ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ದ್ವಿತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ - ಇಷ್ಟಿವಿಧಾನಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯೋ॒ ಭುವ॑ದ್ವದ್ಭ್ಯಶ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದ್ಭೂತಿ॑ಕಾಮ ಆದಿ॒ತ್ಯಾ ವಾ ಏ॒ತ-ಮ್ಭೂತ್ಯೈ॒ ಪ್ರತಿ॑ ನುದನ್ತೇ॒ ಯೋ-ಽಲ॒-ಮ್ಭೂತ್ಯೈ॒ ಸ-ನ್ಭೂತಿ॒-ನ್ನ ಪ್ರಾ॒ಪ್ನೋತ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾನೇ॒ವ ಭುವ॑ದ್ವತ॒-ಸ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತ ಏ॒ವೈನ॒-ಮ್ಭೂತಿ॑-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ॒ ಭವ॑ತ್ಯೇ॒ವಾ ಽಽದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯೋ॑ ಧಾ॒ರಯ॑ದ್ವ-ದ್ಭ್ಯಶ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದಪ॑ರುದ್ಧೋ ವಾ-ಽಪರು॒ದ್ಧ್ಯಮಾ॑ನೋ ವಾ-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾ ವಾ ಅ॑ಪರೋ॒ದ್ಧಾರ॑ ಆದಿ॒ತ್ಯಾ ಅ॑ವಗಮಯಿ॒ತಾರ॑ ಆದಿ॒ತ್ಯಾನೇ॒ವ ಧಾ॒ರಯ॑ದ್ವತ॒- [ಧಾ॒ರಯ॑ದ್ವತಃ, ಸ್ವೇನ॑] 1
-ಸ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತ ಏ॒ವೈನಂ॑-ವಿಁ॒ಶಿ ದಾ᳚ದ್ಧ್ರತ್ಯನಪರು॒ದ್ಧ್ಯೋ ಭ॑ವ॒ತ್ಯದಿ॒ತೇ-ಽನು॑ ಮನ್ಯ॒ಸ್ವೇ-ತ್ಯ॑ಪರು॒ದ್ಧ್ಯಮಾ॑ನೋ-ಽಸ್ಯ ಪ॒ದಮಾ ದ॑ದೀತೇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅದಿ॑ತಿರಿ॒ಯಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ರಾ॒ಜ್ಯಮನು॑ ಮನ್ಯತೇ ಸ॒ತ್ಯಾ-ಽಽಶೀರಿತ್ಯಾ॑ಹ ಸ॒ತ್ಯಾಮೇ॒ವಾ-ಽಽಶಿಷ॑-ಙ್ಕುರುತ ಇ॒ಹ ಮನ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॒ ಸಮ॑ನಸಃ ಕರೋ॒ತ್ಯುಪ॒ ಪ್ರೇತ॑ ಮರುತ- [ಪ್ರೇತ॑ ಮರುತಃ, ಸು॒ದಾ॒ನ॒ವ॒ ಏ॒ನಾ] 2
-ಸ್ಸುದಾನವ ಏ॒ನಾ ವಿ॒ಶ್ಪತಿ॑ನಾ॒-ಽಭ್ಯ॑ಮುಗ್ಂ ರಾಜಾ॑ನ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ ಮಾರು॒ತೀ ವೈ ವಿ-ಡ್ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠೋ ವಿ॒ಶ್ಪತಿ॑-ರ್ವಿ॒ಶೈವೈನಗ್ಂ॑ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರೇಣ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ॒ ಯಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ಗ್ರಾಮ್ಯವಾ॒ದೀ ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಯ॑ ಗೃ॒ಹಾ-ದ್ವ್ರೀ॒ಹೀನಾ ಹ॑ರೇಚ್ಛು॒ಕ್ಲಾಗ್ಶ್ಚ॑ ಕೃ॒ಷ್ಣಾಗ್ಶ್ಚ॒ ವಿ ಚಿ॑ನುಯಾ॒ದ್ಯೇ ಶು॒ಕ್ಲಾ-ಸ್ಸ್ಯುಸ್ತಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇದಾದಿ॒ತ್ಯಾ ವೈ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ॒ ವಿಡ್ವಿಶ॑ಮೇ॒ವಾ-ಽವ॑ ಗಚ್ಛ॒- [ಗಚ್ಛತಿ, ಅವ॑ಗತಾ-ಽಸ್ಯ॒] 3
-ತ್ಯವ॑ಗತಾ-ಽಸ್ಯ॒ ವಿಡನ॑ವಗತಗ್ಂ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರ-ಮಿತ್ಯಾ॑ಹು॒ರ್ಯೇ ಕೃ॒ಷ್ಣಾ-ಸ್ಸ್ಯುಸ್ತಂ-ವಾಁ॑ರು॒ಣ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದ್ವಾರು॒ಣಂ-ವೈಁ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಮು॒ಭೇ ಏ॒ವ ವಿಶ॑-ಞ್ಚ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರ-ಞ್ಚಾವ॑ ಗಚ್ಛತಿ॒ ಯದಿ॒ ನಾವ॒ಗಚ್ಛೇ॑ದಿ॒ಮ-ಮ॒ಹಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯೋ॑ ಭಾ॒ಗ-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪಾ॒ಮ್ಯಾ ಽಮುಷ್ಮಾ॑-ದ॒ಮುಷ್ಯೈ॑ ವಿ॒ಶೋ-ಽವ॑ಗನ್ತೋ॒-ರಿತಿ॒ ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದಾದಿ॒ತ್ಯಾ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಭಾಗ॒ಧೇಯ॑-ಮ್ಪ್ರೇ॒ಫ್ಸನ್ತೋ॒ ವಿಶ॒ಮವ॑ [ವಿಶ॒ಮವ॑, ಗ॒ಮ॒ಯ॒ನ್ತಿ॒ ಯದಿ॒] 4
ಗಮಯನ್ತಿ॒ ಯದಿ॒ ನಾವ॒ಗಚ್ಛೇ॒ದಾಶ್ವ॑ತ್ಥಾ-ನ್ಮ॒ಯೂಖಾ᳚ನ್-ಥ್ಸ॒ಪ್ತ ಮ॑ದ್ಧ್ಯಮೇ॒ಷಾಯಾ॒ಮುಪ॑- ಹನ್ಯಾದಿ॒ದಮ॒ಹ-ಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ-ನ್ಬ॑ಧ್ನಾ॒ಮ್ಯಾ ಽಮುಷ್ಮಾ॑ದ॒ಮುಷ್ಯೈ॑ ವಿ॒ಶೋ-ಽವ॑ಗನ್ತೋ॒ರಿತ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಬ॒ದ್ಧವೀ॑ರಾ॒ ವಿಶ॒ಮವ॑ ಗಮಯನ್ತಿ॒ ಯದಿ॒ ನಾ-ಽವ॒ಗಚ್ಛೇ॑-ದೇ॒ತ-ಮೇ॒ವಾ-ಽಽದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದಿ॒ದ್ಧ್ಮೇ-ಽಪಿ॑ ಮ॒ಯೂಖಾ॒ನ್-ಥ್ಸ-ನ್ನ॑ಹ್ಯೇ-ದನಪರು॒ದ್ಧ್ಯ-ಮೇ॒ವಾವ॑ ಗಚ್ಛ॒ತ್ಯಾಶ್ವ॑ತ್ಥಾ ಭವನ್ತಿಮ॒ರುತಾಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತ -ದೋಜೋ॒ ಯದ॑ಶ್ವ॒ತ್ಥ ಓಜ॑ಸೈ॒ವ ವಿಶ॒ಮವ॑ ಗಚ್ಛತಿ ಸ॒ಪ್ತ ಭ॑ವನ್ತಿ ಸ॒ಪ್ತ ಗ॑ಣಾ॒ ವೈ ಮ॒ರುತೋ॑ ಗಣ॒ಶ ಏ॒ವ ವಿಶ॒ಮವ॑ ಗಚ್ಛತಿ । 5
(ಧಾ॒ರಯ॑ದ್ವತೋ - ಮರುತೋ - ಗಚ್ಛತಿ॒ - ವಿಶ॒ಮವೈ॒ - ತ - ದ॒ಷ್ಟಾದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 1)
ದೇ॒ವಾ ವೈ ಮೃ॒ತ್ಯೋ-ರ॑ಬಿಭಯು॒ಸ್ತೇ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ಮುಪಾ॑ಧಾವ॒-ನ್ತೇಭ್ಯ॑ ಏ॒ತಾ-ಮ್ಪ್ರಾ॑ಜಾಪ॒ತ್ಯಾಗ್ಂ ಶ॒ತಕೃ॑ಷ್ಣಲಾ॒-ನ್ನಿರ॑ವಪ॒-ತ್ತಯೈ॒ವೈಷ್ವ॒ಮೃತ॑-ಮದಧಾ॒ದ್ಯೋ ಮೃ॒ತ್ಯೋ-ರ್ಬಿ॑ಭೀ॒ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾ-ಮ್ಪ್ರಾ॑ಜಾಪ॒ತ್ಯಾಗ್ಂ ಶ॒ತಕೃ॑ಷ್ಣಲಾ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿ॒-ನ್ನಾಯು॑-ರ್ದಧಾತಿ॒ ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॑ರೇತಿ ಶ॒ತಕೃ॑ಷ್ಣಲಾ ಭವತಿ ಶ॒ತಾಯುಃ॒ ಪುರು॑ಷ॒-ಶ್ಶ॒ತೇನ್ದ್ರಿ॑ಯ॒ ಆಯು॑ಷ್ಯೇ॒ವೇನ್ದ್ರಿ॒ಯೇ [ ] 6
ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ ಘೃ॒ತೇ ಭ॑ವ॒ತ್ಯಾಯು॒ರ್ವೈ ಘೃ॒ತ-ಮ॒ಮೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ಮಾಯು॑ಶ್ಚೈ॒ವಾಸ್ಮಾ॑ ಅ॒ಮೃತ॑-ಞ್ಚ ಸ॒ಮೀಚೀ॑ ದಧಾತಿ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚತ್ವಾರಿ ಕೃ॒ಷ್ಣಲಾ॒ನ್ಯವ॑ ದ್ಯತಿ ಚತುರವ॒-ತ್ತಸ್ಯಾ-ಽಽಪ್ತ್ಯಾ॑ ಏಕ॒ಧಾ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣ॒ ಉಪ॑ ಹರತ್ಯೇಕ॒ಧೈವ ಯಜ॑ಮಾನ॒ ಆಯು॑ರ್ದಧಾತ್ಯ॒- ಸಾವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ನ ವ್ಯ॑ರೋಚತ॒ ತಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಃ ಪ್ರಾಯ॑ಶ್ಚಿತ್ತಿ-ಮೈಚ್ಛ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಗ್ಂ ಸೌ॒ರ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ॑ವಪ॒-ನ್ತೇನೈ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿ॒- [-ತೇನೈ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿನ್ನ್॑, ರುಚ॑-ಮದಧು॒ರ್ಯೋ] 7
-ನ್ರುಚ॑-ಮದಧು॒ರ್ಯೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಕಾ॑ಮ॒-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಗ್ಂ ಸೌ॒ರ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದ॒ಮು-ಮೇ॒ವಾ-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಗ್ಗ್ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತ್ಯುಭ॒ಯತೋ॑ ರು॒ಕ್ಮೌ ಭ॑ವತ ಉಭ॒ಯತ॑ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ರುಚ॑-ನ್ದಧಾತಿ ಪ್ರಯಾ॒ಜೇ ಪ್ರ॑ಯಾಜೇ ಕೃ॒ಷ್ಣಲ॑-ಞ್ಜುಹೋತಿ ದಿ॒ಗ್ಭ್ಯ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಮವ॑ ರುನ್ಧ ಆಗ್ನೇ॒ಯ-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ಥ್ಸಾವಿ॒ತ್ರ-ನ್ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲ॒-ಮ್ಭೂಮ್ಯೈ॑ [-ಭೂಮ್ಯೈ᳚, ಚ॒ರುಂ-ಯಃ ಁಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒] 8
ಚ॒ರುಂ-ಯಃ ಁಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯಂ-ವಿಁನ್ದೇಯ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ಮ್ಮೋಪ॑ ನಮೇ॒ದಿತಿ॒ ಯದಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೋ ಭವ॑ತ್ಯಾಗ್ನೇ॒ಯಂ-ವೈಁ ಹಿರ॑ಣ್ಯಂ॒-ಯಁಸ್ಯೈ॒ವ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ನ್ತೇನೈ॒ವೈನ॑-ದ್ವಿನ್ದತೇ ಸಾವಿ॒ತ್ರೋ ಭ॑ವತಿ ಸವಿ॒ತೃಪ್ರ॑ಸೂತ ಏ॒ವೈನ॑-ದ್ವಿನ್ದತೇ॒ ಭೂಮ್ಯೈ॑ ಚ॒ರುರ್ಭ॑ವತ್ಯ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವೈನ॑-ದ್ವಿನ್ದತ॒ ಉಪೈ॑ನ॒ಗ್ಂ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ನ್ನಮತಿ॒ ವಿ ವಾ ಏ॒ಷ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣರ್ಧ್ಯತೇ॒ ಯೋ ಹಿರ॑ಣ್ಯಂ-ವಿಁ॒ನ್ದತ॑ ಏ॒ತಾ- [ಏ॒ತಾಮ್, ಏ॒ವ] 9
-ಮೇ॒ವ ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯಂ-ವಿಁ॒ತ್ತ್ವಾ ನೇನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ॒ ವ್ಯೃ॑ದ್ಧ್ಯತ ಏ॒ತಾಮೇ॒ವ ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಯಸ್ಯ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ನ್ನಶ್ಯೇ॒ದ್ಯದಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೋ ಭವ॑ತ್ಯಾಗ್ನೇ॒ಯಂ-ವೈಁ ಹಿರ॑ಣ್ಯಂ॒-ಯಁಸ್ಯೈ॒ ವ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ನ್ತೇನೈ॒ವೈನ॑-ದ್ವಿನ್ದತಿ ಸಾವಿ॒ತ್ರೋ ಭ॑ವತಿ ಸವಿ॒ತೃ-ಪ್ರ॑ಸೂತ ಏ॒ವೈನ॑-ದ್ವಿನ್ದತಿ॒ ಭೂಮ್ಯೈ॑ ಚ॒ರುರ್ಭ॑ವತ್ಯ॒ಸ್ಯಾಂ-ವಾಁ ಏ॒ತನ್ನ॑ಶ್ಯತಿ॒ ಯನ್ನಶ್ಯ॑ತ್ಯ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವೈನ॑-ದ್ವಿನ್ದ॒ತೀನ್ದ್ರ॒- [ದ್ವಿನ್ದ॒ತೀನ್ದ್ರಃ॑, ತ್ವಷ್ಟು॒-ಸ್ಸೋಮ॑] 10
-ಸ್ತ್ವಷ್ಟು॒-ಸ್ಸೋಮ॑-ಮಭೀ॒ಷಹಾ॑-ಽ ಪಿಬ॒-ಥ್ಸ ವಿಷ್ವಂ॒-ವ್ಯಾಁ᳚ರ್ಚ್ಛ॒-ಥ್ಸ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ಸೋಮಪೀ॒ಥೇನ॒ ವ್ಯಾ᳚ರ್ಧ್ಯತ॒ ಸ ಯದೂ॒ರ್ಧ್ವಮು॒ದವ॑ಮೀ॒-ತ್ತೇ ಶ್ಯಾ॒ಮಾಕಾ॑ ಅಭವ॒ನ್ಥ್ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ಮುಪಾ॑ಧಾವ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಗ್ಂ ಸೋ॑ಮೇ॒ನ್ದ್ರಗ್ಗ್ ಶ್ಯಾ॑ಮಾ॒ಕ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ॑ವಪ॒-ತ್ತೇನೈ॒ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನಿನ್ದ್ರಿ॒ಯಗ್ಂ ಸೋ॑ಮಪೀ॒ಥಮ॑ದಧಾ॒ದ್ವಿ ವಾ ಏ॒ಷ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ಸೋಮ॒ಪೀಥೇನ॑ರ್ಧ್ಯತೇ॒ ಯ-ಸ್ಸೋಮಂ॒-ವಁಮಿ॑ತಿ॒ ಯ-ಸ್ಸೋ॑ಮವಾ॒ಮೀ ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ [ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮೈ᳚, ಏ॒ತಗ್ಂ] 11
ಏ॒ತಗ್ಂ ಸೋ॑ಮೇ॒ನ್ದ್ರಗ್ಗ್ ಶ್ಯಾ॑ಮಾ॒ಕ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ಥ್ಸೋಮ॑-ಞ್ಚೈ॒ವೇನ್ದ್ರ॑-ಞ್ಚ॒ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತಾವೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನಿನ್ದ್ರಿ॒ಯಗ್ಂ ಸೋ॑ಮಪೀ॒ಥ-ನ್ಧ॑ತ್ತೋ॒ ನೇನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ಸೋಮಪೀ॒ಥೇನ॒ ವ್ಯೃ॑ದ್ಧ್ಯತೇ॒ ಯ-ಥ್ಸೌ॒ಮ್ಯೋ ಭವ॑ತಿ ಸೋಮಪೀ॒ಥಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದೈ॒ನ್ದ್ರೋ ಭವ॑ತೀನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೈಁ ಸೋ॑ಮಪೀ॒ಥ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವ ಸೋ॑ಮಪೀ॒ಥಮವ॑ ರುನ್ಧೇ ಶ್ಯಾಮಾ॒ಕೋ ಭ॑ವತ್ಯೇ॒ಷ ವಾವ ಸ ಸೋಮ॑- [ಸ ಸೋಮಃ॑, ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ] 12
-ಸ್ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ ಸೋ॑ಮಪೀ॒ಥಮವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಽಗ್ನಯೇ॑ ದಾ॒ತ್ರೇ ಪು॑ರೋ॒ಡಾಶ॑ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಪ್ರದಾ॒ತ್ರೇ ಪು॑ರೋ॒ಡಾಶ॒ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ಮ್ಪ॒ಶುಕಾ॑ಮೋ॒-ಽಗ್ನಿರೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಪ್ರ॑ಜ॒ನಯ॑ತಿ ವೃ॒ದ್ಧಾನಿನ್ದ್ರಃ॒ ಪ್ರ ಯ॑ಚ್ಛತಿ॒ ದಧಿ॒ ಮಧು॑ ಘೃ॒ತಮಾಪೋ॑ ಧಾ॒ನಾ ಭ॑ವನ್ತ್ಯೇ॒ತದ್ವೈ ಪ॑ಶೂ॒ನಾಗ್ಂ ರೂ॒ಪಗ್ಂ ರೂ॒ಪೇಣೈ॒ವ ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧೇ ಪಞ್ಚ-ಗೃಹೀ॒ತ-ಮ್ಭ॑ವತಿ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತಾ॒ ಹಿ ಪ॒ಶವೋ॑ ಬಹು ರೂ॒ಪ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ಬಹು ರೂ॒ಪಾ ಹಿ ಪ॒ಶವ॒- [ಪ॒ಶವಃ॑, ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ] 13
