॑र॒पो जि॑गाय )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