-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯಾ ವೈ ಪ॒ಶವಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಪ್ರಜ॑ನಯತ್ಯಾ॒ತ್ಮಾ ವೈ ಪುರು॑ಷಸ್ಯ॒ ಮಧು॒ ಯನ್ಮದ್ಧ್ವ॒ಗ್ನೌ ಜು॒ಹೋತ್ಯಾ॒ತ್ಮಾನ॑ಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನೋ॒-ಽಗ್ನೌ ಪ್ರದ॑ಧಾತಿ ಪ॒ಙ್ಕ್ತ್ಯೌ॑ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಭವತಃ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತಃ॒ ಪುರು॑ಷಃ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ᳚ ಪ॒ಶವ॑ ಆ॒ತ್ಮಾನ॑ಮೇ॒ವ ಮೃ॒ತ್ಯೋರ್ನಿ॒ಷ್ಕ್ರೀಯ॑ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧೇ ॥ 14 ॥
(ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯೇ᳚ - ಽಸ್ಮಿ॒ನ್ - ಭೂಮ್ಯಾ॑ - ಏ॒ತಾ - ಮಿನ್ದ್ರಃ॒ - ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮೈ॒ - ಸೋಮೋ॑ - ಬಹು ರೂ॒ಪಾ ಹಿ ಪ॒ಶವ॒ - ಏಕ॑ಚತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ ) (ಅ. 2)
ದೇ॒ವಾ ವೈ ಸ॒ತ್ರಮಾ॑ಸ॒ತ-ರ್ಧಿ॑ಪರಿಮಿತಂ॒-ಯಁಶ॑ಸ್ಕಾಮಾ॒ಸ್ತೇಷಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜಾ॑ನಂ॒-ಯಁಶ॑ ಆರ್ಚ್ಛ॒-ಥ್ಸ ಗಿ॒ರಿಮುದೈ॒-ತ್ತಮ॒ಗ್ನಿರನೂದೈ॒-ತ್ತಾವ॒ಗ್ನೀಷೋಮೌ॒ ಸಮ॑ಭವತಾ॒-ನ್ತಾವಿನ್ದ್ರೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞವಿ॑ಭ್ರ॒ಷ್ಟೋ-ಽನು॒ ಪರೈ॒-ತ್ತಾವ॑ಬ್ರವೀದ್ಯಾ॒ಜಯ॑ತ॒-ಮ್ಮೇತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾಮಿಷ್ಟಿ॒-ನ್ನಿರ॑ವಪತಾಮಾಗ್ನೇ॒ಯ-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಮೈ॒ನ್ದ್ರ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲಗ್ಂ ಸೌ॒ಮ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ತಯೈ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿ॒-ನ್ತೇಜ॑ [ತಯೈ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿ॒-ನ್ತೇಜಃ॑, ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-] 15
ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-ಮ॑ಧತ್ತಾಂ॒-ಯೋಁ ಯ॒ಜ್ಞವಿ॑ಭ್ರಷ್ಟ॒-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾಮಿಷ್ಟಿ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇದಾಗ್ನೇ॒ಯ-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಮೈ॒ನ್ದ್ರ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲಗ್ಂ ಸೌ॒ಮ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರುಂ-ಯಁದಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೋ ಭವ॑ತಿ॒ ತೇಜ॑ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ತೇನ॑ ದಧಾತಿ॒ ಯದೈ॒ನ್ದ್ರೋ ಭವ॑ತೀನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ತೇನ॑ ದಧಾತಿ॒ ಯ-ಥ್ಸೌ॒ಮ್ಯೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-ನ್ತೇನಾ᳚ ಽಽಗ್ನೇ॒ಯಸ್ಯ॑ ಚ ಸೌ॒ಮ್ಯಸ್ಯ॑ ಚೈ॒ನ್ದ್ರೇ ಸ॒ಮಾಶ್ಲೇ॑ಷಯೇ॒-ತ್ತೇಜ॑ಶ್ಚೈ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-ಞ್ಚ॑ ಸ॒ಮೀಚೀ॑ [ಸ॒ಮೀಚೀ᳚, ದ॒ಧಾ॒ತ್ಯ॒ಗ್ನೀ॒ಷೋ॒ಮೀಯ॒-] 16
ದಧಾತ್ಯಗ್ನೀಷೋ॒ಮೀಯ॒-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಯ-ಙ್ಕಾಮೋ॒ ನೋಪ॒ನಮೇ॑ದಾಗ್ನೇ॒ಯೋ ವೈ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣ-ಸ್ಸ ಸೋಮ॑-ಮ್ಪಿಬತಿ॒ ಸ್ವಾಮೇ॒ವ ದೇ॒ವತಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸೈವೈನ॒-ಙ್ಕಾಮೇ॑ನ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯ॒ತ್ಯುಪೈ॑ನ॒-ಙ್ಕಾಮೋ॑ ನಮತ್ಯಗ್ನೀಷೋ॒ಮೀಯ॑-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಕಾ॑ಮೋ॒-ಽಗ್ನೀಷೋಮಾ॑ ವೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತಾವೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-ನ್ಧ॑ತ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ್ಯೇ॑ವ [ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ್ಯೇ॑ವ, ಭ॒ವ॒ತಿ॒ ಯದ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-] 17
ಭ॑ವತಿ॒ ಯದ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ಸ್ತೇನಾ᳚-ಽಽಗ್ನೇ॒ಯೋ ಯಚ್ಛ್ಯಾ॑ಮಾ॒ಕಸ್ತೇನ॑ ಸೌ॒ಮ್ಯ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ॒ ಸೋಮಾ॑ಯ ವಾ॒ಜಿನೇ᳚ ಶ್ಯಾಮಾ॒ಕ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಯಃ ಕ್ಲೈಬ್ಯಾ᳚ದ್ಬಿಭೀ॒ಯಾ-ದ್ರೇತೋ॒ ಹಿ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ವಾಜಿ॑ನಮಪ॒ಕ್ರಾಮ॒ತ್ಯಥೈ॒ಷ ಕ್ಲೈಬ್ಯಾ᳚ದ್ಬಿಭಾಯ॒ ಸೋಮ॑ಮೇ॒ವ ವಾ॒ಜಿನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ರೇತೋ॒ ವಾಜಿ॑ನ-ನ್ದಧಾತಿ॒ ನ ಕ್ಲೀ॒ಬೋ ಭ॑ವತಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪ॒ತ್ಯ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದ್ಗ್ರಾಮ॑ಕಾಮೋ॒ [-ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದ್ಗ್ರಾಮ॑ಕಾಮಃ, ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ಸ್ಪತಿ॑ಮೇ॒ವ] 18
19
ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ಸ್ಪತಿ॑ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಸಜಾ॒ತಾ-ನ್ಪ್ರ ಯ॑ಚ್ಛತಿ ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ ಗ॒ಣವ॑ತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಭವತ-ಸ್ಸಜಾ॒ತೈರೇ॒ವೈನ॑-ಙ್ಗ॒ಣವ॑ನ್ತ-ಙ್ಕರೋತ್ಯೇ॒ತಾಮೇ॒ವ ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಯಃ ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॒ನ್ ವಿಶಂ॒-ವಿಁ ನಾ॑ಶಯೇಯ॒ಮಿತಿ॑ ಮಾರು॒ತೀ ಯಾ᳚ಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಕುರ್ಯಾ॒-ದ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ನ್ನೇ॒ವ ವಿಶಂ॒-ವಿಁ ನಾ॑ಶಯತಿ ॥ 19
(ತೇಜಃ॑ - ಸ॒ಮೀಚೀ᳚ - ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ್ಯೇ॑ವ - ಗ್ರಾಮ॑ಕಾಮ॒ - ಸ್ತ್ರಿಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ ) (ಅ. 3)
ಅ॒ರ್ಯ॒ಮ್ಣೇ ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪ-ಥ್ಸುವ॒ರ್ಗಕಾ॑ಮೋ॒-ಽಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ᳚-ಽರ್ಯ॒ಮಾ-ಽರ್ಯ॒ಮಣ॑ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯತ್ಯರ್ಯ॒ಮ್ಣೇ ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಯಃ ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ದಾನ॑ಕಾಮಾ ಮೇ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸ್ಯು॒ರಿತ್ಯ॒ಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ᳚-ಽರ್ಯ॒ಮಾ ಯಃ ಖಲು॒ ವೈ ದದಾ॑ತಿ॒ ಸೋ᳚-ಽರ್ಯ॒ಮಾ-ಽರ್ಯ॒ಮಣ॑ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವಾ- [ಸ ಏ॒ವ, ಅ॒ಸ್ಮೈ॒ ದಾನ॑ಕಾಮಾಃ] 20
-ಽಸ್ಮೈ॒ ದಾನ॑ಕಾಮಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಕ॑ರೋತಿ॒ ದಾನ॑ಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರ॒ಜಾ ಭ॑ವನ್ತ್ಯರ್ಯ॒ಮ್ಣೇ ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಯಃ ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ಜ॒ನತಾ॑ಮಿಯಾ॒ಮಿತ್ಯ॒ಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ᳚-ಽರ್ಯ॒ಮಾ- ಽರ್ಯ॒ಮಣ॑ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವೈನ॒-ನ್ತ-ದ್ಗ॑ಮಯತಿ॒ ಯತ್ರ॒ ಜಿಗ॑ಮಿಷ॒ತೀನ್ದ್ರೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮಾನುಜಾವ॒ರ ಆ॑ಸೀ॒-ಥ್ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ -ಮುಪಾ॑ಧಾವ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಮೈ॒ನ್ದ್ರಮಾ॑ನುಷೂ॒ಕ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿ- [-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿಃ, ಅ॒ವ॒ಪ॒-ತ್ತೇನೈ॒ವೈನ॒ಮಗ್ರಂ॑-] 21
-ರ॑ವಪ॒-ತ್ತೇನೈ॒ವೈನ॒-ಮಗ್ರ॑-ನ್ದೇ॒ವತಾ॑ನಾ॒-ಮ್ಪರ್ಯ॑ಣಯ-ದ್ಬು॒ದ್ಧ್ನವ॑ತೀ॒ ಅಗ್ರ॑ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಅಕರೋ-ದ್ಬು॒ದ್ಧ್ನಾ-ದೇ॒ವೈನ॒ಮಗ್ರ॒-ಮ್ಪರ್ಯ॑ಣಯ॒ದ್ಯೋ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯ॑ ಆನುಜಾವ॒ರ-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಮೈ॒ನ್ದ್ರ-ಮಾ॑ನುಷೂ॒ಕ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದಿನ್ದ್ರ॑ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವೈನ॒-ಮಗ್ರಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನಾನಾ॒-ಮ್ಪರಿ॑ಣಯತಿ ಬು॒ದ್ಧ್ನವ॑ತೀ॒ ಅಗ್ರ॑ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಭವತೋ ಬು॒ದ್ಧ್ನಾ-ದೇ॒ವೈನ॒-ಮಗ್ರ॒ಮ್- [ಬು॒ದ್ಧ್ನಾ-ದೇ॒ವೈನ॒-ಮಗ್ರ᳚ಮ್, ಪರಿ॑] 22
-ಪರಿ॑ ಣಯತ್ಯಾನುಷೂ॒ಕೋ ಭ॑ವತ್ಯೇ॒ಷಾ ಹ್ಯೇ॑ತಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ಯ ಆ॑ನುಜಾವ॒ರ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ॒ ಯೋ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣ ಆ॑ನುಜಾವ॒ರ-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತ-ಮ್ಬಾ॑ರ್ಹಸ್ಪ॒ತ್ಯ-ಮಾ॑ನುಷೂ॒ಕ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದ್ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವೈನ॒ಮಗ್ರಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನಾನಾ॒-ಮ್ಪರಿ॑ಣಯತಿ ಬು॒ದ್ಧ್ನವ॑ತೀ॒ ಅಗ್ರ॑ವತೀ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಭವತೋ ಬು॒ದ್ಧ್ನಾ-ದೇ॒ವೈನ॒-ಮಗ್ರ॒-ಮ್ಪರಿ॑ ಣಯತ್ಯಾನುಷೂ॒ಕೋ ಭ॑ವತ್ಯೇ॒ಷಾ ಹ್ಯೇ॑ತಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ಯ ಆ॑ನುಜಾವ॒ರ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ ॥ 23 ॥
(ಏ॒ವ - ನಿರ - ಗ್ರ॑-ಮೇ॒ತಸ್ಯ॑ - ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 4)
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒-ಸ್ತ್ರಯ॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶ-ದ್ದುಹಿ॒ತರ॑ ಆಸ॒-ನ್ತಾ-ಸ್ಸೋಮಾ॑ಯ॒ ರಾಜ್ಞೇ॑-ಽದದಾ॒-ತ್ತಾಸಾಗ್ಂ॑ ರೋಹಿ॒ಣೀಮುಪೈ॒-ತ್ತಾ ಈರ್ಷ್ಯ॑ನ್ತೀಃ॒ ಪುನ॑ರಗಚ್ಛ॒-ನ್ತಾ ಅನ್ವೈ॒-ತ್ತಾಃ ಪುನ॑ರಯಾಚತ॒ ತಾ ಅ॑ಸ್ಮೈ॒ ನ ಪುನ॑ರದದಾ॒-ಥ್ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ-ದೃ॒ತ-ಮ॑ಮೀಷ್ವ॒ ಯಥಾ॑ ಸಮಾವ॒ಚ್ಛ ಉ॑ಪೈ॒ಷ್ಯಾಮ್ಯಥ॑ ತೇ॒ ಪುನ॑-ರ್ದಾಸ್ಯಾ॒ಮೀತಿ॒ ಸ ಋ॒ತಮಾ॑ಮೀ॒-ತ್ತಾ ಅ॑ಸ್ಮೈ॒ ಪುನ॑ರದದಾ॒-ತ್ತಾಸಾಗ್ಂ॑ ರೋಹಿ॒ಣೀಮೇ॒ವೋಪ॒- [ರೋಹಿ॒ಣೀಮೇ॒ವೋಪ॑, ಐ॒ತ್ತಂ-ಯಁಕ್ಷ್ಮ॑] 24
-ತ್ತಂ-ಯಁಕ್ಷ್ಮ॑ ಆರ್ಚ್ಛ॒-ದ್ರಾಜಾ॑ನಂ॒-ಯಁಕ್ಷ್ಮ॑ ಆರ॒ದಿತಿ॒ ತದ್ರಾ॑ಜಯ॒ಕ್ಷ್ಮಸ್ಯ॒ ಜನ್ಮ॒ ಯ-ತ್ಪಾಪೀ॑ಯಾ॒ನಭ॑ವ॒-ತ್ತ-ತ್ಪಾ॑ಪಯ॒ಕ್ಷ್ಮಸ್ಯ॒ ಯಜ್ಜಾ॒ಯಾಭ್ಯೋ-ಽವಿ॑ನ್ದ॒-ತ್ತಜ್ಜಾ॒ಯೇನ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ಯ ಏ॒ವಮೇ॒ತೇಷಾಂ॒-ಯಁಕ್ಷ್ಮಾ॑ಣಾ॒-ಞ್ಜನ್ಮ॒ ವೇದ॒ ನೈನ॑ಮೇ॒ತೇ ಯಕ್ಷ್ಮಾ॑ ವಿನ್ದನ್ತಿ॒ಸ ಏ॒ತಾ ಏ॒ವ ನ॑ಮ॒ಸ್ಯ-ನ್ನುಪಾ॑-ಽಧಾವ॒-ತ್ತಾ ಅ॑ಬ್ರುವ॒ನ್. ವರಂ॑-ವೃಁಣಾಮಹೈ ಸಮಾವ॒ಚ್ಛ ಏ॒ವ ನ॒ ಉಪಾ॑ಯ॒ ಇತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತ- [ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಮ್, ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರುಂ] 25
-ಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ॑ವಪ॒-ನ್ತೇನೈ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪಾ॒ಪಾ-ಥ್ಸ್ರಾಮಾ॑ದಮುಞ್ಚ॒ನ್. ಯಃ ಪಾ॑ಪಯ॒ಕ್ಷ್ಮಗೃ॑ಹೀತ॒-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇದಾದಿ॒ತ್ಯಾನೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪಾ॒ಪಾ-ಥ್ಸ್ರಾಮಾ᳚ನ್ಮುಞ್ಚನ್ತ್ಯ-ಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದ॒ಮುಮೇ॒ವೈನ-॑ಮಾ॒ಪ್ಯಾಯ॑ಮಾನ॒-ಮನ್ವಾ ಪ್ಯಾ॑ಯಯತಿ॒ ನವೋ॑ನವೋ ಭವತಿ॒ ಜಾಯ॑ಮಾನ॒ ಇತಿ॑ ಪುರೋ-ಽನುವಾ॒ಕ್ಯಾ॑ ಭವ॒ತ್ಯಾಯು॑ರೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ತಯಾ॑ ದಧಾತಿ॒ ಯಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ ಅ॒ಗ್ಂ॒ಶುಮಾ᳚ಪ್ಯಾ॒ಯಯ॒ನ್ತೀತಿ॑ ಯಾ॒ಜ್ಯೈವೈನ॑ಮೇ॒ತಯಾ᳚ ಪ್ಯಾಯಯತಿ ॥ 26 ॥
(ಏ॒ವೋಪೈ॒ -ತ- ಮ॑ಸ್ಮಿ॒ನ್ - ತ್ರಯೋ॑ದಶಚ) (ಅ. 5)
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ ರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒-ಽನ್ನಾದ್ಯಂ॒-ವ್ಯಾಁದಿ॑ಶ॒-ಥ್ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ॒ದ್ಯದಿ॒ಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾ-ನ॒ಭ್ಯ॑ತಿ॒ರಿಚ್ಯಾ॑ತೈ॒ ತನ್ಮಮಾ॑ಸ॒ದಿತಿ॒ ತದಿ॒ಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾ-ನ॒ಭ್ಯತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯ॒ತೇನ್ದ್ರ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜಾ॑ನ॒-ಮಿನ್ದ್ರ॑-ಮಧಿರಾ॒ಜ-ಮಿನ್ದ್ರಗ್ಗ್॑ ಸ್ವ॒ರಾಜಾ॑ನ॒-ನ್ತತೋ॒ ವೈ ಸ ಇ॒ಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾಗ್ ಸ್ತ್ರೇ॒ಧಾ-ಽದು॑ಹ॒-ತ್ತ-ತ್ತ್ರಿ॒ಧಾತೋ᳚-ಸ್ತ್ರಿಧಾತು॒ತ್ವಂ-ಯಁ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತಾನ್ನಾ॒ದ-ಸ್ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತ-ನ್ತ್ರಿ॒ಧಾತು॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ರಾಜ್ಞೇ॑ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॒- [ಪುರೋ॒ಡಾಶ᳚ಮ್, ಏಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-] 27
-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ಮಿನ್ದ್ರಾ॑ಯಾ-ಧಿರಾ॒ಜಾಯೇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಸ್ವ॒ರಾಜ್ಞೇ॒-ಽಯಂ-ವಾಁ ಇನ್ದ್ರೋ॒ ರಾಜಾ॒-ಽಯಮಿನ್ದ್ರೋ॑-ಽಧಿರಾ॒ಜೋ॑-ಽಸಾವಿನ್ದ್ರಃ॑ ಸ್ವ॒ರಾಡಿ॒ಮಾನೇ॒ವ ಲೋ॒ಕಾನ್-ಥ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತ ಏ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಅನ್ನ॒-ಮ್ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛನ್ತ್ಯನ್ನಾ॒ದ ಏ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ಯಥಾ॑ ವ॒ಥ್ಸೇನ॒ ಪ್ರತ್ತಾ॒-ಙ್ಗಾ-ನ್ದು॒ಹ ಏ॒ವಮೇ॒ವೇಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾ-ನ್ಪ್ರತ್ತಾ॒ನ್ ಕಾಮ॑ಮ॒ನ್ನಾದ್ಯ॑-ನ್ದುಹ ಉತ್ತಾ॒ನೇಷು॑ ಕ॒ಪಾಲೇ॒ಷ್ವಧಿ॑ ಶ್ರಯ॒ತ್ಯಯಾ॑ತಯಾಮತ್ವಾಯ॒ ತ್ರಯಃ॑ ಪುರೋ॒ಡಾಶಾ॑ ಭವನ್ತಿ॒ ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾ ಏ॒ಷಾಂ-ಲೋಁ॒ಕಾನಾ॒ಮಾಪ್ತ್ಯಾ॒ ಉತ್ತ॑ರಉತ್ತರೋ॒ ಜ್ಯಾಯಾ᳚-ನ್ಭವತ್ಯೇ॒ವಮಿ॑ವ॒ ಹೀಮೇ ಲೋ॒ಕಾ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ॒ ಸರ್ವೇ॑ಷಾಮಭಿ-ಗ॒ಮಯ॒ನ್ನವ॑ ದ್ಯ॒ತ್ಯಛ॑ಮ್ಬಟ್ಕಾರಂ-ವ್ಯಁ॒ತ್ಯಾಸ॒ಮನ್ವಾ॒ಹಾನಿ॑ರ್ದಾಹಾಯ ॥ 28 ॥
(ಪು॒ರೋ॒ಡಾಶಂ॒ - ತ್ರಯಃ॒ - ಷಡ್ವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 6)
ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸ॒-ನ್ತಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಸು॑ರಾ ಅಜಯ॒-ನ್ತೇ ದೇ॒ವಾಃ ಪ॑ರಾಜಿಗ್ಯಾ॒ನಾ ಅಸು॑ರಾಣಾಂ॒-ವೈಁಶ್ಯ॒ಮುಪಾ॑-ಽಽಯ॒-ನ್ತೇಭ್ಯ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑ಮಪಾ᳚ಕ್ರಾಮ॒-ತ್ತದಿನ್ದ್ರೋ॑-ಽಚಾಯ॒-ತ್ತದನ್ವಪಾ᳚ಕ್ರಾಮ॒-ತ್ತದ॑ವ॒ರುಧ॒-ನ್ನಾಶ॑ಕ್ನೋ॒-ತ್ತದ॑ಸ್ಮಾದಭ್ಯ॒ರ್ಧೋ॑ ಽಚರ॒-ಥ್ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ಮುಪಾ॑ಧಾವ॒-ತ್ತಮೇ॒ತಯಾ॒ ಸರ್ವ॑ಪೃಷ್ಠಯಾ-ಽಯಾಜಯ॒-ತ್ತಯೈ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿ॑-ನ್ನಿನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑-ಮದಧಾ॒ದ್ಯ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಕಾ॑ಮೋ [ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಕಾ॑ಮಃ, ವೀ॒ರ್ಯ॑ಕಾಮ॒-ಸ್ಸ್ಯಾತ್-] 29
ವೀ॒ರ್ಯ॑ಕಾಮ॒-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಮೇ॒ತಯಾ॒ ಸರ್ವ॑ಪೃಷ್ಠಯಾ ಯಾಜಯೇದೇ॒ತಾ ಏ॒ವ ದೇ॒ವತಾ॒-ಸ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತಾ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ನಿನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑-ನ್ದಧತಿ॒ಯದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ರಾಥ॑ನ್ತರಾಯ ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ॒ ಯದೇ॒ವಾಗ್ನೇ-ಸ್ತೇಜ॒ಸ್ತದೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ಯದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ಬಾರ್ಹ॑ತಾಯ॒ ಯದೇ॒ವೇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ತೇಜ॒ಸ್ತದೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ ವೈರೂ॒ಪಾಯ॒ ಯದೇ॒ವ ಸ॑ವಿ॒ತು-ಸ್ತೇಜ॒ಸ್ತ- [ಸ॑ವಿ॒ತು-ಸ್ತೇಜ॒ಸ್ತತ್, ಏ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒] 30
-ದೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ ವೈರಾ॒ಜಾಯ॒ ಯದೇ॒ವ ಧಾ॒ತು-ಸ್ತೇಜ॒ಸ್ತ-ದೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಶಾಕ್ವ॒ರಾಯ॒ ಯದೇ॒ವ ಮ॒ರುತಾ॒-ನ್ತೇಜ॒ಸ್ತ-ದೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ ರೈವ॒ತಾಯ॒ ಯದೇ॒ವ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತೇ॒-ಸ್ತೇಜ॒ಸ್ತ-ದೇ॒ವಾ-ಽವ॑ ರುನ್ಧ ಏ॒ತಾವ॑ನ್ತಿ॒ ವೈ ತೇಜಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ತಾನ್ಯೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧ ಉತ್ತಾ॒ನೇಷು॑ ಕ॒ಪಾಲೇ॒ಷ್ವಧಿ॑ ಶ್ರಯ॒ತ್ಯಯಾ॑ತಯಾಮತ್ವಾಯ॒ ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲಃ ಪುರೋ॒ಡಾಶೋ॑ [ಪುರೋ॒ಡಾಶಃ॑, ಭ॒ವ॒ತಿ॒ ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವ॒ತ್ವಾಯ॑] 31
ಭವತಿ ವೈಶ್ವದೇವ॒ತ್ವಾಯ॑ ಸಮ॒ನ್ತ-ಮ್ಪ॒ರ್ಯವ॑ದ್ಯತಿ ಸಮ॒ನ್ತ-ಮೇ॒ವೇನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯಂ॑-ಯಁಜ॑ಮಾನೇ ದಧಾತಿ ವ್ಯ॒ತ್ಯಾಸ॒-ಮನ್ವಾ॒ಹಾನಿ॑ರ್ದಾಹಾ॒ಯಾಶ್ವ॑ ಋಷ॒ಭೋ ವೃ॒ಷ್ಣಿರ್ಬ॒ಸ್ತ-ಸ್ಸಾ-ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ-ವೃಷ॒ತ್ವಾಯೈ॒ತಯೈ॒ವ ಯ॑ಜೇತಾ-ಽಭಿಶ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನ ಏ॒ತಾಶ್ಚೇದ್ವಾ ಅ॑ಸ್ಯದೇ॒ವತಾ॒ ಅನ್ನ॑-ಮ॒ದನ್ತ್ಯ॒ದನ್ತ್ಯು॑-ವೇ॒ವಾ-ಽಸ್ಯ॑ ಮನು॒ಷ್ಯಾಃ᳚ ॥ 32 ॥
(ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯ॒ಕಾ॑ಮಃ-ಸವಿ॒ತುಸ್ತೇಜ॒ಸ್ತತ್ - ಪು॑ರೋ॒ಡಾಶೋ॒ -ಽಷ್ಟಾತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶಚ್ಚ) (ಅ. 7)
ರಜ॑ನೋ॒ ವೈ ಕೌ॑ಣೇ॒ಯಃ ಕ್ರ॑ತು॒ಜಿತ॒-ಞ್ಜಾನ॑ಕಿ-ಞ್ಚಕ್ಷು॒ರ್ವನ್ಯ॑ಮಯಾ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾಮಿಷ್ಟಿ॒-ನ್ನಿರ॑ವಪ-ದ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಭ್ರಾಜ॑ಸ್ವತೇ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಗ್ಂ ಸೌ॒ರ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರುಮ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಭ್ರಾಜ॑ಸ್ವತೇ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ತಯೈ॒ವಾಸ್ಮಿ॒ನ್ ಚಕ್ಷು॑ರದಧಾ॒-ದ್ಯ-ಶ್ಚಕ್ಷು॑ಕಾಮ॒-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾಮಿಷ್ಟಿ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ-ದ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಭ್ರಾಜ॑ಸ್ವತೇ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಗ್ಂ ಸೌ॒ರ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರುಮ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಭ್ರಾಜ॑ಸ್ವತೇ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಮ॒ಗ್ನೇ ರ್ವೈ ಚಕ್ಷು॑ಷಾ ಮನು॒ಷ್ಯಾ॑ ವಿ- [ಚಕ್ಷು॑ಷಾ ಮನು॒ಷ್ಯಾ॑ ವಿ, ಪ॒ಶ್ಯ॒ನ್ತಿ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ] 33
ಪ॑ಶ್ಯನ್ತಿ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚೈ॒ವ ಸೂರ್ಯ॑-ಞ್ಚ॒ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತಾವೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॒ನ್ ಚಕ್ಷು॑-ರ್ಧತ್ತ॒-ಶ್ಚಕ್ಷು॑ಷ್ಮಾ-ನೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ಯದಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೌ ಭವ॑ತ॒-ಶ್ಚಕ್ಷು॑ಷೀ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರತಿ॑ ದಧಾತಿ॒ ಯ-ಥ್ಸೌ॒ರ್ಯೋ ನಾಸಿ॑ಕಾ॒-ನ್ತೇನಾ॒ಭಿತಃ॑ ಸೌ॒ರ್ಯಮಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೌ ಭ॑ವತ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॑-ದ॒ಭಿತೋ॒ ನಾಸಿ॑ಕಾ॒-ಞ್ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ನ್ನಾಸಿ॑ಕಯಾ॒ ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ ವಿಧೃ॑ತೇ ಸಮಾ॒ನೀ ಯಾ᳚ಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಭವತ-ಸ್ಸಮಾ॒ನಗ್ಂ ಹಿ ಚಕ್ಷು॒-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯಾ॒ ಉದು॒ತ್ಯ-ಞ್ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸಗ್ಂ ಸ॒ಪ್ತ ತ್ವಾ॑ ಹ॒ರಿತೋ॒ ರಥೇ॑ ಚಿ॒ತ್ರ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮುದ॑ಗಾ॒ದನೀ॑ಕ॒ಮಿತಿ॒ ಪಿಣ್ಡಾ॒-ನ್ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛತಿ॒ ಚಕ್ಷು॑-ರೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॒ ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛತಿ॒ ಯದೇ॒ವ ತಸ್ಯ॒ ತತ್ ॥ 34 ॥
(ವಿ - ಹ್ಯ॑ - ಷ್ಟಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 8)
ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಸಿ ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಹಗ್ಂ ಸ॑ಜಾ॒ತೇಷು॑ ಭೂಯಾಸ॒-ನ್ಧೀರ॒ಶ್ಚೇತ್ತಾ॑ ವಸು॒ವಿ-ದ್ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಸಿ ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಹಗ್ಂ ಸ॑ಜಾ॒ತೇಷು॑ ಭೂಯಾಸ-ಮು॒ಗ್ರಶ್ಚೇತ್ತಾ॑ ವಸು॒ವಿ-ದ್ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಸಿ ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಹಗ್ಂ ಸ॑ಜಾ॒ತೇಷು॑ ಭೂಯಾಸ-ಮಭಿ॒ಭೂಶ್ಚೇತ್ತಾ॑ ವಸು॒ವಿ-ದಾಮ॑ನ-ಮ॒ಸ್ಯಾಮ॑ನಸ್ಯ ದೇವಾ॒ ಯೇ ಸ॑ಜಾ॒ತಾಃ ಕು॑ಮಾ॒ರಾ-ಸ್ಸಮ॑ನಸ॒ಸ್ತಾನ॒ಹ-ಙ್ಕಾ॑ಮಯೇ ಹೃ॒ದಾ ತೇ ಮಾ-ಙ್ಕಾ॑ಮಯನ್ತಾಗ್ಂ ಹೃ॒ದಾ ತಾ-ನ್ಮ॒ ಆಮ॑ನಸಃ ಕೃಧಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ ಽಽಮ॑ನಮ॒- [ಸ್ವಾಹಾ ಽಽಮ॑ನಮ॒ಸಿ, ಆಮ॑ನಸ್ಯ] 35
-ಸ್ಯಾಮ॑ನಸ್ಯ ದೇವಾ॒ ಯಾ-ಸ್ಸ್ತ್ರಿಯ॒-ಸ್ಸಮ॑ನಸ॒ಸ್ತಾ ಅ॒ಹ-ಙ್ಕಾ॑ಮಯೇ ಹೃ॒ದಾ ತಾ ಮಾ-ಙ್ಕಾ॑ಮಯನ್ತಾಗ್ಂ ಹೃ॒ದಾ ತಾ ಮ॒ ಆಮ॑ನಸಃ ಕೃಧಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ವೈಶ್ವದೇ॒ವೀಗ್ಂ-ಸಾ᳚ಙ್ಗ್ರಹ॒ಣೀ-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದ್ಗ್ರಾಮ॑ಕಾಮೋ ವೈಶ್ವದೇ॒ವಾ ವೈ ಸ॑ಜಾ॒ತಾ ವಿಶ್ವಾ॑ನೇ॒ವ ದೇ॒ವಾನ್ಥ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ತ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಸಜಾ॒ತಾ-ನ್ಪ್ರ ಯ॑ಚ್ಛನ್ತಿ ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ ಸಾಙ್ಗ್ರಹ॒ಣೀ ಭ॑ವತಿ ಮನೋ॒ಗ್ರಹ॑ಣಂ॒-ವೈಁಸ॒ಗ್ರಂಹ॑ಣ॒-ಮ್ಮನ॑ ಏ॒ವ ಸ॑ಜಾ॒ತಾನಾಂ᳚- [ಏ॒ವ ಸ॑ಜಾ॒ತಾನಾ᳚ಮ್, ಗೃ॒ಹ್ಣಾ॒ತಿ॒ ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಸಿ] 36
-ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಸಿ ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಹಗ್ಂ ಸ॑ಜಾ॒ತೇಷು॑ ಭೂಯಾಸ॒ಮಿತಿ॑ ಪರಿ॒ಧೀ-ನ್ಪರಿ॑ ದಧಾತ್ಯಾ॒ಶಿಷ॑ಮೇ॒ವೈತಾಮಾ ಶಾ॒ಸ್ತೇ-ಽಥೋ॑ ಏ॒ತದೇ॒ವ ಸರ್ವಗ್ಂ॑ ಸಜಾ॒ತೇಷ್ವಧಿ॑ ಭವತಿ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದುಷ॑ ಏ॒ತೇ ಪ॑ರಿ॒ಧಯಃ॑ ಪರಿಧೀ॒ಯನ್ತ॒ ಆಮ॑ ನಮ॒ಸ್ಯಾಮ॑ನಸ್ಯ ದೇವಾ॒ ಇತಿ॑ ತಿ॒ಸ್ರ ಆಹು॑ತೀ ರ್ಜುಹೋತ್ಯೇ॒ತಾವ॑ನ್ತೋ॒ ವೈ ಸ॑ಜಾ॒ತಾ ಯೇ ಮ॒ಹಾನ್ತೋ॒ ಯೇ ಕ್ಷು॑ಲ್ಲ॒ಕಾ ಯಾ-ಸ್ಸ್ತ್ರಿಯ॒ಸ್ತಾನೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ತ ಏ॑ನ॒ಮವ॑ರುದ್ಧಾ॒ ಉಪ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತೇ ॥ 37 ॥
(ಸ್ವಾಹಾ ಽಽಮ॑ನಮಸಿ - ಸಜಾ॒ತಾನಾಗ್ಂ॑ - ರುನ್ಧೇ॒ - ಪಞ್ಚ॑ ಚ ) (ಅ. 9)
ಯನ್ನವ॒-ಮೈತ್ತ-ನ್ನವ॑ನೀತ-ಮಭವ॒ದ್ಯ-ದಸ॑ರ್ಪ॒-ತ್ತ-ಥ್ಸ॒ರ್ಪಿರ॑ಭವ॒-ದ್ಯದದ್ಧಿ॑ಯತ॒ ತ-ದ್ಘೃ॒ತಮ॑ಭವದ॒ಶ್ವಿನೋಃ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸಿ॒ ತಸ್ಯ॑ ತೇ ದತ್ತಾಂ॒-ಯಁಯೋಃ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೋ-ಽಸಿ॒ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸಿ॒ ತಸ್ಯ॑ ತೇ ದದಾತು॒ ಯಸ್ಯ॑ ಪ್ರಾ॒ಣೋ-ಽಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಯೋಃ ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸಿ॒ ತಸ್ಯ॑ ತೇ ದತ್ತಾಂ॒-ಯಁಯೋಃ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೋ-ಽಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸಿ॒ [ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸಿ॒, ತಸ್ಯ॑ ತೇ] 38
ತಸ್ಯ॑ ತೇ ದದತು॒ ಯೇಷಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ-ಽಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಘೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಧಾರಾ॑ಮ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಪನ್ಥಾ॒ಮಿನ್ದ್ರೇ॑ಣ ದ॒ತ್ತಾ-ಮ್ಪ್ರಯ॑ತಾ-ಮ್ಮ॒ರುದ್ಭಿಃ॑ । ತ-ತ್ತ್ವಾ॒ ವಿಷ್ಣುಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಪಶ್ಯ॒-ತ್ತ-ತ್ತ್ವೇಡಾ॒ ಗವ್ಯೈರ॑ಯತ್ ॥ ಪಾ॒ವ॒ಮಾ॒ನೇನ॑ ತ್ವಾ॒ ಸ್ತೋಮೇ॑ನ ಗಾಯ॒ತ್ರಸ್ಯ॑ ವರ್ತ॒ನ್ಯೋಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ ರ್ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ ದೇ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ಸವಿ॒ತೋ-ಥ್ಸೃ॑ಜತು ಜೀ॒ವಾತ॑ವೇ ಜೀವನ॒ಸ್ಯಾಯೈ॑ ಬೃಹ-ದ್ರಥನ್ತ॒ರಯೋ᳚ಸ್ತ್ವಾ॒ ಸ್ತೋಮೇ॑ನ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭೋ॑ ವರ್ತ॒ನ್ಯಾ ಶು॒ಕ್ರಸ್ಯ॑ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ ದೇ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ಸವಿ॒ತೋ- [ಸವಿ॒ತೋತ್, ಸೃ॒ಜ॒ತು॒ ಜೀ॒ವಾತ॑ವೇ] 39
-ಥ್ಸೃ॑ಜತು ಜೀ॒ವಾತ॑ವೇ ಜೀವನ॒ಸ್ಯಾಯಾ॑ ಅ॒ಗ್ನೇಸ್ತ್ವಾ॒ ಮಾತ್ರ॑ಯಾ॒ ಜಗ॑ತ್ಯೈ ವರ್ತ॒ನ್ಯಾ-ಽಽಗ್ರ॑ಯ॒ಣಸ್ಯ॑ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ ದೇ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ಸವಿ॒ತೋ-ಥ್ಸೃ॑ಜತು ಜೀ॒ವಾತ॑ವೇ ಜೀವನ॒ಸ್ಯಾಯಾ॑ ಇ॒ಮಮ॑ಗ್ನ॒ ಆಯು॑ಷೇ॒ ವರ್ಚ॑ಸೇ ಕೃಧಿ ಪ್ರಿ॒ಯಗ್ಂ ರೇತೋ॑ ವರುಣ ಸೋಮ ರಾಜನ್ನ್ । ಮಾ॒ ತೇವಾ᳚ಸ್ಮಾ ಅದಿತೇ॒ ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇವಾ॒ ಜರ॑ದಷ್ಟಿ॒ರ್ಯಥಾ-ಽಸ॑ತ್ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿರಾಯು॑ಷ್ಮಾ॒ನ್-ಥ್ಸ ವನ॒ಸ್ಪತಿ॑ಭಿ॒-ರಾಯು॑ಷ್ಮಾ॒-ನ್ತೇನ॒ ತ್ವಾ-ಽಽಯು॒ಷಾ-ಽಽಯು॑ಷ್ಮನ್ತ-ಙ್ಕರೋಮಿ॒ ಸೋಮ॒ ಆಯು॑ಷ್ಮಾ॒ನ್-ಥ್ಸ ಓಷ॑ಧೀಭಿ ರ್ಯ॒ಜ್ಞ ಆಯು॑ಷ್ಮಾ॒ನ್-ಥ್ಸ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾಭಿ॒ ರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ-ಽಽಯು॑ಷ್ಮ॒-ತ್ತ-ದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣೈರಾಯು॑ಷ್ಮ-ದ್ದೇ॒ವಾ ಆಯು॑ಷ್ಮನ್ತ॒ಸ್ತೇ॑-ಽಮೃತೇ॑ನ ಪಿ॒ತರ॒ ಆಯು॑ಷ್ಮನ್ತ॒ಸ್ತೇ ಸ್ವ॒ಧಯಾ-ಽಽಯು॑ಷ್ಮನ್ತ॒ಸ್ತೇನ॒ ತ್ವಾ ಽಽಯು॒ಷಾ-ಽಽ ಯು॑ಷ್ಮನ್ತ-ಙ್ಕರೋಮಿ ॥ 40 ॥
(ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸಿ - ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭೋ॑ ವರ್ತ॒ನ್ಯಾ ಶು॒ಕ್ರಸ್ಯ॑ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ ದೇ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ಸವಿ॒ತೋಥ್ - ಸೋಮ॒ ಆಯು॑ಷ್ಮಾ॒ನ್ - ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 10)
ಅ॒ಗ್ನಿಂ-ವಾಁ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ಶರೀ॑ರ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ॒ ಸೋಮ॒ಗ್ಂ॒ ರಸೋ॒ ವರು॑ಣ ಏನಂ-ವಁರುಣಪಾ॒ಶೇನ॑ ಗೃಹ್ಣಾತಿ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೀಂ॒-ವಾಁಗ॒ಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ॑ ಆ॒ತ್ಮಾ ಯಸ್ಯ॒ ಜ್ಯೋಗಾ॒ಮಯ॑ತಿ॒ ಯೋ ಜ್ಯೋಗಾ॑ಮಯಾವೀ॒ ಸ್ಯಾದ್ಯೋ ವಾ॑ ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॑ರಿಯಾ॒ಮಿತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾಮಿಷ್ಟಿ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇದಾಗ್ನೇ॒ಯ -ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಗ್ಂ ಸೌ॒ಮ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರುಂ-ವಾಁ॑ರು॒ಣ-ನ್ದಶ॑ಕಪಾಲಗ್ಂ ಸಾರಸ್ವ॒ತ-ಞ್ಚ॒ರುಮಾ᳚ಗ್ನಾವೈಷ್ಣ॒ವ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ಮ॒ಗ್ನೇರೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಶರೀ॑ರ-ನ್ನಿಷ್ಕ್ರೀ॒ಣಾತಿ॒ ಸೋಮಾ॒ದ್ರಸಂ॑- [ಸೋಮಾ॒ದ್ರಸ᳚ಮ್, ವಾ॒ರು॒ಣೇನೈ॒ವೈನಂ॑-] 41
-ಁವಾರು॒ಣೇನೈ॒ವೈನಂ॑-ವಁರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ ಸಾರಸ್ವ॒ತೇನ॒ ವಾಚ॑-ನ್ದಧಾತ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ವಿಷ್ಣು॑ರ್ಯ॒ಜ್ಞೋ ದೇ॒ವತಾ॑ಭಿಶ್ಚೈ॒ವೈನಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಚ ಭಿಷಜ್ಯತ್ಯು॒ತ ಯದೀ॒ತಾಸು॒ ರ್ಭವ॑ತಿ॒ ಜೀವ॑ತ್ಯೇ॒ವ ಯನ್ನವ॒-ಮೈತ್ತ-ನ್ನವ॑ನೀತ-ಮಭವ॒-ದಿತ್ಯಾಜ್ಯ॒- ಮವೇ᳚ಕ್ಷತೇ-ರೂ॒ಪಮೇ॒ವಾಸ್ಯೈ॒-ತನ್ಮ॑ಹಿ॒ಮಾನಂ॒-ವ್ಯಾಁಚ॑ಷ್ಟೇ॒-ಽಶ್ವಿನೋಃ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸೀತ್ಯಾ॑ಹಾ॒ಶ್ವಿನೌ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾಂ᳚- [ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್, ಭಿ॒ಷಜೌ॒] 42
-ಭಿ॒ಷಜೌ॒ ತಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಭೇಷ॒ಜ-ಙ್ಕ॑ರೋ॒ತೀನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑ ಽಸೀತ್ಯಾ॑ಹೇನ್ದ್ರಿ॒ಯ- ಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ತೇನ॑ ದಧಾತಿ ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಯೋಃ ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸೀತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರಾಣಾಪಾ॒ನಾವೇ॒- ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ತೇನ॑ ದಧಾತಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ॑-ಽಸೀತ್ಯಾ॑ಹ ವೀ॒ರ್ಯ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ತೇನ॑ ದಧಾತಿ ಘೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಧಾರಾ॑ಮ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಪನ್ಥಾ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ ಯಥಾಯ॒ಜುರೇ॒ವೈತ-ತ್ಪಾ॑ವಮಾ॒ನೇನ॑ ತ್ವಾ॒ ಸ್ತೋಮೇ॒ನೇ- [ಸ್ತೋಮೇ॒ನೇತಿ, ಆ॒ಹ॒ ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-] 43
-ತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ನೇ॒ತೇನ॑ ದಧಾತಿ ಬೃಹ-ದ್ರಥನ್ತ॒ರಯೋ᳚ಸ್ತ್ವಾ॒ ಸ್ತೋಮೇ॒ನೇತ್ಯಾ॒ಹೌಜ॑ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ತೇನ॑ ದಧಾತ್ಯ॒ಗ್ನೇಸ್ತ್ವಾ॒ ಮಾತ್ರ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹಾ॒-ಽಽತ್ಮಾನ॑-ಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ತೇನ॑ ದಧಾತ್ಯೃ॒ತ್ವಿಜಃ॒ ಪರ್ಯಾ॑ಹು॒ರ್ಯಾವ॑ನ್ತ ಏ॒ವರ್ತ್ವಿಜ॒ಸ್ತ ಏ॑ನ-ಮ್ಭಿಷಜ್ಯನ್ತಿ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೋ॒ ಹಸ್ತ॑ಮನ್ವಾ॒ರಭ್ಯ॒ ಪರ್ಯಾ॑ಹುರೇಕ॒ಧೈವ ಯಜ॑ಮಾನ॒ ಆಯು॑ರ್ದಧತಿ॒ ಯದೇ॒ವ ತಸ್ಯ॒ ತದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯಾ- [ತದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯಾತ್, ಘೃ॒ತ-ನ್ನಿಷ್ಪಿ॑ಬ॒ತ್ಯಾಯು॒ರ್ವೈ] 44
-ದ್ಘೃ॒ತ-ನ್ನಿಷ್ಪಿ॑ಬ॒ತ್ಯಾಯು॒ರ್ವೈ ಘೃ॒ತಮ॒ಮೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯಮ॒ಮೃತಾ॑ದೇ॒ವಾ ಽಽಯು॒ರ್ನಿಷ್ಪಿ॑ಬತಿ ಶ॒ತಮಾ॑ನ-ಮ್ಭವತಿ ಶ॒ತಾಯುಃ॒ ಪುರು॑ಷ-ಶ್ಶ॒ತೇನ್ದ್ರಿ॑ಯ॒ ಆಯು॑ಷ್ಯೇ॒ವೇನ್ದ್ರಿ॒ಯೇ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠ॒ತ್ಯಥೋ॒ ಖಲು॒ ಯಾವ॑ತೀ॒-ಸ್ಸಮಾ॑ ಏ॒ಷ್ಯ-ನ್ಮನ್ಯೇ॑ತ॒ ತಾವ॑ನ್ಮಾನಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾ॒-ಥ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯಾ ಇ॒ಮಮ॑ಗ್ನ॒ ಆಯು॑ಷೇ॒ ವರ್ಚ॑ಸೇ ಕೃ॒ಧೀತ್ಯಾ॒ಹಾ ಽಽಯು॑ರೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॒ನ್. ವರ್ಚೋ॑ ದಧಾತಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇವಾ॒ ಜರ॑ದಷ್ಟಿ॒ರ್ಯಥಾ ಽಸ॒ದಿತ್ಯಾ॑ -ಹ॒ ಜರ॑ದಷ್ಟಿಮೇ॒ವೈನ॑-ಙ್ಕರೋತ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ರಾಯು॑ಷ್ಮಾ॒ನಿತಿ॒ ಹಸ್ತ॑-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾತ್ಯೇ॒ತೇ ವೈ ದೇ॒ವಾ ಆಯು॑ಷ್ಮನ್ತ॒ಸ್ತ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॒ನ್ನಾಯು॑ರ್ದಧತಿ॒ ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॑ರೇತಿ ॥ 45 ॥
(ರಸಂ॑-ದೇ॒ವಾನಾ॒ಗ್॒-ಸ್ತೋಮೇ॒ನೇತಿ॒-ಹಿರ॑ಣ್ಯಾ॒-ದಸ॒ದಿತಿ॒-ದ್ವಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 11)
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ ರ್ವರು॑ಣಾ॒ಯಾಶ್ವ॑ಮನಯ॒-ಥ್ಸ ಸ್ವಾ-ನ್ದೇ॒ವತಾ॑ಮಾರ್ಚ್ಛ॒-ಥ್ಸ ಪರ್ಯ॑ದೀರ್ಯತ॒ ಸ ಏ॒ತಂ-ವಾಁ॑ರು॒ಣ-ಞ್ಚತು॑ಷ್-ಕಪಾಲಮಪಶ್ಯ॒-ತ್ತ-ನ್ನಿರ॑ವಪ॒-ತ್ತತೋ॒ ವೈ ಸ ವ॑ರುಣ- ಪಾ॒ಶಾದ॑ಮುಚ್ಯತ॒ ವರು॑ಣೋ॒ ವಾ ಏ॒ತ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣಾತಿ॒ ಯೋ-ಽಶ್ವ॑-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃ॒ಹ್ಣಾತಿ॒ ಯಾವ॒ತೋ-ಽಶ್ವಾ᳚-ನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀ॒ಯಾ-ತ್ತಾವ॑ತೋ ವಾರು॒ಣಾನ್ ಚತು॑ಷ್ಕಪಾಲಾ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದ್ವರು॑ಣಮೇ॒ವ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ॒ ಸ ಏ॒ವೈನಂ॑-ವಁರುಣಪಾ॒ಶಾನ್ -ಮು॑ಞ್ಚತಿ॒ [ವರುಣಪಾ॒ಶಾನ್ -ಮು॑ಞ್ಚತಿ, ಚತು॑ಷ್ಕಪಾಲಾ] 46
ಚತು॑ಷ್ಕಪಾಲಾ ಭವನ್ತಿ॒ ಚತು॑ಷ್ಪಾ॒ದ್ಧ್ಯಶ್ವ॒-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯಾ॒ ಏಕ॒ಮತಿ॑ರಿಕ್ತ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ದ್ಯಮೇ॒ವ ಪ್ರ॑ತಿಗ್ರಾ॒ಹೀ ಭವ॑ತಿ॒ ಯಂ-ವಾಁ॒ ನಾದ್ಧ್ಯೇತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದೇ॒ವ ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಚ್ಯತೇ॒ ಯದ್ಯಪ॑ರ-ಮ್ಪ್ರತಿಗ್ರಾ॒ಹೀ ಸ್ಯಾ-ಥ್ಸೌ॒ರ್ಯಮೇಕ॑ಕಪಾಲ॒ಮನು॒ ನಿರ್ವ॑ಪೇದ॒ಮುಮೇ॒ವಾ ಽಽದಿ॒ತ್ಯಮು॑ಚ್ಚಾ॒ರ-ಙ್ಕು॑ರುತೇ॒ ಽಪೋ॑-ಽವಭೃ॒ಥಮವೈ᳚ತ್ಯ॒ಫ್ಸು ವೈ ವರು॑ಣ-ಸ್ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑ ಯಜತೇ ಽಪೋನ॒ಪ್ತ್ರೀಯ॑-ಞ್ಚ॒ರು-ಮ್ಪುನ॒ರೇತ್ಯ॒ ನಿರ್ವ॑ಪೇದ॒ಫ್ಸು ಯೋ॑ನಿ॒ರ್ವಾ ಅಶ್ವ॒-ಸ್ಸ್ವಾಮೇ॒ವೈನಂ॒-ಯೋಁನಿ॑-ಙ್ಗಮಯತಿ॒ ಸ ಏ॑ನಗ್ಂ ಶಾ॒ನ್ತ ಉಪ॑ ತಿಷ್ಠತೇ ॥ 47 ॥
(ಮು॒ಞ್ಚ॒ತಿ॒ - ಚ॒ರುಗ್ಂ - ಸ॒ಪ್ತದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 12)
ಯಾ ವಾ॑ಮಿನ್ದ್ರಾವರುಣಾ ಯತ॒ವ್ಯಾ॑ ತ॒ನೂಸ್ತಯೇ॒ಮಮಗ್ಂ ಹ॑ಸೋ ಮುಞ್ಚತಂ॒-ಯಾಁ ವಾ॑ಮಿನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ ಸಹ॒ಸ್ಯಾ॑ ರಕ್ಷ॒ಸ್ಯಾ॑ ತೇಜ॒ಸ್ಯಾ॑ ತ॒ನೂಸ್ತಯೇ॒ ಮಮಗ್ಂ ಹ॑ಸೋ ಮುಞ್ಚತಂ॒-ಯೋಁ ವಾ॑ಮಿನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ ವ॒ಗ್ನೌ ಸ್ರಾಮ॒ಸ್ತಂ-ವಾಁ॑ ಮೇ॒ ತೇನಾ ವ॑ಯಜೇ॒ಯೋ ವಾ॑ಮಿನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ ದ್ವಿ॒ಪಾಥ್ಸು॑ ಪ॒ಶುಷು॒ ಚತು॑ಷ್ಪಾಥ್ಸು ಗೋ॒ಷ್ಠೇ ಗೃ॒ಹೇಷ್ವ॒ಫ್ಸ್ವೋಷ॑ಧೀಷು॒ ವನ॒ಸ್ಪತಿ॑ಷು॒ ಸ್ರಾಮ॒ಸ್ತಂ-ವಾಁ॑ ಮೇ॒ ತೇನಾವ॑ ಯಜ॒ ಇನ್ದ್ರೋ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯೇ᳚- [ಏ॒ತಸ್ಯ॑, ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣಾಪ॑ ಕ್ರಾಮತಿ॒] 48
-ನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣಾಪ॑ ಕ್ರಾಮತಿ॒ ವರು॑ಣ ಏನಂ-ವಁರುಣಪಾ॒ಶೇನ॑ ಗೃಹ್ಣಾತಿ॒ ಯಃ ಪಾ॒ಪ್ಮನಾ॑ ಗೃಹೀ॒ತೋ ಭವ॑ತಿ॒ ಯಃ ಪಾ॒ಪ್ಮನಾ॑ ಗೃಹೀ॒ತ-ಸ್ಸ್ಯಾ-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾಮೈ᳚ನ್ದ್ರಾವರು॒ಣೀ-ಮ್ಪ॑ಯ॒ಸ್ಯಾ᳚-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒ದಿನ್ದ್ರ॑ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ನಿನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ॒ ವರು॑ಣ ಏನಂ ಁವರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ ಪಯ॒ಸ್ಯಾ॑ ಭವತಿ॒ ಪಯೋ॒ ಹಿ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಮಾ॑-ದಪ॒ಕ್ರಾಮ॒ತ್ಯಥೈ॒ಷ ಪಾ॒ಪ್ಮನಾ॑ ಗೃಹೀ॒ತೋ ಯ-ತ್ಪ॑ಯ॒ಸ್ಯಾ॑ ಭವ॑ತಿ॒ ಪಯ॑ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ತಯಾ॑ ದಧಾತಿ ಪಯ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾ- [ಪಯ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾಮ್, ಪುರೋ॒ಡಾಶ॒ಮವ॑] 49
-ಮ್ಪುರೋ॒ಡಾಶ॒ಮವ॑ ದಧಾತ್ಯಾತ್ಮ॒ನ್ವನ್ತ॑-ಮೇ॒ವೈನ॑-ಙ್ಕರೋ॒ತ್ಯಥೋ॑ ಆ॒ಯತ॑ನವನ್ತ-ಮೇ॒ವ ಚ॑ತು॒ರ್ಧಾ ವ್ಯೂ॑ಹತಿ ದಿ॒ಕ್ಷ್ವೇ॑ವ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠತಿ॒ ಪುನ॒-ಸ್ಸಮೂ॑ಹತಿ ದಿ॒ಗ್ಭ್ಯ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಭೇಷ॒ಜ-ಙ್ಕ॑ರೋತಿ ಸ॒ಮೂಹ್ಯಾವ॑ ದ್ಯತಿ॒ ಯಥಾ-ಽಽವಿ॑ದ್ಧ-ನ್ನಿಷ್ಕೃ॒ನ್ತತಿ॑ ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತದ್ಯೋ ವಾ॑ಮಿನ್ದ್ರಾ-ವರುಣಾವ॒ಗ್ನೌ ಸ್ರಾಮ॒ಸ್ತಂ-ವಾಁ॑ಮೇ॒ತೇನಾವ॑ ಯಜ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ದುರಿ॑ಷ್ಟ್ಯಾ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪಾತಿ॒ ಯೋ ವಾ॑ ಮಿನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ ದ್ವಿ॒ಪಾಥ್ಸು॑ ಪ॒ಶುಷು॒ ಸ್ರಾಮ॒ಸ್ತಂ-ವಾಁ॑ ಮೇ॒ ತೇನಾವ॑ ಯಜ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತಾವ॑ತೀ॒ರ್ವಾ ಆಪ॒ ಓಷ॑ಧಯೋ॒ ವನ॒ಸ್ಪತ॑ಯಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ॒ಶವ॑ ಉಪಜೀವ॒ನೀಯಾ॒ಸ್ತಾ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ವರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ ॥ 50 ॥
(ಏ॒ತಸ್ಯ॑ - ಪಯ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾಂ - ಪಾತಿ॒ - ಷಡ್ವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ ) (ಅ. 13)
ಸ ಪ್ರ॑ತ್ನ॒ವನ್ನಿ ಕಾವ್ಯೇನ್ದ್ರಂ॑-ವೋಁ ವಿ॒ಶ್ವತ॒-ಸ್ಪರೀನ್ದ್ರ॒-ನ್ನರಃ॑ ॥ ತ್ವ-ನ್ನಃ॑ ಸೋಮ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॒ ರಕ್ಷಾ॑ ರಾಜನ್ನಘಾಯ॒ತಃ । ನ ರಿ॑ಷ್ಯೇ॒-ತ್ತ್ವಾವ॑ತ॒-ಸ್ಸಖಾಃ᳚ ॥ ಯಾ ತೇ॒ ಧಾಮಾ॑ನಿ ದಿ॒ವಿ ಯಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಂ-ಯಾಁ ಪರ್ವ॑ತೇ॒ಷ್ವೋಷ॑ಧೀಷ್ವ॒ಫ್ಸು ॥ ತೇಭಿ॑ರ್ನೋ॒ ವಿಶ್ವೈ᳚-ಸ್ಸು॒ಮನಾ॒ ಅಹೇ॑ಡ॒-ನ್ರಾಜನ್᳚-ಥ್ಸೋಮ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಹ॒ವ್ಯಾ ಗೃ॑ಭಾಯ ॥ ಅಗ್ನೀ॑ಷೋಮಾ॒ ಸವೇ॑ದಸಾ॒ ಸಹೂ॑ತೀ ವನತ॒-ಙ್ಗಿರಃ॑ । ಸ-ನ್ದೇ॑ವ॒ತ್ರಾ ಬ॑ಭೂವಥುಃ ॥ ಯು॒ವ- [ಯು॒ವಮ್, ಏ॒ತಾನಿ॑ ದಿ॒ವಿ ರೋ॑ಚ॒ನಾನ್ಯ॒ಗ್ನಿಶ್ಚ॑] 51
-ಮೇ॒ತಾನಿ॑ ದಿ॒ವಿ ರೋ॑ಚ॒ನಾನ್ಯ॒ಗ್ನಿಶ್ಚ॑ ಸೋಮ॒ ಸಕ್ರ॑ತೂ ಅಧತ್ತಮ್ ॥ ಯು॒ವಗ್ಂ ಸಿನ್ಧೂಗ್ಂ॑ ರ॒ಭಿಶ॑ಸ್ತೇರವ॒ದ್ಯಾ-ದಗ್ನೀ॑ಷೋಮಾ॒-ವಮು॑ಞ್ಚತ-ಙ್ಗೃಭೀ॒ತಾನ್ ॥ ಅಗ್ನೀ॑ಷೋಮಾವಿ॒ಮಗ್ಂ ಸು ಮೇ॑ ಶೃಣು॒ತಂ-ವೃಁ॑ಷಣಾ॒ ಹವ᳚ಮ್ । ಪ್ರತಿ॑ ಸೂ॒ಕ್ತಾನಿ॑ ಹರ್ಯತ॒-ಮ್ಭವ॑ತ-ನ್ದಾ॒ಶುಷೇ॒ ಮಯಃ॑ ॥ ಆ-ಽನ್ಯ-ನ್ದಿ॒ವೋ ಮಾ॑ತ॒ರಿಶ್ವಾ॑ ಜಭಾ॒ರಾ-ಽಮ॑ಥ್ನಾದ॒ನ್ಯ-ಮ್ಪರಿ॑ ಶ್ಯೇ॒ನೋ ಅದ್ರೇಃ᳚ । ಅಗ್ನೀ॑ಷೋಮಾ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ ವಾವೃಧಾ॒ನೋರುಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ಚಕ್ರಥುರು ಲೋ॒ಕಮ್ ॥ ಅಗ್ನೀ॑ಷೋಮಾ ಹ॒ವಿಷಃ॒ ಪ್ರಸ್ಥಿ॑ತಸ್ಯ ವೀ॒ತಗ್ಂ [ವೀ॒ತಮ್, ಹರ್ಯ॑ತಂ-ವೃಁಷಣಾ ಜು॒ಷೇಥಾ᳚ಮ್ ।] 52
ಹರ್ಯ॑ತಂ-ವೃಁಷಣಾ ಜು॒ಷೇಥಾ᳚ಮ್ । ಸು॒ಶರ್ಮಾ॑ಣಾ॒ ಸ್ವವ॑ಸಾ॒ ಹಿ ಭೂ॒ತಮಥಾ॑ ಧತ್ತಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾನಾಯ॒ ಶಂ-ಯೋಃ ಁ॥ ಆಪ್ಯಾ॑ಯಸ್ವ॒, ಸ-ನ್ತೇ᳚ ॥ ಗ॒ಣಾನಾ᳚-ನ್ತ್ವಾ ಗ॒ಣಪ॑ತಿಗ್ಂ ಹವಾಮಹೇ ಕ॒ವಿ-ಙ್ಕ॑ವೀ॒ನಾ-ಮು॑ಪ॒ಮಶ್ರ॑ವಸ್ತಮಮ್ । ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠ॒ರಾಜ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತ॒ ಆ ನಃ॑ ಶೃ॒ಣ್ವನ್ನೂ॒ತಿಭಿಃ॑ ಸೀದ॒ ಸಾದ॑ನಮ್ । ಸ ಇಜ್ಜನೇ॑ನ॒ ಸ ವಿ॒ಶಾ ಸ ಜನ್ಮ॑ನಾ॒ ಸ ಪು॒ತ್ರೈರ್ವಾಜ॑-ಮ್ಭರತೇ॒ ಧನಾ॒ ನೃಭಿಃ॑ । ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ಯಃ ಁಪಿ॒ತರ॑-ಮಾ॒ವಿವಾ॑ಸತಿ [ ] 53
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಮ॑ನಾ ಹ॒ವಿಷಾ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ಸ್ಪತಿ᳚ಮ್ ॥ ಸ ಸು॒ಷ್ಟುಭಾ॒ ಸ ಋಕ್ವ॑ತಾ ಗ॒ಣೇನ॑ ವ॒ಲಗ್ಂ ರು॑ರೋಜ ಫಲಿ॒ಗಗ್ಂ ರವೇ॑ಣ । ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ರು॒ಸ್ತ್ರಿಯಾ॑ ಹವ್ಯ॒ಸೂದಃ॒ ಕನಿ॑ಕ್ರದ॒ದ್- ವಾವ॑ಶತೀ॒ರುದಾ॑ಜತ್ ॥ ಮರು॑ತೋ॒ ಯದ್ಧ॑ ವೋ ದಿ॒ವೋ, ಯಾ ವ॒-ಶ್ಶರ್ಮ॑ ॥ ಅ॒ರ್ಯ॒ಮಾ ಽಽಯಾ॑ತಿ ವೃಷ॒ಭಸ್ತುವಿ॑ಷ್ಮಾ-ನ್ದಾ॒ತಾ ವಸೂ॑ನಾ-ಮ್ಪುರುಹೂ॒ತೋ ಅರ್ಹನ್ನ್॑ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ॒ಕ್ಷೋ ಗೋ᳚ತ್ರ॒ಭಿ-ದ್ವಜ್ರ॑ಬಾಹುರ॒ಸ್ಮಾಸು॑ ದೇ॒ವೋ ದ್ರವಿ॑ಣ-ನ್ದಧಾತು ॥ ಯೇ ತೇ᳚-ಽರ್ಯಮ-ನ್ಬ॒ಹವೋ॑ ದೇವ॒ಯಾನಾಃ॒ ಪನ್ಥಾ॑ನೋ [ಪನ್ಥಾ॑ನಃ, ರಾ॒ಜ॒-ನ್ದಿ॒ವ ಆ॒ಚರ॑ನ್ತಿ ।] 54
ರಾಜ-ನ್ದಿ॒ವ ಆ॒ಚರ॑ನ್ತಿ । ತೇಭಿ॑ರ್ನೋ ದೇವ॒ ಮಹಿ॒ ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛ॒ ಶ-ನ್ನ॑ ಏಧಿ ದ್ವಿ॒ಪದೇ॒ ಶ-ಞ್ಚತು॑ಷ್ಪದೇ ॥ ಬು॒ದ್ಧ್ನಾದಗ್ರ॒-ಮಙ್ಗಿ॑ರೋಭಿ-ರ್ಗೃಣಾ॒ನೋ ವಿ ಪರ್ವ॑ತಸ್ಯ ದೃಗ್ಂಹಿ॒ತಾನ್ಯೈ॑ರತ್ । ರು॒ಜ-ದ್ರೋಧಾಗ್ಂ॑ಸಿ-ಕೃ॒ತ್ರಿಮಾ᳚ಣ್ಯೇಷಾ॒ಗ್ಂ॒-ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ತಾ-ಮದ॒ ಇನ್ದ್ರ॑-ಶ್ಚಕಾರ ॥ ಬು॒ದ್ಧ್ನಾ-ದಗ್ರೇ॑ಣ॒ ವಿ ಮಿ॑ಮಾಯ॒ ಮಾನೈ॒-ರ್ವಜ್ರೇ॑ಣ॒ ಖಾನ್ಯ॑ತೃಣ-ನ್ನ॒ದೀನಾ᳚ಮ್ । ವೃಥಾ॑ ಽಸೃಜ-ತ್ಪ॒ಥಿಭಿ॑ ರ್ದೀರ್ಘಯಾ॒ಥೈ-ಸ್ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ತಾ ಮದ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚಕಾರ । ॥ 55 ॥
ಪ್ರ ಯೋ ಜ॒ಜ್ಞೇ ವಿ॒ದ್ವಾಗ್ಂ ಅ॒ಸ್ಯ ಬನ್ಧುಂ॒-ವಿಁಶ್ವಾ॑ನಿ ದೇ॒ವೋ ಜನಿ॑ಮಾ ವಿವಕ್ತಿ । ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ ಉಜ್ಜ॑ಭಾರ॒ ಮದ್ಧ್ಯಾ᳚ನ್ನೀ॒ಚಾದು॒ಚ್ಚಾ ಸ್ವ॒ಧಯಾ॒-ಽಭಿ ಪ್ರತ॑ಸ್ಥೌ ॥ ಮ॒ಹಾ-ನ್ಮ॒ಹೀ ಅ॑ಸ್ತಭಾಯ॒ದ್ವಿ ಜಾ॒ತೋ ದ್ಯಾಗ್ಂ ಸದ್ಮ॒ ಪಾರ್ಥಿ॑ವ-ಞ್ಚ॒ ರಜಃ॑ । ಸ ಬು॒ದ್ಧ್ನಾದಾ᳚ಷ್ಟ ಜ॒ನುಷಾ॒-ಽಭ್ಯಗ್ರ॒-ಮ್ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ ರ್ದೇ॒ವತಾ॒ಯಸ್ಯ॑ ಸ॒ಮ್ರಾಟ್ ॥ ಬು॒ದ್ಧ್ನಾದ್ಯೋ ಅಗ್ರ॑ಮ॒ಭ್ಯರ್ತ್ಯೋಜ॑ಸಾ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॒ಮಾ ವಿ॑ವಾಸನ್ತಿ ದೇ॒ವಾಃ । ಭಿ॒ನದ್ವ॒ಲಂ-ವಿಁ ಪುರೋ॑ ದರ್ದರೀತಿ॒ ಕನಿ॑ಕ್ರದ॒-ಥ್ಸುವ॑ರ॒ಪೋ ಜಿ॑ಗಾಯ ॥ 56 ॥
(ಯು॒ವಂ - ಁವೀ॒ತಮಾ॒ - ವಿವಾ॑ಸತಿ॒ - ಪನ್ಥಾ॑ನೋ - ದೀರ್ಘಯಾ॒ಥೈ-ಸ್ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ತಾ ಮದ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚಕಾರ - ದೇ॒ವಾ - ನವ॑ ಚ) (ಅ. 14)
(ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯೋ॑ - ದೇ॒ವಾ ವೈ ಮೃ॒ತ್ಯೋ - ರ್ದೇ॒ವಾ ವೈ - ಸ॒ತ್ರಮ॑ - ರ್ಯ॒ಮ್ಣೇ -ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ಸ್ತ್ರಯ॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶತ್ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ ರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒-ಽನ್ನಾದ್ಯಂ॑ -ದೇವಾಸು॒ರಾಸ್ತಾನ್ - ರಜ॑ನೋ - ಧ್ರು॒ವೋ॑-ಽಸಿ॒ - ಯನ್ನವ॑ - ಮ॒ಗ್ನಿಂ-ವೈಁ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ ರ್ವರು॑ಣಾಯ॒ - ಯಾ ವಾ॑ಮಿನ್ದ್ರಾ ವರುಣಾ॒ - ಸ ಪ್ರ॑ತ್ನ॒ವ -ಚ್ಚತು॑ರ್ದಶ)
(ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯ॒ - ಸ್ತ್ವಷ್ಟು॑ - ರಸ್ಮೈ॒ ದಾನ॑ಕಾಮಾ - ಏ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ - ಽಗ್ನಿಂ-ವೈಁ - ಸ ಪ್ರ॑ತ್ನ॒ವಥ್ - ಷಟ್ಪ॑ಞ್ಚಾ॒ಶತ್ )
(ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯಃ॒ - ಸುವ॑ರ॒ಪೋ ಜಿ॑ಗಾಯ )
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ದ್ವಿತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāgśca̭ kṛ॒ṣṇāgśca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭rhaspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īrṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭rauttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bārha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vānthsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to arhanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)
(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)
(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )
(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
आ॒दि॒त्येभ्यो॒ भुव॑द्वद्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑काम आदि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑ नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याने॒व भुव॑द्वत॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्ति॒ भव॑त्ये॒वा ऽऽदि॒त्येभ्यो॑ धा॒रय॑द्व-द्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा-ऽपरु॒द्ध्यमा॑नो वा-ऽऽदि॒त्या वा अ॑परो॒द्धार॑ आदि॒त्या अ॑वगमयि॒तार॑ आदि॒त्याने॒व धा॒रय॑द्वत॒- [धा॒रय॑द्वतः, स्वेन॑] 1
-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॑-विँ॒शि दा᳚द्ध्रत्यनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒त्यदि॒ते-ऽनु॑ मन्य॒स्वे-त्य॑परु॒द्ध्यमा॑नो-ऽस्य प॒दमा द॑दीते॒यं-वाँ अदि॑तिरि॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑ मन्यते स॒त्या-ऽऽशीरित्या॑ह स॒त्यामे॒वा-ऽऽशिष॑-ङ्कुरुत इ॒ह मन॒ इत्या॑ह प्र॒जा ए॒वास्मै॒ सम॑नसः करो॒त्युप॒ प्रेत॑ मरुत- [प्रेत॑ मरुतः, सु॒दा॒न॒व॒ ए॒ना] 2
-स्सुदानव ए॒ना वि॒श्पति॑ना॒-ऽभ्य॑मुग्ं राजा॑न॒मित्या॑ह मारु॒ती वै वि-ड्ज्ये॒ष्ठो वि॒श्पति॑-र्वि॒शैवैनग्ं॑ रा॒ष्ट्रेण॒ सम॑र्धयति॒ यः प॒रस्ता᳚-द्ग्राम्यवा॒दी स्या-त्तस्य॑ गृ॒हा-द्व्री॒हीना ह॑रेच्छु॒क्लाग्श्च॑ कृ॒ष्णाग्श्च॒ वि चि॑नुया॒द्ये शु॒क्ला-स्स्युस्तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्या वै दे॒वत॑या॒ विड्विश॑मे॒वा-ऽव॑ गच्छ॒- [गच्छति, अव॑गता-ऽस्य॒] 3
-त्यव॑गता-ऽस्य॒ विडन॑वगतग्ं रा॒ष्ट्र-मित्या॑हु॒र्ये कृ॒ष्णा-स्स्युस्तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द्वारु॒णं-वैँ रा॒ष्ट्रमु॒भे ए॒व विश॑-ञ्च रा॒ष्ट्र-ञ्चाव॑ गच्छति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॑दि॒म-म॒हमा॑दि॒त्येभ्यो॑ भा॒ग-न्निर्व॑पा॒म्या ऽमुष्मा॑-द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒-रिति॒ निर्व॑पे-दादि॒त्या ए॒वैन॑-म्भाग॒धेय॑-म्प्रे॒फ्सन्तो॒ विश॒मव॑ [विश॒मव॑, ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॒] 4
गमयन्ति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॒दाश्व॑त्था-न्म॒यूखा᳚न्-थ्स॒प्त म॑द्ध्यमे॒षाया॒मुप॑- हन्यादि॒दम॒ह-मा॑दि॒त्या-न्ब॑ध्ना॒म्या ऽमुष्मा॑द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒रित्या॑दि॒त्या ए॒वैन॑-म्ब॒द्धवी॑रा॒ विश॒मव॑ गमयन्ति॒ यदि॒ ना-ऽव॒गच्छे॑-दे॒त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दि॒द्ध्मे-ऽपि॑ म॒यूखा॒न्-थ्स-न्न॑ह्ये-दनपरु॒द्ध्य-मे॒वाव॑ गच्छ॒त्याश्व॑त्था भवन्तिम॒रुतां॒-वाँ ए॒त -दोजो॒ यद॑श्व॒त्थ ओज॑सै॒व विश॒मव॑ गच्छति स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ गच्छति । 5
(धा॒रय॑द्वतो - मरुतो - गच्छति॒ - विश॒मवै॒ - त - द॒ष्टाद॑श च) (अ. 1)
दे॒वा वै मृ॒त्यो-र॑बिभयु॒स्ते प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर॑वप॒-त्तयै॒वैष्व॒मृत॑-मदधा॒द्यो मृ॒त्यो-र्बि॑भी॒या-त्तस्मा॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒-न्नायु॑-र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑रेति श॒तकृ॑ष्णला भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष॒-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये [ ] 6
प्रति॑ तिष्ठति घृ॒ते भ॑व॒त्यायु॒र्वै घृ॒त-म॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒-मायु॑श्चै॒वास्मा॑ अ॒मृत॑-ञ्च स॒मीची॑ दधाति च॒त्वारि॑ चत्वारि कृ॒ष्णला॒न्यव॑ द्यति चतुरव॒-त्तस्या-ऽऽप्त्या॑ एक॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑ हरत्येक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधात्य॒- सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वा-ऽस्मि॒- [-तेनै॒वा-ऽस्मिन्न्॑, रुच॑-मदधु॒र्यो] 7
-न्रुच॑-मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द॒मु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वत्युभ॒यतो॑ रु॒क्मौ भ॑वत उभ॒यत॑ ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति प्रया॒जे प्र॑याजे कृ॒ष्णल॑-ञ्जुहोति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध आग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सावि॒त्र-न्द्वाद॑शकपाल॒-म्भूम्यै॑ [-भूम्यै᳚, च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒] 8
च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒ हिर॑ण्यं-विँन्देय॒ हिर॑ण्य॒-म्मोप॑ नमे॒दिति॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दते सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दते॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्दत॒ उपै॑न॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्नमति॒ वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ यो हिर॑ण्यं-विँ॒न्दत॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒व] 9
-मे॒व निर्व॑पे॒द्धिर॑ण्यं-विँ॒त्त्वा नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्यत ए॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यस्य॒ हिर॑ण्य॒-न्नश्ये॒द्यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒ व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दति सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृ-प्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दति॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यां-वाँ ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑त्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्द॒तीन्द्र॒- [द्विन्द॒तीन्द्रः॑, त्वष्टु॒-स्सोम॑] 10
-स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽ पिब॒-थ्स विष्वं॒-व्याँ᳚र्च्छ॒-थ्स इ॑न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स यदू॒र्ध्वमु॒दव॑मी॒-त्ते श्या॒माका॑ अभव॒न्थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थम॑दधा॒द्वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ सोम॒पीथेन॑र्ध्यते॒ य-स्सोमं॒-वँमि॑ति॒ य-स्सो॑मवा॒मी स्या-त्तस्मा॑ [स्या-त्तस्मै᳚, ए॒तग्ं] 11
ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒वेन्द्र॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थ-न्ध॑त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्यृ॑द्ध्यते॒ य-थ्सौ॒म्यो भव॑ति सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे श्यामा॒को भ॑वत्ये॒ष वाव स सोम॑- [स सोमः॑, सा॒क्षादे॒व] 12
-स्सा॒क्षादे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ ऽग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒मेका॑दशकपाल-म्प॒शुका॑मो॒-ऽग्निरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धानिन्द्रः॒ प्र य॑च्छति॒ दधि॒ मधु॑ घृ॒तमापो॑ धा॒ना भ॑वन्त्ये॒तद्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे पञ्च-गृही॒त-म्भ॑वति॒ पाङ्क्ता॒ हि प॒शवो॑ बहु रू॒प-म्भ॑वति बहु रू॒पा हि प॒शव॒- [प॒शवः॑, समृ॑द्ध्यै] 13
-स्समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-म्भ॑वति प्राजाप॒त्या वै प॒शवः॑ प्र॒जाप॑तिरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत्या॒त्मा वै पुरु॑षस्य॒ मधु॒ यन्मद्ध्व॒ग्नौ जु॒होत्या॒त्मान॑मे॒व त-द्यज॑मानो॒-ऽग्नौ प्रद॑धाति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शव॑ आ॒त्मान॑मे॒व मृ॒त्योर्नि॒ष्क्रीय॑प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 14 ॥
(इ॒न्द्रि॒ये᳚ - ऽस्मि॒न् - भूम्या॑ - ए॒ता - मिन्द्रः॒ - स्या-त्तस्मै॒ - सोमो॑ - बहु रू॒पा हि प॒शव॒ - एक॑चत्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)
दे॒वा वै स॒त्रमा॑स॒त-र्धि॑परिमितं॒-यँश॑स्कामा॒स्तेषा॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-यँश॑ आर्च्छ॒-थ्स गि॒रिमुदै॒-त्तम॒ग्निरनूदै॒-त्ताव॒ग्नीषोमौ॒ सम॑भवता॒-न्ताविन्द्रो॑ य॒ज्ञवि॑भ्र॒ष्टो-ऽनु॒ परै॒-त्ताव॑ब्रवीद्या॒जय॑त॒-म्मेति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वपतामाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रु-न्तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेज॑ [तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेजः॑, इ॒न्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-] 15
इन्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-म॑धत्तां॒-योँ य॒ज्ञवि॑भ्रष्ट॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यमे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेना᳚ ऽऽग्ने॒यस्य॑ च सौ॒म्यस्य॑ चै॒न्द्रे स॒माश्ले॑षये॒-त्तेज॑श्चै॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-ञ्च॑ स॒मीची॑ [स॒मीची᳚, द॒धा॒त्य॒ग्नी॒षो॒मीय॒-] 16
दधात्यग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑दाग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स सोम॑-म्पिबति॒ स्वामे॒व दे॒वता॒ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्यग्नीषो॒मीय॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒-ऽग्नीषोमा॑ वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व [ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व, भ॒व॒ति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-] 17
भ॑वति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-स्तेना᳚-ऽऽग्ने॒यो यच्छ्या॑मा॒कस्तेन॑ सौ॒म्य-स्समृ॑द्ध्यै॒ सोमा॑य वा॒जिने᳚ श्यामा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः क्लैब्या᳚द्बिभी॒या-द्रेतो॒ हि वा ए॒तस्मा॒-द्वाजि॑नमप॒क्राम॒त्यथै॒ष क्लैब्या᳚द्बिभाय॒ सोम॑मे॒व वा॒जिन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रेतो॒ वाजि॑न-न्दधाति॒ न क्ली॒बो भ॑वतिब्राह्मणस्प॒त्य-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामो॒ [-निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामः, ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व] 18
ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति ग॒णव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्सजा॒तैरे॒वैन॑-ङ्ग॒णव॑न्त-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ ब्रह्म॒न् विशं॒-विँ ना॑शयेय॒मिति॑ मारु॒ती या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ कुर्या॒-द्ब्रह्म॑न्ने॒व विशं॒-विँ ना॑शयति ॥ 19
(तेजः॑ - स॒मीची᳚ - ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व - ग्राम॑काम॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 3)
अ॒र्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑प-थ्सुव॒र्गका॑मो॒-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयत्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒रित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा यः खलु॒ वै ददा॑ति॒ सो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा- [स ए॒व, अ॒स्मै॒ दान॑कामाः] 20
-ऽस्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त स्व॒स्ति ज॒नता॑मिया॒मित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा- ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्त-द्ग॑मयति॒ यत्र॒ जिग॑मिष॒तीन्द्रो॒ वै दे॒वाना॑मानुजाव॒र आ॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒ -मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्रमा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, अ॒व॒प॒-त्तेनै॒वैन॒मग्रं॑-] 21
-र॑वप॒-त्तेनै॒वैन॒-मग्र॑-न्दे॒वता॑ना॒-म्पर्य॑णय-द्बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो-द्बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒मग्र॒-म्पर्य॑णय॒द्यो रा॑ज॒न्य॑ आनुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्र-मा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒म्- [बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र᳚म्, परि॑] 22
-परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ यो ब्रा᳚ह्म॒ण आ॑नुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्बा॑र्हस्प॒त्य-मा॑नुषू॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्बृह॒स्पति॑-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒-म्परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै ॥ 23 ॥
(ए॒व - निर - ग्र॑-मे॒तस्य॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)
प्र॒जाप॑ते॒-स्त्रय॑स्त्रिग्ंश-द्दुहि॒तर॑ आस॒-न्ता-स्सोमा॑य॒ राज्ञे॑-ऽददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमुपै॒-त्ता ईर्ष्य॑न्तीः॒ पुन॑रगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी-दृ॒त-म॑मीष्व॒ यथा॑ समाव॒च्छ उ॑पै॒ष्याम्यथ॑ ते॒ पुन॑-र्दास्या॒मीति॒ स ऋ॒तमा॑मी॒-त्ता अ॑स्मै॒ पुन॑रददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमे॒वोप॒- [रोहि॒णीमे॒वोप॑, ऐ॒त्तं-यँक्ष्म॑] 24
-त्तं-यँक्ष्म॑ आर्च्छ॒-द्राजा॑नं॒-यँक्ष्म॑ आर॒दिति॒ तद्रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ य-त्पापी॑या॒नभ॑व॒-त्त-त्पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्यो-ऽवि॑न्द॒-त्तज्जा॒येन्य॑स्य॒य ए॒वमे॒तेषां॒-यँक्ष्मा॑णा॒-ञ्जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑ विन्दन्ति॒स ए॒ता ए॒व न॑म॒स्य-न्नुपा॑-ऽधाव॒-त्ता अ॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै समाव॒च्छ ए॒व न॒ उपा॑य॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒त- [तस्मा॑ ए॒तम्, आ॑दि॒त्य-ञ्च॒रुं] 25
-मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा॑दमुञ्च॒न्. यः पा॑पय॒क्ष्मगृ॑हीत॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्याने॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा᳚न्मुञ्चन्त्य-मावा॒स्या॑या॒-न्निर्व॑पे-द॒मुमे॒वैन-॑मा॒प्याय॑मान॒-मन्वा प्या॑ययति॒ नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मान॒ इति॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भव॒त्यायु॑रे॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॒न्तीति॑ या॒ज्यैवैन॑मे॒तया᳚ प्याययति ॥ 26 ॥
(ए॒वोपै॒ -त- म॑स्मि॒न् - त्रयो॑दशच) (अ. 5)
प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॒-व्याँदि॑श॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒द्यदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्य॑ति॒रिच्या॑तै॒ तन्ममा॑स॒दिति॒ तदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्यत्य॑रिच्य॒तेन्द्र॒ग्ं॒ राजा॑न॒-मिन्द्र॑-मधिरा॒ज-मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒राजा॑न॒-न्ततो॒ वै स इ॒मान् ँलो॒काग् स्त्रे॒धा-ऽदु॑ह॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚-स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-ङ्का॒मये॑तान्ना॒द-स्स्या॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒त-न्त्रि॒धातु॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य॒ राज्ञे॑ पुरो॒डाश॒- [पुरो॒डाश᳚म्, एका॑दशकपाल॒-] 27
-मेका॑दशकपाल॒-मिन्द्रा॑या-धिरा॒जायेन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒-ऽयं-वाँ इन्द्रो॒ राजा॒-ऽयमिन्द्रो॑-ऽधिरा॒जो॑-ऽसाविन्द्रः॑ स्व॒राडि॒माने॒व लो॒कान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ यथा॑ व॒थ्सेन॒ प्रत्ता॒-ङ्गा-न्दु॒ह ए॒वमे॒वेमान् ँलो॒का-न्प्रत्ता॒न् काम॑म॒न्नाद्य॑-न्दुह उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑रउत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभि-ग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑म्बट्कारं-व्यँ॒त्यास॒मन्वा॒हानि॑र्दाहाय ॥ 28 ॥
(पु॒रो॒डाशं॒ - त्रयः॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)
दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ता-न्दे॒वानसु॑रा अजय॒-न्ते दे॒वाः प॑राजिग्या॒ना असु॑राणां॒-वैँश्य॒मुपा॑-ऽऽय॒-न्तेभ्य॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मपा᳚क्राम॒-त्तदिन्द्रो॑-ऽचाय॒-त्तदन्वपा᳚क्राम॒-त्तद॑व॒रुध॒-न्नाश॑क्नो॒-त्तद॑स्मादभ्य॒र्धो॑ ऽचर॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया-ऽयाजय॒-त्तयै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मदधा॒द्य इ॑न्द्रि॒यका॑मो [इ॑न्द्रि॒यका॑मः, वी॒र्य॑काम॒-स्स्यात्-] 29
वी॒र्य॑काम॒-स्स्या-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया याजयेदे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्दधति॒यदिन्द्रा॑य॒ राथ॑न्तराय नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वाग्ने-स्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य॒ बार्ह॑ताय॒ यदे॒वेन्द्र॑स्य॒ तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरू॒पाय॒ यदे॒व स॑वि॒तु-स्तेज॒स्त- [स॑वि॒तु-स्तेज॒स्तत्, ए॒वाव॑ रुन्धे॒] 30
-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरा॒जाय॒ यदे॒व धा॒तु-स्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य शाक्व॒राय॒ यदे॒व म॒रुता॒-न्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य रैव॒ताय॒ यदे॒व बृह॒स्पते॒-स्तेज॒स्त-दे॒वा-ऽव॑ रुन्ध ए॒ताव॑न्ति॒ वै तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्ध उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ [पुरो॒डाशः॑, भ॒व॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व॒त्वाय॑] 31
भवति वैश्वदेव॒त्वाय॑ सम॒न्त-म्प॒र्यव॑द्यति सम॒न्त-मे॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधाति व्य॒त्यास॒-मन्वा॒हानि॑र्दाहा॒याश्व॑ ऋष॒भो वृ॒ष्णिर्ब॒स्त-स्सा-दक्षि॑णा-वृष॒त्वायै॒तयै॒व य॑जेता-ऽभिश॒स्यमा॑न ए॒ताश्चेद्वा अ॑स्यदे॒वता॒ अन्न॑-म॒दन्त्य॒दन्त्यु॑-वे॒वा-ऽस्य॑ मनु॒ष्याः᳚ ॥ 32 ॥
(इ॒न्द्रि॒य॒का॑मः-सवि॒तुस्तेज॒स्तत् - पु॑रो॒डाशो॒ -ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)
रज॑नो॒ वै कौ॑णे॒यः क्र॑तु॒जित॒-ञ्जान॑कि-ञ्चक्षु॒र्वन्य॑मया॒-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वप-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्तयै॒वास्मि॒न् चक्षु॑रदधा॒-द्य-श्चक्षु॑काम॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पे-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालम॒ग्ने र्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि- [चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि, प॒श्य॒न्ति॒ सूर्य॑स्य] 33
प॑श्यन्ति॒ सूर्य॑स्य दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व सूर्य॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति॒ यदा᳚ग्ने॒यौ भव॑त॒-श्चक्षु॑षी ए॒वास्मि॒-न्त-त्प्रति॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒र्यो नासि॑का॒-न्तेना॒भितः॑ सौ॒र्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तस्मा॑-द॒भितो॒ नासि॑का॒-ञ्चक्षु॑षी॒ तस्मा॒-न्नासि॑कया॒ चक्षु॑षी॒ विधृ॑ते समा॒नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्समा॒नग्ं हि चक्षु॒-स्समृ॑द्ध्या॒ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ं स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॑ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒मिति॒ पिण्डा॒-न्प्रय॑च्छति॒ चक्षु॑-रे॒वास्मै॒ प्रय॑च्छति॒ यदे॒व तस्य॒ तत् ॥ 34 ॥
(वि - ह्य॑ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)
ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-न्धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒वि-दाम॑न-म॒स्याम॑नस्य देवा॒ ये स॑जा॒ताः कु॑मा॒रा-स्सम॑नस॒स्तान॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ते मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता-न्म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा ऽऽम॑नम॒- [स्वाहा ऽऽम॑नम॒सि, आम॑नस्य] 35
-स्याम॑नस्य देवा॒ या-स्स्त्रिय॒-स्सम॑नस॒स्ता अ॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ता मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा॑ वैश्वदे॒वीग्ं-सा᳚ङ्ग्रह॒णी-न्निर्व॑पे॒द्ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति साङ्ग्रह॒णी भ॑वति मनो॒ग्रह॑णं॒-वैँस॒ग्रंह॑ण॒-म्मन॑ ए॒व स॑जा॒तानां᳚- [ए॒व स॑जा॒ताना᳚म्, गृ॒ह्णा॒ति॒ ध्रु॒वो॑-ऽसि] 36
-गृह्णाति ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मिति॑ परि॒धी-न्परि॑ दधात्या॒शिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते-ऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्वग्ं॑ सजा॒तेष्वधि॑ भवति॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते प॑रि॒धयः॑ परिधी॒यन्त॒ आम॑ नम॒स्याम॑नस्य देवा॒ इति॑ ति॒स्र आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै स॑जा॒ता ये म॒हान्तो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का या-स्स्त्रिय॒स्ताने॒वाव॑ रुन्धे॒ त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते ॥ 37 ॥
(स्वाहा ऽऽम॑नमसि - सजा॒तानाग्ं॑ - रुन्धे॒ - पञ्च॑ च ) (अ. 9)
यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒द्य-दस॑र्प॒-त्त-थ्स॒र्पिर॑भव॒-द्यदद्धि॑यत॒ त-द्घृ॒तम॑भवद॒श्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहेन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते ददातु॒ यस्य॑ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒ [विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒, तस्य॑ ते] 38
तस्य॑ ते ददतु॒ येषा᳚-म्प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मिन्द्रे॑ण द॒त्ता-म्प्रय॑ता-म्म॒रुद्भिः॑ । त-त्त्वा॒ विष्णुः॒ पर्य॑पश्य॒-त्त-त्त्वेडा॒ गव्यैर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॑न गाय॒त्रस्य॑ वर्त॒न्योपा॒ग्ं॒शो र्वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै॑ बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॑न त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो- [सवि॒तोत्, सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे] 39
-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ अ॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॑या॒ जग॑त्यै वर्त॒न्या-ऽऽग्र॑य॒णस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ तेवा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्-थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒ सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स ओष॑धीभि र्य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स दक्षि॑णाभि॒ र्ब्रह्मा-ऽऽयु॑ष्म॒-त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णैरायु॑ष्म-द्दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑-ऽमृते॑न पि॒तर॒ आयु॑ष्मन्त॒स्ते स्व॒धया-ऽऽयु॑ष्मन्त॒स्तेन॒ त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽ यु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 40 ॥
(विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि - त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् - सोम॒ आयु॑ष्मा॒न् - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 10)
अ॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ सर॑स्वतीं॒-वाँग॒ग्नाविष्णू॑ आ॒त्मा यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ यो ज्योगा॑मयावी॒ स्याद्यो वा॑ का॒मये॑त॒ सर्व॒मायु॑रिया॒मिति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य -म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-वाँ॑रु॒ण-न्दश॑कपालग्ं सारस्व॒त-ञ्च॒रुमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒द्रसं॑- [सोमा॒द्रस᳚म्, वा॒रु॒णेनै॒वैनं॑-] 41
-ँवारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति सारस्व॒तेन॒ वाच॑-न्दधात्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भिश्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ च भिषज्यत्यु॒त यदी॒तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒-दित्याज्य॒- मवे᳚क्षते-रू॒पमे॒वास्यै॒-तन्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे॒-ऽश्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑हा॒श्विनौ॒ वै दे॒वानां᳚- [दे॒वाना᳚म्, भि॒षजौ॒] 42
-भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रो॒तीन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑ ऽसीत्या॑हेन्द्रि॒य- मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह प्राणापा॒नावे॒- वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह वी॒र्य॑मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्पा॑वमा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॒ने- [स्तोमे॒नेति, आ॒ह॒ प्रा॒णमे॒वास्मि॑-] 43
-त्या॑ह प्रा॒णमे॒वास्मि॑-न्ने॒तेन॑ दधाति बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॒नेत्या॒हौज॑ ए॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॒येत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑-मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्यृ॒त्विजः॒ पर्या॑हु॒र्याव॑न्त ए॒वर्त्विज॒स्त ए॑न-म्भिषज्यन्ति ब्र॒ह्मणो॒ हस्त॑मन्वा॒रभ्य॒ पर्या॑हुरेक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधति॒ यदे॒व तस्य॒ तद्धिर॑ण्या- [तद्धिर॑ण्यात्, घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै] 44
-द्घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै घृ॒तम॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्यम॒मृता॑दे॒वा ऽऽयु॒र्निष्पि॑बति श॒तमा॑न-म्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठ॒त्यथो॒ खलु॒ याव॑ती॒-स्समा॑ ए॒ष्य-न्मन्ये॑त॒ ताव॑न्मानग्ग् स्या॒-थ्समृ॑द्ध्या इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृ॒धीत्या॒हा ऽऽयु॑रे॒वास्मि॒न्. वर्चो॑ दधाति॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा ऽस॒दित्या॑ -ह॒ जर॑दष्टिमे॒वैन॑-ङ्करोत्य॒ग्नि-रायु॑ष्मा॒निति॒ हस्त॑-ङ्गृह्णात्ये॒ते वै दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्त ए॒वास्मि॒न्नायु॑र्दधति॒ सर्व॒मायु॑रेति ॥ 45 ॥
(रसं॑-दे॒वाना॒ग्॒-स्तोमे॒नेति॒-हिर॑ण्या॒-दस॒दिति॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)
प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णा॒याश्व॑मनय॒-थ्स स्वा-न्दे॒वता॑मार्च्छ॒-थ्स पर्य॑दीर्यत॒ स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्चतु॑ष्-कपालमपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ततो॒ वै स व॑रुण- पा॒शाद॑मुच्यत॒ वरु॑णो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यो-ऽश्व॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॒ याव॒तो-ऽश्वा᳚-न्प्रतिगृह्णी॒या-त्ताव॑तो वारु॒णान् चतु॑ष्कपाला॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति॒ [वरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति, चतु॑ष्कपाला] 46
चतु॑ष्कपाला भवन्ति॒ चतु॑ष्पा॒द्ध्यश्व॒-स्समृ॑द्ध्या॒ एक॒मति॑रिक्त॒-न्निर्व॑पे॒-द्यमे॒व प्र॑तिग्रा॒ही भव॑ति॒ यं-वाँ॒ नाद्ध्येति॒ तस्मा॑दे॒व व॑रुणपा॒शा-न्मु॑च्यते॒ यद्यप॑र-म्प्रतिग्रा॒ही स्या-थ्सौ॒र्यमेक॑कपाल॒मनु॒ निर्व॑पेद॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यमु॑च्चा॒र-ङ्कु॑रुते॒ ऽपो॑-ऽवभृ॒थमवै᳚त्य॒फ्सु वै वरु॑ण-स्सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते ऽपोन॒प्त्रीय॑-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पेद॒फ्सु यो॑नि॒र्वा अश्व॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमयति॒ स ए॑नग्ं शा॒न्त उप॑ तिष्ठते ॥ 47 ॥
(मु॒ञ्च॒ति॒ - च॒रुग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 12)
या वा॑मिन्द्रावरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-याँ वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ रक्ष॒स्या॑ तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-योँ वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेना व॑यजे॒यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ चतु॑ष्पाथ्सु गो॒ष्ठे गृ॒हेष्व॒फ्स्वोष॑धीषु॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इन्द्रो॒ वा ए॒तस्ये᳚- [ए॒तस्य॑, इ॒न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒] 48
-न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒तो भव॑ति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामै᳚न्द्रावरु॒णी-म्प॑य॒स्या᳚-न्निर्व॑पे॒दिन्द्र॑ ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ वरु॑ण एनं ँवरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति पय॒स्या॑ भवति॒ पयो॒ हि वा ए॒तस्मा॑-दप॒क्राम॒त्यथै॒ष पा॒प्मना॑ गृही॒तो य-त्प॑य॒स्या॑ भव॑ति॒ पय॑ ए॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति पय॒स्या॑या- [पय॒स्या॑याम्, पुरो॒डाश॒मव॑] 49
-म्पुरो॒डाश॒मव॑ दधात्यात्म॒न्वन्त॑-मे॒वैन॑-ङ्करो॒त्यथो॑ आ॒यत॑नवन्त-मे॒व च॑तु॒र्धा व्यू॑हति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति॒ पुन॒-स्समू॑हति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति स॒मूह्याव॑ द्यति॒ यथा-ऽऽवि॑द्ध-न्निष्कृ॒न्तति॑ ता॒दृगे॒व तद्यो वा॑मिन्द्रा-वरुणाव॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒तेनाव॑ यज॒ इत्या॑ह॒ दुरि॑ष्ट्या ए॒वैन॑-म्पाति॒ यो वा॑ मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वा आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः प्र॒जाः प॒शव॑ उपजीव॒नीया॒स्ता ए॒वास्मै॑ वरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ॥ 50 ॥
(ए॒तस्य॑ - पय॒स्या॑यां - पाति॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 13)
स प्र॑त्न॒वन्नि काव्येन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒-स्परीन्द्र॒-न्नरः॑ ॥ त्व-न्नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒-त्त्वाव॑त॒-स्सखाः᳚ ॥ या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां-याँ पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒फ्सु ॥ तेभि॑र्नो॒ विश्वै᳚-स्सु॒मना॒ अहे॑ड॒-न्राजन्᳚-थ्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ अग्नी॑षोमा॒ सवे॑दसा॒ सहू॑ती वनत॒-ङ्गिरः॑ । स-न्दे॑व॒त्रा ब॑भूवथुः ॥ यु॒व- [यु॒वम्, ए॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑] 51
-मे॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑ सोम॒ सक्र॑तू अधत्तम् ॥ यु॒वग्ं सिन्धूग्ं॑ र॒भिश॑स्तेरव॒द्या-दग्नी॑षोमा॒-वमु॑ञ्चत-ङ्गृभी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमावि॒मग्ं सु मे॑ शृणु॒तं-वृँ॑षणा॒ हव᳚म् । प्रति॑ सू॒क्तानि॑ हर्यत॒-म्भव॑त-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ आ-ऽन्य-न्दि॒वो मा॑त॒रिश्वा॑ जभा॒रा-ऽम॑थ्नाद॒न्य-म्परि॑ श्ये॒नो अद्रेः᳚ । अग्नी॑षोमा॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒नोरुं-यँ॒ज्ञाय॑ चक्रथुरु लो॒कम् ॥ अग्नी॑षोमा ह॒विषः॒ प्रस्थि॑तस्य वी॒तग्ं [वी॒तम्, हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् ।] 52
हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् । सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा॒ हि भू॒तमथा॑ धत्तं॒-यँज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ आप्या॑यस्व॒, स-न्ते᳚ ॥ ग॒णाना᳚-न्त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे क॒वि-ङ्क॑वी॒ना-मु॑प॒मश्र॑वस्तमम् । ज्ये॒ष्ठ॒राज॒-म्ब्रह्म॑णा-म्ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नम् । स इज्जने॑न॒ स वि॒शा स जन्म॑ना॒ स पु॒त्रैर्वाज॑-म्भरते॒ धना॒ नृभिः॑ । दे॒वानां॒-यः ँपि॒तर॑-मा॒विवा॑सति [ ] 53
श्र॒द्धाम॑ना ह॒विषा॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् ॥ स सु॒ष्टुभा॒ स ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ व॒लग्ं रु॑रोज फलि॒गग्ं रवे॑ण । बृह॒स्पति॑-रु॒स्त्रिया॑ हव्य॒सूदः॒ कनि॑क्रद॒द्- वाव॑शती॒रुदा॑जत् ॥ मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ अ॒र्य॒मा ऽऽया॑ति वृष॒भस्तुवि॑ष्मा-न्दा॒ता वसू॑ना-म्पुरुहू॒तो अर्हन्न्॑ । स॒ह॒स्रा॒क्षो गो᳚त्र॒भि-द्वज्र॑बाहुर॒स्मासु॑ दे॒वो द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ ये ते᳚-ऽर्यम-न्ब॒हवो॑ देव॒यानाः॒ पन्था॑नो [पन्था॑नः, रा॒ज॒-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति ।] 54
राज-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति । तेभि॑र्नो देव॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ श-न्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ बु॒द्ध्नादग्र॒-मङ्गि॑रोभि-र्गृणा॒नो वि पर्व॑तस्य दृग्ंहि॒तान्यै॑रत् । रु॒ज-द्रोधाग्ं॑सि-कृ॒त्रिमा᳚ण्येषा॒ग्ं॒-सोम॑स्य॒ ता-मद॒ इन्द्र॑-श्चकार ॥ बु॒द्ध्ना-दग्रे॑ण॒ वि मि॑माय॒ मानै॒-र्वज्रे॑ण॒ खान्य॑तृण-न्न॒दीना᳚म् । वृथा॑ ऽसृज-त्प॒थिभि॑ र्दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार । ॥ 55 ॥
प्र यो ज॒ज्ञे वि॒द्वाग्ं अ॒स्य बन्धुं॒-विँश्वा॑नि दे॒वो जनि॑मा विवक्ति । ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ण॒ उज्ज॑भार॒ मद्ध्या᳚न्नी॒चादु॒च्चा स्व॒धया॒-ऽभि प्रत॑स्थौ ॥ म॒हा-न्म॒ही अ॑स्तभाय॒द्वि जा॒तो द्याग्ं सद्म॒ पार्थि॑व-ञ्च॒ रजः॑ । स बु॒द्ध्नादा᳚ष्ट ज॒नुषा॒-ऽभ्यग्र॒-म्बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता॒यस्य॑ स॒म्राट् ॥ बु॒द्ध्नाद्यो अग्र॑म॒भ्यर्त्योज॑सा॒ बृह॒स्पति॒मा वि॑वासन्ति दे॒वाः । भि॒नद्व॒लं-विँ पुरो॑ दर्दरीति॒ कनि॑क्रद॒-थ्सुव॑र॒पो जि॑गाय ॥ 56 ॥
(यु॒वं - ँवी॒तमा॒ - विवा॑सति॒ - पन्था॑नो - दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार - दे॒वा - नव॑ च) (अ. 14)
(आ॒दि॒त्येभ्यो॑ - दे॒वा वै मृ॒त्यो - र्दे॒वा वै - स॒त्रम॑ - र्य॒म्णे -प्र॒जाप॑ते॒स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् - प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॑ -देवासु॒रास्तान् - रज॑नो - ध्रु॒वो॑-ऽसि॒ - यन्नव॑ - म॒ग्निं-वैँ - प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णाय॒ - या वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ - स प्र॑त्न॒व -च्चतु॑र्दश)
(आ॒दि॒त्येभ्य॒ - स्त्वष्टु॑ - रस्मै॒ दान॑कामा - ए॒वाव॑ रुन्धे॒ - ऽग्निं-वैँ - स प्र॑त्न॒वथ् - षट्प॑ञ्चा॒शत् )
(आ॒दि॒त्येभ्यः॒ - सुव॑र॒पो जि॑गाय )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāgśca̭ kṛ॒ṣṇāgśca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭rhaspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īrṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭rauttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bārha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vānthsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to arhanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)
(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)
(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )
(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.